ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0162/01/16
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավճիռը կայացրած դատարանի
կազմը նախագահող դատավոր` Մ.Մելքոնյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

21 նոյեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ.Մելքոնյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գ.Հովակիմյանի
թարգմանիչ` Ա.Մինասյանի
պաշտպան` Ե.Սարգսյանի
ամբաստանյալ` Բ.Կտակյանի

դռնբաց դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 13-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 58218015 քրեական գործը հարուցվել է 14.12.2015թ. ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Կ.Հովհաննիսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով և ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 08-ի որոշմամբ Բ.Կտակյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
3. Նույն մարմնի 08.02.2016թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Բ.Կտակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու համար 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
4. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 08.02.2016թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Բ.Կտակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
5. Նախաքննության մարմնի 24.03.2016թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը 2/երկու/ ամսով երկարացնելու վերաբերյալ:
6. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 02.04.2016թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
7. Նախաքննության մարմնի 27.05.2016թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը 2/երկու/ ամսով երկարացնելու վերաբերյալ:
8. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 03.06.2016թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
9. Նախաքննության մարմնի 26.07.2016թ. որոշմամբ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով:
10. Նախաքննության մարմնի 26.07.2016թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը 2/երկու/ ամսով երկարացնելու վերաբերյալ:
11. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 02.08.2016թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Բ.Կտակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2/երկու/ ամիս ժամկետով:
12. 23.08.2016թ. Բ.Կտակյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
13. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Մ.Մելքոնյանի 30.08.2016թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ընդունվել է վարույթ, իսկ 13.09.2016թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
14. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 13-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներով` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Բ.Կտակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացվել է և վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճում:
15. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 24.08.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը:
16. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 13.09.2017թ. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյան վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. հոկտեմբերի 06-ին:
17. Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի պաշտպան Ե.Սարգսյանը:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
18. Բագրատ Կտակյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ է ներգրավվել այն բանի համար, որ նա Հայաստանում առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբերին համացանցի միջոցով քննությամբ դեռևս չպարզված անձին պատվիրել է մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքել առանձնապես խոշոր չափերով 16.502 գրամ ընդհանուր քաշով <<Մեֆեդրոն>> տեսակի, 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ, որոնց առաքումը դյուրին դարձնելու և դրանց հնարավոր կորուստի ռիսկը նվազեցնելու նպատակով նշված անձին է տրամադրել ընկերներ` Արա Բագրատի Ասատրյանի և Ղազար Մանուկի Հարությունյանի տվյալները ու առաջարկել թմրամիջոցների ընդհանուր քանակը բաժանել և առաքել 2 ծանրոցով, որից հետո վերջիններիս անվամբ փոստային առաքումով, Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքից մաքսանենգ եղանակով 09.11.2015թ. Արա Ասատրյանի անվամբ Հայաստանի Հանրապետություն է ուղարկել առանձնապես խոշոր չափերով` 9.018գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>>, իսկ Ղազար Հարությունյանի անվամբ 12.11.2015թ. առանձնապես խոշոր չափերով` 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ: 12.11.2015թ. <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ 0014 բաժանմունքից Արա Ասատրյանի կողմից ծանրոցը ստանալուց և այն Բագրատ Կտակյանին հանձնելուց անմիջապես հետո թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից, իսկ Ղազար Հարությունյանի անվամբ ուղարկված ծանրոցը 14.12.2015թ. <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ <<0014>> բաժանմունքից առգրավվել է քննության կողմից:

3.Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները.
19. Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում վերլուծելով և գնահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված գործով ձեռք բերված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատված չի համարել և հանգել է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները, այն է` առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելը դատարանում չապացուցվեցին և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար նման պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում պետք է ճանաչել Բ.Կտակյանի անմեղությունը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ` հանցակազմի բացակայության հիմքով` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների և հատկապես ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու հանգամանքների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը, այլ ոչ թե` ենթադրությունը` ինչպես ներկայացված է մեղադրական եզրակացությունում, ինչպես նաև անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար:
Դատաքննությամբ հաստատվել է, որ Բ.Կտակյանը 2015թ. հոկտեմբեր ամսին համացանցի միջոցով պատվիրել է հոգեխթանիչներ, ինչի հիման վրա փոստային առաքումով ծանրոցներ են ուղարկվել Հայաստանի Հանրապետություն, որոնց մեջ թմրանյութ է հայտնաբերվել:
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ /հիմնավոր/ կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Նախքան ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հանցակազմերի առկայության կամ բացակայության հարցին անդրադառնալը` դատարանն անհրաժեշտ է համարել անդրադառնալ նախաքննության մարմնի կողմից նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքների և որպես մեղավորությունը հաստատող ապացույցներ` մեղադրական եզրակացության մեջ ներկայացված ապացույցների բավարարության հարցին:
Դատարանը վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելով` իրավական վերլուծության ենթարկելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` փաստել է, որ նշված ապացույցները Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` իրեն մեղսագրված արարքներին առնչության և մեղավորության մասին անմիջական, ուղղակի փաստական տվյալներ չեն բովանդակում, դրանք չեն հիմնավորում ամբաստանյալ Բագրատ Սամվելի Կտակյանի մեղավորությունը:
Սույն` թիվ 58218015 նախաքննական համարով քրեական գործով կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացության համաձայն, որպես Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ապացույցներ նշվել են` վկաներ Ղազար Հարությունյանի, Արա Ասատրյանի, Աննա Զոհրաբյանի ցուցմունքները, իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները, իրեղեն ապացույց թիվ RA372410856RU և թիվ RA372410811RU փոստային առաքանիների ծրարները, այլ ապացույց ճանաչված 26.01.2016թ. թիվ 2/8-678գրությունը, այլ ապացույց ճանաչված <<Հայփոստ>> ՓԲԸ 22.02.2016թ. թիվ 2/3-520 գրությունը և դրան կից տեղեկանքների պատճենները, 12.11.2015թ. փոստային ծրարի զննման արձանագրությունը, փորձագետի 16.11.2015թ. թիվ 15-3219 եզրակացությունը, փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությունը, 14.12.2015թ. առգրավման արձանագրությունը և կից լուսանկարչական աղյուսակը, փորձագետի 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացությունը, փորձագետի 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացությունը:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել են վկաներ Ղազար Հարությունյանի, Արա Ասատրյանի, Աննա Զոհրաբյանի ցուցմունքները: Դատարանն արձանագրել է, որ վկաների ցուցմունքներում առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ, ամբաստանյալ Բագրատ Սամվելի Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող որևէ փաստական հանգամանք չկա:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել են իրեղեն ապացույցներ ճանաչված թմրամիջոցները և թիվ RA372410856RU և թիվ RA372410811RU փոստային առաքանիների ծրարները: Դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցները որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններ:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել են այլ ապացույցներ ճանաչված 26.01.2016թ. թիվ 2/8-678գրությունը, <<Հայփոստ>> ՓԲԸ 22.02.2016թ. թիվ 2/3-520 գրությունը և դրան կից տեղեկանքների պատճենները: Դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցներում առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ, ամբաստանյալ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող որևէ փաստական հանգամանք չկա:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել է դատաքիմիական փորձաքննության 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությունը և դատանարկոլոգիական փորձաքննության 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացությունը: Դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցները որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններ, այլ դրանցով հաստատվում է Բ.Կտակյանի կողմից կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի էպիզոդիկ գործածելու փաստը:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել է նյութագիտական փորձաքննության 16.11.2015թ. թիվ 15-3219 եզրակացությունը, 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացությունը, որոնցով հաստատվում է հայտնաբերված թմրամիջոցի քաշը, տեսակը և որևէ կերպ դրանք չեն հիմնավորում ամբաստանյալի մեղավորությունը:
Մեղադրանքի հիմքում դրվել է 12.11.2015թ. փոստային ծրարի զննման արձանագրությունը, 14.12.2015թ. առգրավման արձանագրությունը և կից լուսանկարչական աղյուսակը, որոնցով հաստատվում է փոշենման զանգվածի հայտնաբերումը: Դատարանն արձանագրել է, որ նշված ապացույցները որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունները:
Վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են` Բ.Կտակյանի առնչությունը առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու դեպքերին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքները կատարելու մեջ:
Դատարանն արձանագրել է, որ այլ ապացույցներ ամբաստանյալ Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքների հիմքում չեն դրվել և մեղադրական եզրակացության մեջ չեն վկայակոչվել:
Դատարանը նաև արձանագրել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից սույն գործով չեն երաշխավորվել Բ.Կտակյանի արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևորագույն երաշխիքներից` մրցակցության սկզբունքի և պաշտպանության իրավունքի իրացումը մեղադրական եզրակացության համատեքստում:
Դատարանն արձանագրել է, որ որպես այդ սկզբունքների ապահովման երաշխիք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` <<Մեղադրական եզրակացությունը>> վերտառությամբ 270-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված է, որ մեղադրական եզրակացության նկարագրական-պատճառաբանական մասում քննիչը շարադրում է ... մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատող ապացույցները, ի պաշտպանություն նրա բերվող փաստարկները և այդ փաստարկների ստուգման արդյունքում հավաքված ապացույցները:
Արդեն իսկ վերևում փաստվել է, որ ամբաստանյալ Բ.Կտակյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում փաստացի հերքել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները, հայտնելով, որ <<չի իմացել, որ իր կողմից պատվիրվածը թմրամիջոցներ են եղել: Իր իմանալով դրանք եղել են առույգացնող կամ խթանող միջոցներ, որոնք հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն են հաղորդում: Դրանք հնարավոր է պատվիրել համակարգչով` կայքով: Ստիմուլյատորների բնութագիրը կարդալով՝ որևէ վտանգավոր բան չի տեսել, քանի որ նշված է, որ դրանք նախատեսված են հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն և առույգություն հաղորդելու համար, ինչն իրեն հետաքրքիր է թվացել և որոշել է փորձել դրանք, քանի որ զբաղվում էր նաև սպորտով: Դրանց բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկություններում որևէ բան նշված չէր, որից կարող էր պատկերացնել կամ ենթադրել, որ դրանք թմրամիջոց են: Համենայն դեպս այն ժամանակ չէր էլ կարող ենթադրել, որ նման բաց եղանակով հրապարակային կայքի միջոցով երաշխավորների առկայությամբ կարող են թմրամիջոց վաճառել, ավելին, ինքն էլ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակ և ցանկություն չի ունեցել: Օրինակ նշում է, որ իր հիշելով <<Խիտ>> ստիմուլյատորի վերաբերյալ բնութագրում նշված էր, որ այն շատ լավ միջոց է ինչ-որ ծանր, կամ ակտիվ ֆիզիկական գործողություններ անելու համար, կամ ինչ-որ ծանր մտավոր աշխատանքներ կատարելու համար: Երբ որ <<Խիտ>> ստիմուլյատորի ուսումնասիրության ժամանակ ինտերնետում այլ հղումներ է սեղմել, տվյալ ստիմուլյատորի նման միջոցներ բերել է <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> տեսակները, որոնց բնութագրերում նույնպես նշվում էր, որ դրանք հոգեկան և ֆիզիկական առույգություն են տալիս, որ կարող են նաև օգնել սպորտով զբաղվելու ժամանակ, այսինքն իր կարծիքով դրանք դոպինգի նման ինչ-որ բաներ էին: Ցանկանում է նշել նաև, որ դրանց բնութագրերում, չի հիշի կոնկերտ որի, նշված էր նաև, որ ինչ-որ հաճելի զգացողություններ և տրամադրություն են հաղորդում, այսինքն նաև հոգեներգործուն միջոցներ են, ինչը նույնպես որոշ առումով հետաքրքրել է իրեն: Նաև ինտերնետում փնտրումներ է կատարել հոգեներգործուն միջոցների մասով, որտեղ կարդացել է, որ այդպիսի միջոցներ են հանդիսանում նաև, օրինակ սուրճը, ծխախոտը, ռեդբուլը, կոկա-կոլան և այլն և իրեն թվացել է, թե <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորները դրանց կատարելագործված տեսակներն են, դրա համար էլ որոշել է փորձել: Հայտնել է նաև, որ ինքը ՌԴ քաղաքացի է, անձնագիրը ռուսական է, այդ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ, դրա համար է ծանոթների անվամբ պատվիրել, քանի որ ՌԴ-ում այլ քաղաքացիություն ունեցող անձինք պատվերների դեպքում նման խնդիրներ են ունենում, իսկ եթե դիտավորյալ այլ անձանց անունով պատվիրած լիներ, որպեսզի իր մասին տեղեկություն չլիներ, ապա Արայի անունով պատվիրածի ժամանակ նրա հետ չէր գնա փոստային ծառայություն: Պատրաստակամություն է հայտնել նաև այդ գործընթացը ցույց տալ համապատասխան ձևով ինտերնետ մուտք գործելով>>:
25.03.2016թ. <<Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին>> արձանագրության համաձայն` <<Բ.Կտակյանը հայտարարել է, որ <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> նրա բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկությունը պատահաբար գտել է ինտերնետում` նիհարեցնող միջոցներ փնտրելու ընթացքում տարբեր կայքեր մուտք գործելու, դրանցում առկա <<հղումները>> սեղմելու արդյունքում և այդ պահին չի հիշում, թե կոնկրետ ինչպես և որ կայքեր մուտք գործելու արդյունքում է դրանք գտել, սակայն կարող է փորձել ինտերնետ հասանելիությամբ համակարգչի վրա <<Google>> փնտրողական համակարգի միջոցով գտնել համապատասխան կայքերը, որոնցում առկա են <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>>` իր բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որտեղից էլ պատվիրել է դրանք: Վերը նշված նպատակով մեղադրյալ Բ.Կտակյանին է տրամադրվել ինտերնետային հասանելիությամբ համակարգիչ: Մասնավորապես փնտրումներ է կատարել <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>>, <<Хит>>, <<Нирвана>>, <<Миф>>, <<средстство для похудения>>, <<Стимуляторы>>, <<stimulyatori>>, <<raslyablyaushine sredsto>>, <<ehjfostimulyatori>>, <<мифический стимулятор>>, <<эйфория>>, <<стимулятор-хит>>, <<ehjfostim-xit>>: <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>> սփոյլերների նկարագրություններում որևէ նշում կատարված չէ, որ դրանք հանդիսանում են թմրամիջոցներ կամ հոգեներգործուն այլ նյութեր, նշված է, որ գերազանց միջոց է կարճ ժամկետներում տարեկան հաշվետվություն պատրաստելու, տան մաքրման աշխատանքները կազմակերպելու, պարահրապարակում ժամանակ անցկացնելու համար /.../: Փորձարարության ժամանակ Բ.Կտակյանը հայտարարել է, որ պատվերները կատարել է <<kazanzameyfor@gmail.com>> էլեկտրոնային հասցեում, որում նշել է, թե ինչ է պատվիրում, ինչ քանակով, ինչպես նաև քաղաքը, փոստային ինդեքսը և ստացողի անուն, ազգանունը: Իսկ գումարը իր խնդրանքով մայրն է Ռուսաստանի Դաշնությունից վճարել <<QIWI>> էլեկտրոնային վճարային համակարգի միջոցով: Ինքը նրան հայտնել է <<QIWI>> դրամապանակի համարը, որին էլ վճարային տերմինալի միջոցով մայրը մուտքագրել է համապատասխան գումարը:
Մինչդեռ, թե նախաքննական մարմինը մեղադրական եզրակացությունում, թե մեղադրողը դատարանում որևէ վերլուծություն և հիմնավորում չեն նշել, թե հատկապես ինչում է արտահայտվում այդ ցուցմունքների անարժանահավատությունը, ինչ ապացույցներով են մասնավորապես հերքվում նրա կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները: Նրանք ընդամենը դատողություն են արել այն մասին, որ մեղադրանքն է հաստատվում ինչ-որ ապացույցներով` առանց նշելու, թե ինչ ապացույցներով են հերքվում ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները:
Մեղադրական եզրակացության մեջ նախաքննական մարմինը նշել է հետևյալը. <<Փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությամբ, համաձայն որի` Բագրատ Սամվելի Կտակյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության, ինչը վկայում է այն մասին, որ վերջինս առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք է բերել իր օգտագործման համար, հետևաբար Բ.Կտակյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ինքը թմրամիջոցների վերաբերյալ տեղեկություններ չի ունեցել և նրա կողմից քննչական փորձարարությամբ ներկայացված տեղեկություններն արժանահավատ չեն և նպատակ են հետապնդում քողարկել իր հանցավոր գործողությունները և դրանով իսկ խուսափել քրեական պատասխանատվությունից>>, այն դեպքում երբ Բագրատ Կտակյանի մեզի և մազի փորձանմուշում հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, ինչպիսիք հայտնաբերվել են նաև վկաներ Ղազար Հարությունյանի և Արա Ասատրյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում/գ.թ. 29-30, 144-145/, սակայն դա հիմք չի հանդիսացել, որ նրանք էլ ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության, այլ նրանց մասով վարույթն իրականացնող մարմինը 17.08.2016թ. <<Քրեական գործի վարույթից մաս կարճելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին>> որոշում է կայացրել, որի համաձայն նրանց նկատմամբ քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝ արարքի մեջ հանցակազմ չլինելու հիմքով /գ.թ. 308-311/: Նման պայմաններում ստացվում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը դրսևորել է երկակի կամ խտրական մոտեցում, որը թույլատրելի չէ:
Ինչպես պարզվել է վերոգրյալից` ստացված տեղեկությունները նախաքննական մարմնի և մեղադրողի կողմից չեն վերլուծվել իրենց ամբողջության մեջ, դրանք չեն համադրվել այլ ապացույցների հետ և առանց որևէ հիմնավոր փաստարկման՝ դատողություն է արվել այն մասին, որ Բ.Կտակյանի մեղադրանքը հիմնավորված է, իսկ նրա ցուցմունքներն արժանահավատ չեն, որ վերջինս նպատակ է հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործով նախաքննական մարմնի կողմից չեն ապահովվել ամբաստանյալի արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևորագույն երաշխիքներից` մրցակցության սկզբունքի և պաշտպանության իրավունքի իրացումը մեղադրական եզրակացության համատեքստում, իսկ դատախազի կողմից նաև մեղադրական ճառում, քանի որ ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման վերաբերյալ անհրաժեշտ օբյեկտիվ և գործի նյութերի վրա հիմնված վերլուծությունների, գնահատականների բացակայությունը, զրկում է ոչ միայն ամբաստանյալին իր դիտողությունները և հակափաստարկները ներկայացնելու մեղադրանքի կողմի փաստարկների վերաբերյալ, այլև դատարանին գնահատելու դրանք:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարել փաստել, որ վարույթն իրականացնող մարմինը գտնելով, որ պարտավոր է ստուգել Բ.Կտակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը 13.06.2016թ. համապատասխան հարցումներ է ուղարկել ՀՀ Ոստիկանության <<Ինտերպոլ>> ազգային կենտրոնական բյուրոյի պետին, իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջնորդություն է ուղարկել ՌԴ իրավասու մարմիններին, սակայն առանց դրանց պատասխանները ստանալու 18.08.2016թ. ՀՀ ԱԱԾ Քննչական վարչության ավագ քննիչ Կ.Հովհաննիսյանի կողմից <<Քրեական գործ անջատելու և վարույթ ընդունելու մասին>> որոշում է կայացվել, որի համաձայն` թիվ 58218015 քրեական գործի վարույթից անջատվել է քրեական գործ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որին շնորհվել է 58212916 համարը: 23.08.2016թ. թիվ 58218015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործով կազմված մեղադրական եզրակացությունը չի համապատասխանում օրենքով սահմանված պահանջներին, մասնավորապես նրանում բացակայում են ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկների հերքման մասին դատողությունները, ինչպես նաև դրանց ստուգման արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները: Դատարանի գնահատմամբ նախաքննությունը տարվել է միակողմանի, նախաքննական մարմինը ոչ միայն չի կատարել օրենքով իր վրա դրված պարտականությունը` մեղադրյալին արդարացնող հանգամանքները պարզելու համար /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/, այլև առանց բավարար հիմնավորումների, ստանդարտ ձևակերպումներով փորձել է հերքել ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերած և իրեն արդարացնող փաստական հանգամանքները:
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների և հատկապես ամբաստանյալ Բագրատ Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու հանգամանքների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը, այլ ոչ թե` ենթադրությունը` ինչպես ներկայացված է մեղադրական եզրակացությունում, ինչպես նաև անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար: Դատարանն արձանագրել է, որ այլ ապացույցներ ամբաստանյալ Բագրատ Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքների հիմքում չեն դրվել և մեղադրական եզրակացության մեջ չեն վկայակոչվել:
Անդրադառնալով Բ.Կտակյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հանցակազմերի առկայության կամ բացակայության հարցին` դատարանն արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով:
Արարքը ճանաչվում է հանցավոր միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունը անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին>>:
Դատաքննությամբ հաստատվել է, որ Բ.Կտակյանը 2015թ. հոկտեմբեր ամսին համացանցի միջոցով պատվիրել է հոգեխթանիչներ, ինչի հիման վրա փոստային առաքումով ծանրոցներ են ուղարկվել Հայաստանի Հանրապետություն, որոնց մեջ թմրանյութ է հայտնաբերվել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և /կամ/ դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության համար, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ ինքն ապօրինի պատրաստում, վերամշակում, ձեռք է բերում, պահում, փոխադրում կամ առաքում է թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ, և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է գործողությամբ, այն է` մաքսային կամ պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և /կամ/ դրանց պրեկուրսորների տեղափոխելը` առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով: Մաքսային հսկողությունից թաքցնել ասելով պետք է հասկանալ տեղափոխվող ապրանքների ինչ որ ձևով ու եղանակներով թաքցնելը, նպատակ ունենալով այդպիսիք աննկատ պահել մաքսային հսկողությունից: Հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ, 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները սուբյեկտիվ կողմից կատարվում են միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով` հանցավորը պետք է գիտակցի և ցանկանա դա:
Վերը նշված փաստական հանգամանքները գնահատելով՝ դատարանն արձանագրել է, որ Բ.Կտակյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների շարքում առկա չէ որևէ փաստական տվյալ, որով կհիմնավորվեր, որ Բ.Կտակյանը գիտակցել և ցանկացել է առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերել և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակել: Այլ կերպ` սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորված չէ Բ.Կտակյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հանցակազմերի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը: Հետևաբար, դատարանը գտել է, որ հիմնավոր չեն նախաքննության մարմնի հետևություններն այն մասին, որ Բ.Կտակյանի արարքում առկա են առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մաս, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետ/ հանցակազմերի հատկանիշներ, իսկ հանցագործության որակումը կոնկրետ հանրորեն վտանգավոր արարքի մեջ հանցակազմի առկայության հավաստումն է, իսկ հանցակազմի տարրերից նույնիսկ մեկի բացակայությունը, հակառակը, նշանակում է, որ կատարված արարքը հանցագործություն չէ, ուստի և բացակայում է քրեական պատասխանատվության հիմքը: Դատարանն արձանագրել է, որ այդպիսի ապացույց քրեական գործում առկա չէ և մեղադրանքի կողմը այդպիսի ապացույց դատարանին չի ներկայացրել:
Դատարանը գտել է, որ Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի հետևությունը ենթադրություն է, վարկած, գնահատողական դատողություն, կարծիք, քանի որ այն չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Այլ կերպ ասած` Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ դատարանի մոտ առկա է չփարատված կասկած, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա և <<չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու>> /in dubio pro reo/ կանոնի կիրառմամբ այն պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալի: Դատարանի վերջին եզրահանգումը մեծապես պայմանավորված է նաև նրանով, որ քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույց և նման ապացույց չի ներկայացրել մեղադրանքի կողմը, որը ոչ միայն կհաստատեր Բագրատ Սամվելի Կտակյանի մեղքը, այլև կհերքեր նրա կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները: Ինչ վերաբերում է մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներին, ապա դատարանը կրկին փաստել է, որ հիշյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են` Բ.Կտակյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ: Հետևաբար, բավարար է փաստելու, որ բացակայում են ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար լինի մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, այսինքն` սույն գործով ապացույցների բավարար համակցություն չի ձևավորվել, որը հիմք կտա հանգելու այն հետևության, որ անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունները: Այսպիսով, դատարանը գտել է, որ սույն գործով առկա են արդարացման դատավճիռ կայացնելու առնվազն երկու ինքնուրույն հիմքեր, այն է` արարքում հանցակազմի բացակայությունը և ապացույցների անբավարարությունը:
Հիմք ընդունելով վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները` գնահատության ենթարկելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտել է, որ թեև առկա է եղել հիմնավոր կասկած Բ.Կտակյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր արարքներ կատարելու առնչության մասին, սակայն նրա մեղքի հարցը լուծելիս դատարանն արձանագրել է, որ ապացույցների բավարարության շեմը չի գերազանցում <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը, առկա չեն փաստական տվյալների, ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հետևաբար դրանք բավարար չեն Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատված և կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված համարելու համար, և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, և որպեսզի անձը քրեական պատասխանատվության ենթարկվի նրա արարքը պետք է որակվի հանրորեն վտանգավոր` որում առկա են քրեական օրենսգրքով նախատեսված կոնկրետ արարքի բոլոր հատկանիշները: Հետևաբար, Բ.Կտակյանի արարքը չի բնորոշվում որպես քրեական օրենսգրքով նախատեսված հատկանիշներ պարունակող հանրորեն վտանգավոր արարք` հանցագործություն, այսինքն բացակայում են հանցագործության հատկանիշները` հետևաբար նաև հանցակազմը, ինչը հիմք է տալիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում նրան ճանաչել անպարտ և արդարացնել:

4.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը, վերաքննիչ բողոքի պատասխանը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
19. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 13-ի դատավճիռը օրինական ու հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Սույն գործով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը դատավճռում մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և 105-րդ հոդվածը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 և 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումները, վկայակոչելով Եվրոպական կոնվեցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը և շարադրելով Բագրատ Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքների հիմքում դրված ապացույցները, նշել է. <<Դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում վերլուծելով և գնահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված գործով ձեռք բերված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Բագրատ Սամվելի Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատված չի համարում և հանգում է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները, այն է՝ առանց իրացնելու նպատակի առանձնսւպես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելը դատարանում չապացուցվեցին և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորաթյունները, հետևաբար նման պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում պետք է ճանաչել Բագրատ Սամվելի Կտակյանի անմեղությունը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով>>։
Առաջին ատյանի դատարանն իրավական վերլուծությունների ենթարկելով Բագրատ Կտակյանի մեղադրանքի հիմքում դրված վերոհիշյալ ապացույցները գտել է, որ դրանք Բագրատ Կտակյանի՝ իրեն մեղսագրված արարքներին առնչության և մեղավորության մասին անմիջական, ուղղակի փաստական տվյալներ չեն բովանդակում, դրանք չեն հիմնավորում նրա մեղավորությունը։
Դատարանը նաև եզրահանգել է, որ նախաքննական մարմնի կողմից սույն գործով չեն երաշխավորվել Բագրատ Կտակյանի արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի արդյունավետ իրացման կարևորագույն երաշխիքներից՝ մրցակցության սկզբունքի և պաշտպանության իրավունքի իրացումը մեղադրական եզրակացության համատեքստում, և, որ քրեական գործով կազմված մեղադրական եզրակացությունը չի համապատասխանում օրենքով սահմանված պահանջներին, մասնավորապես նրանում բացակայում են ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանության բերվող փաստարկների հերքման մասին դատողությունները, ինչպես նաև դրանց ստուգման արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները։
Դատարանի գնահատմամբ նախաքննությունը տարվել է միակողմանի, նախաքննական մարմինը ոչ միայն չի կատարել օրենքով իր վրա դրված պարտականությունը՝ մեղադրյալին արդարացնող հանգամանքները պարզելու համար, այլև առանց բավարար հիմնավորումների, ստանդարտ ձևակերպումներով փորձել է հերքել ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերած և իրեն արդարացնող փաստական հանգամանքները։
Որպես այդ եզրահանգումների հիմնավորում՝ դատարանը ևս մեկ անգամ արձանագրելով, որ Բագրատ Կտակյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում փաստացի հերքել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները, վկայակոչել է 2016թ. մարտի 25-ին կազմված, <<Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին>> արձանագրությունը՝ համաձայն որի` Բագրատ Կտակյանը հայտարարել է, որ <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> նրա բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկությունը պատահաբար գտել է Ինտերնետում՝ նիհարեցնող միջոցներ փնտրելու ընթացքում տարբեր կայքեր մուտք գործելու, դրանցում առկա <<հղումները>> սեղմելու արդյունքում և այդ պահին չի հիշում, թե կոնկրետ ինչպես և որ կայքեր մուտք գործելու արդյունքում է դրանք գտել, սակայն կարող է փորձել ինտերնետ հասանելիությամբ համակարգչի վրա <<Google>> փնտրողական համակարգի միջոցով գտնել համապատասխան կայքերը, որոնցում առկա են <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>>՝ իր բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որտեղից էլ պատվիրել է դրանք։ Վերը նշված նպատակով մեղադրյալ Բագրատ Կտակյանին է տրամադրվել ինտերնետային հասանելիությամբ համակարգիչ։ Մասնավորապես՝ փնտրումներ է կատարել <<Xit>>, <<Virvana>>, <<Mif>>, <<Xum>>, <<Hupeana>>, <<Mucp>>, <<cpedcmcmeo dm noxydeum>>, <<Crmmyjmmopbi>>, <<stimulyatori>>, <<realyablyaushine sredsto>>, <<ehjfostimilyatori>>, <<Muft/mecKuu>>, cmtmymmop>>, <<oiirpopm>>, <<cmuMynnmop-xum>>, <<ehjfostim-xit>>, <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>> սփոյլերների նկարագրություններում որևէ նշում կատարված չէ, որ դրանք հանդիսանում են թմրամիջոցներ կամ հոգեներգործուն այլ նյութեր, նշված է, որ գերազանց միջոց է կարճ ժամկետներում տարեկան հաշվետվություն պատրաստելու, տան մաքրման աշխատանքները կազմակերպելու, պարահրապարակում ժամանակ անցկացնելու համար /.../:
Փորձարարության ժամանակ Բագրատ Կտակյանը հայտարարել է, որ պատվերները կատարել է <<kazanzameyfor@qmail.com>> էլեկտրոնային հասցեում, որում նշել է, թե ինչ է պատվիրում, ինչ քանակով, ինչպես նաև քաղաքը, փոստային ինդեքսը և ստացողի անուն, ազգանունը։ Իսկ գումարը իր խնդրանքով մայրն է Ռուսաստանի Դաշնությունից վճարել <<QIWI>> էլեկտրոնային վճարային համակարգի միջոցով։ Ինքը նրան հայտնել է <<QIWI>> դրամապանակի համարը, որին էլ վճարային տերմինալի միջոցով մայրը մուտքագրել է համապատասխան գումարը։
Որպես վերոհիշյալ եզրահանգման հիմնավորում՝ առաջին ատյանի դատարանը նաև արձանագրել է. <<Դատարանն անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ վարույթն իրականացնող մարմինը գտնելով, որ պարտավոր է ստուգել Բագրատ Կտակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը, 13.06.2016թ. համապատասխան հարցումներ է ուղարկել ՀՀ ոստիկանության <<Ինտերպոլ>> ազգային կենտրոնական բյուրոյի պետին, իրավական օգնության ցույց տալու մասին միջնորդության է ուղարկել ՌԴ իրավասու մարմիններին, սակայն առանց դրանց պատասխանները ստանալու՝ 18.08.2016թ. ՀՀ ԱԱԾ Քննչական վարչության ավագ քննիչ Կ.Հովհաննիսյանի կողմից <<Քրեական գործ անջատելու և վարույթ ընդունելու մասին>> որոշում է կայացվել, որի համաձայն՝ թիվ 58218015 քրեական գործի վարույթից անջատվել է քրեական գործ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որին շնորհվել է 58212916 համարը, իսկ թիվ 58218015 քրեական գործն ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան>>։
Սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները գնահատելով վերը մեջբերված իրավակարգավորումների և դրանց վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների համատեքստում, բողոք բերած անձը գտնում է, որ դրանք հստակ վկայում են Բագրատ Կտակյանի կողմից վերոհիշյալ հանցավոր արարքները կատարած լինելու մասին։
Միևնույն ժամանակ, նշված ապացույցները բավարարում են անձին դատի տալու համար անհրաժեշտ <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշին և բավարար են Բագրատ Կտակյանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։
Բագրատ Սամվելի Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են գործով ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Մասնավորապես, նախաքննության ընթացքում Բագրատ Կտակյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ ընդունում է, որ ինտերնետային կայքով պատվիրել է առույգացնող միջոցներ, սակայն չի իմացել, որ դրանք թմրամիջոցներ են, հակառակ դեպքում դրանք չէր պատվիրի։ Իր իմանալով՝ դրանք եղել են առույգացնող կամ խթանող միջոցներ, որոնք հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն են հաղորդում։ Ինքը Ինտերնետում նիհարեցնող միջոցներ է փնտրել, քանի որ ցանկացել է նիհարել, բացի այդ՝ զբաղվել է նաև սպորտով։ Այդ միջոցները փնտրելու ընթացքում Ինտերնետում հանդիպել է նաև <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորներ, որոնց բնութագիրը կարդալով որևէ վտանգավոր բան չի տեսել, քանի որ նշված է եղել, որ դրանք նախատեսված են հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն և առույգություն հաղորդելու համար, ինչն իրեն հետաքրքիր է թվացել և որոշել է փորձել դրանք։ Դրանց բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկություններ նշված չեն եղել, որից ինքը կարող էր պատկերացնել, կամ ենթադրել, որ դրանք թմրամիջոց են, հատկապես նաև իր մեղադրանքում նշված թմրամիջոցները։ Առավել ևս, որ այդ կայքը բոլորին հասանելի է, դրանում նաև առկա է եղել ինչ-որ միջազգային գարանտ /երաշխիքային/ կազմակերպության երաշխիքային հայտարարությունը, որ գումարը փոխանցելու և չստանալու դեպքում այդ ընկերությունը փոխհատուցում, երաշխավորում է գումարի վերադարձը։ Այս ամենը վկայել է այն մասին, որ եթե անգամ նման մեծ կազմակերպությունն է երաշխավոր կանգնել, ուրմեն ամեն ինչ թույլատրելի և օրենքով է։ Համենայնդեպս, ինքն այդ ժամանակ չէր էլ կարող ենթադրել, որ նման բաց եղանակով հրապարակային կայքի միջոցով երաշխավորների առկայությամբ կարող են թմրամիջոց վաճառել, ավելին՝ ինքն էլ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակ և ցանկություն չի ունեցել։ Իր հիշելով՝ <<Խիտ>> ստիմուլյատորի վերաբերյալ բնութագրում նշված է եղել, որ այն շատ լավ միջոց է ինչ-որ ծանր կամ ակտիվ ֆիզիկական գործողություններ կամ ինչ-որ ծանր մտավոր աշխատանքներ կատարելու համար։ Երբ <<Խիտ>> ստիմուլյատորի ուսումնասիրության ժամանակ Ինտերնետում այլ հղումներ է սեղմել, հայտնվել են տվյալ ստիմուլյատորի նման <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> տեսակները, որոնց բնութագրերում նույնպես նշված է եղել, որ դրանք հոգեկան և ֆիզիկական առույգություն են տալիս, և կարող են նաև օգնել սպորտով զբաղվելու ժամանակ, այսինքն՝ իր կարծիքով, դրանք դոպինգի նման ինչ-որ բաներ են եղել։ Ինքն Ինտերնետում փնտրումներ է կատարել հոգեներգործուն միջոցների մասով, որտեղ կարդացել է, որ այդպիսի միջոցներ են հանդիսանում նաև, օրինակ սուրճը, ծխախոտը, ռեդբուլը, կոկա-կոլան և այլն։ Իրեն թվացել է, որ <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորները դրանց կատարելագործված տեսակներն են, դրա համար էլ որոշել է փորձել։ Այն բանից հետո, երբ առաջին անգամ այդ միջոցներին Ինտերնետում հանդիպել է, մի քանի անգամ տարբեր օրերի փնտրումներ է արել և ուսումնասիրել դրանք, որ հասկանա՝ արժէ պատվիրել, թե ոչ, առողջության համար վտանգավոր են, թե ոչ և այդ ընթացքում տարբեր անգամներ փնտրումներ կատարելու ընթացքում տարբեր տեսքով է կայքը բացվել։ Եղել են դեպքեր, որ այդ միջոցների բնութագրերը նշված չեն եղել։ <<Գուգլ>> փնտրողական համակարգի միջոցով կգտնի և ցույց կտա, և որ դրանում առկա տվյալներից ինքը պատկերացում անգամ չէր կարող կազմել, որ թմրամիջոց է պատվիրում, սակայն պատկերացրել է, որ առույգացնող, ինչ-որ տեղ նաև հոգեներգործուն միջոցներ են, սակայն դրանում որևէ անօրինական բան չի տեսել, չի էլ ենթադրել, հակառակ դեպքում չէր պատվիրի։ Գումարը փոխանցել է այդ ժամանակ Ռուսաատանում գտնվող մոր միջոցով՝ <<Կիվի>> համակարգին, քանի որ, ազատ դրամական միջոցներ չի ունեցել։ 2015թ. հոկտեմբեր ամսին իր ծանոթներ Ղազար Հարությունյանի և Արա Ասատրյանի անվամբ ՈԴ-ից ինտերնետի միջոցով պատվիրել է ստիմուլյատորներ, որոնք հետագայում պարզվել է, որ հանդիսանում են թմրամիջոցներ։ Արա Ասատրյանին ասել է, որ առաքանու մեջ լինելու է ջահ մաքրելու միջոց, քանի որ եթե նրան ասեր, որ իրականում ստիմուլատոր միջոցներ են լինելու, միգուցե Արան էլ ուզեր, որ դրանից իրեն տա, իսկ ինքը չի ցանկացել նրան տալ, քանի որ գումար էր վճարել, իսկ Ղազար Հարությունյանին ոչինչ չի ասել ընդհանրապես։ Ծանրոցները ստացվել են 2015թ. նոյեմբեր ամսին։ Արայի անվամբ ստացված փաթեթը փոստի բաժանմունքից ստանալուց հետո՝ իրենց են մոտեցել ԱԱԾ աշխատակիցներն և իրեն ու Արային տեղափոխել են ԱԱԾ վարչական շենք։ Հետագայում Ղազարի անվամբ ստացված ծանրոցն առգրավվել է, որի մասին իմացել է քննության ժամանակ։ Պատվիրված ստիմուլյատորները պետք է օգտագործեր անձամբ և ոչ մեկի չէր փոխանցելու։ Ինքը ՌԴ քաղաքացի է, անձնագիրը ռուսական է, այդ իսկ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ։ Դա է պատճառը, որ իր ծանոթների անվամբ է պատվիրել, քանի որ ՌԴ-ում այլ քաղաքացիություն ունեցող անձինք պատվերների դեպքում երբեմն նման խնդիրներ ունենում են։ Ինքը փոխանցել է Ղազարի անունը և ազգանունը, բնակության երկիրը, որն իրեն հայտնի է եղել ծանոթության ընթացքում։ Ինչպես ինքը, այնպես էլ, Ղազար Հարությունյանն և Արա Ասատրյանը չեն իմացել, որ 2015թ.ն իրենց անվամբ պատվիրված ծանրոցներում թմրամիջոցներ են լինելու։ 2015թ. հունիս ամսին 2 դեպքով Ղ.Հարությունյանի անվամբ ստացված ծրարները պատվիրվել են իր կողմից նույնպես ինտերնետի միջոցով։ Ինտերնետով նիհարացնող միջոցներ է փնտրել և այդ ընթացքում կարդացել է <<Աիդա Կիտայ>> չինական միջոցի մասին, որն ըստ բնութագրի՝ ճնշում է ախորժակը, որի միջոցով մարդը նիհարում է։ Ինքն Ինտերնետով այդ միջոցը պատվիրել է 1 կուրսի համար, ինչի մասին ասել է նաև կնոջը և նա խնդրել է նաև իր համար էլ պատվիրի, ինչն ինքը արել է։ Այն հաբերի տեսքով է, որոշ ժամանակ օգտագործել են, սակայն օգուտ չստանալով՝ դադարեցրել են, որից հետո այլ միջոցներ է սկսել փնտրել և Ինտերնետում հանդիպել է <<Միֆ>>, <<Խիտ>> և <<Նիրվանա>> ստիմուլյատորներ։ Իր բացատրության մեջ նշված 0.5 գրամ ստիմուլյատորի վերաբերյալ ոչինչ չի հիշում։ Ավելին, ինքն այդ ժամանակ նշված միջոցից չի պատվիրել, իսկ այդ երկու դեպքով արդեն նշել է, թե ինչ է պատվիրել։ Ղ.Հարությունյանի անվամբ՝ 05.06.2015թ, և 10.06.2015թ ուղարկված առաքանիներն ինքն է անձամբ ստացել։ Ներկայացրել է առաքանու կոդը և պատվերի համապատասխան փաստաթղթերն Ինտերնետից տպված, որից հետո աշխատակիցը տեսել է, որ այն փաստացի իրեն է պատկանում, ստորագրել և ստացել է դրանք։ Աշխատակցի անունը չգիտի, նրան չի մտաբերում։ Չի ցանկացել պատասխանել այն հարցին, թե որտեղից և ինչ հանգամանքներում է ձեռք բերել և օգտագործել այն թմրամիջոցը, որը հայտնաբերվել է իրենից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ։ 2015թ. իր անվամբ կատարված բանկային փոխանցումներն եղել են հիմնականում ուղարկված մոր՝ Անետա Կտակյանի կողմից, ով ապրում է ՌԴ-ում և իրենց հաճախակի է օգնել։ Եղել են նաև դեպքեր, որ իր կողմից են ուղարկվել գումարներ ՌԴ հեռախոս, կամ էլ այլ տեխնիկա գնելու նպատակով։ Իր կողմից օգտագործված 098-99-02-76 բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է կնոջ՝ Հասմիկ Ղուկասյանի անվամբ, սակայն այն փաստացի օգտագործվել է իր կողմից։ Նշված հեռախոսահամարով բազմաթիվ զանգեր և <<SMS>> հաղորդագրություններ է ուղարկվել Արա Ասատրյանին, քանի որ Արայի հետ շփումներ հաճախ է ունեցել և ընդհանուր հետաքրքրություններ են ունեցել՝ միասին հեծանիվ են քշել, համակարգչով ֆուտբոլ են խաղացել, սպորտ դահլիճում մարզվել են, դրա համար էլ հաճախ են խոսել և հաղորդագրություններ ուղարկել միմյանց, իսկ Ղազար Հարությունյանի հետ երբեք չի շփվել։ Իր կարծիքով Արան շփոթմունքից է ասել, որ ինքը թմրամիջոց է օգտագործել, քանի որ ինչպես իր, այնպես էլ Արայի համար անակնկալ է եղել, որ նրա անվամբ եկած փաթեթում թմրամիջոց է եղել։
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Բագրատ Կտակյանը կրկին իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հայտնել է, որ ինքը թմրանյութ չի պատվիրել, այլ պատվիրել է սպորտի խթանիչներ։
Բագրատ Կտակյանի նշած այն հանգամանքները, որ ինքը թմրամիջոց չի պատվիրել ու չի իմացել, որ իր պատվիրածը թմրամիջոցներ են, արժանահավատ չեն կարող համարվել, դրանք հակասում են նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներին և հերքվել են այլ ապացույցներով։
Բագրատ Կտակյանի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքները հիմնավորվել են նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Դատարանի կողմից վերոհիշյալ ապացույցները հավաստի և բավարար չգնահատելն անհասկանալի է, անհիմն և սուբյեկտիվ, քանզի վկաներ Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի ցուցմունքներից ակնհայտ է, որ Բագրատ Կտակյանը կանխատեսելով իրականացվելիք մաքսանենգության հնարավոր բացահայտումը, նախապես, տարբեր անձանց տվյալներով փորձել է ստանալ թմրամիջոցներ։ Ստեղծել է իր այլուրեքությունը հիմնավորող փաստեր, ավելին՝ թաքցնելով իրականությունը Արա Ասատրյանին հայտնել է, որ ծանրոցում ջահեր մաքրելու համար նախատեսված քիմիական նյութ է, իսկ Ղազար Հարությունյանին ընդհանրապես ոչ մի հանգամանք չի հայտնել և նրանից գաղտնի օգտագործել է վերջինիս կենսորոշիչ տվյալները։
Ընդ որում, Բագրատ Կտակյանը ոչ միայն չի հերքել առաքումն իր կողմից պատվիրելու հանգամանքը, այլև հայտնել է, որ համացանցի միջոցով տեղեկություններ է հավաքել հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ։
Ավելին, կատարված փորձաքննությունների եզրակացություններով հաստատվել է ամբաստանյալի կողմից թմրամիջոցներ օգտագործելու հանգամանքը։
Նման պայմաններում ապացույցների փոխկապակցված համակցությամբ հաստատված հանգամանքների փոխարեն դատարանի կողմից առավելություն է տրվել իրեն մոլորության մեջ գցելու, խաբելու և պատվիրած ապրանքի փոխարեն առանձնապես խոշոր չափերով 3 տեսակի թմրամիջոցներ առաքելու վերաբերյալ Բագրատ Կտակյանի ակնհայտ անարժանահավատ և անտրամաբանական ցուցմունքներին։
Անհիմն են նաև Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի այն եզրահանգումները, որ նախաքննության մարմնի կողմից սույն գործով չեն երաշխավորվել Բագրատ Կտակյանի արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքը, և որ նախաքննությանը տարվել է միակողմանի։
Այն հանգամանքը, որ <<Google>> փնտրողական համակարգում տեղեկություններ կան <<Xit>>, <<Virvana>>, <<Mif>>, <<Xum>>, <<Hupeana>>, <<Mucp>>, <<cpedcmcmeo dm noxydeum>>, <<Crmmyjmmopbi>>, <<stimulyatori>>, <<realyablyaushine sredsto>>, <<ehjfostimilyatori>>, <<Muft/mecKuu>>, cmtmymmop>>, <<oiirpopm>>, <<cmuMynnmop-xum>>, <<ehjfostim-xit>>, <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>> սփոյլերների մասին և դրանց նկարագրություններում առկա չէ որևէ նշում թմրամիջոց կամ հոգեներգործուն այլ նյութ լինելու մասին, չի կարող հաստատված համարել այն, որ Բագրատ Կտակյանը ոչ թե թմրամիջոց, այլ առույգացնող, խթանող միջոցներ է պատվիրել ու չի իմացել, որ իր պատվիրածը թմրամիջոց է։
Օտարերկրյա պետության իրավասու մարմիններին դատավարական գործողություններ կատարելու հարցումն ուղարկվել է ոչ միայն Բագրատ Կտակյանի կողմից հանցանքի կատարման հանգամանքները, այլև վերջինիս թմրամիջոցն իրացրած, այն է՝ ՀՀ առաքած անձին պարզելու նպատակով։
Ինչ վերաբերում է թիվ 58218015 քրեական գործի վարույթից քրեական գործ անջատելուն, ապա այն իրականացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված կարգով, և դա որևէ կերպ չի անդրադարձել գործի վարույթի լրիվության և օբյեկտիվության վրա։
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը քննությամբ ձեռք բերված ապացույցները օրենքի պահանջների պահպանմամբ պատշաճ չի վերլուծել և դրանց տվել է սուբյեկտիվ քրեաիրավական գնահատական։
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը, չկատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց չգնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, հանգել է սխալ հետևության՝ անմեղ ճանաչելով Բագրատ Կտակյանին։
Դատական սխալի՝ նյութական և դատավարական իրավունքի էական խախտումների հետևանքով ՀՀ քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարք կատարած անձն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից՝ դրա համար օրենքով նախատեսված հիմքերի բացակայության պայմաններում։ Հանցանք կատարած անձին առանց հիմքերի քրեական պատասխանատվությունից ազատելը հանգեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված օրինականության և պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքների խախտման։
Հետևաբար, Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 13-ի վերոհիշյալ դատավճիռն օրինական ու հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման։
20. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի 5-րդ կետով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, 376-381-րդ, 395-րդ, 398-րդ, և 400-րդ հոդվածով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը բեկանել, Բ.Կտակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով կայացնել մեղադրական դատական ակտ:
21.Պաշտպան Ե.Սարգսյանն իր ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի պատասխանում գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքն ակնհայտ անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավոր է և օրինական։
Դատարանի պատճառաբանությունները բողոքաբերն անհիմն է համարել և գտել է, որ գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները հստակ վկայում են Բագրատ Կտակյանի կողմից վերոհիշյալ հանցավոր արարքները կատարած լինելու մասին։
Բողոքաբերը, միևնույն ժամանակ, գտել է, որ նշված ապացույցները բավարարում են անձին դատի տալու համար անհրաժեշտ <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշին և բավարար են Բագրատ Կտակյանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու համար։
Սույն քրեական գործով մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերը համակարծիք են այն հարցում, որ քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համակցությամբ հիմնավորվել է, որ.
1.Բագրատ Կտակյանը համացանցով պատվերներ է կատարել,
2.փոստային առաքման միջոցով ծանրոցներ են ուղարկվել ՀՀ,
3.ուղարկված ծանրոցների մեջ թմրանյութ է հայտնաբերվել։
Նշված հանգամանքները հաստատված է համարել նաև դատարանն իր կողմից կայացված դատավճռում։
Սակայն ակնհայտ է, որ վերը նշված հանգամանքները բնութագրում են Բագրատ Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղսագրվող հանցավոր արարքի հանցակազմի տարրերից միայն օբյեկտը, սուբյեկտը և օբյեկտիվ կողմը, այնինչ, հանցակազմի առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է նաև հիմնավորել այդ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը, այսինքն՝ մեղքը, այսինքն՝ որ Բագրատ Կտակյանը գիտակցել է, որ հատկապես թմրամիջոցներ է պատվիրում, և, որ ցանկացել է պատվիրել դրանք։
Մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի անհամաձայնությունը կայանում էր հենց նրանում, որ մեղադրանքի կողմն ամբողջ նախաքննության և դատաքննության ընթացքամ, ինչպես նաև ներկայումս գտնում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությանը <<հիմնավոր կասկածից վեր>> չափանիշով հիմնավորում է, որ Բագրատ Կտակյանն ուղղակի դիտավորությամբ հենց մեղադրանքում նշված թմրանյութն է պատվիրել համացանցով և այդ թմրանյութն էյ ցանկացել է ստանալ, իսկ պաշտպանության կողմն էլ քրեական գործի նախաքննության փուլից սկսած հիմնավոր կերպով պնդել է, որ Բագրատ Կտակյանը չի իմացել, որ իր կողմից պատվիրվածը թմրամիջոց է։
Դատարանը մրցակցային դատաքննության արդյունքում իրավացիորեն հաստատված է համարել հենց պաշտպանության կողմի վերը նշված պնդումները։
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Բագրատ Կտակյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ չի իմացել, որ իր պատվիրած ստիմուլյատոր միջոցներն իրականում թմրանյութ են եղել։
Ինչպես ակնհայտ է, մեղադրյալ Բագրատ Կտակյանը ոչ միայն չի հերքել, որ նախաքննական մարմնի կողմից փոստային բաժանմունքից առգրավված ծանրոցներն ինքն է պատվիրել, այլ նույնիսկ ընդունել է, որ իր կարծիքով դրանք նույնիսկ հոգեկան և ֆիզիկական առույգություն հաղորդող միջոցներ, ավելին՝ հոգեներգործուն միջոցներ են եղել, մանրամասն հայտնել է, թե որտեղից և ինչ կերպ է այդ ամենը պատվիրել և այլն, սակայն միաժամանակ հայտնել է, որ չի իմացել, որ դրանք թմրամիջոցներ են, առավել ևս, որ իր մեղադրանքում նշված թմրամիջոցներն են և, որ իր պատկերացմամբ, եթե դրանք ազատորեն վաճառվում են բոլորի համար հասանելի ինաերնետային կայքում, ապա դրանք թույլատրելի միջոցներ են։ Եթե իմանար, որ դրանք թմրամիջոցներ են, ապա չէր պատվիրի։
Այս առումով խիստ զարմանալի է, որ չնայած ամբողջ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալը պնդել է և ի պաշտպանաթյուն իրեն լուրջ փաստարկներ է ներկայացրել, որ ինքը չի իմացել, որ փոստում առգրավված ծանրոցների մեջ թմրանյութ է եղել և որ ինքը թմրանյութ չի պատվիրել, այսինքն՝ որ բացակայում է ամբաստանյային վերագրվող հանցավոր արարքների սուբյեկտիվ կողմը, սակայն մեղադրող դատախազը հանցակազմի այդ պարտադիր հատկանիշը հիմնավորող գոնե մեկ ապացույց այդպես էլ դատարանում չվկայակոչելով, առանց Բագրատ Կտակյանի կողմից ի պաշտպանություն իրեն բերված հիմնավոր փաստարկները հերքելու և մեղադրանքի ապացուցման իր պարտականությունը կատարելու, ընդամենը կամայականորեն նշել է. թե իբր Բագրատ Կտակյանի ցուցմունքները մտացածին են և պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հետապնդում և թե իբր մեղադրանքերը հաստատված են։
Հատկանշական է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալն իր Վերաքննիչ բողոքում նույնպես գոնե մեկ այնպիսի ապացույց չի վկայակոչել, որը <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշով կհիմնավորի, որ Բագրատ Կտակյանն իմացել է, որ իր կողմից պատվիրվածը հատկապես թմրամիջոց է և, որ նա ցանակացել է հենց թմրամիջոց պատվիրել և որը կբացառի հակառակի ողջամիտ հավանականությամբ։
Իսկ այն պնդումը, թե իբր գործով հաստատվել է, որ Բագրատ Կտակյանն իմացել է, որ հենց թմրանյութ է պատվիրել և ցանկացել է պատվիրել այն, ըստ բողոքաբերի հաստատվել է այն հանգամանքներով, որ Բագրատ Կտակյանը դրանք իր անվամբ չի պատվիրել, այլ այդ ենթադրյալ հանցագործության համար բացահայտումից խուսափելու նպատակով դրանք պատվիրել է Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի անուններով։
Նշվածին էլ բողոքաբերն ավեացրել է այն պնդումը, որ Բագրատ Կտակյանը ոչ միայն չի հերքել առաքումն իր կողմից պատվիրելու հանգամանքը, այլև հայտնել է, որ համացանցի միջոցով տեղեկություններ է հավաքել հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ։
Բողոքաբերի այս մեկնաբանություններն ընդհանրապես քննադատության չեն դիմանում, քանզի գործով հաստատված է, որ Արա Ասատրյանի անվամբ պատվիրված և ստացված առաքանին Բագրատ Կտակյանը երկու անգամ հենց Արա Ասատրյանի հետ միասին է գնացել փոստային բաժանմունքից ստանալու, ուստի ակնհայտ է, որ եթե Բագրատ Կտակյանն իմացել է, որ թմրամիջոց է պատվիրել և, որ կանխատեսել է, որ կարող է բացահայտվել, ապա Արա Ասատրյանի հետ միասին չէր գնա առաքանին ստանալու։
Ավելին, եթե անգամ Բագրատ Կտակյանն Արա Ասատրյանի հետ փոստային բաժանմունք չգնար էլ, ապա հասկանալի է, որ դրանում թմրանյութ լինելու փաստը բացահայտվելու դեպքում Արա Ասատրյանը կհայտներ, որ ինքը դրանց հետ որևէ կապ չունի և, որ դրանք հենց Բագրատ Կտակյանն է պատվիրել։
Նշվածի վերաբերյալ Բագրատ Կտակյանն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ ինքը ՌԴ քաղաքացի է, անձնագիրը ռուսական է, այդ իսկ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ, դրա համար էլ ծանոթների անվամբ է պատվիրել, քանի որ ՌԴ-ում այլ քաղաքացիության ունեցող անձինք պատվերների դեպքում երբեմն նման խնդիրներ ունենում են։ Ինքը փոխանցել է Ղազարի անունը և ազգանունը, բնակության երկիրը, որն իրեն հայտնի է եղել ծանոթության ընթացքում։
Իսկ ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ Բագրատ Կտակյանը ոչ միայն չի հերքել առաքումն իր կողմից պատվիրելու հանգամանքը, այլև հայտնել է, որ համացանցի միջոցով տեղեկություններ է հավաքել հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ, ապա նշվածը ևս մեկ անգամ հիմնավորում է, որ Բագրատ Կտակյանը անկեղծ և արժանահավատ ցուցմունքներ է տվել։
Ավելին, հայտնի փաստ է, որ ոչ բոլոր հոգեներգործուն նյութերի շրջանառությունն է օրենքով արգելված:
Նշվածի կապակցությամբ Բագրատ Կտակյանն իր ցուցմունքում հայտնել է, որ 2015թ. հունիս ամսին 2 դեպքով Ղ.Հարությունյանի անվամբ ստացված ծրարները պատվիրվել են իր կողմից նույնպես Ինտերնետի միջոցով։ Ինտերնետով նիհարացնող միջոցներ է փնտրել և այդ ընթացքում կարդացել է <<Լիյա Կիտայ>> չինական միջոցի մասին, որն ըստ բնութագրի՝ ճնշում է ախորժակը, որի միջոցով մարդը նիհարում է։ Ինքն Ինտերնետով այդ միջոցը պատվիրել է 1 կուրսի համար, ինչի մասին ասել է նաև կնոջը և նա խնդրել է նաև իր համար էլ պատվիրի, ինչն ինքն արել է։ Այն կապսուլաների տեսքով է, որոշ ժամանակ օգտագործել են, սակայն օգուտ չստանալով՝ դադարեցրել են, որից հետո այլ միջոցներ է սկսել փնտրել և Ինտերնետում հանդիպել է <<Միֆ>> <<Խիտ>> և <<Նիրվանա>> ստիմուլյատորներին։
Ընդ որում՝ Բագրատ Կտակյանի այս ցուցմունքը հաստատող ցուցմունքներ տվել է նաև վկա Հասմիկ Ղուկասյանը, ում ցուցմունքը ևս մեղադրանքի կողմն անտեսել է և ոչ միայն այն չի շարադրել մեղադրական եցրակացությունում, այլ նույնիսկ չի հերքել մեղադրական ճառում։
Մեղադրանքի կողմի տրամաբանությամբ, պետք է առնվանզ համոզմունք ձևավորել, որ այդ նախորդ 2 առաքանիների մեջ էլ նույն թմրամիջոցներն են եղել, սակայն փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացության համաձայն՝ Բագրատ Սամվելի Կտակյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության։
Նշված եզրակացության վերաբերյալ բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ այն հաստատում է ամբաստանյալի կողմից թմրամիջոցներ օգտագործելու փաստը, սակայն բողոքաբերը շատ սլացիկ ձևով անտեսել է այն հանգամանքը, որ Բագրատ Կտակյանի մազի և մեզի փորձանմուշներում չեն հայտնաբերվել առաքանիների մեջ հայտնաբերված թմրամիջոնցերի կամ նույնաբնույթ թմրամիջոցների հետքեր։
Այսինքն, եթե մեղադրանքի կողմի տրամաբանությունը ճիշտ է և այլ անձանց անուններով պատվիրված առաքանինների մեջ թմրանյութեր են եղել, այդ թվում՝ 2016թ. հունիսի 6-ին և 10-ին Ղազար Հարությունյանի անվամբ ստացված առաքանիների, և որ դրանք Բագրատ Կտակյանի օգտագործման համար են նախատեսված եղել, ապա առնվազն պետք է նրա մազի փորձանմուշում հայտնաբերվեին <<մեֆեդրոն>>, <<մետամֆետամին>> և <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցների հետքեր, ընդ որում՝ վաղեմությունը գոնե պետք է համապատասխաներ 2016 թվականին հունիսին, սակայն ինչպես տեսանք, նրա մազի փորձանուշում հայտնաբերվել է միայն կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, որպիսիք հայտնաբերվել են նաև Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի մազի նմուշներում, սակայն դա հիմք չի տվել, որ նրանք էլ ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության և նրանց մասով մեղադրանքի կողմը որոշում է կայացրել քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին։
Ավելին, պետք է նշել, որ ըստ նույն եզրակացության, Բագրատ Կտակյանի կողմից կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցների օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության, որը համապատասխանում է առավելագույնը 2016թ. հոկտեմբերին։
Ավելին, փորձագետի 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացության համաձայն` Բագրատ Մամվելի Կտակյանի մոտ թմրամիջոցների օգտագործումը կրում է էպիզոդիկ բնույթ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք չունի։
Չնայած, որ բողոքաբերը վերաքննիչ բողոքում մանրամասն անդրադարձել է այն դեպքերին, երբ մեղադրյալն օգտվել է լռության իր իրավունքից, ինչպես նաև բացատրության կարիք ունեցող հանգամանքները մեղադրյալի կողմից չբացատրելու դեպքերին, սակայն որևէ կերպ չի անդրադարձել այն դեպքերին, երբ մեղադրյալը, սույն դեպքում՝ Բագրատ Կտակյանն, իբ անմեղությանը հաստատող բազմաթիվ ողջամիտ բացատրություններ և մեկնաբանություններ է տվել և թե այդ դեպքում արդյո՞ք մեղադրողն իրավասու է առանց մեղադրյայի բացատրությունները ծանրակշիռ ապացույցներով հերքելու, ուղղակի իր ցանկությամբ, անհիմն և մտացածին համարել դրանք։
Անհերքելի է, որ մեղադրյալի ցուցմունքն այն ապացույցն է, որ պետք է առավել ծանրակշիռ փաստերով հերքվի, քանի որ դա մեղադրյալի պաշտպանության միջոցն է, որում հայտնում է իր անմեղությունը հաստատող հանգամանքներ և այն անարժանահավատ և մտացածին գնահատելուց առաջ մեղադրանքի կողմը պետք է գոնե կարողանա գործով ձեռք բերված ապացույցներով հերքել այն, այլապես ստացվում է, որ մեղադրյալի ցուցմունքները միշտ էլ այդ ստանդարտ ձևակերպումներով կարելի է անարժանահավատ համարել, ինչով էլ վերջինս կզրկվի արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից:
Ի տարբերություն բողոքաբերի կողմից վկայակոչված գործերի փաստական հանգամանքների և այդ գործերով Եվրոպական դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումների, սույն գործով մեղադրյալ Բագրատ Կտակյանը ոչ միայն շատ մանրամասն բացատրել է իր գործողությունները, այլ՝ նաև համակարգչի միջոցով ներկայացրել է իր կողմից պատվերներ կատարելու ամբողջ ընթացքը։
Մասնավորապես, քրեական գործի 168-192-րդ թերթերում են գտնվում մեղադրյալ Բագրատ Կտակյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությունը և դրան կից փաստաթղթերը։
Հատկանշական է, որ նույնիսկ գլխավոր դատախազի տեղակալն իր բողոքում որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչու՞ մեղադրանքի կողմն այս քննչական փորձարարության արձանագրությունը չի շարադրել մեղադրական եզրակացությունում կամ ինչու՞ այն դրան որևէ կերպ չի անդրադարձել մեղադրական ճառում, կամ ինչու՞ գոնե որևէ կերպ չի հերքել այն։
Այսինքն, մեղադրանքի կողմն իրավացիորեն գտնելով, որ օրենքով սահմանված կարգով պարտավոր է ստուգել մեղադրյալ Բագրատ Կտակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը, այդ նպատակով հարցումներ է ուղարկել ինչպես ՀՀ ոստիկանության <<Ինտերպոլ>> ազգային կենտրոնական բյուրոյի պետին, այնպես էլ իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջնորդություն է ուղարկել ՌԴ իրավասու մարմիններին, փորձելով պարզել նաև, թե <<ՊռոմՊրոեկտՍերվիս>> ՍՊ ընկերությունն իրականում գոյություն ունի, թե ոչ, այն հոգեխթանիչների վաճառքով զբաղվում է, թե ոչ, համացանցով Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի անվամբ ցպահանջ փոստային առաքանի ուղարկվել է, թե ոչ, եթե այո, ապա ինչ է կոնկրետ ուղարկվել, ինչպես նաև <<kazanzameyfor@gmail.com>> էլեկտրոնային հասցեի օգտատիրոջ կողմից <<Նիվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> անվանումներով հոգեխթանիչներ վաճառվել են, թե ոչ, սակայն այդ ամենի վերաբերյալ ընդհանրապես որևէ տեղեկատվություն չեն ստացել, որից հետո հանկարծ գտել են, որ կարող են ուղղակի կամայականորեն անարժանահավատ որակել Բագրատ Կտակյանի ցուցմունքները և հաստատված համարել, որ նա իրոք իմացել է, որ թմրանյութ է պատվիրել։
Նշված հանգամանքին իր դատավճռում անդրադարձել է նաև դատարանը նշելով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը նույնպես գիտակցել է, որ պարտավոր է ստուգել Բագրատ Կտակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը, ուստի 13.06.2016թ. համապատասխան հարցումներ է ուղարկել ՀՀ Ոստիկանության <<Ինտերպոլ>> ազգային կենտրոնական բյուրոյի պետին, իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջնորդություն է ուղարկել ՌԴ իրավասու մարմիններին, սակայն առանց դրանց պատասխանները ստանալու՝ 18.08.2016թ. քննիչի կողմից <<Քրեական գործ անջատելու և վարույթ ընդունելու մասին>> որոշում է կայացվել, որի համաձայն՝ թիվ 58218015 քրեական գործի վարույթից անջատվել է քրեական գործ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որին շնորհվել է 58212916 համարը։ 23.08.2016թ. թիվ 58218015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի՝ ՀՀ էրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ուղարկվել է Երևանի Աբաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։
Դատարանի այս հետևությունը ևս բողոքաբերը մեջբերել է իր վերաքննիչ բողոքում, որից հետո փորձելով հերքել այն, նշել է հետևյալը. <<Օտարերկրյա պետության իրավասու մարմիններին դատավարական գործողություններ կատարելու հարցումն ուղարկվել է ոչ միայն Բագրատ Կտակյանի կողմից հանցանքի կատարման հանգամանքները, այլև վերջինիս թմրամիջոցն իրացրած, այն է՝ ՀՀ առաքած անձին պարզելու նպատակով>>։
Այսինքն, ակնհայտ է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալն իր վերաքննիչ բողոքում ևս չի հերքել, որ իրենց այդ կասկածներն ու ենթադրությունները հաստատելու կամ հերքելու նպատակով համապատասխան հարցումներ են կատարել, որոնց պատասխաններն այդպես էլ չեն ստացել, իսկ թե ուրիշ ինչ նպատակով են այդ հարցումներն ուղարկվել սույն հարցի համար ընդհանրապես որևէ նշանակություն չունի։
Եվ նման պայմաններում, դրա վերաբերյալ ևս որևէ ողջամիտ պարզաբանում չներկայացնելով, բողոքաբերն իր վերաքննիչ բողոքում ևս կամայականորեն, առանց Բագրատ Կտակյանի մեղավորությամբ հաստատող գոնե մեկ ապացույց վկայակոչելու, առանց որևէ պատճառաբանության, նշելէ, թե իբր մեղադրանքը հիմնավորված է։
Մեղադրանքի կողմի նշված մոտեցումը կարող է խիստ արատավոր նախադեպի վերածվել, քանզի բոլորին էլ քաջ հայտնի է, որ օրեցօր ավելի տարածում է ստանում համացանցով իրականացվող առևտուրը, մեզանից գրեթե յուրաքանչյուրն էլ երբևէ որևէ իր պատվիրել է համացանցով և ստացել այն։ Այսօր հատկապես տարածում են ստացել տարբեր տեսակի բուժական, նիհարեցնող նյութերի և միջոցների ինտերնետային վաճառքը։
Ստացվում է, որ, ըստ մեղադրանքի կողմի, եթե հանկարծ որևէ մեկի պատվերի հիման վրա ուղարկված առաքանու, ծանրոցի մեջ թմրանյութ հայտնաբերվի, ապա այդ անձը նույնպես պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի, իսկ մեղադրանքի կողմն էլ պարտավորություն չպետք է կրի հիմնավորել, որ այդ անձը գիտակցել է, որ թմրանյութ է պատվիրում և որ հենց թմրանյութ է պատվիրել։
22. Վերը նշված հիմնավորումներից ելնելով էլ, պատասխան ներկայացրած անձը խնդրում է ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողռքը մերժել, իսկ Երեանի Արաքկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.06.2017թ. թիվ ԵԱՔԴ/0162/01/16 դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
23. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` <<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-րդ հոդվածի համաձայն`
<< Հանցափորձ է համարվում ուղղակի դիտավորությամբ կատարված այն գործողությունը /անգործությունը/, որն անմիջականորեն ուղղված է հանցանք կատարելուն, եթե հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել անձի կամքից անկախ հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
<<Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն օժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպես նաև այն անձը, ով նախապես խոստացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիսի առարկաները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով քրեական պատասխանատվություն է սահմանվում Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և /կամ/ դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության համար, որը կատարվել է թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով քրեական պատասխանատվություն է սահմանվում առանց իրացնելու նպատակի թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու համար, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ ինքն ապօրինի պատրաստում, վերամշակում, ձեռք է բերում, պահում, փոխադրում կամ առաքում է թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ, և ցանկանում է կատարել այդ գործողությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը օբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է գործողությամբ, այն է` մաքսային կամ պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և /կամ/ դրանց պրեկուրսորների տեղափոխելը` առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով: Մաքսային հսկողությունից թաքցնել ասելով պետք է հասկանալ տեղափոխվող ապրանքների ինչ որ ձևով ու եղանակներով թաքցնելը, նպատակ ունենալով այդպիսիք աննկատ պահել մաքսային հսկողությունից: Հանցագործությունը սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հետևաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ, 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունները սուբյեկտիվ կողմից կատարվում են միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով` հանցավորը պետք է գիտակցի և ցանկանա դա:
24. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>>:
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-4-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի>>:
Նույն օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը>>:
Նույն օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Դատարանը պարտավոր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ>>:
25. Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության հարցին անդրադարձել է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2014թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ, որում արձանագրել է հետևյալը.
<<ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2.Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում /.../ այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները:
<<Ապացույցների բավարարություն>> հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով 22.12.2011 թվականին կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով <<ապացուցման առարկա>> և <<ապացույցների բավարարություն>> հասկացությունները, նշել է. /…/ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վերահաստատելով և զարգացնելով Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1. անմեղության կանխավարկածը,
2. վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3. դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև` դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման մեջ շեշտել է. <</…/ ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշմամբ:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ / Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ/:
Պաշտպանության իրավունքի, մասնավորապես, մեղադրական եզրակացության համատեքստում դրա իրացման ապահովման հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Նալբանդյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <</…/ մեղադրական եզրակացությունը հանդիսանում է այն դատավարական փաստաթուղթը, որով ամփոփվում են նախնական քննության արդյունքները, ինչպես նաև հիմնավորվում են քննիչի ենթադրությունները` մեղադրյալի մեղավորության և նրա գործողությունների իրավաբանական որակման մասին: Մեղադրական եզրակացության կարևորության մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ դրանով ընդգծվում են քրեական գործի դատական քննության սահմանները: Մեղադրական եզրակացության նշանակությունն արտահայտվում է նաև նրանում, որ այն մեղադրյալին հնարավորություն է տալիս կազմակերպել և իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը` առաջադրված մեղադրանքի և այն հաստատող ապացույցների շրջանակներում /Վճռաբեկ դատարանի 18.12.2009 թվականի թիվ ՀՅՔՐԴ2/0144/01/09 որոշում/: Մեկ այլ` Ա.Պապյանի գործով կայացված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ /…/ մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրվող առանձին հարցեր /արարքի փաստական նկարագրության հիմքում դրված ապացույցների շրջանակը, դրանց տրված գնահատականը, դատակոչի ենթակա անձանց շրջանակը և այլն/ էական նշանակություն ունեն անձի պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրականացման համար /Վճռաբեկ դատարանի 05.11.2010թվականի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշում/: Մեկ այլ` Գ.Ճաղարյանի և այլոց վերաբերյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ պաշտպանության իրավունքը` որպես մեղադրյալին վերապահված դատավարական իրավունքների ամբողջություն, հնարավորություն է տալիս վերջինիս հանդես գալ դատավարության ինքնուրույն սուբյեկտի կարգավիճակով, լրիվ կամ մասնակիորեն հերքել իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարած լինելու պնդումը, ինչպես նաև պաշտպանել իր իրավունքներն ու օրինական շահերը: Ընդ որում` պաշտպանության իրավունքի իրականացման փաստացի հնարավորության ապահովման պարտականությունը կրում է վարույթն իրականացնող մարմինը: Մրցակցության սկզբունքը և պաշտպանության իրավունքը կոչված են դատավարությունը համապատասխանեցնելու արդարության չափորոշիչներին և ապահովելու իրավունքների արդյունավետ վերականգնում, իսկ քրեական արդարադատության շրջանակներում վերոգրյալն առնվազն ենթադրում է տեղի ունեցած հանցագործության մանրամասների հաստատումը, դրանց ճշգրիտ իրավաբանական գնահատական տալը, հասարակությանը և առանձին անհատներին հասցված վնասի, ինչպես նաև հանցանքի կատարման մեջ մեղադրվող անձի իրական մեղքի ամբողջական բացահայտումը: ... Մրցակցային դատավարության ընթացքում պաշտպանությունը հանդես է գալիս որպես մեղադրանքի հակադրում` նպատակ ունենալով հերքել այն և պաշտպանել քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքի կատարման մեջ մեղադրվող անձանց իրավունքներն ու շահերը: Այս կարևորագույն գործառույթի արդյունավետ իրականացման համար պաշտպանության կողմն առնվազն պետք է հնարավորություն ունենա ծանոթանալու առաջադրված մեղադրանքի իրավական և փաստական հիմքերին, դրանց վերաբերյալ ներկայացնելու սեփական դիրքորոշումը և մասնակցելու ապացուցման գործընթացին: Պաշտպանության իրավունքի իրականացումը, ինչպես նաև մրցակցային դատավարության ապահովումն անհնար են, եթե մեղադրյալը տեղյակ չէ, թե ինչ անօրինական արարքի կատարման մեջ է մեղադրվում և ինչ ապացույցների հիման վրա: /…/ Վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանը հետևություն է անում այն մասին, որ /…/մեղադրական եզրակացության մեջ շարադրվող առանձին հարցեր, մասնավորապես, արարքի փաստական նկարագրությունը, այդ նկարագրության հիմքում դրված ապացույցների շրջանակը, դրանց տրված գնահատականը, վճռորոշ նշանակություն ունեն անձի պաշտպանության իրավունքի պատշաճ իրականացման համար: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար: Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման /24.08. 2012թվականի ԵՇԴ/0002/01/11 որոշում/:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ <</…/ Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը>>:
Այսպիսով, <<ներքին համոզմունքը>> սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ /սուբյեկտիվ բնույթ/: Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը /օբյեկտիվ բնույթ/: Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա: Ներքին համոզմունքի` որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն` ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս/,
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն` պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում` ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ` այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով` ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա. ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները /օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա/,
բ. ապացույցի ձևավորման հանգամանքները /օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն/,
գ. ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ. ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե. նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1. գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2. եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3. այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, ՚հիմնավոր կասկածից վերՙ ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան /խիստ ցածր/: Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:/տես Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշմումը/:
26. Նախաքննության մարմնի կողմից Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<նա Հայաստանում առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբերին համացանցի միջոցով քննությամբ դեռևս չպարզված անձին պատվիրել է մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքել առանձնապես խոշոր չափերով 16.502 գրամ ընդհանուր քաշով <<Մեֆեդրոն>> տեսակի, 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ, որոնց առաքումը դյուրին դարձնելու և դրանց հնարավոր կորուստի ռիսկը նվազեցնելու նպատակով նշված անձին է տրամադրել ընկերներ` Արա Բագրատի Ասատրյանի և Ղազար Մանուկի Հարությունյանի տվյալները ու առաջարկել թմրամիջոցների ընդհանուր քանակը բաժանել և առաքել 2 ծանրոցով, որից հետո վերջիններիս անվամբ փոստային առաքումով, Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքից մաքսանենգ եղանակով 09.11.2015թ. Արա Ասատրյանի անվամբ Հայաստանի Հանրապետություն է ուղարկել առանձնապես խոշոր չափերով` 9.018 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>>, իսկ Ղազար Հարությունյանի անվամբ 12.11.2015թ. առանձնապես խոշոր չափերով` 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ:
12.11.2015թ. <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ 0014 բաժանմունքից Արա Ասատրյանի կողմից ծանրոցը ստանալուց և այն Բագրատ Կտակյանին հանձնելուց անմիջապես հետո թմրամիջոցները հայտնաբերվել են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից, իսկ Ղազար Հարությունյանի անվամբ ուղարկված ծանրոցը 14.12.2015թ. <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ <<0014>> բաժանմունքից առգրավվել է քննության կողմից>>:
27. Նախաքննության մարմինը Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է համարել քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա:
Մեղադրյալ Բ.Կտակյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ <<ընդունում է, որ ինտերնետային կայքով պատվիրել է առույգացնող միջոցներ, սակայն չի իմացել, որ դրանք թմրամիջոցներ են, հակառակ դեպքում դրանք չէր պատվիրի։ Իր իմանալով դրանք եղել են առույգացնող, կամ խթանող միջոցներ, որոնք հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն են հաղորդում։ Ինքը Ինտերնետում նիհարեցնող միջոցներ է փնտրել, քանի որ ցանկացել է նիհարել, բացի այդ զբաղվել է նաև սպորտով։ Այդ միջոցները փնտրելու ընթացքում Ինտերնետում հանդիպել է նաև <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորներին, որոնց բնութագիրը կարդալով որևէ վտանգավոր բան չի տեսել, քանի որ նշված է եղել, որ դրանք նախատեսված են հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն և առույգություն հաղորդելու համար, ինչն իրեն հետաքրքիր է թվացել և որոշել է փորձել դրանք։ Դրանց բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկություններ նշված չեն եղել, որից ինքը կարող էր պատկերացնել, կամ ենթադրել, որ դրանք թմրամիջոց են, հատկապես նաև իր մեղադրանքում նշված թմարմիջոցները։ Առավելևս, որ այդ կայքը բոլորին հասանելի է, դրանում նաև առկա է եղել ինչ-որ միջազգային գարանտ /երաշխիքային/ կազմակերպության երաշխիքային հայտարարությունը, որ գումարը փոխանցելու և չստանալու դեպքում այդ ընկերությունը փոխատուցում, երաշխավորում է գումարի վերադարձը։ Այս ամենը վկայել է այն մասին, որ եթե անգամ նման մեծ կազմակերպությունն է երաշխավոր կանգանել, ուրմեն ամեն ինչ թույլատրելի և օրենքով է։ Համենայնդեպս ինքն այդ ժամանակ չէր էլ կարող ենթադրել, որ նման բաց եղանակով հրապարակային կայքի միջոցով երաշխավորների առկայությամբ կարող են թմրամիջոց վաճառել, ավելին, ինքն էլ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակ և ցանկություն չի ունեցել։ Իր հիշելով <<Խիտ>> ստիմուլյատորի վերաբերյալ բնութագրում նշված է եղել, որ այն շատ լավ միջոց է ինչ-որ ծանր, կամ ակտիվ ֆիզիկական գործողություններ անելու համար, կամ ինչ-որ ծանր մտավոր աշխատանքներ կատարելու համար։ Երբ որ <<Խիտ>> ստիմուլյատորի ուսումնասիրության ժամանակ Ինտերնետում այլ հղումներ է սեղմել, տվյալ ստիմուլյատորի նման միջոցներ են հայտնվել՝ <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> տեսակները, որոնց բնութագրերում նույնպես նշված է եղել, որ դրանք հոգեկան և ֆիզիկական առույգություն են տալիս, որ կարող են նաև օգնել սպորտով զբաղվելու ժամանակ, այսինքն իր կարծիքով դրանք դոպինգի նման ինչ-որ բաներ են եղել։ Ինքն Ինտերնետում փնտրումներ է կատարել հոգեներգործուն միջոցների մասով, որտեղ կարդացել է, որ այդպիսի միջոցներ են հանդիսանում նաև, օրինակ սուրճը, ծխախոտը, ռեդբուլը, կոկա-կոլան և այլն։ Իրեն թվացել է, որ <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորները դրանց կատարելագործված տեսակներն են, դրա համար էլ որոշել է փորձել։ Այն բանից հետո, երբ առաջին անգամ այդ միջոցներին Ինտերնետում հանդիպել է, մի քանի անգամ տարբեր օրերի փնտրումներ է արել և ուսումնասիրել դրանք, որ հասկանա արժի պատվիրել, թե ոչ, առողջության համար վտանգավոր են, թե ոչ և այդ ընթացքում տարբեր անգամներ փնտրումներ կատարելու ընթացքում տարբեր տեսքով է կայքը բացվել։ Եղել են դեպքեր, որ այդ միջոցների բնութագրերը նշված չեն եղել։ <<Գուգլ>> փնտրողական համակարգի միջոցով կգտնի և ցույց կտա և որ դրանում առկա տվյալներից ինքը պատկերացում անգամ չէր կարող կազմել, որ թմարմիջոց է հոգեներգործուն միջոցներ են, սակայն դրանում որևէ անօրինական բան չի տեսել, չի էլ ենթադրել, հակառակ դեպքում չէր պատվիրի։ Գումարը փոխանցել է, այդ ժամանակ Ռուսաստանում գտնվող մոր միջոցով <<Կիվի>> համակարգին, քանի որ, ազատ դրամական միջոցներ չի ունեցել։ 2015թ. հոկտեմբեր ամսին իր ծանոթներ Ղազար Հարությունյանի և Արա Ասատրյանի անվամբ ՌԴ-ից Ինտերնետի միջոցով պատվիրել է ստիմուլյատորներ, որոնք հետագայում պարզվել է, որ հանդիսանում են թմրամիջոցներ։ Արա Ասատրյանին ասել է, որ առաքանու մեջ լինելու է ջահ մաքրելու միջոց, քանի որ եթե նրան ասեր, որ իրականում ստիմուլատոր միջոցներ են լինելու, միգուցե Արան էլ ուզեր, որ դրանից իրեն տա, իսկ ինքը չի ցանկացել նրան տա, քանի որ գումար էր տվել, իսկ Ղազար Հարությունյանին ոչինչ չի ասել ընդհանրապես։
Ծանրոցները ստացվել են 2015թ. նոյեմբեր ամսին։ Արայի անվամբ ստացված փաթեթը փոստի բաժանմունքից ստանալուց հետո իրենց են մոտեցել ԱԱԾ աշխատակիցներն և իրեն ու Արային տեղափոխել են ԱԱԾ վարչական շենք։
Հետագայում Ղազարի անվամբ ստացված ծանրոցն առգրավվել է, որի մասին իմացել է քննության ժամանակ։ Պատվիրված ստիմուլյատորները պետք է օգտագործեր անձամբ և ոչ մեկի չէր փոխանցելու։ Ինքը ՌԴ քաղաքացի է, անձնագիրը ռուսական է, այդիսկ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ, դրա համար էլ ծանոթների անվամբ է պատվիրել, քանի որ ՌԴ-ում այլ քաղաքացիություն ունեցող անձինք պատվերների դեպքում երբեմն նման խնդիրներ ունենում են։ Ինքը փոխանցել է Ղազարի անունը և ազգանունը, բնակության երկիրը, որն իրեն հայտնի է եղել ծանոթության ընթացքում։ Ինչպես ինքը, այնպես էլ, Ղազար Հարությունյանն և Արա Ասատրյանը չեն իմացել, որ 2015թ.ն իրենց անվամբ պատվիրված ծանրոցներում թմրամիջոցներ են լինելու։ 2015թ. հունիս ամսին 2 դեպքով Ղ.Հարությունյանի անվամբ ստացված ծրարները պատվիրվել են իր կողմից նույնպես Ինտերնետի միջոցով։ Ինտերնետով նիհարացնող միջոցներ է փնտրել և այդ ընթացքում կարդացել է <<Լիդա Կիւոայ>> չինական միջոցի մասին, որն ըստ բնութագրի ճնշում է ախորժակը, որի միջոցով մարդը նիհարում է։ Ինքն Ինտերնետով այդ միջոցը պատվիրել է 1 կուրսի համար, ինչի մասին ասել է նաև կնոջը և նա խնդրել է նաև իր համար էլ պատվիրի, ինչն ինքը արել է։ Այն կապսուլաների տեսքով է, որոշ ժամանակ օգտագործել են, սակայն օգուտ չստանալով դադարեցրել են, որից հետո այլ միջոցներ է սկսել փնտրել և Ինտերնետում հանդիպել է <<Միֆ>> <<Խիտ>> և <<Նիրվանա>> ստիմուլյատորներին։ Իր բացատրության մեջ նշված 0.5 գրամ ստիմուլյատորի վերաբերյալ ոչինչ չի հիշում, ավելին ինքն այդ ժամանակ նշված միջոցից չի պատվիրել, իսկ այդ երկու դեպքով արդեն նշել է, թե ինչ է պատվիրել։
Ղ.Հարությունյանի անվամբ՝ 05.06.2015թ. և 10.06.2015թ. ուղարկված առաքանիներն ինքն է անձամբ ստացել։ Ներկայացրել է առաքանու կոդը և պատվերի համապատասխան փաստաթղթերն Ինտերնետից տպված, որից հետո աշխատակիցը տեսել է, որ այն փաստացի իրեն է պատկանում, ստորագրել և ստացել է դրանք։ Աշխատակցի անունը չգիտի, նրան չի մտաբերում։ Չի ցանկացել պատասխանել, այն հարցին, թե որտեղից և ինչ հանգամանքներում է ձեռք բերել և օգտագործել այն թմրամիջոցն, որը հայտնաբերվել է իրենից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ։
2015 թվականի իր անվամբ կատարված բանկային փոխանցումներն եղել են հիմնականում ուղարկված մոր՝ Անետա Կտակյանի կողմից, ով ապրում է ՌԴ-ում և իրենց հաճախակի է օգնել։ Եղել են նաև դեպքեր, որ իր կողմից են ուղարկվել գումարներ ՌԴ հեռախոս, կամ էլ այլ տեխնիկա գնելու նպատակով։ Իր կողմից օգտագործված 098-99-02-76 բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է կնոջ՝ Հասմիկ Ղուկասյանի անվամբ, սակայն այն փաստացի օգտագործվել է իր կողմից։ Նշված հեռախոսահամարով բազմաթիվ զանգեր և <<ՏMՏ>> հաղորդագրություններ է ուղարկվել Արա Ասատրյանին, քանի որ Արայի հետ շփումներ հաճախ է ունեցել և ընդհանուր հետաքրքրություններ են ունեցել՝ միասին հեծանիվ են քշել, համակարգչով ֆուտբոլ են խաղացել, սպորտ դահլիճում մարզվել են, դրա համար էլ հաճախ են խոսել և հաղորդագրություններ ուղարկել միմյանց, իսկ Ղազար Հարությունյանի հետ երբեք չի շփվել։ Իր կարծիքով Արան շփոթմունքից է ասել, որի ինքը թմարմիջոց է օգտագործել, քանի որ ինչպես իր, այնպես էլ Արայի համար անակնկալ է եղել, որ նրա անվամբ եկած փաթեթում թմրամիջոց է եղել>>։
Վկա Ղազար Մանուկի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ <<2013 թվականին ծանոթացել է Բագրատ Կտակյանի հետ։ Վերջինս հանդիսացել է իր ընկերոջ՝ Նարեկի մտերիմը։ Բագրատի հետ մի քանի անգամ հանդիպել են Նարեկենց՝ Կոտայքի մարզի Պտղնի գյուոյում գտնվող ամառանոցում։ Բագրատը 2015թ. հուլիս ամսին իրենից անհայտ պայմաններում ձեռք է բերել իր կենսորոշիչ տվյալները, ինչով էլ Ռուսաստանից ինչ-որ փոստային առաքում է կատարել իր անվամբ, տեղյակ չպահելով իրեն այդ մասին։ Չի մացել, թե իրականում ինչ է եղել այդ փաթեթում։ 2-րդ անգամ վերջինս նույնպես առանց տեղյակ պահելու պատվիրել է ևս մեկ փաթեթ, որի առկայության վերաբերյալ իրեն ոչինչ նույնպես հայտնի չի եղել։ Տեղյակ չի, թե դրա մեջ ինչ է եղել։ <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության թիվ 0014 բաժանմունքում իր անվամբ 12.11.2015թ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից ստացված փաթեթն, որում առկա է եղել առանձնապես խոշոր չափերով 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմարմիջոցներ, պատկանել է Բագրատ Կտակյանին, ինքն ոչ մի առնչություն չի ունեցել դրանց հետ։ Արա Ասատրյանին չի ճանաչում, տեղեկություն չունի վերջինիս անվամբ ուղարկված թմրամիջոցների վերաբերյալ։ Չի իմացել, որ Բագրատ Կտակյանն իր անվամբ թմրամիջոցներ պետք է պատվիրեր։ Ինքը Բագրատի հետ մտերիմ չի եղել։ Չի իմացել որ հաշիշը հանդիսանում է թմրամիջոց, մեկ անգամ ծխել է <<հաշիշ>> տեսակի թմրամիջոց, ինչը քաղել է Երևան-Արարատ մայրուղու հարակից դաշտից և ամբողջությամբ օգտագործել է այդ ժամանակ և ոչ ոքի չի տվել։ <<Հայփոստ>> ՓԲԸ իր անվամբ ստացված ընդհանուր 3 առաքանիների վերաբերյալ տեղեկություն չի ունեցել, կարծում է, որ այն պատվիրել է Բագրատ Կտակյանը, քանի որ այդ ամսվա մեկ առաքանին վերջինս անձամբ պատվիրել և ստացել է>>։
Վկա Արա Բագրատի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ <<սովորում է ԵՊ բժշկական համալսարանում։ 2015թ. հոկտեմբերի կեսերին դիմել է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքի համալսարանական կլինիկա՝ դոկտորական թեզ պաշտպանելու համար։ Այդ առումով նրանց հետ մշտապես գտնվել է նամակային և հեռախոսային կապի մեջ, որի ընթացքում իր համար նշված կլինիկայից տեղեկություն է ստացվել, որ պետք է դեկտեմբերի 17-ին ժամը՝ 18-ին ներկա գտնվի այդ կլինիկա հարցազրույցին մասնակցելու համար։ Այդ առումով ինքը հաճախակի է մտել փոստատուն ճշտելու արդյոք իր անվամբ նամակներ կան, թե ոչ, որոնք պետք է ստանար նշված կլինիկայից։ Բագրատ Կտակյանի հետ ծանոթացել է իր ընկերոջ՝ Մուշեղ Բադալյանի, ծնված 1990թ, միջոցով, ով ներկայումս սովորելու նպատակով գտնվում է ՌԴ-ում։ Բագրատի հետ ծանոթացել է 2015թ, վերջինիս հետ պահել է զուտ ընկերական հարաբերություն։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին Բագրատն իրեն ասել է, որ իր անվամբ նամակ է պատվիրել, ասելով, որ ինչ-որ քիմիական նյութ է, որով ջահեր են մաքրում։ Ինքը դրանից անակնկալի է եկել և վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է իր անվամբ պատվիրել։ Բագրատն ասել է, որ ինքը ՌԴ քաղաքացի է այդ պատճառով է այդ տարբերակին ասել են, որ նամակ չկա։ Հաջորդ օրը 2015թ. նոյեմբերի 12-ին իրենց տուն է եկել Բագրատը և միասին նորից գնացեն են նույն հասցեում գտնվող փոստը, որտեղ փոստի աշխատողն ասել է, որ նամակը ստացվել է, այն կլինի մոտ 1 ժամից։ Փոստի աշխատողին բջջային հեռախոսի համար են թողել, որպեսզի չսպասեն և երբ նամակը պատրաստ լինի իրենց հայտնեն։ Իրենց հեռանալուց մոտ 40 րոպե հետո փոստից զանգահարել և ասել են, որ կարող են գնալ նմակը ստանալ։ Ինքն և Բագրատը գնացել են փոստ և աշխատակիցն ասել է, որ նամակը ստացվել է և կարող են ստանալ։ Ստանալու ընթացքում փոստի նույն աշխատկիցն իրեն ասել է, որ այդ նամակն ուղարկողից ևս մեկ ծրար կա, այլ հասցեատիրոջ անվամբ և հարցրել է արդյոք ինքը ճանաչում է նրան, ինչին ինքը պատասխանել է, որ չի ճանաչում։ Դրանից հետո փոստի աշխատակիցն իրեն տվել է ստացական, ստորագրել է, որից հետո Բագրատը վերցրել է իր անվամբ ստացված ծրարը, քանի որ այն փաստացի նրա համար է ուղարկված եղել։ Ծրարը ստանալուց անմիջապես հետո իրենց են մոտեցել ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցներն և հրավիրել են ԱԱԾ վարչական շենք։ Ինքն ԱԱԾ-ում նույնաբովանդակ բացատրություն է տվել։ Բացի այդ իրենից վերցվել են մեզի և մազի նմուշ թմրամիջոցներ օգտագործելու հանգամանքը պարզելու նպատակով։ Այդ փաթեթի, նամակի մասին ինքն իմացել է 2015թ. նոյեմբերի 11-ին։ Բագրատն իրեն ասել է, որ դա ինչ-որ քիմիական նյութ է, որը նախատեսված է ջահեր մաքրելու համար։ Այլ բան իրեն հայտնի չի եղել այդ մասով։ Ղազար Հարությունյան անուն ազգանունով անձնավորության չի ճանաչում, սակայն երբ որ ինքը 2015թ. նոյեմբերի 12-ին Բագրատի հետ միասին գտնվել է փոստում, իրեն երբ հարցրել են այդ անձի մասին, Բագրատն որքանով որ հիշում է ասել է, որ ճանաչում է նման անձնավորության և տեղյակ կպահի կգա կստանա։ Որևէ այլ բան այդ կապակցությամբ իրեն հայտնի չէ։ Չի իմացել, որ Բագրատ Կտակյանն իր անվամբ թմրամիջոցներ պետք է պատվիրեր, կամ կարող էր պատվիրել։ Ենթադրում է, որ թմրամիջոցները Բագրատն պետք է օգտագործեր, քանի որ տեղյակ է, որ նա թմրամիջոց օգտագործել է։ Իր կյանքում թմրամիջոց օգտագործել է ընդամենը մեկ անգամ, դա եղել է 2015թ. փետրվարի սկզբին, երբ գտնվել է Գերմանիայում։ Ինքն այդ ժամանակ գտնվել է գիշերային ակումբում, որտեղ ազգությամբ գերմանացի մի տղա հյուրասիրել է ինչ-որ թմրամիջոց, որը ծխելու ձևով օգտագործել է։ Դա եղել է առաջին և վերջին անգամը։ Նախկինում Բագրատի համար փոստից իր անվամբ ոչինչ չի ստացել>>։
Վկա Աննա Արայիկի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ <<2012 թվականից աշխատում է <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի թիվ 0014 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ Իր ֆունկցիոնալ պարտականությունների մեջ է մտել նմանակների, ծանրոցների ստացումը, ինչպես նաև ՀՀ-հց առաքվող, այնպես էլ ՀՀ ուղարկված ծրարների և ծանրոցների ստացման գործընթացը կազմակերպելը և համապատասխան հասցենրին հանձնելը։ Ծրարների և ծանրոցների հանձնման համար քաղաքացիներին ծանուցագիր է ուղարկվում ըստ հասցեների, որից հետո հասցեատերն անձը հաստատող փաստաթղթով ներկայանում է փոստի բաժանմունք և համապատասխան մատյանում ստորագրելուց հետո ստանում է իր առաքանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին թիվ 0014 բաժանմունք են եկել 2 երիտասարդ։ Նրանցին մեկը ներկայացել է որպես Արա Ասատրյան և խնդրել ստուգել, արդյոք իր անվամբ ծրար ստացվել է, թե ոչ։ Մյուս երիտասարդին չի ճանաչում։ Ինքը ստուգել և ասել է, որ դեռ ոչինչ չի ստացվել իր անվամբ։ Հաջորդ օրն երիտասարդները նորից են եկել բաժանմունք և ասել, որ սպասում են 2 ծրարի, սակայն 2-րդ ծրարն ուրիշ մարդու անունով է։ Ծանրոցները պետք է ստացվեին ՌԴ-ից։ Արա Ասատրյանը ներկայացրել է հր վարորդական իրավունքն և դրա հիման վրա ձևակերպել է այն և հանձնել ծանրոցը։ Դրանից անմիջապես հետո իրենց են մոտեցել ԱԱԾ աշխատակիցները և հրավիրել են ԱԱԾ վարչական շենք, որտեղ նշված ծրարից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փոշենման զանգած։ Դրանից հետո բացատրություն է տվել այդ ամենի վերաբերյալ։ Հետագայում է իմացել, որ այդ սպիտակ գույնի փոշենման զանգածը հանդիսացել է թմրամիջոց։ 2-րդ ծրարն ուղարկված է եղել նույնպես ՌԴ-ից Ղազար Հարությունյանի անվամբ, սակայն այն չի ստացել ոչ ոք։ Տվալ ծանրոցթն առգրավվել է ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության կողմից 2015թ. դեկտեմբեր ամսին, որտեղից նույնպես հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փոշենման զանգված։ Հետո է իմացել, որ այդ սպիտակ գույնի փոշենման զանգվածը նույնպես հանդիսացել է թմրամիջոց>>։
Մեղադրյալ Բագրատ Սամվելի Կտակյանի կողմից պատվիրված և ՌԴ-ից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով 16.502 գրամ ընդհանուր քաշով <<մեֆեդրոն>> տեսակի, 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներով։
Արա Ասատրյանի անվամբ ուղարկված թիվ RA3724108561RU և Ղազար Հարությունյանի անվամբ ուղարկված թիվ RA372410811RU փոստային առաքանիների ծրարներով, որոնց մեջ են տեղադրվել մեղադրյալ՝ Բագրատ Սամվելի Կտակյանի կողմից պատվիրված և ՌԴ-ից մաքսանենգ ճանապարհով <<տեղափոխված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 16.502 գրամ ընդհանուր քաշով <<մեֆեդրոն>> տեսակի, 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցները։
Այլ ապացույց ճանաչված 26.01.2016թ. թիվ 2/8-678 գրությամբ, որի համաձայն` <<Բագրատ Կտակյանի կողմից նախկինում թմրամիջոցների ձեռք բերման մասին, ինչպես նաև 2 դեպքով ՀՀ ուղարկված թմարմիջոցները վերջինիս կողմից իրացնելու տեղեկություններ չեն ստացվել>>։
Այլ ապացույց ճանաչված` <<Հայփոստ>> ՓԲԸ 22.02.2016թ. թիվ 2/3-520 գրությամբ և դրան կից տեղեկանքների պատճեներով, որոնց համաձայն` <<12.11.2015թ. Ղազար Հարությունյանի անվամբ ստացվել է փոստային առաքանի, իսկ 12.11.2015թ. Արա Հարությունյանի անվամբ ստացվել է փոստային առաքանի և հանձնվել է վերջինիս, որն էլ 12.11.2015թ <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ 0014 բաժանմունքից Արա Ասատրյանի կողմից ծանրոցը ստանալուց և այն Բագրատ Կտակյանին հանձնելուց անմիջապես հետո առանձնապես խոշոր չափերով 9.018 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>>, թմրամիջոցները հայտնաբերվել Են ՀՀ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից, իսկ Ղազար Հարությունյանի անվամբ ուղարկված ծանրոցը 14.12.2015թ. <<Հայփոստ>> ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Շիրվանզադե հասցեում գտնվող թիվ 0014 բաժանմունքից առգրավվել է քննության կողմից, որտեղից էլ հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ>>։
12.11.2015թ. փոստային ծրարի զննման արձանագրությամբ, որի համաձայն` <<Արա Ասատրյանի անվամբ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից ուղարկված ծրարի միջից հայտնաբերվել է սպիտակ փոշենման զանգված, որն էլ փորձագետի 16.11.2015թ թիվ 15-3219 եզրակացության համաձայն` հանդիսանում են 9.018 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի թմարմիջոցներ>>։
Փորձագետի 16.11.2015թ թիվ 15-3219 եզրակացությամբ, որի համաձայն` <<ներկայացված սպիտակ գույնի փոշենման զանգվածը հանդիսանում է 9.018 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 5.652 գրամ քաշով <<մետամֆետամին>> տեսակի թմրամիջոցներ>>։
Փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությամբ, որի համաձայն` <<Բագրատ Սամվելի Կտակյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության, ինչը վկայում է այն մասին, որ վերջինս առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք է բերել իր օգտագործման համար, հետևաբար Բ.Կտակյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ինքը թմրամիջոցների վերաբերյալ տեղեկություններ չի ունեցել և նրա կողմից քննչական փորձարարությամբ ներկայացված տեղեկություններն արժանահավատ չեն և նպատակ են հետապնդում քողարկել իր հանցավոր գործողություններն և դրանով իսկ խուսափել քրեական պատասխանատվությունից>>։
14.12.2015թ. առգրավման արձանագրությամբ և կից լուսանկարչական աղյուսակով, որի համաձայն` <<<<Հայփոստ>> ՓԲԸ 0014 բաժանմունքից Երևանի Սունդուկյան 90-16 հասցեի բնակիչ Ղազար Հարությունյանի անվամբ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից ուղարկված առգրավված փաթեթից հայտնաբերվել է 16 գրամ սպիտակ գույնի փոշենման զանգված, որն էլ փորձագետի՝ 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացության համաձայն` հանդիսանում է 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ>>։
Փորձագետի՝ 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացությամբ, որի համաձայն` <<ներկայացված սպիտակ գույնի փոշենման զանգակածը հանդիսանում է 7.484 գրամ քաշով <<մեֆեդրոն>> և 7.430 գրամ քաշով <<մեթիլոն>> տեսակի թմրամիջոցներ>>։
Փորձագետի 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացությամբ, ըստ որի` <<Բագրատ Սամվելի Կտակյանի մոտ թմրամիջոցների օգտագործումը կրում է էպիզոդիկ բնույթ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք չունի>>։
28. Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում վերլուծելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատված չի համարել և հանգել է հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները, այն է` առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելը դատարանում չեն ապացուցվել և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, հետևաբար նման պայմաններում Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում պետք է ճանաչել Բ.Կտակյանի անմեղությունը և նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ` հանցակազմի բացակայության հիմքով` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
29. Սույն գործով առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատված համարելով, որ Բ.Կտակյանը 2015թ. հոկտեմբեր ամսին համացանցի միջոցով պատվիրել է հոգեխթանիչներ, ինչի հիման վրա փոստային առաքումով ծանրոցներ են ուղարկվել Հայաստանի Հանրապետություն, որոնց մեջ թմրանյութ է հայտնաբերվել, անհրաժեշտ է համարել անդրադառնալ նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներին և որպես մեղավորությունը հաստատող ապացույցներ` մեղադրական եզրակացության մեջ ներկայացված ապացույցների բավարարության հարցին, հիմնավորված կերպով եկել է այն հետևության, որ նշված ապացույցները Բ.Կտակյանի` իրեն մեղսագրված արարքներին առնչության և մեղավորության մասին անմիջական, ուղղակի փաստական տվյալներ չեն բովանդակում, դրանք չեն հիմնավորում ամբաստանյալի մեղավորությունը:
30. Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ սույն քրեական գործով կազմված և հաստատված մեղադրական եզրակացության համաձայն` որպես Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ապացույցներ են մատնանշվել վկաներ Ղազար Հարությունյանի, Արա Ասատրյանի, Աննա Զոհրաբյանի ցուցմունքները, իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները, թիվ RA372410856RU և թիվ RA372410811RU փոստային առաքանիների ծրարները, այլ ապացույց ճանաչված 26.01.2016թ. թիվ 2/8-678գրությունը, այլ ապացույց ճանաչված <<Հայփոստ>> ՓԲԸ 22.02.2016թ. թիվ 2/3-520 գրությունը և դրան կից տեղեկանքների պատճենները, 12.11.2015թ. փոստային ծրարի զննման արձանագրությունը, փորձագետի 16.11.2015թ. թիվ 15-3219 եզրակացությունը, փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությունը, 14.12.2015թ. առգրավման արձանագրությունը և կից լուսանկարչական աղյուսակը, փորձագետի 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացությունը, փորձագետի 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացությունը:
31. Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ վկաներ Ղազար Հարությունյանի, Արա Ասատրյանի, Աննա Զոհրաբյանի ցուցմունքներում առկա չեն առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող որևէ փաստական հանգամանք:
Միևնույն ժամանակ, դատարանը գործի նյութերից բխող եզրահանգում է կատարել այն մասին, որ.
1/իրեղեն ապացույցներ ճանաչված թմրամիջոցները և թիվ RA372410856RU և թիվ RA372410811RU փոստային առաքանիների ծրարները, որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններ,
2/այլ ապացույցներ ճանաչված` 26.01.2016թ. թիվ 2/8-678 գրությունը, <<Հայփոստ>> ՓԲԸ 22.02.2016թ. թիվ 2/3-520 գրությունը և դրան կից տեղեկանքները նույնպես չեն պարունակում առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ, ամբաստանյալ Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող որևէ փաստական հանգամանք,
3/ դատաքիմիական փորձաքննության 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությունը և դատանարկոլոգիական փորձաքննության 13.02.2016թ. թիվ 16-16 եզրակացությունը, որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններ, այլ դրանցով հաստատվում է Բ.Կտակյանի կողմից կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի էպիզոդիկ գործածելու փաստը:
4/ նյութագիտական փորձաքննության 16.11.2015թ. թիվ 15-3219, ինչպես նաև 11.01.2016թ. թիվ 15-3567 եզրակացություններով, հաստատվում է հայտնաբերված թմրամիջոցների քաշը, տեսակը դրանք որևէ կերպ չեն հիմնավորում ամբաստանյալի մեղավորությունը:
5/ 12.11.2015թ. փոստային ծրարի զննման արձանագրությունը, 14.12.2015թ. առգրավման արձանագրությունը և կից լուսանկարչական աղյուսակը, որոնցով հաստատվում է փոշենման զանգվածի հայտնաբերումը, որևէ փաստական տվյալ չեն պարունակում այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունները:
32. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծության հիման վրա հանգել է այն եզրահանգման, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են` Բ.Կտակյանի առնչությունը առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու դեպքերին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքները կատարելու մեջ:
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ այլ ապացույցներ ամբաստանյալ Բ.Կտակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքների հիմքում չեն դրվել և մեղադրական եզրակացության մեջ չեն վկայակոչվել:
33. Բացի դրանից, դատարանը փաստել է նաև, որ ամբաստանյալ Բ.Կտակյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և բոլոր ցուցմունքներում փաստացի հերքել է իրեն առաջադրված մեղադրանքները, հայտնելով, որ <<չի իմացել, որ իր կողմից պատվիրվածը թմրամիջոցներ են եղել: Իր իմանալով դրանք եղել են առույգացնող կամ խթանող միջոցներ, որոնք հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն են հաղորդում: Դրանք հնարավոր է պատվիրել համակարգչով` կայքով: Ստիմուլյատորների բնութագիրը կարդալով որևէ վտանգավոր բան չի տեսել, քանի որ նշված է, որ դրանք նախատեսված են հոգեկան և ֆիզիկական ակտիվություն և առույգություն հաղորդելու համար, ինչն իրեն հետաքրքիր է թվացել և որոշել է փորձել դրանք, քանի որ զբաղվում էր նաև սպորտով: Դրանց բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկություններում որևէ բան նշված չէր, որից կարող էր պատկերացնել կամ ենթադրել, որ դրանք թմրամիջոց են: Համենայն դեպս այն ժամանակ չէր էլ կարող ենթադրել, որ նման բաց եղանակով հրապարակային կայքի միջոցով երաշխավորների առկայությամբ կարող են թմրամիջոց վաճառել, ավելին, ինքն էլ թմրամիջոց ձեռք բերելու նպատակ և ցանկություն չի ունեցել: Օրինակ նշում է, որ իր հիշելով <<Խիտ>> ստիմուլյատորի վերաբերյալ բնութագրում նշված էր, որ այն շատ լավ միջոց է ինչ-որ ծանր, կամ ակտիվ ֆիզիկական գործողություններ անելու համար, կամ ինչ-որ ծանր մտավոր աշխատանքներ կատարելու համար: Երբ որ <<Խիտ>> ստիմուլյատորի ուսումնասիրության ժամանակ ինտերնետում այլ հղումներ է սեղմել, տվյալ ստիմուլյատորի նման միջոցներ բերել է <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> տեսակները, որոնց բնութագրերում նույնպես նշվում էր, որ դրանք հոգեկան և ֆիզիկական առույգություն են տալիս, որ կարող են նաև օգնել սպորտով զբաղվելու ժամանակ, այսինքն իր կարծիքով դրանք դոպինգի նման ինչ-որ բաներ էին: Ցանկանում է նշել նաև, որ դրանց բնութագրերում չի հիշի կոնկերտ որի, նշված էր նաև, որ ինչ-որ հաճելի զգացողություններ և տրամադրություն են հաղորդում, այսինքն նաև հոգեներգործուն միջոցներ են, ինչը նույնպես որոշ առումով հետաքրքրել է իրեն: Նաև ինտերնետում փնտրումներ է կատարել հոգեներգործուն միջոցների մասով, որտեղ կարդացել է, որ այդպիսի միջոցներ են հանդիսանում նաև, օրինակ սուրճը, ծխախոտը, ռեդբուլը, կոկա-կոլան և այլն և իրեն թվացել է, թե <<Նիրվանա>>, <<Խիտ>> և <<Միֆ>> տեսակի ստիմուլյատորները դրանց կատարելագործված տեսակներն են, դրա համար էլ որոշել է փորձել: Հայտնել է նաև, որ ինքը ՌԴ քաղաքացի է, անձնագիրը ռուսական է, այդ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ, դրա համար է ծանոթների անվամբ պատվիրել, քանի որ ՌԴ-ում այլ քաղաքացիություն ունեցող անձինք պատվերների դեպքում նման խնդիրներ են ունենում, իսկ եթե դիտավորյալ այլ անձանց անունով պատվիրած լիներ, որպեսզի իր մասին տեղեկություն չլիներ, ապա Արայի անունով պատվիրածի ժամանակ նրա հետ չէր գնա փոստային ծառայություն: Պատրաստակամություն է հայտնել նաև այդ գործընթացը ցույց տալ համապատասխան ձևով ինտերնետ մուտք գործելով>>:
34. 25.03.2016թ. <<Քննչական փորձարարություն կատարելու մասին>> արձանագրության համաձայն` <<Բ.Կտակյանը հայտարարել է, որ <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>> նրա բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկությունը պատահաբար գտել է ինտերնետում` նիհարեցնող միջոցներ փնտրելու ընթացքում տարբեր կայքեր մուտք գործելու, դրանցում առկա <<հղումները>> սեղմելու արդյունքում և այդ պահին չի հիշում, թե կոնկրետ ինչպես և որ կայքեր մուտք գործելու արդյունքում է դրանք գտել, սակայն կարող է փորձել ինտերնետ հասանելիությամբ համակարգչի վրա <<Google>> փնտրողական համակարգի միջոցով գտնել համապատասխան կայքերը, որոնցում առկա են <<Խիտ>>, <<Նիրվանա>> և <<Միֆ>>` իր բնորոշմամբ ստիմուլյատոր միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվությունը, որտեղից էլ պատվիրել է դրանք: Վերը նշված նպատակով մեղադրյալ Բ.Կտակյանին է տրամադրվել ինտերնետային հասանելիությամբ համակարգիչ: Մասնավորապես փնտրումներ է կատարել <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>>, <<Хит>>, <<Нирвана>>, <<Миф>>, <<средстство для похудения>>, <<Стимуляторы>>, <<stimulyatori>>, <<raslyablyaushine sredsto>>, <<ehjfostimulyatori>>, <<мифический стимулятор>>, <<эйфория>>, <<стимулятор-хит>>, <<ehjfostim-xit>>: <<Xit>>, <<Nirvana>>, <<Mif>> սփոյլերների նկարագրություններում որևէ նշում կատարված չէ, որ դրանք հանդիսանում են թմրամիջոցներ կամ հոգեներգործուն այլ նյութեր, նշված է, որ գերազանց միջոց է կարճ ժամկետներում տարեկան հաշվետվություն պատրաստելու, տան մաքրման աշխատանքները կազմակերպելու, պարահրապարակում ժամանակ անցկացնելու համար /.../: Փորձարարության ժամանակ Բ.Կտակյանը հայտարարել է, որ պատվերները կատարել է <<kazanzameyfor@gmail.com>> էլեկտրոնային հասցեում, որում նշել է, թե ինչ է պատվիրում, ինչ քանակով, ինչպես նաև քաղաքը, փոստային ինդեքսը և ստացողի անուն, ազգանունը: Իսկ գումարը իր խնդրանքով մայրն է Ռուսաստանի Դաշնությունից վճարել <<QIWI>> էլեկտրոնային վճարային համակարգի միջոցով: Ինքը նրան հայտնել է <<QIWI>> դրամապանակի համարը, որին էլ վճարային տերմինալի միջոցով մայրը մուտքագրել է համապատասխան գումարը:
35. Մինչդեռ, ինչպես իրավացիորեն նշել է առաջին ատյանի դատարանը, թե նախաքննության մարմինը մեղադրական եզրակացությունում, թե մեղադրողը դատարանում որևէ վերլուծություն և հիմնավորում չեն ներկայացրել այն մասին, թե հատկապես ինչում է արտահայտվում այդ ցուցմունքների անարժանահավատությունը, ինչ ապացույցներով են մասնավորապես հերքվում նրա կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկները: Ընդամենը դատողություն է արվել, որ մեղադրանքը հաստատվում է որոշակի ապացույցներով` առանց նշելու, թե ինչ ապացույցներով են հերքվում ի պաշտպանություն ամբաստանյալի բերվող փաստարկները:
36. Բացի այդ, մեջ նախաքննության մարմինը մեղադրական եզրակացության գնահատական տալով փորձագետի 27.11.2015թ. թիվ 15-3223 եզրակացությանը, նշել է, որ <<Բագրատ Սամվելի Կտակյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցներ, որոնց օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մոտ կես ամսվա վաղեմության, ինչը վկայում է այն մասին, որ վերջինս առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք է բերել իր օգտագործման համար, հետևաբար Բ.Կտակյանի ցուցմունքներն այն մասին, որ ինքը թմրամիջոցների վերաբերյալ տեղեկություններ չի ունեցել և նրա կողմից քննչական փորձարարությամբ ներկայացված տեղեկություններն արժանահավատ չեն և նպատակ են հետապնդում քողարկել իր հանցավոր գործողությունները և դրանով իսկ խուսափել քրեական պատասխանատվությունից>>: Սակայն, նման գնահատական տալու համար առնվազն փոստով ստացված թմրամիջոցները պետք է պատկանեին կանաբինոիդների խմբին, մինչդեռ, դրանք պատկանել են բոլորովին այլ խմբի:
37. Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ է համարել արձանագրել նաև, որ վարույթն իրականացնող մարմինը գտնելով, որ պարտավոր է ստուգել Բ.Կտակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը 13.06.2016թ. համապատասխան հարցումներ է ուղարկել ՀՀ Ոստիկանության <<Ինտերպոլ>> ազգային կենտրոնական բյուրոյի պետին, իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջնորդություն է ուղարկել ՌԴ իրավասու մարմիններին, սակայն առանց դրանց պատասխանները ստանալու 18.08.2016թ. ՀՀ ԱԱԾ Քննչական վարչության ավագ քննիչ Կ.Հովհաննիսյանի կողմից <<Քրեական գործ անջատելու և վարույթ ընդունելու մասին>> որոշում է կայացվել, որի համաձայն` թիվ 58218015 քրեական գործի վարույթից անջատվել է քրեական գործ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով և 34-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, որին շնորհվել է 58212916 համարը: 23.08.2016թ. թիվ 58218015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
38. Ինչ վերաբերվում է գործով մեղադրողի կողմից Վերաքննիչ դատարան ներկայացված` Ռուսաստանի ԱԴԾ Մոսկվա քաղաքի և Մոսկվայի մարզի վարչության քննչական ծառայության քննիչ Ա.Շվեցովի 17.08.2016թ. զեկույցին, որի համաձայն` <<…համաձայն Ռուսաստանի ԱԴԾ Մոսկվա քաղաքի և Մոսկվայի մարզի վարչության օպերատիվ ստորաբաժանման առ 12 օգոստոսի 2016թ. հաղորդման /գրանցման հքշ 8/8-3222/ <<ՊրոմՊրոեկտՍերվիս>> ՍՊ ընկերության առընչությունը հոգեմետ դեղերի ապօրինի շրջանառության հետ հնարավոր չի եղել պարզել` միջնորդության մեջ նշված Մոսկվա քաղաքի տարածքում գտնվող Վերեսեի փողոց, շենք 14, գրասենյակ 6 հասցեի բացակայության պատճառով։ Նմանատիպ գրությամբ՝ ք. Մոսկվա, Վերեսևի փողոց, տուն 14 հասցեով տեղակայված է 15-հարկանի բնակելի շենք, որտեղ գրասենյակային տարածքներ չկան։ Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման ընթացքում <<ՊրոմՊրոեկտՍերվիս>> ՍՊԸ-ի ներկայացուցիչներին պարզել չի հաջողվել։ Ռուսաստանի ԱՌԾ Մոսկվա քաղաքի և Մոսկվայի մարզի վարչության քննչական ծառայությունը <<ՊրոմՊրոեկտՍերվիս>> ՍՊԸ-ի վերաբերյալ օբյեկտիվ տեղեկություններ չունի, ինչը թույլ չի տալիս կատարել քննչական գործողություններ նշված ընկերության աշխատակիցների մասնակցությամբ>>, ապա այն չի կարող դիտվել որպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրի 382-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգով ներկայացված նոր նյութ/ապացույց/` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
39. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Լ.Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ.
<<… 24. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից գործի քննության վճռաբեկության կարգից վերաքննության կարգին անցում կատարելու համար անհրաժեշտ պայմանն այն է, որ նոր նյութ, ինչպես նաև նոր ապացույց հավաքելու կամ հետազոտելու միջնորդությունը առաջին ատյանի դատարան կողմի չներկայացնելը պայմանավորված լինի օբյեկտիվ, անձի կամքից անկախ պատճառներով: Այլ կերպ` կողմը պետք է մատնանշի այդպիսիք առաջին ատյանի դատարան չներկայացնելու պատճառները, ընդ որում, հիմնավորի, որ դրանք առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ անարգել կամ ողջամիտ ջանքերի գործադրման արդյունքում էլ չէին կարող ներկայացվել: Դա, մասնավորապես, վերաբերում է այն դեպքերին, երբ`
- առաջին ատյանի դատարանն անհիմն հրաժարվել է նոր նյութն ընդունելուց և հետազոտելուց կամ անհիմն մերժել կողմի` նոր ապացույց հավաքելու միջնորդությունը,
- առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ այդ նյութն օբյեկտիվորեն առկա է եղել, սակայն այն ներկայացնելու որևէ հնարավորություն անձը չի ունեցել,
- առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ այդ նյութն օբյեկտիվորեն առկա չի եղել և առաջացել է գործի քննության ավարտից հետո: Ընդ որում, առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ավարտից հետո առաջացած նոր նյութի ընդունելիության հարցը լուծելիս վերաքննիչ դատարանը պետք է հաշվի առնի այն, թե արդյոք անձի կողմից համապատասխան կամահայտնություն դրսևորվելու և ջանքեր գործադրվելու դեպքում այդ նյութն օբյեկտիվորեն չէր կարող ի հայտ գալ ավելի վաղ: Եթե դա օբյեկտիվորեն չէր կարող ի հայտ գալ ավելի վաղ /որևէ կերպ կախված չէր այն ներկայացնող անձի կամահայտնությունից և ջանքերից/, ապա վերաքննիչ դատարանը պետք է ընդունի այն: Եթե դա կարող էր ի հայտ գալ ավելի վաղ /ավելի վաղ ի հայտ գալը կախված էր այն ներկայացնող անձի կամահայտնությունից և ջանքերից/, ապա վերաքննիչ դատարանը չպետք է ընդունի այն>>:
40. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման լույսի ներքո քննարկելով ներկայացված <<զեկույցը>> որպես նոր նյութ/ապացույց/ դիտելու վերաբերյալ մեղադրյալի միջնորդությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման` նկատի ունենալով, որ առաջին ատյանի դատարանում գործի քննության ժամանակ այդ նյութն օբյեկտիվորեն առկա է եղել և մեղադրող կողմը այն ներկայացնելու հնարավորություն ունեցել է, սակայն ոչ օբյեկտիվ պատճառներով այն չի ներկայացրել դատարանին:
41. Ելնելով վերոգրյալներից առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ սույն գործով կազմված մեղադրական եզրակացությունը չի համապատասխանում օրենքով սահմանված պահանջներին, մասնավորապես նրանում բացակայում են ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերվող փաստարկների հերքման մասին դատողությունները, ինչպես նաև դրանց ստուգման արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները:
Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ սույն գործով նախաքննությունը տարվել է միակողմանի, նախաքննական մարմինը ոչ միայն չի կատարել օրենքով իր վրա դրված պարտականությունը` մեղադրյալին արդարացնող հանգամանքները պարզելու համար /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/, այլև առանց բավարար հիմնավորումների, ստանդարտ ձևակերպումներով փորձել է հերքել ամբաստանյալի կողմից ի պաշտպանություն բերած և իրեն արդարացնող փաստական հանգամանքները: Սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշների և հատկապես ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով տեղափոխելուն օժանդակելու հանգամանքների ապացուցվածության վերաբերյալ հետևությունների արժանահավատությունը, ինչպես նաև անմեղության կանխավարկածի հաղթահարմամբ բավարար հիմքեր կստեղծեն մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար:
42. Գնահատելով գործով պարզված փաստական հանգամանքները, առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ Բ.Կտակյանի մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների շարքում առկա չէ որևէ փաստական տվյալ, որով կհիմնավորվեր, որ Բ.Կտակյանը գիտակցել և ցանկացել է առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերել և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակել: Այլ կերպ` սույն գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորված չէ Բ.Կտակյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հանցակազմերի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայությունը: Հետևաբար, հիմնավորված չեն նախաքննության մարմնի հետևություններն այն մասին, որ Բ.Կտակյանի արարքում առկա են առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մաս, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետ/ հանցակազմերի հատկանիշներ:
Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի հետևությունը չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ: Բ.Կտակյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ձեռք բերելու և դրանք մաքսանենգությամբ` մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով Հայաստան տեղափոխելուն օժանդակելու վերաբերյալ դատարանի մոտ առկա է չփարատված կասկած, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա և <<չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու>> /in dubio pro reo/ կանոնի կիրառմամբ այն պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալի: Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցները ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կոնկրետ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են` Բ.Կտակյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ: Հետևաբար, բացակայում են ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար լինի մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, այսինքն` սույն գործով ապացույցների բավարար համակցություն չի ձևավորվել, որը հիմք կտա հանգելու այն հետևության, որ անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցագործությունները:
43. Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդումներին, թե <<…վկաներ Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի ցուցմունքներից ակնհայտ է, որ Բ.Կտակյանը կանխատեսելով իրականացվելիք մաքսանենգային հնարավոր բացահայտումը, նախապես, տարբեր անձանց տվյալներով փորձել է ստանալ թմրամիջոցներ, ստեղծել է այլուրեքությունը հիմնավորող փաստեր, թացնելով իրականությունը` Ա.Ասատրյանին հայտնել է, որ ծանրոցում ջահեր մաքրելու համար նախատեսված քիմիական նյութ է, իսկ Ղ.Հարությունյանին ընդհանրապես ոչ մի հանգամանք չի հայտնել…>>, ապա նման մեկնաբանությունը չի բխում գործով ձեռք բերված ապացույցներից` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Բ.Կտակյանի, վկաներ Ա.Ասատրյանի և Ղ.Հարությունյանի ցուցմունքներով հաստատվել է, որ Բ.Կտակյանը իր ծանոթներ Արա Ասատրյանի և Ղազար Հարությունյանի անվամբ պատվիրել է այն պատճառով, որ ինքը հանդիսացել է ՌԴ քաղաքացի, անձնագիրը եղել է ռուսական, այդ իսկ պատճառով մտածել է, որ իր անվամբ բարդ կլինի պատվիրել և ստանալ ապրանքներ:
Բացի այդ, Բ.Կտակյանը հայտնել է նաև, որ <<…Արա Ասատրյանին ասել է, որ առաքանու մեջ լինելու է ջահ մաքրելու միջոց, քանի որ եթե նրան ասեր, որ իրականում ստիմուլյատոր միջոցներ են լինելու, միգուցե Արան էլ ուզեր, որ դրանից իրեն տա, իսկ ինքը չի ցանկացել նրան տա, քանի որ գումար էր տվել…>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ փաստական հանգամանքները հերքող ապացույցներ գործով ձեռք չեն բերվել և վերաքննիչ բողոքում չեն վկայակոչվել:
Ինչ վերաբերվում է այլ անձանց անունով պատվիրելը որպես այլուրեքությունը հիմնավորող փաստեր դիտելուն, ապա այն նույնպես հիմնավորված չէ` նկատի ունենալով, որ Բ.Կտակյանը Ա.Ասատրյանի հետ գնացել է փոստային բաժանմունք` առաքանին ստանալու, և ոչ մի երաշխիք եղել, որ թմրամիջոց պատվիրելու դեպքում բացահայտվելիս վերջիններս չէին հայտնի, որ դրանց հետ իրենք կապ չունեն և պատվերը կատարել է Բ.Կտակյանը:
44. Իսկ ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե <<… Բ.Կտակյանը ոչ միայն չի հերքել առաքումն իր կողմից պատվիրելու հանգամանքը, այլև հայտնել է, որ համացանցի միջոցով տեղեկություններ է հավաքել հոգեներգործուն նյութերի վերաբերյալ>>, ապա ամբաստանյալ Բ.Կտակյանը իր ցուցմունքներում իրոք նման տեղեկություններ է հայտնել, սակայն այն որևէ կերպ չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս վերջինիս և դիտել որպես նրան առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող փաստական տվյալ:
45. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմք ընդունելով վերոշարադրյալ իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները` գնահատության ենթարկելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով`առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով գտել է, որ թեև առկա է եղել հիմնավոր կասկած Բ.Կտակյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր արարքներ կատարելու առնչության մասին, սակայն նրա մեղքի հարցը լուծելիս ապացույցների բավարարության շեմը չի գերազանցում <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը, առկա չեն փաստական տվյալների, ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հետևաբար դրանք բավարար չեն Բ.Կտակյանին առաջադրված մեղադրանքները հաստատված և կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված համարելու համար, և սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:
46. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունիսի 13-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Բագրատ Սամվելի Կտակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:






ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ