Գործ ԵԱՔԴ /0182/01/16
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը
դադարեցնելու մասին
21.05.2021 թվական ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ դատավոր Դ.Բալայանի, քարտուղարությամբ Ս.Կիրակոսյանի, մասնակցությամբ տուժողի իրավահաջորդ Հ.Ասլանյանի, տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Լ.Ավագյանի, պաշտպան Ա.Լալայանի, ամբաստանյալ Ա.Կիստանովի, քննության առնելով վերջինիս նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու կապակցությամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2016 թվականի փետրվարի 29-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Հ.Պետրոսյանը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով թիվ 60102516 քրեական գործը հարուցելու և վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 1/:
2016 թվականի մարտի 15-ին և հուլիսի 12-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Տոնոյանը և ՀԿԳ քննիչ Մ.Մուրադյանը հաջորդաբար որոշումներ են կայացրել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 76, 178/:
2016 թվականի օգոստոսի 22-ին Անդրեյ Կիստանովին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2016թ. փետրվարի 20-ին՝ ժամը 10.15-ի սահմաններում, «Սեատ» մակնիշի 26 ՕՕ 998 հ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Կասյան փողոցի կողմից Բաղրամյան պողոտայով դեպի Ավետիսյան փողոցի ուղղությամբ, մոտ 55 կմ/ժամ արագությամբ, զույգ հոծ գծերից 30սմ հեռավորությամբ: Մոտենալով Բաղրամյան պողոտայի թիվ 85 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է՝ մինչ վրաերթը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, վրաերթը կանխելու համար ժամանակին կատարած արգելակումով կամ ավտոմեքենան լրիվ կանգնացնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել իր ընթացքի ուղղությմաբ աջից դեպի ձախ, ուղի անկյան տակ դեպի իր ընթացագոտին փողոցը հատող հետիոտն Լևոն Հովհաննեսի Ասլանյանին դուրս գալու իր երթևեկության համար վտանգավոր գոտուց, ինչի տեխնիկական հնարավորությունն ունեցել է և ինքն իրեն զրկելով վրաերթ կանխելու հնարավորությունից, ավտոմեքենայի աջ կողային հետին տեսանելիության հայելիով վրաերթի է ենթարկել վերջինիս ու անզգուշությամբ պատճառել մահ /հատոր 1-ին գ.թ.191-193, 194/:
2016 թվականի օգոստոսի 23-ին Անդրեյ Կիստանովի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել՝ ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին /հատոր 1-ին գ.թ. 199-200, 201/:
2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը /հատոր 1-րդ գ.թ. 217-226/:
2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Չախոյանը որոշում է կայացրել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 2-3/:
2016 թվականի հոկտեմբերի 03-ին քրեական գործը մուտք է եղել դատարան, մակագրվել և հաջորդ օրը հանձնվել է դատավոր Դ.Գրիգորյանին /հատոր 2-րդ գ.թ.1, 4/:
2016 թվականի հոկտեմբերի 04-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 5/:
2016 թվականի հոկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել դատական քննություն նշանակելու մասին /հատոր 2-րդ գ.թ. 15-16/:
2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ին որոշում է կայացվել դատատեսաձայնագրային և կրկնակի դատաավտոտեխնիկական համալիր փորձաքննություն նշանակելու մասին, իսկ քրեական գործը փորձաքննությունն իրականացնելու նպատակով երեք օր անց ուղարկվել է ՀՀ ԱՆ «Փորձագիտական Կենտրոն» ՊՈԱԿ /հատոր 3-րդ գ.թ. 100-104, հարոր 4-րդ գ.թ. 1/:
2019 թվականի օգոստոսի 18-ին դատավոր Դ.Գրիգորյանը քրեական գործը հանձնել է՝ նշելով, որ ՀՀ բարձարագույն դատական խորհրդի ԲԴԽ-54-Ո-119 որոշման հիման վրա իր լիազորությունները կասեցվել են /հատոր 5-րդ գ.թ. 2/:
2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին քրեական գործը մակագրվել, իսկ չորս օր անց հանձնվել է դատավոր Դ.Բալայանին /հատոր 5-րդ գ.թ. 1/:
2019 թվականի սեպտեմբերի 11-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին /հատոր 5-րդ գ.թ. 3/:
2019 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել դատական քննություն նշանակելու մասին և դատական նիստ է տեղի ունեցել հոկտեմբերի 4-ին /հատոր 5-րդ գ.թ. 21, 33-34/:
Դրանից հետո դատական նիստեր տեղի չեն ունեցել, քանի որ քրեական գործը գտնվել է ՀՀ ԱՆ «Փորձագիտական Կենտրոն» ՊՈԱԿ-ում:
2021 թվականի ապրիլի 8-ին դատարան է մուտք եղել ամբաստանյալի պատշպան Ա.Լալայանի դիմումը, որով վերջինս հայտնել է, որ քրեական գործը փորձագիտական կենտրոնում է գտնվում 2017 թվականի սեպտեմբեր ամսից, սակայն փորձաքննությունը մինչ օրս չի կատարվել, ինչի հետևանքով սահմանափակվել են իր պաշտպանյալի իրավունքներն ու ազատությունները: Պաշտպանը մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հորդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետը հայտնել է, որ թեև իր պաշտպանյալն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, սակայն միջնորդում է քրեական գործի վարույթը կարճել և իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ նշելով, որ դեպքը տեղի է ունեցել 20.02.2016 թվականին, ուստի քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է 20.02.2021 թվականին, իսկ քրեական գործի այսպիսի ձգձգումը և իր վստահորդի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը նրա համար խնդիրներ են առաջացրել /հատոր 5-րդ գ.թ. 38/:
2021 թվականի մայիսի 05-ին թիվ ԵԱՔԴ/0186/01/16 քրեական գործի նյութերը, փորձագիտական կենտրոնից տրամադրվել են դատարանին՝ առանց փորձաքննություն իրականացնելու /հատոր 5-րդ գ.թ. 46/:
2021 թվականի մայիսի 7-ին դատարանը կողմերին ծանուցել է մայիսի 21-ին նշանակված դատական նիստի ժամանակի և վայրի մասին: Նկատի ունենալով, որ մեղադրանքը դատարանում պաշտպանող Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Ա.Գևորգյանն ազատվել է աշխատանքից /այդ հանգամանքը նիստը նախագահողին հայտնի է դարձել այլ քրեական գործի շրջանակներում/ դատարանը դիմել է Երևան քաղաքի դատախազին՝ դատական նիստին այլ մեղադրողի ներկայություն ապահովելու նպատակով /հատոր 5-րդ գ.թ. 51/:
2021 թվականի մայիսի 14-ին դատարան է մուտք եղել Երևան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ Տ.Հակոբյանի գրությունը, ով հատնել է, որ 2021 թվականի մայիսի 21-ին նշանակված դատական նիստին չի կարող մասնակցել արձակուրդում գտնվելու հիմքով և խնդրել է գործի քննությունը հետաձգել /հատոր 5-րդ գ.թ. 52/:
2021 թվականի մայիսի 17-ին դատարանը կրկին դիմել է Երևան քաղաքի դատախազին խնդրելով դատական նիստին ապահովել մեղադրողի մասնակցությունը նշելով, որ ավագ դատախազ Տ.Հակոբյանն իրավասու չէ խնդրել դատարանին՝ նիստը հետաձգել, քանի որ չի ներկայացվել որևէ փաստաթուղթ առ այն, որ տվյալ գործով մեղադրանքի պաշտպանությունը հանձնարարված է ավագ դատախազ Տ.Հակոբյանին ու բացի այդ առկա է միջնորդություն քրեական գործի վարույթը վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին /հատոր 5-րդ գ.թ. 55/:
2021 թվականի մայիսի 21-ի դատական նիստին մեղադրողի ներկայությունն չի ապահովվել, և դատարանը լսելով ներկա դատավարության մասնակիցների կարծիքը ու հաշվի առնելով, որ ըստ էության, դատախազի բացակայությունը կոնկրետ դեպքում չի կարող խոչընդոտ հանդիսանալ միջնորդությունը քննության առնելու համար, քանի որ առերևույթ գործի նյութերի համաձայն ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է երեք ամիս առաջ, ու դատական նիստի հետաձգման դեպքում հաջորդ դատական նիստը կարող է հրավիրվել մոտ երկու ամիս անց /ելնելով նիստը նախագահողի վարույթում գտնվող քրեական գործերի մեծ քանակից/, հետևաբար այդքան երկար ժամկետով վարույթի քննության առերևույթ բացառող հանգամանքների առկայության պայմաններում անհիմն կսահմանափակվի ամբաստանյալի իրավունքները, որոշում է կայացրել միջնորդությունը քննել դատախազի բացակայության պայմաններում:
Դատական նիստում ամբաստանյալի պաշտպանը ներկայացրեց միջնորդությունը, խնդրեց տվյալ դատական նիստում որոշում կայացնել իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ՝ նշելով, որ գործի քննության անհիմն երկարաձգմամբ սահմանափակվում են իր պաշտպանյալի իրավունքները:
Ամբաստանյալ Անդրեյ Կիստանովը նշեց, որ համամիտ է իր պաշտպանի միջնորդության հետ, և համաձայն է, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի և գործի վարույթը կարճվի ոչ արդարացնող՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու, հիմքով:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչը խնդրեց գործի քննությունը հետաձգել երեք օրով, որպեսզի հնարավորություն ունենա ծանոթանալ պաշտպանի միջնորդությանը, և դրա դեմ առարկություններ ու քաղաքացիական հայց ներկայացնել: Նիստը նախագահողը տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցչին հայտնեց, որ կարող է մեկ ժամ ժամանակ տրամադրել պաշտպանի՝ մեկ էջից բաղկացած, միջնորդությանը ծանոթանալու և առարկություններ ներկայացնելու համար, սակայն տուժողի իրավահաջորդը և նրա ներկայացուցիչը հայտնեցին, որ իրենց երեք օր ժամանակ չտրամադրելու դեպքում խնդրում են նիստն անցկացնել իրենց բացակայությամբ:
Դատարանը խորհրդակցական սենյակում քննության առնելով ամբաստանյալի պաշտպանի միջնորդությունը և հետազոտելով գործի նյութերը՝ գտնում է, որ Ա.Կիստանովի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը դադարեցման հետևյալ պատճառաբանության:
Անդրեյ Կիստանովին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
(…)
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտած համարելու օրվանից
(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (…):
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից (…):
5. (…):
6. (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` «Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
Ա.Կիստանովին մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-ին մասով նախատեսված արարքը տեղի է ունեցել 2016 թվականի փետրվարի 20-ին, ուստի համադրելով վերը հիշատակված իրավադրույթները Ա.Կիստանովին առաջադրված մեղադրանքում հաստատված համարվող դեպքի ժամանակի հետ, դատարանը գտնում է, որ Ա.Կիստանովին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է 2021 թվականի փետրվարի 21-ին, եթե այդ ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործության կատարմամբ կամ Ա.Կիստանովը խուսափել է քննությունից կամ դատից:
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի շտեմարանի տեղեկատվության Անդրեյ Կիստանովի նկատմամբ քրեական հետապնդում է իրականացվում միայն սույն քրեական գործով առաջադրված մեղադրանքով:
Նման պայմաններում դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է որևէ փաստական տվյալ այն մասին, որ Ա.Կիստանովը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումից հետո կատարել է նոր հանցանք կամ մինչ 2021 թվականի փետրվարի 21-ը խուսափել է քննությունից կամ դատից, այսինքն` վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված կամ կասեցված համարելու հիմքերը բացակայում են:
Հիմք ընդունելով վերը շարադրվածը դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Կիստանովին ՀՀ քրեական օրենսգքրի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի հիմքով նրա նկատմամբ պետք է դադարեցնել քրեական հետապնդումը և գործի վարույթը կարճել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին դատարանը գտնում է, որ Անդրեյ Կիստանովին սեփականության իրավունքով պատկանող «Սենատ» մակնիշի 26 ՕՕ 998 հ/հ ավտոմեքենան պետք է հանձնել վերջինիս: Ա.Կիստանովին պետք է հանձնել նաև նրա վարորդական իրավունքի վկայականը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Անդրեյ Կիստանովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին, և նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 5-րդ և 6-րդ մասերվ և 313-րդ հոդվածով դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Անդրեյ Ալեքսեյի Կիստանովի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Իրեղեն ապացույց հանդիսացող «Սենատ» մակնիշի 26 ՕՕ 998 պետհամարանիշի ավտոմեքենան և Անդրեյ Կիստանովի վարորդական իրավունքի վկայականը հանձնել վերջինիս:
Անդրեյ Կիստանովի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին, և նրա կողմից ՀՀ պետական սահմանը հատելու ու անձնագրային գործարքներ կատարելու արգելքները վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ