ԵԱՔԴ/0166/01/16







Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը
կարճելու մասին

12 հոկտեմբերի 2016թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ` դատավոր Ա. Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ` մեղադրող Լ.Մանուկյանի,
ամբաստանյալ Ա. Ապիկյանի,
պաշտպան Ժ.Համբարձումյանի
տուժող Հ. Գևորգյանի,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանի, ծնված 1959 թվականի դեկտեմբերի 02-ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, 4-ամյա կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատում է` <Սանիտեկ> ընկերությունում որպես բանվոր, չդատված, հաշվառված և բնակվում է` ք.Երևան, դրոյի 12-րդ շենք, 38 բնակարանում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Քանքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հայրապետյանի (այսուհետև նաև` Քննիչ)2016 թվականի օգոստոսի 03-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09120416 քրեական գործը:
2016 թվականի օգոստոսի 03-ի որոշմամբ տուժող է ճանաչվել Հռիփսիմե Գևորգյանը:
2016 թվականի օգոստոսի 18-ի որոշմամբ Աբրահամ Ապիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի` 2016 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 02-ին թիվ 09120416 նախաքննական համարով քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան, որը ստացվել է սույն թվականի սեպտեմբերի 05-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0166/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 06-ի որոշմամբ թիվ 09120416 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի սեպտեմբերի 19-ին նշանակվել դատական քննության:

Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով՝ այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի հուլիսի 23-ին ժամը 20:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Դրոյի 12-րդ շենքի 38-րդ բնակարանում հայհոյանքներ է հնչեցրել նույն հասցեի բնակչուհի Հռիփսիմե Արամի Գևորգյանի հասցեին, վիճաբանել վերջինիս հետ և ծեծի ենթարկել նրան, որի ընթացքում բռնի գործողություններ կատարելով` մոտ 2 անգամ ձեռքերով հարվածներ է հասցրել նրա գլխին, ապա ոտքով հարվածել է Հռիփսիմե Գևորգյանի նստած աթոռին և վայր գցել գետնին, ինչի արդյունքում վերջինս իրանի շրջանում զգացել է ֆիզիկական ցավ:
Դատական քննության ընթացքում՝ դատական նիստի նախապատրաստական փուլում, տուժող Հռիփսիմե Գևորգյանը հայտարարել է ամբաստանյալ Աբրահամ Ապիկյանի հետ հաշտության վերաբերյալ ու նշել է, որ չի ցանկանում, որ վերջինս ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Աբրահամ Ապիկյանը ևս հայտարարել է, որ հաշտությունը փոխադարձ է՝ ինքը նույնպես հաշտվել է տուժողի հետ և չի առարկում, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը տուժողի ու ամբաստանյալի կողմից դատական նիստում արված հայտարարությունների կապակցությամբ նշել է, որ իր կարծիքով՝ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը դադարեցման՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ §Մասնավոր հետապնդման գործեր են հանդիսանում սույն օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`§Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ¥...¤ 118-րդ հոդվածի ¥...¤ նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Հաշտությունը թույլատրվում է մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալը¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ §Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե.
¥...¤
5) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ.
¥...¤¦:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի՝ §Սույն օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի երկրորդ մասում նշված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վարույթը կարճվում է և փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն`§Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը¦:
Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ §Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը¦:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ, վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի ձևակերպումները, արձանագրել է, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը:
Նույն որոշմամբ՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության:
Շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման մեջ արձանագրված փաստական տվյալները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տուժող Հռիփսիմե Արամի Գևորգյանի և ամբաստանյալ Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանի միջև հաշտությունը կամավոր է և փոխադարձ, որպիսի հանգամանքը բացառում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն ու այն ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
Անդրադառնալով Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանի նկատմամբ ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով՝ այն պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 36-րդ, 183-րդ և 313-րդ հոդվածներով` Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԱՔԴ/0166/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Աբրահամ Գևորգի Ապիկյանի նկատմամբ ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ