ԵԱՔԴ/0177/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Կ.Բարսեղյանի
պաշտպան` Կ.Հակոբյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2017թ. հունվարի 17-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արման Կարենի Բադալյանի, ծնված 1999 թվականի մարտի 6-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված է ՀՀ, Լոռու մարզ, գյուղ Շնող, 3-րդ փողոց, տուն 20, բնակվում է ք.Երևան, Ավան, Թումանյան թաղամաս, 6/3 շենք, բնակարան 4:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ի որոշմամբ թիվ 14132216 քրեական գործից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրվող Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ գործն անջատվել է, որին շնորհվել է թիվ 14807216 հերթական համարը և այն ընդունվել է վարույթ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ի որոշմամբ Արման Կարենի Բադալյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2016թ. մայիս ամսվա սկզբին կատարել է շորթում` Էլեն Մերուժանի Նազարյանի մասին արատավորող տեղեկություններ հրապարակելու սպառնալիքով գումարի տեսքով գույք հանձնելու պահանջ է ներկայացրել վերջինիս և 2016թ. մայիսի 5-ից 6-ն ընկած ժամանակահատվածում Էլեն Նազարյանից և նրա մորից ստացել է 155.000 ՀՀ դրամ գումար:
Այսպես.
2016 թվականի մարտի 7-ին տեսահոլովակի նկարահանումների ժամանակ Էլեն Նազարյանը ծանոթացել է Ալբերտ Սարգսյանի հետ, ապա մտերմացել և սկսել են ընկերություն անել: 2016 թվականի ապրիլ ամսվա սկզբին Ալբերտ Սարգսյանը հեռախոսազրույցի ընթացքում Էլեն Նազարյանից իմանալով, որ վերջինս տանը միայնակ է` մայրը` Նաիրա Կարապետյանը, բացակայում է տանից, ցանկություն է հայտնել այցելել վերջինիս, ինչին Է.Նազարյանը համաձայնել է: Քիչ անց Ալբերտ Սարգսյանը գնացել է է.Նազարյանի բնակարան, որտեղ սեռական հարաբերություն է տեղի ունեցել նրանց միջև, որից հետո, երբ միասին գտնվել են ննջասենյակում, իսկ Էլեն Նազարյանը մերկ վիճակում աթոռին նստած հեռախոսով խոսելիս է եղել, Ա.Սարգսյանը մոտեցել է և իր <<Iphone 6>> տեսակի բջջային հեռախոսի տեսախցիկով մի քանի անգամ լուսանկարել է նրան մերկ վիճակում: Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Էլեն Նազարյանը Ալբերտ Սարգսյանի ձեռքից վերցրել է հեռախոսը, նախատել մերկ վիճակում նկարելու համար, որից հետո հեռախոսի միջից ջնջել իր մերկ լուսանկարները` մոռանալով դրանք ջնջել նաև հեռախոսի <արբարկղից>:
2016 թվականի մայիսի 1-ին կամ 2-ին, երբ Էլեն Նազարյանի և Ալբերտ Սարգսյանի ընդհանուր ծանոթ Արման Բադալյանը միայնակ զբոսնելիս է եղել Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցում` <Labeerint> սրճարանի մոտակայքում պատահական հանդիպել է Ալբերտ Սարգսյանին, որոշ ժամանակ զրուցել են, որի ընթացքում Ալբերտ Սարգսյանը Արման Բադալյանին պատմել է, որ սեռական հարաբերություն է ունեցել Էլեն Նազարյանի հետ: Արման Բադալյանը չի հավատացել, ինչին ի պատասխան Ալբերտ Սարգսյանն իր հեռախոսի մեջ ցույց է տվել Էլենի ու իր մերկ լուսանկարները:
Նկատի ունենալով, որ Արման Բադալյանը այդ ժամանակ գումարի կարիք է ունեցել, այդ լուսանկարները տեսած լինելու հանգամանքն օգտագործելով, հանցավոր ճանապարհով` շորթում կատարելու եղանակով գումար վաստակելու ցանկություն է առաջացել վերջինիս մոտ և, ի կատարումն հանցավոր մտադրության, Ալբերտ Սարգսյանից իմանալով էլեն Նազարյանի հեռախոսահամարը, առանձնացել է և զանգահարել Էլեն Նազարյանին` հետաքրքրվելով, թե ինչու է մերկ լուսանկարվել Ալբերտի հետ, ասելով նաև, որ արդեն այդ մասին բոլորը գիտեն, իսկ Էլենը պատասխանել է, որ ամաչում է այդ նկարների համար, ասելով նաև, որ Ժորը` Գեորգի Դանիլյանը ևս տեղյակ է հիշյալ նկարների մասին: Այդ ժամանակ Արման Բադալյանը, անմիջապես կողմնորոշվել է և Էլենին ստել է, ասելով, թե իբր Ժորը ներկայումս կանգնած է իր կողքին, հենց նրա հեռախոսում է տեսել իր ու Ալբերտի մերկ լուսանկարները: Բացի այդ Արման Բադալյանն ասել է, որ Ժորն իբր թե թղթախաղով պարտվել է և նա շտապ 100.000 ՀՀ դրամ է պահանջում` սպառնալով հակառակ դեպքում նրա ու Ալբերտի մերկ լուսանկարները ներբեռնել համացանց: Միաժամանակ Արման Բադալյանն Էլենին ասել է, որ եթե իրեն չի հավատում, ապա կարող է հեռախոսը փոխանցել Ժորին և վերջինս պահանջն անձամբ ներկայացնի: Էլենն ասել է, որ այդքան գումար չունի, չի կարող տալ: Ա.Բադալյանը կրկին ստել է, ասելով, թե իբր կխոսի Ժորի հետ և քիչ անց կզանգահարի նրան: Քիչ անց կրկին զանգահարելով ասել է, որ իր մոտ առկա է 100.000 ՀՀ դրամ գումար, կարող է Էլեն Նազարյանի փոխարեն այդ գումարը տալ Ժորին, սակայն Է.Նազարյանը պետք է երեք օրվա ընթացքում հիշյալ գումարն իրեն հետ վերադարձնի, քանի որ այն իրեն անհրաժեշտ է: Էլենը համաձայնվել է, ասել է, որ ավելի ուշ կզանգի նրան: Հեռախոսազրույցն ավարտելուց հետո Արման Բադալյանը մոտեցել է Ալբերտ Սարգսյանին և նրան ոչինչ չասելով իր ու Էլենի խոսակցության մասին, հեռացել:
Էլեն Նազարյանը վախենալով, որ իր անձը արատավորող տեղեկություններն` իր և Ա.Սարգսյանի մերկ լուսանկարների ձևով կհայտնվեն համացանցում, սկսել է միջոցներ ձեռնարկել պահանջված գումար հայթայթելու ուղղությամբ, մասնավորապես ծանոթներից է գումար խնդրել, զանգահարել է իր ընկերուհի Անժելիկա Սերգեյի Խարատյանին, նրան պատմել իր հետ կատարվածի մասին, որից հետո գումար է խնդրել: Վերջինս պատասխանել է, որ գումար չունի, կխնդրի ընկերոջից: Էլեն Նազարյանը Ա.Խարատյանին ասել է նաև, որ մոր հետ է և չի կարող անձամբ գումարը վերցնել նրանից և փոխանցել Արմանին, ուստի Անժելիկային ասել է Արմանի հեռախոսահամարը, որպեսզի ընկերոջից վերցրած գումարը նա փոխանցի Արմանին: Նույն օրն Անժելիկան ընկերոջ` Վահագնի հետ զբոսնելու ժամանակ վերջինիս ասել է, որ իր ընկերուհի Էլենն ինչ որ խնդիրներ ունի, շտապ գումար է անհրաժեշտ: Խնդրել է Էլենին օգնել գումարով` որքանով որ կկարողանա: Վահագնը չի մերժել Անժելիկայի խնդրանքը և նույն օրը պայմանավորվել ու Մ.Սարյանի հուշարձանի հարևանությամբ հանդիպել է Արման Բադալյանին և նրան առձեռն փոխանցել է 15.000 ՀՀ դրամ:
Ա.Բադալյանի պահանջած գումարի մնացած մասը հավաքելու նպատակով Էլեն Նազարյանը համացանցի միջոցով կապնվել է իր ծանոթ Պարգև Համբարձումյանի հետ, նրան ստել է, ասելով, թե իբր դեղ գնելու համար իրեն գումար է անհրաժեշտ: Պարգևը չի մերժել, ասել է, որ կարող է 10.000 ՀՀ դրամ գումար տալ: Դրանից հետո Էլեն Նազարյանը զանգահարել է իր ծանոթ Սուրեն Աղաջանյանին, նրան փոխանցել Պարգևի հեռախոսահամարը և ասել, որ զանգի Պարգևին, նրանից վերցնի 10.000 ՀՀ դրամ գումար և այն փոխանցի Արմանին: Սուրեն Աղաջանյանը զանգահարել է Պ.Համբարձումյանին, պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել է Երևան քաղաքի Հրաչյա Քոչար փողոցում գտնվող <<Կրպակ>> խանութի մոտ և նրանից վերցրել է 10.000 ՀՀ դրամ: Շուրջ 1 ժամ անց Սուրեն Աղաջանյանը զանգահարել է Արման Բադալյանին, պայմանավորվել վերջինիս հետ գումարը նրան փոխանցելու տեղի և ժամի մասին, ապա հանդիպելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում գտնվող <<KFC>> սննդի սպասարկման կետի մոտ, Արման Բադալյանին է փոխանցել Պարգևից վերցրած 10.000 ՀՀ դրամ գումարը: Նույն օրն երեկոյան Էլեն Նազարյանը կապ հաստատելով Արման Բադալյանի հետ` վերջինիս հետ զրույցի ժամանակ ասել է, որ 25.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար արդեն ուղարկել է: Այդ ժամանակ Արման Բադալյանն ասել է, որ իրենց ընդհանուր ընկեր Գոռից վերցրած և իր մոտ գտնվող, սակայն Էլեն Նազարյանին պատկանող <Prestigo> տեսակի պլանշետն ինքը կարող է համարել որպես 20.000 ՀՀ դրամի չափով պարտքի մարում, ինչին Էլեն Նազարյանը համաձայնվել է: Միաժամանակ Արման Բադալյանն ասել է, որ 5000 ՀՀ դրամը ներում է Էլենին, իսկ եթե չկարողանա հայթայթել իբր նրա փոխարեն Գեորգի Դանիլյանին տված գումարից մնացած 50.000 ՀՀ դրամ պարտքը, ապա ստիպված է լինելու իր <<Iphone 6>> տեսակի բջջային հեռախոսը գրավադնել, ինչին Էլեն Նազարյանն առարկել է, սակայն Արմանի պնդումներից հետո համաձայնվել է: Հաջորդ օրը` 2016 թվականի մայիսի 6-ին` ժամը 03:00-ի սահմաններում, երբ Էլեն Նազարյանն քնած է եղել, զգացել է, որ իր բջջային հեռախոսին հաղորդագրություն է եկել: Նայել է հեռախոսին ու տեսել, որ իր «lnstagramn-ի էջին գրել է <<John Smeat>> անունով, օգտատերը: Հաղորդագրության մեջ վերջինս բարևել է Էլենին, ասել, որ անունը Վալոդ է, իր մոտ առկա են Էլենի ու Ալբերտի մերկ լուսանկարները, դրանք իրեն փոխանցել է Ժորը: Միաժամանակ հաղորդագրությամբ հայտնել է, որ ինքը գտնվում է արտերկրում. թղթախաղով 500.000 ՀՀ դրամ գումար է պարտվել, որից 200.000 ՀՀ դրամն Էլենը պետք է տա, հակառակ դեպքում սպառնացել է, որ Էլենի ու Ալբերտի մերկ լուսանկարները կներբեռնի համացանց: Հիշյալ օգտատերն Էլենին ասել է, որ 200.000 ՀՀ դրամը պետք է տա փուլերով, մասնավորապես 30.000 ՀՀ դրամը պետք է իրեն տա հերթական շաբաթ օրը, ևս 30.000 ՀՀ դրամ էլ մայիսի 12-ին կամ 13-ին: Առավոտյան Էլեն Նազարյանը գիտակցելով, որ այլևս չի կարողանում գումար հայթայթել, որոշել է մորից գումար վերցնել: Այդպես մորը ստել է, ասելով, որ իր ծանոթ Արմանից դեռևս նախորդ տարի հունվար ամսին ընկերուհիների համար բնակարան վարձակալելու համար պարտքով վերցրել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն հետագայում չի կարողացել վերադարձնել: Ներկայումս Արմանը հիշյալ գումարը պետք է բերդ ուղարկի, ուստի իրենից է պահանջում այդ գումարը: Այդ ժամանակ մայրը` Նաիրան ասել է, որ իրեն հայտնի Արմանի հեռախոսահամարը, որպեսզի զանգահարի և զրուցի Արմանի հետ, սակայն Էլենը վախենալով, որ Արմանի հետ խոսելով մայրը կպարզի, որ ինքը ստում է, նրան մերժել է: Դրանից հետո մտածել է, որ եթե մայրն խոսի Արմանի հետ, ապա Արմանը կպահանջի ընդամենը 50.000 ՀՀ դրամ, ինքը չի կարողանա պահանջված 60.000 ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել Վալոդին, ուստի զանգահարել է իր ընկերուհի Ալլային, նրան փոխանցել Արմանի հեռախոսահամարը և խնդրել, որպեսզի զանգահարի Արմանին, նրան տեղեկացնի, որ եթե մայրն Արմանի հետ հանդիպի, հանդիպման ժամանակ նրան տալու են 110.000 ՀՀ դրամ, նա վերցնի այդ գումարը, որից հետո երբ բաժանվեն, ինքը կգնա և նրանից հետ կվերցնի 60.000 ՀՀ դրամ գումար: Դրանից հետո Նաիրա Կարապետյանը զանգահարել է ծանոթներից մեկին, պարտքով վերցրել 110.000 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո Էլեն Նազարյանը զանգահարել է Արմանին, ասել, որ գումարը պատրաստ է: Պայմանավորվել են և հանդիպել Վրացական 9 հասցեում: Արմանը հանդիպման է գնացել սպիտակ գույնի <<Նիսսան Տիդա>> մակնիշի ավտոմեքենայով, որը կայանելուց հետո մոտեցել է Նաիրային, ով նրան առաջարկել է առանձին խոսել, սակայն Էլենը թույլ չի տվել: Այդ ժամանակ Նաիրան Արմանին հարցրել է, թե Էլենն իրեն որքան գումար է պարտք, իսկ Արմանն էլ պատասխանել է, որ էլենն իրեն պարտք է 130.000 ՀՀ դրամ: Այդ ժամանակ Նաիրա Կարապետյանն Արման Բադալյանին առձեռն փոխանցել է 110.000 ՀՀ դրամ, ասելով, որ Էլենի հետ այլևս որևէ առնչություն չունենա: Վերցված գումարը ամբողջությամբ տնօրինել է Ա.Բադալյանը:
Ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ 2016 թվականի հունիսի 11-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Արման Կարենի Բադալյանի վերաբերյալ թիվ 14807216 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է թիվ ԵԱՔԴ/0177/01/16 համարը:


2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանը և նրա պաշտպան Կարեն Հակոբյանը դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացրեցին, միաժամանակ պաշտպանը հայտնեց, որ ամբաստանյալը միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է իր հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքը նրան պարզ է և նա համաձայն է մեղադրանքի հետ, որպիսի հանգամանքը հաստատեց նաև Ա.Բադալյանը:
Մեղադրող Կ.Բարսեղյանը հայտնեց, որ չի առարկում, որպեսզի դատական քննությունն անցկացվի արագացված կարգով:
Տուժող Է.Նազարյանը դիմումով հայտնել է, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասն անբողջությամբ փոխհատուցվել է, ամբաստանյալ Ա.Բադալյանից որևէ բողոք, պահանջ չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննությունն կիրառելու դեմ:
Ամբաստանյալի օրինական ներկայացուցիչ Լ.Դայանը դիմումով խնդրել է դատական քննությունն անցկացնել իր բացակայությամբ` նշելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2017 թվականի հունվարի 17-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի միջնորդությունը բավարարել է և որոշել է թիվ ԵԱՔԴ/0177/01/16 քրեական գործով դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:


3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, շորթում` Էլեն Մերուժանի Նազարյանի մասին արատավորող տեղեկություններ հրապարակելու սպառնալիքով` գումարի տեսքով գույք հանձնելու պահանջը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արման Կարենի Բադալյանը անչափահաս է, նախկինում դատված չէ, կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը չորս տարի է, Երևանի Ա.Պուշկինի անվան թիվ 8 հիմնական դպրոցի տնօրեն Ն.Ստեփանյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ա.Բադալյանը 2005թ. ընդունվել է Երևանի Ա.Պուշկինի անվան թիվ 8 հիմնական դպրոց և ավարտել այն 2013թ-ին:
Ուսումնառության տարիներին աչքի է ընկել կազմակերպված ու կարգապահ վարքով: Աշխատասեր, կազմակերպված աշակերտ է: Ջերմ և զգացմունքային անձնավորություն է, նրբանկատ և ուշադիր ընկեր, բնավորությամբ ուղղամիտ է, կայացնում է արդարացի որոշումներ` առանց խուսափելու որևէ դժվարությունից և պատասխանատվությունից: Արմանին բնորոշ է իր համար կարևոր դարձած խնդիրներին նպատասկասլաց լուծումներ գտնելը: Ընկերական միջավայրում անմիջական է, մարդամոտ, պատրաստ է պաշտպանել ընկերոջը, հավատարիմ է, խաղաղասեր: Հարգալից է մեծերի նկատմամբ, գնահատում է բարի և հոգատար վերաբերմունքը, արժևորում է իր խոստումները և միշտ կատարում է դրանք, վտանգավոր սովորություններ չունի, անկանխատեսելի արարքների հակված չէ:
ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության Տ.Շեվչենկոյի անվան թիվ 42 ավագ դպրոցի տնօրեն Էլ.Թումանյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Արման Բադալյանը 2013-2016թթ. սովորել է Երևանի Տ.Շևչենկոյի անվան թիվ 42 ավագ դպրոցում: Սովորելու ընթացքում դրսևորել է որպես կազմակերպված, կամային անձնավորություն, առանձնացել է իր ընկերասիրությամբ: Ա.Բադալյանը բարի է, պատրաստակամ, հայրենասեր, սիրով մասնակցում է արտադասարանական միջոցառումներին, աջակցել է բոլորին, սիրված ու ընդունված է եղել ընկերների շրջանում:
Ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով դիտվում է հանցանքն կատարելու պահին վերջինիս անչափահաս լինելը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Արման Կարենի Բադալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի պատժատեսակը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված չորս ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Արման Կարենի Բադալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը, ինչպես նաև այն, որ տուժող Է.Նազարյանն ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը՝ սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Արման Կարենի Բադալյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Անդրադառնալով պաշտպան Կ.Հակոբյանի` իր պաշտպանյալ Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը հաշվի առնելով Արման Կարենի Բադալյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև հանցանքի կատարման եղանակը, գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման և վերը նշված հիմնավորումներով և պատճառաբանություններով անթույլատրելի է համարում դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելով Արման Կարենի Բադալյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատել:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Iphone 6S>> տեսակի բջջային հեռախոսը պետք է հանձնել Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի տնօրինությանը:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արման Կարենի Բադալյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`


Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արման Կարենի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 (չորս) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Արման Կարենի Բադալյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված <<Iphone 6S>> տեսակի բջջային հեռախոսը հանձնել Ալբերտ Արթուրի Սարգսյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ