Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0180/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Լորիկ Վարդանյան
Լորիկ Վարդանյան Աղվան
Լորիկ Վարդանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Սեվակ Համբարձումյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Մարինե Մելքոնյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-03-15 | 16:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-11-28 | 17:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-17 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-10-31 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-10-18 | 16:00 | 2 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԱՔԴ/0180/01/16
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ.Մակյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 մարտի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ԽՉԵՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։
11.08.2016 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ <<նա առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով` ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։
Այսպես.
Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և <<մարտական ուղի>> այն մասին, թե իբր <<Մեծ Հայք>> ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է <<կոնտուզիա>>։
Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ` այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար>>։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։
03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ նաև` Դատարան/ է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճռով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ. օգոստոսի 12-ից։
Վճռվել է` տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել`
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված` Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ ԱՆ <<Վարդաշեն>> ՔԿՀ-ի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 09.12.2016 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 09.01.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 12.01.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, բերված վերաքննիչ բողոքով ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև իր անձը բնութագրող տվյալներ արձանագրել է, որ ինքը տարեց անձնավորություն է` 70 տարեկան է, ունի մի շարքառողջական խնդիրներ, սակայն խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները:
Ի հիմնավորում վերոշարադրյալի` նշել է, որ իր նկատմամբ Դատարանը պատիժ նշանակելիս, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` հաշվի չի առել իր հիվանդությունների առկայությունը, նաև այն, որ հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ, 3 անգամ տարել է գլխուղեղի կատված, իր մոտ առկա է կայուն մնացորդային երևույթների ուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումից հետո, առկա է հետինսուլտային կիստա` ցնցումային համախտանիշ, ողնաշարի խողովակի գոտկային հատվածի ստենոզ, օստեոխոնդրով:
Ըստ բողոքաբերի` նշված բոլոր հիվանդությունները բացառում են իր կողմից Դատարանի նշանակած պատիժը անազատության մեջ կրելը, դրա հետ զուգահեռ իրեն անազատության մեջ պահելը բերելու է իր առողջական վիճակի վատացմանը, ինչը կարող է հանգեցնել իր մահվան:
Նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նաև այն, որ իր հիվանդություններն անհամատեղելի են իրեն անազատության մեջ պահելու հետ:
Բացի այդ, Դատարանը հաշվի չի առել ինչպես իր կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ իր անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որն էլ հանգեցրել է իր նկատմամբ խիստ պատիժ նշանակելուն:
Ելնելով վերոգրյալներից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<1. Վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ:
2. Բավարարել վերաքննիչ բողոքը և բեկանել պատժի ժամկետի մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2016թ. ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կայացրած դատավճիռը, նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակել անազատության հետ չկապված պատիժ>>:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը` ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ` անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը` պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու ձևով, խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքների հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան է և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ, ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար, և ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի առնելով հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկիաներով նախատեսված արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ նշանակելու վերաբերյալ և, հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերոգրյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված վերոնշյալ հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով` սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռը Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԱՔԴ/0180/01/16
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Մ.Մակյան
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
15 մարտի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ԽՉԵՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։
11.08.2016 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ <<նա առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով` ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։
Այսպես.
Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և <<մարտական ուղի>> այն մասին, թե իբր <<Մեծ Հայք>> ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է <<կոնտուզիա>>։
Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ` այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար>>։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։
03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ նաև` Դատարան/ է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճռով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ. օգոստոսի 12-ից։
Վճռվել է` տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել`
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված` Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ ԱՆ <<Վարդաշեն>> ՔԿՀ-ի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 09.12.2016 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 09.01.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 12.01.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Բողոքի հեղինակը` ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, բերված վերաքննիչ բողոքով ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև իր անձը բնութագրող տվյալներ արձանագրել է, որ ինքը տարեց անձնավորություն է` 70 տարեկան է, ունի մի շարքառողջական խնդիրներ, սակայն խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները:
Ի հիմնավորում վերոշարադրյալի` նշել է, որ իր նկատմամբ Դատարանը պատիժ նշանակելիս, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` հաշվի չի առել իր հիվանդությունների առկայությունը, նաև այն, որ հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ, 3 անգամ տարել է գլխուղեղի կատված, իր մոտ առկա է կայուն մնացորդային երևույթների ուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումից հետո, առկա է հետինսուլտային կիստա` ցնցումային համախտանիշ, ողնաշարի խողովակի գոտկային հատվածի ստենոզ, օստեոխոնդրով:
Ըստ բողոքաբերի` նշված բոլոր հիվանդությունները բացառում են իր կողմից Դատարանի նշանակած պատիժը անազատության մեջ կրելը, դրա հետ զուգահեռ իրեն անազատության մեջ պահելը բերելու է իր առողջական վիճակի վատացմանը, ինչը կարող է հանգեցնել իր մահվան:
Նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նաև այն, որ իր հիվանդություններն անհամատեղելի են իրեն անազատության մեջ պահելու հետ:
Բացի այդ, Դատարանը հաշվի չի առել ինչպես իր կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ իր անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որն էլ հանգեցրել է իր նկատմամբ խիստ պատիժ նշանակելուն:
Ելնելով վերոգրյալներից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<1. Վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ:
2. Բավարարել վերաքննիչ բողոքը և բեկանել պատժի ժամկետի մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2016թ. ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կայացրած դատավճիռը, նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակել անազատության հետ չկապված պատիժ>>:
3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը` ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ` անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը` պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու ձևով, խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ:
Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքների հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան է և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ, ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար, և ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի առնելով հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկիաներով նախատեսված արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ նշանակելու վերաբերյալ և, հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերոգրյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված վերոնշյալ հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով` սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռը Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
Գործ
ԵԱՔԴ/0180/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,28,, նոյեմբերի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ. Հարությունյանի
Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի
Մ. Գրիգորյանի
Հանրային պաշտպան Ս. Խչեյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ծնված
17.08.1946թ.-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ
հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն-զինվորական
կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում
դատված՝ 02.04.2004թ.-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ
վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության
դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի
38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով
ազատազրկման՝ 4 տարի 6 ամիս
ժամկետով։ Պատժի կրումից ազատվել է
04.03.2005թ.-ին՝ պայմանական վաղաժամկետ,
պատժի չկրած մաս չունի, դատվածությունը մարված
չէ։ Հաշվառված է՝ ք.Երևան, Արարատյան 1-ին
նրբանցք 12 ա տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին
մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված`
կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա, առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով՝ ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։
Այսպես.
Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և «մարտական ուղի» այն մասին, թե իբր «Մեծ Հայք» ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է «կոնտուզիա»։
Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ՝ այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար»։
Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։
22.07.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում՝ թիվ 90154613 քրեական գործից գործ անջատելու, անջատված գործն առանձին վարույթ առանձնացնելու և այն վարույթ ընդունելու մասին, որին շնորհվել է 90152615 համարը։
11.08.2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
12.08.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։
03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը՝ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքերն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Վարդանյանը հայտնել է, որ ամբողջովին ընդունում է տուժողների ներկայացուցիչների կողմից իր դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցերը։
Մեղադրող Վ.Հարությունյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ, դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանը և Մ.Գրիգորյանը ընդդեմ Լ.Վարդանյանի նեչկայացնելով հայցադիմումներ՝ պետությանը պատճառված վնասն ամբաստանյալից բռնագանձելու վերաբերյալ, հայտարարել են, որ նույնպես չեն առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` տուժողի ներկայացուցիչ, ՀՀ ՊՆ իրավաբանական վարչության դատաիրավական ապահովման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վլադիմիր Զաքարյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Մանուշակ Գրիգորյանի, վկաներ՝ Գագիկ Մինասյանի, Գագիկ Մկրտչյանի, Ռուբեն Խաչատրյանի, Վարդան Մելքոնյանի, Աստվածատուր Պետրոսյանի, Ռուբեն Հովսեփյանի, Տիգրան Նիկողոսյանի, Հայրապետ Օհանյանի, Նորայր Աղասարյանի, Զավեն Ավեդյանի ցուցմունքները, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործի զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անձնական գործի զննության մասին արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող հաշմանդամության գործի զննության մասին արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ։
Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում կատարած հանցանքի համար դատական քննության ժամանակ անկեղծորեն զղջալը, մեղքն ընդունելը։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այն, որ սույն գործով քննվող հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելիս ամբաստանյալը համարվել է դատվածություն ունեցող անձ, և նախկինում կատարել է ծանր հանցագործություն, որի դատվածությունը մարված չի եղել, դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափերի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
(…)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
Ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի արարքում որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով, համաձայն որի`
«Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից»։
Այս առումով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի արարքում որպես ծանրացուցիչ հանգամանք առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ դատարանը նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակի ոչ պակաս քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման առավելագույն պատժի երկու երրորդը։
Միաժամանակ, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ դատարանը սույն գործը քննել է դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։
Այլ կերպ, դատաքննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի չափը կարող չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատճառված վնասը վերականգնված չլինելու հանգամանքը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Լ.Վարդանյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար՝ պատժի համապատասխան չափի, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Նման պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանը 23.11.2016թ-ի դատարանին ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել է Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ, հայցվորը միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանը 25.11.2016թ-ին դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Դատարանը, քննության առնելով տուժողների, քաղաքացիական հայցվորների ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի և Ա.Աբրահամյանի կողմից ամբաստանյալի դեմ ներկայացված հայցապահանջները, գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենսգրքով։
Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն` տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, իսկ տուժողի իրավահաջորդը վերջինիս՝ որոշակի իրավունքներով, այդ թվում քաղ. հայց ներկայացնելու, օժտված անձն է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս։
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով։
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։
ՀՀ Քրեական դատավարության 375.1-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե տվյալ գործով հարուցված է նաև քաղաքացիական հայց, և ամբաստանյալը (մեղադրյալը) կամ քաղաքացիական պատասխանողը ընդունում է այն, ապա դատարանը դատավճռով բավարարում է նաև քաղաքացիական հայցը, եթե այն չի հակասում օրենքին։ Այդ դեպքում դատարանը պետք է լրացուցիչ պարզի, թե արդյոք հայցի ընդունումը կամավոր է, և արդյոք այն վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին։ Դատարանը, գտնելով, որ հայցի ընդունումը հակասում է օրենքին կամ կամավոր չէ կամ վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին, հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը։
Իսկ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը քաղաքացիական հայցը չի ընդունում, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը»։
Այսպիսով, ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործության հետևանքով վնաս պատճառելու առումով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժողների ներկայացուցիչների կողմից ընդդեմ վերջինիս ներկայացված քաղաքացիական հայցերը, դատարանը գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով, որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից՝ ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական հայցերի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով՝ հայցագների՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով պետք է արգելանքներ դնել Լորիկ Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով որպես ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ. օգոստոսի 12-ից։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԱՔԴ/0180/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,28,, նոյեմբերի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ. Հարությունյանի
Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի
Մ. Գրիգորյանի
Հանրային պաշտպան Ս. Խչեյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ծնված
17.08.1946թ.-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ
հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն-զինվորական
կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում
դատված՝ 02.04.2004թ.-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ
վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության
դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի
38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով
ազատազրկման՝ 4 տարի 6 ամիս
ժամկետով։ Պատժի կրումից ազատվել է
04.03.2005թ.-ին՝ պայմանական վաղաժամկետ,
պատժի չկրած մաս չունի, դատվածությունը մարված
չէ։ Հաշվառված է՝ ք.Երևան, Արարատյան 1-ին
նրբանցք 12 ա տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին
մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված`
կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա, առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով՝ ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։
Այսպես.
Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և «մարտական ուղի» այն մասին, թե իբր «Մեծ Հայք» ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է «կոնտուզիա»։
Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ՝ այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար»։
Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։
22.07.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում՝ թիվ 90154613 քրեական գործից գործ անջատելու, անջատված գործն առանձին վարույթ առանձնացնելու և այն վարույթ ընդունելու մասին, որին շնորհվել է 90152615 համարը։
11.08.2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
12.08.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։
03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը՝ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքերն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Վարդանյանը հայտնել է, որ ամբողջովին ընդունում է տուժողների ներկայացուցիչների կողմից իր դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցերը։
Մեղադրող Վ.Հարությունյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ, դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանը և Մ.Գրիգորյանը ընդդեմ Լ.Վարդանյանի նեչկայացնելով հայցադիմումներ՝ պետությանը պատճառված վնասն ամբաստանյալից բռնագանձելու վերաբերյալ, հայտարարել են, որ նույնպես չեն առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` տուժողի ներկայացուցիչ, ՀՀ ՊՆ իրավաբանական վարչության դատաիրավական ապահովման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վլադիմիր Զաքարյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Մանուշակ Գրիգորյանի, վկաներ՝ Գագիկ Մինասյանի, Գագիկ Մկրտչյանի, Ռուբեն Խաչատրյանի, Վարդան Մելքոնյանի, Աստվածատուր Պետրոսյանի, Ռուբեն Հովսեփյանի, Տիգրան Նիկողոսյանի, Հայրապետ Օհանյանի, Նորայր Աղասարյանի, Զավեն Ավեդյանի ցուցմունքները, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործի զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անձնական գործի զննության մասին արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող հաշմանդամության գործի զննության մասին արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ։
Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում կատարած հանցանքի համար դատական քննության ժամանակ անկեղծորեն զղջալը, մեղքն ընդունելը։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այն, որ սույն գործով քննվող հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելիս ամբաստանյալը համարվել է դատվածություն ունեցող անձ, և նախկինում կատարել է ծանր հանցագործություն, որի դատվածությունը մարված չի եղել, դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափերի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
(…)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։
Ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի արարքում որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով, համաձայն որի`
«Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից»։
Այս առումով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի արարքում որպես ծանրացուցիչ հանգամանք առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ դատարանը նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակի ոչ պակաս քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման առավելագույն պատժի երկու երրորդը։
Միաժամանակ, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ դատարանը սույն գործը քննել է դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։
Այլ կերպ, դատաքննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի չափը կարող չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատճառված վնասը վերականգնված չլինելու հանգամանքը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Լ.Վարդանյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար՝ պատժի համապատասխան չափի, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Նման պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանը 23.11.2016թ-ի դատարանին ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել է Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ, հայցվորը միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանը 25.11.2016թ-ին դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Դատարանը, քննության առնելով տուժողների, քաղաքացիական հայցվորների ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի և Ա.Աբրահամյանի կողմից ամբաստանյալի դեմ ներկայացված հայցապահանջները, գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենսգրքով։
Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն` տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, իսկ տուժողի իրավահաջորդը վերջինիս՝ որոշակի իրավունքներով, այդ թվում քաղ. հայց ներկայացնելու, օժտված անձն է։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս։
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով։
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։
ՀՀ Քրեական դատավարության 375.1-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝
«Եթե տվյալ գործով հարուցված է նաև քաղաքացիական հայց, և ամբաստանյալը (մեղադրյալը) կամ քաղաքացիական պատասխանողը ընդունում է այն, ապա դատարանը դատավճռով բավարարում է նաև քաղաքացիական հայցը, եթե այն չի հակասում օրենքին։ Այդ դեպքում դատարանը պետք է լրացուցիչ պարզի, թե արդյոք հայցի ընդունումը կամավոր է, և արդյոք այն վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին։ Դատարանը, գտնելով, որ հայցի ընդունումը հակասում է օրենքին կամ կամավոր չէ կամ վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին, հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը։
Իսկ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը քաղաքացիական հայցը չի ընդունում, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը»։
Այսպիսով, ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործության հետևանքով վնաս պատճառելու առումով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժողների ներկայացուցիչների կողմից ընդդեմ վերջինիս ներկայացված քաղաքացիական հայցերը, դատարանը գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով, որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից՝ ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական հայցերի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով՝ հայցագների՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով պետք է արգելանքներ դնել Լորիկ Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։
Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով որպես ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ. օգոստոսի 12-ից։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝
Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։
Քրեական գործով ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0180/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 28-09-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 90152615 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լորիկ Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով` ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հայրանուն | Աղվան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 28-09-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մարինե |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 29-09-2016 |
|---|
Քրեական գործն ուղարկվել է ըստ ընդդատության
| Ամսաթիվ | 03-10-2016 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Էջերի քանակ | քրեական գործը 5հատոր, համապատասխանաբար 187թերթ, 262թերթ, 296թերթ, 250թերթ, 116թերթ |
| Գործին կից նյութերը | Այլ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը 1փաթեթում: |
| Որոշման բովանդակությունը | N-ԵԱՔԴ/0180/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՆ ԸՍՏ ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԸՆԴԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՈՒՂԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՚03ՙ հոկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Մելքոնյանս, հետազոտելով թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16 քրեական •ործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի Նախաքննական մարմինը Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օ•նություն ստանալու և այլ արտոնություններից օ•տվելու նպատակովª ձեռք է բերել ու օ•տա•ործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական •ործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օ•տա•ործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի •ումար: Այսպես. Լորիկ Վարդանյանը 2008թվականի ՀՀ ՊՆ Կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ Զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և ՚մարտական ուղիՙ այն մասին, թե իբր ՚Մեծ Հայքՙ ջոկատի կազմում 1990-1994թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական •ործողություններին, որի ընթացքումª 1994թվականին Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական •ործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է ՚կոնտուզիաՙ: Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական •ործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կար•ավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օ•նություն, հավելում և պար•ևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թվականից մինչև 31.08.2016թվականն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720ՀՀ դրամ ավել •ումար, իսկ 02.05.2013թվականին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000ՀՀ դրամª այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերիª ընդհանուր 16.110.720ՀՀ դրամ •ումար: Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325հոդվածի 1-ին մասով և 28.09.2016թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է ՀՀ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Դատավորների միջև •ործերի բաշխման համակար•չային ծրա•րի միջոցով քրեական •ործը` թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16համարով մակա•րվել և 29.09.2016թվականին հանձնվել է դատավոր Մ.Մելքոնյանին: Նույն օրը քրեական •ործն ընդունվել է վարույթ: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 292հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայնª քրեական •ործն իր վարույթ ընդունած դատավորը հետազոտում է •ործի նյութերը և քրեական •ործը վարույթ ընդունելու պահից 15օրվա ընթացքում կայացնում հետևյալ որոշումներից մեկը` /.../ •ործն ըստ ընդդատության ուղարկելու մասին /.../: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•իրքը կենսա•ործելով պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական արժեքը, սահմանում է, որ ոչ ոք չի կարող զրկվել իր •ործն այն դատարանում և այն դատավորի կողմից քննելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանն այն վերապահված է օրենքով /24հոդվածի 5-րդ մաս/: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 44հոդվածի համաձայն` առաջին ատյանի դատարանները քննում են բոլոր քրեական •ործերը /…/: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 47հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` առաջին ատյանի դատարանին ընդդատյա են այն հանցա•ործությունների վերաբերյալ •ործերը, որոնք կատարվել են համապատասխան առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքում: Տևող հանցա•ործությունը համարվում է կատարված այն տարածքում, որտեղ այն ավարտվել է: Շարունակվող հանցա•ործությունը համարվում է կատարված այն տարածքում, որտեղ կատարվել է քրեական օրենս•րքով չթույլատրված վերջին արարքը: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 48հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` երկու կամ ավելի հանցա•ործությունների վերաբերյալ •ործերն առաջին ատյանի տարբեր դատարաններին ընդդատյա լինելու դեպքում դրանք միացնելիս •ործը քննում է այն դատարանը, որի դատական տարածքում ավարտվել է տվյալ •ործով մինչդատական վարույթը: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 49հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` դատարանը, պարզելով, որ ստացված •ործն ընդդատյա չէ իրեն, այն ուղարկում է ըստ ընդդատության: Եթե Օրենս•րքի 44, 47 կամ 48հոդվածով նախատեսված ընդդատության կար•ի խախտումը հայտնաբերվում է դատական քննության ժամանակ, ապա կողմերի համաձայնությամբ դատարանն իրավասու է •ործը թողնել իր վարույթում: Կողմերից մեկի առարկության դեպքում •ործի կատարված դատական քննությունը չեղյալ է համարվում, և •ործն ուղարկվում է ըստ ընդդատության: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով քրեական •ործերի ընդդատության ինստիտուտի մեկնաբանությանը, արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ... •ործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է: Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից` անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից: Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին, ըստ էության, ամրա•րված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակար•ում բարձրա•ույն իրավաբանական ուժ ունեցող այնպիսի նորմատիվ ակտերում, ինչպիսիք են ՀՀ Սահմանադրությունը (19-րդ հոդված), Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազ•ային դաշնա•իրը (14-րդ հոդված) և ՚Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասինՙ Եվրոպական կոնվենցիան(6-րդ հոդված): Պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական նշանակությունն այն է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ քրեական •ործը քննող դատարանի որոշման հստակ կանոնների առկայությունը և դրանց կանխատեսելի •ործադրումն անհրաժեշտ պայման են կողմնակի դիտորդի մոտ այնպիսի համոզմունք ձևավորելու համար, որ տվյալ կոնկրետ քրեական •ործը քննող դատարանը և դատավորը նախատրամադրվածություն չունեն, և տվյալ •ործը վարույթ ընդունելիս սուբյեկտիվիզմն ու կամայականությունը բացառված են եղել: Այսպիսով, քրեական •ործերի ընդդատության որոշման հստակ, կամայականությունը բացառող կանոնների առկայությունը և •ործադրումը պարտադիր նախապայման են արդարադատության մատչելիության պատշաճ երաշխավորման համար: Ուստի, երբ ընդդատության խախտումն ի սկզբանե ակնհայտ է, ապա վարույթն իրականացնող դատարանը պարտավոր է •ործն ուղարկել ըստ ընդդատության: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 47հոդվածի 1-ին մասում ամրա•րված է քրեական •ործի տարածքային ընդդատության որոշման հիմնական կանոնը, որի համաձայն` այն հանցա•ործությունների վերաբերյալ •ործերը, որոնք ավարտվել են որևէ դատական տարածքի սահմաններում, ընդդատյա են տվյալ առաջին ատյանի դատարանին` անկախ հանցանքը սկսվելու վայրից և մինչդատական վարույթն իրականացրած մարմնի նստավայրից / ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 13.07.2011թվականի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշումը/: Վերո•րյալ իրավակար•ավորումներից ելնելով •տնում եմ, որ կարելի է կատարել հետևյալ եզրահան•ումները, մասնավորապես` ա) քրեական •ործի` դատական քննության նախապատրաստման փուլում տարածքային ընդդատությունը որոշվում է հիմք ընդունելով անձին առաջադրված մեղադրանքը, բ) քրեական •ործերի ընդդատությունն ըստ տարածքային հատկանիշի որոշվում է, հաշվի առնելով այն հան•ամանքը, թե ընդհանուր իրավասության որ դատարանի տարածքում է այն կատարվել կամ այլ կերպ ասած` տարածքային ընդդատությունը որոշվում է հանցա•ործության կատարման վայրով, •) քրեական •ործերի ընդդատության պարզումը քրեական դատավարությունում ունի հիմնարար նշանակություն և •ործի սխալ ընդդատությամբ քննությունը խախտում է •ործի արդարացի քննության հիմնարար սկզբունքն ու այդ •ործով կայացրած դատավճռի բեկանման հիմք է հանդիսանում, դ) քրեական •ործերի տարածքային ընդդատության վերոհիշյալ հիմնական կանոնից բացառություն է նախատեսված ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 48հոդվածում (ընդդատությունն ըստ •ործերի կապվածության), որի համաձայն` նախաքննության ընթացքում տարբեր ընդհանուր իրավասության դատարաններին ընդդատյա երկու կամ ավելի հանցա•ործությունների վերաբերյալ քրեական •ործերը, որոնք ընդդատյա են տարբեր ընդհանուր իրավասության դատարաններին, մեկ վարույթում միացնելիս քրեական •ործն ընդդատյա է դառնում այն դատարանին, որի դատական տարածքում ավարտվել է միացված քրեական •ործով մինչդատական վարույթը: Հետազոտելով քրեական •ործի նյութերը` •տնում եմ, որ թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16քրեական •ործն ընդդատյա չէ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանին և սույն քրեական •ործն ըստ ընդդատության պետք է ուղարկել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, հետևյալ պատճառաբանությամբ. 28.12.2013թվականին ՀՀ ՊՆ Քննչական ծառայության ՀԿԳ Քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 376հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 90154613քրեական •ործը /հատոր 1 •.թ. 4ա-4բ/: 23.06.2014թվականին ՀՀ ՊՆ Քննչական ծառայության ՀԿԳ Քննչական բաժնում նախապատրաստված նյութերով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 376հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 90153014քրեական •ործը այն բանի համար, որ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը կեղծ փաստաթղթեր է ներկայացրել ՀՀ ՊՆ զինծառայողների սոցիալական պաշտպանության վարչության սոցիալական օ•նությունների կազմակերպման և հասարակական կազմակերպությունների հետ համա•ործակցության բաժանմունքի նախկին պետ Կարեն Հարությունյանին, որոնց հիման վրա ՀՀ Պաշտպանության նախարարության կողմից 2013թվականի մայիսին Լորիկ Վարդանյանին բնակարան •նելու համար հատկացվել է 13.800.000ՀՀ դրամ •ումարª դրանով իսկ պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերով •ույքային վնաս /հատոր 1 •.թ. 168/: 30.06.2014թվականին ՀՀ ՊՆ Քննչական ծառայության ՀԿԳ Քննչական բաժնում ՚Քրեական •ործերը մեկ վարույթում միացնելու մասինՙ որոշում է կայացվել, որի համաձայն թիվ 90154413, 90154613, 90150614, 90150814, 90151114, 90151514, 90151614, 90151714, 90151914, 90152214, 90152314, 90152414, 90152614, 90152914, 90153014քրեական •ործերի նյութերը միացվել են մեկ վարույթում և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 90154613համարով /հատոր 1 •.թ. 5-17/: 22.07.2015թվականին ՀՀ ՔԿ Զինվորական քննչական •լխավոր վարչության ՀԿԳ Քննության վարչությունում թիվ 90154613քրեական •ործից Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի և Կարեն Դավթի Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական •ործից •ործ է անջատվել, այն առանձնացվել է առանձին վարույթում, որին շնորհվել է թիվ 90152615համարը /հատոր 1 •.թ. 1-4/: Տվյալ դեպքում քրեական •ործի նյութերի հետազոտմամբ դատարանն արձանա•րում է, որ առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունիցª Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործություններից որևէ մեկի կատարման վայրը չի համընկնում Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքի հետ: Դրա հետ մեկտեղ, մեղադրանքի ձևակերպման մեջ բացակայում է ենթադրյալ հանցա•ործությունների կատարման տեղի /ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 202հոդվածի 3-րդ մաս/ վերաբերյալ կոնկրետ նշում: Մեղադրյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղադրանք է առաջադրվել քրեական օրենքով չթույլատրված երկու արարքներ, այն էª առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու և կեղծ փաստաթղթեր օ•տա•ործելու համար: Մեղադրյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղսա•րվող քրեական օրենքով չթույլատրված վերջինª ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքն ավարտ- վել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական տարածքում: Քրեական օրենքով չթույլատրված հիշյալ արարքը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքում ավարտված լինելու վերաբերյալ փաստական տվյալներ քրեական •ործի նախաքննությամբ ձեռք չեն բերվել: Միաժամանակ, դատարանն անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վերաբերյալ թիվ 90152615 նախաքննական համարով դատարան ուղարկված սույն քրեական •ործին ոչ թե միացվել է այլ քրեական •ործ կամ •ործեր, այլ ընդհակառակը` սույն քրեական •ործն է անջատվել մեկ այլ` թիվ 90154613քրեական •ործից: Հետևաբար, ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթները տվյալ դեպքում կիրառելի չեն: Ավելին, Դատարանի համոզմամբ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ Հայաստանի Հանրապետության տարբեր դատարանների ընդդատյա երկու և ավելի հանցա•ործությունների վերաբերյալ մեկ վարույթում միացված քրեական •ործերով մինչդատական վարույթի ավարտման վայրի դատարանի դատական տարածքում այդ •ործերով որևէ հանցանքի կատարում անձին կամ անձանց չի մեղսա•րվում, ապա` այդ դեպքում ևս, ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների կիրառումը չի կարող բխել քրեական •ործերի ընդդատության որոշման կամայականությունը բացառող կանոնների պարտադիր •ործադրման միջոցով արդարադատության մատչելիությունը պատշաճ երաշխավորելու պետության պոզիտիվ պարտավորությունից: Հակառակ դեպքում` կստացվի այնպես, որ քրեական •ործի ընդդատությունը և համապատասխան դատարանը կորոշվի ոչ թե օրենքով սահմանված հստակ և կամայականությունը բացառող կանոնների հիման վրա, այլ մինչդատական վարույթի իրականացումն այս կամ այն մարմնին հանձնելու իրավասությամբ օժտված պաշտոնատար անձի հայեցողությամբ, ինչը կհակասի Հայաստանի Հանրապետության վավերացրածª մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազ•ային պայմանա•րերի հիման վրա •ործող մարմինների կողմից արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի վերաբերյալ ՚Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասինՙ եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի կիրառման պրակտիկային և սահմանված չափանիշներին: Այսպիսով, •տնում եմ, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէ քննել սույն քրեական •ործը, հակառակ դեպքում կխախտվի ինչպես ներպետական, այնպես էլ միջազ•ային իրավանորմերով երաշխավորված արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրը` իրավասու դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունը: Հետևաբար, •տնում եմ, որ սույն քրեական •ործն ընդդատյա է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանին: Նման եզրահան•ումը մեծապես պայմանավորված է •ործերի պատշաճ ընդդատությունըª որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք ապահովելու հիմնարար իրավունքի իրացումը երաշխավորելու պահանջով: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 298հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը պարզի, որ •ործն իրեն ընդդատյա չէ, ապա նա որոշում է կայացնում •ործն ըստ ընդդատության ուղարկելու մասինª նշելով նման որոշման իրավաբանական հիմքերը և դատարանը, որին ուղարկում է •ործը: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 47, 292, 298հոդվածներով Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 178հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325հոդվածի 1-ին մասով, ըստ ընդդատության ուղարկել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0180/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գործը ստացվել է այլ դատարանից ընդդատության կարգով
| Ամսաթիվ | 07-10-2016 |
|---|
Մակագրել
| Երբ | 07-10-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 10-10-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 11-10-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-10-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սուզաննա |
| Ազգանուն | Խչեյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 28-11-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 28-11-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԱՔԴ/0180/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,28,, նոյեմբերի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Վ. Հարությունյանի Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի Մ. Գրիգորյանի Հանրային պաշտպան Ս. Խչեյանի դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ծնված 17.08.1946թ.-ին, Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն-զինվորական կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում դատված՝ 02.04.2004թ.-ին Երևան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ազատազրկման՝ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Պատժի կրումից ազատվել է 04.03.2005թ.-ին՝ պայմանական վաղաժամկետ, պատժի չկրած մաս չունի, դատվածությունը մարված չէ։ Հաշվառված է՝ ք.Երևան, Արարատյան 1-ին նրբանցք 12 ա տանը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված` կալանավորումը։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության. «Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա, առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով՝ ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։ Այսպես. Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և «մարտական ուղի» այն մասին, թե իբր «Մեծ Հայք» ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է «կոնտուզիա»։ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ՝ այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար»։ Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։ 22.07.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննության վարչության կողմից կայացվել է որոշում՝ թիվ 90154613 քրեական գործից գործ անջատելու, անջատված գործն առանձին վարույթ առանձնացնելու և այն վարույթ ընդունելու մասին, որին շնորհվել է 90152615 համարը։ 11.08.2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 12.08.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։ 03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։ 2. Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունը սկսելը՝ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքերն իրեն պարզ են, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։ Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Վարդանյանը հայտնել է, որ ամբողջովին ընդունում է տուժողների ներկայացուցիչների կողմից իր դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցերը։ Մեղադրող Վ.Հարությունյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ, դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։ Տուժողի ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանը և Մ.Գրիգորյանը ընդդեմ Լ.Վարդանյանի նեչկայացնելով հայցադիմումներ՝ պետությանը պատճառված վնասն ամբաստանյալից բռնագանձելու վերաբերյալ, հայտարարել են, որ նույնպես չեն առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։ Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` տուժողի ներկայացուցիչ, ՀՀ ՊՆ իրավաբանական վարչության դատաիրավական ապահովման բաժնի գլխավոր մասնագետ Վլադիմիր Զաքարյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Մանուշակ Գրիգորյանի, վկաներ՝ Գագիկ Մինասյանի, Գագիկ Մկրտչյանի, Ռուբեն Խաչատրյանի, Վարդան Մելքոնյանի, Աստվածատուր Պետրոսյանի, Ռուբեն Հովսեփյանի, Տիգրան Նիկողոսյանի, Հայրապետ Օհանյանի, Նորայր Աղասարյանի, Զավեն Ավեդյանի ցուցմունքները, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործի զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող անձնական գործի զննության մասին արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղ հանդիսացող հաշմանդամության գործի զննության մասին արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղսագրված հանցագործությունների կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքների համար վերջինս ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ։ Որպես Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի անձը բացասականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում կատարած հանցանքի համար դատական քննության ժամանակ անկեղծորեն զղջալը, մեղքն ընդունելը։ Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այն, որ սույն գործով քննվող հանրորեն վտանգավոր արարքները կատարելիս ամբաստանյալը համարվել է դատվածություն ունեցող անձ, և նախկինում կատարել է ծանր հանցագործություն, որի դատվածությունը մարված չի եղել, դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ և 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժները նա պետք է կրի։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի և պատժաչափերի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ (…) 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով»։ Ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի արարքում որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը և վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածով, համաձայն որի` «Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից»։ Այս առումով, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի արարքում որպես ծանրացուցիչ հանգամանք առկա է հանցանքի կատարման վտանգավոր ռեցիդիվը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ դատարանը նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակի ոչ պակաս քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման առավելագույն պատժի երկու երրորդը։ Միաժամանակ, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ դատարանը սույն գործը քննել է դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։ Այլ կերպ, դատաքննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի չափը կարող չի կարող լինել ավելին, քան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի 2/3-ը։ Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, պատճառված վնասը վերականգնված չլինելու հանգամանքը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Լ.Վարդանյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի` ազատազրկման ձևով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության համար՝ պատժի համապատասխան չափի, քանի որ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Նման պայմաններում, դատարանն, անդրադառնալով Լորիկ Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քրեական գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանը 23.11.2016թ-ի դատարանին ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել է Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ, հայցվորը միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։ Գործով տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանը 25.11.2016թ-ին դատարանին է ներկայացրել հայցադիմում, որով խնդրել Լ.Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ Պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 ՀՀ դրամ։ Միաժամանակ միջնորդել է՝ հայցագնի չափով արգելանք դնել պատասխանողին պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։ Դատարանը, քննության առնելով տուժողների, քաղաքացիական հայցվորների ներկայացուցիչներ Վ.Զաքարյանի և Ա.Աբրահամյանի կողմից ամբաստանյալի դեմ ներկայացված հայցապահանջները, գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենսգրքով։ Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան։ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից։ Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի համաձայն` տուժող է ճանաչվում այն անձը, ում քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով անմիջականորեն պատճառվել է բարոյական, ֆիզիկական կամ գույքային վնաս, իսկ տուժողի իրավահաջորդը վերջինիս՝ որոշակի իրավունքներով, այդ թվում քաղ. հայց ներկայացնելու, օժտված անձն է։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածը սահմանում է, որ քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս։ Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների հետևանքով։ Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ ՀՀ Քրեական դատավարության 375.1-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Եթե տվյալ գործով հարուցված է նաև քաղաքացիական հայց, և ամբաստանյալը (մեղադրյալը) կամ քաղաքացիական պատասխանողը ընդունում է այն, ապա դատարանը դատավճռով բավարարում է նաև քաղաքացիական հայցը, եթե այն չի հակասում օրենքին։ Այդ դեպքում դատարանը պետք է լրացուցիչ պարզի, թե արդյոք հայցի ընդունումը կամավոր է, և արդյոք այն վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին։ Դատարանը, գտնելով, որ հայցի ընդունումը հակասում է օրենքին կամ կամավոր չէ կամ վերաբերում է այլ անձանց իրավունքներին, հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը։ Իսկ այն դեպքում, երբ ամբաստանյալը կամ քաղաքացիական պատասխանողը քաղաքացիական հայցը չի ընդունում, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցը թողնում է առանց քննության` քաղաքացիական հայցվորին բացատրելով քաղաքացիական դատավարության կարգով հայց ներկայացնելու նրա իրավունքը»։ Այսպիսով, ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործության հետևանքով վնաս պատճառելու առումով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժողների ներկայացուցիչների կողմից ընդդեմ վերջինիս ներկայացված քաղաքացիական հայցերը, դատարանը գտնում է, որ դրանք ենթակա են բավարարման` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով, որպես ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից՝ ՀՀ Պետական բյուջեին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական հայցերի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով՝ հայցագների՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ և 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթ հարյուր քսան/ ՀՀ դրամի չափով պետք է արգելանքներ դնել Լորիկ Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոների վրա։ Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով որպես ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ. օգոստոսի 12-ից։ Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։ Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի՝ 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի, չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։ Քրեական գործով ապացույց ճանաչված՝ Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը՝ պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 28-11-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 28-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 187, 262, 296, 250, 116, 161 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 28-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 187, 262, 296, 250, 116, 161 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-63421 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 26-07-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-07-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 187, 262, 296, 250, 116, 161, 159 |
| Գործին կից նյութերը | Քրեական գործի հետ դատարանի գրասենյակ է հանձնվում Լորիկ Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և բնակարանայաին գործերը` 1 ծրարում: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 04-08-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 187, 262, 296, 250, 116, 161, 159 |
| Գործին կից նյութերը | Քրեական գործի հետ դատարանի գրասենյակ է հանձնվում Լորիկ Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և բնակարանայաին գործերը` 1 ծրարում: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0180/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-12-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-12-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լորիկ Վարդանյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ և այն բավարարել : Բեկանել պատժի ժամկետի մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325 հոդ. 1-ին մասով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 5 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 28.11.2016թ. կայացրած դատավճիռը , նշանակել ավելի մեղմ պատիժ կամ նշանակել անազատության հետ չկապված պատիժ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 30-12-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 30-12-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-01-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավոր Ա.Խաչատրյանի` մեկ այլ նիստով զբաղված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 15-03-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԱՔԴ/0180/01/16 շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի կազմը նախագահող դատավոր` Մ.Մակյան Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 15 մարտի 2017թ. ք.Երևան ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Վ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս.ԽՉԵՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Լ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. Դեպքի առթիվ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է թիվ 90154613 քրեական գործը։ 11.08.2016 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի զինվորական քննչական գլխավոր վարչության հատկապես կարևոր գործերի քննության վարչության կողմից որոշում է կայացվել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ <<նա առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու դիտավորությամբ, որպես հաշմանդամ ազատամարտիկ դրամական օգնություն ստանալու և այլ արտոնություններից օգտվելու նպատակով` ձեռք է բերել ու օգտագործել ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին մասնակցելիս վիրավորվելու վերաբերյալ կեղծ փաստաթղթեր, որոնց օգտագործմամբ պետական միջոցներից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար։ Այսպես. Լորիկ Վարդանյանը, 2008թ. ՀՀ ՊՆ կենտրոնական ռազմաբժշկական հանձնաժողով և ՀՀ զինվորական կոմիսարիատ է ներկայացրել կեղծ տեղեկանքներ, էպիկրիզներ և <<մարտական ուղի>> այն մասին, թե իբր <<Մեծ Հայք>> ջոկատի կազմում 1990-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին, որի ընթացքում, 1994թ.-ին, Վարդենիսի շրջանի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողությունների ժամանակ վիրավորվել ու ստացել է <<կոնտուզիա>>։ Նշված կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա Լորիկ Վարդանյանին տրվել է մարտական գործողությունների ժամանակ հաշմանդամություն ստացած ազատամարտիկի կարգավիճակ, որի հիման վրա նա ձեռք է բերել դրամական օգնություն, հավելում և պարգևավճար ստանալու իրավունք, և 01.04.2008թ.-ից մինչև 31.08.2016թ.-նն ընկած ժամանակահատվածում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունից ստացել է իրեն հասանելիք երկարամյա ծառայության կենսաթոշակի հավելումներից 2.088.720 ՀՀ դրամ ավել գումար, իսկ 02.05.2013թ.-ին իր կողմից լիազորված անձ Վարդան Ռազմիկի Մելքոնյանի միջոցով, ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից որպես բնակարան ձեռք բերելու նպատակով տրվող անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն ստացել է 14.022.000 ՀՀ դրամ` այդ կերպ պետական միջոցներից խաբեության եղանակով, խարդախությամբ հափշտակելով առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուրը՝ 16.110.720 ՀՀ դրամ գումար>>։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 28.09.2016թ.-ին, որը 29.09.2016թ.-ին ընդունվել է նույն դատարանի վարույթ։ 03.10.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ քրեական գործն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկելու մասին։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան /այսուհետ նաև` Դատարան/ է ստացվել և մուտքագրվել 07.10.2016թ.-ին, որը 10.10.2016թ.-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ։ Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ: Դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճռով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը դատապարտվել է ազատազրկման` 5 /հինգ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման` 1 /մեկ/ տարի 4/չորս/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 /հինգ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ. օգոստոսի 12-ից։ Վճռվել է` տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Վ.Զաքարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 14.022.000 /տասնչորս միլիոն քսաներկու հազար/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։ Տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի ներկայացուցիչ Ա.Աբրահամյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Քաղաքացիական հայցի բռնագանձումն ապահովելու նպատակով հայցագնի` 2.088.720 /երկու միլիոն ութսունութ հազար յոթհարյուրքսան/ ՀՀ դրամի չափով արգելանք դնել Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի և դրամական միջոցների վրա։ Քրեական գործով ապացույց ճանաչված` Լ.Վարդանյանի անձնական, հաշմանդամության և անհատույց պետական ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու կապակցությամբ կազմված բնակարանային գործերը` պահել քրեական գործի հետ միասին։ Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ ՀՀ ԱՆ <<Վարդաշեն>> ՔԿՀ-ի վարչակազմին հանձնելու միջոցով 09.12.2016 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լորիկ Վարդանյանը: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել: Թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 09.01.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 12.01.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Բողոքի հեղինակը` ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը, բերված վերաքննիչ բողոքով ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թեև իր անձը բնութագրող տվյալներ արձանագրել է, որ ինքը տարեց անձնավորություն է` 70 տարեկան է, ունի մի շարքառողջական խնդիրներ, սակայն խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Ի հիմնավորում վերոշարադրյալի` նշել է, որ իր նկատմամբ Դատարանը պատիժ նշանակելիս, որպես իր պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` հաշվի չի առել իր հիվանդությունների առկայությունը, նաև այն, որ հանդիսանում է 2-րդ կարգի հաշմանդամ, 3 անգամ տարել է գլխուղեղի կատված, իր մոտ առկա է կայուն մնացորդային երևույթների ուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումից հետո, առկա է հետինսուլտային կիստա` ցնցումային համախտանիշ, ողնաշարի խողովակի գոտկային հատվածի ստենոզ, օստեոխոնդրով: Ըստ բողոքաբերի` նշված բոլոր հիվանդությունները բացառում են իր կողմից Դատարանի նշանակած պատիժը անազատության մեջ կրելը, դրա հետ զուգահեռ իրեն անազատության մեջ պահելը բերելու է իր առողջական վիճակի վատացմանը, ինչը կարող է հանգեցնել իր մահվան: Նշել է, որ Դատարանն իր նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել նաև այն, որ իր հիվանդություններն անհամատեղելի են իրեն անազատության մեջ պահելու հետ: Բացի այդ, Դատարանը հաշվի չի առել ինչպես իր կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ իր անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, որն էլ հանգեցրել է իր նկատմամբ խիստ պատիժ նշանակելուն: Ելնելով վերոգրյալներից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է. <<1. Վերաքննիչ բողոքը ընդունել վարույթ: 2. Բավարարել վերաքննիչ բողոքը և բեկանել պատժի ժամկետի մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 28.11.2016թ. ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կայացրած դատավճիռը, նշանակելով ավելի մեղմ պատիժ, կամ նշանակել անազատության հետ չկապված պատիժ>>: 3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը` ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանական կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ` անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>: Ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում: Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք, ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը` պատճառաբանելով, որ իր ուղղվելը հնարավոր է նաև ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու ձևով, խնդրել է իր նկատմամբ նշանակել ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ: Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքների հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…) 5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը. 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. (…)>>: Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը: Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: Նույն օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Նշված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը, ակնհայտ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, Դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բավարար չափով ստուգման ու բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքները, նրա կողմից կատարած հանցանքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը տարեց անձնավորություն է, 70 տարեկան է և ունի մի շարք առողջական խնդիրներ, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես նախկինում դատապարտված և սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատվածությունը չմարած անձ, ընդունել է մեղքը, անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքների համար, և ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի առնելով հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկիաներով նախատեսված արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ կամ անազատության հետ չկապված պատիժ նշանակելու վերաբերյալ և, հաշվի առնելով վերջինիս մեղսագրված հանցանքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող վերոգրյալ հանգամանքները, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ իրեն մեղսագրված վերոնշյալ հոդվածների սանկցիաներով նախատեսված ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով` սույն գործով հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված պատժի նպատակներին, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռն ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռը Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-03-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 04-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 187, 262, 296, 250, 116, 161, 49 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 04-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 187, 262, 296, 250, 116, 161, 49 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-9264/17 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0180/01/16
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 31-03-2017 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Լորիկ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 07-04-2017 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 28-04-2017 |
| Որոշման ամսաթիվ | 03-07-2017 |
| Մակագրվել է | 11-04-2017 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0180/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 28 ապրիլի 2017 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Վճռաբեկ բողոքն ընդունվում է քննության, եթե վճռաբեկ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ` 1) բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար. 2) առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա, կամ 3) առկա է նոր կամ նոր երևան եկած հանգամանք։ Մինչդեռ բողոքում բացակայում են վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերը և դրանց հիմնավորումները։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Վճռաբեկ բողոքը պետք է բովանդակի՝ (...) 3) դատավճիռը կամ այլ որոշումը, որը բողոքարկվում է, և այդ որոշումը կայացրած դատարանի անվանումը. (...) 6) բողոք բերած անձի պահանջը. (...)»։ Ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի կողմից բերված վճռաբեկ բողոքի բովանդակության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ բողոքը բերվել է ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0180/01/16 քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճռի և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ։ Միևնույն ժամանակ, բողոք բերած անձի պահանջը ձևակերպված է հետևյալ կերպ՝ «1) Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 28.11.2016 թվականի ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի նկատմամբ կայացված դատավճռի դեմ բերված վճռաբեկ բողոքը ընդունել վարույթ. 2) բավարարել վճռաբեկ բողոքը և պատժի մասով բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 28.11.2016թ. ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանիս նկատմամբ կայացված դատավճիռը, փոփոխել այն նշանակելով անազատության մեջ չգտնվելու հետ կապված նոր պատիժ, կամ մեկ այլ տեսակի մեղմ պատիժ»։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհստակություն` բողոքի բովանդակության և բողոքաբերի ներկայացրած պահանջի միջև, որպիսի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի պահանջը պահպանված համարվել չի կարող։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` «Բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (…) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը»։ Մինչդեռ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը։ Այսինքն, պահպանված չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «(…) Վճռաբեկ բողոքին կցվում է նաև վճռաբեկ բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)»։ Բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վճռաբեկ բողոքին կցված չէ դրա էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)։ Այսինքն պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ` ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 25-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 25-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից։ Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0180/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 3 հուլիսի 2017 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճռով Լորիկ Աղվանի Վարդանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը մերժել է` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը։ Վճռաբեկ դատարանը 2017 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ ներկայացված բողոքը վերադարձրել է` տրամադրելով 25-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար։ Ամբաստանյալ Լ.Վարդանյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով պատժի մասով բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ի դատավճիռը և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ պատիժը փոփոխել` նշանակելով ավելի մեղմ պատժատեսակ։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Լորիկ Աղվանի Վարդանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 05-06-2017 |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 02-05-2017 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 10-07-2017 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 7 հատոր` 187, 262, 296, 250, 116, 161, 127 թերթ: |