Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0149/01/16
Վիճակագրական տողի համար : 6.3

Պատասխանող

Գառնիկ Սարիբեկյան
Գառնիկ Սարիբեկյան Գասպար
Գառնիկ Սարիբեկյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ռուզաննա Բարսեղյան

Արմեն Դանիելյան

Մխիթար Պապոյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Աննա Մաթևոսյան

Հոդվածներ

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

ՀՀ Քրեական օրենսգիրք

Հոդված 177 Մաս 3

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ռուզաննա Բարսեղյան

Արմեն Դանիելյան

Մխիթար Պապոյան

Մանուշակ Պետրոսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Աննա Մաթևոսյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 09.11.2015թ. Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2017-08-07 13:00 1 Կայացվել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-03-20 10:45 1 Կայացել է
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-03-16 16:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-02-27 12:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-02-02 11:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2017-01-10 12:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-12-02 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-11-01 14:30 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-10-12 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-09-16 12:00 1 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-08-15 16:00 5 Կայացել է
ԵԱՔԴ/0149/01/16


Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
Մ. ՄՈՍԻՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Է. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Գ. ՍԱՐԻԲԵԿՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա. ԴԱԲԱՂՅԱՆԻ

2017 թվականի օգոստոսի 07-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ- Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ. Խալաթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 14820215 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
2015 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2016 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2016 թվականի հուլիսի 20-ին ընդունվել է դատավոր Ա. Մաթևոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճռով` ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել և նա արդարացվել է` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, վերացվել է։
Դատավճռի դեմ 2017 թվականի ապրիլի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/01/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի ապրիլի 21-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան դատարանում չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8.980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է և սխալ ու ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածը, Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ, ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի, տուժող Աննա Դաբաղյանի, վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Էվելինա Կարապետյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները` բողոքաբերը նշել է, որ վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համադրված վերլուծության, դեպքի հետ առնչություն ունեցող իրադրությունների տրամաբանական հաջորդականության, օբյեկտիվ իրականության և գործողությունների միջև առկա համակարգված ամփոփման արդյունքում պարզ են դառնում հետևյալ ողջամիտ դիտարկումները.
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանն ակնհայտորեն ներկա է եղել տուժող Աննա Դաբաղյանին գումարների փոխանցման երկու դեպքերին, այլ կերպ ասած` վերջինս տեղեկացված է եղել տուժողի մոտ գումարների առկայության և հատկապես դրանք տուժողի պայուսակում գտնվելու հանգամանքի մասին։
Ամբաստանյալի ցուցմունքն այն մասին, թե տուրիստական գործակալության գրասենյակում ինքը նկատել է, որ Աննա Դաբաղյանը գումարը ծրարով վերցրել է և դրել ոչ թե պայուսակի, այլ գրասեղանի դարակում, միանգամայն արժանահավատ չէ և նպատակ է հետապնդում մոլորեցնել իրադարձությունները և ստեղծել այն պատրանքը, թե ինքը չի իմացել գումարների պայուսակում գտնվելու մասին։ Ամբաստանյալի կողմից նշված այդ հանգամանքը հերքվում է մի քանի այլ անձանց, մասնավորապես տուժողի, Ջուլիա Մկրտչյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքներով։
Ինչպես տուժողի, այնպես էլ ամբաստանյալի տված ցուցմունքներից հստակորեն կարելի է արձանագրել այն հանգամանքը, որ Հունաստանի դեսպանատան մոտ Աննա Դաբաղյանը պայուսակը, որի մեջ եղել են ծրարով գումարները, թողել է ավտոմեքենայի մեջ, որտեղ մոտ 5 րոպե տևողությամբ ներկա է եղել բացառապես ամբաստանյալը Գառնիկ Սարիբեկյանը։ Այլ կերպ ասած տուժողի պայուսակի նկատմամբ հասանելիություն ունեցել է միայն և միայն ամբաստանյալը, ով փաստորեն ակնհայտորեն իմացել է դրանում գումարի առկայության մասին։
Բացի այդ ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի տված ցուցմունքներից պարզ է դառնում, որ այն պահին, երբ տուժողը դուրս է եկել խանութից, Գառնիկ Սարիբեկյանն արդեն հեռացած է եղել, ընդ որում վերջինս իմացել է, որ Աննա Դաբաղյանի անձրևանոցը գտնվում է իր մեքենայում, սակայն միևնույն է չի սպասել մինչև Աննա Դաբաղյանը վերադառնա, հանձնի նրան անձրևանոցը և նոր միայն հեռանա։ Նշված հանգամանքը ևս իր իրատեսական ողջամտությունից վկայում է այն մասին, որ Գառնիկ Սարիբեկյանը գողությունը կատարելուց հետո տվյալ պահին փորձել է հապճեպ և հնարավորինս արագ հեռանալ Աննա Դաբաղյանից՝ նույնիսկ չսպասելով նրա խանութից վերադառնալուն և անձրևանոցը վերցնելուն:
Հետևապես վերոգրյալ վերլուծությունների ամբողջությունից ելնելով՝ անհրաժեշտ է ընդգծել, որ սխալ ու անհիմն է դատարանի հետևություններն այն մասին, որ.
1. Տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքները շահագրգիռ անձի ցուցմունքներ են։ Սույն գործի փաստական հանգամանքների ամբողջությունից երևում է, որ ըստ էության կատարված գողության վերաբերյալ դեպքին առնչվել է միայն և գերանզապես տուժողը։ Նման պայմաններում տուժողի հայտնած տեղեկությունները և ցուցմունքներն իրենց արժանահավատության տեսանկյունից չպետք է նվազ կարևոր լինեն, քանի որ դրանք համադրվում են նաև գործով ցուցմունք տված այլ անձանց ցուցմունքների հետ։ Իսկ ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ տուժողի ցուցմունքներն իրենց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է նվազ գնահատվեն, քանի որ վերջինս գործով շահագրգռված անձ է, ապա տուժողի կողմից շահագրգռվածություն ունենալու հանգամանքը կասկած է առաջացնում թեկուզ միայն այն առումով, որ փաստորեն վերջինս գումարները վերցրել է համապատասխան զբոսաշրջային բնույթի ծառայություններ մատուցելու համար, ընդ որում հաշվի առնելով այդ ծառայությունների բնույթը՝ դրանք հստակ ժամանակացույցով կատարվող ծառայություններ են, հետևաբար նման դեպքերում տուժողը կամ պետք է վերադարձներ վճարված գումարները, կամ սեփական միջոցներով կազմակերպեր ծառայությունների մատուցումը՝ այսպիսով երկու դեպքերում էլ հայտնվելով պարտապանի կարգավիճակում, որը միանաշանակ չէր բխում նրա ու տուրիստական գործակալության շահերից։
2. Վկաներ Էլմիրա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները պարզապես վերաբերում են տուժող Աննա Դաբաղյանին ուղեգրերի արժեքը՝ համապատասխանաբար 7.000 և 1.980 եվրո գումար փոխանցելու հանգամանքին։
Նշված ցուցմունքները վերաբերում են ինչպես ուղեգրերի արժեքն Աննա Դաբաղյանին փոխանցելու հանգամանքին, այնպես էլ այն փաստին, որ այդ փոխանցման պահին ներկա ու ականատես է եղել ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը։
Հետևապես ապացույցների գնահատման սկզբունքների ամբողջականությունից ելնելով՝ բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի մեղքը լիովին ապացուցված է գործով ձեռք բերված մի շարք փաստական տվյալներով, որոնք լիովին բավարար էին մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար, սակայն Դատարանը, ճիշտ չգնահատելով և սխալ մեկնաբանելով փաստական հանգամանքների համակցությունը, կայացրել է ակնհայտորեն անհիմն դատական ակտ։
Այսպիսով, ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կերպով կայացրել է արդարացման դատավճիռ։ Առերևույթ թույլ է տրվել դատավարական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա՝ ստորադաս դատարանը ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Աարիբեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ ճանաչելով, սխալ է կիրառել քրեական և քրեադատավարական օրենքը, ինչը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի՝ որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Վերը նշված բոլոր հանգամանքները՝ դատարանների կողմից թույլ տրված խախտումները թե առանձին-առանձին, և թե համակցության մեջ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի լույսի ներքո Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 դատավճիռը բեկանելու հիմք են։
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել և փոփոխել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 դատավճիռը և Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար և նշված հոդվածի սահմաններում նշանակել արդարացի ու համաչափ պատիժ։
Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Է. Պետրոսյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
Տուժող Ա. Դաբաղյանը միացավ դատախազի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել վերաքննիչ բողոքը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրող Է. Պետրոսյանի ելույթը, ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկությունները, տուժող Ա. Դաբաղյանի դիրքորոշումը, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է>>:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<(…) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)>>:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման` կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:...>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ>>:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ արարքը հանցավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությունը՝
ա/ արարքը պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենքով,
բ/ այն պետք է բովանդակի հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
գ/ այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույների բավարար ամբողջությամբ:
Այլ կերպ՝ նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայությունը բացառում է հանցանքի առկայությունը: Նշված հետևությունը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի՝ Տիգրան Շմավոնյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ <<Արարքը ճանաչվում է հանցավոր միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է՝ օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունը անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին:>> (տես՜ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Տիգրան Ժորայի Շմավոնյանի գործով 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Գրիգոր Վարուժանի Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով իր 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0002/01/14 որոշմամբ վերահաստատում է Ս. Սաքանյանի գործով որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ <<(…) ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը (…):
(…) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է <<ապացույցների համակցություն>> հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում>>:
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։>>:
Վճռաբեկ դատարանը Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. <<(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)>>
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ: (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ <<(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)>>:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրում է, որ. արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նաև իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած դիրքորոշումն առ այն, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ գործում առկա ապացույցների համակցությամբ հնարավոր չէ <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատել անձի մեղավորությունը նրան մեղսագրվող արարքում, անձի նկատմամբ տվյալ մեղադրանքի շրջանակներում չի կարող կայացվել մեղադրական դատավճիռ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<< 1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Գողությունը, որը կատարվել է՝
2) խոշոր չափերով,
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ ապացուցված և հաստատված չի համարել Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված կերպով եկել է եզրահանգման, որ նրա նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Ստորև, Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդումներին և հիմնավորումներին, որոնք վերաբերվում են Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանին արդարացնելուն և նրա կողմից կատարված արարքին ճիշտ իրավական գնահատականի չարժանացնելուն, որի արդյունքում, ըստ բողոք բերած անձի` դատարանը եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման:
Այսպես` առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) 2015 թվականի նոյեմբերի 08-ի լույս 09-ի գիշերը՝ դեռևս լույսը չբացված, գնացել է Աննայի Զեյթունում գտնվող բնակարան, քանի որ վերջինս գործնական հանդիպում պետք է ունենար Հունաստանից ժամանած հյուրերի հետ: Այնտեղից միասին, իր անձնական ավտոմեքենայով, այդ հյուրերին դիմավորելու նպատակով, գնացել են օդանավակայան: Հյուրերին տարել են հյուրանոց, այնուհետև, Աննա Դաբաղյանին տարել է տուն՝ պայմանավորվելով, որ երկու ժամ հետո պետք է նորից գնան գրասենյակ: Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս ցանկացել է, որ ինքը տանը մնա նրա հետ: Առավոտյան գնացել է Աննայի հետևից, այնուհետև, միասին գնացել են գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում եղել են Ջուլիան և նրա մայրը: Քիչ անց գրասենյակ է եկել մի երիտասարդ զույգ: Տեսել է, թե ինչպես է երիտասարդն Աննային ծրար տվել: Տեսել է, որ ծրարում եվրո արտարժույթով գումար է եղել: Այդ երիտասարդը նախքան գումարն Աննային փոխանցելը հաշվել է այն: Աննան բացել է ծրարը, հաշվել գումարը, որից հետո կրկին գումարը դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ դրել է ոչ թե պայուսակի մեջ, այլ՝ գրասեղանի դարակում: Աննան բարձրաձայն չի հաշվել գումարը, չնայած ինքը ներկա է եղել սենյակում, սակայն չի լսել, թե որքան գումար է եղել այդ ծրարի մեջ: Դրանից հետո, որքան հիշում է, բարձրացել է երկրորդ հարկ, հետո՝ վերադարձել: Այնուհետև, Աննան վերցրել է պայուսակը և միասին դուրս են եկել գրասենյակից: Միասին գնացել են «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են հույն հյուրերին: Այնուհետև, բոլորով միասին վերադարձել են գրասենյակ: Գրասենյակում սուրճ են խմել, իսկ հետո հյուրերի հետ միասին դուրս են եկել և գնացել Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն: Աննան ճանապարհել է հյուրերին և վերադարձել, ողջ ընթացքում պայուսակը եղել է Աննայի հետ: Հետ վերադառնալուց հետո Աննան ասել է, որ պետք է գնան Զեյթուն, քանի որ ինչ-որ անձի պետք է հանդիպեն, սակայն՝ ում, ինքը չգիտի: Զեյթունում Աննան իջել է ավտոմեքենայից և հանդիպել ինչ-որ կնոջ, ում ինքը տեսել է, չնայած նրան, որ հեռու էր մեքենան կայանել: Չի տեսել, որ այդ կինն Աննային գումար է փոխանցել: Այնուհետև, Աննան վերադարձել է և խնդրել է գնալ Կոմիտասում գտնվող տուրիստական գործակալություն՝ հույն հյուրերին այնտեղից վերցնելու համար, որտեղից էլ՝ Հունաստանի դեսպանատուն: Զեյթուն գնալու ճանապարհին Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս իրեն ասում էր, որ շուրջ երեք օր չպետք է տուն գնա, քանի որ Հունաստանից հյուրեր ունեն, իսկ ինքը չէր համաձայնվում: Հավելել է նաև, որ Աննան մեքենայի մեջ անձրևանոց է թողել և, եթե անձրև գար և ավտոմեքենայի պատուհանն իջեցված չլիներ, ինչպես Աննան է նշում իր ցուցմունքում, ապա ավտոմեքենայից իջնելուց Աննան անձրևանոցն իր հետ կվերցներ: Ավտոմեքենան կայանել է անմիջապես դեսպանատան դիմաց: Նշել է, որ Աննան Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, վերջինս Աննային արգելել էր դեսպանատուն մուտք գործել: Աննան չի ցանկացել, որ իրեն տեսնեն, ուստի, նախքան ավտոմեքենայից իջնելը, խնդրել է իջեցնել ավտոմեքենայի պատուհանը, նայել է դուրս և տեսնելով, որ մարդ չկա՝ իջել է ավտոմեքենայից: Նշել է, որ Աննան իջնելով ավտոմեքենայից՝ պայուսակը թողել է ավտոմեքենայում՝ նստատեղի վրա: Մոտենալով դեսպանատանը՝ Աննան սեղմել է դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, ուղեկցել հույն հյուրերին: Ինքն այդ ընթացքում հեռախոսով խոսել է իր քրոջ որդու հետ, ինչը հասատատվում է նաև հեռախոսահամարի վերծանումներով: Երկու րոպե անց Աննան վերադարձել է, ինքը պայուսակը վերցրել է և, հարգանքից ելնելով, փոխանցել Աննային, որ նա կարողանա նստել: Աննան խնդրել է ավտոմեքենայով մի փոքր առաջանան, ներքևի խանութից ջուր գնեն, իսկ այնուհետև մի տեղ կանգնեն զրուցեն: Քանի որ հույն հյուրերն արդեն ավտոմեքենայի մեջ չէին, Աննային պատասխանել է, որ ավտոմեքենայից իջնելուց հետո չի սպասելու իրեն: Աննան չի հավատացել, անձրևանոցը թողնելով ավտոմեքենայի մեջ, վերցրել է պայուսակը, իջել ավտոմեքենայից և մտել խանութ, իսկ ինքն էլ ավտոմեքենայով հեռացել է: Դատարանի այն հարցին, թե ինչու այդ օրն ավելի շուտ չի հեռացել, ամբաստանյալը պատասխանել է, որ չէր ուզում հույն հյուրերի մոտ վատ տպավորություն թողնել: Ավտոմեքենայից իջնելուց առաջ Աննան սպառնացել է` իր կնոջը՝ Նառային պատմել իրենց մասին: Ճանապարհին Աննան իրեն հաղորդագրություններ է գրել, զանգահարել է, սակայն ինքը չի պատասխանել: Երբ արդեն տանն էր, պատասխանել է Աննայի զանգին: Աննան իրեն ասել է, որ իբր ինքն իր պայուսակից գումար է գողացել, Աննային ասել է, որ գողության հետ որևէ առնչություն չունի և պահանջել է իրեն այլևս չզանգահարել:
Ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ դեպք է եղել, որ իրեն հոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ եղել և ինքը խնդրել է Աննային իրեն 100.000 դրամ գումար տալ, դրանից բացի այլ դեպք չի եղել, որ ինքն Աննայից գումար վերցնի:
Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշել է, որ իրենց առաջին վիճաբանությունից հետո Աննան իրեն մեղադրել է գումար հափշտակելու մեջ, նույնիսկ դիմել է ինչ-որ տղաների օգնությանը: Ինքը հանդիպել է այդ տղաների հետ, վերջիններս հասկացել են, որ ինքը որևէ գումար Աննայից չի հափշտակել:
Տուժողի այն հարցին՝ ինչպես ամբաստանյալը կբացատրի այն հանգամանքը, եթե ինքը Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, ապա ինչպես է իրենց երկուսի համար վիզա ստացել կամ ինչու է դեսպանը ներկա եղել իր կողմից կազմակերպած միջոցառմանը, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ Հունաստանի վիզաներն Աննան ստացել է նախքան դեսպանատան հետ խնդիրներ առաջանալը, նախքան ինը մերժում ստանալը, երբ հույները հասկացել են, որ Աննան «գործ անող» է, իսկ ինչ վերաբերում է կազմակերպված միջոցառման մասնակիցներին, ապա՝ ինքն այնտեղ ներկա չի եղել և չգիտի, թե ովքեր են ներկա եղել:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի առավոտյան իրենք գրասենյակում են եղել, երբ այնտեղ են եկել իրենց հաճախորդ Էդմոնդը և նրա կինը: Էդմոնդ Գրիգորյանն ուղեգիր ձեռք բերելու նպատակով իրեն վճարել է 1980 եվրո գումար, որի ժամանակ ներկա է եղել նաև Գառնիկ Սարիբեկյանը:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ միասին դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերներին, վերադարձել են գրասենյակ, սուրճ են խմել: Այնուհետև, նույն ավտոմեքենայով, Գառնիկի հետ միասին, հույն գործընկերներին տարել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն, որտեղ նրանք հանդիպում պետք է ունենային:
Նշել է, որ նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ իրենց հաճախորդ Էվելինան պետք է գար գրասենյակ և վճարեր ուղեգրերի գումարը, սակայն Էվելինան զանգահարել է իրեն և խնդրել՝ եթե Զեյթունում լինի, անձամբ գա և ստանա գումարը: Ինքը համաձայնվել է: Գառնիկի հետ միասին գնացել են Դրոյի 13 հասցեում գտնվող շենքի մոտ՝ ուղեգրերի արժեքն Էվելինայից վերցնելու համար: Շենքի դիմաց Էվելինան ծրարով իրեն է փոխանցել գումարը: Քիչ անց, երբ նստել է մեքենան, զանգահարել է Էվելինայի քույրը՝ Գայանեն և խնդրել է, որ հաշվի Էվելինայի փոխանցած գումարը: Գառնիկի ներկայությամբ հաշվել է գումարը և դրել պայուսակի մեջ: Այնուհետև, տուժող Աննա Դաբաղյանը պատասխանելով կողմերի հարցերին, նշել է, որ Էվելինայի կողմից իրեն փոխանցված 7000 եվրո գումարը դրված է եղել արևածաղկի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, իսկ Էդմոնդից ստացած 1980 եվրո գամարը՝ ծրարի մեջ:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ վերադարձել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնտեղից վերցրել են հույն գործընկերներին և տարել նրանց Հունաստանի դեսպանատուն: Հասնելով դեսպանատան մոտ՝ դուրս է եկել ավտոմեքենայից իր հույն գործընկերուհուն օգնելու նպատակով, քանի որ վերջինիս ձեռքում նվերներ են եղել: Պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ՝ նստատեղի վրա: Սեղմել է Հունաստանի դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, հայտնել է դեսպանի հետ տեսակցության մասին: Այդ ամենը տևել է հինգ րոպեից ոչ ավել: Նստելով ավտոմեքենան՝ նկատել է, որ Գառնիկի ինքնազգացողությունը վատ է, կարմրած է, հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ճնշումն է բարձրացել և խնդրել է իր համար հանքային ջուր գնել: Վերցնելով պայուսակը մտել է խանութ, մուտքի մոտից 120 դրամ վճարելով գնել է հանքային ջուրը և արդեն պատուհանի մոտից նկատել է, որ Գառնիկի ավտոմեքենան չկա: Սկսել է զանգել Գառնիկին իր մոտ եղած բոլոր չորս հեռախոսահամարներից, սակայն վերջինս առհասարակ չի պատասխանել: Այդ ընթացքում կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենա՝ մտածելով, որ Գառնիկն այնքան վատ է եղել, որ գնացել է: Այդ ժամանակ չի էլ կասկածել, որ Գառնիկը կարող է գումարները հափշտակած լիներ: Ձեռքում եղած փաթեթը տեղավորելու նպատակով բացել է պայուսակը և տեսել, որ գումարները բացակայում են: Զանգահարել է ոստիկանություն:
Պատասխանելով կողմերի հարցերին՝ բացառել է գումարներն այլ անձի կողմից հափշտակելու հնարավորությունը: Հավելել է, որ նախկինում ևս Գառնիկն իրենից չորս հազար եվրո գումար է հափշտակել:
Զանգահարել է Գառնիկին, սակայն նա չի պատասխանել: Այնուհետև հաղորդագրություն է ուղարկել Գառնիկին այն մասին, որ դիմելու է ոստիկանություն: Տաս վարկյան անց Գառնիկը զանգահարել է իրեն, ինքը զայրացած ասել է Գառնիկին. «Այ սրիկա, ու՞ր են իմ գումարները, դու գիտես, որ դա իմ գումարները չեն, վերադարձրու, քանի դեռ ես չեմ դիմել ոստիկանություն»: Գառնիկը պատասխանել է, որ իրեն հանգիստ թողնի, իրենց միջև ոչինչ չի կարող լինել, քանի որ ինքն ամուսնացած է, իրեն այլևս չզանգի և անջատել է հեռախոսը: Այնուհետև, գնացել է գրասենյակ, որտեղ իրեն դիմավորել է գործընկերուհին:
Տուժողը նշել է, որ երբևէ իր և Գառնիկ Սարիբեկյանի միջև վեճ տեղի չի ունեցել, ինքը երբեք չի ստիպել Գառնիկին, որ նա բաժանվի ընտանիքից և իր հետ ամուսնանա, առավել ևս, որ ինքն ամուսնացած է եղել:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի հարցերին՝ տուժող Աննա Դաբաղյանը հավելել է, որ դեպքի պահին ունեցել է չորս հեռախոսահամար, որոնք տեղադրված են եղել երկու հեռախոսի մեջ: Հեռախոսը, որի մեջ գրանցված է եղել Գառնիկի և իր գործընկերոջ հեռախոսահամարները, եղել է իր ձեռքում, իսկ մյուս հեռախոսը չի հիշում՝ իր ձեռքում է եղել, թե՝ վերարկուի գրպանում: Նշել է, որ պայուսակում երբևէ հեռախոս չի պահում, քանի որ չի լսում հեռախոսազանգի ձայնը:
Պաշտպանի հարցին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանից երբևէ հղի չի եղել, իսկ կատարվածից հետո հղի լինելու մասին հաղորդագրություններ է ուղարկել Գառնիկ Սարիբեկյանին, որպեսզի հանդիպում կազմակերպի վերջինիս հետ:
Դատաքննության ընթացքում վկա Աննա Վազգենի Ղազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աննա Դաբաղյանի հետ հանդիսանում են գործընկերներ: Դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-11-ի սահմաններում գնացել է գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում էին գտնվում Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին և նրա ամուսինը, Աննան` ընկերոջ հետ, ինքն ու իր աղջիկը: Նշել է, որ իր ներկայությամբ Աննային որևէ մեկը գումար չի փոխանցել, հետագայում, գրանցամատյանում է տեսել կատարված գործարքի մասին գրառումները: Հավելել է, որ ըստ Աննայի՝ հափշտակությունը կատարել է նրա ընկեր Գառնիկը, բայց ինքը ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ չի տեսել (…):
Վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել են վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Մասնավորապես, վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի և գործակալության գրասենյակում եղել է իր դուստրը`Ջուլիետա Մկրտչյանը, ով նույնպես աշխատել է նույն գործակալությունում: Քիչ անց գրասենյակ են եկել հաճախորդ Էդմոնդ Գրիգորյանը` իր կնոջ հետ միասին, ովքեր նախնական պայմանավորվածություն են ունեցել Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջիններիս գալուց մոտ 15 րոպե հետո գրասենյակ է եկել Աննա Դաբաղյանը, ում հետ եղել է նաև նրա ընկեր Գառնիկը:
Հակասության առումով դատական նիստի ընթացքում վկան պնդել է, որ երբ ինքը գնացել է տուրիստական գրասենյակ, այնտեղ են եղել Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին՝ ամուսնու հետ, Գառնիկը, Աննան ու Էդմոնդը: Նշեց, որ քննիչի մոտ ցուցմունք տալիս եղել է շփոթված և բացառված չէ, որ որոշ մանրամասնություններ լավ չի հիշել:
Դատաքննության ընթացքում վկա Ջուլիետա Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի՝ Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող «Բուլվար պլազա» բիզնես կենտրոնի առաջին հարկում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնուհետև այնտեղ են եկել Աննան և Գառնիկը, քիչ անց՝ Հունաստանից ժամանած հյուրերը, իսկ հետո էլ՝ իրենց հաճախորդներից Էդմոնդ Գրիգորյանը՝ կնոջ հետ: Հիշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանը, որպես ուղեգրի կանխավճար, պետք է վճարեր 1800-2000 եվրո գումար: Ինքն ականատես է եղել, որ այդ գումարն Էդմոնդը փոխանցել է Աննային: Աննան հաշվել է գումարը, դրել ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակը: Դրանից հետո Էդմոնդ Գրիգորյանը և նրա կինը դուրս են եկել գրասենյակից, իսկ որոշ ժամանակ անց դուրս են եկել նաև Աննան ու Գառնիկը: Որոշ ժամանակ անց Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է, եղել է շատ սրտնեղված վիճակում և խնդրել է, որ իրեն դիմավորեն: Ինքն ու իր մայրիկը դուրս են եկել բիզնես-կենտրոնի աստիճանների մոտ՝ այնտեղ հանդիպել են Աննա Դաբաղյանին: Աննան պատմել է, որ Գառնիկը գողացել է իր մոտ գտնվող գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ գողացված գումարը եղել է Էդմոնդ Գրիգորյանից վերցված 1980 եվրո գումարը և մեկ այլ հաճախորդից վերցված գումարը: Նշել է, որ տեղյակ չի եղել այդ օրն Աննայի կողմից այլ գործարք կատարելու մասին (…):
Նախաքննության ընթացքում վկա Էվելինա Արագածի Կարապետյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանգստի և բարեկամներին տեսակցելու համար Հունաստանի Հանրապետություն մեկնելու նպատակով ուղեգրի ձեռքբերման համար դիմել է իր ծանոթ Աննա Դաբաղյանին, ով զբաղվում է տուրիստական ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Պայմանավորվածության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին Աննա Դաբաղյանին պետք է վճարեր ուղեգրի արժեքը, սակայն վատառողջ լինելու պատճառով չի կարողացել գնալ, զանգահարել է Աննային և ասել այդ մասին, իսկ Աննան հայտնել է, որ օրվա ընթացքում կմոտենա և գումարը կվերցնի անձամբ: Նույն օրը՝ ժամը 12:30-ից 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Աննան զանգահարել է իրեն և խնդրել, որ իջնի շենքի բակ, քանի որ հասնում է նշված վայր: Իջել է շենքի բակ և նկատել է, որ 15-20 մետր հեռավորության վրա կանգնած է եղել արծաթագույն մեքենա, որից իջել է Աննան և մոտեցել իրեն: Այդ ժամանակ ինքն Աննային փոխանցել է 7000 եվրո գումար՝ դրված չիփսի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, որը նա վերցրել և դրել է իր ձեռքի պայուսակի մեջ, կարճ զրուցել են իրար հետ և Աննան գնացել և նստել է նշված ավտոմեքենայի մեջ: Աննայի մեքենա նստելու ժամանակ, քանի որ մեքենայի ուղևորի կողմի առջևի պատուհանը բաց է եղել, ինքը նկատել է, որ մեքենայի ղեկին եղել է մի տղամարդ, ում դեմքը չի կարողացել տեսնել: Դրանից հետո Աննան նշված մեքենայով հեռացել է, իսկ ինքը բնակարան բարձրանալուց հետո զանգահարել է Աննային և հարցրել, թե հաշվել է տված գումարը, իսկ վերջինս պատասխանել է, որ կհաշվի: Դրանից մոտավորապես մեկ ու կես ժամ անց Աննան կրկին զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ դեպք է պատահել, որ ինքը նշված գումարը հաշվել ու դրել է իր պայուսակի մեջ, գնացել են Հունաստանի դեսպանատան մոտ, որտեղ իր ընկերը պայուսակից հանել է գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ իր ընկերը եղել է այն ավտոմեքենայի վարորդը, ում հետ միասին եկել էին գումարը վերցնելու: Նշել է նաև, որ Աննայի ընկերոջը չի ճանաչում, վերջինիս անունը չգիտի, խոսակցությունից է հասկացել, որ ավտոմեքենայի վարորդն Աննայի ընկերն է, բացի այդ նկատել է, որ Աննայի մեքենա նստելուց հետո նրանք իրար համբուրել են:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը և կինը որոշել են հանգստի նպատակով մեկնել Եվրոպա և ուղեգիր ձեռք բերելու համար այցելել են «Սագա թրեվլ» տուրիստական գործակալություն, որտեղ ծանոթացել են գործակալության տնօրեն Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջինիս հետ պայմանավորվել է, որ մի քանի օր անց վճարելու է ուղեգրերի արժեքի կանխավճարը և այդ նպատակով 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10-ից 10:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կնոջ՝ Անի Գրիգորյանի հետ միասին կրկին գնացել են Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող բիզնես-կենտրոնի առաջին հարկում տեղակայված՝ նշված տուրիստական գործակալության գրասենյակ: Մոտ 10-15 րոպե սպասելուց հետո եկել է Աննան, ում հետ ինչ-որ երիտասարդ է եղել: Գրասենյակում ինքն Աննա Դաբաղյանին է վճարել 1980 եվրո գումար, որը եղել է ծրարի մեջ դրված, հաշվել է տեղում և առանց ծրարի մեջ դնելու՝ փոխանցել է Աննային, ով նույնպես հաշվել է գումարը, ապա այն դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակի մեջ: Գումարը փոխանցելու ժամանակ գրասենյակում եղել են ինքն ու իր կինը, գրասենյակի աշխատակից Ջուլիան, գործակալության տնօրեն Աննան և վերջինիս հետ եկած երիտասարդը: Գումարը վճարելուց հետո դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել: Մի քանի օր անց, երբ զանգահարել է Աննային, տեղեկացել է, որ Աննայի մոտից գողացել են 9.000 եվրո գումար, որի մեջ եղել է նաև իր կողմից տրված կանխավճարը: Աննան զրույցի ընթացքում իրեն հայտնել է, որ գողության կատարման մեջ կասկածում է իր ընկերոջը՝ այն երիտասարդին, ով գումարը հանձնելու ժամանակ իրենց հետ գտնվել էր գրասենյակում:
Այլ ապացույց ճանաչված հեռախոսազանգի ձայնագրություն պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրության համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ հեռախոսազանգի միջոցով դեպքի մասին տեղեկացրել է Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջը՝ Արփինե Սարիբեկյանին և փորձել է պարզել Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը:
Այլ ապացույց ճանաչված կարճ հաղորդագրություն պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրության համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, դեպքից հետո, հաղորդագրությունների միջոցով փորձել է կապ հաստատել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ և պարզել վերջինիս գտնվելու վայրը:
«Յուքոմ» ՍՊԸ-ից 2016 թվականի ապրիլի 25-ին ստացված տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ժամը 13:30 և 14:14 րոպեներին վերը նշված հեռախոսահամարից թվով երկու կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095 31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդման համաձայն` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում Հունաստանի դեսպանատան մոտ ինքը պայուսակը թողել է ընկերոջ՝ Գառնիկ Սարիբեկյանի ավտոմեքենայում և իջել մեքենայից, որի ընթացքում վերջինս մեքենայից գողացել է 9.000 եվրո գումար:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Մ. Ամիրյանի միջնորդությամբ հրապարակվել է 2016 թվականի մարտի 30-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 099-30-45-46 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ժամը 09:00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ը, ժամը 24:00-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված` 099- 35-88-04 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, ինչպես նաև վերոնշյալ հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերն սպասարկած ալեհավաք կայանների հասցեները և աբոնենտային տվյալները պարունակող «Արմենտել» ՓԲԸ-ի ցանցում առկա տվյալները: Վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող և իր անվամբ հաշվառված 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործած 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից և չի կատարել ելքային հեռախոսազանգ հիշյալ հեռախոսահամարին` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ընթացքում: Վերծանման զննությամբ պարզվել է, որ Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործվող 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ելքային հեռախոսազանգ չի կատարվել 099-30-45-46 հեռախոսահամարին և ոչ էլ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել այդ համարից:
Պաշտպանը հայտարարել է, որ վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից: Նշել է, որ վկա Էվելինա Կարապետյանի հարցաքննության համաձայն` վերջինս 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին զանգահարել է Աննա Դաբաղյանին, մինչդեռ ըստ պաշտպանի` ակնհայտ է, որ որևէ հեռախոսազանգ չի եղել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև 2016 թվականի ապրիլի 26-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննությամբ պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործած 041-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 22:56 րոպեից մինչև 23:42 րոպեն ընկած ժամանակահատվածում թվով վեց կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095-31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի գործի ելքով շահագրգռվածությունը կասկած են հարուցում տուժողի կողմից հաղորդած փաստական տվյալների ճշմարտացիության վերաբերյալ, իսկ ինչ վերաբերում է գործով առկա այլ ապացույցներին, մասնավորապես` վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքներին, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ դրանք հանդիսանում են անուղղակի ապացույցներ, և դրանցով չեն հաստատվում տվյալ քրեական գործով ապացուցման առարկա կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի առնչությունը դեպքին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն ձեռք է բերվել տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական գործողություն կատարելու իրավունք չունցող անձի կողմից, անձանց հաղորդակցվելու ձայնագրառման քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ, ուստի թույլատրելի ապացույց չէ և չի կարող դրվել անձի դատապարտման հիմքում:
Բացի այդ` ինչպես արձանագրել է Առաջին ատյանի դատարանը` տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը սույն գործով նաև վերաբերելի ապացույց չէ, քանի որ տուժողի կողմից դեպքի մասին տեղեկացնելու և Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը ճշտելու նպատակով ամբաստանյալի քրոջը զանգահարելու հանգամանքը չի կարող որևէ կերպ հիմնավորել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղասգրվող արարքում:
Քննարկվող դեպքում, Գառնիկ Սարիբեկյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն ըստ էության բավարար չափով մեղադրական տվյալներ չեն պարունակում մեղադրական դատական ակտ կայացնելու առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար:
Վերստին անդրադառնալով տուժողի ցուցմունքներին` հարկ է նշել, որ դրանցում տեղ գտած տեղեկությունները բավարար չեն Գառնիկ Սարիբեկյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու առնչությամբ:
Ինչ վերաբերում է նաև գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալներին, այդ թվում նաև՝ վկաների ցուցմունքներին, ապա դրանք չեն պարունակում ուղղակի մեղադրական տվյալներ Գառնիկ Սարիբեկյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու առնչությամբ:
Քննարկվող պարագայում, Վերաքննիչ դատարանի դիտարկմամբ, դրանք ըստ էության կրում են ածանցյալ բնույթ և մեղադրանքը հիմնավորված համարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հետևաբար, այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի բերված պատճառաբանությունները և պնդումներն ըստ էության ոչ միայն չեն հերքվում, այլև որպես չփարատված կասկած պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ պաշպանության կողմի:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, áñ Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղադրանք առաջադրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը չի պահպանել ապացույցները գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատելու օրենսդրական պահանջը` խախտելով անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները:
Հարկ է նշել, որ քննարկվող պարագայում, սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ, բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների` տուժող Ա. Դաբաղյանի, վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքների, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալի, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարումը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:

Ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0149/01/16


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«20» մարտի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան ) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Մ.Սարգսյանի, Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Է.Պետրոսյանի,
տուժող Ա.Դաբաղյանի,
պաշտպան Մ.Ամիրյանի,

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի՝ ծնված 1983 թվականի հունվարի 25-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` ծնողները և երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է ՀՀ Կոտայքի մարզ, ք.Աբովյան, 3-րդ միկրոշրջան, 10 շենք, բնակարան 17 հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:


Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14820215 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործով Աննա Ռուբենի Դաբաղյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործով Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը]2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից , իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4,640,953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:»
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Պետրոսյանի 2016 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել է և քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2016 թվականի հուլիսի 19-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հուլիսի 20-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:


Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի հետ ծանոթացել է 2015 թվականի ապրիլին, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել: Որոշ ժամանակ անց Աննան խնդրել է հանդիպել: Հանդիպման ընթացքում Աննան առաջարկել է, որպեսզի ինքը թև ու թիկունք լինի նրան տուրիստական գործակալություն բացելու հարցում, քանի որ մինչ այդ նրա կողքին չի եղել որևէ մեկը, ով կկարողանար իր հարցերին լուծում տալ: Հավելել է, որ Աննան նախկինում ունեցել է տուրիստական գործակալություն, սակայն այն սնանկ է ճանաչվել: Ինքը համաձայնվել է օգնել Աննային: Աննան իրեն ներկայացրել է որպես իր գործընկեր, քանի որ չի ցանկացել, որպեսզի ծնողներն իմանան իրենց ընկերության մասին, քանի որ նա ամուսնացած է եղել: Սակայն ժամանակի ընթացքում Աննայի ծնողները, այնուամենայնիվ, իմացել են, որ ինքն Աննայի ընկերն է: Եղել են դեպքեր, երբ ինքն օգնել է վերադարձնել Աննային ու նրա ընտանիքին պարտք եղած գումարները: Աննայի հետ գրեթե բոլոր առիթներին միասին են եղել, իրականում նրա հետ ավելի շատ ժամանակ է անցկացրել, քան իր ընտանիքի: Աննան առաջին իսկ օրվանից իմացել է, որ ինքն ամուսնացած է, ընտանիք և երեխաներ ունի: Իրենց միջև տարաձայնություններ են առաջացել այն ժամանակ, երբ Աննան սկսել է խանդել իրեն, պահանջել, որ բաժանվի ընտանիքից, առանձին բնակարան վարձեն և միասին բնակվեն: Նշված տարաձայնությունների պատճառով իրենք բաժանվել են: Հանդիպում է ունեցել նաև Աննայի հոր հետ, ում ևս հայտնել է, որ չի կարող իր ընտանիքից բաժանվել ու լինել Աննայի կողքին: Մոտավորապես երկու ամիս անց, մի քանի հաղորդագրություններ է ստացել Աննայից «վատ սմայլիկների» տեսքով, ինչից հետո զրուցելու նպատակով սրճարանում հանդիպել է Աննայի հետ: Աննան ասել է, որ չի կարող առանց իրեն ապրել, այսուհետ համակերպվել է այն մտքի հետ, որ ինքը չի բաժանվելու ընտանիքից, պատրաստ է ապրել այդ կարգավիճակում, միայն թե ինքն իր կողքին լինի: Այդ խոսակցությունից հետո կրկին սկսել են շփվել:
2015 թվականի նոյեմբերի 08-ի լույս 09-ի գիշերը՝ դեռևս լույսը չբացված, գնացել է Աննայի Զեյթունում գտնվող բնակարան, քանի որ վերջինս գործնական հանդիպում պետք է ունենար Հունաստանից ժամանած հյուրերի հետ: Այնտեղից միասին, իր անձնական ավտոմեքենայով, այդ հյուրերին դիմավորելու նկապատով, գնացել են օդանավակայան: Հյուրերին տարել են հյուրանոց, այնուհետև, Աննա Դաբաղյանին տարել է տուն՝ պայմանավորվելով, որ երկու ժամ հետո պետք է նորից գնան գրասենյակ: Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս ցանկացել է, որ ինքը տանը մնա նրա հետ: Առավոտյան գնացել է Աննայի հետևից, այնուհետև, միասին գնացել են գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում եղել են Ջուլիան և նրա մայրը: Քիչ անց գրասենյակ է եկել մի երիտասարդ զույգ: Տեսել է, թե ինչպես է երիտասարդն Աննային ծրար տվել: Տեսել է, որ ծրարում եվրո արտարժույթով գումար է եղել: Այդ երիտասարդը նախքան գումարն Աննային փոխանցելը հաշվել է այն: Աննան բացել է ծրարը, հաշվել գումարը, որից հետո կրկին գումարը դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ դրել է ոչ թե պայուսակի մեջ, այլ՝ գրասեղանի դարակում: Աննան բարձրաձայն չի հաշվել գումարը, չնայած ինքը ներկա է եղել սենյակում, սակայն չի լսել, թե որքան գումար է եղել այդ ծրարի մեջ: Դրանից հետո, որքան հիշում է, բարձրացել է երկրորդ հարկ, հետո՝ վերադարձել: Այնուհետև, Աննան վերցրել է պայուսակը և միասին դուրս են եկել գրասենյակից: Միասին գնացել են «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են հույն հյուրերին: Այնուհետև, բոլորով միասին վերադարձել են գրասենյակ: Գրասենյակում սուրճ են խմել, իսկ հետո հյուրերի հետ միասին դուրս են եկել և գնացել Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն: Աննան ճանապարհել է հյուրերին և վերադարձել, ողջ ընթացքում պայուսակը եղել է Աննայի հետ: Հետ վերադառնալուց հետո Աննան ասել է, որ պետք է գնան Զեյթուն, քանի որ ինչ-որ անձի պետք է հանդիպեն, սակայն՝ ում, ինքը չգիտի: Զեյթունում Աննան իջել է ավտոմեքենայից և հանդիպել ինչ-որ կնոջ, ում ինքը տեսել է, չնայած նրան, որ հեռու էր մեքենան կայանել: Չի տեսել, որ այդ կինն Աննային գումար է փոխանցել: Այնուհետև, Աննան վերադարձել է և խնդրել է գնալ Կոմիտասում գտնվող տուրիստական գործակալություն՝ հույն հյուրերին այնտեղից վերցնելու համար, որտեղից էլ՝ Հունաստանի դեսպանատուն: Զեյթուն գնալու ճանապարհին Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս իրեն ասում էր, որ շուրջ երեք օր չպետք է տուն գնա, քանի որ Հունաստանից հյուրեր ունեն, իսկ ինքը չէր համաձայնվում: Հավելել է նաև, որ Աննան մեքենայի մեջ անձրևանոց է թողել և, եթե անձրև գար և ավտոմեքենայի պատուհանն իջեցված չլիներ, ինչպես Աննան է նշում իր ցուցմունքում, ապա ավտոմեքենայից իջնելուց Աննան անձրևանոցն իր հետ կվերցներ: Ավտոմեքենան կայանել է անմիջապես դեսպանատան դիմաց: Նշել է, որ Աննան Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, վերջինս Աննային արգելել էր դեսպանատուն մուտք գործել: Աննան չի ցանկացել, որ իրեն տեսնեն, ուստի, նախքան ավտոմեքենայից իջնելը, խնդրել է իջեցնել ավտոմեքենայի պատուհանը, նայել է դուրս և տեսնելով, որ մարդ չկա՝ իջել է ավտոմեքենայից: Նշել է, որ Աննան իջնելով ավտոմեքենայից՝ պայուսակը թողել է ավտոմեքենայում՝ նստատեղի վրա: Մոտենալով դեսպանատանը՝ Աննան սեղմել է դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, ուղեկցել հույն հյուրերին: Ինքն այդ ընթացքում հեռախոսով խոսել է իր քրոջ որդու հետ, ինչը հասատատվում է նաև հեռախոսահամարի վերծանումներով: Երկու րոպե անց Աննան վերադարձել է, ինքը պայուսակը վերցրել է և, հարգանքից ելնելով, փոխանցել Աննային, որ նա կարողանա նստել: Աննան խնդրել է ավտոմեքենայով մի փոքր առաջանան, ներքևի խանութից ջուր գնեն, իսկ այնուհետև մի տեղ կանգնեն զրուցեն: Քանի որ հույն հյուրերն արդեն ավտոմեքենայի մեջ չէին, Աննային պատասխանել է, որ ավտոմեքենայից իջնելուց հետո չի սպասելու իրեն: Աննան չի հավատացել, անձրևանոցը թողնելով ավտոմեքենայի մեջ, վերցրել է պայուսակը, իջել ավտոմեքենայից և մտել խանութ, իսկ ինքն էլ ավտոմեքենայով հեռացել է: Դատարանի այն հարցին, թե ինչու այդ օրն ավելի շուտ չի հեռացել, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ չէր ուզում հույն հյուրերի մոտ վատ տպավորություն թողնել: Ավտոմեքենայից իջնելուց առաջ Աննան սպառնացել է` իր կնոջը՝ Նառային պատմել իրենց մասին: Ճանապարհին Աննան իրեն հաղորդագրություններ է գրել, զանգահարել է, սակայն ինքը չի պատասխանել: Երբ արդեն տանն էր, պատասխանել է Աննայի զանգին: Աննան իրեն ասել է, որ իբր ինքն իր պայուսակից գումար է գողացել, Աննային ասել է, որ գողության հետ որևէ առնչություն չունի և պահանջել է իրեն այլևս չզանգահարել: Երեկոյան իրեն զանգել և հրավիրել են ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ինքը ներկայացել է 10 րոպե անց:
Ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ դեպք է եղել, որ իրեն հոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ եղել և ինքը խնդրել է Աննային իրեն 100.000 դրամ գումար տալ, դրանից բացի այլ դեպք չի եղել, որ ինքն Աննայից գումար վերցնի
Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշել է, որ իրենց առաջին վիճաբանությունից հետո Աննան իրեն մեղադրել է գումար հափշտակելու մեջ, նույնիսկ դիմել է ինչ-որ տղաների օգնությանը: Ինքը հանդիպել է այդ տղաների հետ, վերջիններս հասկացել են, որ ինքը որևէ գումար Աննայից չի հափշտակել:
Տուժողի այն հարցին՝ ինչպես ամբաստանյալը կբացատրի այն հանգամանքը, եթե ինքը Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, ապա ինչպես է իրենց երկուսի համար վիզա ստացել կամ ինչու է դեսպանը ներկա եղել իր կողմից կազմակերպած միջոցառմանը, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ Հունաստանի վիզաներն Աննան ստացել է նախքան դեսպանատան հետ խնդիրներ առաջանալը, նախքան ինը մերժում ստանալը, երբ հույները հասկացել են, որ Աննան «գործ անող» է, իսկ ինչ վերաբերում է կազմակերպված միջոցառման մասնակիցներին, ապա՝ ինքն այնտեղ ներկա չի եղել և չգիտի, թե ովքեր են ներկա եղել:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զբաղվում է զբոսաշրջային ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ միասին 2015 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին բացել են տուրիստական գործակալություն: Շուտով իրենց գործընկերությունը վերաճել է ընկերության: Սակայն Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ գումարային վեճ է ունեցել և դադարել են գործընկերներ լինել: Շուրջ երկու ամիս առհասարակ որևէ շփում չի ունեցել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ: Որոշ ժամանակ անց Գառնիկի հետ իրենց շփումը նորից վերսկսվել է, սակայն արդեն շփվել են միայն որպես ընկերներ: Գառնիկը հաճախ է եղել տուրիստական գրասենյակում և քաջատեղյակ է եղել բոլոր իրենց գործերից, գրասենյակ մուտքագրված և դուրս գրված գումարներից:
2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի առավոտյան իրենք գրասենյակում են եղել, երբ այնտեղ են եկել իրենց հաճախորդ Էդմոնդը և նրա կինը: Էդմոնդ Գրիգորյանն ուղեգիր ձեռք բերելու նպատակով իրեն վճարել է 1980 եվրո գումար, որի ժամանակ ներկա է եղել նաև Գառնիկ Սարիբեկյանը:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ միասին դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերներին, վերադարձել են գրասենյակ, սուրճ են խմել: Այնուհետև, նույն ավտոմեքենայով, Գառնիկի հետ միասին, հույն գործընկերներին տարել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն, որտեղ նրանք հանդիպում պետք ունենային:
Նշել է, որ նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ իրենց հաճախորդ Էվելինան պետք է գար գրասենյակ և վճարեր ուղեգրերի գումարը, սակայն Էվելինան զանգահարել է իրեն և խնդրել՝ եթե Զեյթունում լինի, անձամբ գա և ստանա գումարը: Ինքը համաձայնվել է: Գառնիկի հետ միասին գնացել են Դրոյի 13 հասցեում գտնվող շենքի մոտ՝ ուղեգրերի արժեքն Էվելինայից վերցնելու համար: Շենքի դիմաց Էվելինան ծրարով իրեն է փոխանցել գումարը: Քիչ անց, երբ նստել է մեքենան, զանգահարել է Էվելինայի քույրը՝ Գայանեն և խնդրել է, որ հաշվի Էվելինայի փոխանցած գումարը: Գառնիկի ներկայությամբ հաշվել է գումարը և դրել պայուսակի մեջ: Այնուհետև, տուժող Աննա Դաբաղյանը պատասխանելով կողմերի հարցերին, նշել է, որ Էվելինայի կողմից իրեն փոխանցված 7000 եվրո գումարը դրված է եղել արևածաղկի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, իսկ Էդմոնդից ստացած 1980 եվրո գամարը՝ ծրարի մեջ:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ վերադարձել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնտեղից վերցրել են հույն գործընկերներին և տարել նրանց Հունաստանի դեսպանատուն: Հասնելով դեսպանատան մոտ՝ դուրս է եկել ավտոմեքենայից իր հույն գործընկերուհուն օգնելու նպատակով, քանի որ վերջինիս ձեռքում նվերներ են եղել: Պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ՝ նստատեղի վրա: Սեղմել է Հունաստանի դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, հայտնել է դեսպանի հետ տեսակցության մասին: Այդ ամենը տևել է հինգ րոպեից ոչ ավել: Նստելով ավտոմեքենան՝ նկատել է, որ Գառնիկի ինքնազգացողությունը վատ է, կարմրած է, հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ճնշումն է բարձրացել և խնդրել է իր համար հանքային ջուր գնել: Վերցնելով պայուսակը մտել է խանութ, մուտքի մոտից 120 դրամ վճարելով գնել է հանքային ջուրը և արդեն պատուհանի մոտից նկատել է, որ Գառնիկի ավտոմեքենան չկա: Սկսել է զանգել Գառնիկին իր մոտ եղած բոլոր չորս հեռախոսահամարներից, սակայն վերջինս առհասարակ չի պատասխանել: Այդ ընթացքում կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենա՝ մտածելով, որ Գառնիկն այնքան վատ է եղել, որ գնացել է: Այդ ժամանակ չի էլ կասկածել, որ Գառնիկը կարող է գումարները հափշտակած լիներ: Ձեռքում եղած փաթեթը տեղավորելու նպատակով բացել է պայուսակը և տեսել, որ գումարները բացակայում են: Զանգահարել է ոստիկանություն:
Պատասխանելով կողմերի հարցերին՝ բացառել է գումարներն այլ անձի կողմից հափշտակելու հնարավորությունը: Հավելել է, որ նախկինում ևս Գառնիկն իրենից չորս հազար եվրո գումար է հափշտակել:
Զանգահարել է Գառնիկին, սակայն նա չի պատասխանել: Այնուհետև հաղորդագրություն է ուղարկել Գառնիկին այն մասին, որ դիմելու է ոստիկանություն: Տաս վարկյան անց Գառնիկը զանգահարել է իրեն, ինքը զայրացած ասել է Գառնիկին. «Այ սրիկա, ու՞ր են իմ գումարները, դու գիտես, որ դա իմ գումարները չեն, վերադարձրու, քանի դեռ ես չեմ դիմել ոստիկանություն»: Գառնիկը պատասխանել է, որ իրեն հանգիստ թողնի, իրենց միջև ոչինչ չի կարող լինել, քանի որ ինքն ամուսնացած է, իրեն այլևս չզանգի և անջատել է հեռախոսը: Այնուհետև, գնացել է գրասենյակ, որտեղ իրեն դիմավորել է գործընկերուհին:
Տուժողը նշել է, որ երբևէ իր և Գառնիկ Սարիբեկյանի միջև վեճ տեղի չի ունեցել, ինքը երբեք չի ստիպել Գառնիկին, որ նա բաժանվի ընտանիքից և իր հետ ամուսնանա, առավել ևս, որ ինքն ամուսնացած է եղել:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի հարցերին՝ տուժող Աննա Դաբաղյանը հավելել է, որ դեպքի պահին ունեցել է չորս հեռախոսահամար, որոնք տեղադրված են եղել երկու հեռախոսի մեջ: Հեռախոսը, որի մեջ գրանցված է եղել Գառնիկի և իր գործընկերոջ հեռախոսահամարները, եղել է իր ձեռքում, իսկ մյուս հեռախոսը չի հիշում՝ իր ձեռքում է եղել, թե՝ վերարկուի գրպանում: Նշել է, որ պայուսակում երբևէ հեռախոս չի պահում, քանի որ չի լսում հեռախոսազանգի ձայնը:
Պաշտպանի հարցին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնեց, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանից երբևէ հղի չի եղել, իսկ կատարվածից հետո հղի լինելու մասին հաղորդագրություններ է ուղարկել Գառնիկ Սարիբեկյանին, որպեսզի հանդիպում կազմակերպի վերջինիս հետ:
Դատաքննության ընթացքում վկա Աննա Վազգենի Ղազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աննա Դաբաղյանի հետ հանդիսանում են գործընկերներ: Դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-11-ի սահմաններում գնացել է գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում էին գտնվում Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին և նրա ամուսինը, Աննան` ընկերոջ հետ, ինքն ու իր աղջիկը: Նշել է, որ իր ներկայությամբ Աննային որևէ մեկը գումար չի փոխանցել, հետագայում, գրանցամատյանում է տեսել կատարված գործարքի մասին գրառումները: Հավելել է, որ ըստ Աննայի՝ հափշտակությունը կատարել է նրա ընկեր Գառնիկը, բայց ինքը ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ չի տեսել: Մոտավորապես ժամը 14-ի սահմաններում Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ շատ վատ է, գտնվում է մուտքի դռան մոտ և խնդրել է իրեն օգնության հասնել: Երբ մոտեցել է Աննային, վերջինս իրեն պատմել է, որ իր ընկեր Գառնիկը գողացել է իր մոտ եղած մոտ 9.000 եվրո գումարը և դա եղել է Հունաստանի դեսպանատան մոտ գտնվելու ընթացքում, երբ ինքն իր պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ: Վկան նշել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին ճանաչում է այն ժամանակվանից, երբ Աննայի հետ գործընկերներ են դարձել, Գառնիկը որևէ մասնաբաժին չի ունեցել իրենց տուրիստական գրասենյակի գործունեությունից ստացած եկամուտներից: Աննայի և Գառնիկի վիճաբանություններին ինքը ներկա չի եղել, առաջին ընդհարման պատճառն իրեն հայտնի չէ: Ներկա է եղել, երբ Աննան զանգահարել է Գառնիկին, իսկ վերջինս էլ Աննային պատասխանել է, որ չանհանգստացնի իրեն, ինքն իր ընտանիքից չի բաժանվի և իր հետ չի ամուսնանա:
Վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվեցին վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Մասնավորապես, վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի և գործակալության գրասենյակում եղել է իր դուստրը`Ջուլիետա Մկրտչյանը, ով նույնպես աշխատել է նույն գործակալությունում: Քիչ անց գրասենյակ են եկել հաճախորդ Էդմոնդ Գրիգորյանը` իր կնոջ հետ միասին, ովքեր նախնական պայմանավորվածություն են ունեցել Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջիններիս գալուց մոտ 15 րոպե հետո գրասենյակ է եկել Աննա Դաբաղյանը, ում հետ եղել է նաև նրա ընկեր Գառնիկը:
Հակասության առումով դատական նիստի ընթացքում վկան պնդեց, որ երբ ինքը գնացել է տուրիստական գրասենյակ, այնտեղ են եղել Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին՝ ամուսնու հետ, Գառնիկը, Աննան ու Էդմոնդը: Նշեց, որ քննիչի մոտ ցուցմունք տալիս եղել է շփոթված և բացառված չէ, որ որոշ մանրամասնություններ լավ չի հիշել:
Դատաքննության ընթացքում վկա ՋուլիետաՄկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի՝ Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող «Բուլվար պլազա» բիզնես կենտրոնի առաջին հարկում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնուհետև այնտեղ են եկել Աննան և Գառնիկը, քիչ անց՝ Հունաստանից ժամանած հյուրերը, իսկ հետո էլ՝ իրենց հաճախորդներից Էդմոնդ Գրիգորյանը՝ կնոջ հետ: Հիշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանը, որպես ուղեգրի կանխավճար, պետք է վճարեր 1800-2000 եվրո գումար: Ինքն ականատես է եղել, որ այդ գումարն Էդմոնդը փոխանցել է Աննային: Աննան հաշվել է գումարը, դրել ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակը: Դրանից հետո Էդմոնդ Գրիգորյանը և նրա կինը դուրս են եկել գրասենյակից, իսկ որոշ ժամանակ անց դուրս են եկել նաև Աննան ու Գառնիկը: Որոշ ժամանակ անց Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է, եղել է շատ սրտնեղված վիճակում և խնդրել է, որ իրեն դիմավորեն: Ինքն ու իր մայրիկը դուրս են եկել բիզնես-կենտրոնի աստիճանների մոտ՝ այնտեղ հանդիպել են Աննա Դաբաղյանին: Աննան պատմել է, որ Գառնիկը գողացել է իր մոտ գտնվող գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ գողացված գումարը եղել է Էդմոնդ Գրիգորյանից վերցված 1980 եվրո գումարը և մեկ այլ հաճախորդից վերցված գումարը: Նշել է, որ տեղյակ չի եղել այդ օրն Աննայի կողմից այլ գործարք կատարելու մասին:
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին ճանաչում է որպես Աննայի ընկեր, նա Աննայի գործընկերը չի հանդիսացել: Աննայի խոսքերից գիտի, որ նրանք ընդհարված են եղել, սակայն պատճառը չգիտի: Գառնիկ Սարիբեկյանին բնութագրում է որպես դրական անձնավորություն: Գառնիկը մի քանի անգամ եղել է իրենց գրասենյակում, միասին սուրճ են խմել, հաց կերել: Միաժամանակ նշել է, որ Աննան եղել է ամուսնացած, սակայն ամուսինը ՀՀ-ում չի եղել:
ՀՀ ոստիկանության 2016 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ 3/10935 գրության համաձայն՝ Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը և Էվելինա Արագածի Կարապետյանը բացակայում են Հայաստանի Հանրապետությունից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել նշված վկաների նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էվելինա Արագածի Կարապետյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանգստի և բարեկամներին տեսակցելու համար Հունաստանի Հանրապետություն մեկնելու նպատակով ուղեգրի ձեռքբերման համար դիմել է իր ծանոթ Աննա Դաբաղյանին, ով զբաղվում է տուրիստական ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Պայմանավորվածության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին Աննա Դաբաղյանին պետք է վճարեր ուղեգրի արժեքը, սակայն վատառողջ լինելու պատճառով չի կարողացել գնալ, զանգահարել է Աննային և ասել այդ մասին, իսկ Աննան հայտնել է, որ օրվա ընթացքում կմոտենա և գումարը կվերցնի անձամբ: Նույն օրը՝ ժամը 12:30-ից 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Աննան զանգահարել է իրեն և խնդրել, որ իջնի շենքի բակ, քանի որ հասնում է նշված վայր: Իջել է շենքի բակ և նկատել է, որ 15-20 մետր հեռավորության վրա կանգնած է եղել արծաթագույն մեքենա, որից իջել է Աննան և մոտեցել իրեն: Այդ ժամանակ ինքն Աննային փոխանցել է 7000 եվրո գումար՝ դրված չիփսի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, որը նա վերցրել և դրել է իր ձեռքի պայուսակի մեջ, կարճ զրուցել են իրար հետ և Աննան գնացել և նստել է նշված ավտոմեքենայի մեջ: Աննայի մեքենա նստելու ժամանակ, քանի որ մեքենայի ուղևորի կողմի առջևի պատուհանը բաց է եղել, ինքը նկատել է, որ մեքենայի ղեկին եղել է մի տղամարդ, ում դեմքը չի կարողացել տեսնել: Դրանից հետո Աննան նշված մեքենայով հեռացել է, իսկ ինքը բնակարան բարձրանալուց հետո զանգահարել է Աննային և հարցրել, թե հաշվել է տված գումարը, իսկ վերջինս պատասխանել է, որ կհաշվի: Դրանից մոտավորապես մեկ ու կես ժամ անց Աննան կրկին զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ դեպք է պատահել, որ ինքը նշված գումարը հաշվել ու դրել է իր պայուսակի մեջ, գնացել են Հունաստանի դեսպանատան մոտ, որտեղ իր ընկերը պայուսակից հանել է գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ իր ընկերը եղել է այն ավտոմեքենայի վարորդը, ում հետ միասին եկել էին գումարը վերցնելու: Նշել է նաև, որ Աննայի ընկերոջը չի ճանաչում, վերջինիս անունը չգիտի, խոսակցությունից է հասկացել, որ ավտոմեքենայի վարորդն Աննայի ընկերն է, բացի այդ նկատել է, որ Աննայի մեքենա նստելուց հետո նրանք իրար համբուրել են:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը և կինը որոշել են հանգստի նպատակով մեկնել Եվրոպա և ուղեգիր ձեռք բերելու համար այցելել են «Սագա թրեվլ» տուրիստական գործակալություն, որտեղ ծանոթացել են գործակալության տնօրեն Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջինիս հետ պայմանավորվել է, որ մի քանի օր անց վճարելու է ուղեգրերի արժեքի կանխավճարը և այդ նպատակով 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10-ից 10:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կնոջ՝ Անի Գրիգորյանի հետ միասին կրկին գնացել են Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող բիզնես-կենտրոնի առաջին հարկում տեղակայված՝ նշված տուրիստական գործակալության գրասենյակ: Մոտ 10-15 րոպե սպասելուց հետո եկել է Աննան, ում հետ ինչ-որ երիտասարդ է եղել: Գրասենյակում ինքն Աննա Դաբաղյանին է վճարել 1980 եվրո գումար, որը եղել է ծրարի մեջ դրված, հաշվել է տեղում և առանց ծրարի մեջ դնելու՝ փոխանցել է Աննային, ով նույնպես հաշվել է գումարը, ապա այն դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակի մեջ: Գումարը փոխանցելու ժամանակ գրասենյակում եղել են ինքն ու իր կինը, գրասենյակի աշխատակից Ջուլիան, գործակալության տնօրեն Աննան և վերջինիս հետ եկած երիտասարդը: Գումարը վճարելուց հետո դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել: Մի քանի օր անց, երբ զանգահարել է Աննային, տեղեկացել է, որ Աննայի մոտից գողացել են 9.000 եվրո գումար, որի մեջ եղել է նաև իր կողմից տրված կանխավճարը: Աննան զրույցի ընթացքում իրեն հայտնել է, որ գողության կատարման մեջ կասկածում է իր ընկերոջը՝ այն երիտասարդին, ով գումարը հանձնելու ժամանակ իրենց հետ գտնվել էր գրասենյակում:
Այլ ապացույց ճանաչված հեռախոսազանգի ձայնագրություն պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ հեռախոսազանգի միջոցով դեպքի մասին տեղեկացրել է Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջը՝ Արփինե Սարիբեկյանին և փորձել է պարզել Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը:
Այլ ապացույց ճանաչված կարճ հաղորդագրություն պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, դեպքից հետո, հաղորդագրությունների միջոցով փորձել է կապ հաստատել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ և պարզել վերջինիս գտնվելու վայրը:
«Յուքոմ» ՍՊԸ-ից 2016 թվականի ապրիլի 25-ին ստացված տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ժամը 13:30 և 14:14 րոպեներին վերը նշված հեռախոսահամարից թվով երկու կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095 31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդումն այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում Հունաստանի դեսպանատան մոտ ինքը պայուսակը թողել է ընկերոջ՝ Գառնիկ Սարիբեկյանի ավտոմեքենայում և իջել մեքենայից, որի ընթացքում վերջինս մեքենայից գողացել է 9.000 եվրո գումար:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Մ.Ամիրյանի միջնորդությամբ հրապարակվեցին 2016 թվականի մարտի 30-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի, զննության է ենթարկվել Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 099-30-45-46 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ժամը 09:00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ը, ժամը 24:00-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված` 099- 35-88-04 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, ինչպես նաև վերոնշյալ հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերն սպասարկած ալեհավաք կայանների հասցեները և աբոնենտային տվյալները պարունակող «Արմենտել» ՓԲԸ-ի ցանցում առկա տվյալները: Վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող և իր անվամբ հաշվառված 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործած 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից և չի կատարել ելքային հեռախոսազանգ հիշյալ հեռախոսահամարին` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ընթացքում: Վերծանման զննությամբ պարզվել է, որ Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործվող 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ելքային հեռախոսազանգ չի կատարվել 099-30-45-46 հեռախոսահամարին և ոչ էլ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել այդ համարից:
Պաշտպանը հայտարարել է, որ վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից: Նշել է, որ վկա Էվելինա Կարապետյանի հարցաքննության համաձայն` վերջինս 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին զանգահարել է Աննա Դաբաղյանին, մինչդեռ ըստ պաշտպանի` ակնհայտ է, որ որևէ հեռախոսազանգ չի եղել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց նաև 2016 թվականի ապրիլի 26-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննությամբ պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործած 041-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 22:56 րոպեից մինչև 23:42 րոպեն ընկած ժամանակահատվածում թվով վեց կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095-31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպանի կողմից ներկայացվեցին նաև ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի անձը բնութագրող փաստաթղթեր:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Հետազոտելով ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի, տուժող Աննա Դաբաղյանի, վկաներ Աննա Ղազարյանի, Ջուլիետա Մկրտչյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի, Էվելինա Կարապետյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով վապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկա» (Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ ( Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ ( ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ ՙԴատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները՚:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)՚ (տե՜ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:»:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:» (Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 30-33-րդ կետերը):
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից՝ իր ընկերուհու՝ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղադրանքի կողմը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
ա) տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքներով,
բ) վկաներ Էվելինա Կարապետյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի, Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի ցուցմունքներով,
գ) այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությամբ,
դ) այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ներկայացրած իր բջջային հեռախոսից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությամբ,
ե) տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությամբ,
զ) տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդմամբ:
Խորհրդակցական սենյակում վերլուծելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները և գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ բացառապես տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքներն են պարունակում այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք վերաբերվում են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրված առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու հանգամանքին:
Ապացույցի արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելով տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքը, մասնավորապես հաշվի առնելով ապացույցի աղբյուրի այնպիսի հատկանիշ, ինչպիսինն է ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Տուժող Աննա Դաբաղյանի և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի գործի ելքով շահագրգռվածությունը կասկած են հարուցում տուժողի կողմից հաղորդած փաստական տվյալների ճշմարտացիության վերաբերյալ: Դատարանը գտնում է, որ այս կամ այն ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ հիմնավորված որոշում կարող է կայացվել միայն դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Մինչդեռ, սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս բոլոր ապացույցներն ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարումը հիմնավորող փաստական տվյալներ չեն պարունակում:
Վկաներ Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները պարզապես վերաբերում են տուժող Աննա Դաբաղյանին ուղեգրերի արժեքը` համապատասխանաբար 7.000 և 1.980 եվրո գումար փոխանցելու հանգամանքին:
Իսկ վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի և Աննա Ղազարյանի ցուցմունքները վերաբերվում են այն հանգամանքին, որ տուժող Աննա Դաբաղյանին վկա Էդմոնդ Գրիգորյանի կողմից տուրիստական գրասենյակում ուղեգրի արժեքը փոխանցելիս ներկա է եղել նաև ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը, ավելին վկա Աննա Ղազարյանը նշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանի կողմից Աննա Դաբաղյանին գումար փոխանցելիս ներկա չի եղել, այդ մասին իմացել է հետագայում գրանցամատյանում առկա գրառումներից: Ինչ վերաբերում է գումարներն ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից հափշտակելու հանգամանքին, ապա վկաները հաղորդում են բացառապես տուժող Աննա Դաբաղյանից իրենց հայտնի դարձած փաստական տվյալներ:
Ինչ վերաբերում է տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և Աննա Դաբաղյանի կողմից նախաքննության մարմնին ներկայացրած իր բջջային հեռախոսից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրություններին, ապա դրանք պարզապես հաստատում են այն հանգամանքը, որ տուժողի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին ժամը 13:29-ին «Kyanq ur es» բովանդակությամբ, իսկ նույն օրը ժամը 14:13-ին «Lsu Grno es dimel em vostikanutyun u 6-rd varchutyun. Zangi u es dimumy het kvercnem.» բովանդակությամբ կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել:
Ապացույցի վերաբերելիության տեսանկյունից գնահատելով վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունները, այսինքն, անդրադառնալով այն հարցին, թե նշված ապացույցներն իրենց բովանդակությամբ կարող են արդյոք ծառայել գործի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն, Դատարանը գտնում է, որ դրանցով չեն հաստատվում տվյալ քրեական գործով ապացուցման առարկա կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի առնչությունը դեպքին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը, անդրադառնալով տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրության թույլատրելիության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ, 279-րդ և 281-րդ հոդվածներով երաշխավորված` անձնական կյանքի, այդ թվում՝ այլ անձանց հետ ցանկացած եղանակով հաղորդակցվելու անձեռնմխելիության իրավունքի հետ կապված հարցերին անդրադարձել են ինչպես ՀՀ սահմանադրական դատարանը, այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանը:
Մասնավորապես, ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 2010 թվականի նոյեմբերի 23-ի թիվ ՍԴՈ-926 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի 5-րդ մասի վերլուծությունը վկայում է, որ վերջինս սահմանում է նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքի սահմանափակման երեք համաժամանակյա նախապայման.
ա)օրենքով սահմանված դեպքերում,
բ) օրենքով սահմանված կարգով,
գ) դատարանի որոշմամբ:
Ընդ որում, ՀՀ Սահմանադրությունը չի նախատեսում նշված նախապայմաններից շեղվելու որևէ իրավական հնարավորություն:
ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերլուծության արդյունքներով սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանվում է անձի հեռախոսային խոսակցությունները և այլ հաղորդումները լսելու երկու իրավական ռեժիմ՝ որպես քննչական գործողություն և որպես օպերատիվհետախուզական միջոցառում: Ընդ որում, երկու իրավական ռեժիմների դեպքում էլ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությունը երաշխավորում է նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքը՝ դրանց սահմանափակման համար, ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի համահունչ, որպես պարտադիր պայման նախատեսելով դատարանի համապատասխան որոշման առկայությունը:
(…)
Դատարանի որոշման առկայության` որպես ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի 5-րդ մասով երաշխավորված իրավունքի սահմանափակման համար նախատեսված պայմանի առնչությամբ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս հետապնդում է հետևյալ իրավաչափ նպատակները.
նախ, այն նպատակ ունի պաշտպանել անձին պետական իշխանության մարմինների կողմից նրա անձնական և ընտանեկան կյանքին անհարկի միջամտությունից,
երկրորդ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ [քրեական դատավարության] օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն` նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումները վերահսկելու և հեռախոսային խոսակցությունները լսելու արդյունքում կազմված արձանագրությունները քրեական դատավարության ընթացքում օգտագործվում են որպես ապացույց և արդյունքում կարող են կիրառվել հաղորդակցվող անձի կամ նրա ընդդիմախոսի դեմ, սահմանադիրն առանձնակի կարևորություն է տվել հիշյալ միջոցառումների իրականացման օրինականության նկատմամբ դատական վերահսկողությանը,
երրորդ, որպես կանոն, նշված միջոցառումները կրում են գաղտնի բնույթ, ինչը /ինչպես դա շեշտում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը/ որոշ դեպքերում կարող է հանգեցնել դրանց չարաշահումների, որոնց կանխման արդյունավետ միջոցներից է նաև դրանց օրինականության նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողությունը»:
Վճռաբեկ դատարանը Վ.Խաչատրյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) անձնական կյանքի, այդ թվում՝ հաղորդակցությունների անձեռնմխելիության իրավունքը անձի՝ ՀՀ ներպետական և միջազգային օրենսդրությամբ երաշխավորված կարևոր իրավունքներից է, որը պետք է պաշտպանվի կամայական և անօրինական միջամտությունից: Ընդ որում՝ այդ իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված կարգով և միայն իրավաչափ հիմքերի՝ պետական անվտանգության, հասարակական կարգի պահպանման, հանցագործությունների կանխման, հանրության առողջության և բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների, պատվի և բարի համբավի պաշտպանության անհրաժեշտության դեպքում: Ըստ այդմ էլ, անձնական կյանքի, այդ թվում՝ հաղորդակցությունների անձեռնմխելիության իրավունքի երաշխիք է հանդիսանում այդ իրավունքի սահմանափակման նկատմամբ դատական վերահսկողության ինստիտուտի կիրառումը: Վերջինիս իմաստով՝ նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով՝ դատարանի որոշման հիման վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…):
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա»:
Ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) որպես քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով: Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը: Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում:
(…)
[Ս]ույն գործով Քրեական դատարանն անձի դատապարտման հիմքում դրել է այնպիսի ապացույցներ, որոնց բովանդակությունն ամբողջությամբ բխում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ կատարված քննչական գործողությունից:
(…) Այդ ապացույցները թույլատրելի չեն, քանի որ դրանց բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է եղել անթույլատրելի ճանաչված քննչական գործողության տվյալների վրա, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին» (Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշման 15-րդ, 17-րդ կետերը):
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ գործի քննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը 2016 թվականի ապրիլի 06-ի հարցաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել իր և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը: 2016 թվականի ապրիլի 16-ին Քննիչը, նպատակ ունենալով պարզել լազերային սկավառակի վրա առկա խոսակցության բովանդակությունը, կատարել է դրա զննություն: Այնուհետև, նշված զննության արձանագրությունը Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ ճանաչվել է այլ ապացույց և դրվել է Գ.Սարիբեկյանի մեղադրանքի հիմքում:
Վերոգրյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով լազերային սկավառակի զննության արձանագրության թույլատրելիության հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացված լազերային սկավառակը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ: Մասնավորապես, սույն գործով Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունների լսման և ձայնագրառման միջնորդություն դատարան չի ներկայացվել, դատարանը համապատասխան որոշում չի կայացրել: Լազերային սկավառակը վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել Աննա Դաբաղյանը, ով հայտնել է, որ Արփինե Սարիբեկյանի հետ խոսացել է VIBER ծրագրով + 33610795231 համարով:
Ամփոփելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ նշված փաստական տվյալը ձեռք է բերվել տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական գործողություն կատարելու իրավունք չունցող անձի կողմից, անձանց հաղորդակցվելու ձայնագրառման քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ: Նշվածը հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը թույլատրելի ապացույց չէ, քանի որ դրա հիմքում ընկած փաստական տվյալը` լազերային սկավառակի բովանդակությունը կազմող տեղեկատվությունը, ձեռք է բերվել օրենքի պահանջների խախտմամբ, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նույնիսկ տուժող Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը թույլատրելի ապացույց լինելու դեպքում էլ, այն չէր կարող համարվել վերաբերելի ապացույց, քանի որ, տուժողի կողմից դեպքի մասին տեղեկացնելու և Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը ճշտելու նպատակով ամբաստանյալի քրոջը զանգահարելու հանգամանքը չի կարող որևէ կերպ հիմնավորել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղասգրվող արարքում, առավել ևս այն դեպքում, երբ Արփինե Սարիբեկյանը բնակվում է Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում և տևական ժամանակ որևէ շփում չի ունեցել եղբոր՝ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ:
Շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գորոծով մեղադրական դատավճիռ կայացվել չի կարող, քանի որ քրեական գործի քննությամբ ձեռք չի բերվել ապացույցների բավարար ամբողջություն, մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Գ.Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի մեղքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքում ապացուցված չէ, և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ուստի Գ.Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և նա պետք է արդարացվի` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-րդ, 366-367-րդ, 369-373-րդհոդվածներով՝դատարանը`


ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0149/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 19-07-2016
Դատախազություն Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 14820215
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 09.11.2015թ. Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Գառնիկ
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հայրանուն Գասպար
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Լրացուցիչ ինֆորմացիա Գառնիկ Սարիբեկյանի անձնագիրը` կցված քրեական գործին
Հոդված_1
Հոդված 177 Մաս 3 Կետ 1
Վիճակագրական տողի համարը 6.3
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 19-07-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Աննա
Ազգանուն Մաթևոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 20-07-2016
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 20-07-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-08-2016
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Է.
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Աննա
Ազգանուն Դաբաղյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Գառնիկ
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Մինաս
Ազգանուն Ամիրյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-09-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-10-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 01-11-2016
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-12-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի մինչդատական վարույթում գտնվող թիվ ԵԷԴ/0039/06/16 գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-01-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-02-2017
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-02-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-02-2017
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-02-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 27-02-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-03-2017
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-03-2017
Ժամ 10:45
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 20-03-2017
Արդարացման
Ամսաթիվ 20-03-2017
Ամբաստանյալ
Անուն Գառնիկ
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը ԵԱՔԴ/0149/01/16


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«20» մարտի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան ) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Մ.Սարգսյանի, Հ.Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող Է.Պետրոսյանի,
տուժող Ա.Դաբաղյանի,
պաշտպան Մ.Ամիրյանի,

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի՝ ծնված 1983 թվականի հունվարի 25-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` ծնողները և երկու անչափահաս երեխա, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվում է ՀՀ Կոտայքի մարզ, ք.Աբովյան, 3-րդ միկրոշրջան, 10 շենք, բնակարան 17 հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:


Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14820215 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործով Աննա Ռուբենի Դաբաղյանը ճանաչվել է որպես տուժող:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Քննիչի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործով Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը]2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից , իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4,640,953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:»
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Էդ.Պետրոսյանի 2016 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ թիվ 14820215 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը հաստատվել է և քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2016 թվականի հուլիսի 19-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հուլիսի 20-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի օգոստոսի 04-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:


Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի հետ ծանոթացել է 2015 թվականի ապրիլին, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել: Որոշ ժամանակ անց Աննան խնդրել է հանդիպել: Հանդիպման ընթացքում Աննան առաջարկել է, որպեսզի ինքը թև ու թիկունք լինի նրան տուրիստական գործակալություն բացելու հարցում, քանի որ մինչ այդ նրա կողքին չի եղել որևէ մեկը, ով կկարողանար իր հարցերին լուծում տալ: Հավելել է, որ Աննան նախկինում ունեցել է տուրիստական գործակալություն, սակայն այն սնանկ է ճանաչվել: Ինքը համաձայնվել է օգնել Աննային: Աննան իրեն ներկայացրել է որպես իր գործընկեր, քանի որ չի ցանկացել, որպեսզի ծնողներն իմանան իրենց ընկերության մասին, քանի որ նա ամուսնացած է եղել: Սակայն ժամանակի ընթացքում Աննայի ծնողները, այնուամենայնիվ, իմացել են, որ ինքն Աննայի ընկերն է: Եղել են դեպքեր, երբ ինքն օգնել է վերադարձնել Աննային ու նրա ընտանիքին պարտք եղած գումարները: Աննայի հետ գրեթե բոլոր առիթներին միասին են եղել, իրականում նրա հետ ավելի շատ ժամանակ է անցկացրել, քան իր ընտանիքի: Աննան առաջին իսկ օրվանից իմացել է, որ ինքն ամուսնացած է, ընտանիք և երեխաներ ունի: Իրենց միջև տարաձայնություններ են առաջացել այն ժամանակ, երբ Աննան սկսել է խանդել իրեն, պահանջել, որ բաժանվի ընտանիքից, առանձին բնակարան վարձեն և միասին բնակվեն: Նշված տարաձայնությունների պատճառով իրենք բաժանվել են: Հանդիպում է ունեցել նաև Աննայի հոր հետ, ում ևս հայտնել է, որ չի կարող իր ընտանիքից բաժանվել ու լինել Աննայի կողքին: Մոտավորապես երկու ամիս անց, մի քանի հաղորդագրություններ է ստացել Աննայից «վատ սմայլիկների» տեսքով, ինչից հետո զրուցելու նպատակով սրճարանում հանդիպել է Աննայի հետ: Աննան ասել է, որ չի կարող առանց իրեն ապրել, այսուհետ համակերպվել է այն մտքի հետ, որ ինքը չի բաժանվելու ընտանիքից, պատրաստ է ապրել այդ կարգավիճակում, միայն թե ինքն իր կողքին լինի: Այդ խոսակցությունից հետո կրկին սկսել են շփվել:
2015 թվականի նոյեմբերի 08-ի լույս 09-ի գիշերը՝ դեռևս լույսը չբացված, գնացել է Աննայի Զեյթունում գտնվող բնակարան, քանի որ վերջինս գործնական հանդիպում պետք է ունենար Հունաստանից ժամանած հյուրերի հետ: Այնտեղից միասին, իր անձնական ավտոմեքենայով, այդ հյուրերին դիմավորելու նկապատով, գնացել են օդանավակայան: Հյուրերին տարել են հյուրանոց, այնուհետև, Աննա Դաբաղյանին տարել է տուն՝ պայմանավորվելով, որ երկու ժամ հետո պետք է նորից գնան գրասենյակ: Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս ցանկացել է, որ ինքը տանը մնա նրա հետ: Առավոտյան գնացել է Աննայի հետևից, այնուհետև, միասին գնացել են գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում եղել են Ջուլիան և նրա մայրը: Քիչ անց գրասենյակ է եկել մի երիտասարդ զույգ: Տեսել է, թե ինչպես է երիտասարդն Աննային ծրար տվել: Տեսել է, որ ծրարում եվրո արտարժույթով գումար է եղել: Այդ երիտասարդը նախքան գումարն Աննային փոխանցելը հաշվել է այն: Աննան բացել է ծրարը, հաշվել գումարը, որից հետո կրկին գումարը դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ դրել է ոչ թե պայուսակի մեջ, այլ՝ գրասեղանի դարակում: Աննան բարձրաձայն չի հաշվել գումարը, չնայած ինքը ներկա է եղել սենյակում, սակայն չի լսել, թե որքան գումար է եղել այդ ծրարի մեջ: Դրանից հետո, որքան հիշում է, բարձրացել է երկրորդ հարկ, հետո՝ վերադարձել: Այնուհետև, Աննան վերցրել է պայուսակը և միասին դուրս են եկել գրասենյակից: Միասին գնացել են «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են հույն հյուրերին: Այնուհետև, բոլորով միասին վերադարձել են գրասենյակ: Գրասենյակում սուրճ են խմել, իսկ հետո հյուրերի հետ միասին դուրս են եկել և գնացել Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն: Աննան ճանապարհել է հյուրերին և վերադարձել, ողջ ընթացքում պայուսակը եղել է Աննայի հետ: Հետ վերադառնալուց հետո Աննան ասել է, որ պետք է գնան Զեյթուն, քանի որ ինչ-որ անձի պետք է հանդիպեն, սակայն՝ ում, ինքը չգիտի: Զեյթունում Աննան իջել է ավտոմեքենայից և հանդիպել ինչ-որ կնոջ, ում ինքը տեսել է, չնայած նրան, որ հեռու էր մեքենան կայանել: Չի տեսել, որ այդ կինն Աննային գումար է փոխանցել: Այնուհետև, Աննան վերադարձել է և խնդրել է գնալ Կոմիտասում գտնվող տուրիստական գործակալություն՝ հույն հյուրերին այնտեղից վերցնելու համար, որտեղից էլ՝ Հունաստանի դեսպանատուն: Զեյթուն գնալու ճանապարհին Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս իրեն ասում էր, որ շուրջ երեք օր չպետք է տուն գնա, քանի որ Հունաստանից հյուրեր ունեն, իսկ ինքը չէր համաձայնվում: Հավելել է նաև, որ Աննան մեքենայի մեջ անձրևանոց է թողել և, եթե անձրև գար և ավտոմեքենայի պատուհանն իջեցված չլիներ, ինչպես Աննան է նշում իր ցուցմունքում, ապա ավտոմեքենայից իջնելուց Աննան անձրևանոցն իր հետ կվերցներ: Ավտոմեքենան կայանել է անմիջապես դեսպանատան դիմաց: Նշել է, որ Աննան Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, վերջինս Աննային արգելել էր դեսպանատուն մուտք գործել: Աննան չի ցանկացել, որ իրեն տեսնեն, ուստի, նախքան ավտոմեքենայից իջնելը, խնդրել է իջեցնել ավտոմեքենայի պատուհանը, նայել է դուրս և տեսնելով, որ մարդ չկա՝ իջել է ավտոմեքենայից: Նշել է, որ Աննան իջնելով ավտոմեքենայից՝ պայուսակը թողել է ավտոմեքենայում՝ նստատեղի վրա: Մոտենալով դեսպանատանը՝ Աննան սեղմել է դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, ուղեկցել հույն հյուրերին: Ինքն այդ ընթացքում հեռախոսով խոսել է իր քրոջ որդու հետ, ինչը հասատատվում է նաև հեռախոսահամարի վերծանումներով: Երկու րոպե անց Աննան վերադարձել է, ինքը պայուսակը վերցրել է և, հարգանքից ելնելով, փոխանցել Աննային, որ նա կարողանա նստել: Աննան խնդրել է ավտոմեքենայով մի փոքր առաջանան, ներքևի խանութից ջուր գնեն, իսկ այնուհետև մի տեղ կանգնեն զրուցեն: Քանի որ հույն հյուրերն արդեն ավտոմեքենայի մեջ չէին, Աննային պատասխանել է, որ ավտոմեքենայից իջնելուց հետո չի սպասելու իրեն: Աննան չի հավատացել, անձրևանոցը թողնելով ավտոմեքենայի մեջ, վերցրել է պայուսակը, իջել ավտոմեքենայից և մտել խանութ, իսկ ինքն էլ ավտոմեքենայով հեռացել է: Դատարանի այն հարցին, թե ինչու այդ օրն ավելի շուտ չի հեռացել, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ չէր ուզում հույն հյուրերի մոտ վատ տպավորություն թողնել: Ավտոմեքենայից իջնելուց առաջ Աննան սպառնացել է` իր կնոջը՝ Նառային պատմել իրենց մասին: Ճանապարհին Աննան իրեն հաղորդագրություններ է գրել, զանգահարել է, սակայն ինքը չի պատասխանել: Երբ արդեն տանն էր, պատասխանել է Աննայի զանգին: Աննան իրեն ասել է, որ իբր ինքն իր պայուսակից գումար է գողացել, Աննային ասել է, որ գողության հետ որևէ առնչություն չունի և պահանջել է իրեն այլևս չզանգահարել: Երեկոյան իրեն զանգել և հրավիրել են ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ ինքը ներկայացել է 10 րոպե անց:
Ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ դեպք է եղել, որ իրեն հոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ եղել և ինքը խնդրել է Աննային իրեն 100.000 դրամ գումար տալ, դրանից բացի այլ դեպք չի եղել, որ ինքն Աննայից գումար վերցնի
Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշել է, որ իրենց առաջին վիճաբանությունից հետո Աննան իրեն մեղադրել է գումար հափշտակելու մեջ, նույնիսկ դիմել է ինչ-որ տղաների օգնությանը: Ինքը հանդիպել է այդ տղաների հետ, վերջիններս հասկացել են, որ ինքը որևէ գումար Աննայից չի հափշտակել:
Տուժողի այն հարցին՝ ինչպես ամբաստանյալը կբացատրի այն հանգամանքը, եթե ինքը Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, ապա ինչպես է իրենց երկուսի համար վիզա ստացել կամ ինչու է դեսպանը ներկա եղել իր կողմից կազմակերպած միջոցառմանը, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ Հունաստանի վիզաներն Աննան ստացել է նախքան դեսպանատան հետ խնդիրներ առաջանալը, նախքան ինը մերժում ստանալը, երբ հույները հասկացել են, որ Աննան «գործ անող» է, իսկ ինչ վերաբերում է կազմակերպված միջոցառման մասնակիցներին, ապա՝ ինքն այնտեղ ներկա չի եղել և չգիտի, թե ովքեր են ներկա եղել:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զբաղվում է զբոսաշրջային ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ միասին 2015 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին բացել են տուրիստական գործակալություն: Շուտով իրենց գործընկերությունը վերաճել է ընկերության: Սակայն Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ գումարային վեճ է ունեցել և դադարել են գործընկերներ լինել: Շուրջ երկու ամիս առհասարակ որևէ շփում չի ունեցել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ: Որոշ ժամանակ անց Գառնիկի հետ իրենց շփումը նորից վերսկսվել է, սակայն արդեն շփվել են միայն որպես ընկերներ: Գառնիկը հաճախ է եղել տուրիստական գրասենյակում և քաջատեղյակ է եղել բոլոր իրենց գործերից, գրասենյակ մուտքագրված և դուրս գրված գումարներից:
2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի առավոտյան իրենք գրասենյակում են եղել, երբ այնտեղ են եկել իրենց հաճախորդ Էդմոնդը և նրա կինը: Էդմոնդ Գրիգորյանն ուղեգիր ձեռք բերելու նպատակով իրեն վճարել է 1980 եվրո գումար, որի ժամանակ ներկա է եղել նաև Գառնիկ Սարիբեկյանը:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ միասին դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերներին, վերադարձել են գրասենյակ, սուրճ են խմել: Այնուհետև, նույն ավտոմեքենայով, Գառնիկի հետ միասին, հույն գործընկերներին տարել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն, որտեղ նրանք հանդիպում պետք ունենային:
Նշել է, որ նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ իրենց հաճախորդ Էվելինան պետք է գար գրասենյակ և վճարեր ուղեգրերի գումարը, սակայն Էվելինան զանգահարել է իրեն և խնդրել՝ եթե Զեյթունում լինի, անձամբ գա և ստանա գումարը: Ինքը համաձայնվել է: Գառնիկի հետ միասին գնացել են Դրոյի 13 հասցեում գտնվող շենքի մոտ՝ ուղեգրերի արժեքն Էվելինայից վերցնելու համար: Շենքի դիմաց Էվելինան ծրարով իրեն է փոխանցել գումարը: Քիչ անց, երբ նստել է մեքենան, զանգահարել է Էվելինայի քույրը՝ Գայանեն և խնդրել է, որ հաշվի Էվելինայի փոխանցած գումարը: Գառնիկի ներկայությամբ հաշվել է գումարը և դրել պայուսակի մեջ: Այնուհետև, տուժող Աննա Դաբաղյանը պատասխանելով կողմերի հարցերին, նշել է, որ Էվելինայի կողմից իրեն փոխանցված 7000 եվրո գումարը դրված է եղել արևածաղկի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, իսկ Էդմոնդից ստացած 1980 եվրո գամարը՝ ծրարի մեջ:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ վերադարձել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնտեղից վերցրել են հույն գործընկերներին և տարել նրանց Հունաստանի դեսպանատուն: Հասնելով դեսպանատան մոտ՝ դուրս է եկել ավտոմեքենայից իր հույն գործընկերուհուն օգնելու նպատակով, քանի որ վերջինիս ձեռքում նվերներ են եղել: Պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ՝ նստատեղի վրա: Սեղմել է Հունաստանի դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, հայտնել է դեսպանի հետ տեսակցության մասին: Այդ ամենը տևել է հինգ րոպեից ոչ ավել: Նստելով ավտոմեքենան՝ նկատել է, որ Գառնիկի ինքնազգացողությունը վատ է, կարմրած է, հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ճնշումն է բարձրացել և խնդրել է իր համար հանքային ջուր գնել: Վերցնելով պայուսակը մտել է խանութ, մուտքի մոտից 120 դրամ վճարելով գնել է հանքային ջուրը և արդեն պատուհանի մոտից նկատել է, որ Գառնիկի ավտոմեքենան չկա: Սկսել է զանգել Գառնիկին իր մոտ եղած բոլոր չորս հեռախոսահամարներից, սակայն վերջինս առհասարակ չի պատասխանել: Այդ ընթացքում կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենա՝ մտածելով, որ Գառնիկն այնքան վատ է եղել, որ գնացել է: Այդ ժամանակ չի էլ կասկածել, որ Գառնիկը կարող է գումարները հափշտակած լիներ: Ձեռքում եղած փաթեթը տեղավորելու նպատակով բացել է պայուսակը և տեսել, որ գումարները բացակայում են: Զանգահարել է ոստիկանություն:
Պատասխանելով կողմերի հարցերին՝ բացառել է գումարներն այլ անձի կողմից հափշտակելու հնարավորությունը: Հավելել է, որ նախկինում ևս Գառնիկն իրենից չորս հազար եվրո գումար է հափշտակել:
Զանգահարել է Գառնիկին, սակայն նա չի պատասխանել: Այնուհետև հաղորդագրություն է ուղարկել Գառնիկին այն մասին, որ դիմելու է ոստիկանություն: Տաս վարկյան անց Գառնիկը զանգահարել է իրեն, ինքը զայրացած ասել է Գառնիկին. «Այ սրիկա, ու՞ր են իմ գումարները, դու գիտես, որ դա իմ գումարները չեն, վերադարձրու, քանի դեռ ես չեմ դիմել ոստիկանություն»: Գառնիկը պատասխանել է, որ իրեն հանգիստ թողնի, իրենց միջև ոչինչ չի կարող լինել, քանի որ ինքն ամուսնացած է, իրեն այլևս չզանգի և անջատել է հեռախոսը: Այնուհետև, գնացել է գրասենյակ, որտեղ իրեն դիմավորել է գործընկերուհին:
Տուժողը նշել է, որ երբևէ իր և Գառնիկ Սարիբեկյանի միջև վեճ տեղի չի ունեցել, ինքը երբեք չի ստիպել Գառնիկին, որ նա բաժանվի ընտանիքից և իր հետ ամուսնանա, առավել ևս, որ ինքն ամուսնացած է եղել:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի հարցերին՝ տուժող Աննա Դաբաղյանը հավելել է, որ դեպքի պահին ունեցել է չորս հեռախոսահամար, որոնք տեղադրված են եղել երկու հեռախոսի մեջ: Հեռախոսը, որի մեջ գրանցված է եղել Գառնիկի և իր գործընկերոջ հեռախոսահամարները, եղել է իր ձեռքում, իսկ մյուս հեռախոսը չի հիշում՝ իր ձեռքում է եղել, թե՝ վերարկուի գրպանում: Նշել է, որ պայուսակում երբևէ հեռախոս չի պահում, քանի որ չի լսում հեռախոսազանգի ձայնը:
Պաշտպանի հարցին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնեց, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանից երբևէ հղի չի եղել, իսկ կատարվածից հետո հղի լինելու մասին հաղորդագրություններ է ուղարկել Գառնիկ Սարիբեկյանին, որպեսզի հանդիպում կազմակերպի վերջինիս հետ:
Դատաքննության ընթացքում վկա Աննա Վազգենի Ղազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աննա Դաբաղյանի հետ հանդիսանում են գործընկերներ: Դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-11-ի սահմաններում գնացել է գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում էին գտնվում Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին և նրա ամուսինը, Աննան` ընկերոջ հետ, ինքն ու իր աղջիկը: Նշել է, որ իր ներկայությամբ Աննային որևէ մեկը գումար չի փոխանցել, հետագայում, գրանցամատյանում է տեսել կատարված գործարքի մասին գրառումները: Հավելել է, որ ըստ Աննայի՝ հափշտակությունը կատարել է նրա ընկեր Գառնիկը, բայց ինքը ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ չի տեսել: Մոտավորապես ժամը 14-ի սահմաններում Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ շատ վատ է, գտնվում է մուտքի դռան մոտ և խնդրել է իրեն օգնության հասնել: Երբ մոտեցել է Աննային, վերջինս իրեն պատմել է, որ իր ընկեր Գառնիկը գողացել է իր մոտ եղած մոտ 9.000 եվրո գումարը և դա եղել է Հունաստանի դեսպանատան մոտ գտնվելու ընթացքում, երբ ինքն իր պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ: Վկան նշել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին ճանաչում է այն ժամանակվանից, երբ Աննայի հետ գործընկերներ են դարձել, Գառնիկը որևէ մասնաբաժին չի ունեցել իրենց տուրիստական գրասենյակի գործունեությունից ստացած եկամուտներից: Աննայի և Գառնիկի վիճաբանություններին ինքը ներկա չի եղել, առաջին ընդհարման պատճառն իրեն հայտնի չէ: Ներկա է եղել, երբ Աննան զանգահարել է Գառնիկին, իսկ վերջինս էլ Աննային պատասխանել է, որ չանհանգստացնի իրեն, ինքն իր ընտանիքից չի բաժանվի և իր հետ չի ամուսնանա:
Վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվեցին վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Մասնավորապես, վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի և գործակալության գրասենյակում եղել է իր դուստրը`Ջուլիետա Մկրտչյանը, ով նույնպես աշխատել է նույն գործակալությունում: Քիչ անց գրասենյակ են եկել հաճախորդ Էդմոնդ Գրիգորյանը` իր կնոջ հետ միասին, ովքեր նախնական պայմանավորվածություն են ունեցել Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջիններիս գալուց մոտ 15 րոպե հետո գրասենյակ է եկել Աննա Դաբաղյանը, ում հետ եղել է նաև նրա ընկեր Գառնիկը:
Հակասության առումով դատական նիստի ընթացքում վկան պնդեց, որ երբ ինքը գնացել է տուրիստական գրասենյակ, այնտեղ են եղել Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին՝ ամուսնու հետ, Գառնիկը, Աննան ու Էդմոնդը: Նշեց, որ քննիչի մոտ ցուցմունք տալիս եղել է շփոթված և բացառված չէ, որ որոշ մանրամասնություններ լավ չի հիշել:
Դատաքննության ընթացքում վկա ՋուլիետաՄկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի՝ Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող «Բուլվար պլազա» բիզնես կենտրոնի առաջին հարկում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնուհետև այնտեղ են եկել Աննան և Գառնիկը, քիչ անց՝ Հունաստանից ժամանած հյուրերը, իսկ հետո էլ՝ իրենց հաճախորդներից Էդմոնդ Գրիգորյանը՝ կնոջ հետ: Հիշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանը, որպես ուղեգրի կանխավճար, պետք է վճարեր 1800-2000 եվրո գումար: Ինքն ականատես է եղել, որ այդ գումարն Էդմոնդը փոխանցել է Աննային: Աննան հաշվել է գումարը, դրել ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակը: Դրանից հետո Էդմոնդ Գրիգորյանը և նրա կինը դուրս են եկել գրասենյակից, իսկ որոշ ժամանակ անց դուրս են եկել նաև Աննան ու Գառնիկը: Որոշ ժամանակ անց Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է, եղել է շատ սրտնեղված վիճակում և խնդրել է, որ իրեն դիմավորեն: Ինքն ու իր մայրիկը դուրս են եկել բիզնես-կենտրոնի աստիճանների մոտ՝ այնտեղ հանդիպել են Աննա Դաբաղյանին: Աննան պատմել է, որ Գառնիկը գողացել է իր մոտ գտնվող գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ գողացված գումարը եղել է Էդմոնդ Գրիգորյանից վերցված 1980 եվրո գումարը և մեկ այլ հաճախորդից վերցված գումարը: Նշել է, որ տեղյակ չի եղել այդ օրն Աննայի կողմից այլ գործարք կատարելու մասին:
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին ճանաչում է որպես Աննայի ընկեր, նա Աննայի գործընկերը չի հանդիսացել: Աննայի խոսքերից գիտի, որ նրանք ընդհարված են եղել, սակայն պատճառը չգիտի: Գառնիկ Սարիբեկյանին բնութագրում է որպես դրական անձնավորություն: Գառնիկը մի քանի անգամ եղել է իրենց գրասենյակում, միասին սուրճ են խմել, հաց կերել: Միաժամանակ նշել է, որ Աննան եղել է ամուսնացած, սակայն ամուսինը ՀՀ-ում չի եղել:
ՀՀ ոստիկանության 2016 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ 3/10935 գրության համաձայն՝ Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը և Էվելինա Արագածի Կարապետյանը բացակայում են Հայաստանի Հանրապետությունից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել նշված վկաների նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էվելինա Արագածի Կարապետյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանգստի և բարեկամներին տեսակցելու համար Հունաստանի Հանրապետություն մեկնելու նպատակով ուղեգրի ձեռքբերման համար դիմել է իր ծանոթ Աննա Դաբաղյանին, ով զբաղվում է տուրիստական ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Պայմանավորվածության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին Աննա Դաբաղյանին պետք է վճարեր ուղեգրի արժեքը, սակայն վատառողջ լինելու պատճառով չի կարողացել գնալ, զանգահարել է Աննային և ասել այդ մասին, իսկ Աննան հայտնել է, որ օրվա ընթացքում կմոտենա և գումարը կվերցնի անձամբ: Նույն օրը՝ ժամը 12:30-ից 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Աննան զանգահարել է իրեն և խնդրել, որ իջնի շենքի բակ, քանի որ հասնում է նշված վայր: Իջել է շենքի բակ և նկատել է, որ 15-20 մետր հեռավորության վրա կանգնած է եղել արծաթագույն մեքենա, որից իջել է Աննան և մոտեցել իրեն: Այդ ժամանակ ինքն Աննային փոխանցել է 7000 եվրո գումար՝ դրված չիփսի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, որը նա վերցրել և դրել է իր ձեռքի պայուսակի մեջ, կարճ զրուցել են իրար հետ և Աննան գնացել և նստել է նշված ավտոմեքենայի մեջ: Աննայի մեքենա նստելու ժամանակ, քանի որ մեքենայի ուղևորի կողմի առջևի պատուհանը բաց է եղել, ինքը նկատել է, որ մեքենայի ղեկին եղել է մի տղամարդ, ում դեմքը չի կարողացել տեսնել: Դրանից հետո Աննան նշված մեքենայով հեռացել է, իսկ ինքը բնակարան բարձրանալուց հետո զանգահարել է Աննային և հարցրել, թե հաշվել է տված գումարը, իսկ վերջինս պատասխանել է, որ կհաշվի: Դրանից մոտավորապես մեկ ու կես ժամ անց Աննան կրկին զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ դեպք է պատահել, որ ինքը նշված գումարը հաշվել ու դրել է իր պայուսակի մեջ, գնացել են Հունաստանի դեսպանատան մոտ, որտեղ իր ընկերը պայուսակից հանել է գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ իր ընկերը եղել է այն ավտոմեքենայի վարորդը, ում հետ միասին եկել էին գումարը վերցնելու: Նշել է նաև, որ Աննայի ընկերոջը չի ճանաչում, վերջինիս անունը չգիտի, խոսակցությունից է հասկացել, որ ավտոմեքենայի վարորդն Աննայի ընկերն է, բացի այդ նկատել է, որ Աննայի մեքենա նստելուց հետո նրանք իրար համբուրել են:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը և կինը որոշել են հանգստի նպատակով մեկնել Եվրոպա և ուղեգիր ձեռք բերելու համար այցելել են «Սագա թրեվլ» տուրիստական գործակալություն, որտեղ ծանոթացել են գործակալության տնօրեն Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջինիս հետ պայմանավորվել է, որ մի քանի օր անց վճարելու է ուղեգրերի արժեքի կանխավճարը և այդ նպատակով 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10-ից 10:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կնոջ՝ Անի Գրիգորյանի հետ միասին կրկին գնացել են Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող բիզնես-կենտրոնի առաջին հարկում տեղակայված՝ նշված տուրիստական գործակալության գրասենյակ: Մոտ 10-15 րոպե սպասելուց հետո եկել է Աննան, ում հետ ինչ-որ երիտասարդ է եղել: Գրասենյակում ինքն Աննա Դաբաղյանին է վճարել 1980 եվրո գումար, որը եղել է ծրարի մեջ դրված, հաշվել է տեղում և առանց ծրարի մեջ դնելու՝ փոխանցել է Աննային, ով նույնպես հաշվել է գումարը, ապա այն դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակի մեջ: Գումարը փոխանցելու ժամանակ գրասենյակում եղել են ինքն ու իր կինը, գրասենյակի աշխատակից Ջուլիան, գործակալության տնօրեն Աննան և վերջինիս հետ եկած երիտասարդը: Գումարը վճարելուց հետո դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել: Մի քանի օր անց, երբ զանգահարել է Աննային, տեղեկացել է, որ Աննայի մոտից գողացել են 9.000 եվրո գումար, որի մեջ եղել է նաև իր կողմից տրված կանխավճարը: Աննան զրույցի ընթացքում իրեն հայտնել է, որ գողության կատարման մեջ կասկածում է իր ընկերոջը՝ այն երիտասարդին, ով գումարը հանձնելու ժամանակ իրենց հետ գտնվել էր գրասենյակում:
Այլ ապացույց ճանաչված հեռախոսազանգի ձայնագրություն պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ հեռախոսազանգի միջոցով դեպքի մասին տեղեկացրել է Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջը՝ Արփինե Սարիբեկյանին և փորձել է պարզել Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը:
Այլ ապացույց ճանաչված կարճ հաղորդագրություն պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, դեպքից հետո, հաղորդագրությունների միջոցով փորձել է կապ հաստատել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ և պարզել վերջինիս գտնվելու վայրը:
«Յուքոմ» ՍՊԸ-ից 2016 թվականի ապրիլի 25-ին ստացված տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ժամը 13:30 և 14:14 րոպեներին վերը նշված հեռախոսահամարից թվով երկու կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095 31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդումն այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում Հունաստանի դեսպանատան մոտ ինքը պայուսակը թողել է ընկերոջ՝ Գառնիկ Սարիբեկյանի ավտոմեքենայում և իջել մեքենայից, որի ընթացքում վերջինս մեքենայից գողացել է 9.000 եվրո գումար:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Մ.Ամիրյանի միջնորդությամբ հրապարակվեցին 2016 թվականի մարտի 30-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի, զննության է ենթարկվել Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 099-30-45-46 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ժամը 09:00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ը, ժամը 24:00-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված` 099- 35-88-04 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, ինչպես նաև վերոնշյալ հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերն սպասարկած ալեհավաք կայանների հասցեները և աբոնենտային տվյալները պարունակող «Արմենտել» ՓԲԸ-ի ցանցում առկա տվյալները: Վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող և իր անվամբ հաշվառված 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործած 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից և չի կատարել ելքային հեռախոսազանգ հիշյալ հեռախոսահամարին` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ընթացքում: Վերծանման զննությամբ պարզվել է, որ Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործվող 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ելքային հեռախոսազանգ չի կատարվել 099-30-45-46 հեռախոսահամարին և ոչ էլ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել այդ համարից:
Պաշտպանը հայտարարել է, որ վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից: Նշել է, որ վկա Էվելինա Կարապետյանի հարցաքննության համաձայն` վերջինս 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին զանգահարել է Աննա Դաբաղյանին, մինչդեռ ըստ պաշտպանի` ակնհայտ է, որ որևէ հեռախոսազանգ չի եղել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվեց նաև 2016 թվականի ապրիլի 26-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննությամբ պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործած 041-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 22:56 րոպեից մինչև 23:42 րոպեն ընկած ժամանակահատվածում թվով վեց կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095-31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպանի կողմից ներկայացվեցին նաև ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի անձը բնութագրող փաստաթղթեր:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Հետազոտելով ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի, տուժող Աննա Դաբաղյանի, վկաներ Աննա Ղազարյանի, Ջուլիետա Մկրտչյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի, Էվելինա Կարապետյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով վապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկա» (Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին նույն որոշման 16-19-րդ կետերը):
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով: Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը): Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ ( Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ ( ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)» (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է: Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ): Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ):
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից: Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա: Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա:
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է: Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման:
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին: Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից:
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով:
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն: Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը: Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին:
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը): Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն:
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ ՙԴատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները՚:
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար:
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահմանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը և կայացնելու արդարացի որոշում, հետևաբար դատական ակտի չպատճառաբանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման:
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներպետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Ukraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 65518/01, Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 19997/02, Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը, գանգատ թիվ 7170/02)՚ (տե՜ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը):
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ): Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը:
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:»:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) : Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում»:
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:» (Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 30-33-րդ կետերը):
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից՝ իր ընկերուհու՝ Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի՝ 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի մեղավորությունն իրեն առաջադրված մեղադրանքում մեղադրանքի կողմը հիմնավորված է համարել հետևյալ ապացույցներով.
ա) տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքներով,
բ) վկաներ Էվելինա Կարապետյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի, Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի ցուցմունքներով,
գ) այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությամբ,
դ) այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված՝ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ներկայացրած իր բջջային հեռախոսից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությամբ,
ե) տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությամբ,
զ) տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդմամբ:
Խորհրդակցական սենյակում վերլուծելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները և գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից՝ Դատարանը գտնում է, որ բացառապես տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքներն են պարունակում այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք վերաբերվում են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրված առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու հանգամանքին:
Ապացույցի արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելով տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքը, մասնավորապես հաշվի առնելով ապացույցի աղբյուրի այնպիսի հատկանիշ, ինչպիսինն է ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, Դատարանը գտնում է հետևյալը.
Տուժող Աննա Դաբաղյանի և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի գործի ելքով շահագրգռվածությունը կասկած են հարուցում տուժողի կողմից հաղորդած փաստական տվյալների ճշմարտացիության վերաբերյալ: Դատարանը գտնում է, որ այս կամ այն ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ հիմնավորված որոշում կարող է կայացվել միայն դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Մինչդեռ, սույն գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված մյուս բոլոր ապացույցներն ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարումը հիմնավորող փաստական տվյալներ չեն պարունակում:
Վկաներ Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները պարզապես վերաբերում են տուժող Աննա Դաբաղյանին ուղեգրերի արժեքը` համապատասխանաբար 7.000 և 1.980 եվրո գումար փոխանցելու հանգամանքին:
Իսկ վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի և Աննա Ղազարյանի ցուցմունքները վերաբերվում են այն հանգամանքին, որ տուժող Աննա Դաբաղյանին վկա Էդմոնդ Գրիգորյանի կողմից տուրիստական գրասենյակում ուղեգրի արժեքը փոխանցելիս ներկա է եղել նաև ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը, ավելին վկա Աննա Ղազարյանը նշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանի կողմից Աննա Դաբաղյանին գումար փոխանցելիս ներկա չի եղել, այդ մասին իմացել է հետագայում գրանցամատյանում առկա գրառումներից: Ինչ վերաբերում է գումարներն ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից հափշտակելու հանգամանքին, ապա վկաները հաղորդում են բացառապես տուժող Աննա Դաբաղյանից իրենց հայտնի դարձած փաստական տվյալներ:
Ինչ վերաբերում է տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և Աննա Դաբաղյանի կողմից նախաքննության մարմնին ներկայացրած իր բջջային հեռախոսից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրություններին, ապա դրանք պարզապես հաստատում են այն հանգամանքը, որ տուժողի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանին 2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին ժամը 13:29-ին «Kyanq ur es» բովանդակությամբ, իսկ նույն օրը ժամը 14:13-ին «Lsu Grno es dimel em vostikanutyun u 6-rd varchutyun. Zangi u es dimumy het kvercnem.» բովանդակությամբ կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել:
Ապացույցի վերաբերելիության տեսանկյունից գնահատելով վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունները, այսինքն, անդրադառնալով այն հարցին, թե նշված ապացույցներն իրենց բովանդակությամբ կարող են արդյոք ծառայել գործի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն, Դատարանը գտնում է, որ դրանցով չեն հաստատվում տվյալ քրեական գործով ապացուցման առարկա կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի առնչությունը դեպքին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը, անդրադառնալով տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրության թույլատրելիության հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ, 279-րդ և 281-րդ հոդվածներով երաշխավորված` անձնական կյանքի, այդ թվում՝ այլ անձանց հետ ցանկացած եղանակով հաղորդակցվելու անձեռնմխելիության իրավունքի հետ կապված հարցերին անդրադարձել են ինչպես ՀՀ սահմանադրական դատարանը, այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանը:
Մասնավորապես, ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 2010 թվականի նոյեմբերի 23-ի թիվ ՍԴՈ-926 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի 5-րդ մասի վերլուծությունը վկայում է, որ վերջինս սահմանում է նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքի սահմանափակման երեք համաժամանակյա նախապայման.
ա)օրենքով սահմանված դեպքերում,
բ) օրենքով սահմանված կարգով,
գ) դատարանի որոշմամբ:
Ընդ որում, ՀՀ Սահմանադրությունը չի նախատեսում նշված նախապայմաններից շեղվելու որևէ իրավական հնարավորություն:
ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերլուծության արդյունքներով սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանվում է անձի հեռախոսային խոսակցությունները և այլ հաղորդումները լսելու երկու իրավական ռեժիմ՝ որպես քննչական գործողություն և որպես օպերատիվհետախուզական միջոցառում: Ընդ որում, երկու իրավական ռեժիմների դեպքում էլ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությունը երաշխավորում է նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքը՝ դրանց սահմանափակման համար, ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի համահունչ, որպես պարտադիր պայման նախատեսելով դատարանի համապատասխան որոշման առկայությունը:
(…)
Դատարանի որոշման առկայության` որպես ՀՀ Սահմանադրության 23-րդ հոդվածի 5-րդ մասով երաշխավորված իրավունքի սահմանափակման համար նախատեսված պայմանի առնչությամբ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս հետապնդում է հետևյալ իրավաչափ նպատակները.
նախ, այն նպատակ ունի պաշտպանել անձին պետական իշխանության մարմինների կողմից նրա անձնական և ընտանեկան կյանքին անհարկի միջամտությունից,
երկրորդ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ [քրեական դատավարության] օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն` նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումները վերահսկելու և հեռախոսային խոսակցությունները լսելու արդյունքում կազմված արձանագրությունները քրեական դատավարության ընթացքում օգտագործվում են որպես ապացույց և արդյունքում կարող են կիրառվել հաղորդակցվող անձի կամ նրա ընդդիմախոսի դեմ, սահմանադիրն առանձնակի կարևորություն է տվել հիշյալ միջոցառումների իրականացման օրինականության նկատմամբ դատական վերահսկողությանը,
երրորդ, որպես կանոն, նշված միջոցառումները կրում են գաղտնի բնույթ, ինչը /ինչպես դա շեշտում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը/ որոշ դեպքերում կարող է հանգեցնել դրանց չարաշահումների, որոնց կանխման արդյունավետ միջոցներից է նաև դրանց օրինականության նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողությունը»:
Վճռաբեկ դատարանը Վ.Խաչատրյանի գործով կայացված որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) անձնական կյանքի, այդ թվում՝ հաղորդակցությունների անձեռնմխելիության իրավունքը անձի՝ ՀՀ ներպետական և միջազգային օրենսդրությամբ երաշխավորված կարևոր իրավունքներից է, որը պետք է պաշտպանվի կամայական և անօրինական միջամտությունից: Ընդ որում՝ այդ իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված կարգով և միայն իրավաչափ հիմքերի՝ պետական անվտանգության, հասարակական կարգի պահպանման, հանցագործությունների կանխման, հանրության առողջության և բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների, պատվի և բարի համբավի պաշտպանության անհրաժեշտության դեպքում: Ըստ այդմ էլ, անձնական կյանքի, այդ թվում՝ հաղորդակցությունների անձեռնմխելիության իրավունքի երաշխիք է հանդիսանում այդ իրավունքի սահմանափակման նկատմամբ դատական վերահսկողության ինստիտուտի կիրառումը: Վերջինիս իմաստով՝ նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով՝ դատարանի որոշման հիման վրա»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել`
(…)
5) քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ.
(…):
2. Ապացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա»:
Ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «(…) որպես քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքները պարզելու միջոց կարող են օգտագործվել միայն այնպիսի ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել, ամրագրվել և գործին կցվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված և թույլատրելի համարվող կարգով: Ապացույցների ձեռքբերման և ամրագրման թույլատրելիությունը կարգավորող նորմերից հետևում է, որ որպես ապացույց չեն կարող օգտագործվել քննչական կամ այլ դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ ձեռք բերված փաստական տվյալները, հատկապես եթե դրանք իրենց հերթին հանգեցրել են դատավարության մասնակիցների իրավունքների էական խախտման, ազդել են կամ կարող էին ազդել uտացված փաuտական տվյալների հավաuտիության վրա:
Այսպիսով, ապացույցների հավաքմանը և ստուգմանն ուղղված դատավարական գործողությունների կատարման ընթացքում պետք է ապահովվի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը: Հակառակ դեպքում կատարված դատավարական գործողության արդյունքում ստացված փաստական տվյալը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը, ապացուցողական նշանակությունը և չի կարող ընդգրկվել կոնկրետ քրեական գործով ապացույցների համակցության մեջ և դրվել մեղադրանքի հիմքում:
(…)
[Ս]ույն գործով Քրեական դատարանն անձի դատապարտման հիմքում դրել է այնպիսի ապացույցներ, որոնց բովանդակությունն ամբողջությամբ բխում է քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ կատարված քննչական գործողությունից:
(…) Այդ ապացույցները թույլատրելի չեն, քանի որ դրանց բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է եղել անթույլատրելի ճանաչված քննչական գործողության տվյալների վրա, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին» (Արմեն Սեյրանի Սարգսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԵՔՐԴ/0295/01/08 որոշման 15-րդ, 17-րդ կետերը):
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ գործի քննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը 2016 թվականի ապրիլի 06-ի հարցաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել իր և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակը: 2016 թվականի ապրիլի 16-ին Քննիչը, նպատակ ունենալով պարզել լազերային սկավառակի վրա առկա խոսակցության բովանդակությունը, կատարել է դրա զննություն: Այնուհետև, նշված զննության արձանագրությունը Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ ճանաչվել է այլ ապացույց և դրվել է Գ.Սարիբեկյանի մեղադրանքի հիմքում:
Վերոգրյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո գնահատելով լազերային սկավառակի զննության արձանագրության թույլատրելիության հարցը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացված լազերային սկավառակը ձեռք է բերվել քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ: Մասնավորապես, սույն գործով Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունների լսման և ձայնագրառման միջնորդություն դատարան չի ներկայացվել, դատարանը համապատասխան որոշում չի կայացրել: Լազերային սկավառակը վարույթն իրականացնող մարմնին է ներկայացրել Աննա Դաբաղյանը, ով հայտնել է, որ Արփինե Սարիբեկյանի հետ խոսացել է VIBER ծրագրով + 33610795231 համարով:
Ամփոփելով վերոգրյալը, Դատարանը գտնում է, որ նշված փաստական տվյալը ձեռք է բերվել տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական գործողություն կատարելու իրավունք չունցող անձի կողմից, անձանց հաղորդակցվելու ձայնագրառման քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ: Նշվածը հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը թույլատրելի ապացույց չէ, քանի որ դրա հիմքում ընկած փաստական տվյալը` լազերային սկավառակի բովանդակությունը կազմող տեղեկատվությունը, ձեռք է բերվել օրենքի պահանջների խախտմամբ, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանցից բխող ապացույցներին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նույնիսկ տուժող Աննա Դաբաղյանի և Արփինե Սարիբեկյանի հեռախոսային խոսակցությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը թույլատրելի ապացույց լինելու դեպքում էլ, այն չէր կարող համարվել վերաբերելի ապացույց, քանի որ, տուժողի կողմից դեպքի մասին տեղեկացնելու և Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը ճշտելու նպատակով ամբաստանյալի քրոջը զանգահարելու հանգամանքը չի կարող որևէ կերպ հիմնավորել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղասգրվող արարքում, առավել ևս այն դեպքում, երբ Արփինե Սարիբեկյանը բնակվում է Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում և տևական ժամանակ որևէ շփում չի ունեցել եղբոր՝ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ:
Շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծությունների լույսի ներքո՝ Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք: Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գորոծով մեղադրական դատավճիռ կայացվել չի կարող, քանի որ քրեական գործի քննությամբ ձեռք չի բերվել ապացույցների բավարար ամբողջություն, մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Գ.Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի մեղքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքում ապացուցված չէ, և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները, ուստի Գ.Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և նա պետք է արդարացվի` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պետք է վերացնել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 154-րդ, 357-360-րդ, 364-րդ, 366-367-րդ, 369-373-րդհոդվածներով՝դատարանը`


ՎՃՌԵՑ

Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, վերացնել։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 20-03-2017
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 19-04-2017
Էջերի քանակ 3 հատոր (252 էջ, 162 էջ, 210 էջ)
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 19-04-2017
Էջերի քանակը 252, 162, 210
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 14-04-2017
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 19-04-2017
Էջերի քանակը 252, 162, 210
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-7332/17
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 05-10-2017
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 06-10-2017
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 06-10-2017
Էջերի քանակ 4 հատոր (252թ., 162թ., 210թ., 88թ.)
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 12-10-2017
Էջերի քանակը 252,162,210,88
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0149/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 18-04-2017
Ամսաթիվ 14-04-2017
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Է
Ազգանուն Պետրոսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Գառնիկ Սարիբեկյան Բեկանել և փոփոխել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի /ՀՀ քր օր-ի 177 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչվել և հռչակվել է նրա անմեղությունը / վերաբերյալ 20.03.2017թ. դատավճիռը և Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր օր-ի 177 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար և նշված հոդվածի սահմաններում նշանակել արդարացի ու համաչափ պատիժ :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 21-04-2017
Գործը ստացվել է Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 21-04-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Մանուշակ
Ազգանուն Պետրոսյան
Դատավոր
Անուն Սեվակ
Ազգանուն Համբարձումյան
Դատավոր
Անուն Կարինե
Ազգանուն Ղազարյան
Վերաբաշխում
Ամսաթիվ 26-04-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Մանուշակ
Ազգանուն Պետրոսյան
Վերաբաշխման հիմքը Այլ
Մակագրել
Ամսաթիվ 26-04-2017
Նախագահող դատավոր
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Բարսեղյան
Դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Դանիելյան
Դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 28-04-2017
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 11-05-2017
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 07-06-2017
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացվել
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 08-06-2017
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 06-07-2017
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 26-07-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Կողմերի չներկայանալու պատճառով
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 07-08-2017
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 1
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 07-08-2017
Ամբաստանյալ
Անուն Գառնիկ
Ազգանուն Սարիբեկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0149/01/16


Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
Մ. ՄՈՍԻՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Է. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Գ. ՍԱՐԻԲԵԿՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա. ԴԱԲԱՂՅԱՆԻ

2017 թվականի օգոստոսի 07-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ- Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ. Խալաթյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 14820215 քրեական գործը և ընդունել վարույթ:
2015 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` նրան մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2016 թվականի հուլիսի 15-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2016 թվականի հուլիսի 20-ին ընդունվել է դատավոր Ա. Մաթևոսյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճռով` ճանաչվել և հռչակվել է ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ:
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել և նա արդարացվել է` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, վերացվել է։
Դատավճռի դեմ 2017 թվականի ապրիլի 14-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/01/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի ապրիլի 21-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2017 թվականի ապրիլի 28-ի որոշմամբ Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան դատարանում չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ ժամը 13:30-ից մինչև 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Դեմիրճյան փողոցում գտնվող Հունաստանի հանրապետության դեսպանատան մոտ, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով իր կողմից շահագործվող «Մերսեդես-Բենց 180» մակնիշի, 34 VR 368 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայից` իր ընկերուհու` Աննա Ռուբենի Դաբաղյանի ժամանակավոր բացակայության հանգամանքից, իր ավտոմեքենայի մեջ գտնվող, վերջինիս պատկանող պայուսակից գաղտնի հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.640.953 ՀՀ դրամին համարժեք 8.980 եվրո գումարը և նշված ավտոմեքենայով հեռացել:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է և սխալ ու ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածը, Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ, ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի, տուժող Աննա Դաբաղյանի, վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Էվելինա Կարապետյանի, Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները` բողոքաբերը նշել է, որ վերոգրյալ փաստական հանգամանքների համադրված վերլուծության, դեպքի հետ առնչություն ունեցող իրադրությունների տրամաբանական հաջորդականության, օբյեկտիվ իրականության և գործողությունների միջև առկա համակարգված ամփոփման արդյունքում պարզ են դառնում հետևյալ ողջամիտ դիտարկումները.
Ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանն ակնհայտորեն ներկա է եղել տուժող Աննա Դաբաղյանին գումարների փոխանցման երկու դեպքերին, այլ կերպ ասած` վերջինս տեղեկացված է եղել տուժողի մոտ գումարների առկայության և հատկապես դրանք տուժողի պայուսակում գտնվելու հանգամանքի մասին։
Ամբաստանյալի ցուցմունքն այն մասին, թե տուրիստական գործակալության գրասենյակում ինքը նկատել է, որ Աննա Դաբաղյանը գումարը ծրարով վերցրել է և դրել ոչ թե պայուսակի, այլ գրասեղանի դարակում, միանգամայն արժանահավատ չէ և նպատակ է հետապնդում մոլորեցնել իրադարձությունները և ստեղծել այն պատրանքը, թե ինքը չի իմացել գումարների պայուսակում գտնվելու մասին։ Ամբաստանյալի կողմից նշված այդ հանգամանքը հերքվում է մի քանի այլ անձանց, մասնավորապես տուժողի, Ջուլիա Մկրտչյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքներով։
Ինչպես տուժողի, այնպես էլ ամբաստանյալի տված ցուցմունքներից հստակորեն կարելի է արձանագրել այն հանգամանքը, որ Հունաստանի դեսպանատան մոտ Աննա Դաբաղյանը պայուսակը, որի մեջ եղել են ծրարով գումարները, թողել է ավտոմեքենայի մեջ, որտեղ մոտ 5 րոպե տևողությամբ ներկա է եղել բացառապես ամբաստանյալը Գառնիկ Սարիբեկյանը։ Այլ կերպ ասած տուժողի պայուսակի նկատմամբ հասանելիություն ունեցել է միայն և միայն ամբաստանյալը, ով փաստորեն ակնհայտորեն իմացել է դրանում գումարի առկայության մասին։
Բացի այդ ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի տված ցուցմունքներից պարզ է դառնում, որ այն պահին, երբ տուժողը դուրս է եկել խանութից, Գառնիկ Սարիբեկյանն արդեն հեռացած է եղել, ընդ որում վերջինս իմացել է, որ Աննա Դաբաղյանի անձրևանոցը գտնվում է իր մեքենայում, սակայն միևնույն է չի սպասել մինչև Աննա Դաբաղյանը վերադառնա, հանձնի նրան անձրևանոցը և նոր միայն հեռանա։ Նշված հանգամանքը ևս իր իրատեսական ողջամտությունից վկայում է այն մասին, որ Գառնիկ Սարիբեկյանը գողությունը կատարելուց հետո տվյալ պահին փորձել է հապճեպ և հնարավորինս արագ հեռանալ Աննա Դաբաղյանից՝ նույնիսկ չսպասելով նրա խանութից վերադառնալուն և անձրևանոցը վերցնելուն:
Հետևապես վերոգրյալ վերլուծությունների ամբողջությունից ելնելով՝ անհրաժեշտ է ընդգծել, որ սխալ ու անհիմն է դատարանի հետևություններն այն մասին, որ.
1. Տուժող Աննա Դաբաղյանի ցուցմունքները շահագրգիռ անձի ցուցմունքներ են։ Սույն գործի փաստական հանգամանքների ամբողջությունից երևում է, որ ըստ էության կատարված գողության վերաբերյալ դեպքին առնչվել է միայն և գերանզապես տուժողը։ Նման պայմաններում տուժողի հայտնած տեղեկությունները և ցուցմունքներն իրենց արժանահավատության տեսանկյունից չպետք է նվազ կարևոր լինեն, քանի որ դրանք համադրվում են նաև գործով ցուցմունք տված այլ անձանց ցուցմունքների հետ։ Իսկ ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ տուժողի ցուցմունքներն իրենց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է նվազ գնահատվեն, քանի որ վերջինս գործով շահագրգռված անձ է, ապա տուժողի կողմից շահագրգռվածություն ունենալու հանգամանքը կասկած է առաջացնում թեկուզ միայն այն առումով, որ փաստորեն վերջինս գումարները վերցրել է համապատասխան զբոսաշրջային բնույթի ծառայություններ մատուցելու համար, ընդ որում հաշվի առնելով այդ ծառայությունների բնույթը՝ դրանք հստակ ժամանակացույցով կատարվող ծառայություններ են, հետևաբար նման դեպքերում տուժողը կամ պետք է վերադարձներ վճարված գումարները, կամ սեփական միջոցներով կազմակերպեր ծառայությունների մատուցումը՝ այսպիսով երկու դեպքերում էլ հայտնվելով պարտապանի կարգավիճակում, որը միանաշանակ չէր բխում նրա ու տուրիստական գործակալության շահերից։
2. Վկաներ Էլմիրա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքները պարզապես վերաբերում են տուժող Աննա Դաբաղյանին ուղեգրերի արժեքը՝ համապատասխանաբար 7.000 և 1.980 եվրո գումար փոխանցելու հանգամանքին։
Նշված ցուցմունքները վերաբերում են ինչպես ուղեգրերի արժեքն Աննա Դաբաղյանին փոխանցելու հանգամանքին, այնպես էլ այն փաստին, որ այդ փոխանցման պահին ներկա ու ականատես է եղել ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը։
Հետևապես ապացույցների գնահատման սկզբունքների ամբողջականությունից ելնելով՝ բողոքաբերը գտել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի մեղքը լիովին ապացուցված է գործով ձեռք բերված մի շարք փաստական տվյալներով, որոնք լիովին բավարար էին մեղադրական դատավճիռ կայացնելու և ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար, սակայն Դատարանը, ճիշտ չգնահատելով և սխալ մեկնաբանելով փաստական հանգամանքների համակցությունը, կայացրել է ակնհայտորեն անհիմն դատական ակտ։
Այսպիսով, ամփոփելով վերոգրյալը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կերպով կայացրել է արդարացման դատավճիռ։ Առերևույթ թույլ է տրվել դատավարական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա՝ ստորադաս դատարանը ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Աարիբեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ ճանաչելով, սխալ է կիրառել քրեական և քրեադատավարական օրենքը, ինչը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի՝ որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Վերը նշված բոլոր հանգամանքները՝ դատարանների կողմից թույլ տրված խախտումները թե առանձին-առանձին, և թե համակցության մեջ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի լույսի ներքո Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 դատավճիռը բեկանելու հիմք են։
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է` բեկանել և փոփոխել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0149/01/16 դատավճիռը և Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար և նշված հոդվածի սահմաններում նշանակել արդարացի ու համաչափ պատիժ։
Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Է. Պետրոսյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն:
Տուժող Ա. Դաբաղյանը միացավ դատախազի վերաքննիչ բողոքին:
Ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ` խնդրելով մերժել վերաքննիչ բողոքը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին մեղադրող Է. Պետրոսյանի ելույթը, ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկությունները, տուժող Ա. Դաբաղյանի դիրքորոշումը, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք:
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է>>:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<(…) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)>>:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<2. Քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճման` կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները:...>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ>>:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ արարքը հանցավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությունը՝
ա/ արարքը պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենքով,
բ/ այն պետք է բովանդակի հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
գ/ այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույների բավարար ամբողջությամբ:
Այլ կերպ՝ նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայությունը բացառում է հանցանքի առկայությունը: Նշված հետևությունը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանի՝ Տիգրան Շմավոնյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայն՝ <<Արարքը ճանաչվում է հանցավոր միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է՝ օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունը անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին:>> (տես՜ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Տիգրան Ժորայի Շմավոնյանի գործով 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Գրիգոր Վարուժանի Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով իր 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0002/01/14 որոշմամբ վերահաստատում է Ս. Սաքանյանի գործով որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումն այն մասին, որ <<(…) ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը (…):
(…) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է <<ապացույցների համակցություն>> հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում>>:
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2)վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3)դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։>>:
Վճռաբեկ դատարանը Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. <<(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)>>
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ: (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը):
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ <<(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)>>:
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության, վերաբերելիության ու արժանահավատության տեսանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը, դրա արդյունքում դատարանի համապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ, կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափակելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերադաս դատարանի հնարավորությունը։
Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրում է, որ. արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նաև իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած դիրքորոշումն առ այն, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (մանրամասն տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը):
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ գործում առկա ապացույցների համակցությամբ հնարավոր չէ <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատել անձի մեղավորությունը նրան մեղսագրվող արարքում, անձի նկատմամբ տվյալ մեղադրանքի շրջանակներում չի կարող կայացվել մեղադրական դատավճիռ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<< 1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Գողությունը, որը կատարվել է՝
2) խոշոր չափերով,
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի կարգով ապացույցները գնահատելով իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված, ներքին համոզմամբ ապացուցված և հաստատված չի համարել Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը, որպիսի պայմաններում հիմնավորված կերպով եկել է եզրահանգման, որ նրա նկատմամբ պետք է կայացվի արդարացման դատավճիռ` կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ:
Ստորև, Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդումներին և հիմնավորումներին, որոնք վերաբերվում են Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գ. Սարիբեկյանին արդարացնելուն և նրա կողմից կատարված արարքին ճիշտ իրավական գնահատականի չարժանացնելուն, որի արդյունքում, ըստ բողոք բերած անձի` դատարանը եկել է ոչ ճիշտ եզրահանգման:
Այսպես` առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանը, ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) 2015 թվականի նոյեմբերի 08-ի լույս 09-ի գիշերը՝ դեռևս լույսը չբացված, գնացել է Աննայի Զեյթունում գտնվող բնակարան, քանի որ վերջինս գործնական հանդիպում պետք է ունենար Հունաստանից ժամանած հյուրերի հետ: Այնտեղից միասին, իր անձնական ավտոմեքենայով, այդ հյուրերին դիմավորելու նպատակով, գնացել են օդանավակայան: Հյուրերին տարել են հյուրանոց, այնուհետև, Աննա Դաբաղյանին տարել է տուն՝ պայմանավորվելով, որ երկու ժամ հետո պետք է նորից գնան գրասենյակ: Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս ցանկացել է, որ ինքը տանը մնա նրա հետ: Առավոտյան գնացել է Աննայի հետևից, այնուհետև, միասին գնացել են գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում եղել են Ջուլիան և նրա մայրը: Քիչ անց գրասենյակ է եկել մի երիտասարդ զույգ: Տեսել է, թե ինչպես է երիտասարդն Աննային ծրար տվել: Տեսել է, որ ծրարում եվրո արտարժույթով գումար է եղել: Այդ երիտասարդը նախքան գումարն Աննային փոխանցելը հաշվել է այն: Աննան բացել է ծրարը, հաշվել գումարը, որից հետո կրկին գումարը դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ դրել է ոչ թե պայուսակի մեջ, այլ՝ գրասեղանի դարակում: Աննան բարձրաձայն չի հաշվել գումարը, չնայած ինքը ներկա է եղել սենյակում, սակայն չի լսել, թե որքան գումար է եղել այդ ծրարի մեջ: Դրանից հետո, որքան հիշում է, բարձրացել է երկրորդ հարկ, հետո՝ վերադարձել: Այնուհետև, Աննան վերցրել է պայուսակը և միասին դուրս են եկել գրասենյակից: Միասին գնացել են «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են հույն հյուրերին: Այնուհետև, բոլորով միասին վերադարձել են գրասենյակ: Գրասենյակում սուրճ են խմել, իսկ հետո հյուրերի հետ միասին դուրս են եկել և գնացել Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն: Աննան ճանապարհել է հյուրերին և վերադարձել, ողջ ընթացքում պայուսակը եղել է Աննայի հետ: Հետ վերադառնալուց հետո Աննան ասել է, որ պետք է գնան Զեյթուն, քանի որ ինչ-որ անձի պետք է հանդիպեն, սակայն՝ ում, ինքը չգիտի: Զեյթունում Աննան իջել է ավտոմեքենայից և հանդիպել ինչ-որ կնոջ, ում ինքը տեսել է, չնայած նրան, որ հեռու էր մեքենան կայանել: Չի տեսել, որ այդ կինն Աննային գումար է փոխանցել: Այնուհետև, Աննան վերադարձել է և խնդրել է գնալ Կոմիտասում գտնվող տուրիստական գործակալություն՝ հույն հյուրերին այնտեղից վերցնելու համար, որտեղից էլ՝ Հունաստանի դեսպանատուն: Զեյթուն գնալու ճանապարհին Աննայի հետ վիճաբանել են, քանի որ վերջինս իրեն ասում էր, որ շուրջ երեք օր չպետք է տուն գնա, քանի որ Հունաստանից հյուրեր ունեն, իսկ ինքը չէր համաձայնվում: Հավելել է նաև, որ Աննան մեքենայի մեջ անձրևանոց է թողել և, եթե անձրև գար և ավտոմեքենայի պատուհանն իջեցված չլիներ, ինչպես Աննան է նշում իր ցուցմունքում, ապա ավտոմեքենայից իջնելուց Աննան անձրևանոցն իր հետ կվերցներ: Ավտոմեքենան կայանել է անմիջապես դեսպանատան դիմաց: Նշել է, որ Աննան Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, վերջինս Աննային արգելել էր դեսպանատուն մուտք գործել: Աննան չի ցանկացել, որ իրեն տեսնեն, ուստի, նախքան ավտոմեքենայից իջնելը, խնդրել է իջեցնել ավտոմեքենայի պատուհանը, նայել է դուրս և տեսնելով, որ մարդ չկա՝ իջել է ավտոմեքենայից: Նշել է, որ Աննան իջնելով ավտոմեքենայից՝ պայուսակը թողել է ավտոմեքենայում՝ նստատեղի վրա: Մոտենալով դեսպանատանը՝ Աննան սեղմել է դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, ուղեկցել հույն հյուրերին: Ինքն այդ ընթացքում հեռախոսով խոսել է իր քրոջ որդու հետ, ինչը հասատատվում է նաև հեռախոսահամարի վերծանումներով: Երկու րոպե անց Աննան վերադարձել է, ինքը պայուսակը վերցրել է և, հարգանքից ելնելով, փոխանցել Աննային, որ նա կարողանա նստել: Աննան խնդրել է ավտոմեքենայով մի փոքր առաջանան, ներքևի խանութից ջուր գնեն, իսկ այնուհետև մի տեղ կանգնեն զրուցեն: Քանի որ հույն հյուրերն արդեն ավտոմեքենայի մեջ չէին, Աննային պատասխանել է, որ ավտոմեքենայից իջնելուց հետո չի սպասելու իրեն: Աննան չի հավատացել, անձրևանոցը թողնելով ավտոմեքենայի մեջ, վերցրել է պայուսակը, իջել ավտոմեքենայից և մտել խանութ, իսկ ինքն էլ ավտոմեքենայով հեռացել է: Դատարանի այն հարցին, թե ինչու այդ օրն ավելի շուտ չի հեռացել, ամբաստանյալը պատասխանել է, որ չէր ուզում հույն հյուրերի մոտ վատ տպավորություն թողնել: Ավտոմեքենայից իջնելուց առաջ Աննան սպառնացել է` իր կնոջը՝ Նառային պատմել իրենց մասին: Ճանապարհին Աննան իրեն հաղորդագրություններ է գրել, զանգահարել է, սակայն ինքը չի պատասխանել: Երբ արդեն տանն էր, պատասխանել է Աննայի զանգին: Աննան իրեն ասել է, որ իբր ինքն իր պայուսակից գումար է գողացել, Աննային ասել է, որ գողության հետ որևէ առնչություն չունի և պահանջել է իրեն այլևս չզանգահարել:
Ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ դեպք է եղել, որ իրեն հոր վիրահատության համար գումար է անհրաժեշտ եղել և ինքը խնդրել է Աննային իրեն 100.000 դրամ գումար տալ, դրանից բացի այլ դեպք չի եղել, որ ինքն Աննայից գումար վերցնի:
Դատարանի հարցին ի պատասխան՝ նշել է, որ իրենց առաջին վիճաբանությունից հետո Աննան իրեն մեղադրել է գումար հափշտակելու մեջ, նույնիսկ դիմել է ինչ-որ տղաների օգնությանը: Ինքը հանդիպել է այդ տղաների հետ, վերջիններս հասկացել են, որ ինքը որևէ գումար Աննայից չի հափշտակել:
Տուժողի այն հարցին՝ ինչպես ամբաստանյալը կբացատրի այն հանգամանքը, եթե ինքը Հունաստանի դեսպանի հետ խնդիրներ է ունեցել, ապա ինչպես է իրենց երկուսի համար վիզա ստացել կամ ինչու է դեսպանը ներկա եղել իր կողմից կազմակերպած միջոցառմանը, ամբաստանյալը պատասխանեց, որ Հունաստանի վիզաներն Աննան ստացել է նախքան դեսպանատան հետ խնդիրներ առաջանալը, նախքան ինը մերժում ստանալը, երբ հույները հասկացել են, որ Աննան «գործ անող» է, իսկ ինչ վերաբերում է կազմակերպված միջոցառման մասնակիցներին, ապա՝ ինքն այնտեղ ներկա չի եղել և չգիտի, թե ովքեր են ներկա եղել:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում տուժող Աննա Դաբաղյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ (…) 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի առավոտյան իրենք գրասենյակում են եղել, երբ այնտեղ են եկել իրենց հաճախորդ Էդմոնդը և նրա կինը: Էդմոնդ Գրիգորյանն ուղեգիր ձեռք բերելու նպատակով իրեն վճարել է 1980 եվրո գումար, որի ժամանակ ներկա է եղել նաև Գառնիկ Սարիբեկյանը:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ միասին դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել «Էրեբունի» հյուրանոց, որտեղից վերցրել են Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերներին, վերադարձել են գրասենյակ, սուրճ են խմել: Այնուհետև, նույն ավտոմեքենայով, Գառնիկի հետ միասին, հույն գործընկերներին տարել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գործակալություն, որտեղ նրանք հանդիպում պետք է ունենային:
Նշել է, որ նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ իրենց հաճախորդ Էվելինան պետք է գար գրասենյակ և վճարեր ուղեգրերի գումարը, սակայն Էվելինան զանգահարել է իրեն և խնդրել՝ եթե Զեյթունում լինի, անձամբ գա և ստանա գումարը: Ինքը համաձայնվել է: Գառնիկի հետ միասին գնացել են Դրոյի 13 հասցեում գտնվող շենքի մոտ՝ ուղեգրերի արժեքն Էվելինայից վերցնելու համար: Շենքի դիմաց Էվելինան ծրարով իրեն է փոխանցել գումարը: Քիչ անց, երբ նստել է մեքենան, զանգահարել է Էվելինայի քույրը՝ Գայանեն և խնդրել է, որ հաշվի Էվելինայի փոխանցած գումարը: Գառնիկի ներկայությամբ հաշվել է գումարը և դրել պայուսակի մեջ: Այնուհետև, տուժող Աննա Դաբաղյանը պատասխանելով կողմերի հարցերին, նշել է, որ Էվելինայի կողմից իրեն փոխանցված 7000 եվրո գումարը դրված է եղել արևածաղկի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, իսկ Էդմոնդից ստացած 1980 եվրո գամարը՝ ծրարի մեջ:
Այնուհետև, Գառնիկի հետ վերադարձել են Կոմիտասի պողոտայում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնտեղից վերցրել են հույն գործընկերներին և տարել նրանց Հունաստանի դեսպանատուն: Հասնելով դեսպանատան մոտ՝ դուրս է եկել ավտոմեքենայից իր հույն գործընկերուհուն օգնելու նպատակով, քանի որ վերջինիս ձեռքում նվերներ են եղել: Պայուսակը թողել է ավտոմեքենայի մեջ՝ նստատեղի վրա: Սեղմել է Հունաստանի դեսպանատան մուտքի դռան զանգի կոճակը, հայտնել է դեսպանի հետ տեսակցության մասին: Այդ ամենը տևել է հինգ րոպեից ոչ ավել: Նստելով ավտոմեքենան՝ նկատել է, որ Գառնիկի ինքնազգացողությունը վատ է, կարմրած է, հարցրել է, թե ինչ է պատահել, վերջինս պատասխանել է, որ ճնշումն է բարձրացել և խնդրել է իր համար հանքային ջուր գնել: Վերցնելով պայուսակը մտել է խանութ, մուտքի մոտից 120 դրամ վճարելով գնել է հանքային ջուրը և արդեն պատուհանի մոտից նկատել է, որ Գառնիկի ավտոմեքենան չկա: Սկսել է զանգել Գառնիկին իր մոտ եղած բոլոր չորս հեռախոսահամարներից, սակայն վերջինս առհասարակ չի պատասխանել: Այդ ընթացքում կանգնեցրել է տաքսի ավտոմեքենա՝ մտածելով, որ Գառնիկն այնքան վատ է եղել, որ գնացել է: Այդ ժամանակ չի էլ կասկածել, որ Գառնիկը կարող է գումարները հափշտակած լիներ: Ձեռքում եղած փաթեթը տեղավորելու նպատակով բացել է պայուսակը և տեսել, որ գումարները բացակայում են: Զանգահարել է ոստիկանություն:
Պատասխանելով կողմերի հարցերին՝ բացառել է գումարներն այլ անձի կողմից հափշտակելու հնարավորությունը: Հավելել է, որ նախկինում ևս Գառնիկն իրենից չորս հազար եվրո գումար է հափշտակել:
Զանգահարել է Գառնիկին, սակայն նա չի պատասխանել: Այնուհետև հաղորդագրություն է ուղարկել Գառնիկին այն մասին, որ դիմելու է ոստիկանություն: Տաս վարկյան անց Գառնիկը զանգահարել է իրեն, ինքը զայրացած ասել է Գառնիկին. «Այ սրիկա, ու՞ր են իմ գումարները, դու գիտես, որ դա իմ գումարները չեն, վերադարձրու, քանի դեռ ես չեմ դիմել ոստիկանություն»: Գառնիկը պատասխանել է, որ իրեն հանգիստ թողնի, իրենց միջև ոչինչ չի կարող լինել, քանի որ ինքն ամուսնացած է, իրեն այլևս չզանգի և անջատել է հեռախոսը: Այնուհետև, գնացել է գրասենյակ, որտեղ իրեն դիմավորել է գործընկերուհին:
Տուժողը նշել է, որ երբևէ իր և Գառնիկ Սարիբեկյանի միջև վեճ տեղի չի ունեցել, ինքը երբեք չի ստիպել Գառնիկին, որ նա բաժանվի ընտանիքից և իր հետ ամուսնանա, առավել ևս, որ ինքն ամուսնացած է եղել:
Պատասխանելով դատավարական կողմերի հարցերին՝ տուժող Աննա Դաբաղյանը հավելել է, որ դեպքի պահին ունեցել է չորս հեռախոսահամար, որոնք տեղադրված են եղել երկու հեռախոսի մեջ: Հեռախոսը, որի մեջ գրանցված է եղել Գառնիկի և իր գործընկերոջ հեռախոսահամարները, եղել է իր ձեռքում, իսկ մյուս հեռախոսը չի հիշում՝ իր ձեռքում է եղել, թե՝ վերարկուի գրպանում: Նշել է, որ պայուսակում երբևէ հեռախոս չի պահում, քանի որ չի լսում հեռախոսազանգի ձայնը:
Պաշտպանի հարցին պատասխանելով՝ տուժողը հայտնել է, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանից երբևէ հղի չի եղել, իսկ կատարվածից հետո հղի լինելու մասին հաղորդագրություններ է ուղարկել Գառնիկ Սարիբեկյանին, որպեսզի հանդիպում կազմակերպի վերջինիս հետ:
Դատաքննության ընթացքում վկա Աննա Վազգենի Ղազարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աննա Դաբաղյանի հետ հանդիսանում են գործընկերներ: Դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-11-ի սահմաններում գնացել է գրասենյակ: Այդ ժամանակ գրասենյակում էին գտնվում Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին և նրա ամուսինը, Աննան` ընկերոջ հետ, ինքն ու իր աղջիկը: Նշել է, որ իր ներկայությամբ Աննային որևէ մեկը գումար չի փոխանցել, հետագայում, գրանցամատյանում է տեսել կատարված գործարքի մասին գրառումները: Հավելել է, որ ըստ Աննայի՝ հափշտակությունը կատարել է նրա ընկեր Գառնիկը, բայց ինքը ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ չի տեսել (…):
Վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվել են վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Մասնավորապես, վկա Աննա Ղազարյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10:30-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի և գործակալության գրասենյակում եղել է իր դուստրը`Ջուլիետա Մկրտչյանը, ով նույնպես աշխատել է նույն գործակալությունում: Քիչ անց գրասենյակ են եկել հաճախորդ Էդմոնդ Գրիգորյանը` իր կնոջ հետ միասին, ովքեր նախնական պայմանավորվածություն են ունեցել Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջիններիս գալուց մոտ 15 րոպե հետո գրասենյակ է եկել Աննա Դաբաղյանը, ում հետ եղել է նաև նրա ընկեր Գառնիկը:
Հակասության առումով դատական նիստի ընթացքում վկան պնդել է, որ երբ ինքը գնացել է տուրիստական գրասենյակ, այնտեղ են եղել Հունաստանից ժամանած իրենց գործընկերուհին՝ ամուսնու հետ, Գառնիկը, Աննան ու Էդմոնդը: Նշեց, որ քննիչի մոտ ցուցմունք տալիս եղել է շփոթված և բացառված չէ, որ որոշ մանրամասնություններ լավ չի հիշել:
Դատաքննության ընթացքում վկա Ջուլիետա Մկրտչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, առավոտյան ժամը 10-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի՝ Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող «Բուլվար պլազա» բիզնես կենտրոնի առաջին հարկում գտնվող տուրիստական գրասենյակ, այնուհետև այնտեղ են եկել Աննան և Գառնիկը, քիչ անց՝ Հունաստանից ժամանած հյուրերը, իսկ հետո էլ՝ իրենց հաճախորդներից Էդմոնդ Գրիգորյանը՝ կնոջ հետ: Հիշում է, որ Էդմոնդ Գրիգորյանը, որպես ուղեգրի կանխավճար, պետք է վճարեր 1800-2000 եվրո գումար: Ինքն ականատես է եղել, որ այդ գումարն Էդմոնդը փոխանցել է Աննային: Աննան հաշվել է գումարը, դրել ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակը: Դրանից հետո Էդմոնդ Գրիգորյանը և նրա կինը դուրս են եկել գրասենյակից, իսկ որոշ ժամանակ անց դուրս են եկել նաև Աննան ու Գառնիկը: Որոշ ժամանակ անց Աննա Դաբաղյանը զանգահարել է, եղել է շատ սրտնեղված վիճակում և խնդրել է, որ իրեն դիմավորեն: Ինքն ու իր մայրիկը դուրս են եկել բիզնես-կենտրոնի աստիճանների մոտ՝ այնտեղ հանդիպել են Աննա Դաբաղյանին: Աննան պատմել է, որ Գառնիկը գողացել է իր մոտ գտնվող գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ գողացված գումարը եղել է Էդմոնդ Գրիգորյանից վերցված 1980 եվրո գումարը և մեկ այլ հաճախորդից վերցված գումարը: Նշել է, որ տեղյակ չի եղել այդ օրն Աննայի կողմից այլ գործարք կատարելու մասին (…):
Նախաքննության ընթացքում վկա Էվելինա Արագածի Կարապետյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանգստի և բարեկամներին տեսակցելու համար Հունաստանի Հանրապետություն մեկնելու նպատակով ուղեգրի ձեռքբերման համար դիմել է իր ծանոթ Աննա Դաբաղյանին, ով զբաղվում է տուրիստական ծառայություններ մատուցելու գործունեությամբ: Պայմանավորվածության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին Աննա Դաբաղյանին պետք է վճարեր ուղեգրի արժեքը, սակայն վատառողջ լինելու պատճառով չի կարողացել գնալ, զանգահարել է Աննային և ասել այդ մասին, իսկ Աննան հայտնել է, որ օրվա ընթացքում կմոտենա և գումարը կվերցնի անձամբ: Նույն օրը՝ ժամը 12:30-ից 13:00-ն ընկած ժամանակահատվածում Աննան զանգահարել է իրեն և խնդրել, որ իջնի շենքի բակ, քանի որ հասնում է նշված վայր: Իջել է շենքի բակ և նկատել է, որ 15-20 մետր հեռավորության վրա կանգնած է եղել արծաթագույն մեքենա, որից իջել է Աննան և մոտեցել իրեն: Այդ ժամանակ ինքն Աննային փոխանցել է 7000 եվրո գումար՝ դրված չիփսի համար նախատեսված փաթեթի մեջ, որը նա վերցրել և դրել է իր ձեռքի պայուսակի մեջ, կարճ զրուցել են իրար հետ և Աննան գնացել և նստել է նշված ավտոմեքենայի մեջ: Աննայի մեքենա նստելու ժամանակ, քանի որ մեքենայի ուղևորի կողմի առջևի պատուհանը բաց է եղել, ինքը նկատել է, որ մեքենայի ղեկին եղել է մի տղամարդ, ում դեմքը չի կարողացել տեսնել: Դրանից հետո Աննան նշված մեքենայով հեռացել է, իսկ ինքը բնակարան բարձրանալուց հետո զանգահարել է Աննային և հարցրել, թե հաշվել է տված գումարը, իսկ վերջինս պատասխանել է, որ կհաշվի: Դրանից մոտավորապես մեկ ու կես ժամ անց Աննան կրկին զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ դեպք է պատահել, որ ինքը նշված գումարը հաշվել ու դրել է իր պայուսակի մեջ, գնացել են Հունաստանի դեսպանատան մոտ, որտեղ իր ընկերը պայուսակից հանել է գումարը և հեռացել: Աննան հայտնել է, որ իր ընկերը եղել է այն ավտոմեքենայի վարորդը, ում հետ միասին եկել էին գումարը վերցնելու: Նշել է նաև, որ Աննայի ընկերոջը չի ճանաչում, վերջինիս անունը չգիտի, խոսակցությունից է հասկացել, որ ավտոմեքենայի վարորդն Աննայի ընկերն է, բացի այդ նկատել է, որ Աննայի մեքենա նստելուց հետո նրանք իրար համբուրել են:
Նախաքննության ընթացքում վկա Էդմոնդ Կարլենի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը և կինը որոշել են հանգստի նպատակով մեկնել Եվրոպա և ուղեգիր ձեռք բերելու համար այցելել են «Սագա թրեվլ» տուրիստական գործակալություն, որտեղ ծանոթացել են գործակալության տնօրեն Աննա Դաբաղյանի հետ: Վերջինիս հետ պայմանավորվել է, որ մի քանի օր անց վճարելու է ուղեգրերի արժեքի կանխավճարը և այդ նպատակով 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 10-ից 10:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կնոջ՝ Անի Գրիգորյանի հետ միասին կրկին գնացել են Երևան քաղաքի Արամի 64 հասցեում գտնվող բիզնես-կենտրոնի առաջին հարկում տեղակայված՝ նշված տուրիստական գործակալության գրասենյակ: Մոտ 10-15 րոպե սպասելուց հետո եկել է Աննան, ում հետ ինչ-որ երիտասարդ է եղել: Գրասենյակում ինքն Աննա Դաբաղյանին է վճարել 1980 եվրո գումար, որը եղել է ծրարի մեջ դրված, հաշվել է տեղում և առանց ծրարի մեջ դնելու՝ փոխանցել է Աննային, ով նույնպես հաշվել է գումարը, ապա այն դրել է ծրարի մեջ, իսկ ծրարն էլ՝ պայուսակի մեջ: Գումարը փոխանցելու ժամանակ գրասենյակում եղել են ինքն ու իր կինը, գրասենյակի աշխատակից Ջուլիան, գործակալության տնօրեն Աննան և վերջինիս հետ եկած երիտասարդը: Գումարը վճարելուց հետո դուրս են եկել գրասենյակից և գնացել: Մի քանի օր անց, երբ զանգահարել է Աննային, տեղեկացել է, որ Աննայի մոտից գողացել են 9.000 եվրո գումար, որի մեջ եղել է նաև իր կողմից տրված կանխավճարը: Աննան զրույցի ընթացքում իրեն հայտնել է, որ գողության կատարման մեջ կասկածում է իր ընկերոջը՝ այն երիտասարդին, ով գումարը հանձնելու ժամանակ իրենց հետ գտնվել էր գրասենյակում:
Այլ ապացույց ճանաչված հեռախոսազանգի ձայնագրություն պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրության համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին՝ հեռախոսազանգի միջոցով դեպքի մասին տեղեկացրել է Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջը՝ Արփինե Սարիբեկյանին և փորձել է պարզել Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը:
Այլ ապացույց ճանաչված կարճ հաղորդագրություն պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրության համաձայն՝ Աննա Դաբաղյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, դեպքից հետո, հաղորդագրությունների միջոցով փորձել է կապ հաստատել Գառնիկ Սարիբեկյանի հետ և պարզել վերջինիս գտնվելու վայրը:
«Յուքոմ» ՍՊԸ-ից 2016 թվականի ապրիլի 25-ին ստացված տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ժամը 13:30 և 14:14 րոպեներին վերը նշված հեռախոսահամարից թվով երկու կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095 31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում դեպքի վերաբերյալ տված հաղորդման համաձայն` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին, ժամը 13:30-ից 13:35-ն ընկած ժամանակահատվածում Հունաստանի դեսպանատան մոտ ինքը պայուսակը թողել է ընկերոջ՝ Գառնիկ Սարիբեկյանի ավտոմեքենայում և իջել մեքենայից, որի ընթացքում վերջինս մեքենայից գողացել է 9.000 եվրո գումար:
Դատական նիստի ընթացքում պաշտպան Մ. Ամիրյանի միջնորդությամբ հրապարակվել է 2016 թվականի մարտի 30-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ զննության է ենթարկվել Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործված 099-30-45-46 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ժամը 09:00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ը, ժամը 24:00-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված` 099- 35-88-04 հեռախոսահամարի 2015 թվականի նոյեմբերի 07-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածի ելքային և մուտքային հեռախոսահամարների վերծանումները, ինչպես նաև վերոնշյալ հեռախոսահամարների հեռախոսազանգերն սպասարկած ալեհավաք կայանների հասցեները և աբոնենտային տվյալները պարունակող «Արմենտել» ՓԲԸ-ի ցանցում առկա տվյալները: Վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող և իր անվամբ հաշվառված 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործած 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից և չի կատարել ելքային հեռախոսազանգ հիշյալ հեռախոսահամարին` 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ի ընթացքում: Վերծանման զննությամբ պարզվել է, որ Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործվող 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին ելքային հեռախոսազանգ չի կատարվել 099-30-45-46 հեռախոսահամարին և ոչ էլ մուտքային հեռախոսազանգ է ստացել այդ համարից:
Պաշտպանը հայտարարել է, որ վերծանումների զննության արդյունքում պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործվող 099-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարը հեռախոսազանգ չի ստացել Էվելինա Կարապետյանի կողմից օգտագործված 099-35-88-04 բջջային հեռախոսահամարից: Նշել է, որ վկա Էվելինա Կարապետյանի հարցաքննության համաձայն` վերջինս 2015 թվականի նոյեմբերի 09-ին զանգահարել է Աննա Դաբաղյանին, մինչդեռ ըստ պաշտպանի` ակնհայտ է, որ որևէ հեռախոսազանգ չի եղել:
Պաշտպանի միջնորդությամբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել է նաև 2016 թվականի ապրիլի 26-ի զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի` զննությամբ պարզվել է, որ Աննա Դաբաղյանի կողմից օգտագործած 041-30-45-46 բջջային հեռախոսահամարից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 22:56 րոպեից մինչև 23:42 րոպեն ընկած ժամանակահատվածում թվով վեց կարճ հաղորդագրություններ են ուղարկվել Գառնիկ Սարիբեկյանի 095-31-91-95 բջջային հեռախոսահամարին:
Վերաքննիչ դատարանը ևս գտնում է, որ տուժող Աննա Դաբաղյանի և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչպես նաև տուժողի գործի ելքով շահագրգռվածությունը կասկած են հարուցում տուժողի կողմից հաղորդած փաստական տվյալների ճշմարտացիության վերաբերյալ, իսկ ինչ վերաբերում է գործով առկա այլ ապացույցներին, մասնավորապես` վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքներին, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրություններին, ապա Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ դրանք հանդիսանում են անուղղակի ապացույցներ, և դրանցով չեն հաստատվում տվյալ քրեական գործով ապացուցման առարկա կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի առնչությունը դեպքին և նրա մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան մեղսագրվող արարքը կատարելու մեջ:
Ինչ վերաբերում է տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն ձեռք է բերվել տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական գործողություն կատարելու իրավունք չունցող անձի կողմից, անձանց հաղորդակցվելու ձայնագրառման քրեադատավարական կարգի էական խախտմամբ, ուստի թույլատրելի ապացույց չէ և չի կարող դրվել անձի դատապարտման հիմքում:
Բացի այդ` ինչպես արձանագրել է Առաջին ատյանի դատարանը` տուժող Աննա Դաբաղյանի կողմից ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի քրոջ՝ Արփինե Սարիբեկյանին կատարած հեռախոսազանգի ձայնագրությունը պարունակող լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունը սույն գործով նաև վերաբերելի ապացույց չէ, քանի որ տուժողի կողմից դեպքի մասին տեղեկացնելու և Գառնիկ Սարիբեկյանի գտնվելու վայրը ճշտելու նպատակով ամբաստանյալի քրոջը զանգահարելու հանգամանքը չի կարող որևէ կերպ հիմնավորել ամբաստանյալի մեղավորությունն իրեն մեղասգրվող արարքում:
Քննարկվող դեպքում, Գառնիկ Սարիբեկյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն ըստ էության բավարար չափով մեղադրական տվյալներ չեն պարունակում մեղադրական դատական ակտ կայացնելու առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար:
Վերստին անդրադառնալով տուժողի ցուցմունքներին` հարկ է նշել, որ դրանցում տեղ գտած տեղեկությունները բավարար չեն Գառնիկ Սարիբեկյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու առնչությամբ:
Ինչ վերաբերում է նաև գործով ձեռք բերված մյուս փաստական տվյալներին, այդ թվում նաև՝ վկաների ցուցմունքներին, ապա դրանք չեն պարունակում ուղղակի մեղադրական տվյալներ Գառնիկ Սարիբեկյանին հանցանքի կատարման մեջ մերկացնելու առնչությամբ:
Քննարկվող պարագայում, Վերաքննիչ դատարանի դիտարկմամբ, դրանք ըստ էության կրում են ածանցյալ բնույթ և մեղադրանքը հիմնավորված համարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հետևաբար, այդ առնչությամբ պաշտպանության կողմի բերված պատճառաբանությունները և պնդումներն ըստ էության ոչ միայն չեն հերքվում, այլև որպես չփարատված կասկած պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ պաշպանության կողմի:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, áñ Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղադրանք առաջադրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը չի պահպանել ապացույցները գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից գնահատելու օրենսդրական պահանջը` խախտելով անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջները:
Հարկ է նշել, որ քննարկվող պարագայում, սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ինչպես առանձին վերցված, այնպես էլ իրենց համակցությամբ, բավարար չեն հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Գառնիկ Սարիբեկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Այլ խոսքով` մեղադրանքի կողմի ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Գառնիկ Սարիբեկյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Այսպիսով, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների` տուժող Ա. Դաբաղյանի, վկաներ Ջուլիետա Մկրտչյանի, Աննա Ղազարյանի, Էվելինա Կարապետյանի և Էդմոնդ Գրիգորյանի ցուցմունքների, ինչպես նաև տուժողին պատկանող 041 30-45-46 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության և ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի հեռախոսահամարին ուղարկված կարճ հաղորդագրությունները պարունակող լուսանկարի զննության արձանագրությունների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալի, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալ Գառնիկ Սարիբեկյանի կողմից իրեն մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարումը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ` Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, դատավճիռը բեկանելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական օրենքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Է. Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:

Ամբաստանյալ Գառնիկ Գասպարի Սարիբեկյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 20-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 07-08-2017
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Ռուզաննա
Ազգանուն Բարսեղյան
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 03-10-2017
Էջերի քանակը 252, 162, 210, 83
Գործին կից նյութեր Կից`2-րդ հատորին Գառնիկ Սարիբեկյանի անձնագիրը:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 03-10-2017
Էջերի քանակը 252, 162, 210, 83
Գործին կից նյութերը Կից`2-րդ հատորին Գառնիկ Սարիբեկյանի անձնագիրը:
Ուր Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Գրության համարը Ե-28732/17