ԵԱՔԴ/0141/01/16






ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

8 նոյեմբերի 2017թ. ք. Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ե.Կարապետյանի,
Ա.Վարդանյանի
Լ.Իսպիրյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Առաքելյանի,
պաշտպաններ` Մ.Ֆարմանյանի,
Է.Բեգլարյանի,
ամբաստանյալ` Վ.Լազարյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ` Լ.Ավագյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վահե Վարդանի Լազարյանի (ծնված 12.03.1981թ., Երևան քաղաքում, ազգությամբ՝ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին` երկու անչափահաս երեխա, նախկինում` չդատված, հաշվառված Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի 4-րդ շենքի 18 բնակարանում, փաստացի բնակվող Երևան քաղաքի Կ.Ուլնեցու փողոցի 70/1 շենքի 2-րդ բնակարանում) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,


ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի հուլիսի 3–ին ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 09112615 նախաքննական համարով քրեական գործը։
Նույն օրը «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերությունը ճանաչվել է տուժող:
Նույն օրը որոշում է կայացվել Վահե Վարդանի Լազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2015 թվականի հուլիսի 9-ին Լևոն Մուսոյանը ճանաչվել է տուժողի ներկայացուցիչ:
2015 թվականի հուլիսի 10–ին որոշում է կայացվել Վահե Վարդանի Լազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
ՀՀ ՔԿ ԵՔՔՎ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի՝ 2016 թվականի հունիսի 30–ի որոշմամբ Վահե Վարդանի Լազարյանին նախկիում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2016 թվականի հունիսի 30–ին կազմվել է քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը, որը 2016 թվականի հուլիսի 8–ին հաստատվել է Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա.Առաքելյանի կողմից ։
2. 2016 թվականի հուլիսի 12–ին քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0141/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և 2016 թվականին հուլիսի 13-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին։
Նույն օրը որոշում է կայացվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին։
2016 թվականի հուլիսի 28–ին որոշում է կայացվել քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին։
3. Մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի համաձայն` Վահե Վարդանի Լազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն ենթադրյալ հանցանքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքը՝ ընդհանուր 13.884.000 ՀՀ դրամ գումար, խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Լևոն Մուսոյանին պատկանող Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով իր անվամբ մաս-մաս՝ 14 առանձին պայմանագրերով գրավադրել է կեղծ ոսկյա զարդեր, որոնց դիմաց ստացել է առանձնապես խոշոր չափի՝ ընդհանուր 10.975.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել այն, իսկ 2.909.000 ՀՀ դրամ գումարը նույն եղանակով խաբեությամբ հափշտակել է՝ Էդգար Գրիգորյանի հետ նախնական համաձայնության գալով՝ ուրիշի խոշոր չափի գույքը խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ:
Այսպես՝ Վահե Լազարյանն, ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքը՝ ընդհանուր 13.884.000 ՀՀ դրամ գումար, խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցի 23/1 շենքի 9-րդ բնակարանում պատրաստել է ընդհանուր 76 հատ միանման կեղծ ոսկյա կախազարդեր և 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 59 կախազարդերը մաս-մաս՝ 14 առանձին պայմանագրերով իր անվամբ գրավադրել է Լևոն Մուսոյանին պատկանող Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը՝ աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Գրավադրված կախազարդերի դիմաց ստացել է առանձնապես խոշոր չափի՝ ընդհանուր 10.975.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել այն, իսկ 2.909.000 ՀՀ դրամ գումարը նույն եղանակով խաբեությամբ հափշտակել է՝ Էդգար Գրիգորյանի հետ նախնական համաձայնության գալով՝ ուրիշի խոշոր չափի գույքը խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ: 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի մայիսի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում նույն գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով՝ 5 առանձին պայմանագրերով Էդգար Գրիգորյանն իր անվամբ գրավադրել է Վահե Լազարյանի պատրաստած ընդհանուր թվով 17 կեղծ ոսկյա կախազարդեր, որոնց դիմաց ստացել է խոշոր չափի՝ ընդհանուր 2.909.000 ՀՀ դրամ գումար և խարդախությամբ հափշտակել այն:
2017 թվականի օգոստոսի 25-ին Մեղադրող Ա.Առաքելյանը որոշում է կայացրել Վահե Վարդանի Լազարյանին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասին 1-ին կետով, այն ենթադրյալ հանցանքը կատարելու համար, որ նա ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքը ընդհանուր 13.884.000 ՀՀ դրամ գումար, խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Լևոն Մուսոյանին պատկանող Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով իր անվամբ մաս-մաս՝ 14 առանձին պայմանագրերով, գրավադրել է կեղծ ոսկյա զարդեր, որոնց դիմաց ստացել է առանձնապես խոշոր չափի՝ ընդհանուր 10.975.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել այն, իսկ 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև մայիսի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում նույն գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով՝ 5 առանձին պայմանագրերով՝ իր ընկեր Էդգար Գրիգորյանին օգտագործելու միջոցով՝ վերջինիս կողմից անզգուշությամբ գործելու պայմաններում, Է.Գրիգորյանի անվամբ գրավադրվել է Վ.Լազարյանի կողմից պատրաստված ընդհանուր թվով 17 կեղծ ոսկյա կախազարդեր, որոնց դիմաց Էդգար Գրիգորյանը ստացել է խոշոր չափի՝ ընդհանուրը 2.909.000 ՀՀ դրամ գումար, ով այդ գումարը փոխանցել է Վահե Լազարյանին, իսկ վերջինս խաբեությամբ այն հափշտակել է:
Այսպես. Վահե Լազարյանը, ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքը՝ ընդհանուր 13.884.000 ՀՀ դրամ գումար, խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցի 23/1 շենքի 9-րդ բնակարանում պատրաստել է ընդհանուր 76 հատ միանման կեղծ ոսկյա կախազարդեր և 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում թվով 59 կախազարդերը մաս-մաս՝ 14 առանձին պայմանագրերով իր անվամբ գրավադրել է Լևոն Մուսոյանին պատկանող՝ Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը՝ աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով: Գրավադրված կախազարդերի դիմաց ստացել է առանձնապես խոշոր չափի՝ ընդհանուր 10.975.000 ՀՀ դրամ գումար և խաբեությամբ հափշտակել այն, իսկ 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև մայիսի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում նույն գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 5 առանձին պայմանագրերով՝ իր ընկեր Էդգար Գրիգորյանին օգտագործելու միջոցով, վերջինիս կողմից անզգուշությամբ գործելու պայմաններում, ընդհանուր թվով իր կողմից պատրաստված 17 կեղծ ոսկյա կախազարդեր է տվել Է.Գրիգորյանին, որն իր անվամբ գրավադրել է «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը, որոնց դիմաց Էդգար Գրիգորյանը ստացել է խոշոր չափի՝ ընդհանուրը 2.909.000 ՀՀ դրամ գումար, այն փոխանցել է Վահե Լազարյանին, ով խարդախությամբ հափշտակել է այն:

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
4. Սույն քրեական գործով Դատարանը հաստատված է համարում, որ`
ա) ուրիշի առանձնապես խոշոր չափի գույքը՝ խաբեությամբ հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ, 2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Լևոն Մուսոյանին պատկանող Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատան աշխատակիցների վստահությունը չարաշահելու եղանակով իր անվամբ մաս-մաս՝ 14 առանձին պայմանագրերով և 5 առանձին պայմանագրերով՝ Էդգար Գրիգորյանին օգտագործելով, նրա անվամբ գրավադրել է կեղծ ոսկյա զարդեր, որոնց դիմաց ստացել առանձնապես խոշոր չափերի դրամական միջոցներ:
բ) արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին:
5. Դատարանի կողմից հաստատված վերոնշյալ հանգամանքների համակցությունը հիմնված է ներքոշարադրյալ փաստական տվյալների վրա.
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վահե Լազարյանը հայտնեց, որ մասնակի է ընդունում իր մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում։
6. Դատաքննության ընթացքում ըստ սահմանված ապացույցների հետազոտման կարգի՝ սկզբում Դատարանը լսեց վկաներին, այնուհետև` հետազոտվեցին քրեական գործի նյութերը, որից հետո Դատարանը լսեց ամբաստանյալին, այնուհետև տուժողի ներկայացուցչին։
Վկա Լևոն Մուսոյանը դատաքննության ընթացքում տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունք. «2015 թվականի մայիս-հուլիս ամիսներին Վահե Լազարյանը մոտ 76 հատ կախազարդ է գրավադրել մեր մոտ: 2006 թվականից ես հանդիսանում եմ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ի տնօրենը, որը զբաղվում է գրավատնային գործունեությամբ: 2015 թվականի մարտ ամսից սկսած բազմաթիվ պայմանագրեր են կնքվել Վահե Լազարյանի անվամբ` նույնատիպ զարդերով, կախազարդերով: Քանի որ պայմանագրերը բազմաթիվ էին, մեր գնահատողի մոտ կասկածներ են առաջացել, դիմել են, որպեսզի բացեն, ստուգեն այդ ապրանքները: Ապրանքները բացել են հաշվապահի և ոսկերչի հետ, բացել են, տեսել են, որ կեղծ է, որից հետո դիմել ենք ոստիկանություն, ոստիկանության պահանջով ամբողջ ապրանքը ներկայացրել ենք ոստիկանություն, ոստիկանությունն էլ էքսպերտիզա է արել և պարզել, որ այդ ամբողջ ապրանքը կեղծ է»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր հիմնարկությունը որտե՞ղ է գտնվում, վկան պատասխանեց. «Ներսիսյան 1 հասցեում»:
Մեղադրողի հարցին, թե կարո՞ղ եք ասել առաջին անգամ երբ է բերել, գրավ դրել, ի՞նչ քանակությամբ և ով է ընդունել ու ինչ փաստաթուղթ է կազմվել, վկան պատասխանեց. «Վերցրել է ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանը, որից հետո կնքվել է վարկային պայմանագիր»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ գործողություն է կատարում Գագիկ Մելքոնյանը, վկան պատասխանեց. «Զննում է ապրանքի իսկությունը, որակական հատկանիշները, քաշը, հարկը, կշռում է և ըստ գրավատան սահմանված գնացուցակի գնահատում է ապրանքը, որի հետո կազմվում է վարկային պայմանագիր»:
Մեղադրողի հարցին, թե կհիշե՞ք՝ առաջին անգամ ինչքան ոսկի է գրավադրվել և ինչքան գումար է տրվել, վկան պատասխանեց. «Չէ, Ձեր հարցին չեմ կարող պատասխանել, որովհետև հիմա չեմ կարող հիշել, 2 տարի անցելա»:
Մեղադրողի հարցին, թե Գագիկ Մելքոնյանն, ասացիք գրանցված է Ձեզ մոտ որպես ոսկերիչ, իր պարտականությունների մեջ է մտնում ոսկին վերցնի, զննի, կասե՞ք զննության ձևը, մեխանիզմը, ինչ նյութ է օգտագործում, վկան պատասխանեց. «Ոսկին ամեն հարգն ունի իր նյութը ստուգելու, եթե կասկածում ենք, որ շերտի տակ կարա ինչ-որ բան լինի, մենք առաջարկում ենք հաճախորդին խարտելու կամ կտրելու միջոցով ներսի պարունակությունը ստուգել, բայց ըստ իմ ու Գագիկի զրույցի, քանի որ Վահեն երկար ժամանակ հաճախորդ է եղել գրավատան, ըստ Գագիկ Մելքոնյանի՝ ինքը վստահելա նրան և տակի շերտի ստուգումները չի իրականացրել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Գագիկ Մելքոնյանը Վահե Լազարյանին ճանաչե՞լ է, թե ծանոթացել են այս գրավի հետ կապված, վկան պատասխանեց. «Ես չեմ կարող ասել, ես Ձեր հարցին չեմ կարող պատասխանել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք իրեն այդ հարցը չե՞ք տվել, վկան պատասխանեց. «Դե ինքն ասելա, որ վաղուց ճանաչում եմ, ստեղ որ գալիս-գնումա, տեղից եմ ճանաչում»:
Մեղադրողի հարցին, թե չե՞ք իմացել, որ Վահե Լազարյանը ոսկերիչ է, վկան պատասխանեց. «Չէ, չեմ իմացել, բայց Գագիկը գիտեր, որ Վահե Լազարյանը ոսկերիչա, քանի որ ինքը պատճառաբանելա, որ. «Մեր ցեխի արտադրանքնա սա և ցեխի արտադրանքի հետ կապված գումարի չհերիքելու պատճառով ժամանակ առ ժամանակ սա դնում եմ», մի խոսքով այս պատճաբանությունները ներկայացրել է ոսկերչին»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նշեցիք, որ կասկած է առաջացրել Ձեզ մոտ, որ հնարավոր է՝ ոսկին կեղծ լինի, ե՞րբ է առաջացել այդ կասկածը, երբ որ գրավը ամբողջությամբ վերցրե՞լ եք, թե՞ սկզբի շրջանում, վերջին շրջանում, ե՞րբ, վկան պատասխանեց. «Ոչ, արդեն մի քանի անգամ վերցնելուց հետո մեր համ հաշվապահը, համ տնտեսագետը նրանք բազմիցս ոսկերչին ասել են, որ էս ապրանքները մանրամասն զննության կարիք ունեն, կասկած են առաջացնում նույնատիպ ապրանքները, Գագիկ Մելքոնյանը վստահորեն առարկել է, վիրավորվել է, որ միջամտում են իր աշխատանքային պրոցեսներին, բայց արդեն վերջին դնելու հատվածներում Էլբակյան Գագիկը պնդել է, որ անպայման էս ապրանքը պետք է բացվի և զննվի և նույնիսկ իր ձեռքով բացելա, երկու մասի է բաժանել ապրանքը և ոսկերչի ներկայությամբ ապացուցել է, որ կասկածները տեղին են, նույնիսկ կասկածները շուտ են եղել, բայց ոսկերիչը պնդելա, որ կասկածելու ոչինչ չկա, ինքը տիրապետումա իրավիճակին և ամեն ինչ նորմալ է»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ երբ որ արդեն Ձեզ մոտ կասկած առաջացավ չասացի՞ք ոսկերչին` Գագիկ Մելքոնյանին, որ երբ բերում է՝ գրավադնելու, ամբաստանյալին ասեք, որ մենք այդ նյութով չենք բավարարվում, ուզում ենք, որ միջամտություն լինի Ձեր ասած խարտելու կամ մեկ ուրիշ եղանակով, վկան պատասխանեց. «Ասել է հաշվապահն ու Գագիկը հորդորել են, որ եթե էլի կգա, անպայման մի հատը բացվի, նայվի, նույնիսկ ասել են` մեկա իրանք են արտադրում վերականգնելն առանձնապես խնդիր չի, բայց Գագիկը համառորեն վստահեցրել է, որ ես վստահ եմ, որ ոչ մի խնդիր չկա էս հարցում»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ եղե՞լ է, որ Վահե Լազարյանը համաձայն չլինի, որ ասում եք քաղացաքացին պետք է համաձայնի, որ մենք ոսկու վրա միջամտություն կատարենք, վկան պատասխանեց. «Ոչ, նման հարց չի քննարկվել»:
Մեղադրողի հարցին, թե վերջին հաշվով Դուք կարող ե՞ք ասել՝ քանի կտոր ոսկի է դրվել, վկան պատասխանեց. «76 կտոր»:
Մեղադրողի հարցին, թե 76 կտորի դիմաց ինչքա՞ն գումար եք հատկացրել իրեն, վկան պատասխանեց. «Մոտ 11 միլիոնի, ընդհանուր եղել է 14 միլիոն»:
Մեղադրողի հարցին, թե, երբ Դուք գումարը տվեցիք գրավի դիմաց, նա բերու՞մ էր ամսական, վկան պատասխանեց. «Դեպքեր եղել են, որ վճարումներ արել է»:
Մեղադրողի հարցին, թե ժամանակացույ՞ց է կազմվել, վկան պատասխանեց. «Ըստ վարկային պայմանագրի՝ վճարումներն ամսական են կատարվում, բայց ես այս պահին չեմ կարող ասել՝ ինչքան, բայց պայմանագրեր եղել են, որ վճարումներ եղել է, ես ներկայացրել եմ բոլոր պայմանագրերը»:
Մեղադրողի հարցին, թե եղե՞լ է դեպք, որ գրավը դրել է, Դուք գումարը տվել եք, մյուս ամիս եկել է վճարման ժամանակը, ինքը գումարը չի տվել, Դուք նորից գրավ եք տվել, վկան պատասխանեց. «Նման դեպք էլ է եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ դեպքում եթե գումարը ամսական չի վճարում, ինչու՞ նորից ոսկի ընդունեցիք, նորից գրավ տվեցիք, վկան պատասխանեց. «Չկա օրենքի սահմանափակում, որ ինքը գումարը չվճարի, մենք գրավ չտրամադրենք, շատա լինում՝ մոտ հաճախորդների 30 տոկոսը լինում են, որ ուշացնում են վճարելը»:
Մեղադրողի հարցին, թե չե՞ք համարում, որ քաղաքացին ուշացրել է, ինչպես բանկերն են ուշացածի դեպքում համարում, վկան պատասխանեց. «Հաշվի առնում ենք, բայց ես չեմ կարող ասել, որ վերահսկեն, որ ավելի շուտ մուծեն»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ասացիք 76 կտոր Վահե Լազարյանը գրավ է դրել, իսկ նրա ընկերոջը ճանաչու՞մ եք՝ Էդգար Գրիգորյանին, վկան պատասխանեց. «Չէ, նրան որ տեսախցիկներով նայեցինք, ընդհանրապես չէի ճանաչում, Վահե Լազարյանին, որ տեսա, հիշեցի, անուն-ազգանունով էի հիշում, իսկ նրան ես վապշե չէի հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ հիշու՞մ եք նրա դրած ոսկեղենի չափը և նրա դրած ոսկեղենը և Վահե Լազարյանի դրածը նույն տեսակի ոսկուց էին, վկան պատասխանեց. «Չէ, նույնատիպ ապրանքներ էին, նույն տեսակի ապրանք, տարբեր հարգերի, բայց Վահե Լազարյանի անվամբ շատ ավելի շատ էր, ես ասեցի 11 միլիոն Վահեի անունով էր, մնացածն՝ ընկերոջ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ մոտ կասկած չառաջացա՞վ, որ Վահե Լազարյանի նույն ոսկուց մեկ այլ քաղաքացի բերում է, տալիս է, Դուք նորից գումար եք տալիս, վկան պատասխանեց. «Էդ քաղաքացին Վահե Լազարյանի հետ էր ներկայացել գրավատուն և Վահե Լազարյանը ներկայացրել էր տվյալ անձնավորությանը գրավատանը՝ որպես իր ընկեր»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր պատականության մեջ՝ որպես ՍՊԸ-ի տնօրենի, ի՞նչ է մտնում, աշխատողների նկատմամբ հսկողությու՞ն, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե կասկած է առաջանում ոսկու հետ կապված, Դուք մա՞րդ եք հրավիրում, վկան պատասխանեց. «Ես մասնագիտությամբ ոսկերիչ չեմ, բայց 20 տարի է էդ գործով եմ զբաղվում, էդ գիտեմ, որ եթե ոսկի չի, քերես, տակի շերտից կերևա»:
Մեղադրողի հարցին, թե 76 Դուք ասացիք, որ մեր մոտ կասկած էր առաջացել, որ նույն ոսկեղենից Վահե Լազարյանը բերում, գրավադրում է ու մի օր որոշեցիք բացել, զննել, զննեցիք ու տեսաք, որ ոսկի չէ, տակի շերտը մետաղ է, Դուք իրավունք ունեի՞ք առանց Վահե Լազարյանի բացելու ոսկին, վկան պատասխանեց. «Այո, ընդհանրապես տենց իրավունք չկա, որ մենք ոսկին որևէ ձևով պետք է կապարակնքենք, կամ տենց մի բան, ուղղակի մեր մոտ այդպես դրել ենք, որ պետք է փակվի, բայց օրենքը չի սահմանում, որ որևէ ձևով պետք է կապարակնքված լինի, պայմանագրերը պետք է ստորագրվի, կենտրոնական բանկով, դա է կարևոր պայմանը»:
Մեղադրողի հարցին, թե, որ ասում եք այդ 76 զարդը բերել է Վահե Լազարյանը, ի՞նչ ապացույց ունեք, վկան պատասխանեց. «Դա վարկային պայմանագրերով է երևում, որ Վահե Լազարյանն է բերել գրավադրել, էսքան հատից, էսքան գումար, իրա ընկերը էսքան հատից, էսքան գումար, պայմանագրով երևումա»:
Մեղադրողի հարցին, թե հիմա Դուք որ բացել եք, ես ինչպես հասկանում եմ քաղաքացին, որ անընդհատ բերում է 10 հատ մատանի, Դուք այդ 10 մատանին առանձին տոպրակների մեջ եք լցնում ու պայմանգիր կազմում, հիմա այդ 10 կտոր ոսկին Դուք վստա՞հ եք, որ Վահե Լազարյանն է տվել, վկան պատասխանեց. «Հա, բա ոնց»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոսկին բացելուց հանձնաժողով է կազմվում, վկան պատասխանեց. «Այո, ակտ ենք կազմում, երեք հոգի առնվազն լինումա»:
Մեղադրողի հարցին, թե ովքե՞ր են եղել հանձնաժողովում, վկան պատասխանեց. «Հաշվապահն է եղել, ոսկերիչը, Գագիկ Էլբակյանը, մենք մի հատն ենք տենց բացել, մնացածը տենց կապարակնքված մնացելա»:
Մեղադրողի հարցին, թե, որ տեսաք կեղծ է, Վահե Լազարյանին տեղյակ պահեցի՞ք, որ կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինքն ընդունե՞ց, որ կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Այո, ասեց՝ պիտի հանենք, գումարի համար դրել ենք, պիտի ես գամ, հանեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն ինքն ընդունե՞ց ապրանքի կեղծ լինելու հանգամանքը, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ ինչքա՞ն գրավ է դրել, ընկերոջ հետ միասին և ինչքա՞ն գումար է տվել և ինչքա՞ն գումար է պարտք, վկան պատասխանեց. «Երկուսը միասին՝ մոտ 13 միլիոն, 900.000 դրամի չափով վերցրել են, Վահեն 76 կտոր է դրել, մյուսը՝ չեմ հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե հնարավո՞ր է, որ ոսկերիչը կապի մեջ է եղել Վահե Լազարյանի հետ և իմանալով, որ ոսկին կեղծ է, գումար է տրամադրել Վահեին, վկան պատասխանեց. «Եթե ես ոսկերչին չճանաչեի, ես վստահորեն համոզված կլինեի, որ ինքը տեղյակ է եղել, բայց քանի որ երկարամյա աշխատելա իմ մոտ Գագիկը, ես իրավունք չունեմ տենց բան մտածելու»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդպիսի դեպքեր Ձեզ մոտ էլի եղե՞լ են, վկան պատասխանեց. «Փոքր բաներ եղել են, ասենք կարողա մի հատ 10 գրամանոց ցեպ եղած լինի, կամ նման մի փոքր բան, բայց էս չափի բան, նույնիսկ սրանից էլ փոքր, չի եղել, էսքան ժամանակ մոտ կես միլիոնից ավել դեպք չի եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք որ ասում եք՝ Վահե Լազարյանին տվել եք 13 միլիոն, 900.000 դրամ, նրա պարտավորությունները չկատարելուց հետո, Դուք Ձեր հարկային պարտավորությունները կատարե՞լ եք, վկան պատասխանեց. «Այո, իհարկե»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն ինքը մուծի-չմուծի Դուք հարկերը մուծու՞մ եք, վկան պատասխանեց. «Այո, հարկային օրենսդրության համաձայն մենք ստանում ենք ենթադրյալ շահույթ»:
Մեղադրողի հարցին, թե պայմանագիրը կապելուց հետո Ձեզ մոտ առաջանու՞մ է հարկային պարտավորություն, վկան պատասխանեց. «Այո, պայմանագիրը կազմելուց հետո, հաշվարկել ենք ամսական և կատարել վճարումները, հաշվարկը կատարվում է ըստ վարկային պայմանագրի, անկախ նրանից մենք շահույթ ստացել ենք, թե՝ ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե քննիչի կողմից գրված ցուցմունքը Դու՞ք եք թելադրել, ստորագրելուց առաջ կարդացել եք, Ձեր կամքով, Դուք գրել եք, ինքը որևէ բան Ձեզ չի՞ թելադրել, վկան պատասխանեց. «Այո, իմ կամքով եմ գրել, ինքը տպագրելա, ես ստորագրել եմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք ասացիք, որ կարգ չկա կապարակնքելու ապրանքը, այդ դեպքում իմաստը ո՞րն է, որ կապարակնքում եք, վկան պատասխանեց. «Կապարակնքում ենք, որպեսզի փորձված խարդախներն չգան, ասեն սա մեր ոսկին չի, դրա համար էլ մենք մի հատն ենք բացել»:
Պաշտպանի հարցին, թե կապարակնքելուց հետո հաճախորդն ստորագրու՞մ էր, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Պաշտպանի հարցին, թե այն դեպքում ստորագրե՞լ էր, վկան պատասխանեց. «Այո, բոլորը»:
Պաշտպանի հարցին, թե մինչև բացելը փորձեցի՞ք կապ հաստատել Վահե Լազարյանի հետ, վկան պատասխանեց. «Ես չեմ հիշում, կարողա՝ խոսացել են, կարողա՝ չէ»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դու՞ք եք կարգադրել բացել, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Պաշտպանի հարցին, թե հիմա որ ցուցմունք տվեցիք չե՞ք հիշում, ասել եք, թե՝ ոչ, վկան պատասխանեց. «Չեմ հիշում, կարողա՝ ասել եմ, կարողա՝ չէ, եթե ընտանեկան ոսկեղեն եղած լիներ, երևի դա չբացվեր էլ մինչև Վահեն չգար, բայց եթե դա ցեխի ապրանքա մեր մոտ դրած եղել, եթե մի հատն էլ վնասվեր մեծ վնաս չէր հասցվելու ցեխին, Վահեն էլ կակ ռազ, որ ասել էր մենք ենք արտադրում, մենք էդ վնասը կհատուցեինք, իրենք նորից կարտադրեին»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք ստուգող հանձնաժողովի կազմու՞մ էիք, վկան պատասխանեց. «Չէ, ես այդտեղ չեմ եղել»:
Պաշտպանի հարցին, թե Վահեն գրավ դրել է մարտից մինչև հուլիս ամիս, այսինքն՝ 4 ամիս, հիմա Վահեն տոկոսագումարները մուծե՞լ է այդ 4 ամսվա ընթացքում, վկան պատասխանեց. «Ես արդեն ասացի, որ մուծումներ եղել են, բայց՝ որ պայմանագրով, որ օրը, ես չեմ կարող ասել»:
Պաշտպանի հարցին, թե այսինքն եղե՞լ է ժամանակ, որ չի մուծել, վկան պատասխանեց. «Այո, եղել է, որ չի մուծել»:
Պաշտպանի հարցին, թե ինչքա՞ն ժամանակ չի մուծել, վկան պատասխանեց. «Ես չեմ կարող ասել, եղել է պայմանագիր, որ վճարել է, եղել է, որ չի վճարել, պարտաճանաչ չի վճարել»:
Պաշտպանի հարցին, թե եղե՞լ են դեպքեր, որ ինքը գրավադրած լինի և պարտաճանաչ գա, հանի, վկան պատասխանեց. «Ինքը բավականին երկար շփվել է գրավատան հետ, դրելա, հանելա, չի հանել, հետո օրական էդքան մարդիկ են գալիս, ես չեմ կարա ասեմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե ոսկեղենը որ կտրեցիք, ամբողջությամբ կե՞ղծ էր, վկան պատասխանեց. «Ինքը երկու հատ իրար կպած ոսկի էր, բացում ես մեջն ուրիշ բաներ դրած, շապիկը ոսկի էր, մեջինը՝ այլ մետաղ»:
Պաշտպանի հարցին, թե շապիկն ինչ-որ արժեք ներկայացնու՞մ էր, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Պաշտպանի հարցին, թե, Դուք նշեցիք, որ 14 միլիոն վնաս եք կրել, այդ շապիկները արժեք են չէ՞ ներկայացնում, վկան պատասխանեց. «14 միլիոն դրամն իմ գրպանում չի, երբ որ կլինի այդ ժամանակ կմտածենք»:
Պաշտպանի հարցին, թե, շապիկը, որ վաճառեք որոշակի օգուտ ստանալու ե՞ք, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Պաշտպանի հարցին, թե, Ձեզ մեղադրական եզրակացության մեջ նշված չափո՞վ է վնաս պատճառվել, թե՞ ընդունում եք, որ ոսկեղենը վերադարձվի Ձեզ, ինչ-որ չափով կպակասի պատճառված վնասը, որովհետև Վահե Լազարյանն իրեն մասնակի է մեղավոր ճանաչում առաջադրված մեղադրանքում, քանի որ ասում է՝ այո կեղծ է ոսկին, բայց ոչ մեղադրական եզրակացության մեջ նշված չափով, վկան պատասխանեց. «Դե հա, եթե վնասի մի որոշ մասը վերադառնա, բնականաբար վնասը կլինի ավելի քիչ»:
Պաշտպանի հարցին, թե, մինչև ոստիկանություն հաղորդում տալը Վահե Լազարյանը չի՞ եկել Ձեզ հետ խոսելու, վկան պատասխանեց. «Մենք, որ իմացանք, որ ոսկին կեղծ է, կանչեցինք իրան, բայց հետո հասկացանք, որ սա շատ լուրջ խնդիր է, մենք ասեցինք սա մեր խելքի բանը չի, դրա համար որոշեցինք դիմել ոստիկանություն, մենք եթե իմանայինք՝ ինքը իրավիճակի զոհա, կարողա օգնեինք, բայց, որ տեսանք իրանք պրոֆեսիոնալ խարդախ են, հասկացանք, որ դա իրավապահ մարմինների գործնա»:
Պաշտպանի հարցին, թե, մինչև հաղորդում տալն ինքը Ձեզ դիմե՞լ է ժամանակ տալ գրավադրված գույքը հանելու համար, վկան պատասխանեց. «Ինքն ասաց, որ սա ինձ համար անհասկանալի մեծ գումարներ են, չեմ կարող վճարել, հետո ասեց, որ ուրիշ գրավատներում էլ եմ դրել, այնտեղ էլ պետք է մուծեմ, այնտեղ էլ եմ խոսք տվել, մի խոսքով տենց բաներ»:
Պաշտպանի հարցին, թե, եթե չէր տալու, ի՞նչ իմաստ ուներ տոկոսագումարները տալու, վկան պատասխանեց. «Իմաստն այն է, որ տալիս էր, որ հետո նորից վերցնի, տոկոսը տալիս է, որ ստեղծվի իրավիճակ հաջորդը բերելու համար, էն մյուսը, էն մյուսը, ես տենց եմ հասկանում»:
Պաշտպանի հարցին, թե, եթե Վահեն այդ 76 կտորը բերեր, միանգամից հանձներ, Դուք չէի՞ք վերցնելու, վկան պատասխանեց. «Այ հիմա ոսկերիչը կգա, իրան հարցրեք»:
Պաշտպանի հարցին, թե լավ որպես գրավատան տնօրեն ասեք, գրավատանը այդքան գումար կա՞ր, որ միանգամից 14 միլիոն գումար հատկացնեիք, վկան պատասխանեց. «Այո, կար»:
Պաշտպանի հարցին, թե հիմա, եթե մեկը բերի 20 միլիոն դրամի, չե՞ք վերցնի միանգամից, վկան պատասխանեց. «Կվերցնենք»:
Պաշտպանի հարցին, թե, հիմա ես Ձեր ասածի տրամաբանությունը չեմ հասկանում, վկան պատասխանեց. «Տրամաբանությունը նա է, հիմա ես Ձեզ ասեմ, միլիոն, միլիոն ու կես, ես այդ գումարներով չեմ խառնվում էդ գործին, բայց եթե մեկը բերեր 10 միլիոն, 20 միլիոն, անպայման ես կնայեի՝ ինչ է, բացի ոսկերչի նայելուց, ես կասեի չպլոմբեն ապրանքը, ես կնայեմ նոր, դրա համար 20 միլիոնի չի բերվել միանգամից»:
Պաշտպանի հարցին, թե, հիմա Ձեր նախաքննության ցուցմունքը տպվե՞լ է, թե գրել եք, վկան պատասխանեց. «Չէ քննիչը տպելա, ես կարդացել եմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե ձեռագիր ցուցմունք չե՞ք տվել, վկան պատասխանեց. «Կարողա ընդեղ ձեռագիր էլ գրած լինեմ, որովհետև ինչ-որ բաներ գրել եմ»:
Ամբաստանյալի հարցին, թե հիշում եք, որ ես Ձեզ ասացի՝ ինձ երկու-երեք ամիս ժամանակ տվեք, ես գումարները մուծեմ, ես սա պետք է ուրիշ տեղ ուղարկեմ, սա իմ ապրանքը չի, Դուք չհամաձայնեցիք, ասացիք ինձ հետ ինչ-որ մարդիկ կան, որ իրենք համաձայն չեն, վկան պատասխանեց. «Չէ, իմ չհամաձայնելու միակ պատճառն այն է եղել, որ դու այդ ապրանքից բազմաթիվ տեղեր ես դրել, դու ասել ես՝ դրել եմ, էս ինչ գրավատնում, էն ինչ գրավատնում, այնտեղ էսքան ամիս տվեցին, էն քան ամիս տվեցին, ես էլ չուզեցա խառնվեմ էդ ներքին պայմանավորվածություններին, որովհետև դրա վերջը լավ չի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե հաղորդում ո՞վ է տվել, վկան պատասխանեց. «Ոսկերիչը, որ զանգել է ոստիկանություն, եկան, Վահեին տարան ընդեղ, և հաղորդումը ես եմ գրել, ոսկերչին ես ասեցի, որ էս ամեն ինչը կմնա քո վրա, դու մեղավորություն ունես, ինքն էլ ասեց՝ ես կանչեմ ոստիկանություն, թող պարզեն՝ ով, ինչ մեղք ունի»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել Վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Հրապարակվեց վկա Լևոն Մուսոյանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 9-ին նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի, «(...) Քանի որ ես սույն թվականի հունիս ամսից պետք արձակուրդ գնայի և հաճախակի չէի լինելու գրավատանը, այդ պատճառով մեր ընկերության աշխատակից Գագիկ Էլբակյանին մայիս ամսի վերջերից տվեցի լիազորագիր՝ իմ փոխարեն փաստաթղթեր կնքելու և ստորագրելու համար: Սույն թվականի հուլիսի 3-ին՝ կեսօրին, ես եկա գրավատուն և տեղեկացա, որ Գագիկ Էլբակյանի նախաձեռնությամբ հաշվապահի և ոսկերչի մասնակցությամբ կազմվել է արձանագրություն, որպիսի Վահե Լազարյանի գույքը ենթարկվի կրկնակի զննության: Ես տեղեկացա, որ կազմվել է (…) վարկային պայմանագիրը (…) կնքված 07.06.15թ. պարկը, որի ընթացքում պարզվել է, որ սրտի տեսքով կախազարդի մեջ եղել է սպիտակ գույնի մետաղ, որը ոսկուց չի եղել: Այդ մասին տեղեկանալուց հետո, ես հանձնարարեցի ստուգել՝ Վահե Լազարյանի անվամբ ինչ գույքեր կան գրավադրված և նա ինչքան գումար է ստացել դրա դիմաց: Արդյունքում պարզվեց, որ Վահե Լազարյանի անունով կար 14 հատ պայմանագիր, համաձայն որոնց՝ նա գրավադրել էր նույնատեսակ ոսկյա զարդեր, որոնց դիմաց նա ընդհանուր ստացել էր 10.975.000 ՀՀ դրամ: Այդ ժամանակ ես զանգահարեցի Վահե Լազարյանին և հրավիրեցի գրավատուն, որպեսզի պարզենք եղելությունը: Նա եկավ, և ես ու Գագիկ Էլբակյանը սկսեցինք զրուցել: Վ.Լազարյանին մենք տեղեկացրինք պարկը բացելու և զննություն կատարելու մասին: Նա ընդունեց, որ ինքը խաբել է ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանին և այն ամբողջությամբ ոսկուց է պատրաստված, նաև նրան ցույց է տվել մի նմուշ, որը քանդված և նորմալ վիճակում է եղել, նաև պատճառաբանել է, որ իրեն այդ ոսկյա զարդերը պատվիրել են արտասահմանից և դրա հետևից չեն եկել, իսկ իրեն գումար էր հարկավոր այդ պատճառով որոշել է գրավադնել այդ զարդերը: Վ.Լազարյանն ընդունեց և ասաց, որ ինքն է պատրաստել այդ զարդերը, որոնք ունեն սրտի տեսք, որոնց ներսի հատվածը (…) և ի տարբերություն ցույց տված նմուշի մնացածի ներսում նա տեղադրել է մեկ ուրիշ մետաղ: Այդ ժամանակ ես նրան ասացի, որ քո արարքը հանցագործություն է, ի պատասխան իմ ասածի նա ասաց, որ իր հետ նմանատիպ իրավիճակ ստեղծվել է մեկ ուրիշ գրավատանը և նա հանդիպում է ունեցել ոստիկանների հետ և իրեն առաջարկվել է մաս-մաս մարել պարտքը և առաջարկեց, որ մենք էլ համաձայնենք և մեր գումարը մաս-մաս վերադարձնի: Այդ զրույցի շուրջ ես խորհրդակցեցի ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանի հետ, ով նույնպես ասաց, որ իրեն խաբել են և պետք է դիմել ոստիկանություն: Գագիկ Մելքոնյանը քննարկումից հետո զանգահարեց ոստիկանություն և հաղորդում տվեց կատարվածի մասին: Դրանից հետո ես եկել եմ ոստիկանություն և հաղորդում տվել կատարվածի մասին: Ցանկանում եմ նշել, որ մինչ ոստիկանության գալը Գագիկ Մելքոնյանին հարցրի՝ կա այլ անձ, որ նմանատիպ գույք է գրավադրել, նա պատասխանեց, որ կա այլ անձ, բայց ինքը անունը չի հիշում: Ես հանձնարարեցի, որ նմանատիպ գույքով պայմանագրերը առանձնացնեն և դրա արդյունքում պարզեցի, որ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ առկա է 5 պայմանագիր, համաձայն որոնց՝ գրավադրված գույքի դիմաց ստացել էր 2.590.000 ՀՀ դրամ: Գագիկ Մելքոնյանից տեղեկացա, որ Վահեն և Էդգարն իրար հետ կապ ունեն և երկուսի դեմ հաղորդում ներկայացրի՝ նշելով, որ ինձ պատճառվել է 14.000.000 ՀՀ դրամ: Ես այդ թիվն եմ ներկայացրել, քանի որ ստույգ թիվը չէի հիշում, սակայն այժմ հայտնում եմ, որ ընդհանուր երկուսի վերցրած գումարը կազմում է 13.884.000 ՀՀ դրամ: Ներկայացնում եմ նաև, երկուսի անուններով կնքված թվով 19 պայմանագրերի պատճենները, որոնց մի մասն իմ ստորագրությամբ է հաստատվել, իսկ մյուս մասը՝ Գագիկ Էլբակյանի: Մենք ստորագրելիս ուշադրություն ենք դարձնում, թե փաստաթուղթն ամբողջությամբ ճիշտ է լրացված, թե՝ ոչ, քանի որ հիմնական պարտականությունը դրված է ոսկերչի վրա և ոսկու ընդունման հետ խնդիր առաջանալու դեպքում նա է պատասխանատու: Ոստիկանությունում նաև ներկայացրել եմ բացված պարկը և զննված ոսկին՝ թվով 10 կուլոնները, որոնք իմ մասնակցությամբ զննվել են և փաթեթավորվել: Ցանկանում եմ հայտնել, որ կրկնակի զննությամբ կազմվել է համապատասխան արձանագրություն և բացվել է Էդգար Գրիգորյանի ամվամբ 25.03.2015թ. կնքված 100739 վարկային պայմանագրով գրավադրված գույքը և պարզվել է, որ դրա մեջ նույնպես այլ մետաղ է տեղադրված: Այդ արձանագրությունը և պարկը պատրաստվում եմ նույնպես ներկայացնել Ձեզ: Գագիկ Մելքոնյանը հանդիսանում է մեր՝ 10 տարվա աշխատակիցը և նա երբեք կասկածի տեղիք չի տվել և ես նրան չեմ կասկածում և չեմ կարծում, որ դիտավորությամբ է: Ես մեր աշխատակիցներից որևէ մեկին չեմ կասկածում Էդգարի և Վահեի հետ համաձայնության գալու հարցում, քանի որ նրան բոլորն էլ վստահելի և նորմալ մարդիկ են: Ես բողոքում եմ Վահե Լազարյանի և Էդգար Գրիգորյանի դեմ, քանի որ նրանք խաբեությամբ են գրավադրել պայմանագրերում նշված գույքը և տիրացել նշված գումարներին ու հափշտակել դրանք:
Նշված պայմանագրերը կնքվել են մեկ ամսով և դրանք նախատեսված են երկարաձգել կողմերի համաձայնությամբ: Տվյալ դեպքում կատարվել են գրավադրված գույքի դիմաց վճարումները, որպիսի պայմանագրերը երկարաձգվեն: Կատարված վճարումների չափը չեմ հիշում, սակայն դրանք նշված են պայմանագրերի հետևի հատվածում: Միաժամանակ ներկայացնում եմ գրավատան լիցենզիայի և պետ.ռեգիստրի վկայականի պատճենները՝ երեք թերթից:
Մեր ընկերության տարածքում առկա են տեսանկարահանող սարքեր և պարտավորվում եմ ներկայացված պայմանագրերի օրերի տեսագրությունը ներկայացնել Ձեզ:
Ես նրան այդ ժամանակ մանրամասն հարցեր չեմ տվել, քանի որ ես որոշել էի, որ դիմեմ ոստիկանություն, ընդամենը հիշում եմ, որ խոսքը գնում էր Երևան քաղաքի գրավատներից մեկի մասին: Որևէ այլ հանգամանք չեմ հիշում (…)» (տե՛ս, քրեական գործ, թերթ 39-41):
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք քաղաքացիական հայց ունեք 13 միլիոն 880.000 ՀՀ դրամի՞, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ կասեք այս առկա հակասությունների մասին, վկան պատասխանեց. «Ժամանակնա մեղավոր, պատճառված վնասի թվերը ընդհանուր հիշում եմ»:
Վկա Գայանե Մուսոյանը դատաքննության ընթացքում տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունք. «Վահեն մեր հաճախորդն է եղել, շատ հաճախակի եկել է, դեմքով ճանաչում եմ, հերթական անգամ գալուց մեծ գումարների վարկեր էր դնում, կասկած հարուցեց մեզ մոտ, փոխտնօրենի մոտ, որոշեցինք, որ պետք է ստուգենք, կասկածը հարուցվեց միանման իրերի և մեծ գումարների հետ կապված: Հետո բացեցինք, ստուգեցինք, որ արտաքինից ոսկիա, բայց ներսում կեղծ է: 2015 թվականի մայիսից մինչև հունիս-հուլիս ընկած ամիսներն էր: Վահեն սկզբում շատ նորմալ սկզբնական տոկոսագումարների վճարները կատարում էր, դրա համար սկզբում կասկածներ չեն եղել, բայց որ գնալով գումարը մեծացավ՝ արդեն կասկածներ եղան»:
Մեղադրողի հարցին, թե Վահեն ոսկին բերում էր, գրավ էր դնում, ո՞վ էր ընդունում առաջին հերթին այդ ոսկին, ի՞նչ գործողություններ էր արվում ոսկին ստուգելու համար և ի՞նչ գործողություններ էր կատարվում Ձեր կողմից, վկան պատասխանեց. «Հիմնականում ոսկերիչն էր ստուգում, բայց օրվա ընթացքում որ մեծ գումարների հետ կապված վարկեր էին լինում, նայում էինք մենք, բայց հիմնականում ոսկերիչն էր ստուգում , գնահատում է, գումարը ֆիքսում է»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ կհիշե՞ք՝ ինչքան պայմանագիր է կնքվել և ինչքան ոսկի է գրավ դրվել, վկան պատասխանեց. «Մոտավորապես 10 պայմանագիր, ոսկու չափը չեմ հիշում, բայց նույնանման ծաղիկներ էին, բայց տարբեր հարգերի, 500, 585, 750 հարգի»:
Մեղադրողի հարցին, թե Վահեն սկզբից ամսական տոկոսները մուծու՞մ էր, վկան պատասխանեց. «Սկզբում մուծում էր, հետո նորից գրավ դնում, ու տենց շարունակ, մուծում էր տոկոսագումարները»:
Մեղադրողի հարցին, թե չի՞ եղել դեպք, որ բերեր, գումարը մուծեր, գրավը հաներ, մուծում էր միայն տոկոսագումարնե՞րը, վկան պատասխանեց. «Չէ, ճիշտն ասած»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ մոտ ե՞րբ կասկած առաջացավ, երբ որ գումարն արդեն մեծացավ, կամ արդեն վերջնական գրավը դրվել, վերջացրել էր, նոր եք Դուք տեղեկացել, որ կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Ճիշտն ասած, մենք ամեն հաջորդ օրը, ես ու փոխտնօրենը նայում ենք դրված գրավները և մեծ գումարներին ավելի մեծ ուշադրություն ենք դարձնում, վերջինը արդեն 2.5 միլիոն դրամի կարգի էր, դրանից մի երկու օր առաջ նորից էլի մեծ գումարի վարկ էր եղել, արդեն կասկածն առաջացել էր, որովհետև պարբերականությունը հաճախակիացել էր, արդեն շաբաթը մեկ էր, և կասկած առաջացավ և քանի որ ոսկեղենն էլ միանման էր ավելի մեծ կասկած առաջացավ, քանի որ այդ մեծ վարկերը հիմնականում գրավները լինում են տարբեր»:
Մեղադրողի հարցին, թե գրավ դնելու ժամանակ Դուք ներկա եղե՞լ եք, տեսե՞լ եք, թե ոսկերիչն ինչպես էր ստուգում, ինչպես էր կազմվում այդ ակտը, վկան պատասխանեց. «Մի անգամ եղել է, որ մոտիկացել եմ, նայել եմ, թե ինչ զարդ է և ինչ է իրենից ներկայացնում»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք գրավի հետ կապված ոչ մի գործողություն չե՞ք կատարում, վկան պատասխանեց. «Ստուգելու, չէ»:
Մեղադրողի հարցին, թե սկզբում, որ իմացաք գրավադրված ոսկեղենը կեղծ է, ի՞նչ ձևով իմացաք, վկան պատասխանեց. «Արդեն, որ հաշվարկեցինք տեսանք, որ պայմանագրերը բազմաթիվ են և հատկացված գումարները բավականին մեծ, ես, մեր փոխնօրենը՝ Գագիկը, ոսկերիչը, ճիշտն ասած, չեմ հիշում տնօրենն այդ ժամանակ այնտեղ էր, թե՝ ոչ, բայց մենք երեքս միանշանակ այնտեղ էինք, որոշեցինք պարկերից մեկը բացել և արձանագրություն կազմեցինք ու տեսանք, որ կեղծ է»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոսկերիչը տեսա՞վ, որ կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Ոսկերիչն այդ պահին արտաքինից էր զննում, չէր ուզում վնասել, բայց մենք պնդեցինք, Գագիկն ասեց. «Ոչինչ բացի, եթե վնասվի ես իմ գրպանից կհատուցեմ, քանի որ մեծ գումարի մասին է խոսքը, ավելի լավ է մեկը վնասենք»»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ կհիշե՞ք Վահեն ներկա էր այդ ժամանակ բացելուն, նայելուն, վկան պատասխանեց. «Այդ ժամանակ մենք երեքով էինք»:
Մեղադրողի հարցին, թե որ բացեցիք, արձանագրություն կազմեցի՞ք համապատասխան, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ կհիշե՞ք քանի հատ էր պարկի մեջ, վկան պատասխանեց. «Ճիշտն ասած, չեմ հիշի, բայց արձանագրության մեջ նշված է»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ հիշում ե՞ք՝ Վահե Լազարյանը Ձեր գրավատնից ինչքան գումար է վերցրել գրավի դիմաց, վկան պատասխանեց. «Որպես գրավ չեմ հիշի, բայց գիտեմ, որ հաշվարկած տոկոսների հետ միասին մոտավորապես 14 միլիոնի կարգի է գալիս»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք իմացե՞լ եք, որ Վահեի հետ այլ անձ է եկել, իր անունից գրավ է դրել նույնանման ոսկեղեն, վկան պատասխանեց. «Իմացել ենք, լինում էր, որ ինքն ընկերոջ հետ էլ էր գալիս ու մի քանի զարդ էլ ընկերոջ անունով էր դրել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք տնօրենի քույրն եք, Ձեզ մոտ կասկած չառաջացա՞վ, որ Վահեն ընկերոջն է բերում ու նույնանման ապրանքներ դնում անընդհատ ու գումարներ վերցնում, վկան պատասխանեց. «Առաջացավ, ոսկերչին հարցրել ենք, ասել ենք, որ մեծ գումարներ է, ոսկերիչը ասել է՝ նորմալ է, ստուգել եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ Դուք գիտեի՞ք Վահեի մասնագիտությունը, վկան պատասխանեց. «Գիտեինք, որ Վահեն ոսկերիչ է, մի անգամ եղավ, քանի որ նույնանման զարդեր էին, ասեց ես ինքս ոսկերիչ եմ, սա պատվեր է դրա համար ցանկալի չի, որ վնասվեն զարդերը, երևի դրա համար էլ ավելի խորը չենք ուսումնասիրել, ասում էր, որ պատվեր է, պետք է գային դրսից, տանեին, ձգձվում է, իրեն էլ գումար է անհրաժեշտ, բավականին ծախսեր եմ արել, մի ամսից, երկու ամսից կգան, բոլորը միասին կհանեմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե հիմա Վահեն մինչև ոստիկանություն դիմելը պարտաճանաչ վճարու՞մ էր տոկոսագումարները, վկան պատասխանեց. «Եղել են դեպքեր, որ մի քանի օր ուշացրել է, բայց մեզ մոտ այդ մի քանի օր ուշացումները այդպես հաշվի չեն առնվում, բայց հա լինում էր, որ վճարումներ անում էր»:
Պաշտպանի հարցին, թե ոսկեղենն ուշ մուծելը կապված չէ՞ վճարումներն ուշ կատարելու հետ, վկան պատասխանեց. «Չէ, կապված չի եղել, ուղղակի կապված է եղել միանման ոսկեղենի և հատկացված մեծ գումարների հետ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե աշխատում եք այդ ՍՊԸ-ում և ինչ եք աշխատում, վկան պատասխանեց. «Այո, աշխատում եմ գլխավոր հաշվապահ»:
Վկա Գագիկ Էլբակյանը դատաքննության ընթացքում տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունք. «Քանի որ դեպքը տեղի է ունեցել տարի ու կես, երկու տարի առաջ, խնդրում եմ նախկինում տված իմ բացատրությունները ընդունել որպես հիմք: 2015 թվականի հուլիս ամսին հերթական անգամ պայմանագրերը ստուգելուց հետո, մեր մոտ Վահե Լազարյանն ուներ գրավադրած բազմաթիվ նույնանման ոսկի, պարզվել է, որ նույնանման գույք ունի գրավադրած մոտ 11 միլիոն դրամի, մեր հաշվապահի հետ ստուգեցինք, ոսկերչից հարցրինք, թե արդյոք ստուգել է ոսկին, ոսկերիչն ասեց, որ ստուգել է նորմալ է, բայց այնուամենայնիվ կասկածներ են եղել, մի պարկը բացել ենք, ոսկերիչը մակերեսից ստուգելա, որ ոսկիա, բայց ես մուրճով կոտրել եմ այն ու պարզվել է, որ մեջը բացի ոսկուց, կա նաև այլ մետաղ: Դրանից հետո Գագիկ Մելքոնյանը հաղորդում է տվել ոստիկանություն, հետագայում հիշել է, որ Վահեի հետ մեկ ուրիշ տղա է եղել, որ գրավադրել է նույնանման զարդեր, դա էլ ենք ուսումնասիրել ու պարզվել է, որ 3 միլիոնի կարգի ինքն ունի նմանատիպ զարդեր գրավադրված, որոնք նույնպես ոսկի չեն հանդիսանում: Էլ այլ մանրամասներ չեմ հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե քաղաքացին գալիս է, ոսկին տալիս է գրավ դնելու համար, ոսկերիչը զննում է, Դուք մասնակցու՞մ եք զննությանը, վկան պատասխանեց. «Չէ, կարողա ուղղակի անցնեմ, տեսնեմ, նայեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ է մտնում Ձեր պարտականությունների մեջ, վկան պատասխանեց. «Վարկային պայմանագրերը ուսումնասիրել, անձանց իսկությունը ստուգել»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչպե՞ս եք իսկությունը ստուգում, վկան պատասխանեց. «Անուն-ազգանուններն եմ ստուգում ճիշտ է գրած, թե՝ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ե՞րբ զգացիք, նկատեցիք, որ ներկայացված ոսկին կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Հենց էդ օրը, որ օրը՝ բացեցինք»:
Մեղադրողի հարցին, թե կասկածը եղավ գումարայի՞ն, վկան պատասխանեց. «Նմանատիպ զարդ, մոտ 11 միլիոն դրամի, ես երկար ժամանակ է աշխատում եմ և իմ պրակտիկայի մեջ այդպիսի բան չի եղել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ստորագրու՞մ եք այդ պայմանագրի տակ, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե քանի՞ պայմանագիր է եղել մոտավորապես, վկան պատասխանեց. «Չեմ հիշում»:
Մեղադրողի հարցին, թե նախաքննության ժամանակ հայտնե՞լ եք, վկան պատասխանեց. «Էն ժամանակ հայտնել եմ 7 կամ 9»:
Մեղադրողի հարցին, թե պայմանագիրը կնքելու ժամանակ, տեսնում եք նույն զարդից, նույն անձ, ինչու ե՞ք համաձայնում գրավը կնքել, վկան պատասխանեց. «Դա կատարվել է տարբեր օրերին, չի եղել, որ նույն օրը, նույն անձը Վահե Լազարյանի անունով գրանցված լինի, որ կասկած հարուցի, տարբեր օրերում է եղել, տարբեր քանակի»:
Մեղադրողի հարցին, թե բայց Դուք տեսնում եք, որ նույն անուն-ազգանունն է, չե՞ք հիշել, որ նույն անուն-ազգանունով էլի գրավ կա, վկան պատասխանեց. «Չէ, չեմ հիշել, որովհետև նախորդ դեպքերում ժամանակա անցած եղել, չէի կարա անուն-ազգանուններով տենց հիշել, ուղղակի դրա նախորդ օրն էր, որ էլի պայմանագիր կար, դրա համար մոտս տպավորվել էր, տենց հիշեցի»:
Մեղադրողի հարցին, թե, իսկ որ հիշեցիք, հանձնաժողով կազմեցի՞ք, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ովքերո՞վ էիք հանձանժողովի մեջ, վկան պատասխանեց. «Գլխավոր հաշվապահն էր, ես, ոսկերիչ-ապրանքագետը, կասիրը ու էս պահին չեմ հիշում՝ էլ ով կար»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք իրավունք ունեի՞ք առանց քաղաքացու բացել, վկան պատասխանեց. «Հա, կասկածել ենք, բացել ենք»:
Մեղադրողի հարցին, թե հնարավոր է՝ գալիս էր, ասում էր իմը չէր, վկան պատասխանեց. «Պայմանագրի մեջ հստակ գրված է, թե ինչ տիպի զարդ է, քանի գրամ է, էլ դրա միտքը որն էր»:
Մեղադրողի հարցին, թե հետո կանչեցի՞ք Վահե Լազարյանին, վկան պատասխանեց. «Հա, կանչեցինք, ասեցինք տեղյակ ես, որ ոսկին կեղծա, ասեց հա տեղյակ եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե չասա՞ց՝ ով է պատրաստել, ինչու է գրավ դրել, վկան պատասխանեց. «Ասեց, որ ես եմ սարքել, գումարային խնդիրներ է ունեցել, էս ճանապարհն եմ ընտրել, որ խնդիրներս լուծեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ, որ պարտավորվի, որ կբերի, կմուծի վնասները, նման խոսակցություն եղե՞լ է, վկան պատասխանեց. «Չեմ մտաբերում, չգիտեմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոսկերչին չասացի՞ք, որ ոսկին կեղծ է, այդքան գումար ես տալիս, վկան պատասխանեց. «Ասեցինք, ասեց, որ Վահե Լազարյանը նախկինում բերել է նույն ոսկուց, գրավադրել է քանդված վիճակում /ռասկուլաչիտ արած/, այն ժամանակ ինքը ստուգելա ու մեջը ոսկիա եղել ու դրա համար ինքը վստահելա»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ որ Դուք կոտրեցիք, մեջն ի՞նչ տեսաք, ի՞նչն էր կեղծ ըստ Ձեզ, վկան պատասխանեց. «Ըստ իս՝ մեջի զանգվածից երևում էր, որ դա ոսկի չի»:
Պաշտպանի հարցին, թե ինչպես հասկացա Վահեի վերջին պայմանագրի հիման վրա էր կասկածը առաջացել, ի՞նչ արժեքի էր վերջին պայամանագիրը, հիշու՞մ եք, վկան պատասխանեց. «Չէ, չեմ հիշում, բավականին մեծ էր»:
Պաշտպանի հարցին, թե ի՞նչպես ստացվեց, որ վերջին պայմանագրից կասկածն առաջացավ, վկան պատասխանեց. «Դատախազի հարցին արդեն պատասխանեցի, որ դեռ նախորդ օրը կամ երկու օր առաջ, ևս պայամանգիր է ունեցել մեր մոտ անուն-ազգանունը կարդալուց մտաբերել եմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե ո՞վ կանչեց Վահեին, երբ որ համոզվեցիք, որ ոսկին կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Չեմ հիշում՝ ով զանգեց, կանչեց, բայց մեր քաղաքային հեռախոսով ենք զանգել, կանչել»:
Պաշտպանի հարցին, թե իսկ, որ ասում եք, որ վարկային պարտավորությունները կատարել է ուշացումով, ուշացումով ասելով Դուք հասկանում եք զանգել, ասել եք, ինքը բերել, մուծել է, ինչպե՞ս է եղել, վկան պատասխանեց. «Ուշացումների ժամանակ աշխատակիցները զանգում են, ասում են՝ ուշացում ունեք, բերում, մուծում են»:
Պաշտպանի հարցին, թե Վահեն խնդրահարու՞յց վարկառու էր, վկան պատասխանեց. «Չեմ կարա ասեմ՝ խնդրահարույց, բայց գիտեմ, որ ուշացումներով է կատարել վճարումներ»:
Պաշտպանի հարցին, թե Դուք իրավունք ունեի՞ք, առանց անձի մասնակցության բացել կապարակնիքը և նույնիսկ կոտրել մուրճով ոսկին, վկան պատասխանեց. «Ճիշտն ասած ոսկերիչը համաձայն չի եղել, որպեսզի կոտրենք, ես ասել եմ, որ ինչ էլ կարիք լինի ես ինքս կհատուցեմ, այո, եթե կասկած կա, պետք է բացվի, ստուգվի»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ դեպքում ինչու՞ եք կապարակնքում, այդ նույն հաջողությամբ Դուք կարող եք փոխել գույքը, վկան պատասխանեց. «Մենք միայն մի պայամանգրով գույքն եք բացել, էդ մեկից հրաժարվեր, մյուսից չէր հրաժարվելու»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե հիշում ե՞ք, որ ցուցմունք եք տվել, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դու՞ք եք գրել, ստորագրե՞լ եք դրա տակ, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Պաշտպանը միջնորդեց հրապարակել Վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Հրապարակվեց վկա Գագիկ Էլբակյանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 10-ին, նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի. «(…) Սույն թվականի հուլիսի 3-ին՝ ժամը 10:30-ի սահմաններում, ինձ ստորագրման համար ներկայացվել է թիվ 103761 վարկային պայմանագիրը՝ կնքված 02.07.2015թ. պայմանագրի համաձայն՝ Վահե Լազարյանը գրավադրել էր 10 հատ գունավոր քարերով, ընդհանուր 197.0 գրամ ոսկու քաշը, 750 հարգի, 172.0 գրամ ոսկյա կուլոններ, որոնց դիմաց ստացել է 2.064.000 ՀՀ դրամ գումար: Գրավադրման համար միատեսակ ապրանքի համար դա շատ մեծ գումար էր կազմում և այդ գումարի անհանգստության պատճառով ես ինձ մոտ կանչեցի աշխատակցուհի Աշխենին և հանձնարարեցի, որպիսի ստուգի տվյալ անձի անվամբ ընդհանուր որքան գումարի գույք կա գրավադրված և ինձ տրամադրի կնքված պայմանագրերը: Նա ինձ տրամադրեց Վահե Լազարյանի անվամբ կնքված ընդհանուր թվով 14 պայմանագիր, որոնցում գրավադրված էր ընդհանուր միատեսակ կուլոններ, որոնց դիմաց նա ստացել էր 10.975.000 ՀՀ դրամ գումար: Այդ ժամանակ ես այդ մասին տեղյակ պահեցի հաշվապահ Գայանե Մուսոյանին և երկուսս էլ շատ անհանգստացանք, որովհետև գրավադրված գույքի դիմաց ստացած գումարը շատ մեծ էր: Մենք կանչեցինք գրավատան ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանին, քանի որ այդ բոլոր գույքը նա էր ընդունել և պարզել, թե ստուգել է արդյոք նա գույքն ընդունելիս: Չնայած պայմանագրերի ուսումնասիրությամբ երևում էր, որ Վ.Լազարյանը գույք է գրավադրել 25.03.2015թ. և գրավադրված գույքերի դիմաց ոչ պարտաճանաչ, սակայն կատարել է բոլոր վճարումները: Գագիկը մեր հարցերին պատասխանեց, որ անհոգ լինենք, ինքը ստուգել է ողջ գույքը, այդ տղան ոսկերիչ է, այդ կուլոնները նրան պատվիրվել են արտասահման տանելու համար, սակայն պատվիրատուն ուշացել է և այդ պատճառով նա որոշել է կուլոնները ժամանակավոր գրավ դնել: Ես նրան հարցրի արդյոք խորքային ստուգել է, թե՝ ոչ, նա պատասխանեց, որ ստուգել է: Այնուամենայնիվ մենք որոշեցինք ընտրել գրավադրված գույքի մեկ պարկ, որպեսզի անցկացնենք կրկնակի զննություն: Մենք ընտրեցինք 07.06.2015թ. կնքված 102962 վարկային պայմանագրով թվով 10 հատ կուլոնների պարկը, այդ մասին կազմվեց արձանագրություն և մասնակցությամբ հաշվապահ Գայանե Մուսոյանի, գանձապահ Ալինա Բարխուդարյանի, ապրանքագետ Գագիկ Մելքոնյանի և իմ, բացվեց պարկը և հանվեց կուլոններից մեկը, այն ուներ սրտի տեսք և Գ.Մելքոնյանն այն քսեց ոսկու քարին և համապատասխան նյութով որոշեց, որ գրավադրված գույքը ոսկի է: Ես առաջարկեցի, այնուամենայնիվ, կտրել կուլոնը, որպեսզի կարողանանք համոզվել՝ կուլոնն արդյոք ամբողջությամբ ոսկի է, թե՝ ոչ: Գագիկը ստուգելուց հետո, միացման հատվածից սկսեց խարտել, որպեսզի խորքային ստուգվի, նյութը կաթեցրեց խարտման հատվածից ներս, սակայն այն սպիտակ գույնի փառ առաջացրեց, արդեն իսկ մեզ մոտ հիմնավոր կասկած առաջացավ, որ ինչ-որ բան այն չէ, և ես առաջարկեցի ամբողջությամբ կուլոնը կոտրել, ասելով, որ ես պատրաստ եմ ինձ վրա կրել ապրանքի վնասման հետ կապված ծախսերը: Ես և Գագիկը միասին մեխի և մուրճի օգնությամբ բացված հատվածից բաժանեցինք երկու հավասար մասերի և տեսանք, որ մեջտեղում սրտանման, բաց գույնի զանգված է առկա, միայն այդ մեկը կիսելով մտածեցինք, որ մնացած բոլոր զարդերը նույն եղանակով են պատրաստված, այդ մասին անմիջապես տեղեկացրինք տնօրեն Լ.Մուսոյանին: Դրանից հետո անմիջապես զանգել և ընկերություն ենք կանչել Վ.Լազարյանին, ով մեզ հետ զրույցի ընթացքում տեղեկացրեց և ընդունեց, որ զարդերն իրականում ինքն է այդպես պատրաստել, նա ասաց, որ զարդերն իրեն պատվիրել են արտասահմանից, որի մի մասը տարել են, մյուսը մնացել է, քանի որ պատվիրատուի գալն ուշանում է, ինքը ստիպված գրավադրել է: Ինքը մեզ առաջարկեց կատարվածի մասին աղմուկ չբարձրացնել, քանի որ ինքը չի խուսափում գումարը վերադարձնելուց և առաջարկում էր մաս-մաս վերադարձնել գումարը: Վ.Լազարյանն այն հարցին, որ մեկ այլ տեղ ունի գույք գրավադրված, թե՝ ոչ, նա պատասխանեց, որ այս նույն զարդերը գրավադրած է եղել մեկ այլ գրավատանը, որի անունը չեմ հիշում, որտեղ տեղեկացել են զարդերի կեղծ լինելու մասին և ինքը դրանք դուրս է բերել և գրավադրել մեր ընկերությունում, և ընկերությունը որոշեց այդ մասին հաղորդում տալ: Այդ ժամանակի աշխատակիցներից մեկը, թե ով, չեմ հիշում, ասաց, որ տվյալ անձնավորության հետ ևս մեկ տղամարդ է նկատել գրավատան տարածում, այդ ժամանակ ես հարց եմ ուղղել Գագիկին, թե կա արդյոք մարդ, որ մեր գրավատանը նմանատիպ գույք է գրավադրել, նա պատասխանեց, որ այո, կա, որի անունը չի հիշում, այդ ժամանակ որոշեցինք ստուգել, թե ում անունով է նմանատիպ գույք գրավադրված և պարզվեց, որ Էդգար անունով մի տղայի անվամբ գրավադրված էր նմանատիպ գույք, որի դիմաց ստացել էր մոտ 3.000.000 ՀՀ դրամ: Մյուս հանգամանքները չեմ հիշում այդ պայմանագրերի հետ կապված, քանի որ այդ պայմանագրերը ես չեմ ստորագրել: Նաև ցանկանում եմ ավելացնել, որ մարտ ամսի վերջերն էր, երբ գրավատանը նկատեցի մեկին, որը վերջում պարզվեց՝ Վ.Լազարյանն էր, գրավադրում էր միատեսակ գույք, որի դիմաց մեծ գումար էր ստանալու, ես մոտեցել եմ ոսկերիչ Գագիկին և նրան հարցրել՝ արդյոք գրավադրվող գույքը խորքային ստուգում է, թե՝ ոչ, նա պատասխանեց, որ այո, անհոգ եղիր, ամեն ինչ ստուգված է: Քանի որ նա է հանդիսանում ոսկերիչ-ապրանքագետը և նա է կրում պատասխանատվություն ընդունված ոսկյա զարդերի համար: Նաև ցանկանում եմ ավելացնել, որ սույն թվականի հուլիսի 3-ին, երբ Վ.Լազարյանին կանչել էինք գրավատուն և ես, Լևոն Մուսոյանը և նա զրուցում էինք, Վահեն հայտնեց, որ այդ գրավադրված զարդերը նա ուղարկել է պատվիրատուին, և պատվիրատուն հետ է ուղարկել ապրանքի կեսը, սակայն նա չնշեց, թե ուր և ում է ուղարկել և որտեղից են այն հետ ուղարկել: Նա նաև պատմեց, որ ինչ-որ գրավադրված է եղել և ստացած է եղել 2.000.000 ՀՀ դրամ, գրավատանը հասկացել են, որ զարդերը կեղծ են, իրեն կանչել և համաձայնության են եկել ամիսը 200.000 դրամ վճարի և իր գույքը հետ վերցնի, նա նշեց ինչ-որ ոստիկանների է հանդիպել, սակայն նրանք հասկացան, որ բռնելու բան չկա և այժմ նա մաս-մաս վճարումներ է կատարում այդ գրավատանը: Սակայն Վահեն չի նշել, թե ինչ ոստիկանների է հանդիպել և որտեղ: (…) Երբ հաճախորդ է գալիս, նա մոտենում է ոսկերչին, ոսկերիչը զննում և ստուգում է գրավադրվող գույքը և ըստ գույքի արժեքի հայտնում է, թե որքան գումար կարող է տրամադրվել ներկայացված գույքի դիմաց, վերջնական համաձայնության գալու դեպքում ոսկերիչն ապրանքի նկարագրությունը տրամադրում է տնտեսագետներին՝ գրավադնողի անձնագրի հետ, որպեսզի նա պայմանագիր կազմի և տրամադրի իրեն, հետո նա ստուգում է կազմված պայմանգիրը և ստորագրություններով հաստատում են այն: Դրանից հետո ոսկերիչը գրավադնողի ներկայությամբ գույքը դնում է պարկի մեջ և այն կնքվում է և բացվող հատվածի վրա հաճախորդը դնում է իր ստորագրությունը: Դրանից հետո համապատասխան տնտեսագետը գույքը և պայմանագիրը տանում է դրամարկղ, և գանձապահը, ստուգելով պայմանագիրը, գումարը հանձնում է հաճախորդին, դրանից հետո նոր պայմանագրերը հանձնվում են տնօրինությանը՝ ստորագրման, և մենք ստուգում ենք պայմանագրում կողմերի ստորագրությունները և գույքային բովանդակությունը: (…) Ես լիազորված եմ եղել Լևոն Մուսոյանի փոխարեն ստորագրել սույն թվականի մայիսի 27-ից և մայիսի 31-ից սկսած ես են ստորագրել մեր ընկերությունում կնքված պայմանագրերը:
Հարց. (…) Ինչ ի նկատի ունեք խորքային ստուգել ասելով և եթե այդ ժամանակ Ձեզ մոտ կասկածներ կային, ինչու հետագայում կրկին նմանատիպ գույք եք ընդունել այդ անձնավորությունից և ավելի շատ գումար տրամադրել նրան:
Պատասխան. Խորքային ի նկատի ունեմ խարտելը կամ ծակելու եղանակով ստուգելը: Հետագայում ապրանքն ընդունվել է, որովհետև ոսկերիչը հավաստիացրել է՝ գրավադրվող գույքն ամբողջությամբ նորմալ է (…)» (տե՛ս, քրեական գործ, թերթ 74-78):
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ կասեք ցուցմունքների միջև առկա հակասությունների մասին, վկան պատասխանեց. «Հենց սկզբից ես ասեցի, որ հիմք ընդունեք նախկինում իմ կողմից տրված բացատրությունները, հա եղել է, որ կանչել ենք զրուցել ենք, թե ինչ էինք զրուցել, էս պահին չէի հիշում, բայց հիմա մասամբ վերհիշեցի, նմանատիպ դեպք եղել է»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե գումարները հիշու՞մ եք, վկան պատասխանեց. «Մոտ 11 միլիոնի դրել է»:
Վկա Գագիկ Մելքոնյանը դատաքննության ընթացքում տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունք. «Վահեին ճանաչում եմ, որպես մեր գրավատան հաճախորդ: Գրավն ընդունելուց ես ոչ մի արգելք չեմ տեսնում, որ գրավը հետ տայի, չվերցնեի, ես ստուգել եմ ոսկին որպես մասնագետ և գտել եմ, որ այդ ոսկին արժանի է վերցնելու և վերցրել եմ: Աշխատում եմ գրավատանը որպես փորձագետ-ոսկերիչ մոտավորապես 10 տարի: Վահեն, որ եկել է, բերել է ոսկին, ստուգել եմ ոսկին, դրանից հետո ընդունել եմ, անցել է մի քանի վախտ, էլի են բերել նույն ոսկուց ու ամեն անգամ ես ստուգել եմ, բայց նախօրոք հարցրել եմ՝ կարող եմ խարտել, որ ստուգեմ մինչև վերջ ոսկի է, թե՝ ոչ, բայց Վահեն ինձ ասել է, որ մի խարտի, դա ոսկի է, զակազ է, որը ես չեմ կարա փչացնեմ ու դրանից հետո, ես իրան էլի եմ հարցեր տվել, որ ով է զակազ տվել, ինչի է այդքան ծանր ու նման բաներ, ինքն ինձ ասել է, որ դա պատվեր է, պատվերն էդ ձևի է, որ ծանր քաշով է, ուղարկում է Ռուսաստան: Դրանից հետո ես իրան խնդրեցի, որ բերի էդ իզդելիայի կաղապարը, որն առանց մշակելու է, որ ես ստուգեմ, բերել են իրանք, էդ կաղապարը, ես ստուգել եմ, ոսկի է եղել, բայց էդ օրը, որ բերեցին ստուգելու, դրանք չթողեցին, հետ տարան, ասեցին էդ մի դիր, որովհետև մշակված չի ու տենց ժամանակ առ ժամանակ բերելա նույն ոսկին ու ամեն անգամ ստուգել եմ այն ու տեսել եմ, որ ոսկի է, բնականաբար, եթե խարտեի, ես կիմանայի, որ դրա մեջ կեղծիք կա, բայց, որ չէի խարտել, չէի իմանա, որ մեջը ոսկի չկա: Ես էլ չէի կարող հետ տալ, ինչ պիտի պատճառաբանեի, որ չվերցնեի, չնայած ինձ տնօրենը թույլատրել էր խարտել, սակայն երբ, որ տերը չի ուզում փչացնել իզդելիան, դրա համար ես չխարտեցի, դրա համար չեի կարող ոչ չվերցնել, ոչ էլ հետ տալ: Ես չէի էլ մտաբերել, թե ինչքանա բերել, եղել է, որ բերել է մեծ քանակությամբ, բայց ես չեմ հաշվել: Մի խոսքով ես անընդհատ հարցրել եմ Վահեին, ասելա, որ տերը պետք է գա տանի, իմը չէ: Ես իրան ասում էի, որ էսքան բերում ես, ինչի չես գալիս մուծումներն անես, կամ հետ տանես, ասում էր՝ էս ում համար, որ սարքել եմ, այդ մարդը ստեղ չի, Ռուսաստանում է, պիտի փող ուղարկի, սպասում ենք, որ փող ուղարկի, գանք, տանենք: Մի անգամ իզդելիան դնելու պահին, ասեցի, բա տոկոսներն ինչի չես մուծում, ասեց, բա որ էսի հեսա դնեմ տոկոսները կմուծեմ, էդ պահին տոկոսները մուծելա, ու ամեն անգամ բերելուց ասել եմ, որ ինչի գումարը չես բերում, ոսկեղենդ հանես, ամեն անգամ ասելա, հեսա էդ մարդը փողը կուղարկի, կգամ, կհանեմ: Առաջին անգամ ինքը մենակ չի եկել, հետը մարդ կար, հետինն էլ մրոտ ձեռքերով, ոնց-որ էդ իզդելիան իրար հետ էին պատրաստել, հետո մի քանի վախտ հետո էդ տղան էլ հետը չեկավ, ինքը մենակ էր գալիս, հետինը պուճուր-մուճուր տղա էր, հետո Վահեն կասկած չի հարուցել, ինքը շատ հանգիստ էր իրան պահում, մինչև անգամ չէր նայում, թե ես ինչ եմ անում, բայց ամեն անգամ հարցրել եմ, հարց ու փորձ եմ արել, ասել եմ ինչի ես սենց ծանր սարքել, կարողա մեջն ուրիշ բան կա, ասեց, չէ, ուղղակի ուրիշի համարա սարքած, պիտի գա, տանի: Օղակի համար էլ եմ հարց տվել, ասեցի էս ծանրության բանն ինչիա սենց փոքր օղակի վրա, իմաստը որնա, ու ասում էի՝ էս ինչ իզդելիայա, որ սենց պատվեր են տվել, ասում էր՝ դե տենց են պատվիրել:
Մեղադրողի հարցին, թե դուք մասնագիտությամբ ի՞նչ եք, վկան պատասխանեց. «Ոսկերիչ-փորձագետ»:
Մեղադրողի հարցին, թե քանի՞ տարի եք աշխատում այդ բնագավառում, վկան պատասխանեց. «Մոտ 37 տարի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ո՞ր թվականից եք այդ ՍՊԸ-ում աշխատում, վկան պատասխանեց. «2005 թվականի կեսերից, կամ 2006 թվականի սկզբից»:
Մեղադրողի հարցին, թե հասցեն հիշու՞մ եք Ձեր կազմակերպության, որտեղ աշխատում էիք, վկան պատասխանեց. «Սկզբից՝ Ազատության 2 շենքն էր մոտավորապես, հետո, որ տեղափոխվեցինք նոր շենք, այնտեղ՝ Ներսիսյան 1»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր պարտականությունների մեջ ի՞նչն էր մտնում, քաղաքացին, որ գալիս է, ի՞նչ եք անում, վկան պատասխանեց. «Քաղաքացու գալու ժամանակ անձնագիրն ենք նայում, դե տարիքն այդ ժամանակ երևում է ու դրանից հետո ոսկին հանձնում են ինձ, ես ստուգում եմ, եթե այս ձևի գործեր են լինում, ես հարցնում եմ կարելի է խարտել, մարդիկ կան, որ ասում են խարտեն, քանի որ էդ բարակության, էդ իզդելիայի մեջ կարողա կեղծ լինի, հատուկ սև քար կա, որը կոչվում է փորձարկման քար, սև քարա, որը պատրաստվում է ոսկին ստուգելու համար, ստուգում ենք՝ ոսկին քարին քսելու միջոցով, եթե հետք է թողնում երևում է, համապատասխանում է, թե՝ ոչ, մետաղները չեն թողնում, ոսկին, արծաթը, պղինձը հետք են թողնում, այդ պահին փորձաքննության եմ անցկացնում, եթե նյութը քսելուց ոսկու վրա ոսկին սևանում է, ուրեմն չի համապատասխանում, այսինքն՝ կա՛մ պրոբը ցածր է, կա՛մ ոսկի չի, որոշելուց հետո ոսկին կշռում ենք, եթե ոսկուց բացի այլ բաներ կան, ասենք քարեր, կամ ուրիշ բան, դրանք քաշից դուրս են գալիս, կշռելուց հետո բազմապատկվում է քաշը, կազմվում է գումար, ես հարցնում եմ համաձայն ես, թե՝ ոչ, դրանից հետո ոսկին փաթեթավորում ենք, կան առանձին ցելոֆաններ, կան տոպրակներ, ես թելով անցկացնում եմ, հետո առանձին թղթեր կան, դրանցով կապում ենք, հետո իրա անուն-ազգանունն ենք գրում, գրում ենք պայմանագրի կոդը, հետո դրանից հետո հաճախորդը երկու կողմից ստորգում է, ու հանձնում ենք գումարը»:
Մեղադրողի հարցին, թե Վահե Լազարյանին Դուք նախկինում ճանաչե՞լ եք, վկան պատասխանեց. «Ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ճանաչել եք ա՞յս գործարքներից, վկան պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե կարո՞ղ եք ասել՝ քանի անգամ է եկել Ձեզ մոտ, քանի անգամ է ոսկի գրավ դրել և ոսկին նույն ձևից էր, թե՝ այլ ոսկի էր, վկան պատասխանեց. «Ես ասեմ, որ ինչքան անգամ, որ դրել է, ես վերջում եմ իմացել, որ այդքան պայմանագիր կա, ես ուղղակի շշմեցի, որ այդքան պայմանագիր է իր կողմից կնքվել, ինչքան բերել է, ընդունել եմ, վերջում ես չգիտեի, 19 պայմանագիր եղած կլինի»:
Մեղադրողի հարցին, թե ամեն անգամ Վահեն մաս-մաս բերում էր ոսկին, գրավ էր դնում, Դուք չէի՞ք ասում, թե, եթե քեզ գումար է պետք, միանգամից բեր, ոսկին գրավ դիր, վկան պատասխանեց. «Ես՝ որպես մասնագետ, գիտեմ, որ էդ գործը միանգամից չի նստում, սարքում, միանգամից բերում, առաջինը, որ տենց քանակությամբ ոսկի բերեր, ոչ մեկ էլ չէր վերցնի, երկրորդն էլ՝ ինքը պետքա պատրաստեր, որ բերեր, ինքը գումարը վերցնում էր, դրանով նորից էր պատրաստում»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր իրավունքի մեջ մտնու՞մ է, եթե կասկած ունեք, ապա միջամտություն անեք, այդ Ձեր ասած խորությունը, վկան պատասխանեց. «Դե ինքը համոզում էր, որ հաստատ ոսկի է, ես ամեն անգամ իրեն ասել եմ, որ կտրենք, խարտենք, տեսնենք, ինքը չի համաձայնել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նշեցիք, որ Վահեից պահանջեցիք ոսկին, բայց ոչ լրիվ, մասնատված բերեց, ինձ ցույց տվեց, այդ ժամանակ Դուք ո՞ր մասերը զննեցիք Ձեր ասած հեղուկով, որ Ձեզ մոտ վստահություն ձեռք բերեց, վկան պատասխանեց. «Ինքը, որ բերեց, պատկերացրեք երկու կաղապար իրար կպցրած են, որ բերեց այդ կաղապարները բաց են ու մեջը լրիվ ցույցա տալիս, թե ինչա ու հետո այդ կաղապարները ես ասեցի, որ առանց մշակելու, առանց պայկա անելու, որ ես տենամ մեջն ինչա, ոնցա, ես մեջով ամեն ինչով, ստուգել եմ, ոսկի է եղել, կշռել եմ ու տենց ստուգել եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ու՞մ կողմից Ձեզ ասվեց, որ ոսկին կեղծ է և այդ ժամանակ ի՞նչ արեցիք, վկան պատասխանեց. «Ես չգիտեմ՝ հանձնաժողով կազմվել է, թե՝ ոչ, ոսկին բերել է Էլբակյան Գագոն, որ ոսկին կասակծելի է, ոսկին պարկով բերեց, միասին իջել ենք ներքև, որովհետև այնտեղ սալիկների վրա հնարավոր չէր խփել, ներքևում մուրճով խփել եմ կարի տեղին, ու բացվել է, և մեջից դուրս է եկել սպիտակ տարօրինակ մետաղ, որն անջատված էր դեղին ոսկուց»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ոչ մի տեղ չե՞ք ստորագրել, որ բացել եք և ոսկի եք նայել, վկան պատասխանեց. «Չէ»:
Մեղադրողի հարցին, թե ըստ Ձեզ ինչի՞ համար էր այդ սպիտակ մետաղը մեջը դրել, վկան պատասխանեց. «Քաշ ավելացնելու համար»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ներկա գտնվել ե՞ք երբ Վահեին կանչել են, վկան պատասխանեց. «Ոչ, տնօրենը կանչել է, իմանալուց հետո, որ կեղծ է, Վահեն եկավ, այդ ժամանակ ես ներկա չեմ եղել, որովհետև տնօրենի սենյակում նստած խոսացել են մոտ 10-15 րոպե, տնօրենը եկավ, ասեց զանգահարի ոստիկանություն, թող գան»:
Մեղադրողի հարցին, թե կհիշե՞ք Վահեի հետ, որ եկել էր ընկերը, նույն ոսկուց էր գրավ դնում, վկան պատասխանեց. «Իրար հետ են եկել, ուղղակի էդ նույն տղայի անունով էին դնում»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ տեղյա՞կ եք՝ այդ երկրորդ երիտասարդին կանչել են, չեն կանչել, ինչ է ասել, ինքը տեղյա՞կ է, որ այդ ոսկին կեղծ է, վկան պատասխանեց. «Չէ, ես չգիտեմ՝ կանչել են, թե՝ ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ նյութը քսում եք ոսկու վրա, ի՞նչ է լինում, վկան պատասխանեց. «Մենակ գույնն է փոխում»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք Ձեր նախաքննության ցուցմունքը հիշու՞մ եք, վկան պատասխանեց. «Ոչ, էն ինչ, ոնց ասել եմ, կարողա էն վախտ ասած չլինեմ, բաներ կան, որ քննիչը հարցերը տվել է, ես պատասխանել եմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչպե՞ս տեղի ունեցավ այն հատվածը, որ Ձեզ խնդրեցին գալ, թե չգալ ոսկու հետ կապված կասկածն առաջանալու ժամանակ, վկան պատասխանեց. «Ճիշտն ասած, ես ոչ ներկա եմ եղել այդ ժամանակ, ոչ էլ ինձ ասել են, որ ոսկին կեղծ է կամ նման մի բան, ես տենց բաներին ներկա չեմ եղել, մենակ ինձ Գագոն եկավ, ասեց, որ էսի կարողա կեղծ լինի, ստուգենք, ես էլ ասեցի խնդիր չկա, ստուգենք, գնացինք, բացեցինք, էդ կարը էնքան թույլ էր արած, մի քանի տոչկա էր կար տված, դրա համար միանգամից բացվեց»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ո՞վ բացեց, վկան պատասխանեց. «Ես»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ինչպե՞ս բացեցիք, վկան պատասխանեց. «Մուրճով խփեցի, և բացվեց, ես ու Գագոն ենք ներկա եղել էդ պահին»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Դուք չե՞ք խարտել այդ ժամանակ, կամ նյութ որևէ օգտագործե՞լ եք, վկան պատասխանեց. «Չէ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչն էր պատճառը, որ վստահում էիք ամբաստանյալին, վկան պատասխանեց. «Համ խարդախության ոչ մի նշույլ չթողեց, համ խարդախները երևում են»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ընդհանրապես խարդախ բացահայտե՞լ եք, վկան պատասխանեց. «Շատ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին հարցին, թե դիմե՞լ եք այդ ժամանակ ոստիկանություն, վկան պատասխանեց. «Չէ, վերցրել են, գնացել են, կամ եղել է, որ տվել են ու չեն իմացել, որ ոսկի չի, լինում է՝ գնում են, իրենք էլ չեն իմանում, որ ոսկի չեն գնում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե նման մեծ քանակությամբ առաջի՞ն անգամ էր, նման քանակություն այս 37 տարվա մեջ չէի՞ք տեսել, վկան պատասխանեց. «Այո, նման քանակությամբ առաջին անգամ էր, որ լինի նույն իզդելիայից, նման քանակությամբ, հա, որ տարբեր իզդելիաներ լիներ, մարդ կարողա շփոթության մեջ ընկնի, բայց էս դեպքում ես իրան վստահելով եմ վերցրել, ես ուղղակի վստահել եմ, ես էլ չգիտեմ՝ ինչի համար, ես էլ եմ հիմա շոկի մեջ, ես ուզեցել եմ գրավատանը օգուտ տալ, ոչ թե վնաս, ես էս տասը տարվա մեջ չէի կարող վնաս տալ, կարող էի, բայց ես ուզեցել եմ օգուտ տալ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Ձեզ մոտ կասկած չառաջացա՞վ, որ բերում են նույն ոսկուց, նույն քանակով, արդեն ուրիշի անունով, վկան պատասխանեց. «Դե կասկածը միշտ էլ եղել է»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ գործողություն արեցիք, որ կասկած առաջացավ, վկան պատասխանեց. «Արդեն ինչ կարող էի անել, հարցնում էի գոնե այս անգամ կարող եմ խարտել, ասում էր, դե արդեն էդքան բերել եմ, դե չգիտես, որ ոսկի է»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե Ձեր կասկածների մասին ոչ մեկի մոտ չե՞ք բարձրաձայնել, վկան պատասխանեց. «Չէ, Գագոն ինձ հարցրել է, որ համոզված եմ, որ ոսկի է, ես ասել եմ՝ այո»:
Վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների մեջ էական հակասություն առկա լինելու պատճառով Մեղադրողը միջնորդեց հրապարակել Վկայի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, որը բավարարվեց Դատարանի կողմից։
Հրապարակվեց վկա Գագիկ Մելքոնյանի՝ 2015 թվականի հուլիսի 27-ին, նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, համաձայն որի. «(…) Իմ աշխատանքային պարտականությունների մեջ է մտնում ստուգել և գնահատել ոսկյա զարդերը, պարզել հարգը և քաշը, որից հետո գործավարն իմ կողմից կատարված գնահատման հիման վրա կազմում է համապատասխան փաստաթղթերը, իսկ գանձապահը տրամադրում է վարկը, իսկ վարկային պայմանագրերը ստորագրում է տնօրենը: Այսինքն՝ հաճախորդը գործարք կատարելու ժամանակ շփվում է միայն նշված աշխատակիցների հետ՝ փորձագետի, գործավարի և գանձապահի հետ:
Սույն թվականի մարտ ամսի վերջերին, կոնկրետ օրը չեմ հիշում, մեր գրավատուն եկավ մի հաճախորդ՝ Վահե Լազարյանը, ով ներկայացրեց ոսկյա կախազարդեր, որոնք ես ստուգեցի, որոշեցի հարգը, գնահատեցի այդ զարդերը և իմ կատարած գրառումները ներկայացրեցի գործավարներից մեկին, ով ձևակերպեց գործարքը, և Վ.Լազարյանը ստացավ վարկը: Քանի որ կախազարդերը բավականին ծանր քաշ ունեին, ես հարցրի, թե ինչու են այդքան ծանր, Վահեն պատասխանեց, որ Ռուսաստանից են պատվիրել և ես հավատացի, քանի որ նա վստահելի տեսք ուներ, լուրջ մարդու տպավորություն էր թողնում, բացի այդ Ռուսաստան մեկնող կամ այնտեղ բնակվող մարդիկ իրոք նախընտրում են ծանր զարդեր ունենալ՝ որպես կապիտալ, այդ պատճառով զարդի տեսքն ու չափն ինձ մոտ կասկած չառաջացրեց: Ես պահանջեցի, որ ամեն դեպքում պետք է խարտեմ այն, սակայն նա չհամաձայնեց ՝ ասելով, որ դա պատվեր է և 100 տոկոսանոց ոսկի է: Ես ստուգեցի սովորական ձևով՝ հարգորոշիչ քարի վրա քսելով զարդի յուրաքանչյուր կողմից 3 անգամ շատ մանրամասն ու բավականին երկար և հավաստիացա, որ 750 հարգի ոսկի է, ուստի և համաձայնեցի ընդունել այն: Կախազարդերի վրա՝ սրտի մեջտեղի հատվածում, տեղադրված էին գունավոր քարեր, որոնց չափը կազմում էր 2.2 գրամ, քանի որ իմ պահանջով նա ներկայացրեց այդ քարերի օրինակները, սակայն զարդի քաշից հենց Վահեի առաջարկությամբ հանեցի 2.5 գրամ, քանի որ հնարավոր էին տատանումներ: Դրանից հետո Վահե Լազարյանը մինչև հուլիսի 2-ը, իր և իր ընկերոջ՝ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ Վահե Լազարյանը գրավադրեց բազմաթիվ նմանատիպ ոսկյա կախազարդեր: Վահեն ասում էր, որ նրանք միասին են աշխատում և տարբերություն չկա, թե ում անունով կատարվի գործարքը: Երբ նա եկավ 2-րդ կամ 3-րդ անգամ, ես արդեն պահանջեցի, որպեսզի ինձ ներկայացնի այդ զարդի բոլոր հատվածները՝ ոչ պատրաստ վիճակում՝ առանց միացման՝ առանց քարերը տեղադրելու և հարդարման: Վահեն բերեց այդ հատվածները՝ սրտաձև զարդի երկու կեսերը, մեջտեղի իրար միացնող հատվածը և զարդի կախիչը, որոնք ես մանրամասնորեն զննեցի ու ստուգեցի և հավաստիացա, որ բարձր հարգի ոսկուց է պատրաստված, որը վերջնականապես վստահություն ներշնչեց, և ես առանց որևէ կասկածի հետագայում շարունակեցի ընդունել նրա բերած զարդերը, իհարկե՝ յուրաքանչյուր անգամ նորից ստուգելով և գնահատելով զարդերը: Ավելացնեմ, որ ներկայացրած դետալները Վահեն իր հետ տարավ և դրանք չգրավադրեց մեր մոտ: Ես կոնկրետ չեմ հիշում, թե այդ ժամանակահատվածում քանի հատ զարդ է գրավադրվել և քանի հատ պայմանագիր է կնքվել, ինչպես հետագայում պարզվեց, երբ վեր հանեցինք բոլոր պայմանագրերը, ընդհանուր կնքվել է 19 պայմանագիր, որոնցից 14-ը՝ Վահե Լազարյանի անվամբ, իսկ 5-ը՝ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ: Ես չեմ կարող հիշել, թե յուրաքանչյուր անգամ որքան վարկ է տրամադրվել, որքան է գնահատվել զարդը, ինչ հարգի և քաշի է այն եղել, սակայն այդ բոլոր տվյալները նշված են պայմանագրերում՝ իմ կատարած գնահատման և ստուգման հիման վրա, որոնք էլ խնդրում եմ հիմք ընդունել: Նշեմ նաև, որ յուրաքանչյուր պայմանագրի վերևի աջ հատվածում գործավարը գրում է գործարքի ժամը, որպեսզի հետագայում եթե անհրաժեշտություն լինի տեսախցիկով ինչ-որ տեղեկություն ստանալու, անմիջապես գտնենք մեզ հետաքրքրող մասը:
Այդքան զարդեր գրավադրելու հանգամանքը Վահեն պատճառաբանում էր նրանով, որ մեծաքանակ պատվեր է ստացել Ռուսաստանից, սակայն պատվիրատուն դեռ չի եկել Հայաստան, և մյուս զարդերը պատրաստելու համար գումար է անհրաժեշտ, որի համար էլ վարկ է ստանում, իսկ հետագայում, երբ պատվիրատուն գա Հայաստան, ներկայացնելու է նրան գրավադրման պայմանագրերը և վարկի մարման անդորրագրերը, որպեսզի վերջինս հատուցի այդ ծախսերը: Վահեն ու Էդգարն ասում էին, որ ունեն արտադրամաս, որը գտնվում է Արշակունյաց փողոցի վրա՝ իտալական դեսպանատան կողմից 18 համարի արտադրամասը: Նրանք գրավադրում էին տարբեր քանակներով զարդեր, հիմնականում 2-ից մինչև 6 հատ, պատահել է նաև միանգամից 10 հատ կախազարդ: Պատահել է նաև, որ Վահեն բերել է 10 հատ նույն կախազարդերից, որոնք ստուգմամբ ես պարզեցի, որ հարգը ցածր՝ 375 հարգի են, այդ պատճառով մերժել եմ դրանք ընդունել: Վերջին անգամ սույն թվականի հուլիսի 2-ին՝ առավոտյան, Վահեն նորից բերեց 10 հատ սրտաձև կախազարդ, ես նրան ասեցի, որ նա ունի շատ պայմանագրեր, և այդ քանակությամբ զարդեր չեմ կարող ընդունել առանց տնօրենի հետ համաձայնեցնելու: Նա սպասեց տնօրենին, որոշ ժամանակ անց եկավ Լևոն Մուսոյանը, և ես Վահեի ներկայությամբ տնօրենին ներկայացրի իրավիճակը, հայտնեցի, որ նույն անձը մեր մոտ ունի մեծ գումարներով գրավ դրված նույնատիպ զարդեր և այժմ էլ ցանկանում է գրավադրել ևս 10 հատ կախազարդ և հարցրի, արդյոք ընդունեմ այդ զարդերը, թե՝ ոչ: Տնօրենն ասեց, որ լավ ստուգեմ, եթե նորմալ է, ապա վերցնեմ: Ես այդպես էլ արեցի, նորից ստուգեցի զարդերը, որոշեցի հարգը և ընդունեցի:
Հաջորդ օրը՝ 03.07.2015թ. մեր գրավատան աշխատակից Գագիկ Էլբակյանը, ով գործում է տնօրենի անունից, մոտեցավ ինձ և հայտնեց, որ կասկածում է նախորդ օրն ընդունած կախազարդերի իսկության վրա և առաջարկեց ենթարկել դրանք կրկնակի զննության, ես համաձայնեցի: Ես և Գագիկ Էլբակյանը, հաշվապահ Գայանե Մուսոյանի և գանձապահ Ալինա Բարխուդարյանի ներկայությամբ բացեցինք Վահե Լազարյանի անվամբ կնքած պայմանագրերից մեկով գրավադրված զարդերով պարկը, և այն զննության ենթարկեցինք, որոշեցինք խարտել զարդերից մեկը: Ես այն խարտեցի միացման հատվածից, այնուհետև լցրեցի հարգորոշիչ նյութը, որը սկսեց փրփրել, ինչը նշանակում է, որ տվյալ հատվածում եղած մետաղը ոսկի չէ: Այնուհետև սուր գործիքով բացեցի զարդը՝ միացման հատվածից, այն երկու կես եղավ, և տեսանք, որ զարդի ներսում սպիտակ մետաղ է դրված: Ես մեջտեղից բացեցի ևս մեկ զարդ, որի մեջ նույնպես սպիտակ մետաղ էր: Այդպես մենք հասկացանք, որ մնացած բոլոր կախազարդերը նույն եղանակով կեղծված են, և Գագիկ Էլբակյանն այդ մասին տեղյակ պահեց տնօրենին: Ես կշռեցի զարդի կեղծ հատվածը, որը կազմեց 9.9 գրամ, ես չեմ կարող ասել, թե ինչ յուրաքանչյուր զարդում, կամ իմ ստուգած զարդում ինչ հարաբերակցությամբ էր կեղծ և իսկական ոսկին, կարծում եմ, որ մոտավորապես կեսը, քանի որ զարդերից մեկը կշռեցինք, և քաշը կազմում էր 19 գրամ, իսկ եթե հանենք կեղծ 9.5 գրամը, կստացվի 9.5 գրամ: Սակայն բոլոր զարդերի քաշերը չնչին տարբերություն ունեն, ուստի հնարավոր են քաշային տատանումներ: Տնօրենն անմիջապես եկավ գրավատուն և հանձնարարեց իր քրոջը՝ հաշվապահ Գայանեի Մուսոյանին, բոլոր պայմանագրերը հանել և հաշվել ընդհանուր տրամադրված գումարի չափը, վերջինս հաշվարկելուց հետո հայտնեց, որ ընդհանուր Վահե Լազարյանին տրամադրվել է մոտ 11.000.000 դրամի վարկ: Կեղծիքն ի հայտ գալուց հետո տնօրենը զանգահարեց և կանչեց Վահե Լազարյանին, վերջինս եկավ գրավատուն, նրանք մտան տնօրենի աշխատասենյակ, և ես չգիտեմ, թե ինչ խոսեցին և ինչպես Վահե Լազարյանը պատճառաբանեց կատարվածը: Տնօրենն ինձ հարցրեց՝ արդյոք նույն զարդից այլ անձանց անվամբ գրավադրվել է, թե ոչ, և ես հայտնեցի, որ մի քանի անգամ Վահեն եկել է ընկերոջ հետ, և պայմանագիրը կնքվել է նրա ընկերոջ անվամբ: Դրանից հետո տնօրենի հանձնարարությամբ հանեցին բոլոր այդ կախազարդերի գրավադրման բոլոր պայմանգրերը և պարզվեց, որ առկա է 19 պայմանագիր, և ընդհանուր վարկի գումարը կազմում է մոտ 14.000.000 դրամ: Այնուհետև տնօրենի պահանջով ես զանգահարեցի ոստիկանություն և հայտնեցի կատարվածի մասին: Հուլիսի 5-ին, երբ սովորականի պես գնացի աշխատանքի, տնօրենն ինձ կանչեց և հայտնեց, որ ես ազատված եմ աշխատանքից, քանի որ կորցրել է իմ նկատմամբ վստահությունը և այդպիսի սխալ եմ թույլ տվել, ու այդքան կորուստ է ունեցել գրավատունը: Դրանից հետո ես այլևս գրավատուն չեմ գնացել և հետագա իրադարձությունների մասին տեղյակ չեմ, որքանով գիտեմ, աշխատանքից ազատվել է նաև մյուս փորձագետ Գևորգը:
Հարց. Ձեր գրավատանն ապրանքներ ընդունելու և վարկեր տրամադրելու որևէ գումարային կամ քանակային սահմանափակումներ կան նույն անձից ոսկի ընդունելու դեպքում:
Պատասխան. Ոչ, եթե անձը վստահելի է և պարտաճանաչ կատարում է իր նախորդ պայմանագրերով նախատեսված ամսական վճարումները, այսինքն՝ տոկոսները, ապա որևէ սահմանափակում չկա, իսկ ես հաճախակի գործավարներից հետաքրքրվում էի՝ արդյոք Վահե Լազարյանը կատարում է տոկոսների վճարումը, թե՝ ոչ, և նրանք պատասխանում էին, որ վճարում է:
Հարց. Մինչև 02.07.2015թ. տնօրենը կամ այլ աշխատակիցներ Ձեզ երբևէ կասկածներ հայտնել են այդ կախազարդերի վերաբերյալ:
Պատասխան. Մեկ անգամ, որքանով հիշում եմ հունիս ամսին, Գագիկ Էլբակյանն ինձ հարցրեց՝ արդյոք այդ սրտաձև կախազարդերը լավ եմ ստուգել, թե՝ ոչ, ես էլ պատասխանեցի, որ լավ ստուգել եմ, սակայն չեմ խարտել, քանի որ դրանք պատվեր են արտասահմանից, սակայն նշեցի, որ իմ պահանջով բերել են դետալները, և ես դրանք ստուգել ու հավաստիացել եմ, որ իսկական ոսկուց են:
Հարց. Նախկինում ճանաչել եք Վահե Լազարյանին կամ Էդգար Գրիգորյանին կամ ինչ-որ մեկը միջնորդել է, որ նրանցից այդ զարդերն ընդունեք:
Պատասխան. Ոչ, նախկինում ես նրանց չեմ ճանաչել և առաջին անգամ տեսել եմ մարտի վերջերին, երբ առաջին անգամ ոսկի բերեցին:
Հարց. Ձեզ մոտ որևէ կասկածներ չեն առաջացել, և արդյոք արտաքին տեսքից հնարավոր չի եղել պարզել, որ կախազարդերի մեջ առկա մետադը ոսկի չէ:
Պատասխան. Ոչ, արտաքին տեսքից հնարավոր չէր դա պարգել, նույնիսկ խարտելու դեպքում այն պետք էր սովորականից ավելի խորը խարտել, որպեսզի բացահայտվեր կեղծիքը, իսկ կեղծ մետաղը պատված էր բարակ թափանցիկ նյութով՝ որն արվել է, որպեսզի նույնիսկ որոշակի խարտելու դեպքում չբացահայտվի կեղծիքը:
Հարց. Քննությամբ պարզվել է, որ Վ.Լազարյանի և Է.Գրիգորյանի անվամբ պայմանագրերը կնքվել են շաբաթվա բոլոր օրերին, բացի շաբաթ օրից, երբ Դուք չեք աշխատում, ինչպես դա կբացատրեք, արդյոք Դուք հայտնել եք Վ.Լազարյանին, որ շաբաթ օրերին չեք աշխատում:
Պատասխան. Կարծում եմ, որ մեկ անգամ ինձ մոտ վստահություն ձեռք բերելուց հետո, նա խուսափել է մյուս ոսկերչի օրերին գնալ գրավատուն, ես անձամբ նրան չեմ ասել իմ աշխատանքային օրերի մասին, հնարավոր է՝ նա այցելել է գրավատուն և տեսել է, որ ես տեղում չեմ, քանի որ իմ աշխատատեղը տեսանելի է: Բացի այդ իմ մշտական հաճախորդները, իմանալով իմ աշխատանքային օրը, այցելում են այդ օրերին, դա նորմալ երևույթ է և կասկածներ չի առաջացնում: Դա կապված է նրա հետ, որ այդ անձինք ժամանակի ընթացքում վստահություն են ձեռք բերել իմ նկատմամբ (…)» (տե՛ս, քրեական գործ, թերթ 119-124):
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե ի՞նչ կասեք հակասության մասին, վկան պատասխանեց. «Կարողա խարտած լինեմ, հնարավոր է, ես չեմ հերքում, հիշեցի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե մուրճով հարվածելու վերաբերյալ ի՞նչ կասեք, Գագիկ Էլբակյանը հակառակ ցուցմունքն է տվել, արդյոք Դու՞ք եք հարվածել, վկան պատասխանեց. «Ես եմ հարվածել, հաստատ ես եմ հարվածել»:
Դատաքննության ընթացքում հրապարակվեցին քրեական գործում առկա հետևյալ փաստաթղթերը.
ա) 2015 թվականի հուլիսի 3-ին Լևոն Մուսոյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում տված հաղորդումը, համաձայն որի. «(…) հայտնում եմ Ձեզ, որ Վահե Լազարյանը և Էդգար Գրիգորյանը 2015թ. մարտ ամսից մինչ օրս իմ՝ Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան 1 հասցեում գտնվող գրավատանը գրավադրել են ընդհանուրը 14.000.000 կեղծ ոսկյա զարդեր՝ կրծքազարդեր, որի դիմաց ստացել են 14.000.000 դրամ գումար՝ ինձ պատճառելով նույն չափի նյութական վնաս (…)» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 2):
բ) 2015 թվականի հուլիսի 3-ի՝ «Կրծքազարդերը ներկայացնելու, զննելու և վերցնելու մասին» արձանագրությունը, համաձայն որի. «(…) 2015թ. հուլիսի 3-ին՝ ժամը 20:30-ին Լևոն Մուսոյանը ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի հետաքննության բաժանմունքում ներկայացրեց թվով 10 հատ սրտաձև կրծքազարդեր, որոնք ոսկեգույն էին և դրված էին պոիլէթիլենային տոպրակի մեջ: (…) Նշված կրծքազարդերից մեկը շապիկի միջնամասից առանձնացված էր երկու մասի, իսկ դրա մեջ առկա էր արծաթագույն նյութ (…) Լևոն Մուսոյանը հայտարարեց, որ դրանք իր գրավատանը գրավադրել է Վահե Լազարյանը, որոնք կեղծ են (…)» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 8):
գ) 2015 թվականի հուլիսի 4-ի՝ «Բնակարանում զննություն կատարելու մասին» արձանագրությունը, համաձայն որի. «(…) զննության ենթարկեցի Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցի 13/1 շենք, 9 բնակարանի խոհանոցի վերջնամասի հատվածը, որտեղ դրված է բաց շագանակագույն, լամինատից պատրաստված ոսկերչական սեղան (…) Սեղանի վրա դրված է երկու լուսամփոփ: Սեղանի վրա բացի դրանից առկա են քարից և երկաթե հատվածից բաղկացած, 15 սմ տրամաչափ ունեցող կլոր իր, որն ըստ մասնակից Վ.Լազարյանի հայտարարության՝ նախատեսված է պայկայի համար: Առկա է բաց շագանակագույն, փայտից, եռաշերտ, 8 սմ տրամաչափ ունեցող, ծակոտիներով հարմարանք, որի մեջ ըստ Վ.Լազարյանի հայտարարության՝ տեղադրված են ֆռեզեռներ, շուշաթղթի ցանկաներ և փայլեցման պարագաներ (…) Վ.Լազարյանը ներկայացրեց (…) բուռայաջրի աման, որը մետաղական է և հանդիսանում է մեջտեղի հատվածից կտրած ջազվե: Վ.Լազարյանը (…) ներկայացրեց երկաթե ձող, այն ունի 36 սմ երկարություն և կոնուսաձև կլոր է (մալաֆ:) Վ.Լազարյանը (…) ներկայացրեց 2 մուրճեր, որոնցից մեկն ունի էբոնիտե գլխիկ, մյուսը՝ երկաթից գլխիկ, երկուսի բռնակներն էլ փայտից են: Ներկայացվեց նաև 2 հատ կիսակլոր, խարտոցատիպ, երկաթե 21.5 և 21 սմ երկարություններ ունեցող առարկաներ և թվով 5 հատ մետաղական, տարբեր չափերի պինցետներ: Սեղանի կողքին՝ գետնի վրա, դրված էր «փուքս» կոչվող սարքը, որը բաղկացած է մետաղական, բենզինի համար նախատեսված հատվածից, ոտքով հրելով փչելու համար նախատեսված կաշեպատ մասից և ռեզինե խողովակներից, որի ծայրին առկա է երկաթե այրող հատված (…)» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 29):
դ) 2015 թվականի հուլիսի 29-ի՝ «Առգրավում կատարելու մասին» արձանագրությունը, համաձայն որի. «(…) առգրավվել է Վահե Լազարյանի և Էդգար Գրիգորյանի անվամբ գրավադրված թվով 18 պարկերով ոսկյա զարդերը: Առգրավվեցին Վ.Լազարյանի անվամբ թիվ 102768, 101973, 100852, 103579, 101123, 100714, 100953, 102079, 101088, 103761, 101610, 101895, 103514 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը, պարկերը փակված և կնքված են «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ դրամակրղ 01005251 կնիքով և յուրաքանչյուր կնիքով թղթի վրա գրված է գրավառուի անունը և վարկային պայմանագրի համարը: Առգրավվեցին Էդգար Գրիգորյանի անվամբ թիվ 100739, 102093, 101889, 102210, 101395 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը՝ փակված և կնքված «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ դրամակրղ 01005251 կնիքով և յուրաքանչյուր կնիքով թղթի վրա գրված է գրավառուի անունը և վարկային պայմանագրի համարը (…)» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 130):
ե) 2016 թվականի մայիսի 12-ի՝ փորձագետի թիվ 35031504 եզրակացությունը, համաձայն որի. «(…) Փաթեթ թիվ 1 /օբյեկտներ թիվ 1.1-1.4/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 103579 26.06.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 18079,91 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.600 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 244,28 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 1
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
1.1 Կախազարդ 18,926 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,345 ~ 100.000 9,232
1.2 Կախազարդ 20,403 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 8,146 ~111.000 9,938
1.3 Կախազարդ 19,164 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,501 ~102.000 9,423
1.4 Կախազարդ 19,244 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,253 ~99.000 9,816
Ընդ.` 412.000

Փաթեթ թիվ 2 /օբյեկտներ թիվ 2.1-2.3/
Գրիգորյան Էդգար /ԱԿՏ N 100739 25.03.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 17833,26 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.400 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 242,05 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 2
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
2.1 Կախազարդ 18,896 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,047 ~94.000 9,710
2.2 Կախազարդ 18,726 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,838 ~92.000 9,742
2.3 Կախազարդ 18,793 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,830 ~91.500 9,766
Ընդ.` 277.500

Փաթեթ թիվ 3 /օբյեկտներ թիվ 3.1-3.3/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 102079 10.05.2015թ/

Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`18299,29 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է` 13.800 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 249,17 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 3
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
3.1 Կախազարդ 19,078 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,655 ~106.000 9,228
3.2 Կախազարդ 18,650 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,345 ~101.500 9,152
3.3 Կախազարդ 19,487 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 8,323 ~115.000 9,015
Ընդ.` 322.500

Փաթեթ թիվ 4 /օբյեկտներ թիվ 4.1-4.4/
Լազարյան Վահե/ԱԿՏ N 100953 31.03.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`18115,31 ՀՀ դրամ:
583 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է` 10.600 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`257,51 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 4
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
4.1 Կախազարդ 18,624 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,601 ~70.000 9,864
4.2 Կախազարդ 18,143 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,958 ~63.000 9,994
4.3 Կախազարդ 18,230 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,247 ~66.000 9,850
4.4 Կախազարդ 18,217 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,188 ~65.500 9,906
Ընդ.` 264.500

Փաթեթ թիվ 5 /օբյեկտ թիվ 5.1/
Լազարյան Վահե / ԱԿՏ N 101895 03.05.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`18185,85 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.700 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 243,62 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 5
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
5.1 Կախազարդ 18,957 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,024 ~96.000 9,960
Ընդ.` 96.000

Փաթեթ թիվ 6 /օբյեկտներ թիվ 6.1 և 6.2/
Գրիգորյան Էդգար /ԱԿՏ N 102210 14.05.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`18383,06 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.800 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`253,00 ՀՀ դրամ:

Աղյուսակ թիվ 6
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
6.1 Կախազարդ 19,187 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,080 ~98.000 9,597
6.2 Կախազարդ
/տարանջատված է/ 18,727 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,220 ~100.000 9,514
Ընդ.` 198.000

Փաթեթ թիվ 7 /օբյեկտներ թիվ 7.1-7.4/
Գրիգորյան Էդգար /ԱԿՏ N 101889 03.05.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`18185,85 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.700 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 243,62 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 7
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
7.1 Կախազարդ 18,872 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,557 ~103.500 9,299
7.2 Կախազարդ 19,059 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,481 ~102.500 9,580
7.3 Կախազարդ 18,847 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,063 ~97.000 9,911
7.4 Կախազարդ 19,201 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,485 ~102.500 9,737
Ընդ.` 405.500

Փաթեթ թիվ 8 /օբյեկտներ թիվ 8.1-8.4/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 101973 05.05.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 18299,29 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.800 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 149,17 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 8
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
8.1 Կախազարդ 19,849 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 8,231 ~113.500 9,362
8.2 Կախազարդ 20,149 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,893 ~109.000 9,946
8.3 Կախազարդ 19,506 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,581 ~105.000 9,801
8.4 Կախազարդ 19,169 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,387 ~102.000 9,655
Ընդ.` 429.500


Փաթեթ թիվ 9 /օբյեկտներ թիվ 9.1-9.6/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 103514 24.06.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 18079,91 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.600 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 244,28 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 9
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
9.1 Կախազարդ 19,837 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,738 ~105.000 9,958
9.2 Կախազարդ 19,683 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,275 ~99.000 10,054
9.3 Կախազարդ 19,253 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,481 ~102.000 9,631
9.4 Կախազարդ 19,096 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,361 ~100.000 9,439
9.5 Կախազարդ 19,698 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,354 ~100.000 10,045
9.6 Կախազարդ 19,860 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,392 ~100.500 10,101
Ընդ.` 606.500

Փաթեթ թիվ 10 /օբյեկտներ թիվ 10.1 և 10.2/
Գրիգորյան Էդգար /ԱԿՏ N 102093 10.05..2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 18299,29 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.700 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 249,17 ՀՀ դրամ:

Աղյուսակ թիվ 10
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
10.1 Կախազարդ 19,462 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 8,122 ~111.000 8,883
10.2 Կախազարդ 19,597 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,883 ~108.000 9,476
Ընդ.` 219.000

Փաթեթ թիվ 11 /օբյեկտներ թիվ 11.1-11.3/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 100714 25.03.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 17833,26 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.400 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 242,05 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 11
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
11.1 Կախազարդ 19,308 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,373 ~99.000 9,688
11.2 Կախազարդ 18,654 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,078 ~95.000 9,508
11.3 Կախազարդ 18,417 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,918 ~93.000 9,419
Ընդ.` 287.000

Փաթեթ թիվ 12 /օբյեկտներ թիվ 12.1-12.3/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 101088 05.04.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 17337,67ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.000 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 264,67 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 12
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
12.1 Կախազարդ 19,027 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,586 ~86.000 10,283
12.2 Կախազարդ 18,456 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,.079 ~79.000 10,248
12.3 Կախազարդ 19,585 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,986 ~91.000 10,406
Ընդ.` 256.000

Փաթեթ թիվ 13 /օբյեկտներ թիվ 13.1-13.6/
Գրիգորյան Էդգար /ԱԿՏ N 101395 16.04.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 17510,80 ՀՀ դրամ:
583 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է` 10.200 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 267,54 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 13
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 583 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
13.1 Կախազարդ 17,095 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,398 ~55.000 9,797
13.2 Կախազարդ 18,145 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,444 ~66.000 9,754
13.3 Կախազարդ 18,041 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,477 ~66.000 9,587
13.4 Կախազարդ 18,066 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,000 ~61.000 10,025
13.5 Կախազարդ 17,788 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,010 ~61.000 9,739
13.6 Կախազարդ 17,749 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,046 ~62.000 9,.741
Ընդ.` 371.000

Փաթեթ թիվ 14 /օբյեկտներ թիվ 14.1-14.5/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 102768 31.05.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 17201,96 ՀՀ դրամ:
583 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`10.000 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`258,32 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 14
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 583 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
14.1 Կախազարդ 17,409 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,884 ~59.000 9,444
14.2 Կախազարդ 17,648 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,329 ~63.000 9,249
14.3 Կախազարդ 17,504 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,786 ~58.000 9,522
14.4 Կախազարդ 18,647 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,661 ~67.000 9,779
14.5 Կախազարդ 17,639 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,808 ~58.000 9,621
Ընդ.` 305.000

Փաթեթ թիվ 15 /օբյեկտ թիվ 15.1/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 101123 07.04.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`17211,29 ՀՀ դրամ:
583 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`10.100 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 265,27 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 15
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 583 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
15.1 Կախազարդ 18,142 583 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,128 ~62.000 9,611
Ընդ.` 62.000

Փաթեթ թիվ 16 /օբյեկտներ թիվ 16.1-16.3/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 101610 23.04.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`17402,94 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.100 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 262,10 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 16
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
16.1 Կախազարդ 17,834 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,189 ~81.000 9,390
16.2 Կախազարդ 18,680 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,655 ~87.000 9.966
16.3 Կախազարդ 18,067 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,191 ~81.000 9,976
Ընդ.` 249.000

Փաթեթ թիվ 17 /օբյեկտներ թիվ 17.1-17.10/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 103761 02.07.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`17236,56 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է` 13.000 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 273,89 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 17
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
17.1 Կախազարդ 19,842 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,923 ~103.000 9,720
17.2 Կախազարդ 19,696 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,474 ~97.000 10,065
17.3 Կախազարդ 19,547 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,407 ~96.000 9,999
17.4 Կախազարդ 19,823 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,810 ~102.000 9,956
17.5 Կախազարդ 19,572 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,622 ~99.000 10,105
17.6 Կախազարդ 20,033 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,640 ~99.000 10,209
17.7 Կախազարդ 19,393 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,709 ~100.000 9,471
17.8 Կախազարդ 19,934 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 8,171 ~106.000 9,498
17.9 Կախազարդ 19,491 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,369 ~96.000 9,873
17.10 Կախազարդ 19,883 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,434 ~97.000 10,241
Ընդ.` 995.000
Փաթեթ թիվ 18 /օբյեկտներ թիվ 18.1 և 18.2/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 100852 29.03.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է`17971,23 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`13.500 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 275,97 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 18
Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
18.1 Կախազարդ 17,473 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 5,973 ~81.000 9,286
18.2 Կախազարդ 18,156 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,042 ~81.500 9,864
Ընդ.` 162.500

Փաթեթ թիվ 19 /օբյեկտներ թիվ 19.1-19.10/
Լազարյան Վահե /ԱԿՏ N 102962 07.06.2015թ/
Մաքուր ոսկու (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 16774,63 ՀՀ դրամ:
750 հարգի ոսկու մեկ գրամի շուկայական արժեքը /որպես լոմ/ կազմում է`12.600 ՀՀ դրամ :
Մաքուր արծաթի (999.9 հարգի) մեկ գրամի բաց թողնման գինը կազմում է` 253,33 ՀՀ դրամ:
Աղյուսակ թիվ 19

Զարդի տեսակը, Զարդի ընդհանուր կշիռը, Զարդի մետաղի տեսակը և հարգը, համաձուլվածքի ընդհանուր կշիռը, 750 հարգի ոսկու /Au/ շուկայական արժեքը /որպես լոմ/
19.1 Կախազարդ 18,506 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 6,904 ~87.000 9,419
19.2 Կախազարդ 18,977 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,534 ~95.000 9,226
19.3 Կախազարդ 18,811 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,235 ~91.000 9,273
19.4 Կախազարդ 19,238 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,450 ~94.000 8,601
19.5 Կախազարդ 19,162 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,448 ~94.000 9,466
19.6 Կախազարդ 19,319 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,849 ~99.000 9,138
19.7 Կախազարդ 18,615 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,010 ~88.000 9,418
19.8 Կախազարդ 18,925 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,698 ~97.000 8,898
19.9 Կախազարդ 19,345 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,641 ~96.000 9,409
19.10 Կախազարդի 3 հատվածներ /առանց քարերի/
16,897
/ընդհանուր կշիռը/ 750 հարգի ոսկու /Au/ համաձուլվածք 7,462 ~94.000 9,377
Ընդ.` 935.000
(…)
1. Փորձաքննությանը տրամադրված թվով 19 փաթեթներում առկա կախազարդերի հետազոտության արդյունքները բերված են սույն եզրակացության «Մետաղի և քարերի հետազոտություն» մասում:
2. և 3. Փորձաքննությանը ներկայացված զարդերը պատրաստված են մեխանիզացված սարքավորումների օգտագործմամբ, բավարար մասնագիտական ունակություններ ունեցող մասնագետի/ների/ կողմից՝ արհեստագործական եղանակով:
Փորձաքննությանը ներկայացված զարդերից՝ օբյեկտներ Nօ.Nօ 17.1-ից 17.10-ը և 18.1-ը, 18.2-ը հանդիսացող զարդերի վրա առկա են «750» գրառումով հարգադրոշմի և «09» թվանշանով ու Սասունցի Դավիթի պատկերով տարբերանիշի դրոշմվածքներ:
Ներկայացված մյուս զարդերի վրա որևէ դաջվածքներ չկան:
4. և 5. Ներկայացված զարդերի մեջ պարունակվող ոսկու (Au) և մաքուր արծաթի (Ag) մեկ գրամի միջին շուկայական արժեքները (որպես լոմ) առանձին-առանձին և ընդհանուր, ըստ փաթեթների, գրավադրոդի անունով «Գնահատման ակտ»-ի մեջ նշված գրավի ձևակերպման ամսաթվերի դրությամբ, ներկայացված են սույն եզրակացության «Հետազոտություն» բաժնի «Ապրանքագիտական մաս»-ի աղյուսակներում:
Ներկայացված զարդերի մեջ պարունակվող արծաթի (Ag) միջին շուկայական արժեքները գրավադրոդի անունով «Գնահատման ակտ»-ի մեջ նշված գրավի ձևակերպման ամսաթվերի դրությամբ չեն հաշվարկվել, ինչի պատճառաբանությունը բերված է սույն եզրակացության «Հետազոտություն» բաժնի «Ապրանքագիտական մաս»-ում: (…)» (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 246-259):
զ) «Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» որոշումը համաձայն որի՝ Լևոն Մուսոյանի կողմից ներկայացված Վահե Լազարյանի անվամբ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը գրավադրված զարդերի՝ ԱԿՏ N 100714՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 100852՝ 29.03.2015թ., ԱԿՏ N 100953՝ 31.03.2015թ., ԱԿՏ N 101088՝ 05.04.2015թ., ԱԿՏ N 101123՝ 07.04.2015թ., ԱԿՏ N 101610՝ 23.04.2015թ., ԱԿՏ N 101895՝ 03.05.2015թ., ԱԿՏ N 101973՝ 05.05.2015թ., ԱԿՏ N 102079՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 102768՝ 31.05.2015թ., ԱԿՏ N 102962՝ 07.06.2015թ., ԱԿՏ N 103514՝ 24.06.2015թ., ԱԿՏ N 103579՝ 26.06.2015թ., ԱԿՏ N 103761՝ 02.07.2015թ. և Էդգար Գրիգորյանի անվամբ գրավադրված զարդերի՝ ԱԿՏ N 100739՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 101395՝ 16.04.2015թ., ԱԿՏ N 102093՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 101889՝ 03.05.2015թ. և ԱԿՏ N 102210՝ 14.05.2015թ. պայմանագրերի պատճենները ճանաչվել են որպես այլ փաստաթուղթ (տե՛ս քրեական գործ, թերթ 310-311):
Դատաքննության ընթացքում Դատարանը հետազոտեց նաև որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված Վահե Լազարյանի անվամբ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը ԱԿՏ N 100714՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 100852՝ 29.03.2015թ., ԱԿՏ N 100953՝ 31.03.2015թ., ԱԿՏ N 101088՝ 05.04.2015թ., ԱԿՏ N 101123՝ 07.04.2015թ., ԱԿՏ N 101610՝ 23.04.2015թ., ԱԿՏ N 101895՝ 03.05.2015թ., ԱԿՏ N 101973՝ 05.05.2015թ., ԱԿՏ N 102079՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 102768՝ 31.05.2015թ., ԱԿՏ N 102962՝ 07.06.2015թ., ԱԿՏ N 103514՝ 24.06.2015թ., ԱԿՏ N 103579՝ 26.06.2015թ., ԱԿՏ N 103761՝ 02.07.2015թ. պայմանագրերով գրավադրված և Էդգար Գրիգորյանի անվամբ ԱԿՏ N 100739՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 101395՝ 16.04.2015թ., ԱԿՏ N 102093՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 101889՝ 03.05.2015թ. և ԱԿՏ N 102210՝ 14.05.2015թ. պայմանագրերով գրավադրված զարդերը:
Ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը դատաքննության ընթացքում տվեց հետևյալ բովանդակությամբ ցուցմունք. «Ես ինքս երկար տարիներ աշխատել եմ որպես ոսկերիչ մոդելավորող տարբեր ոսկերչական սրահներում, հետո «Ոսկու աշխարհ» ՓԲԸ-ում՝ որպես ոսկերիչ: Ես միշտ պատրաստել եմ նորմալ ոսկուց զարդեր: Մի որոշ ժամանակ առաջ պատվեր եղավ Ղազախստանից՝ սարքել վերոնշյալ զարդերը՝ սրտի կուլոնի տեսքով: Ես պատրաստեցի մի հինգ հատ զարդ, որն ինձ պատվեր տվողը տարավ մի վեց ամիս հետո պատվիրեց ահագին մեծ քանակ այդ զարդերից: Քանի որ արդեն ես իրա հետ գործարք էի արել, իրան վստահելով՝ ես այստեղից ոսկին հայթայթեցի, մեր շուկայում լինում են ոսկի վաճառողներ, որոնցից մեկ շաբաթ ժամանակով լինում է ոսկին վերցնել, պատրաստել, հետո վերադարձնել այդ գումարը: Սկսեցի պատրաստել այդ զարդերը: Ինչ-որ հանգամանքներից ելնելով, որը ես չեմ կարող ասել, այդ մարդը հրաժարվեց այդ զարդերից: Քանի որ ես ահագին ծախս էի արել այդ զարդերի վրա, ես ահագին պարտքեր ունեի, ստիպված, պարտքերս մարելու համար, որոշեցի դնել գրավատուն, քանի որ պետք է մարեի բոլորի պարտքերը: Գրավատուն դնելով՝ ես վճարել եմ բոլոր տոկոսները մոտավորապես 3-4 ամիս, էլի վճարում էի, հենց վճարման մյուս օրը Լևոն Մուսոյանը զանգահարում է ինձ, ասում է՝ բարձրանամ իր մոտ, ես, արդեն իմանալով՝ ինչի համարա զանգում, առանց խնդիր առաջացնելու, բարձրանում եմ իր մոտ, չգիտեի՝ ինչ է կատարվում, բայց մտածում էի: Գնացի ինձ ասեցին, ասեցի. «Հա, ես էս ինչ նպատակով եմ պատրաստել, բայց պարտաճանաչ մուծում եմ, համբերեք մինչև էդ մարդը գա, իր ապրանքը տանի, ես Ձեր գումարը վերադարձնեմ», իրանք չհամաձայնեցին: Ես ասեցի, որ հիմա ի վիճակի չեմ այդ ապրանքները հանելու, տվեք ինձ երեք ամիս ժամանակ, դե ներքին կարգով, չհամաձայնեցին, չգիտեմ՝ ինչ խնդիրներով, դիմեցին ոստիկանություն: Ոստիկանությունում ես ցուցմունք տվել եմ, որ ես դա պատրաստել եմ էս ինչ նպատակով, ոչ խաբեության նպատակով, գիտակցելով, որ, եթե ես այդպիսի բան անեի, մի օր կարողա պատասխան տայի: Կոպիտ ասած, չհասցրի, ես իմ դրած ապրանքը հետ հանեմ, որ պատասխանատվության չենթարկվեմ: Չեմ խոչընդոտել ոչ մի քրեական մարմինների, երբ զանգել են, կանչել են, ամեն ինչ պարզաբանել եմ, ամեն ինչ ասել եմ, մարդկային ձևով ոնց եղելա, ասել եմ: Խնդրում եմ հաշվի առնել այդ հանգամանքները, նաև, որ ունեմ երկու երեխա, պատրաստ եմ ամսական ինչ-որ գումարով փակել, աշխատելով մարեմ»:
Պաշտպանի հարցին, թե եթե չիմանային, որ Ձեր կողմից գրավադրված ապրանքների կեսը ոսկի չէ, այսինքն մեջը ոսկի չէ, Դուք ի՞նչ էիք պատրաստվում անել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես արդեն պայմանավորվել էի որոշ մարդկանց հետ, որ սենց ապրանք կա, որ գային, հենց լոմբարդից առնեին, դե քանի որ գրավատունն այդ ապրանքները վերցնում էր շուկայական գներից էժան, ես ուզում էի մենակ ապրանքի գինը, ինձ օգուտը պետք չէ, մենակ պետք էր, որ այդ ապրանքն իմ վրայից դուրս գար, ես մաքրվեի էդ հարցերով, ժամանակի մեջ չտեղավորվելու պատճառով, այսինքն՝ իրանք էլ իմացան, որ ես ոստիկանության հետ խնդիրներ ունեմ, հրաժարվեցին այս գործարքից»:
Պաշտպանի հարցին, թե Ձեզ պարզաբանվեց, թե Դուք ինչում եք մեղադրվում, հիմա Դուք այդ առաջադրված մեղադրանքում դիտավորություն ունեցե՞լ եք, թե՝ ոչ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ոչ, ես հենց սկզբից էլ ասեցի, որ իմ նպատակը եղել է ժամանակավորապես, մինչև իմ հարցերը լուծելը, որովհետև շատ լուրջ մարդկանց հետ եմ հարց ունեցել, նենց չի եղել, որ իմ բարեկամնա կամ մեկ ուրիշը, որ սպասեին այդ գումարը վերադարձնելուն»:
Պաշտպանի հարցին, թե ինչ-որ բան Ձեզ խանգարու՞մ էր այդ գումարը վերցնելուց հետո փախուստի դիմել, կամ նման մի բան, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Իմ մտքով չի էլ անցել փախնել, այս հարցը թողնելով ինչ-որ մեկի վրա, ուղղակի հանգամանքերը այնպես դասավորվեցին, որ սաղ խառնեց իրար»:
Պաշտպանի հարցին, թե այս նշված խարդախությամբ պատճառված վնասը, այս կախազարդերը ամբողջությամբ այլ մետա՞ղ էին, ոսկի չէի՞ն պարունակում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Դա կիսով չափ ասենք, այսինքն՝ 50-50 հարաբերակցությամբ է, այսինքն՝ փորձաքննությունից հետո ինձ ներկայացվել է թուղթ, որ ինչքան է եղել մաքուր արծաթը և ինչքանա եղել մաքուր ոսկին: Փորձաքննությունից հետո գումարը կիսով չափ կիսվելա, այդ 13 միլիոնը փոխվելա 7 կամ, 6 ու քանիս, ես հաստատ չեմ հիշում»:
Պաշտպանի հարցին, թե այդ իրեղեն ապացույց ճանաչված կախազարդերը, եթե հետագայում վերադարձվեն գրավատանը, գրավատունն օգուտ ունենու՞մ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Գրավատունը տուժում է 7 միլիոն, կոպիտ ասած, փորձաքննության եզարակացությունով կեսնա տուժում»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նշեցիք, որ պատրաստել եք այդ զարդերն ուրիշ անձի համար, այլ կերպ ասած պատվեր եք ունեցել, սակայն հետագայում այդ անձը չի եկել, տարել այդ կախազարդերը, կարո՞ղ եք նշել այդ անձի անունը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ինքը մեր մոտ` ոսկու շուկայում տարբեր մարդկանց հետ գործերա արել, նենցա, որ ես իրան տեղից եմ իմացել, հետագայում աշխատել եմ հետը մի երկու անգամ, հետո մի 6-7 ամիս կապ չի եղել, հետո ինքը վերադարձել է, բայց նենց, որ ես իրա անուն ազգանուն հայրանուն իմանայի, գիտեմ՝ անունն Արմենա, որը Ղազախստանումա ապրում, բայց գնում, գալիսա, ապրանքա տանում, բերում»:
Մեղադրողի հարցին, թե այդ նույն Արմե՞նն էր ասել, որ պատրաստեք արծաթով, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ամբողջությամբ արծաթ չի եղել, միայն միջուկի մասնա արծաթ եղել, վրան ամբողոջությամբ ոսկիա եղել, այսինքն՝ սիրտն եղել է երկու կողմանի, որը բացվելուց մեջը եղել է միջուկ, իրա տեսակարար կշիռը ապահովելու համար, չիստոտա դեվյատկա արծաթա օգտագործվել, որը որ ավելի մոտա ոսկու տեսակարար կշռին, դրա համար էդ իրա ցանկությամբ չի եղել, էդ պատվերովա եղել, ես տենց եմ պատրաստել»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն պատվե՞ր է եղել, որ այդպես պատրաստեք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ինքը չի ասել այդպես պատրաստեմ, ես եմ որոշել արծաթ, ես եմ առաջարկել, որ էս կարա լինի»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր կողմից պատրաստված զարդերի վրա կա՞ր հարգ խփած, որ ինչ տեսակի ոսկի է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ի՞նչ էր դրոշմված, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես պատրաստել եմ 585 հարգի ոսկի և 750 պրոբայի ոսկի էր, որն ինչ պրոբա եղել է այդ էլ խփել եմ»:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե Դուք ինչ-որ բան սարքում եք, վրան ոսկի է, միջինը՝ արծաթ, Դուք իրավունք ունե՞ք ոսկու հարգ նշելու, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Առաջնահերթ այդ մետաղը ստուգվումա, նորա խփվում, էդ մինչև էդա խփվում, եթե ես դա տանեմ պրոբինսպեկցիա, ինքը ոսկիա խփելու, որովհետև բոլորովին ոսկիա, ստուգումա, տենումա, որ մեջով, դրսով ոսկիա»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն Ձեր ասած Արմենը գիտե՞ր, որ Դուք մեջը դնելու եք արծաթ, վրան ոսկի և խփվելու է ոսկու հարգ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Մեղադրողի հարցին, թե ոսկերիչը դատարանում ցուցմունք տվեց, որ Դուք սկզբնական բերել եք անջատված կախազարդերը՝ մեջի արծաթը հանած, հետագայում բերել եք, գրավ եք դրել, ամբողջությամբ արդեն, միջինը արծաթ, ի՞նչն է պատճառը, որ այդպես եք արել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Դե քանի որ գրավատունը չէր վերցնելու իմ ապրանքը, քանի որ գումարի մեջ չէի տեղավորվում, ես պետքա իմ հարցերը լուծեի, ես պետքա դնեի ժամանակավոր, բերեի, դնեի, բացված վիճակում, ցույց տայի, քանի որ ինձ այդ գումարը պետք էր, հարցերս լուծեի, հետո հանեի»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն Դուք գիտակցե՞լ եք, որ Ձեզ պետք է օրինակ 100 գրամ և Դուք ծանրացրել եք մտադրված, որպեսզի ապահովեք այդ 100 գրամը, Դուք կեղծ արծաթը լցնում եք ոսկու մեջ և հանձնում եք գրավատանը, խաբում եք իրենց, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ձեր ասելով՝ դուրսա գալիս տենց, խաբելով գրավատանը, բայց էլի եմ ասում, ես քանի որ ես տոկոսները պարտաճանաչ մուծել եմ, ես չէի ուզի՝ տենց լիներ, ես մուծումն անում եմ կոնկրետ նրա համար, որպեսզի իմ ապրանքը չկորեր»:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե Ձեր ասած ձևով է, ուրեմն Դուք կարող էիք գրավատանն ասել, որ ունեք այսքան ոսկի, ավել չունեմ, ինչ է դուրս գալիս, Դուք արծաթը մեջը լցնում, փակում եք, որ ապահովեք քաշը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես էլի եմ ընդունում իմ մեղքը, էլի եմ ասում կիսով չափ, ես ընդունում եմ իմ մեղքն այնքանով, որ ես դրել եմ, էս ինչ պայմաններից ելնելով, դրել եմ ժամանակավոր, ես դեմից էլ քննչական մարմիններին էլ եմ ասել, ես չեմ ասել՝ ես չգիտեմ՝ մեջն ինչա, կամ հրաժարվել եմ, կոնկրետ ասել եմ, արել եմ, դրել եմ, սխալ եմ արել, մուծել եմ տոկոսները, ես 650.000-ի տոկոս եմ մուծել, ես եթե ուզենայի հափշտակեի, ես ոչ մի տոկոս չէի մուծի, հենց դնելուց հետո կկորեի»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք ոսկին որ գրավ եք դրել, միագամի՞ց եք դրել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Հետզհետե, կարելիա ասել մի երկու-երեք ամսվա ընթացքում»:
Մեղադրողի հարցին, թե այսինքն՝ եթե Դուք այդ երկու ամսվա տոկոսը չմուծեիք կարող էիք հետո էլի՞ գրավ դնել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, ես եթե տոկոսները ուշացնեմ, հետագայում խնդիրներ կունենամ, թե ինչի համար էս մարդը չի մուծում էսքան գումարը, տոկոսները, ես չէի ուզում հետագայում խնդիրներ ունենալ, ապրանքը կորեր, տոկոսները չմուծելու պատճառով»:
Մեղադրողի հարցին, թե եթե Դուք չմուծեիք անցած տոկոսը, Դուք կարո՞ղ էիք կրկին գրավ դնել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, այնտեղ 15-20 օր ժամանակ են տալիս, եթե այդ ժամկետից անցնումա, զանգում, զգուշացնում են»:
Մեղադրողի հարցին, թե Դուք նոր ասացիք, որ ես դրել էի, որպեսզի կարողանամ գումարը հայթայթել, որպեսզի հանեմ այդ գրավ դրվածը, որտեղի՞ց եք հայթայթելու այդ գումարը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ասեցի, ես արդեն, որ էդ մարդկանց հետ էդ գրավը ես մի կերպ պետքա հանեի, թե էդ մարդկանց հետ պիտի հանեի, թե պետքա Լևոն Մուսոյանից ժամանակ ուզեի, որ կարողանայի հանել, դրանից հետո այնպես ստացվեց, որ էս գործի հետ կապված ես խնդիրներ ունեցա, չկարողացա աշխատել»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեզ մոտ էին գտնվում Ձեր ոսկերչական գործիքները, Դուք այդ քանի ամսվա ընթացքում փորձեցի՞ք մի բան անել, վերականգնել պատճառված վնասը, այդ գործիքներով ինչ-որ գործ արեցի՞ք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես համարյա 7-8 ամիս չեմ կարողացել աշխատել, հեռուստացույցով էլ ցույց տվեցին դեպքը, շուկայի հետ կապված ես չէի գնում, գալիս, թե ամոթի զգացում էր, թե չէի ուզում իմանային, բայց չէի գնում, գալիս»:
Մեղադրողի հարցին, թե ինչու՞ Ձեր ընկերոջ անունով դրեցիք ոսկին, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես մտածում էի, որ գումարը շատ է, ինձ չեն տա, դրա համար ընկերոջս խնդրեցի»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ Ձեր ընկերոջն ասացի՞ք, որ ոսկին կեղծ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ոչ»:
Մեղադրողի հարցին, թե Ձեր ընկերը մասնագիտությամբ ոսկերի՞չ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ոչ, ես իրան խնդրել եմ, որ գրավ եմ դնում, մի քանի ամսից կհանեմ, օգնի էս հարցով դնեմ, ես տոկոսները մուծեմ, խնդիր չի առաջանա»:
Մեղադրողի հարցին, թե չասաց ոսկերիչը, թե նույն ոսկուց համ իրանն է, համ քոնը, այս ինչ պատմություն է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Դե տենց հարցեր տվելա, ես չեմ կարա հիշեմ ու կոնկրետ պատասխանեմ էդ հարցին, ինքը շատ հարցերա տվել, բայց հարցերին պատասխանում էինք, որ էս կոնկրետ սենցա, մենք էս ապրանքը դնում ենք, հանենք, որ ուղարկենք, Գագիկն իմացելա, որ մենք էդ ապրանքը ժամանակավոր ենք դնում»:
Մեղադրողի հարցին, թե բայց իմացե՞լ է, որ այդ ապրանքը ոսկի չէ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ, չի իմացել, որ իմանար, մենք ոնց էինք դնում»:
Մեղադրողի հարցին, թե լավ փորձեիք ուրիշ գրավատուն դնել, ինչու՞ ուրիշ գրավատուն չէիք դնում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Փորձել ենք, բայց չեն վերցրել, մարդիկ վերցրել են, ասել են սենց ապրանք չենք վերցնում, մի քանի գրավատուն ես ցույց եմ տվել»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ ի՞նչ պատճառով չէին վերցնում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չգիտեմ, երևի քաշն էր ծանր, գումարն էր մեծ, չգիտեմ՝ ինչ պատճառ կարող էր լինել»:
Մեղադրողի հարցին, թե, Դուք ասացիք, որ երեք ամիս էիք ուզել գումարը վերակագնելու համար, անցել է արդեն այդքան ժամանակ, Դուք գումար վերականգնե՞լ եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Քանի որ ես չեմ կարողացել աշխատել, ոստիկանություն գնալուց հետո, փորձաքննություն նշանակելու համար ինձ անընդհատ քաշքշուկների մեջ եմ ընկել ու հետո ես չեմ կարողացել աշխատել, գումար չեմ կարողացել աշխատել»:
Մեղադրողի հարցին, թե իսկ ներկա պահին կարո՞ղ եք գումար վերականգնել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ներկա պահին ես աշխատում եմ ու պատրաստ եմ կոնկրետ ինչ-որ գումար ամսական մուծել»:
Մեղադրողի հարցին, թե, կարո՞ղ եք ասել՝ մի կախազարդի վրա ինչքան ոսկի եք ծախսել, ինչքան արծաթ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «7-7.5 գրամի ոսկի, 8 գրամ արծաթ, համարյա մեկին-մեկ»:
Մեղադրողի հարցին, թե, արծաթն ի՞նչ արժե, շուկայական գինը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «8 գրամը՝ 2500 դրամ»:
Մեղադրողի հարցին, թե, իսկ ոսկի՞ն, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Մոտավորապես 200-220 դոլար»:
Մեղադրողի հարցին, թե, այսինքն մի կախազարդը 200-220 դոլար ոսկի է ծախսված, 2500 դրամ արծաթ, այդպե՞ս է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, գումարած ապակի է վրան դրված»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե Դուք ունե՞ք որևէ փաստաթուղթ, որ ասենք Ձեզ պատվիրել են ինչ-որ քանակի ապրանք, փաստաթղթային տեսքով դա կարգավորվել է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես անհատ ոսկերիչ եմ համարվում ու այնպես չի, որ ես ոսկի եմ սարքում ու իրանց թուղթ եմ տալիս դրա համար»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե որևէ նամակագրական, հեռախոսային նամակ, կամ որևէ այլ ձևով պահպանվե՞լ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Չէ»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե Դուք նշեցիք, որ սկզբնական 5 զարդ է պատվիրել դա նույնպե՞ս կեղծված է եղել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, դա շատ շուտ է եղել, պատվիրատուն, որ տարելա, վաճառելա, նոր մի քանի ամիս հետո ինքն ինձ պատվիրել է»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե այսինքն ինքն իմացե՞լ է, որ այդ ոսկին կեղծ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, այնպես չի, որ ես պատվիրատուին խաբել եմ»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, Ձեր ընկերոջ կողմից գրավադրված գույքը նույնպե՞ս Դուք եք պատվիրել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, ինչո՞վ էիք համոզված, որ Դուք կարող եք մարել այդ պարտքերը, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես, իմանալով, որ իմ վրա այդքան գումար կա, ես մարդկանց ով, որ այդ գործնա անում, ուզում էի գտնել, առաջարկել, որ այսքան գումար կա, որ իրանք այդ օբշի ապրանքը հանեն, իմ վրայից դուրս գա»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, այսինքն՝ իրենք այդ ապրանքը գնելու էին այդ 13 միլիոն դրամո՞վ, ինչքան, որ գրավատանն էիք պարտք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, այսինքն՝ կեղծ ոսկին գնելու էին իրական ոսկու արժեքո՞վ, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, դա գրամով այդպեսա, գործի գումար չի հաշվում, եթե տենց անենք, իրանց ասվումա, որ սենցա սարքած էս զարդը, իրանք իրանց հաշվարկներով, թեկուզ հիմա կարողա 10 միլիոն դրամ լիներ, հիմա տակը կմնար երեք»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, Դուք խաբե՞լ եք գրավատան ոսկերչին, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Զուտ գումար ստանալու համար կարելիա ասել՝ այո»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, ինչի՞ համար եք խաբել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Իմ պարտքերի պատճառով, որովհետև ինձ գումարա պետք եղել»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, եթե այդ պարտքերի հարցերը չլուծվեին, ի՞նչ պիտի անեիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Իմ նպատակն այն է եղել, որ լուծեի, եթե լուծեի, հիմա այստեղ չէի հայտնվի ճիշտն ասած»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, 2015 թվականի հունիսից որևէ դրամով, կամ որևէ պարտավորություն ստանձնելով հատուցում իրականացրե՞լ եք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Եթե ես Մուսոյանին ասում եմ սենց պայման ստեղծեք, բերեմ ես հետ տամ, չեն համաձայնվում, ինձ անպայման ուզում են քրեական պատասխանատվության ենթարկեն»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, եթե ոսկին առանձնացեք, արծաթից ի՞նչ ծավալի աշխատանք և ինչ ծախսեր պետք է կատարվեն, և ընդհանրապես հնարավո՞ր է դա կատարել, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, հնարավոր է, անհրաժեշտ է մի շիշ ացետոն, որպեսզի լցվի բանկայի մեջ, այդ զարդը դրվի մեջը, մեջը կլեյ կա, այդ կլեյը քայքայվի, ես իրան բացեմ»:
Տուժողի ներկայացուցչի հարցին, թե, Ձեր ասած, որ խաբել եք ոսկերչին, ըստ Ձեզ այդ խաբելը հանցագործությու:ն է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Եթե նպատակը լիներ, որ ես խաբեի, ապրանքը տանեի ու կորեի, չգնայի այդ ապրանքի հետևից, ընդունում եմ որ այդ ժամանակ կլիներ հանցագործություն, այդ ժամանակ թող բռնեին, նստացնեին, ինձ երբ զանգել են, ես եկել եմ, տոկոսի համար, երբ զանգել են, մի օրից այնտեղ եմ եղել, երբ գրավատան տնօրենը զանգել է, ես չեմ ասել՝ չեմ կարող գալ ու փախուստի դիմել, եկել եմ մարդուն մարդավարի ասել եմ, ասել եմ սենցա, հիմա սենց ստացվավ, ինձ հնարավորություն տվեք, բերեմ, փակվեմ, մարդը չհամաձայնեց, դիմեց ոստիկանություն»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, ասացիք, որ ստիպված եք եղել գրավ դնել նշված ապրանքները, որովհետև ունեիք ֆինանսական դժվարություններ, ճի՞շտ եմ հասկանում, այսինքն՝ Դուք պատրաստել էիք արդեն այդ զարդերը, այդ ֆինանսական դժվարություններն այդ զարդերի պատրաստմա՞մբ էին պայմանավորված, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես, որ պատրաստել եմ այդ զարդերը, ուզեցել եմ այդ զարդերը պատրաստելով փակել իմ պարտքերը, հետո նոր զբաղվեմ կոնկրետ էդ ապրանքի հանելով»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, այսինքն՝ Դուք պատրաստում էիք այդ համապատասխան զարդերը, որպեսզի Ձեր պարտքե՞րը մարեիք, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո ներկա պահին, էդ ժամանակավոր էր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Ձեր ասածի մեջ հակասություն է առաջանում, այսինքն՝ Դուք այդ պատվիրված ծավալի ոսկի չէիք պատրաստել, որ Դուք այդքան ծավալի պատվեր չեք ունեցել, որ Դուք այդքան ծավալի տասնյակ ոսկի որ դրել եք, այդքան չէր պատվերը, որը ոմն Արմենն ասել էր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես պատվեր ունեի այդքան, պրոստո քանի որ շատ չնչին էր իմ մոտ գումարը տված ես չէի կարողանում իրա պատվերը բավարարել դրա նպատակով ես պարտք էի վեկալել իրար հետևից»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Ձեր պատվերը ի՞նչ գումարի էր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Իմ պատվերը մոտավորապես 7 միլիոն, 6 միլիոնի կարգի էր»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, այդ դեպքում ինչու՞ էիք պատրաստել 13 միլիոն դրամի ոսկի, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Էդ 7 միլիոնի գումարն էր իմ մոտ ոսկու տեսքով, սենց ասած էդ արծաթն էժան էր ոսկուց, բայց ինքը գումար էր կազմում, իրար հետ գումարած այդ 7 միլիոնը դառնում էր 13 միլիոնի կարգի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, իսկ ինչու՞ էիք պատրաստել 13 միլիոնի, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ինքը 7 միլիոն ծախս տենալուցա դարձել 13 միլիոն»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, եթե Դուք 7 միլիոնի ապրանք էիք պատրաստելու և վերցրել էիք 7 միլիոնի գումար, ինչպե՞ս էիք Դուք փակելու 13 միլիոնանոց վարկը, եթե Դուք վերցրել եք 7 միլիոն գումար և պետք է պատրաստեիք 7 միլիոնի ապրանք, իսկ Դուք վերցրել եք գրավատնից 13 միլիոն դրամ գումար, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Մեր մոտ հաշվարկն այսպիսինա, եթե ես սարքել եմ մի կախազարդը, 7 գրամ ոսկի եմ օգտագործել, որի մեջ եղել է 8 գրամ ուրիշ մետաղ` արծաթ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, պարզաբանեք հետևյալը, Դուք 7 միլիոնի գործարք եք կնքում, գնում եք բանկ, վարկ եք վերցնում 13 միլիոն դրամ, այն նպատակով, որ Ձեզ 7 միլիոն պիտի տան, հիմա տրամաբանությունն որն է դրա, ամբաստանյալը պատասխանեց. «13 միլիոնը պետք է վճարի ինձ էդ մարդը, 7 միլիոնն էդ իմ գործի փողնա»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, գործարքի արժեքն ինչքա՞ն էր, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Մոտ 10-12 միլիոնից ավելի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Դուք 12 միլիոնի գործարք եք կնքում և ոչ մի տվյալ չե՞ք վերցնում այդ մարդուց, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Ես իրա հետ առնչություն ունեցել եմ մի քանի անգամ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, մի քանի անգամ առնչություն ունեցած անձի հետ Դուք գործարք եք կնքում չիմանալով ոչ մի տվյալ իր մասին, ճի՞շտ եմ հասկանում, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Կարելի է ասել՝ այո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, Դուք ասացիք, որ օգտագործել եք 999 հարգի արծաթ, որովհետև այն մոտ է ոսկուն, որի օգտագործման պարագայում առանց միջոցների գործադրման հնարավոր չէր իմանալ դա արծաթ է, թե՝ ոսկի, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, այսինքն երբ որ Դուք գրավատուն էիք դնում, Ձեր նպատակն էր, որ ոչ ոսկերիչը, ոչ գրավատունը տեղյակ չլինեի՞ն՝ իրականում ինչից է պատրաստված այդ կախազարդը, ճիշտ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, ի՞նչ ժամանակահատվածով էիք վերցնում գրավը, հարաճուն, վերցրել եք ամիսների ընթացքում, ճիշտ է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո 2-3 ամսվա ընթացքում»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, երբ որ Դուք դնում էիք ոսկին գրավ, Դուք այն դնում էիք որպես զա՞րդ, թե՝ Ձեր ասած որպես «Լոմ», ամբաստանյալը պատասխանեց. «Որպես լոմ»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, ինքը որպես «լոմ» այս պահին ինչքա՞ն գումար կարժենա, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Մի կախազարդը գալիսա արժեքը 150-200 դոլար, դա 585 հարգի ոսկով, իսկ 750 հարգի ոսկով՝ 250-300 դոլար մոտավորապես մեկ կախազարդը, կախազարդի պատրաստման գինը»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, այդ բոլորը միասին չե՞ք հաշվել՝ ինչքան գումար է որպես «լոմ», ամբաստանյալը պատասխանեց. «Մոտ 7 միլիոնի կարգի»:
Դատական նիստը նախագահողի հարցին, թե, այսինքն՝ եթե գևավատունն իրացներ այդ զարդերը, կստանար մոտ 7 միլիոն գումար, այդպե՞ս է, ամբաստանյալը պատասխանեց. «Այո, կարողա մի քիչ քիչ, 6.8 միլիոնի կարգի»:
8. Դատական վիճաբանությունների փուլում Մեղադրողը միջնորդեց Վահե Վարդանի Լազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման՝ 5 տարի 6 ամիս ժամկետով:
Տուժողի ներկայացուցիչը հայտնեց, որ միանում է Մեղադրողի ճառին և նշեց, որ ամբաստանյալին հնարավորություն է ընձեռվել պատճառված վնասը հատուցելու համար, սակայն նրա կողմից որևէ գումար չի հատուցվել:
Պաշտպանական կողմն իր ճառում հայտնեց, որ հետազոտված ապացույցները վերլուծության ենթարկելով, հնարավոր չէ հաստատված համարել Վահե Վարդանի Լազարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող հանցագործության կատարման մեջ, իսկ անգամ դրա առկայության դեպքում Վահե Վարդանի Լազարյանին պետք է մեղադրանք առաջադրվեր 7.443.000 ՀՀ դրամի չափով:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
9. Ուսումնասիրելով և հետազոտելով քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի՝ Վահե Վարդանի Լազարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով, վերլուծելով գործով նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, համադրելով դրանք այլ ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` Դատարանն անդրադառնում է ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանին մեղսագրվող արարքի որակման իրավաչափության հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է Վահե Վարդանի Լազարյանը,
բ) այդ արարքը համապատասխանում է արդյո՞ք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին,
գ) ապացուցված է արդյո՞ք Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող այդ արարքը կատարելը.
դ) ապացուցված է արդյո՞ք Վահե Վարդանի Լազարյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրվող հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի ո՞ր հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
10. Անդրադառնալով սույն որոշման 9–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…)
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում» երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
11. «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 գործով կայացված որոշման 14-15-րդ, 16–19–րդ կետերում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»։
12. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագյանի և Վահրամ Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31–ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով կայացված որոշման 30-32–րդ կետերում արձանագրել է.
«(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
(…) «[Ն]երքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ (…)
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
(…)
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»։
13. Պատասխանելով սույն դատավճռի 9–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանը վերլուծելով և գնահատելով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ դրանք prime facie (առերևույթ) հաստատում են հետևյալ հանգամանքը.
2015 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2015 թվականի հուլիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Հր.Ներսիսյան փողոցի 1 հասցեում գործող «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից իր անվամբ և իր ընկեր Էդգար Գրիգորյանին օգտագործելով՝ վերջինիս անվամբ առանձնապես խոշոր չափի կեղծ ոսկյա զարդեր գրավ դնելու փաստը հաստատվում է`
• Վկա Լևոն Մուսոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) 2015 թվականի մայիս-հուլիս ամիսներին Վահե Լազարյանը մոտ 76 հատ կախազարդ է գրավադրել մեր մոտ: (…) Քանի որ պայմանագրերը բազմաթիվ էին, մեր գնահատողի մոտ կասկածներ են առաջացել, դիմել են, որպեսզի բացեն, ստուգեն այդ ապրանքները: Ապրանքները բացել են հաշվապահի և ոսկերչի հետ, բացել են, տեսել են, որ կեղծ է, որից հետո դիմել ենք ոստիկանություն, ոստիկանության պահանջով ամբողջ ապրանքը ներկայացրել ենք ոստիկանություն, ոստիկանությունն էլ էքսպերտիզա է արել և պարզել, որ այդ ամբողջ ապրանքը կեղծ է (…) նույնատիպ ապրանքներ էին, նույն տեսակի ապրանք, տարբեր հարգերի, բայց Վահե Լազարյանի անվամբ շատ ավելի շատ էր, ես ասեցի 11 միլիոն Վահեի անունով էր, մնացածն՝ ընկերոջ (…) երկու հատ իրար կպած ոսկի էր, բացում ես մեջն ուրիշ բաներ դրած, շապիկը ոսկի էր, մեջինն՝ այլ մետաղ (…) Այո [որ շապիկը վաճառեն, որոշակի օգուտ կստանան (…)»,
• Վկա Լևոն Մուսոյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) պարզվեց, որ Վահե Լազարյանի անունով կար 14 հատ պայմանագիր, համաձայն որոնց՝ նա գրավադրել էր նույնատեսակ ոսկյա զարդեր, (…)»,
• Վկա Գայանե Մուսոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) բացեցինք, ստուգեցինք, որ արտաքինից ոսկիա, բայց ներսում կեղծ է: 2015 թվականի մայիսից մինչև հունիս-հուլիս ընկած ամիսներն էր: (...)»,
• Վկա Գագիկ Էլբակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…)2015 թվականի հուլիս ամսին հերթական անգամ պայմանագրերը ստուգելուց հետո, մեր մոտ Վահե Լազարյանն ուներ գրավադրած բազմաթիվ նույնանման ոսկի, (…) 2015 թվականի հուլիս ամսին հերթական անգամ պայմանագրերը ստուգելուց հետո (…) ոսկերչից հարցրինք, թե արդյոք ստուգել է ոսկին, ոսկերիչն ասեց, որ ստուգել է նորմալ է, բայց այնուամենայնիվ կասկածներ են եղել, մի պարկը բացել ենք, ոսկերիչը մակերեսից ստուգելա, որ ոսկիա, բայց ես մուրճով կոտրել եմ այն ու պարզվել է, որ մեջը բացի ոսկուց, կա նաև այլ մետաղ: (…)»,
• Վկա Գագիկ Էլբակյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…)Նա ինձ տրամադրեց Վահե Լազարյանի անվամբ կնքված ընդհանուր թվով 14 պայմանագիր, որոնցում գրավադրված էր ընդհանուր միատեսակ կուլոններ (…) պարզվեց, որ Էդգար անունով մի տղայի անվամբ գրավադրված էր նմանատիպ գույք, (…) Մենք ընտրեցինք 07.06.2015թ. կնքված 102962 վարկային պայմանագրով թվով 10 հատ կուլոնների պարկը, (…) բացվեց պարկը և հանվեց կուլոններից մեկը, այն ուներ սրտի տեսք և Գ.Մելքոնյանն այն քսեց ոսկու քարին և համապատասխան նյութով որոշեց, որ գրավադրված գույքը ոսկի է: (…) Գագիկը ստուգելուց հետո, միացման հատվածից սկսեց խարտել, որպեսզի խորքային ստուգվի, նյութը կաթեցրեց խարտման հատվածից ներս, սակայն այն սպիտակ գույնի փառ առաջացրեց, արդեն իսկ մեզ մոտ հիմնավոր կասկած առաջացավ, որ ինչ-որ բան այն չէ, և ես առաջարկեցի ամբողջությամբ կուլոնը կոտրել, ասելով, որ ես պատրաստ եմ ինձ վրա կրել ապրանքի վնասման հետ կապված ծախսերը: Ես և Գագիկը միասին մեխի և մուրճի օգնությամբ բացված հատվածից բաժանեցինք երկու հավասար մասերի և տեսանք, որ մեջտեղում սրտանման, բաց գույնի զանգված է առկա, միայն այդ մեկը կիսելով մտածեցինք, որ մնացած բոլոր զարդերը նույն եղանակով են պատրաստված (…)»,
• Վկա Գագիկ Մելքոնյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) Իրար հետ են եկել [Վահե Լազարյանը և Էդգար Գրիգորյանը], ուղղակի էդ նույն տղայի անունով էին դնում (…) ներքևում մուրճով խփել եմ կարի տեղին, ու բացվել է, և մեջից դուրս է եղել սպիտակ տարօրինակ մետաղ, որն անջատված էր դեղին ոսկուց (…)»,
• Վկա Գագիկ Մելքոնյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(…) մեր գրավատուն եկավ մի հաճախորդ՝ Վահե Լազարյանը, ով ներկայացրեց ոսկյա կախազարդեր, որոնք ես ստուգեցի, որոշեցի հարգը, գնահատեցի այդ զարդերը և իմ կատարած գրառումները ներկայացրեցի գործավարներից մեկին, ով ձևակերպեց գործարքը, և Վ.Լազարյանը ստացավ վարկը (…) Դրանից հետո Վահե Լազարյանը մինչև հուլիսի 2-ը, իր և իր ընկերոջ՝ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ Վահե Լազարյանը գրավադրեց բազմաթիվ նմանատիպ ոսկյա կախազարդեր (…) ընդհանուր կնքվել է 19 պայմանագիր, որոնցից 14-ը՝ Վահե Լազարյանի անվամբ, իսկ 5-ը՝ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ (…)»,
• 2015 թվականի հուլիսի 3-ի՝ «Կրծքազարդերը ներկայացնելու, զննելու և վերցնելու մասին» արձանագրությամբ, համաձայն որի. «(…) Նշված կրծքազարդերից մեկը շապիկի միջնամասից առանձնացված էր երկու մասի, իսկ դրա մեջ առկա էր արծաթագույն նյութ (…)»,
• 2015 թվականի հուլիսի 29-ի՝ «Առգրավում կատարելու մասին» արձանագրությամբ, համաձայն որի. «(…) Առգրավվեցին Վ.Լազարյանի անվամբ թիվ 102768, 101973, 100852, 103579, 101123, 100714, 100953, 102079, 101088, 103761, 101610, 101895, 103514 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը, (…) Առգրավվեցին Էդգար Գրիգորյանի անվամբ թիվ 100739, 102093, 101889, 102210, 101395 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը (…)»,
• «Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» որոշմամբ համաձայն որի՝ Լևոն Մուսոյանի կողմից ներկայացված Վահե Լազարյանի անվամբ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊ ընկերության գրավատանը գրավադրված զարդերի՝ ԱԿՏ N 100714՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 100852՝ 29.03.2015թ., ԱԿՏ N 100953՝ 31.03.2015թ., ԱԿՏ N 101088՝ 05.04.2015թ., ԱԿՏ N 101123՝ 07.04.2015թ., ԱԿՏ N 101610՝ 23.04.2015թ., ԱԿՏ N 101895՝ 03.05.2015թ., ԱԿՏ N 101973՝ 05.05.2015թ., ԱԿՏ N 102079՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 102768՝ 31.05.2015թ., ԱԿՏ N 102962՝ 07.06.2015թ., ԱԿՏ N 103514՝ 24.06.2015թ., ԱԿՏ N 103579՝ 26.06.2015թ., ԱԿՏ N 103761՝ 02.07.2015թ. և Էդգար Գրիգորյանի անվամբ գրավադրված զարդերի՝ ԱԿՏ N 100739՝ 25.03.2015թ., ԱԿՏ N 101395՝ 16.04.2015թ., ԱԿՏ N 102093՝ 10.05.2015թ., ԱԿՏ N 101889՝ 03.05.2015թ. և ԱԿՏ N 102210՝ 14.05.2015թ. պայմանագրերի պատճենները ճանաչվել են որպես այլ փաստաթուղթ (…)»,
• 2016 թվականի մայիսի 12-ի՝ փորձագետի թիվ 35031504 եզրակացությամբ,
• Դատաքննության ընթացքում հետազոտված իրեղեն ապացույցներով,
• Ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ «(...) միջուկի մասնա արծաթ եղել, վրան ամբողոջությամբ ոսկիա եղել, այսինքն՝ սիրտն եղել է երկու կողմանի, որը բացվելուց մեջը եղել է միջուկ, իրա տեսակարար կշիռը ապահովելու համար (…)»:
Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված ապացույցները գնահատման ենթարկելու արդյունքում պարզ է դառնում, որ գրավ դրված զարդերը եղել են ոչ թե ամբողջությամբ կեղծ, այլ՝ մասնակի, քանզի այդ զարդերի շապիկը պատրաստված է եղել ոսկուց, իսկ արծաթը և այլ ոչ արժեքավոր մետաղները տեղադրված են եղել զարդերի միջուկում:
Գնահատման ենթարկելով նաև Լևոն Մուսոյանի կողմից դատաքննության ընթացքում հայտնած այն հանգամանքը, որ այդ զարդերի շապիկներն իրացնելու դեպքում իրենք որոշակի օգուտ կստանան, ինչպես նաև 2016 թվականի մայիսի 12-ի՝ փորձագետի թիվ 35031504 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ գրավ դրված բոլոր զարդերում պարունակվող մաքուր ոսկու արժեքը կազմում է 6.853.500 ՀՀ դրամ, ուստի Դատարանը փաստում է, որ «Մուսոյան» ԱԱԱ ՍՊԸ-ին փաստացի պատճառվել է ոչ թե 13.884.000 այլ 7.030.500 ՀՀ դրամ գումարի վնաս:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված այն հանգամանքը, որ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ից խարդախությամբ հափշտակվել է ընդհանուր 13.884.000 ՀՀ դրամ անհիմն է և չի բխում սույն քրեական գործով հետազոտված ապացույցների համակցությունից, ուստի անհրաժեշտ է պատճառված վնասի մասով մեղադրանքի ծավալը փոփոխել և որպես հափշտակված գումարի չափ հաստատել 7.030.500 ՀՀ դրամը:
14. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ վերոնշյալ հաստատված դեպքի հատկանիշներով արարքը քրեականացված է և ամրագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերտառությամբ տեսակային օբյեկտը կրող հանցագործությունների գլխում։
Այսպես, անդրադառնալով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքին տրված իրավական որակմանը` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի հանցակազմն ունի հետևյալ բովանդակությունը. «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը։
(…)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով (…)»:
15. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Լիա Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ, համաձայն որի. «(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով: Այսինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով:
23. Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը: Այսպիսով, խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով՝
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել,
(...)
26. Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով:
26.1. Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա:
26.2. Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները:
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է (...)»:
16. Նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Արարքը ծանրացնող հանգամանքներում կատարված խարդախություն որակելու համար նախ և առաջ անհրաժեշտ է հիմնավորել խարդախության հիմնական հանցակազմի առկայությունը, մասնավորապես՝ առաջնահերթ հիմնավորել խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակը:
Սույն դատավճռի 13-րդ կետում հաստատված արարքը խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարված լինելու փաստը Դատարանը հաստատվում է.
• Վկա Լևոն Մուսոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) Գագիկը համառորեն վստահեցրել է, որ ես վստահ եմ, որ ոչ մի խնդիր չկա էս հարցում (…) ըստ Գագիկ Մելքոնյանի՝ ինքը վստահելա նրան և տակի շերտի ստուգումները չի իրականացրել (…)»,
• Վկա Լևոն Մուսոյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) ընդունեց, որ ինքը խաբել է ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանին և այն ամբողջությամբ ոսկուց է պատրաստված, նաև նրան ցույց է տվել մի նմուշ, որը քանդված և նորմալ վիճակում է եղել (…) ես խորհրդակցեցի ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանի հետ, ով նույնպես ասաց, որ իրեն խաբել են (…)»,
• Վկա Գայանե Մուսոյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) ասեց ես ինքս ոսկերիչ եմ, սա պատվեր է դրա համար ցանկալի չի, որ վնասվեն զարդերը (…)»,
• Վկա Գագիկ Էլբակյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) նախկինում բերել է նույն ոսկուց, գրավադրել է քանդված վիճակում /ռասկուլաչիտ արած/, այն ժամանակ ինքը ստուգելա ու մեջը ոսկիա եղել ու դրա համար ինքը վստահելա (…)»,
• Վկա Գագիկ Մելքոնյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) նախօրոք հարցրել եմ՝ կարող եմ խարտել, որ ստուգեմ մինչև վերջ ոսկի է, թե՝ ոչ, բայց (…) ինձ ասել է, որ մի խարտի, դա ոսկի է, զակազ է, որը ես չեմ կարա փչացնեմ ու դրանից հետո, ես իրան էլի եմ հարցեր տվել, որ ով է զակազ տվել, ինչի է այդքան ծանր ու նման բաներ, ինքն ինձ ասել է, որ դա պատվեր է, պատվերն էդ ձևի է, որ ծանր քաշով է, ուղարկում է Ռուսաստան: Դրանից հետո ես իրան խնդրեցի, որ բերի էդ իզդելիայի կաղապարը, որն առանց մշակելու է, որ ես ստուգեմ, բերել են իրանք, էդ կաղապարը, ես ստուգել եմ, ոսկի է եղել, բայց էդ օրը, որ բերեցին ստուգելու, դրանք չթողեցին, հետ տարան, ասեցին էդ մի դիր, որովհետև մշակված չի (…) ամեն անգամ բերելուց ասել եմ, որ ինչի գումարը չես բերում, ոսկեղենդ հանես, ամեն անգամ ասելա, հեսա էդ մարդը փողը կուղարկի, կգամ, կհանեմ (…) ամեն անգամ հարցրել եմ, հարց ու փորձ եմ արել, ասել եմ ինչի ես սենց ծանր սարքել, կարողա մեջն ուրիշ բան կա, ասեց, չէ, ուղղակի ուրիշի համարա սարքած, պիտի գա, տանի: Օղակի համար էլ եմ հարց տվել, ասեցի էս ծանրության բանն ինչիա սենց փոքր օղակի վրա, իմաստը որնա, ու ասում էի՝ էս ինչ իզդելիայա, որ սենց պատվեր են տվել, ասում էր՝ դե տենց են պատվիրել (…) ինքը համոզում էր, որ հաստատ ոսկի է, ես ամեն անգամ իրեն ասել եմ, որ կտրենք, խարտենք, տեսնենք, ինքը չի համաձայնել (…) հարցնում էի գոնե այս անգամ կարող եմ խարտել, ասում էր, դե արդեն էդքան բերել եմ, դե չգիտես, որ ոսկի է (…)»,
• Վկա Գագիկ Մելքոնյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ. «(…) Քանի որ կախազարդերը բավականին ծանր քաշ ունեին, ես հարցրի, թե ինչու են այդքան ծանր, (…) պատասխանեց, որ Ռուսաստանից են պատվիրել և ես հավատացի, քանի որ նա վստահելի տեսք ուներ, լուրջ մարդու տպավորություն էր թողնում, բացի այդ Ռուսաստան մեկնող կամ այնտեղ բնակվող մարդիկ իրոք նախընտրում են ծանր զարդեր ունենալ՝ որպես կապիտալ, այդ պատճառով զարդի տեսքն ու չափն ինձ մոտ կասկած չառաջացրեց: Ես պահանջեցի, որ ամեն դեպքում պետք է խարտեմ այն, սակայն նա չհամաձայնեց ՝ ասելով, որ դա պատվեր է և 100 տոկոսանոց ոսկի է (…) բերեց այդ հատվածները՝ սրտաձև զարդի երկու կեսերը, մեջտեղի իրար միացնող հատվածը և զարդի կախիչը, որոնք ես մանրամասնորեն զննեցի ու ստուգեցի և հավաստիացա, որ բարձր հարգի ոսկուց է պատրաստված, որը վերջնականապես վստահություն ներշնչեց, և ես առանց որևէ կասկածի հետագայում շարունակեցի ընդունել նրա բերած զարդերը (…)»:
17. Դատարանը հարկ է համարում նշել որ, արարքը որպես խարդախություն որակելու համար անհրաժեշտ է հիմնավորել տվյալ արարքը շահադիտական նպատակներով ուրիշի գույքը հափշտակելու դիտավորությունը ծագել է մինչև համապատասխան գործարքը կնքելը:
Սույն քրեական գործով նախապես ծագած դիտավորության և շահադիտական նպատակների առկայության մասին են վկայում այն հանգամանքները, որ վկա Լևոն Մուսոյանը դատաքննութան ընթացքում հայտնել է, որ. «(…) ասեց՝ պիտի հանենք, գումարի համար դրել ենք, պիտի ես գամ, հանեմ (…)», իսկ նախաքննական ցուցմունքում նշել է, որ. «(…) իրեն գումար էր հարկավոր այդ պատճառով որոշել է գրավադնել այդ զարդերը (…)», վկա Գայայնե Մուսոյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ. «(…) բավականին ծախսեր եմ արել, մի ամսից, երկու ամսից կգան, բոլորը միասին կհանեմ (…)», վկա Գագիկ Էլբակյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ. «(…) Ասեց, որ ես եմ սարքել, գումարային խնդիրներ է ունեցել, էս ճանապարհն եմ ընտրել, որ խնդիրներս լուծեմ (…)», վկա Գագիկ Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ. «(…) պատճառաբանում էր նրանով, որ մեծաքանակ պատվեր է ստացել Ռուսաստանից, սակայն պատվիրատուն դեռ չի եկել Հայաստան, և մյուս զարդերը պատրաստելու համար գումար է անհրաժեշտ, որի համար էլ վարկ է ստանում (…)», ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ. «(…) ահագին ծախս էի արել այդ զարդերի վրա, ես ահագին պարտքեր ունեի, ստիպված, պարտքերս մարելու համար, որոշեցի դնել գրավատուն, քանի որ պետք է մարեի բոլորի պարտքերը (…)»
18. Այսպիսով, սույն դատավճռի 14–17–րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանը արձանագրում է ներքոշարադրյալ հանգամանքները, որոնցից որևէ մեկի բացակայությունը Լիա Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշման համաձայն` կարող է բացառել խարդախության հանցակազմի առկայությունը.
ա) արարքը կատարվել է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով,
բ) գույքը հափշտակելու դիտավորությունը ծագել է նախապես՝ այսինքն մինչև գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը,
գ) կատարվել է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակներով,
Հետևաբար՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև նկատի ունենալով, որ առանձնապես խոշոր չափերի գույքը հափշտակելն արտահայտվել է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելով, զուգորդվել է շահադիտական նպատակներով և նախապես ծագած դիտավորությամբ, Դատարանը գտնում է, որ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասում նախատեսված` 178–րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին:
19. Սույն դատավճռի 9–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին պատասխանելու նպատակով և պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտելով ներքոշարադրյալ փաստական տվյալները՝ Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ.
• Լևոն Մուսոյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) 2015 թվականի մայիս-հուլիս ամիսներին Վահե Լազարյանը մոտ 76 հատ կախազարդ է գրավադրել մեր մոտ (…) «Մեր ցեխի արտադրանքնա սա և ցեխի արտադրանքի հետ կապված գումարի չհերիքելու պատճառով ժամանակ առ ժամանակ սա դնում եմ» [Վահեն այդ պատճառաբանություններն է ներկայացրել ոսկերչին] (…) Էդ քաղաքացին [Էդգար Գրիգորյանը] Վահե Լազարյանի հետ էր ներկայացել գրավատուն և Վահե Լազարյանը ներկայացրել էր տվյալ անձնավորությանը գրավատանը՝ որպես իր ընկեր (…) Այո [Վահե Լազարյանն ընդունեց, որ ապրանքը կեղծ է], ասեց՝ պիտի հանենք, գումարի համար դրել ենք (…)»,
• Լևոն Մուսոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) պարզվեց, որ Վահե Լազարյանի անունով կար 14 հատ պայմանագիր, համաձայն որոնց՝ նա գրավադրել էր նույնատեսակ ոսկյա զարդեր, որոնց դիմաց նա ընդհանուր ստացել էր 10.975.000 ՀՀ դրամ (…) Նա [Վահե Լազարյանը] ընդունեց, որ ինքը խաբել է ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանին (…) նաև նրան ցույց է տվել մի նմուշ, որը քանդված և նորմալ վիճակում է եղել, նաև պատճառաբանել է, որ իրեն այդ ոսկյա զարդերը պատվիրել են արտասահմանից և դրա հետևից չեն եկել, իսկ իրեն գումար էր հարկավոր այդ պատճառով որոշել է գրավադնել այդ զարդերը: Վ.Լազարյանն ընդունեց և ասաց, որ ինքն է պատրաստել այդ զարդերը, որոնք ունեն սրտի տեսք, որոնց ներսի հատվածը (…) ի տարբերություն ցույց տված նմուշի մնացածի ներսում նա տեղադրել է մեկ ուրիշ մետաղ (…) պարզեցի, որ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ առկա է 5 պայմանագիր, համաձայն որոնց՝ գրավադրված գույքի դիմաց ստացել էր 2.590.000 ՀՀ դրամ: Գագիկ Մելքոնյանից տեղեկացա, որ Վահեն և Էդգարն իրար հետ կապ ունեն (…)»,
• Գայանե Մուսոյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) լինում էր, որ ինքն [Վահե Լազարյանը] ընկերոջ հետ էլ էր գալիս ու մի քանի զարդ էլ ընկերոջ անունով էր դրել (…)»,
• Գագիկ Էլբակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) Վահե Լազարյանն ուներ գրավադրած բազմաթիվ նույնանման ոսկի (…) կանչեցինք [Վահե Լազարյանին], ասեցինք տեղյակ ես, որ ոսկին կեղծա, ասեց հա տեղյակ եմ (…) Ասեց, որ ես եմ սարքել, գումարային խնդիրներ է ունեցել, էս ճանապարհն եմ ընտրել, որ խնդիրներս լուծեմ (…)»,
• Գագիկ Էլբակյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) Վ.Լազարյանին, ով մեզ հետ զրույցի ընթացքում տեղեկացրեց և ընդունեց, որ զարդերն իրականում ինքն է այդպես պատրաստել (…)»,
• Գագիկ Մելքոնյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) Վահեն, որ եկել է, բերել է ոսկին, ստուգել եմ ոսկին, դրանից հետո ընդունել եմ, անցել է մի քանի վախտ, էլի են բերել նույն ոսկուց (…) Իրար հետ են եկել [Վահե Լազարյանն ու Էդգար Գրիգորյանը], ուղղակի էդ նույն տղայի [Էդգար Գրիգորյանի] անունով էին դնում (…)»,
• Գագիկ Մելքոնյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) մեր գրավատուն եկավ մի հաճախորդ՝ Վահե Լազարյանը, ով ներկայացրեց ոսկյա կախազարդեր (…) ձևակերպեց գործարքը, և Վ.Լազարյանը ստացավ վարկը (…) հետո Վահե Լազարյանը մինչև հուլիսի 2-ը, իր և իր ընկերոջ՝ Էդգար Գրիգորյանի անվամբ Վահե Լազարյանը գրավադրեց բազմաթիվ նմանատիպ ոսկյա կախազարդեր: Վահեն ասում էր, որ նրանք միասին են աշխատում և տարբերություն չկա, թե ում անունով կատարվի գործարքը (…)»,
• առկա է 2015 թվականի հուլիսի 3-ի՝ «Կրծքազարդերը ներկայացնելու, զննելու և վերցնելու մասին» արձանագրությունը, համաձայն որի. «(…) 2015թ. հուլիսի 3-ին՝ ժամը 20:30-ին Լևոն Մուսոյանը ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի հետաքննության բաժանմունքում ներկայացրեց թվով 10 հատ սրտաձև կրծքազարդեր (…) Լևոն Մուսոյանը հայտարարեց, որ դրանք իր գրավատանը գրավադրել է Վահե Լազարյանը, որոնք կեղծ են (…)»,
• առկա է 2015 թվականի հուլիսի 4-ի՝ «Բնակարանում զննություն կատարելու մասին» արձանագրությունը,
• առկա է 2015 թվականի հուլիսի 29-ի՝ «Առգրավում կատարելու մասին» արձանագրությունը, համաձայն որի. «(…) առգրավվել է Վահե Լազարյանի և Էդգար Գրիգորյանի անվամբ գրավադրված թվով 18 պարկերով ոսկյա զարդերը: Առգրավվեցին Վ.Լազարյանի անվամբ թիվ 102768, 101973, 100852, 103579, 101123, 100714, 100953, 102079, 101088, 103761, 101610, 101895, 103514 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը, (...) Առգրավվեցին Էդգար Գրիգորյանի անվամբ թիվ 100739, 102093, 101889, 102210, 101395 վարկային պայմանագրերով գրավադրված զարդերով պարկերը(…)»,
• Դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են իրեղեն ապացույցները,
• ամբաստանյալ Վահե Լազարյանը դատաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(…) Քանի որ ես ահագին ծախս էի արել այդ զարդերի վրա, ես ահագին պարտքեր ունեի, ստիպված, պարտքերս մարելու համար, որոշեցի դնել գրավատուն, քանի որ պետք է մարեի բոլորի պարտքերը (…) քանի որ գրավատունը չէր վերցնելու իմ ապրանքը, քանի որ գումարի մեջ չէի տեղավորվում, ես պետքա իմ հարցերը լուծեի, ես պետքա դնեի ժամանակավոր, բերեի, դնեի, բացված վիճակում, ցույց տայի, քանի որ ինձ այդ գումարը պետք էր, հարցերս լուծեի, հետո հանեի (…) Ես էլի եմ ընդունում իմ մեղքը, էլի եմ ասում կիսով չափ, ես ընդունում եմ իմ մեղքն այնքանով, որ ես դրել եմ, էս ինչ պայմաններից ելնելով (…) Ես մտածում էի, որ գումարը շատ է, ինձ չեն տա, դրա համար ընկերոջս խնդրեցի (…) Ոչ [ընկերոջը չի ասել որ զարդերը կեղծ են] (…) չի իմացել [ոսկերիչը, որ զարդերը կեղծ են], որ իմանար, մենք ոնց էինք դնում (…) Զուտ գումար ստանալու համար կարելիա ասել՝ այո [խաբել է ոսկերչին] (…) Այո [իր նպատակն էր, որ ոչ ոսկերիչը, ոչ գրավատունը տեղյակ չլինեին՝ իրականում ինչից է պատրաստված այդ կախազարդը] (…)»,
Դատարանը սույն դատավճռի 13-ից 19-րդ կետերում հաստատված փաստական հանգամանքների և իրավական դիրքորոշումների հիման վրա հաստատված է համարում ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող արարքի կատարումը, այն է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով:
20. Պատասխանելով սույն դատավճռի 9–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Պատշաճ իրավական գնահատականի ենթարկելով` վկա Լևոն Մուսոյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, վկա Գայանե Մուսոյանի դատաքննական ցուցմունքը, վկաներ Գագիկ Էլբակյանի, Գագիկ Մելքոնյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, 2015 թվականի հուլիսի 3-ի՝ «Կրծքազարդերը ներկայացնելու, զննելու և վերցնելու մասին» արձանագրությունը, 2015 թվականի հուլիսի 4-ի՝ «Բնակարանում զննություն կատարելու մասին» արձանագրությունը, 2015 թվականի հուլիսի 29-ի՝ «Առգրավում կատարելու մասին» արձանագրությունը, 2016 թվականի մայիսի 12-ի՝ փորձագետի թիվ 35031504 եզրակացությունը, ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքները, քրեական գործով մյուս բոլոր նյութերը, որոնք հետազոտվել են դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև ամբաստանյալի վերաբերմունքը դեպքի պահին իր կողմից կատարված հանցանքի նկատմամբ, այն է` սուբյեկտիվ կողմը, Դատարանը փաստում է, որ այդ նյութերը սույն դատավճռի նախորդ կետում հաստատված հանգամանքներով բավարար են արձանագրելու, որ`
ա) ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանն ի սկզբանե գործել է շահադիտական դրդումներով,
բ) ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը գործել է ուղղակի դիտավորությամբ՝ նպատակ ունենալով խարդախությամբ հափշտակելու գրավատան դրամական միջոցները,
գ) ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի դիտավորությունը ծագել է մինչև այդ դրամական միջոցների նկատմամբ որևէ իրավունք ձեռք բերելը,
դ) ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը չարաշահել է ոսկերիչ Գագիկ Մելքոնյանի վստահությունը և կեղծ տեղեկություններ հայտնել նրան գրավ դրվող զարդերի վերաբերյալ,
ե) ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը, օգտագործելով նաև իր ընկեր Էդգար Գրիգորյանին, միասնական դիտավորությամբ տիրացել է առանձնապես խոշոր չափի դրամական միջոցների։
Ուստի, նման պայմաններում հիշյալ փաստական տվյալների համակցությունը բացառում է ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանին առաջադրված մեղադրանքի ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, որպիսի պարագայում Դատարանը ողջամտորեն եզրահանգում է, որ նախաքննական և դատաքննական ապացույցների ամբողջությունը բավարար է հաղթահարված համարելու «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը` հիմնավորելով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի մեղավորությունն իր կողմից կատարված հանցանքում։
Այսինքն, Դատարանի մոտ առկա է համոզվածություն և վստահություն առ այն, որ ապացուցված է Վահե Վարդանի Լազարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում։
21. Դատարանն ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանին մեղսագրվող արարքի իրավական որակումն իրավաչափ համարելով՝ գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար պատժի նշանակման հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք Վահե Վարդանի Լազարյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
բ) ենթակա է արդյո՞ք պատժի Վահե Վարդանի Լազարյանն իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Վահե Վարդանի Լազարյանի նկատմամբ.
դ) Վահե Վարդանի Լազարյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
22. Անդրադառնալով սույն որոշման նախորդ կետով բարձրացված իրավական հարցերին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ Սահմանադրության 71–րդ հոդվածի 1–րդ մասի համաձայն`
«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է:
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաեւ նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10–րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
(…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61–րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է`
«(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը, (…)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63–րդ հոդվածի 1–ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների սպառիչ ցանկը, այն է` «Պատիժ նշանակելիս դատարանը չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի առաջին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ»։
22. Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերանշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
23. Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
24. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթները համադրելով սույն դատավճռում արձանագրված փաստական տվյալների հետ` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխայի առկայությունը։
Այդպիսի հանգամանքը հաստատվում է ներկայացված թիվ 146640 և 085621 ծննդյան վկայականների առկայությամբ, համաձայն որոնց՝ Վահե Վարդանի Լազարյանն ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա՝ 2007 թվականի հունվարի 20-ին ծնված Վարդան Վահեի Լազարյանը և 2010 թվականի նոյեմբերի 13-ին ծնված Էլեն Վահեի Լազարյանը:
Որպես ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի անձը բնութագրող տվյալ է դիտարկվում նախկինում դատված չլինելը։ Մասնավորապես, ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2016 թվականի հուլիսի 19–ին ստացված` թիվ 6/7-1913 գրության համաձայն` ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը դատվածություն չունի։
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը որպես ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
25. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այն դեպքում, երբ հաստատված է համարվում անձի կողմից քրեական օրենքով արգելված հանցանքի կատարման փաստական հանգամանքը, ապա անհրաժեշտություն է առաջանում կյանքի կոչել քրեական իրավունքի հիմքում ընկած պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը (նպատակ ունենալով վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել հանցանք կատարած անձին և կանխել հետագա հանցագործությունների կատարումը` հանցավորի մոտ ձևավորելով իրավահպատակ վարքագիծ և ապահովելով նրա վերասոցիալականացումը հասարակությունում), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված մեխանիզմների ուժով անձը կարող է ենթակա չլինել պատժի օրենքի ուժով (Ex lege):
Համադրելով վերոնշյալ դիրքորոշումը` ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու փաստի հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհրաժեշտություն կատարված հանցանքի կապակցությամբ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալին ուղղելու և հետագա հնարավոր հանցագործությունները կանխելու համար, այդ կերպ նպաստելով նրա իրավահպատակ վարքագծի ձևավորմանը և վերասոցիալականացմանը հասարակությունում։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով օրենքի ուժով պատժի ենթակա չլինելու հիմքերը բացակայում են։
Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը ենթակա է պատժի` խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու համար։
26. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետով կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 24-րդ կետում արձանագրված՝ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3–րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը՝ առանց գույքի բռնագրավման, որի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Տվյալ դեպքում նշանակվող ազատազրկումը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
27. Պատասխանելով սույն դատավճռի 21–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նկատի ունենալով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, հանրային վտանգավորության և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել քրեաիրավական ներգործության միջոց, որն անմիջականորեն պետք է ներգործի ամբաստանյալի նկատմամբ` ունենալով կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթ, ապագայում համանման արարքների կատարումը բացառելու համար։
Մասնավորապես, տվյալ դեպքում նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից կատարված հանցանքի տեսակային օբյեկտը, այն է` հասարակական կարգի և բարոյականության անվտանգությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունը, որը խախտվել է ամբաստանյալի կողմից, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը` համակեցության ընդհանուր կանոններին համապատասխան իրավահպատակ վարքագծի ձևավորումը խթանելու նպատակով։
28. Նկատի ունենալով, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում տուժողի ներկայացուցիչ Լ.Ավագյանի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայց՝ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցման պահանջով, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. ներկայացված քաղաքացիական հայցը ենթակա է արդյո՞ք բավարարման, ու՞մ օգտին և ի՞նչ չափով, այն դեպքում, երբ քաղաքացիական հայցի առարկան են հանդիսանում տուժողի գույքին պատճառված վնասը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը` Ալվարդ Ստեփանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին կայացված թիվ ԼԴ/0327/01/10 գործով որոշման 21-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) [Ք]րեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս: (…)
Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը»:
Նույն որոշման 23-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար՝ հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ քրեական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայցը կարող է քննության առնվել բացառապես ներքոշարադրյալ պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում, երբ`
ա) վնասը անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ, և
բ) այդ վնասը կարող է հատուցվել քրեական դատավարության կարգով:
Դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ «ա» պայմանը նշանակում է, որ քաղաքացիական հայցով ներկայացվող պահանջը` պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասով, կարող է քրեական դատավարության կարգով քննության առարկա դառնալ, եթե վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործության հետևանքով։
Այսինքն, վնասը պետք է անմիջականորեն պատճառված լինի ՀՀ քրեական օրենքով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմի հատկանիշները կրող գործողության (անգործության) դրսևորման արդյունքում և հանդիսանա այդ արդյունքում առաջացած հետևանքի մասը։
Հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում ներկայացված քաղաքացիական հայցի առարկան պետք է բավարարի այդ պահանջին։
Սույն դատավճռի 15–րդ կետում նշվել է, որ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի օբյեկտիվ կողմն արտահայտվում է հետևյալ գործողությամբ` խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքը առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակելը։
Սույն քրեական գործի շրջանակներում քննվող դեպքով ամբաստանյալը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի գույքը:
Հետևաբար՝ քաղաքացիական հայցով ներկայացվող պահանջը՝ պատճառված վնասի հատուցման, ինչպես նաև գումարի բռնագանձման մասով, պետք է անմիջականորեն բխի ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178–րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1–ին կետով կատարած արարքի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներից, այսինքն՝ պահանջը պետք է անմիջականորեն առաջացած լինի խարդախության հետևանքով։
Անդրադառնալով սույն քրեական գործի շրջանակներում ներկայացված քաղաքացիական հայցին՝ տուժողը գույքին պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասով, Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Վնասի հատուցման համար պատասխանատվության ընդհանուր հիմքերը սահմանող ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածում ամրագրված նորմի վերլուծությունից հետևում է, որ վնասի համար պատասխանատվությունը կարող է վրա հասնել, այսինքն` վնասը պետք է հատուցվի հետևյալ պարտադիր, անհրաժեշտ և միաժամանակյա հատկանիշների (պայմանների) առկայության դեպքում՝
ա) վնասի առկայությունը,
բ) գործողության (անգործության) հակաիրավական լինելը (հակաիրավականությունը),
գ) վնաս պատճառողի մեղքը,
դ) վնաս պատճառողի գործողությունների և վրա հասած վնասի միջև պատճառահետևանքային կապը:
Ընդ որում նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայության դեպքում վնասը ենթակա չէ հատուցման:
Վնասի հատուցման համար անհրաժեշտ այս բաղադրիչների միաժամանակյա առկայության նախապայմաններին անդրադարձել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ՀՅՔ 3/0016/02/08 քաղաքացիական գործով (ըստ հայցի Նատալյա Հակոբյանի ընդդեմ Վարդան Հայրապետյանի՝ վնասի հատուցման պահանջի մասին) 2009 թվականի փետրվարի 13-ին կայացված որոշմամբ, որով վնասի հատուցման պատասխանատվության վրա հասնելու համար անհրաժեշտ բոլոր նախապայման-բաղադրիչների առկայությունը Վճռաբեկ դատարանը համարել է պարտադիր և դրանցից որևէ մեկի բացակայության դեպքում վնասի հատուցումը բավարարման ոչ ենթակա:
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն քրեական գործի շրջանակներում ներկայացված քաղաքացիական հայցի փաստական հանգամանքների հետ` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ա) Թիվ 35031504 դատահետքաբանական, դատանյութագիտական և դատաապրանքագիտական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ հաստատվել է տուժողի գույքին առանձնապես խոշոր չափերի վնասի պատճառումը,
բ) Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից կատարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցավոր արարք,
գ) վնաս պատճառող Վահե Վարդանի Լազարյանի մեղքի առկայությունը հաստատվել է Դատարանի կողմից սույն դատավճռի 20–րդ կետում,
դ) վնաս պատճառող Վահե Վարդանի Լազարյանի հանցագործությամբ արտահայտված գործողության և վրա հասած վնասի միջև պատճառահետևանքային կապի առկայությունն ինքնին հավաստվում է սույն քրեական գործի դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցներով, այդ թվում՝ ամբաստանյալի և տուժողի կողմից դատաքննության ժամանակ տված ցուցմունքներով։
Նկատի ունենալով վերոնշյալ «ա-դ» կետերում Դատարանի կողմից արձանագրված հանգամանքները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ի գույքին առանձնապես խոշոր չափերի վնասի պատճառումը հանդիսանում է ամբաստանյալ (քաղաքացիական պատասխանող) Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված գործողության կատարման արդյունքում անմիջականորեն առաջացած հետևանքի բաղկացուցիչ մաս, ապա Դատարանը գտնում է, որ տուժողի գույքին պատճառված վնասը հանդիսանում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս։
Հաշվի առնելով, որ քաղացիական հայցը ներկայացվել է 13.884.000 ՀՀ դրամի պահանջով, իսկ սույն դատավճռի 13-րդ կետում հաստատված փաստական հանգամանքների գնահատմամբ արձանագրվել է, որ պատճառված վնասի չափը կազմում է 7.030.500 ՀՀ դրամ, հետևաբար՝ Դատարանը գտնում է, որ ներկայացված քաղաքացիական հայցը` տուժողի գույքին պատճառված վնասի հատուցման պահանջի մասով, այն է՝ 13.884.000 ՀՀ դրամի չափով գումարի բռնագանձման պահանջի մասով, ենթակա է մասնակի բավարարման՝ 7.030.500 ՀՀ դրամի չափով:
29. Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ առկա է քաղաքացիական հայց և պատճառված վնասներն ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի կողմից դեռևս չեն հատուցվել, ուստի Դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի կատարումն ապահովելու նպատակով անհրաժեշտ է կալանք դնել ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի շարժական և անշարժ գույքի վրա:
30. Անդրադառնալով ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի նկատմամբ կիրառված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ` դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
31. Անդրադառնալով քրեական գործով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված քարից և երկաթից պատրաստված, 15 սմ տրամաչափի, կլոր զոդման համար նախատեսված սարքին, մեկ բաց շագանակագույն, փայտից պատրաստված եռաշերտ, 8 սմ տրամաչափի ծակոտիներով հարմարանքին, «բուռայաջրի» ամանին, երկու մուրճերին, երկու խարտոցատիպ իրերին, հինգ ունելիներին, «փուքս» կոչվող սարքին՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է թողնել ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի տնօրինմանը, իսկ ոսկյա զարդերը պետք է թողնել «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ի տնօրինմանը՝ ամբաստանյալի հետ կնքված քաղաքացիաիրավական պայմանագրերին համապատասխան տնօրինելու նպատակով:
32. Անդրադառնալով դատական ծախսերին Դատարանը նշում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` դատական ծախսերը բաղկացած են մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարների ձևով արտահայտված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա:
Սույն քրեական գործի շրջանակներում նշանակվել են դատահետքաբանական, դատանյութագիտական և դատաապրանքագիտական համալիր փորձաքննություն, որի ընդհանուր դատական ծախսը կազմել է 1.176.000 (մեկ միլիոն հարյուր յոթանասունվեց հազար) ՀՀ դրամ:
Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ դատահետքաբանական, դատանյութագիտական և դատաապրանքագիտական համալիր փորձաքննության արդյունքում ստացված թիվ 35031504 եզրակացությունը, դրված է եղել ամբաստանյալի մեղքը հիմնավորող ապացույցների թվում, ուստի Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսը` 1.176.000 (մեկ միլիոն հարյուր յոթանասունվեց հազար) ՀՀ դրամի չափով ենթակա է բռնագանձման Վահե Վարդանի Լազարյանից` հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության։
33. Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք` ամբաստանյալների նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը`
ՎՃՌԵՑ`

Վահե Վարդանի Լազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1–ին կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:
Վահե Վարդանի Լազարյանի պատժի կրման ժամկետի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Վահե Վարդանի Լազարյանից հօգուտ «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ի բռնագանձել 7.030.500 (յոթ միլիոն երեսուն հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում։
Քաղաքացիական հայցը և դատական ծախսերն ապահովելու նպատակով Վահե Վարդանի Լազարյանի շարժական և անշարժ գույքի վրա դնել կալանք:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի պահպանությանը հանձնված քարից և երկաթից պատրաստված, 15 սմ տրամաչափի, կլոր զոդման համար նախատեսված սարքը, մեկ բաց շագանակագույն, փայտից պատրաստված եռաշերտ, 8 սմ տրամաչափի ծակոտիներով հարմարանքը, «բուռայաջրի» ամանը, երկու մուրճերը, երկու խարտոցատիպ իրերը, հինգ ունելիները, «փուքս» կոչվող սարքը թողնել ամբաստանյալ Վահե Վարդանի Լազարյանի տնօրինմանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված ոսկյա զարդերը թողնել «Մուսոյան ԱԱԱ» ՍՊԸ-ի տնօրինմանը՝ ամբաստանյալի հետ կնքված քաղաքացիաիրավական պայմանագրերին համապատասխան տնօրինելու նպատակով։
Վահե Վարդանի Լազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վահե Վարդանի Լազարյանից, հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես դատական ծախս, բռնագանձել 1.176.000 (մեկ միլիոն հարյուր յոթանասունվեց հազար) ՀՀ դրամ։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ