ԵԱՔԴ/0179/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


ՈՐՈՇՈւՄ


ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«25» սեպտեմբերի 2017թ. ք.Երևան


ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Տ.Սահակյան
Ռ.Մխիթարյան
քարտուղարությամբ՝ Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրող Գ.Ալոյանի
պաշտպան Ա.Ֆանյանի
ամբաստանյալ Ս.Տոնոյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի (ծնված` 1985թ. նոյեմբերի 29-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, վեցամյա կրթությամբ, աշխատում է որպես ծաղկավաճառ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 21-րդ շենքի թիվ 45 բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հուլիսի 6-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Արմինե Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը`


ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Սարգսյանի 2016թ. հուլիսի 20-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հարուցվել է թիվ 14142816 քրեական գործը:
2016թ. սեպտեմբերի 15-ին Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016թ. սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ Սարգիս Տոնոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ նա «2016 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 08:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարի մոտ, ձեռքում եղած մուրճը և խոհանոցային դանակը թափահարելու եղանակով ստեղծելով իրական վտանգ` Վրեժ Մառլենի Նիկողոսյանի ներկայությամբ որդու` Գարիկ Նիկողոսյանի հասցեին դիտավորությամբ տվել է սպանության և առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու սպառնալիքներ, որոնք Գարիկ Նիկողոսյանն իրական է ընդունել:
Բացի այդ, Սարգիս Տոնոյանը 2016 թվականի հուլիսի 6-ին` ժամը 08:30-ի սահմաններում հասարակական վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարի դիմաց խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, այն է` սեփական անձի կարծեցյալ առավելություններն ընդգծելու մղումով, խախտելով վարքագծի համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերը, անտեսելով նշված վայրում ծաղկի վաճառքով զբաղվող Մարիամ Ռաֆիկի Հարությունյանի հայհոյանքները դադարեցնելու հորդորները, տևական ժամանակ` մոտ 30 րոպե, բարձրաձայն հայհոյանքներ է հնչեցրել Գարիկ Նիկողոսյանի և պատահական անցորդների հասցեին, ստեղծելով վախի և տագնապի զգացում, այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության անդամների նկատմամբ»:
2016թ. սեպտեմբերի 24-ին Սարգիս Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հունվարի 20-ի որոշմամբ Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հուլիսի 6-ի դատավճռով Սարգիս Տոնոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 50.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով:
Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2017թ. օգոստոսի 10-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի պաշտպան Արմինե Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հուլիսի 6-ի դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում պաշտպան Արմինե Ֆանյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ տված նյութական իրավունքի խախտումներն արտահայտվել են նրանում, որ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին մեղավոր ճանաչելով Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածը, որը չպետք է կիրառեր, և որով հակադրվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված մի շարք նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին: Իսկ դատավարական իրավունքի խախտումն արտահայտվել է նրանում, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ս.Տոնոյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքը, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ, 127-րդ, 358-րդ հոդվածի, 360-րդ և 365-րդ հոդվածների պահանջները։
Վերլուծելով խուլիգանության հանցակազմը, պաշտպանը նշել է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Ինչից հետևում է, որ արարքը ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ, հասարակության նկատմամբ այդ խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը։
Հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
Եթե անգամ ընդունենք, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը հասարակական կարգ է խախտել, ապա այն կոպիտ խախտում համարվել չէր կարող, քանի որ ենթադրյալ արարքը միտված չէր հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, չի հանդիսացել ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
Անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Արարքը չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին կամ անձանց և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար։
Ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին վերագրվող գործողությունները չեն կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, քանի որ դրանք ուղղված են կոնկրետ այն անձի, ում հետ նա նախկինում հաճախ է վիճել կենցաղային հարցերի շուրջ։
Նշված փաստը հաստատվում է նաև տուժողի հոր՝ գործով վկա Վրեժ Նիկողոսյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով:
Պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործի թե նախաքննության և թե դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ Ս.Տոնոյանը տուժողի հետ արդեն վաղուց ունեցել է անձնական լարված հարաբերություններ, իսկ այդ փաստը չի հերքել անգամ տուժողը։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը։
Արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից։ Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից, դրդումներից ելնելով։ Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր՝ ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։ Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն։ Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը։ Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը ցույց տալ իր գերակայությունը։
Հանցանքի հիմնական շարժառիթը համարվում է խուլիգանական, եթե հանցավորի գործողություններում գերակայում է հասարակական կարգի նկատմամբ արհամարհանքը։
Խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։
Մեջբերելով վկաներ Մարիամ Հարությունյանի և Մերի Հակոբյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործով ակնհայտ է, որ Սարգիս Տոնոյանին վերագրվող գործողություններում բացակայում են խուլիգանական մղումները։
Ներկայացված ցուցմունքներով հաստատվում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտում չի ունեցել և իր անկախությունը հասարակության մեջ ապացուցելու ցանկություն չի ունեցել, այլ նրա գործողությունները եղել են բացառապես Գարիկ Նիկողոսյանի նկատմամբ դեռևս տարիներ առաջ ծագած լարված հարաբերությունների արդյունք, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է նաև տուժողի ցուցմունքով:
Պաշտպանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Սարգիս Տոնոյանի կողմից ենթադրյալ խուլիգանություն կատարելու հանցակազմը վերլուծելով արձանագրել է, որ այն իր բնույթով հանդիսանում է կոպիտ խախտում, քանի որ որպես հետևանք հասարակության անդամների մեջ առաջացրել է զայրույթ, վրդովմունք, այսինքն` այն հասարակության անդամներին պատճառել է լուրջ անհանգստություն, խախտվել է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձանց, տվյալ պարագայում, դեպքի վայրում գտնվող ծաղկավաճառների և պատահական անցորդների անդորրը, հոգեկան անձեռնմխելիությունը:
Պաշտպանը հարկ է համարել նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված վերլուծությունը չի բխում քրեական գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներից, նշված հետևությունն անհիմն է և մտացածին։
Վերոգրյալն ամփոփելով, ակնհայտ է, որ սույն քրեական գործի մինչդատական վարույթում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները բավարար չեն իր պաշտպանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու համար։
Անդրադառնալով այն հանգամանքին, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես Սարգիս Տոնոյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք դիտել է հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը, պաշտպանը նշել է, որ նման կերպ վարվելով` Առաջին ատյանի դատարանը նախ դուրս է եկել մեղադրանքի ծավալից և հաստատված է համարել մի փաստ, որը որևէ փաստաթղթով հիմնավորված չէ, ինչպես նաև պաշտպանության կողմին զրկել է նշված հանգամանքը դատաքննությամբ վիճարկելու հնարավորությունից, այդպիսով խախտելով մրցակցությունը։
Ելնելով վերոգրյալից, պաշտպան Արմինե Ֆանյանը խնդրել է. «Ամբողջությամբ բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԱՔԴ/0179/01/16 քրեական գործով 06.07.2017թ. դատավճիռը.
1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի անմեղությունը.
կամ մասնակի բեկանել թիվ ԵԱՔԴ/0179/01/16 քրեական գործով 06.07.2017թ. դատավճիռը.
2. նշանակել սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակի նվազագույն շեմի, այն է` երեսնապատիկի չափով պատիժ»:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներ.
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Սարգիս Գևորգի Տոնոյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատարանում նա ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զբաղվում է ծաղկի վաճառքով, ճանաչում է Վրեժ Նիկողոսյանին, իրենց հարաբերությունները բավականին երկար ժամանակ լարված են: Դեպքի օրը դիտավորյալ ոչինչ չի արել անցորդների նկատմամբ, չի ցանկացել խախտել հասարակական կարգը: Անցորդներին աննպատակ չի վիրավորել և չի հայհոյել, հասարակական կարգը խախտելու դիտավորություն չի ունեցել, չի փորձել իր առավելությունն ինչ-որ մեկի նկատմամբ ընդգծել: Դեպքի օրը հարբած չի եղել, որևէ մեկին հայհոյանքներ չի հասցրել և չի վիրավորել: Մարիամ Հարությունյանին թվացել է, թե ինքը հայհոյում է, սակայն չի հայհոյել, այլ ուղղակի նայել է Մարիամին և հեռացել: Վկաների կողմից տրված ցուցմունքները, թե իբր ինքն անցորդներից մեկին հրել և հայհոյել է, ամբողջովին սուտ են, դա եղել է Գարիկ Նիկողոսյանի և նրա հոր` Վրեժ Նիկողոսյանի պայմանավորվածության արդյունքը: Գարիկն իրեն ասել է, որ դիմացի խանութից են ասել, թե իբրև հայհոյել է, և իր հայրն էլ վախենալով նման ցուցմունք է տվել նախաքննության ընթացքում: 2016թ. հուլիսի 6-ի առավոտյան ծաղիկներ է բերել իր վարձակալած վաճառակետի համար, այնուհետև՝ գնացել ավտոտնակ: Այնտեղից դանակ է վերցրել վաճառակետ տանելու և ծաղիկների վերջնամասերը կտրելու համար: Իր մոր ընկերուհու խնդրանքով վերցրել է նաև մուրճը: Դրանից հետո վերադարձել է վաճառակետ: Այդ ընթացքում ոչ ոքի չի սպառնացել: Այնուհետև, ժամը 09:30-ի սահմաններում գնացել է «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկ` իր ընկերուհուն տեսակցելու: Այդ օրն առհասարակ ալկոհոլ չի օգտագործել և իր կարծիքով, եթե ինքն ալկոհոլի ազդեցության տակ եղած լիներ, իրեն քրեակատարողական հիմնարկում տեսակցություն չէին թույլատրի: 2016թ. հուլիսի 6-ին Մարիամ Հարությունյանը տեսել է իրեն, ինքը մեկ այլ վաճառակետի աշխատակից Վազգենի հետ խոսելիս է եղել, երբ Մարիամն իրեն հարցրել է, թե արդյոք հայհոյանք է տալիս, ինքը շրջվել է, նայել է Մարիամին և հեռացել: Վկա Մարիամ Հարությունյանն իր դեմ ցուցմունք է տալիս պայմանավորված իրենց միջև առկա մրցակցության հանգամանքով:
Տուժող Գարիկ Նիկողոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին ճանաչում է 3-4 տարի, ում հետ շուրջ 2 տարի է, ինչ գտնվում է լարված հարաբերությունների մեջ:
Նախկինում նույն վայրում ծաղիկ են վաճառել: Դեպքի օրը, առավոտյան, երբ ինքը գնացել է ծաղկի շուկա, հայրը զանգահարել է իրեն և ասել, որ Սարգիսը կրկին հարբել է, սպառնում է, որ իրեն կսպանի: Իսկույն վերադարձել է, գնացել նրանց ծաղկի վաճառակետ, սակայն Սարգսին չի հանդիպել, այնտեղ եղել է վերջինիս մայրը: Դեպքին ներկա են գտնվել իր կինը, հայրը և Մարիամ Հարությունյանը: Կնոջ նկարագրածի համաձայն՝ Սարգիս Տոնոյանի ձեռքին եղել է մոտ 30սմ. երկարություն ունեցող դանակ և մուրճ: Իր կարծիքով Սարգիս Տոնոյանն իրականում չի ցանկացել իրեն սպանել, այլ ուղղակի Սարգսի ընկերուհու դեմ դատարանում վկայություն տալու պատճառով, վերջինս ցանկացել է վրեժխնդիր լինել: Ինքը ցանկանում է հաշտվել Սարգիս Տոնոյանի հետ, վերջինիս նկատմամբ բողոք և պահանջ չունի, հաշտվում է կամավոր և իրեն ոչ ոք չի ստիպել: Ինքը կնոջից, հորից և Մարիամ Հարությունյանից է տեղեկացել, որ Սարգիսը հայհոյանքներ է հնչեցրել անցորդների հասցեին, այդ պահին ներկա չի գտնվել, իրեն այդ մասին հայտնել են հեռախոսազանգի միջոցով: Իր վերադարձից հետո Սարգիս Տոնոյանն արդեն այնտեղ չի եղել: Դեպքից հետո նրան չի տեսել:
Տուժողը նշել է նաև, որ հարբած վիճակում ամբաստանյալն ընդունակ է նման քայլեր անելու և բազմիցս եղել են նմանատիպ դեպքեր: Բացի այդ, իրեն պատմել են, որ Սարգիսն ուսով անառիթ հարվածներ է հասցրել անցորդներին և հայհոյել վերջիններիս:
Վկա Մարիամ Հարությունյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ծաղկի սրահում, որպես վաճառող: Ճանաչում է ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին, իրենց հարաբերությունները չեզոք են: Դեպքի օրը Սարգիսը եղել է հարբած, վերջինիս ձեռքում տեսել է գարեջրի շիշ: Այնուհետև, ձեռքին ունենալով դանակ, չանձնավորված հայհոյանքներ է հնչեցրել: Ինքը հարցրել է, թե արդյոք նա հայհոյում է, որից հետո Սարգիսը շրջվել, իրեն է նայել և, ոչինչ չասելով, հեռացել է: Հաջորդ օրը եկել և իրենից ներողություն է խնդրել: Չի լսել, որ նա կոնկրետ ինչ-որ մեկին հայհոյի, հայհոյանքներն անձնավորված չեն եղել: Չի նկատել, որ նա անցորդներին հարվածի: Միջադեպին Գարիկ Նիկողոսյանը ներկա չի գտնվել, ներկա են եղել նրա հայրը՝ Վրեժը և կինը՝ Մերին: Սարգիս Տոնոյանի նման վարքագծի ականատես է եղել մի քանի անգամ: Կարծում է, որ Սարգիս Տոնոյանը մեղավոր չէ, քանի որ հարբած ժամանակ նա չի հասկանում, թե ինչ է անում:
Վկա Մերի Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին, նախկինում իրենց վաճառակետերը եղել են կողք կողքի, Գարիկ Նիկողոսյանը հանդիսանում է իր ամուսինը: Դեպքի օրը, ժամը 08:30-ին գնացել է աշխատանքի, նկատել է Ս.Տոնոյանին, ով հարբած վիճակում գնում էր դեպի պահեստ: Նման վիճակում Սարգիսն առաջին անգամ չէ, որ գտնվել է: Այնուհետև, Սարգիսը վերադարձել է ձեռքին ունենալով մուրճ: Չէր կարողանում քայլել: Հայհոյում էր, հասնելով իրենց տաղավարի մոտ, հրել է պատահական անցորդին, տվել սեռական բնույթի հայհոյանքներ ու նորից գնացել դեպի պահեստ: Դրանից հետո նրան չի տեսել: Անցորդը, նկատելով, որ նա գտնվում է ալկոհոլի ազդեցության տակ, ոչինչ չի ասել: Սպառնալիքներ է հասցրել իր ամուսնու հասցեին, որ կվնասի, կդանակահարի, ինչն առաջին դեպքը չէ: Կարծում է, որ Սարգիսը դիտավորյալ է հրել պատահական անցորդին: Չի կարող ասել, թե ում հասցեին է հայհոյել, սակայն բարձրաձայն սեռական բնույթի հայհոյանքներ է հնչեցրել: Այդ օրն իրենց միջև վիճաբանություն չի եղել, ուղղակի նա միշտ իրենց հանդեպ վատ է տրամադրված եղել: Սարգիսը հաճախ է ալկոհոլ օգտագործում և իրեն լավ չի պահում:
Պատասխանելով դատավարության մասնակիցների հարցերին վկան նշել է, որ Սարգսի ձեռքում սկզբում նկատել է դանակ, վերջինս գնացել է դեպի պահեստ, մի քանի րոպե անց հետ վերադարձել տաղավար` արդեն ձեռքում դույլ և մուրճ: Անցորդին հրելու և սեռական բնույթի հայհոյանքներ տալու ժամանակ ձեռքում եղել են դույլը և մուրճը: Անցորդը գտնվել է իրենց տաղավարի մոտ: Չի կարող ասել, թե ինչ նպատակով է հրել, ինքն սպառնալիքներ չի լսել, իր սկեսրոջից է իմացել, որ վերջինս սպառնալիքներ է հնչեցրել իր ամուսնու հասցեին:
Վկա Վրեժ Նիկողոսյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին ճանաչում է շուրջ 3-4 տարի: Կոմիտասի պողոտա Փափազյան խաչմերուկում գտնվող ծաղիկների տաղավարի մոտ Սարգիս Տոնոյանը 2016թ. հուլիսի 6-ին, առավոտյան ժամը 08:10-08:20-ի ընթացքում, հարբած վիճակում, ձեռքում դանակ և մուրճ, սպառնացել է Գարիկ Նիկողոսյանին, որ կոկորդը կծակի և գլուխը կջարդի: Սպառնացել է նաև անցորդներին: Անցորդներից մեկին, ով եղել է 40-45 տարեկան տղամարդ, առանց պատճառի, ուսով հարվածել և սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել: Վերջինս, նկատելով, որ Ս.Տոնոյանը հարբած է, ոչինչ չասելով հեռացել է: Նախկինում սպառնացել է նաև իրեն և սեռական բնույթի հայհոյանքներ տվել: Իրենց տաղավարի կողքով անցնելիս հայհոյել է Գարիկ Նիկողոսյանին, ինչպես նաև սպառնացել: Հայհոյանքների պատճառով միջամտել է աշխատակիցներից Մարիամը, և ասել` քանի որ գտնվում է հարբած վիճակում, թող գնա և հանգստանա: Սարգիսն իրեն չի հայհոյել, այլ իր տղային: Բարձր աղմկել է, մարդկանց լսելի էր, փողոցում մարդաշատ է եղել, քանի որ 08:30-ի սահմաններում է եղել դեպքը, և բոլորը շտապել են աշխատանքի: Ամբաստանյալի ձեռքում նկատել է մուրճ և խոհանոցային դանակ:
Վկան նշել է, որ ամբաստանյալը կարող էր այնպես անցնել անցորդի կողքով, որ նրան չդիպչեր, քանի որ մայթեզրը լայն է եղել:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
Գարիկ Նիկողոսյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում տալու մասին 2016թ. հուլիսի 6-ի արձանագրության համաձայն՝ Սարգիս Տոնոյանն իր ծաղկի կրպակի դիմաց բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, իր հասցեին տվել սպանության սպառնալիքներ՝ դրսևորելով բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք:
Դեպքի վայրի զննության մասին 2016թ. հուլիսի 7-ի արձանագրության համաձայն՝ զննության մասնակից Վրեժ Նիկողոսյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցի խաչմերուկում գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարի դիմացի հատվածում առկա մայթեզրը և հայտարարել, որ նշված վայրում է 2016թ. հուլիսի 6-ին, ժամը 08:00-ից 08:30-ն ընկած հատվածում, Սարգիս Տոնոյանը Գարիկ Նիկողոսյանի հասցեին հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ և սպանության սպառնալիքներ տվել:
2016թ. օգոստոսի 19-ի առգրավման և զննության արձանագրության համաձայն՝ 2016թ. օգոստոսի 19-ին Սարգիս Տոնոյանից առգրավվել է դեպքի օրը՝ 2016թ. հուլիսի 6-ին, ժամը 08:00-ի սահմաններում սպանության սպառնալիքներ և հայհոյանքներ հնչեցնելու ժամանակ վերջինիս մոտ եղած դանակը և մուրճը:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ պաշտպան Արմինե Ֆանյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը միացավ պաշտպանին և խնդրեց վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Մեղադրող Գ.Ալոյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և փոփոխման ենթակա չէ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով պաշտպան Արմինե Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խուլիգանությունը դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտել[ն է], որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով (…)»։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով նախատեսված խուլիգանության հանցակազմը քրեաիրավական վերլուծության է ենթարկել Շահեն Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով, որով իրավական դիրքորորշում է հայտնել այն մասին, որ. «Մեջբերված հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ խուլիգանությունը հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որի հիմնական, անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են հասարակական կարգի բովանդակությունը, իսկ պարտադիր լրացուցիչ օբյեկտն անձի անձեռնմխելիության, պատվի և արժանապատվության, առողջության, քաղաքացիների և կազմակերպությունների գույքային շահերի պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։
15. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմն ունի մեկ, իսկ որակյալ հանցակազմը՝ երկու օբյեկտ։ Մասնավորապես, հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա է որակման որպես հասարակ խուլիգանություն, մինչդեռ նույն արարքը, որը զուգորդվում է անձի առողջությանը, գույքային իրավունքներին և այլին վնաս պատճառելով, ենթակա է որակման խուլիգանության որակյալ հանցակազմով։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի վերոշարադրյալ վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանցակազմի օբյեկտի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի «հասարակական կարգ» հասկացության պարզաբանումը։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակական կարգն ընկալվում է երկու իմաստով՝ լայն և նեղ։
Լայն իմաստով հասարակական կարգը հասարակության մեջ առկա սոցիալական կապերի և հարաբերությունների համակցությունն է, որը ձևավորվում է սոցիալական, իրավական և բարոյական նորմերի գործողության արդյունքում, և յուրաքանչյուր հանցագործություն, զանցանք կամ այլ իրավախախտում այս կամ այն չափով հանգեցնում է դրա խախտման։
Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի անմիջական օբյեկտն այն հասարակական հարաբերություններն են, որոնք կազմում են նեղ իմաստով հասարակական կարգի բովանդակությունը։
Նեղ իմաստով հասարակական կարգն ընկալվում է որպես հասարակական նշանակության վայրերում, այն է՝
1) տրանսպորտային միջոցների կայանատեղիներում,
2) օդանավակայաններում,
3) շուկաներում,
4) պուրակներում,
5) այգիներում,
6) կինոթատրոններում,
7) ցուցասրահներում,
8) մարզադաշտերում,
9) փողոցներում,
10) հիմնարկ-ձեռնարկություններում,
11) ուսումնական հաստատություններում,
12) հասարակական տրանսպորտում,
13) հասարակական սննդի սպասարկման վայրերում,
14) հասարակական նշանակության այլ վայրերում
այնպիսի իրադրության առկայություն, որի պայմաններում ապահովված է քաղաքացիների արժանավայել վարքագիծը, կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը, ինչպես նաև այդ վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։
16. Խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է նախևառաջ հիմնավորել խուլիգանության հիմնական հանցակազմի առկայությունը։
17. Խուլիգանության հիմնական և որակյալ հանցակազմերի օբյեկտների և օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ սույն որոշման 15-16-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունից Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հասարակական կարգի ոչ կոպիտ խախտումը, որը թեև արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ենթակա չէ որակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով։ Նույն կերպ, վկայակոչված հոդվածով ենթակա չէ որակման հասարակական կարգի այն կոպիտ խախտումը, որը չի դրսևորվել հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։
Ուստի Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը ենթակա է որակման որպես խուլիգանություն միայն այն դեպքում, երբ գործով ձեռք բերված ապացույցներով կհիմնավորվի հասարակական կարգի խախտման կոպիտ լինելը և միաժամանակ, հասարակության նկատմամբ այդ խախտմամբ արտահայտված անհարգալից վերաբերմունքի բացահայտ լինելը։
18. Կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին (հետևանքին)։ Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խախտումը որպես կոպիտ գնահատելիս անհրաժեշտ է ելնել հասարակական կարգի վրա այդ խախտման ունեցած ազդեցությունից։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
19. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից։ Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը։
20. Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում։ Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև «բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք» հասկացության պարզաբանումը։
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն)։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն։
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար։ Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ։
22. Խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ արձանագրել է, որ. «Խուլիգանությունը կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ։ Դա նշանակում է, որ մեղավոր անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորում հանրության հանդեպ, այլև ցանկանում է կատարել այդ գործողությունները։
Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով։ Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։ Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն։
Մեղադրյալի կողմից տուժողին վիրավորանքներ, մարմնական վնասվածքներ հասցվելու կամ նման այլ բռնարարքների կատարման դեպքում խուլիգանական մղումները և խուլիգանության հանցակազմը կարող է բացակայել, եթե նշված գործողությունները կատարվել են կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության, քիչ թե շատ երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում ձևավորված հակակրանքի արդյունքում։
Խուլիգանական մղումների առկայությունը գնահատելու համար էական նշանակություն կարող է ունենալ նաև տուժողի վարքագիծը։ (…)» (տե՛ս Արման Մհերի Խաչատրյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ի թիվ ՎԲ-223/06 որոշումը)։
23. Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա։ Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, որ այլ հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարք կատարելը, որն իրենում բովանդակում է նաև հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման տարրեր (օրինակ՝ կենցաղային հողի վրա, անձնական դրդապատճառներով հասարակական վայրերում առաջացած ծեծկռտուքն ու վիճաբանությունը, որոնք արտաքնապես ընկալվում են որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք) կարող է որակվել խուլիգանություն։
24. Սույն որոշման նախորդ կետում և համապատասխանաբար նաև Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ շարադրված դիրքորոշումների հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանություն որակելու համար էական նշանակություն ունի դրա բնույթն ու կատարման շարժառիթը։
Զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանությունը կարող է կատարվել խուլիգանական դրդումներով, որը դրսևորվում է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու ձգտմամբ։ Խուլիգանական դրդումների հիմքում ընկած են նաև անձի անզուսպ եսամոլությունը, սեփական անձի առավելությունն ընդգծելու միջոցով ներքին բավականություն ստանալու, զվարճանալու ձգտումը։
Խուլիգանություն կատարող անձն ինքնահաստատվում է, ձգտում հակահասարակական վարքագծով ապացուցել իր անկախությունը հասարակության մեջ ընդունված վարքագծի կանոններից, իր անձը հակադրելով հասարակությանը՝ ցույց տալ իր գերակայությունը և այլն։
25. Ինչպես նշվել է սույն որոշման 21-րդ և 23-րդ կետերում, անձը կարող է սույն որոշման 24-րդ կետում նշված նպատակներին հասնել տարբեր արարքներով, որոնք կարող են նույնիսկ համընկնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որոշակի հանցակազմերի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների հետ, սակայն արարքը խուլիգանություն կամ այլ հանցագործություն որակելու հարցի լուծումը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կախված է արարքի շարժառիթից, ինչպես նաև հանցավորի հետապնդած նպատակից։
26. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ խուլիգանական դրդումներն անհրաժեշտ է սահմանազատել արարքը կատարելու պահին անձի մոտ առկա հուզական վիճակից, որն անձի մոտ առաջացնում է լարվածություն, էմոցիոնալ բռնկվածություն և այլն։ Մասնավորապես, եթե արարքն սկսվել է կենցաղային հողի վրա առաջացած վեճի կամ տուժողի հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծի հետևանքով, ապա անհրաժեշտ է պարզել՝ արդյոք անձի արարքը (հայհոյանքներ տալը կամ այլ վարքագիծը) ստեղծված իրավիճակին համարժեք հուզական դրսևորում է, թե ուղղված է դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքում, երբ հանցավորի վարքագիծն ուղղված է կոնկրետ անձի, պայմանավորված է նրա հակաօրինական կամ հակաբարոյական վարքագծով և հանդիսանում է հանցավորի հուզական վիճակի արտահայտություն, խուլիգանության հանցակազմը բացակայում է։
27. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 14-26-րդ կետերում ձևավորված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել այն դեպքում, երբ անձի մոտ առկա են խուլիգանական դրդումներ։ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ արարքը խուլիգանություն կարող է որակվել նաև այն դեպքերում, երբ անձի մոտ առկա են հանցանքի կատարման այլ դրդումներ, սակայն հանցանքի կատարման ընթացքում ձևավորվում են խուլիգանական դրդումներ, այլ խոսքով՝ արարքը կվերաճի խուլիգանության՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման, որը դրսևորվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
Սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով գործով ձեռք բերված ապացույցները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սարգիս Տոնոյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այն փաստական հանգամանքները, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը 2016թ. հուլիսի 6-ին, ժամը 08:30-ի սահմաններում հասարակական վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի և Փափազյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող ծաղկի վաճառքի տաղավարի դիմաց, խուլիգանություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը, այն է` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու նպատակով, խախտելով վարքագծի համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերը, տևական ժամանակ բարձրաձայն հայհոյանքներ է հնչեցրել Գարիկ Նիկողոսյանի և պատահական անցորդների հասցեին, այդ կերպ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության անդամների նկատմամբ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերոգրյալ փաստական հանգամանքները հաստատվել են տուժող Գարիկ Նիկողոսյանի և վկաներ Մարիամ Հարությունյանի, Մերի Հակոբյանի ու Վրեժ Նիկողոսյանի դատաքննական ցուցմունքներով, Գարիկ Նիկողոսյանի կողմից հաղորդում տալու մասին արձանագրությամբ, դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ և զննության արձանագրությամբ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն հաստատված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանն իր ոչ իրավաչափ գործողությունն իրականացրել է հասարակական վայրում, այն է` փողոցում։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի կատարած արարքին, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ այն իր բնույթով հանդիսանում է կոպիտ խախտում, քանի որ որպես հետևանք հասարակության անդամների մեջ առաջացրել է զայրույթ, վրդովմունք, այսինքն` այն հասարակության անդամներին պատճառել է լուրջ անհանգստություն, խախտվել է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձանց, տվյալ պարագայում, դեպքի վայրում գտնվող ծաղկավաճառների և պատահական անցորդների անդորրը, հոգեկան անձեռնմխելիությունը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անդրադառնալով պաշտպանի այն դիրքորոշմանը, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը միջադեպից անմիջապես հետո վերադարձել և ներողություն է խնդրել, որպիսի պայմաններում հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և իր առավելությունն ընդգծելու մոլուցք նա չի ունեցել, Առաջին ատյանի դատարանը եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալի հետհանցավոր դրական վարքագիծը չի կարող վկայել վերջինիս արարքում խուլիգանության հանցակազմի բացակայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանն իր արարքով դրսևորել է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք հասարակության անդամների նկատմամբ, որի մասին վկայում են սույն քրեական գործի քննությամբ հաստատված այն հանգամանքները, որ ամբաստանյալն առանց առիթի, անհասցե, չանձնավորված հայհոյանքներ է հնչեցրել, դրանով իսկ ակնհայտ արհամարհական վերաբերմունք դրսևորելով մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը նման վարքագիծ դրսևորելով, դիտավորյալ խախտել է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման այնպիսի տարրեր, ինչպիսիք են բարեկիրթ, պատշաճ, պարկեշտ վարքագիծը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ չնայած քրեական գործի քննությամբ հիմնավորվել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի և Գարիկ Նիկողոսյանի հարաբերությունները երկարատև ժամանակահատվածի ընթացքում լարված են եղել, սակայն ամբաստանյալն արարքը կատարել է ոչ կենցաղային հողի վրա առաջացած վիճաբանության ընթացքում:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են՝ Սարգիս Տոնոյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Սարգիս Տոնոյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։ Մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար է Սարգիս Տոնոյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Հետևաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանին ճանաչելով մեղավոր, պահպանել է ապացույցները գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատելու օրենսդրական պահանջը՝ չխախտելով անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները։
Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված պատժին` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Դրանք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը։ Դրանք բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում են պատժի վրա։
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի, այնպես էլ պատժաչափի վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Առաջին ատյանի դատարանը որպես Սարգիս Տոնոյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալներ արձանագրել է, որ նա չունի դատվածություն, ՀՀ Երկրապահ Կամավորականների Միության Մեծամորի տ/բ նախագահի 2017 թվականի մայիսի 20-ի տեղեկանքի համաձայն` 2016թ. մայիսի 3-ից մինչև 2016թ. մայիսի 26-ը մասնակցել է ԼՂՀ-ի Ջաբրաիլի պաշտպանության մարտական գործողություններին:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ վկաների ցուցմունքներով, հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը հանցանքը կատարելու պահին գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ, ինչը նպաստել է հանցանքի կատարմանը, որպիսի հանգամանքը դիտել է որպես ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
Ուսումնասիրելով սույն գործով վկաներ Մարիամ Հարությունյանի, Մերի Հակոբյանի և Վրեժ Նիկողոսյանի ցուցմունքները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի կողմից ալկոհոլային խմիչք օգտագործած լինելու հանգամանքի մասին վկաների հայտարարությունները եղել են նրանց սուբյեկտիվ կարծիքը, ինչը հիմնված չի եղել օբյեկտիվ փաստերի վրա:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները բավարար չեն հիմնավորելու այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանը հանցանքը կատարելու պահին գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ:
Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերը նշված հանգամանքի մասին եկել է սխալ եզրահանգման, գտնում է, որ պետք է արձանագրել, որ սույն գործով ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների հետ, իրավացիորեն եկել է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ որպես պատիժ պետք է նշանակվի տուգանք՝ 50.000 դրամ գումարի չափով:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Սարգիս Տոնոյանի նկատմամբ նշանակված ինչպես պատիժը, այնպես էլ պատժաչափն արդարացի են և համապատասխանում են ամբաստանյալի կատարած հանցագործության ծանրությանն ու նրա անձին, և նշանակված պատժի միջոցով միայն կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Վերաքննիչ դատարանը նման եզրահանգման է գալիս՝ ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված հետևությունները հիմնավորված են։
Այսպիսով, վերը նշված վերլուծությունների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Պաշտպան Արմինե Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Սարգիս Գևորգի Տոնոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. հուլիսի 6-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ




Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ