Գործ No ԵԱՔԴ/0169/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ10՚ նոյեմբերի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանի
տուժող Ֆելիքս Մանուկյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Տիգրան Մանվելի Վարդանյանի /ծնված 1990 թվականի ապրիլի 19-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Էմինևսկու 1-ին փողոց, 24/6 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի հունիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14139016 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 10-ին Տիգրան Մանվելի Վարդանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի օգոստոսի 17-ին Տիգրան Վարդանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 07-ին թիվ 14139016 քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Տիգրան Վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙ2016 թվականի հունիսի 15-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Կոմիտաս 29 հասցեի մոտ կայանված տրոլեյբուսի մեջ` խուլիգանություն կատարելու դիտավորությամբ, կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, այն է` սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ընդգծելու մղումով, վիճաբանության մեջ է մտել տրոլեյբուսի վարորդ Ֆելիքս Մանուկյանի հետ և հասարակական կարգը բռնությամբ զուգորդված կոպիտ կերպով խախտելու դիտավորությամբ, անտեսելով պատահական անցորդների և տրոլեյբուսի ուղևորների` վիճաբանությունը դադարեցնելու հորդորները, բարձրաձայն հնչեցրել է հայհոյանքներ, որի ժամանակ բռնություն է գործադրել Ֆելիքս Մանուկյանի նկատմամբ` ձեռքով հարված հասցրել վերջինիս քթին` առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով, այդ կերպ հասարակության նկատմամբ դրսևորելով բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք՚:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Ամբաստանյալ Տիգրան Վարդանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է դատաքննության փուլում ցուցմունք տալուց` նշելով, որ պնդում է նախաքննության փուլի ցուցմունքը:
Նախաքննության փուլում Տ.Վարդանյանը ցուցմունք է տվել, որ ընտանիքի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Էմինևսկու 1-ին փողոցի 24/6-րդ տանը: Շուրջ 6 ամիս է` իրեն պատկանող ՙՕպել Ջ՚ մակնիշի 34 ZF 251 հ/հ ավտոմեքենան վարում է որպես տաքսի: 2016 թվականի հունիսի 15-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտա-Վաղարշյան պողոտայի խաչմերուկում տեղակայված կանգառում միայնակ իր մեքենայով կայանել է, երբ մի կանաչ գույնի տրոլեյբուս կանգառից դուրս գալով հետևի աջ հատվածով հարվածել է իր մեքենայի ձախ հայելուն և հեռացել: Ինքը նկատել է, որ հայելին ծալվել է, իսկ ապակին հարվածի հետևանքով ճաքել, որից հետո գնացել է տրոլեյբուսի հետևից: Հասնելով Երևան քաղաքի Կոմիտաս 38 հասցեում տեղակայված կանգառ, որտեղ կանգնել էր տրոլեյբուսը, իջել է իր մեքենայից և բարձրանալով տրոլեյբուսի սրահ փորձել է բացատրել վարորդին` Ֆելիքս Մանուկյանին, որ նա հարվածել և վնասել է 5000 ՀՀ դրամ արժողության հայելին: Ֆելիքս Մանուկյանը չի ցանկացել վճարել 5000 դրամը և հայտնել է, որ ինքը մեղավոր չէ, քանի որ տաքսին կանգառին շատ մոտ է կայանված եղել: Ծագած խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ժամանակ ինքը և տրոլեյբուսի վարորդը փորախադարձ միմյանց հասցեին հնչեցրել են հայհոյանքներ, որից հետո ինքը բռունցքով մեկ անգամ ուժեղ հարվածել է տրոլեյբուսի վարորդի դեմքին` քթի շրջանում պատճառելով մարմնական վնասվածք, իսկ տրոլեյբուսի վարորդն իրեն չի հարվածել: Հարվածից հետո միջամտել են տրոլեյբուսի ուղևորները, հանդարտեցրել վիճաբանությունը, որից հետո ինքը հեռացել է: Ընդհանուր առմամբ մի քանի րոպե տևած վիճաբանության ժամանակ միջամտել են ուղևորներից անծանոթ անձինք, բաժանել, որի հետևանքով դադարել է վիճաբանությունը: Իր գործողությունների հետևանքով խանգարվել է երթևեկությունը, մոտ 15-20 րոպե տրոլեյբուսի ուղևորներին անհանգստություն է պատճառվել:
Գ.թ. 30-32, 53, 62, 68

Ամբաստանյալ Տիգրան վարդանյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Տուժող Ֆելիքս Խաչիկի Մանուկյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ 8 տարի է` աշխատում է որպես տրոլեյբուսի վարորդ, վարում է 10 համարի տրոլեյբուսը: 2016 թվականի հունիսի 15-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում իր կողմից վարած 10 համարի տրոլեյբուսով, որի մեջ եղել է 20 ուղևոր, կայանել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկում տեղակայված խաչմերուկում և շարժվելուն պես հետևի աջ մասով հարվածել է կանգառին մոտ կայանված ՙՕպել Ջ՚ մակնիշի 34 ZF 251 հ/հ ավտոմեքենայի ձախ հայելուն, սակայն չկանգնելով շարժվել է առաջ: Դրանից հետո կայանել է Երևան քաղաքի Կոմիտաս 38 հասցեում տեղակայված կանգառում և նկատել, որ տրոլեյբուսի սրահ է բարձրացել ՙՕպել Ջ՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը, ում մեքենայի հայելուն ինքը հարվածել էր: ՙՕպել Ջ՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը տրոլեյբուսի մեջ ուղևորների ներկայությամբ իրենից պահանջել է 5000 ՀՀ դրամ գումար` հայելու մեջ առկա ապակին ջարդելու համար: Ինքը փորձել է նրան բացատել, որ սխալ վայրում` կանգառին շատ մոտ է կայանել իր մեքենան, ինքը որևէ մեղք չունի: Ծագած խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ժամանակ փոխադարձ հայհոյանքներ են հնչեցվել, ուղևորները պահանջել են դադարեցնել, սակայն ապարդյուն: Դրանից հետո ՙՕպել Ջ՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդին բռունցքով ուժեղ հարվածել է իր դեմքին` քթի շրջանում առաջացնելով մարմնական վնասվածք, սակայն ինքը չի հարվածել նրան: Վիճաբանության ժամանակ եղել է մոտ 20 անծանոթ ուղևոր: Տիգրան Վարդանյանի հարվածից հետո անծանոթ անձինք միջամտել են, բաժանել, թաց անձեռոցիկներ դրել իր քթին, որի արդյունքում մի քանի րոպե տևած վիճաբանությունը դադարել է և Տիգրանը հեռացել է: Կատարվածի արդյունքում խանգարվել, խախտվել է երթևեկությունը, անհանգստություն է պատճառվել ուղևորներին:
Տուժողը նշեց նաև, որ ներկայումս ամբաստանյալից որևէ բողոք կամ պահանջ չունի:

Դատաբժշկական փորձագետի եզրակացության համաձայն` Ֆելիքս Մանուկյանի մարմնական վնասվածքները` քթի մեջքի սալջարդ վերքի և քթոսկրերի կոտրվածքի ձևով հետևանքն են բութ, կոշտ առարկայի ներգործության, հնարավոր է նշված ժամկետին և հանգամանքներում, որոնք պատճառվել են առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ գտնվող հետևանքների տևողությունը ոչ պակաս վեց օրից և ոչ ավելի քսանմեկ օրից:
Գ.թ. 20-22

Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` Կոմիտաս 38 հասցեում տեղակայված կանգառում կայանված է կանաչ գույնի տրոլեյբուսը և նշված վայրում կայանված տրոլեյբուսի սրահում 15.06.2016թ. ժամը 17:30-ի սահմաններում տեղի ունեցել վիճաբանությունը:
Գ.թ. 7-8

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Վարդանյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, այն է` խուլիգանությունը` դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով և զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Տիգրան Վարդանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, տուժողը որևէ բողոք կամ պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Տիգրան Վարդանյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Տիգրան վարդանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննության առնելով Տիգրան Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Տիգրան Մանվելի Վարդանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրհիսնապատիկի` 150.000 /հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Տիգրան Մանվելի Վարդանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ