Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0124/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
11.1
Պատասխանող
Արմեն Մարտիրոսյան
Արմեն Մարտիրոսյան Գառնիկ
Կարեն Սարգսյան Լյովա
Վահե Տոնոյան Զավեն
Լևոն Կովալճուկ
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Տիգրան Սահակյան
Սերգեյ Մարաբյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Տիգրան Սահակյան
Սերգեյ Մարաբյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Աննա Մաթևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-06-26 | 14:30 | 5 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2019-01-10 | 13:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-12-18 | 14:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-11-20 | 16:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-27 | 15:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-25 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-10-05 | 13:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-09-18 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-31 | 13:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-25 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-07-04 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-08 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-05-11 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-27 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-18 | 17:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-04-10 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-03-15 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-02-21 | 12:15 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-01-30 | 12:15 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-01-10 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-12-12 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-11-21 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-11-07 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-10-24 | 13:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-10-17 | 17:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-10-03 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-09-12 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-08-01 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-07-13 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-14 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-06-09 | 16:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-16 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-05-02 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-04-18 | 12:30 | 1 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-04-04 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-28 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-21 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-03-14 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-28 | 13:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-13 | 16:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-07 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-24 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-09 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-15 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-07 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-01 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-17 | 14:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-03 | 15:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-13 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-16 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-18 | 14:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԱՔԴ/0124/01/16
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
դատավորներ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
2019 թվականի հունիսի 26-ին, ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2016 թվականի մարտի 3-ին Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի իր օգտագրծման համար ոմն «Մն»–ից 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից Կարեն Լյովայի Սարգսյանը Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցի 15 հասցեի դիմացից ժամը 19:50-ն բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս հագին եղած սև գույնի սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկու հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված մոտ 1.1 գրամ ընդհանուր քաշով մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։
Նշանակված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1,03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0,00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
Այսպիսով, նախապատրաստված նյութերով պարզվել է, որ 2016 թվականի մարտի 3-ին ինքնությունը չպարզված անձը 40.000 ՀՀ դրամով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, իսկ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի, իր օգտագրծման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները՝ 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
Անհայտ անձի կողմից 2016 թվականի մարտի 03-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14112316 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 12-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի մարտի 15-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 դրվագ առաջադրվել է մեղադրանք:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2016 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14112316 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ ըստ էության քննության:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համար և դատապարտվել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4/չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով 2016 թվականի մարտի 12-ից:
Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Տ.Սահակյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 04.04.2019 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 22.04.2019 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, նշանակվել քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա «2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)»
:(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝
«(…) Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...)
Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը):
(...)
Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
(...)
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից:
(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները՝
1. Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանի ցումունքները,
2. ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրությունը,
3. Վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանի ցուցմունքները,
4. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
5. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
6. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը,
7. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
8. Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
9. մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
10. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը,
11. Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը,
12. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը,
13. դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ըստ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի՝ սույն գործը Առաջին ատյանի դատարան մուտքագրվելուց և դատական քննության նշանակվելուց հետո մեկ կամ երկու կայացած դատական նիստից հետո 2016թ դեկտեմբերի 18-ին մինչև գործով ցուցմունք տալը «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում մահացավ սույն գործով ամբաստանյալներից՝ Կարեն Սարգսյանը։
Սեղադրողի կողմից որպես մեղադրանքը հիմանվորող այլ ապացույցների շարքում հրապարակվեցին նաև Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը, որին պաշտպանական կողմը առարկեց և հայտարարեց, որ նշված ցուցմունքները չեն կարող դրվել ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված ցուցմունքների հրապարակումը տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ այդպիսի կարգ նախատեսված չլինելու դեպքում, ուստի Կարեն Աարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես ապացույցներ ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման և դրանք պետք է հանվեն ապացույցների կազմից:
Գտել է, որ ինչպես այն հիմնավորմամբ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ է հրապարակվել Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները, այնպես էլ դատարան հրավիրված վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքի համատեքստում, այսինքն այն առումով, որ Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Սարգսյանի կողմից նախաքննությանը հայտնած տեղեկությունները իրականությանը չեն համապատասխանել միջնորդել է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը հանել ապացույցների շարքից։
Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են՝ ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով: Գտել է, ոև Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը պետք է ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից:
Ա.Մարտիրոսյանի մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել սույն քրեական գործով դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՝ այն է այլևս ոչ պիտանի համարվող ВЛКТ-500 կշեռքով կշռված թմրամիջոցները ուստի սույն գործով հետևյալ ապացույցները, այն է՝ դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 և թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունները, ինչպես նաև իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 1,03 գրամ և 0,66 գրամ քաշերով ափիոն տեսակի թմրամիջոցները ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորել ներկայացված միջնորդությունները մերժելու պատճառները, չի մեկնաբանել, թե ինչ հիմնավորմամբ է հաստատված համարել Ա.Մարտիրոսյանի մեղքը իրեն առաջադրվող արարքներում։ Ապացույցները գնահատումը իրականացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի խախտմամբ, և դատավճռի հիմքում դրել է այն ապացույցները, որոնք ենթակա էին անթույլատրելի ճանաչման։ Նշված դատական սխալը ազդել է գործի ելքի վրա, որի հետևանքով կայացվել է չհիմնավորված դատավճիռ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Մարտիրոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել, հաստատել Ա.Մարտիրոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդածներում՝ երկու դրվագով և կայացնել արդարացման դատական ակտ:
Որևէ հիմնավորմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում խնդրել է քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականերեն չկիրառելու հարցը:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է`
Հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Մինչ քննարկվող հարցին անդրադառնալը Վերաքննիչ դատարանը անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»:
Բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով առանձնանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի, դրանց համարժեքների և պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը: Այս հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա:
Նշված հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսել իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար: Այս հանցագործության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջության անվտանգությունն է: Միաժամանակ, քննարկվող արարքները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործողությամբ: Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրինի իրացնելով:
Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել: Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը: Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ՝ ապօրինի իրացումը:
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում՝ նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ՝ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ:
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու (տե՛ս Մ. Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը):
Քննարկվող հանցակազմի դիսպոզիցիան բլանկետային է, ինչը նշանակում է, որ թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան (այս մասին տե՛ս նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Մ.Բոլյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 որոշումը): Մասնավորապես՝ հիշյալ օրենքի 3-րդ հոդվածի իմաստով՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների՝ ՀՀ օրենսդրության խախտումներով իրականացվող շրջանառությունն է: Քանի որ հիշյալ օրենքով սահմանվում են նաև թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների օրինական շրջանառությունը, հետևաբար յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե թմրամիջոցի, հոգեմետ նյութերի և/կամ դրանց պրեկուրսորների շրջանառությունը տեղի է ունեցել արդյոք ՀՀ օրենսդրության պահանջների խախտմամբ: Ընդ որում, անհրաժեշտ է ոչ միայն պարզել այդ հանգամանքը, այլև՝ անձին առաջադրված մեղադրանքում հստակ ցույց տալ, թե մասնավորապես հիշյալ օրենքի որ պահանջի խախտմամբ է իրականացվել համապատասխան գործողությունը՝ պատրաստելը, վերամշակելը ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ անօրինական իրացնելը, որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել արարքում հանցակազմի առկայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)»:
Վերլուծության և գնահատության ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով ամբաստանյալի ցուցմունքները դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի մեղավորությունը երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ ապացուցված է, իսկ նրա պատճառաբանությունները, որոնք նպատակ են հետապնդում անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող պատժից խուսափելու համար, հերքվում են ներքոնշյալ ապացույցներով:
Այսպես`
Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չէ, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց:
Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները.
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կ.Սարգսյանի հագին եղած սև գույնի անթև բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ GT-E1252» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։ Հագին եղած սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկո հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված, մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Կ.Սարգսյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչների մեջ լցված է անհիդրիդ, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք իր անձնական օգտագործման համար են,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Արմեն Մարտիրոսյանին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է «Մն» մականունով Արմենը, ումից ինքը 2016 թվականի մարտի 3-ին իր անձանական օգտագործման համար, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց ձեռք է բերել ափիոն տեսակի թմրամիջոց և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ,
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է 3 մլ տարողությամբ ներարկիչ, որի մեջ առկա է եղել մոտ 0.5 գրամ սպիտակ գույնի քացախաթթվի անհիդրիդին նմանվող սուր յուրահատուկ հոտով հեղուկ, ներարկիչի վրա կպչուն ժապավենով ամրացված է եղել սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ էլ առկա է եղել մուգ շագանակագույն յուրահատուկ հոտով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի նմանվող զանգված։ Վահե Տոնոյանի բաճկոնի աջ կողմի ծոցագրպանից հայտնաբերվել է նաև «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Վ.Տոնոյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչի մեջ առկա է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի թմրամիջոց, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք 2016 թվականի մարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամ գումարով, իր անձնական օգտագործման համար գնել է իր ծանոթ «Մն» մականունով անձից,
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու, պահելու և իրացնելու կասկածանքով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ա.Մարտիրոսյանի հագին եղած մոխրագույն բաճկոնի աջ կողային գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ Դուոս» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։ Բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է «Սոնի էրիկսոն» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ Ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է Ա.Մարտիրոսյանի «Օպել Աստրա Ջի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենայի բանալիները։ Ա.Մարտիրոսյանը բանավոր հայտարարել է, որ բանալին իր ավտոմեքենայի բանալին է։ Հայտնաբերվածն ընթերակաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել,
- Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը,
- Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` մեղադրյալ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իրենց մուտքի բնակիչ Լևոնը,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին՝ հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իր ծանոթ Կարենը, ում նաև «Լյով» են կոչում և ում հեռախոսահամարն իր բջջային հեռախոսի մեջ գրանցված է «Լյով Կոմ» գրառմամբ։ Վերջինիս միջոցով ինքը կապ է հաստատել «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի հետ,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 1.03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են ափիոն տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0.00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 0.66 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն նյութը հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0.5 մլ ծավալով հեղուկ նյութը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդի լուծույթ, որի քաշը կիլոգրամներով կազմում է 0.00054 կգ,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն` Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների և մեթադոն տեսակի դեղամիջոցի հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վահե Զավենի Տոնոյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, ափիոիդային անալգետիկ՝ բուպրենորֆինի, մեթադոնի և բենզոդիազեպինների խմբի դեղամիջոցի հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ:
- «Յուքոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված` Լևոն Արտուշի Կովալչուկին պատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը՝ որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ին և 19:00-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից, իսկ Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ին և 19:26-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 հասցեում տեղակայված ալեհավաքկայանի և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից։ Բացի այդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝ ժամը 12:25-ին և 13:10-ին առկա են նաև ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Գյուլբենկյան 27/1 և Տերյան փողոցներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 2:17-ին, 13:58-ին և 15:55-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից, իսկ Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ին և 16:30-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:37-ին, 15:44-ին և 23:04-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 091-11-05-51 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Փափազյան 22ա հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան է հրավիրվել և 2018 թվականի փետրվարի 21-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվել դատապարտյալ Արսեն Սիմոնյանը: Արսեն Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշ ժամանակահատված իրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխել տված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով Կարեն Սարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներից մեկի նկատմամբ Կարենը «շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենը գտնվում էր 62 խցում: Կարենն իրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդ ամբաստանյալի անունը չի հիշում, բայց հիշում է, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է, թե՝ ոչ, մասնավորապես, չգիտի Կարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինս գտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում, ինչից հետո անսպասելի մահացել է:
Պատասխանելով դատարանի և դատավարական կողմերի հարցերին՝ վկա Արսեն Սիմոնյանը մանրամասնել է, որ չի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարենն ինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ, ինչու չի տվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէ մեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ:
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքները, գտել է, որ դրանք անարժանահավատ են և մտացածին: Վկան, նման բովանդակությամբ ցուցմունք տալով և վկայակոչելով իր խցակից հանգուցյալ Կարեն Սարգսյանի խոսքերը, ցանկանում է ազատել իր հետ նույն քրեակատարողական հիմնարկում պահվող ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին սպառնացող քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքները անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու պաշտպանի միջնորդությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դիքորոշմանն առ այն, որ Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքը թեև առանցքային նշանակություն ունի, սակայն միկն ու վճռորոշը չէ ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու առ այն, որ Ա.Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքները:
Բացի այդ, թեև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածը հնարավորություն չի նախատեսում հրապարակելու մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքները, այնուամենայնիվ մրցակցային դատավարության պայմաններում դատարանը պահպանում է օբյեկտիվությունն ու անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Մրցակցության սկզբունքի կարևորագույն պահանջն է հանդիսանում դատավճիռը հիմնավորել միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: Այս պայմաններում, իրավաչափ է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումն ու հետազոտումը Առաջին ատյանի դատարանում:
Ինչ վերաբերում է Վահե Տոնոյանի ցուցմունքներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքներում առկա անհստակությունները իրենց բնույթով էական չեն և չեն կարող կասկած հարուցել Ա.Մարտիրոսյանի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար և չկան բավարար հիմքեր այն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար:
Պաշտպանը հայտնել է, որ հարցում է կատարել և ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգի «Գոսմետր գիտահետազոտական ձեռնարկություն» ՍՊԸ-ի կողմից գրությամբ ստացել է պատասխան այն մասին, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է և դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ.:
Անդրադառնալով նաև պաշտպանի միջնորդությանը՝ ВЛКТ-500 կշեռքի ոչ սարքին լինելու հանգամանքի վերաբերյալ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ գրությունը չի բավարարում ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշներին: Բացի այդ, այն որ կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, դեռևս հիմք չէ ենթադրելու, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները կշռվել են ոչ սարքին կշեռքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք»։
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
Ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր նախադեպային որոշումներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը:
Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները: Ապացույցների գնահատումը համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով` հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները մերժվել են` ճանաչվելով ոչ հավաստի:
Ապացույցների գնահատման քրեադատավարական սկզբունքի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես, որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը, ինչպես նաև չի սահմանում ապացույցի որևէ տեսակի գերակայությունը մյուսի նկատմամբ, հետևաբար դատարանն ազատ է ապացույցների գնահատման գործում: (...)» ( տե’ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մակար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0632/01/08 որոշումը):
«(...) Ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով: (...) (տե´ս Կարեն Լևոնի Սարուխանյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշումը):
Վերաքննիչ դատարանն` ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտած յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն գործով հաստատված է այն, որ Արմեն Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, ուստի, վերաքննիչ բողոքը՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու մասով անհիմն է:
2. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է՝
Հիմնավորված և պատճառաբանվա՞ծ է արդյոք ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։
Վերոնշյալ իրավադրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս Սամսոն Ամիրխանյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Արսեն Մկրտչյանի գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վանյա Բեգյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13« Արամայիս Հովհաննիսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մհեր Հովհաննսիյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները)։
Քննարկման առարկա դարձնելով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն)։ Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Հ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները)։
Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցավոր արարքներ կատարելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ. «1.Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով: (…)»:
Նշված արարքը դասվում է ծանր հանցանքների շարքին (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մաս), իսկ դրա համար բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսելը պայմանավորված է նրանով, որ այդ արարքով վնաս է հասցվում բնակչության առողջությանն, որի պահպանման պոզիտիվ պարտականությունն իր վրա է վերցրել պետությունը: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության հիմքը ՀՀ Սահմանադրության 85-86-րդ հոդվածներում ամրագրված այն դրույթներն են, որոնց համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի առողջության պահպանման իրավունք: Պետության քաղաքականության հիմնական նպատակներն են` բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի իրականացումը, արդյունավետ և մատչելի բժշկական սպասարկման պայմանների ստեղծումը:
Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության ձևերից մեկն էլ քրեաիրավական պաշտպանությունն է, որն իրականացվում է մարդկանց առողջությանը վնաս պատճառող կամ այն վտանգի տակ դնող որոշակի արարքների համար քրեական պատասխանատվություն սահմանելով։
Թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա, իսկ շրջանառության արդյունքում, երբ դրանք հասնում են իրենց հասցեատերերին, վերջիններիս առողջությանը պատճառվող վնասը դառնում է անխուսափելի:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորությունը պարզելիս դատարանն, ի թիվս գնահատման ենթակա այլ հանգամանքների պետք է հաշվի առնի
-թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
-դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածում» նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը):
Անդրադառնալով կատարված արարքի հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Մարտիրոսյանը ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն ունի բարձր վտանգավորություն, քանի որ ի համեմատ այլ թմրամիջոցների (օրինակ` մարիխուանա և այլն)` դրա ավելի նվազ քաշն է համարվում պատժելի, ընդ որում` ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն զգալի չափի համար սահմանված է 0,5-2,5 գրամը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին:
Այսպես` ըստ սույն գործի տվյալների` ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրվել, իսկ պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը:
Վերոգրյալի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, նպատակներն ու շարժառիթներն, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժ մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պարագայում հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների ի կատար ածմանը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ չի տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ուստի բարձրացված հարցի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
դատավորներ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
պաշտպան` Ա.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
2019 թվականի հունիսի 26-ին, ք.Երևանում
դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
2016 թվականի մարտի 3-ին Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի իր օգտագրծման համար ոմն «Մն»–ից 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից Կարեն Լյովայի Սարգսյանը Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցի 15 հասցեի դիմացից ժամը 19:50-ն բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս հագին եղած սև գույնի սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկու հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված մոտ 1.1 գրամ ընդհանուր քաշով մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։
Նշանակված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1,03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0,00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
Այսպիսով, նախապատրաստված նյութերով պարզվել է, որ 2016 թվականի մարտի 3-ին ինքնությունը չպարզված անձը 40.000 ՀՀ դրամով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, իսկ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի, իր օգտագրծման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները՝ 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
Անհայտ անձի կողմից 2016 թվականի մարտի 03-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14112316 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 12-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ձերբակալվել է:
2016 թվականի մարտի 15-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 դրվագ առաջադրվել է մեղադրանք:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2016 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14112316 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ ըստ էության քննության:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է:
Առաջին ատյանի դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համար և դատապարտվել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4/չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով 2016 թվականի մարտի 12-ից:
Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Տ.Սահակյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 04.04.2019 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 22.04.2019 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, նշանակվել քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա «2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)»
:(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝
«(…) Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...)
Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը):
(...)
Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
(...)
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից:
(…)»:
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները՝
1. Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանի ցումունքները,
2. ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրությունը,
3. Վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանի ցուցմունքները,
4. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
5. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
6. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը,
7. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
8. Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
9. մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,
10. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը,
11. Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը,
12. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը,
13. դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ըստ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի՝ սույն գործը Առաջին ատյանի դատարան մուտքագրվելուց և դատական քննության նշանակվելուց հետո մեկ կամ երկու կայացած դատական նիստից հետո 2016թ դեկտեմբերի 18-ին մինչև գործով ցուցմունք տալը «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում մահացավ սույն գործով ամբաստանյալներից՝ Կարեն Սարգսյանը։
Սեղադրողի կողմից որպես մեղադրանքը հիմանվորող այլ ապացույցների շարքում հրապարակվեցին նաև Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը, որին պաշտպանական կողմը առարկեց և հայտարարեց, որ նշված ցուցմունքները չեն կարող դրվել ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված ցուցմունքների հրապարակումը տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ այդպիսի կարգ նախատեսված չլինելու դեպքում, ուստի Կարեն Աարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես ապացույցներ ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման և դրանք պետք է հանվեն ապացույցների կազմից:
Գտել է, որ ինչպես այն հիմնավորմամբ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ է հրապարակվել Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները, այնպես էլ դատարան հրավիրված վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքի համատեքստում, այսինքն այն առումով, որ Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Սարգսյանի կողմից նախաքննությանը հայտնած տեղեկությունները իրականությանը չեն համապատասխանել միջնորդել է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը հանել ապացույցների շարքից։
Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են՝ ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով: Գտել է, ոև Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը պետք է ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից:
Ա.Մարտիրոսյանի մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել սույն քրեական գործով դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՝ այն է այլևս ոչ պիտանի համարվող ВЛКТ-500 կշեռքով կշռված թմրամիջոցները ուստի սույն գործով հետևյալ ապացույցները, այն է՝ դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 և թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունները, ինչպես նաև իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 1,03 գրամ և 0,66 գրամ քաշերով ափիոն տեսակի թմրամիջոցները ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորել ներկայացված միջնորդությունները մերժելու պատճառները, չի մեկնաբանել, թե ինչ հիմնավորմամբ է հաստատված համարել Ա.Մարտիրոսյանի մեղքը իրեն առաջադրվող արարքներում։ Ապացույցները գնահատումը իրականացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի խախտմամբ, և դատավճռի հիմքում դրել է այն ապացույցները, որոնք ենթակա էին անթույլատրելի ճանաչման։ Նշված դատական սխալը ազդել է գործի ելքի վրա, որի հետևանքով կայացվել է չհիմնավորված դատավճիռ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Մարտիրոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել, հաստատել Ա.Մարտիրոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդածներում՝ երկու դրվագով և կայացնել արդարացման դատական ակտ:
Որևէ հիմնավորմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում խնդրել է քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականերեն չկիրառելու հարցը:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է`
Հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Մինչ քննարկվող հարցին անդրադառնալը Վերաքննիչ դատարանը անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»:
Բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով առանձնանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի, դրանց համարժեքների և պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը: Այս հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա:
Նշված հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսել իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար: Այս հանցագործության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջության անվտանգությունն է: Միաժամանակ, քննարկվող արարքները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն:
Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործողությամբ: Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրինի իրացնելով:
Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել: Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը: Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ՝ ապօրինի իրացումը:
Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում՝ նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ՝ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ:
Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու (տե՛ս Մ. Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը):
Քննարկվող հանցակազմի դիսպոզիցիան բլանկետային է, ինչը նշանակում է, որ թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան (այս մասին տե՛ս նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Մ.Բոլյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 որոշումը): Մասնավորապես՝ հիշյալ օրենքի 3-րդ հոդվածի իմաստով՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների՝ ՀՀ օրենսդրության խախտումներով իրականացվող շրջանառությունն է: Քանի որ հիշյալ օրենքով սահմանվում են նաև թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների օրինական շրջանառությունը, հետևաբար յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե թմրամիջոցի, հոգեմետ նյութերի և/կամ դրանց պրեկուրսորների շրջանառությունը տեղի է ունեցել արդյոք ՀՀ օրենսդրության պահանջների խախտմամբ: Ընդ որում, անհրաժեշտ է ոչ միայն պարզել այդ հանգամանքը, այլև՝ անձին առաջադրված մեղադրանքում հստակ ցույց տալ, թե մասնավորապես հիշյալ օրենքի որ պահանջի խախտմամբ է իրականացվել համապատասխան գործողությունը՝ պատրաստելը, վերամշակելը ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ անօրինական իրացնելը, որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել արարքում հանցակազմի առկայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը.
(…)»:
Վերլուծության և գնահատության ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով ամբաստանյալի ցուցմունքները դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի մեղավորությունը երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ ապացուցված է, իսկ նրա պատճառաբանությունները, որոնք նպատակ են հետապնդում անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող պատժից խուսափելու համար, հերքվում են ներքոնշյալ ապացույցներով:
Այսպես`
Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չէ, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց:
Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել:
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները.
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կ.Սարգսյանի հագին եղած սև գույնի անթև բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ GT-E1252» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։ Հագին եղած սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկո հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված, մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Կ.Սարգսյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչների մեջ լցված է անհիդրիդ, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք իր անձնական օգտագործման համար են,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Արմեն Մարտիրոսյանին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է «Մն» մականունով Արմենը, ումից ինքը 2016 թվականի մարտի 3-ին իր անձանական օգտագործման համար, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց ձեռք է բերել ափիոն տեսակի թմրամիջոց և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ,
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է 3 մլ տարողությամբ ներարկիչ, որի մեջ առկա է եղել մոտ 0.5 գրամ սպիտակ գույնի քացախաթթվի անհիդրիդին նմանվող սուր յուրահատուկ հոտով հեղուկ, ներարկիչի վրա կպչուն ժապավենով ամրացված է եղել սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ էլ առկա է եղել մուգ շագանակագույն յուրահատուկ հոտով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի նմանվող զանգված։ Վահե Տոնոյանի բաճկոնի աջ կողմի ծոցագրպանից հայտնաբերվել է նաև «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Վ.Տոնոյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչի մեջ առկա է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի թմրամիջոց, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք 2016 թվականի մարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամ գումարով, իր անձնական օգտագործման համար գնել է իր ծանոթ «Մն» մականունով անձից,
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու, պահելու և իրացնելու կասկածանքով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ա.Մարտիրոսյանի հագին եղած մոխրագույն բաճկոնի աջ կողային գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ Դուոս» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։ Բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է «Սոնի էրիկսոն» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ Ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է Ա.Մարտիրոսյանի «Օպել Աստրա Ջի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենայի բանալիները։ Ա.Մարտիրոսյանը բանավոր հայտարարել է, որ բանալին իր ավտոմեքենայի բանալին է։ Հայտնաբերվածն ընթերակաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել,
- Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը,
- Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` մեղադրյալ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իրենց մուտքի բնակիչ Լևոնը,
- անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին՝ հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իր ծանոթ Կարենը, ում նաև «Լյով» են կոչում և ում հեռախոսահամարն իր բջջային հեռախոսի մեջ գրանցված է «Լյով Կոմ» գրառմամբ։ Վերջինիս միջոցով ինքը կապ է հաստատել «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի հետ,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 1.03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են ափիոն տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0.00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 0.66 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն նյութը հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0.5 մլ ծավալով հեղուկ նյութը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդի լուծույթ, որի քաշը կիլոգրամներով կազմում է 0.00054 կգ,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն` Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների և մեթադոն տեսակի դեղամիջոցի հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վահե Զավենի Տոնոյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, ափիոիդային անալգետիկ՝ բուպրենորֆինի, մեթադոնի և բենզոդիազեպինների խմբի դեղամիջոցի հետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ:
- «Յուքոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված` Լևոն Արտուշի Կովալչուկին պատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը՝ որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ին և 19:00-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից, իսկ Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ին և 19:26-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 հասցեում տեղակայված ալեհավաքկայանի և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից։ Բացի այդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝ ժամը 12:25-ին և 13:10-ին առկա են նաև ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Գյուլբենկյան 27/1 և Տերյան փողոցներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 2:17-ին, 13:58-ին և 15:55-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից, իսկ Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ին և 16:30-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:37-ին, 15:44-ին և 23:04-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 091-11-05-51 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Փափազյան 22ա հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան է հրավիրվել և 2018 թվականի փետրվարի 21-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվել դատապարտյալ Արսեն Սիմոնյանը: Արսեն Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշ ժամանակահատված իրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխել տված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով Կարեն Սարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներից մեկի նկատմամբ Կարենը «շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենը գտնվում էր 62 խցում: Կարենն իրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդ ամբաստանյալի անունը չի հիշում, բայց հիշում է, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է, թե՝ ոչ, մասնավորապես, չգիտի Կարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինս գտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում, ինչից հետո անսպասելի մահացել է:
Պատասխանելով դատարանի և դատավարական կողմերի հարցերին՝ վկա Արսեն Սիմոնյանը մանրամասնել է, որ չի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարենն ինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ, ինչու չի տվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէ մեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ:
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքները, գտել է, որ դրանք անարժանահավատ են և մտացածին: Վկան, նման բովանդակությամբ ցուցմունք տալով և վկայակոչելով իր խցակից հանգուցյալ Կարեն Սարգսյանի խոսքերը, ցանկանում է ազատել իր հետ նույն քրեակատարողական հիմնարկում պահվող ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին սպառնացող քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքները անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու պաշտպանի միջնորդությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դիքորոշմանն առ այն, որ Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքը թեև առանցքային նշանակություն ունի, սակայն միկն ու վճռորոշը չէ ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու առ այն, որ Ա.Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքները:
Բացի այդ, թեև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածը հնարավորություն չի նախատեսում հրապարակելու մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքները, այնուամենայնիվ մրցակցային դատավարության պայմաններում դատարանը պահպանում է օբյեկտիվությունն ու անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Մրցակցության սկզբունքի կարևորագույն պահանջն է հանդիսանում դատավճիռը հիմնավորել միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: Այս պայմաններում, իրավաչափ է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումն ու հետազոտումը Առաջին ատյանի դատարանում:
Ինչ վերաբերում է Վահե Տոնոյանի ցուցմունքներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքներում առկա անհստակությունները իրենց բնույթով էական չեն և չեն կարող կասկած հարուցել Ա.Մարտիրոսյանի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար և չկան բավարար հիմքեր այն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար:
Պաշտպանը հայտնել է, որ հարցում է կատարել և ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգի «Գոսմետր գիտահետազոտական ձեռնարկություն» ՍՊԸ-ի կողմից գրությամբ ստացել է պատասխան այն մասին, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է և դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ.:
Անդրադառնալով նաև պաշտպանի միջնորդությանը՝ ВЛКТ-500 կշեռքի ոչ սարքին լինելու հանգամանքի վերաբերյալ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ գրությունը չի բավարարում ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշներին: Բացի այդ, այն որ կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, դեռևս հիմք չէ ենթադրելու, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները կշռվել են ոչ սարքին կշեռքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք»։
Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(...)
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
(...)»:
Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
Ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր նախադեպային որոշումներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«(...) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը:
Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները: Ապացույցների գնահատումը համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով` հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները մերժվել են` ճանաչվելով ոչ հավաստի:
Ապացույցների գնահատման քրեադատավարական սկզբունքի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես, որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը, ինչպես նաև չի սահմանում ապացույցի որևէ տեսակի գերակայությունը մյուսի նկատմամբ, հետևաբար դատարանն ազատ է ապացույցների գնահատման գործում: (...)» ( տե’ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մակար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0632/01/08 որոշումը):
«(...) Ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով: (...) (տե´ս Կարեն Լևոնի Սարուխանյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշումը):
Վերաքննիչ դատարանն` ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտած յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն գործով հաստատված է այն, որ Արմեն Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, ուստի, վերաքննիչ բողոքը՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու մասով անհիմն է:
2. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է՝
Հիմնավորված և պատճառաբանվա՞ծ է արդյոք ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
(…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։
Վերոնշյալ իրավադրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս Սամսոն Ամիրխանյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Արսեն Մկրտչյանի գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վանյա Բեգյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13« Արամայիս Հովհաննիսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մհեր Հովհաննսիյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները)։
Քննարկման առարկա դարձնելով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն)։ Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Հ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները)։
Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցավոր արարքներ կատարելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ. «1.Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով: (…)»:
Նշված արարքը դասվում է ծանր հանցանքների շարքին (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մաս), իսկ դրա համար բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսելը պայմանավորված է նրանով, որ այդ արարքով վնաս է հասցվում բնակչության առողջությանն, որի պահպանման պոզիտիվ պարտականությունն իր վրա է վերցրել պետությունը: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության հիմքը ՀՀ Սահմանադրության 85-86-րդ հոդվածներում ամրագրված այն դրույթներն են, որոնց համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի առողջության պահպանման իրավունք: Պետության քաղաքականության հիմնական նպատակներն են` բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի իրականացումը, արդյունավետ և մատչելի բժշկական սպասարկման պայմանների ստեղծումը:
Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության ձևերից մեկն էլ քրեաիրավական պաշտպանությունն է, որն իրականացվում է մարդկանց առողջությանը վնաս պատճառող կամ այն վտանգի տակ դնող որոշակի արարքների համար քրեական պատասխանատվություն սահմանելով։
Թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա, իսկ շրջանառության արդյունքում, երբ դրանք հասնում են իրենց հասցեատերերին, վերջիններիս առողջությանը պատճառվող վնասը դառնում է անխուսափելի:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորությունը պարզելիս դատարանն, ի թիվս գնահատման ենթակա այլ հանգամանքների պետք է հաշվի առնի
-թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
-դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածում» նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը):
Անդրադառնալով կատարված արարքի հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Մարտիրոսյանը ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն ունի բարձր վտանգավորություն, քանի որ ի համեմատ այլ թմրամիջոցների (օրինակ` մարիխուանա և այլն)` դրա ավելի նվազ քաշն է համարվում պատժելի, ընդ որում` ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն զգալի չափի համար սահմանված է 0,5-2,5 գրամը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին:
Այսպես` ըստ սույն գործի տվյալների` ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրվել, իսկ պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը:
Վերոգրյալի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, նպատակներն ու շարժառիթներն, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժ մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պարագայում հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների ի կատար ածմանը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ չի տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ուստի բարձրացված հարցի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ԵԱՔԴ/0124/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«10»հունվարի2019թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,Ա.Պարտիզպանյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներՆ.Աշրաֆյանի, Գ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի,
ամբաստանյալներ Ա.Մարտիրոսյանի,Վ.Տոնոյանի,
Լ.Կովալչուկի,
պաշտպաններԱ.Թորոսյանի, Ա.Կարապետյանի,
Ա.Ղազարյանի, Կ.Մեժլումյանի, Ա.Հոբոսյանի, Դ.Ղազարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
1.Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ ծնված1961թվականի մայիսի03-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2012 թվականի դատավճռով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,հաշվառված և բնակվել էԵրևան քաղաքիԿոմիտասի պողոտայի20 շենք, բնակարան 66 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ,
2. Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ծնված1977թվականի նոյեմբերի18-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 20 շենք, բնակարան 65 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել 14112316 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մարտի 04-ին 14112316 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի վարույթ:
Քննիչի որոշմամբ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 21:20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու կասկածանքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Ա.Պողոսյանի 2016 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանը:
Քննիչի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 դրվագով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
2016 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել Արմեն Մարտիրոսյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացրած անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 14112316 քրեական գործից մաս անջատելու և 14138216 համարը շնորհելու մասին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ Լևոն Արտուշի Կովալչուկը թիվ 14112316 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Քննիչի նույն օրվա այլ որոշումներով Լևոն Կովալչուկի նկտամամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2016 թվականի հունիսի 20-ին որոշում է կայացվել Լևոն Կովալչուկի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով գործը14112316 քրեական գործից անջատելու և 14138316 համարը շնորհելու մասին:
Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով:
Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանին 10.03.2016 թվականին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին 14138316 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 06-ին նախնական պայմանավորվածության համաձայն ՀՀ ժամանած Լևոն Կովալչուկը ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին և նույն օրը 14138316 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանը 2016 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէ 14112316 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը, հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբ,ուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուրիրավասությանդատարան, որըդատարանումստացվելէ 2016 թվականիհունիսի 27-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 28-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի զեկուցագրի հիման վրա, ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին` ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին միացնելու նպատակով:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի2017 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Դատարանի 2017 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործը միացվել է ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին` վարույթը շարունակելով ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վերջինիս մահվան պատճառաբանությամբ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումներով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին, Լևոն Արտուշի Կովալչուկին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել համապատասխանաբար` երկու դրվագ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ, առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է.
«[Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)»
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է.
«[Լևոն Արտուշի Կովալչուկը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում օժանդակել է Կարեն Լյովայի Սարգսյանին առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի` «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանից 40.000 ՀՀ դրամ գումարով զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդտեսակի պրեկուրսոր ձեռք բերելուն:
Մասնավորապես, Կարեն Սարգսյանից տեղեկանալով անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ձեռք բերելու վերջինի ցանկության մասին` նրան տեղեկատվություն է տրամադրել թմրամիջոցի վաճառքով զբաղվող «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի մասին, ապա 2016թ. մարտի 03-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևանի Վաղարշյան փողոցում հիշյալ անձանց ծանոթացրել է միմյանց, ինչից հետո Կարեն Սարգսյանը, 40.000 ՀՀ դրամ վճարելով Արմեն Մարտիրոսյանին, ձեռք է բերել վերը նշված` զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, որը նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»
Դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտումը և դրանց գնահատումը.
Ամբաստանյալ Արմեն ԳառնիկիՄարտիրոսյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որիրեն շրջապատում ճանաչում են նաև «Մն» մականվամբ: Որպես տաքսի վարում է արծաթագույն «Օպել Աստրա» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենա: 2016 թվականի փետրվար ամսվա սկզբներից մինչև կեսերը, երեք անգամ, տարբեր օրերի, Էրեբունի թաղամասում՝ միսկոմբինատից մի փոքր ներքև, փողոցում, Էդուարդից, ում ազգանունը չգիտի և գիտի միայն, որ նա բնակվում է Ղարաբաղում, 1 գրամը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց, իր անձնական օգտագործման համար, գնել է ընդհանուր 30 գրամ «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց` ամեն անգամ գնելով մոտ 10 գրամ: Ամեն անգամ, երբ հանդիպել է Էդուարդին, նրա հետ է եղել նաև Մակար անունով մի երիտասարդ, ով տեղյակ է եղել, որ ինքն Էդուարդից գնում է թմրամիջոց: Գումարը միշտ տվել է Էդուարդին և վերջինս էլ իրեն տվել է թմրանյութը, իսկ Մակարն այդ ընթացքում միշտ կանգնած է եղել իրենց կողքին: Էդուարդն իր ներկայությամբ դանակով կտրել և տեղում էլեկտրական փոքր կշեռքով, որն իր հետ նախապես բերել է, կշռել է 10 գրամի չափով և տվել իրեն, որն էլ անձամբ դրել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, փաթաթել է, նրան տվել 100.000 ՀՀ դրամ և հեռացել: Իր գնած «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն օգտագործել է միայնակ, ներարկման միջոցով:Բացի «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցից որևէ այլ տեսակի թմրամիջոց երբևէ չի օգտագործել և չի գնել: Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ 2016 թվականի մարտի 03-ին, երեկոյան ժամերին, Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է Կարեն Սարգսյանին:Ինքը եղել է իր վարած «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով, իր հետ եղել է նաև Վահեն, ում ազգանունը չգիտի, գիտի միայն, որ նրա հեռախոսահամարն սկսվում է 095 կոդով: Այդ ժամանակ Կարենը Վահեին գումար է պարտք եղել և նրանք պայմանավորված են եղել հանդիպել վերը նշված վայրում, և, քանի որ ինքն այդ ժամանակ գտնվել է Վահեի հետ, այդ պատճառով էլ մնացել է նրա հետ և սպասել են , որ Կարենը գա և ետ վերադարձնի Վահեի գումարը: Երբ Կարենը եկել է, նստել է իր ավտոմեքենայի հետնամասում և Վահեին ասել, որ գումարը կվերադարձնի հաջորդ օրը, ինչի վերաբերյալ ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն: Դրանից հետո Կարենն իջել է ավտոմեքենայից և հեռացել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, ում «Վավա» են ասում: Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, բայց վերջինս իրեն 10.000 ՀՀ դրամ է պարտք եղել, որը վերադարձնելու նպատակով 2016 թվականի մարտի 12-ին Ա.Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ հանդիպել է նրան:
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ունի բարձրագույն իրավաբանական կրթություն: Երբ գտնվել է Ուկրաինայում, զանգահարել է հայրը և հայտնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում իր նկատմամբ հետախուզում է հայտարարված: Վերադառնալով Հայաստան` օդանավակայանում իրեն դիմավորել են ոստիկանության աշխատակիցները և տեղափոխել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ տեղեկացել է հետախուզման պատճառներին: Հարցրել են՝ արդյոք իրեն մեղավոր ճանաչում է, թե` ոչ, պատասխանել է, որ մեղավոր ճանաչում է, ժամանակ է եղել, երբ ինքն օգտագործել է թմրանյութ, ինչից հետո իրենստորագրությամբ բաց են թողել: Այնուհետև, երբ հաջորդ անգամ քննչական բաժին է եկել, իրեն հայտնել են, որ ինքը հանդիսանում է օժանդակող, իսկ ինքը, չտիրապետելով հայկական տերմիններին, հասկացել է՝ օգտագործող: Տանը, երբ կարդացել է որպես մեղադրյալ ներգրավելու և մեղադրանք առաջադրելու որոշումը, ինչպես նաև հոր կողմից այն իրեն պարզաբանելուց հետո է հասկացել, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստը չունեն: Ինքն ընդունում և զղջում է, որ նախկինում թմրանյութ է օգտագործել: Ճանաչում է ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին, ով հանդիսանում է իրենց հարևանը: Ճանաչել է նաև Կարեն Սարգսյանին, ով ընկեր է ունեցել իրենց բակում: Կարեն Սարգսյանի հետ 2016 թվականի մարտ ամսին ունեցած փոխադարձ հեռախոսազանգերը կապված են եղել աշխատանքային վիզայի հետ, Կարենը ցանկացել է աշխատանքային վիզա ստանալ Եվրոպայում, իսկ ինքն ընկեր է ունեցել Ուկրաինայում, ով զբաղվել է այդ հարցերով: Կարեն Սարգսյանին Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի ծանոթացրել: Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքներն այն մասին, թե ինքն օժանդակել է նրան, որպեսզի Արմեն Մարտիրոսյանից ձեռք բերի թմրամիջոց, իրականությանը չեն համապատասխանում, Կարենն այդպիսի ցուցմունքներ տվել է իրեն փրկելու համար: Ինքը ցանկացել է առերեսվել Կարեն Սարգսյանի հետ, քննիչներն իրեն խոստացել են առերեսում կատարել, սակայն Կ.Սարգսյանը մահացել է: Չի եղել դեպք, երբ ինքը հանդիպի Ա.Մարտիրոսյանին` Կ.Սարգսյանին թմրամիջոց փոխանցելու նպատակով: Վերջին անգամ թմրամիջոց օգտագործել է Ուկրաինայում, մինչ Հայաստան վերադառնալը: Օգտագործել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, մոտավորապես մեկ տարի: Տեղյակ չի եղել և երբևէ չի լսել, որ Արմեն Մարտիրոսյանն զբաղվի թմրամիջոցների իրացմամբ: Թե Արմեն Մարտիրոսյանի և թե Կարեն Սարգսյանի հետ հեռախոսազանգեր ունեցել է, բայց մեծամասամբ Ա.Մարտիրոսյանի հետ: Նրանց հետ թմրանյութերի հետ կապված խոսակցություններ երբևիցե չի ունեցել: Տեղյակ չէ, թե Արմեն Մարտիրոսյանն ինչով է զբաղվել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, տեղյակ չէ Վահե Տոնոյանը թմրամիջոց օգտագործում է, թե՝ ոչ: Հնարավոր է բակում հանդիպած լինի Կարեն Սարգսյանի և Արմեն Մարտիրոսյանի հետ: Ինքը ոչ ոքի չի օժանդակել և որևէ մեկին որևէ մեկի հետ չի ծանոթացրել: Իրեն մեղավոր է ճանաչում միայն թմրանյութ օգտագործելու մեջ:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի կողմից տրված ցուցմունքները մտացածին են, խիստ անարժանահավատ, իրականությանը չհամապատասխանող և նպատակ են հետապնդում ամեն գնով խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից իր անմեղության կապակցությամբ դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ ներգրավելիս և մեղադրանք առաջադրելիս իրեն մեղավոր է ճանաչել, քանի որ կարծել է, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստն ունեն, իսկ հոր կողմից իրեն այդ բառերի իմաստը պարզաբանելուց հետոտվել է ճշմարտացի ցուցմունքներ, գտնում է, որ դրանք անհիմն են ու մտացածին:
Բացի այդ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին իր իրավունքներն ու պարտականությունները պարզաբանվել են: Ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում համապատասխան հայտարարությամբ հանդես չի եկել, ավելի կոնկրետ` վարույթն իրականացնող մարմնին չի հայտնել (բանավոր կամ գրավոր կերպով) հայերեն լեզվին բավարար կերպով չտիրապետելու մասին, ուստի վարույթն իրականացնող մարմինը բավարար հիմքեր չի ունեցել ենթադրելու, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից հայերենին տիրապետելու աստիճանն ակնհայտորեն բավարար չէ իր իրավունքները և պարտականություններն իրականացնելու համար։
Ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի մեղավորությունն իրենց մեղսագրվող արարքներում հիմնավորում են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված մի շարք ապացույցներ:
Մասնավորապես,
Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանընախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվելայն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չե, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց:
Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին:
ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրության համաձայն՝ Աղասի Գորգինյանը ՀՀ պետական սահմանի «Բագրատաշեն» սահմանային անցակետով 2016 թվականի մայիսի 11-ին, ժամը 23:49-ին մեկնել է ՀՀ-ից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել նշված վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները.
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- ԿարենԼյովայիՍարգսյանի անձնականխուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիհագինեղածսևգույնիանթև բաճկոնիաջգրպանիցհայտնաբերվելէ «Սամսունգ GT-E1252» մոդելիբջջային հեռախոս, որիմեջեղելէ 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։Հագինեղածսպորտայինտաբատիձախգրպանիցհայտնաբերվելէերկուհատ 3 մլտարողությամբներարկիչներ, որոնցիցյուրանքանչյուրիմեջառկաէեղելմոտ 0,5 մլքացախաթթվիանհիդրիդինմանվողյուրահատուկսուրհոտովհեղուկ, նույն փաթեթիմիջիցհայտնաբերվելէնաևսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակիերկու կտորներիմեջփաթեթավորված, մուգշագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցիննմանվողմածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Կ.Սարգսյանըբանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչներիմեջլցվածէանհիդրիդ, իսկհայտնաբերվածմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնքիրանձնականօգտագործմանհամարեն,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԱրմենՄարտիրոսյանին,հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէ «Մն» մականունովԱրմենը, ումիցինքը2016թվականիմարտի 3-ինիրանձանականօգտագործմանհամար, 40.000 ՀՀ դրամիդիմացձեռքէբերելափիոնտեսակիթմրամիջոցևերկուտարբերներարկիչներիմեջլցվածքացախաթթվիանհիդրիդ,
- ապօրինիթմրանյութօգտագործելուևպահելուկասկածանքովՎահեԶավենիՏոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժին բերմանենթարկելումասինարձանագրությունը,
- ՎահեԶավենիՏոնոյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիբաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ3 մլ տարողությամբներարկիչ, որիմեջառկաէեղելմոտ 0.5 գրամսպիտակգույնիքացախաթթվիանհիդրիդիննմանվողսուրյուրահատուկհոտովհեղուկ, ներարկիչիվրակպչունժապավենովամրացվածէեղելսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակ, որիմեջէլառկաէեղելմուգշագանակագույնյուրահատուկհոտովափիոնտեսակիթմրամիջոցինմանվողզանգված։ՎահեՏոնոյանիբաճկոնիաջկողմիծոցագրպանիցհայտնաբերվելէնաև «Նոկիա» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածըընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Վ.Տոնոյանը բանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչիմեջառկաէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիթմրամիջոց, իսկհայտնաբերված մուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնք2016թվականիմարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամգումարով, իր անձնականօգտագործմանհամարգնելէիրծանոթ «Մն» մականունովանձից,
- ապօրինիթմրանյութօգտագործելու,պահելուևիրացնելուկասկածանքովԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժինբերմանենթարկելումասինարձանագրությունը,
- մեղադրյալԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Ա.Մարտիրոսյանիհագինեղածմոխրագույնբաճկոնիաջկողայինգրպանիցհայտնաբերվելէ «ՍամսունգԴուոս» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։Բաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ «Սոնիէրիկսոն» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջեղելէ096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ՋինսետաբատիաջգրպանիցհայտնաբերվելէԱ.Մարտիրոսյանի «ՕպելԱստրաՋի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշիավտոմեքենայիբանալիները։Ա.Մարտիրոսյանըբանավորհայտարարելէ, որբանալինիրավտոմեքենայիբանալինէ։Հայտնաբերվածնընթերականերիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել,
- ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութըև 0,00108 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսորը,
- ՎահեՏոնոյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշագանակագույննյութըև 0.00054 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդհանդիսացողլուծույթը,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին, հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրենցմուտքիբնակիչԼևոնը,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը,որի համաձայն`ԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին՝հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրծանոթԿարենը,ումնաև «Լյով» ենկոչումևումհեռախոսահամարնիրբջջայինհեռախոսիմեջգրանցվածէ «ԼյովԿոմ» գրառմամբ։Վերջինիսմիջոցովինքըկապէհաստատել «Մն» մականունովԱրմենՄարտիրոսյանիհետ,
- դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 1.03 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումենափիոնտեսակիթմրամիջոց։Փորձաքննությանըներկայացվածթվով 2 ներարկիչներումառկաընդհանուր 0.00108կգքաշով, անգույնթափանցիկյուրահատուկհոտովհեղուկըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսոր։
- դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 0.66 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույննյութըհանդիսանումէափիոնտեսակիթմրամիջոց:Փորձաքննությանըներկայացված 0.5 մլծավալովհեղուկնյութըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդիլուծույթ, որիքաշըկիլոգրամներովկազմումէ 0.00054 կգ,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիհետքեր,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիևմեթադոնտեսակիդեղամիջոցիհետքեր,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն`ՎահեԶավենիՏոնոյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցների թմրալկալոիդներիհետքեր, ափիոիդայինանալգետիկ՝բուպրենորֆինի, մեթադոնիևբենզոդիազեպիններիխմբիդեղամիջոցիհետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ:
- «Յուքոմ» ՓԲընկերությունիցստացված` ԼևոնԱրտուշիԿովալչուկինպատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարիվերծանումներիզննությանարձանագրությունը՝որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից03.03.2016թ.՝ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ինև 19:00-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից, իսկԿարենՍարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ինև 19:26-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 հասցեումտեղակայվածալեհավաքկայանիևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից։Բացիայդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝Ժամը 12:25-ինև 13:10-ինառկաեննաևելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենԳյուլբենկյան 27/1 ևՏերյանփողոցներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 2:17-ին, 13:58-ինև 15:55-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից, իսկԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ինև 16:30-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 15:37-ին, 15:44-ինև 23:04-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող091-11-05-51հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևՓափազյան 22ա հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։
- «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-իցստացված` ՎահեՏոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարիզննությանարձանագրությունը,որի համաձայն` 12.03.2016թ. Ժամը 15:31-ինառկաէ 24 վայրկյանտևողությամբելքայինհեռախոսազանգԱղասիՌազմիկիԳորգինյանինպատկանող 043-088-550 հեռախոսահամարին, որըսպասարկվելէԱլիխանյանեղբայրներփ. 2 հասցեումսպասարկածալեհավաքկայանիկողմից։Նույնօրըժամը 15:38-ին, 15:42-ինև 15:45-ինառկաենհամապատասխանաբար 18, 11 և 18 վայրկյանտևողությամբմուտքայինհեռախոսազանգեր 043-088-550 հեռախոսահամարից, որոնքէլսպասարկվելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյանփ.5 Բաղրամյանպ. 76 հասցեներումսպասարկածալեհավաքկայաններիկողմից։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրվեց և 2018 թվականի փետրվարի 21-ինկայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվեց դատապարտյալԱրսեն Սիմոնյանը: ԱրսենՍիմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին,որհանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշժամանակահատվածիրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխելտված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով ԿարենՍարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներիցմեկինկատմամբԿարենը«շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենըգտնվում էր 62 խցում: Կարեննիրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդամբաստանյալիանունը չի հիշում, բայցհիշումէ, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է,թե՝ոչ, մասնավորապես, չգիտիԿարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինսգտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում,ինչից հետո անսպասելի մահացել է:
Պատասխանելովդատարանիևդատավարականկողմերիհարցերին՝վկաԱրսենՍիմոնյանըմանրամասնեց, որչի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարեննինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ,ինչուչիտվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէմեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ:
Դատարանը, գնահատելովվկաԱրսենՍիմոնյանիցուցմունքները, գտնումէ, որդրանքանարժանահավատենևմտացածին: Վկան, նմանբովանդակությամբցուցմունքտալովևվկայակոչելովիրխցակիցհանգուցյալԿարենՍարգսյանիխոսքերը, ցանկանումէազատելիրհետնույնքրեակատարողականհիմնարկումպահվողամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանինսպառնացողքրեականպատասխանատվությունիցևպատժից:
ԱնդրադառնալովսույնքրեականգործովհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելուանթույլատրելիությանվերաբերյալպաշտպանականկողմիդիրքորոշմանը, դատարանըգտնումէ, որնշվածկոնտեքստումպետքէանդրադառնալհետևյալերկուհարցադրմանը՝
Նախիրավաչափէեղելարդյո՞քդատարանիկողմիցհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքիհրապարակումըդատաքննությանընթացքումևկարողէարդյո՞քհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքդրվելմեղադրականդատավճռիհիմքում:
ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 337-րդհոդվածը՝որպեսնախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքներիհրապարակմանհիմքնախատեսումէայնդեպքերը, երբամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասինևերբէական հակասություններ կան դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքների և նախորդ ցուցմունքների միջև՝ չնախատեսելով մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքների հրապարակման ուղղակի հնարավորություն: Միևնույնժամանակ, մրցակցայինդատավարությանպայմաններումդատարանը, պահպանելովօբյեկտիվություննուանկողմնակալությունը, մեղադրանքիևպաշտպանությանկողմիհամարստեղծումէգործիհանգամանքներիբազմակողմանիևլրիվհետազոտմանանհրաժեշտպայմաններ: Ավելին, օրենսդիրըքրեականդատավարությանըմասնակցողկողմերինօժտելէիրենցդիրքորոշումըպաշտպանելուհավասարհնարավորություններով: Մրցակցությանսկզբունքիկարևորագույնպահանջնէհանդիսանումդատավճիռըհիմնավորելմիայնայնապացույցներով, որոնցհետազոտմանընթացքումկողմերիցյուրաքանչյուրիհամարապահովվելենհավասարպայմաններ:
ՆմանկարգավորմանպայմաններումդատարաննիրավաչափէհամարումմեղադրանքիկողմիցամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիմեղադրանքիհիմքումդրվածհանգուցյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքներիհրապարակումնուհետազոտումըդատարանում:
Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելութույլատրելիությանհարցին՝դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (…) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից (…) արդարացի (…) դատաքննության իրավունք (…): 3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…),
դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը, եկել է այն հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9120/80, 31-33-րդ կետեր)։ Անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 65-րդ կետ)։
Ունտերպերտինգերի և Սադակի գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները ոչ թե կոնկրետ գործի փաստերով պայմանավորված դատողություններ են, այլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային պրակտիկայի արտահայտություն, որոնք բազմիցս վերահաստատվել ու կիրառվել են (Հուլկի Գյունեշն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2003 թվականի հունիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28490/95, 53-54-րդ կետեր, Գոսսան ընդդեմ Լեհաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2007 թվականի հունվարի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47986/99, 54-55-րդ կետեր, Բալսիտե-Լիդեիկյենեն ընդդեմ Լիտվայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72596/01, 86-րդ կետ, Չական ընդդեմ Ալբանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44023/02, 102-րդ կետ, և այլն)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարրերից է պաշտպանության կողմի իրավունքը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) ենթարկել մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք տված վկաներին։ Ընդ որում, նշված իրավունքի իրացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի պաշտպանության կողմին տրվի մեղադրյալի դեմ հանդես եկած անձանց ցուցմունքները վարույթի որևէ փուլում վիճարկելու, նրան հարցաքննելու համարժեք և պատշաճ հնարավորություն։
Հակընդդեմ հարցման իրավունքի հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Գաբրիելյանի գործով կայացված որոշմամբ և, հիմքը ընդունելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը, անդրադառնալով դատապարտման հիմքում դրված ապացույցների կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքին(«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 կետի (դ) ենթակետ), շեշտել է, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղել իր դեմ ցուցմունք տված վկային, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից: Եվրոպական դատարանը, սակայն, փաստել է, որ առանց հակընդդեմ հարցման ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում: Այդպիսի ապացույցն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է պահպանել երկու պահանջ, այն է`
ա) պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար,
բ) անձի դատապարտումը ամբողջապես կամ վճռական չափով չպետք է հիմնված լինի այդպիսի ապացույցի վրա:
Այլ խոսքով` հակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված վկայի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելն արդար դատաքննության իրավունքի խախտման չի հանգեցնի, եթե վկայի բացակայությունը եղել է արդարացված, և եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չի ունեցել անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում: Ընդ որում, նման ապացույցն օգտագործելու համար դատարանը պարտավոր է ներկայացնել պատշաճ պատճառաբանություններ: Եվրոպական դատարանը շեշտել է, որ նույնիսկ այն դեպքում, երբ բացակայող վկայի ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ ապացույցը չէ, վկային չհարցաքննելու համար լավ պատճառաբանություն չներկայացնելը հանգեցնում է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման» (Արտակ Պետրոսի Գաբրիելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ՎԲ-04/13 որոշումը):
Եվրոպական դատարանի վերոգրյալ նախադեպային դիրքրոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ դատարանը նախ փաստում է, որ ամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիդեմվկայածԿարենՍարգսյանիդատաքննությանըչներկայանալուևհարցաքննելուանհնարինությանպատճառնավելիքանհարգելիէր, վերջինս2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ինմահացելէրՀՀԱՆ«Նուբարաշեն» քրեակատարողականհիմնարկում: ԲացիայդմեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյանիննախաքննությանընթացքումառերեսման ժամանակ հնարավորությունընձեռնվելէրհարցերուղղելուիրդեմվկայածանձԿարենՍարգսյանին, հետևաբարդատարանըգտնումէ, որԿոնվենցիայի 6-րդհոդվածի 3-րդկետի (դ) ենթակետիովնախատեսվածխախտումտեղիչիունեցելևԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքնանթույլատրելիճանաչելուևապացույցներիշարքիցհանելուորևէիրավականհիմքչկա:
Բացիայդ, անդրադառնալովԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքի «միակ կամ վճռորոշ ապացույց» լինելուհանգամանքին՝դատարանըգտնումէ, որթեևայնառանցքայիննշանակությունունեցողապացույցէ, սակայնմիակնուվճռորոշըչէամբաստանյալներիմեղավորությունըհաստատվածհամարելուհամար: Մասնավորապես, դատաքննությանընթացքումհետազոտվածվերոգրյալապացույցներիհամակցությունը(ՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքը, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունները,դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացությունները, հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունը)բավարարէհետևությանհանգելուառայն, որամբաստանյալներըկատարելենիրենցմեղսագրվողարարքները:
ՊաշտպանԱնիԹորոսյաննիրպաշտպանակումճառումնշելէ.
«(...)Վահե Տոնոյանն իր նախաքննական բոլոր ցուցմունքներում հստակ նշել էր, որ 2016 թվականի մարտի 12–ին՝ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյանփողոցների խաչմերուկի մոտով, նկատել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին և խնդրել է օգնել իրեն իր անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Հայտնել է, որ վերջինիս ինքը ճանաչում է վաղուց որպես թաղի բնակիչ և տեղյակ է եղել, որ իբրև օգնում է թմրամիջոցներ ձեռք բերելու հարցում։ Պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից Մերգելյան ինստիտուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ։ Այնուհետև, ինքը ոտքով գնացելէ Ա.Խաչատրյանփողոցում գտնվող «Զովք» խանութի մոտ, որտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Մոտ 10 րոպե անց իրեն է մոտեցել Աղասը և ինքը վերջինիս խնդրել է, որ ավտոմեքենան կանգնեցնի Հ.Հակոբյան փողոցում, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և միայնակ մոտեցել Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն սպասելիս է եղել իրեն։ Նստել է ավտոմեքենան, որտեղ էլ իբրև Արմեն Մարտիրոսյանը իրեն է տվել ներարկիչ՝ լցված անհիդրիդով, և «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը պոլիէթիլենային տոպրակով, սկոչով փաթաթած է եղել ներարկիչին։ Ինքը վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան։ Մոտ 5 րոպե անց՝ Հ.Քոչար փողոցի մոտ, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին։
Հարգելիդատարան, Վահե Տոնոյանի նախաքննականցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով։
Այսպես, ըստՎահեՏոնոյանի վարկածի վերջինս իմ պաշտպանյալինհանդիպել է 2016թ. մարտի 12-ին ժամը 12:20, և ըստ Տոնոյանի իմ պաշտպանյալի հետ պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից, այսինքն պետք է հանդիպեին 13:20-13:30-ի սահմաններում։ Նշում է, որ Արմեև Մարտիրոսյանին հանդիպելուց հետո՝միևչև մեկ ժամը լրանալը զանգահարել է տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Հիշեցնեմ, որ քրեական գործի նյութերում առկա և դատարանի կողմից հրապարակված «ԱրմենՏել»ՓԲԸ-ից ստացված Վահե Տոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարի վերծանումների զննությանարձանագրությանհամաձայն՝Վահե Տոնոյանին պատկանող հեռախոսհամարից Աղասի Գորգինյանին պատկաևող 043-088-550 հեռախոսահամարինկատարվել ենհետևյալ հեռախոսազանգերը՝ 15:31–ին 24 վրկ, 15։38–ին՝ 18 վրկ, 15։42–ին՝ 11 վրկև 15։45–ին՝ 18 վրկ տևողության, ինչը նշանակում է, որ առնվազև մինչև 15։45–ը դեռևս Վահե Տոնոյանը չէր հանդիպել Աղասի Գորգինյանին, քանի որ վերջին 15։45–ին իրականացված հեռախոսազանգի ժամանակ Աղասի Գորգինյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Բաղրամյան 76 հասցեի ալեհավաքի կողմից։ Իսկ ըստ քրեակաև գործի նյութերի Տոնոյանը և Գորգինյանը հանդիպել են Արամ Խաչատրյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերպարկետի մոտ: Նշված խանութը գտնվում է Արամ Խաչատրյան 2 հասցեում, և ժամանակն է վերհիշել վարորդ Աղասի Գորգինյանի հ1 գթ 178-182 առկա ցուցմունքը, որտեղ վերջինս հայտնելէ, որ, երբ գնում էր Վահե Տոնոյանի հետ պայմանավորված տեղը՝ դեպի «Նոր Զովք» սուպերմարկետ՝ ճանապարհին խցանում է եղել և վերջինս զանգահարել է Տոնոյանին և ասել, որ մի փոքր ուշանում է խցանման պատճառով։ Որից հետո ըստ վարորդ Գորգինյանի ցուցմունքի Վահե Տոնոյանին հանդիպել է, նրա հետ միասին գնացել են «Մերգելյան» ինստիտուտի ուղղությամբ, Վավան /այսինքնՎահեն/ ընդամենը 2-3 րոպեով իջել է իր մեքենայից, նա չի տեսել, թե այդ ընթացքում ինչ է արել։ Որիցհետո վերադարձել է Վահեն, նստել է իր մեքենան, նրանք շարժվել են դեպի Հր.Քոչար փողոցի ուղղությամբ ևՎաղարշյան–Քոչար փողոցների խաչմերուկում իրենց մոտեցել են ոստիկաններըև բերման ենթարկել։ Ըստ քրեական գործի հ1 գթ 100-ում առկա անձին բերման ենթարկելու մասին արձանագրության Վահե Տոնոյանը բերման է ենթարկվել նույն օրը ժամը 17.30-ին։ Ինչը նշանակում է, որ դրանից ընդամենը րոպեներ առաջ է Վահե Տոնոյանը եղել «Մերգելյան» ինստիտուտի մոտակայքում, և ըստ թե նրա և թե վարորդի ցուցմունքների նա այդ տարածքում մի քանի րոպե է ընդամենը մնացել և անմիջապես վերադարձել է Աղասի Գորգինյանի մեքենա ե նրանք շարժվել են դեպի Քոչար փողոց։ Ստացվում է, որ Վահե Տոնոյանը միևնույն հանգամանքը բավականին հստակ բոլոր ցուցմունքներում պնդել է, իսկ դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալ և հարցերին պատասխանել, և այդպես էլ մնաց անպատասխան այն հարցերը, թե այդ դեպքում ինչպես է մեկնաբանում Տոնոյանը, որ չնայած վերջինիս ցուցմունքի համաձայն նա հանդիպել է իմ պաշտպանյալին 2016թ. մարտի 12-ի ժամը 13:30-ի սահմաններում, սակայն մյուս բոլոր ապացույցների համաձայն նա Մերգելյան ինստիտուտի տարածքում եղել է 17:15-17:20-ի սահմաններում։ Շուրջ չորս ժամ տարբերությունը դա րոպեներ չեն, որ հնարավոր լիներ շփոթվել։ Թե ում դրդմամբ, կամ ինչ պայմաններում է Վահե Տոնոյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք տվել իմ պաշտպանյալի դեմ՝ մեզ անհայտ է։Եվ պաշտպանական կողմի համոզմամբ հենց այդ պատճառով է, որ Տոնոյանը հրաժարվեց դատարանում ցուցմունք տալ և որևէ հարցի պատասխանել, քանզի չուներ դրանց պատասխանները։
Ուստի վերը նշված հիմնավորմամբ միջնորդում եմ դատարանին Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից»։
ԱնդրադառնալովպաշտպանԱ.Թորոսյանիվերոգրյալդիրքրոշմաննառայն, որՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքներնանարժանահավատենևդրանքհարկէհանելապացույցներիշարքից, Դատարանըգտնում է, որվկայակոչածանհստակություններնիրենցբնույթովչենկարողողջամիտկասկածհարուցելամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմեղավորությունըհաստատվածհամարելումեջ, առավելևս, երբդատաքննությամբհետազոտվածապապցույցներիհամակցությունը, դատարանիգնահատմամբ,բավարարէմեղադրականդատավճիռկայացնելուհամար:
ՊաշտպանԱ.ԹորոսյանըվիճարկումէնաևВЛКТ-500 կշեռքիոչսարքինլինելուհանգամանքը՝քանիորհամապատասխանփաստաբանականհարցմամբստացվածևդատարանիններկայացվածՌԴՍանկտ-Պետերբուրգի«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն»ՍՊԸ-իգրությանհամաձայննշվածմոդելիկշեռքների ծառայությանմիջինժամկետը 10 տարիէ, իսկդրանցարտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ., հետևաբար, սույնքրեականգործովորպեսիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով«Ափիոն» տեսակիթմրանյութը, 0.00108 քաշովանհիդրիդը,0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշականակագույննյութըև0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդըկշռել են նշված՝ պիտանիության ժամկետի անցմամբևըստէությանիրծառայությանժամկետիցդուրսկշեռքով: Ըստպաշտպանի՝տվյալդեպքումմեղադրանքիհիմքումչենկարողդրվելիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցները, ինչպեսնաևդատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84Ք-16 ևթիվ 99Ք-16 եզրակացությունները:
Դատարանը, անդրադառնալով«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն» ՍՊԸ-իգրությանը, գտնումէ, որայնչիբավարարումապացույցների թույլատրելիության հատկանիշին՝այնէխախտվելեն այն ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պարտադիր պահանջները: Բացիայդ, այնհանգամանքը, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, իսկ դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ. ինքնինորևէկերպչիկարողվկայելայնմասին, որսույնքրեականգործովիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցներըկշռվելենոչսարքինկշեռքով, այնդեպքում,երբհակառակիմասինորևէհավաստիևվստահելիտվյալսույնքրեականգործիքննությանընթացքումչիստացվել:
Դատարանիկողմիցհաստատվածհանգամանքները
Դատաքննությանընթացքումպատշաճիրավականընթացակարգովհետազոտվածվերոգրյալապացույցները գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանըհաստատվածէ համարումհետևյալը.
ԱմբաստանյալԼևոնԱրտուշիԿովալչուկը, ԿարենՍարգսյանիցտեղեկանալով, որվերջինսցանկանումէիրանձնականօգտագործմանհամարձեռքբերելթմրամիջոց, նրանտեղեկատվությունէտրամադրելթմրամիջոներիիրացմամբզբաղվողսույնքրեականգործովամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմասին, ապա2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններումԵրևանքաղաքիՎաղարշյանփողոցում Կարեն Սարգսյանի ևԱրմենՄարտիրոսյանինծանոթացրելէմիմյանցհետ, ինչիցհետոամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը նույնվայրում40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր՝ այդպիսով խախտելով«Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն)նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները:
Նշվածթմրամիջոցըևայնպատրաստելուհամարօգտագործվողպրեկուրսորընույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենԿարենՍարգսյանիմոտ։
Այնուհետև, 2016թվականի մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններումամբաստանյալԱրմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց ամբաստանյալՎահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 0.66 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր ապօրինի՝այդպիսով խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի ևՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները
Նշված թմրամիջոցը և այն պատրաստելու համար օգտագործվող պրեկուրսորը նույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենՎ.Տոնոյանիմոտ։
Նշանակվողպատիժըևդատարանիլուծմանենթակաայլհարցեր
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը):
Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ է համարվում ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն դատվածությունը մարվում է ծանր հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց հինգ տարի անցնելուց հետո.
Ամբաստանյալ Արմեն ՄարտիրոսյանըԵրևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ է նախատեսված տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետոազատազրկում երեքից յոթ տարի -ամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«3. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ պարբերության համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ինմասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկինքրեական պատասխանատվության ենթարկելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին ՝դատարանը գտնում է, որ նա պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Այսպես,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար պատիժ է նախատեսվում կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին։
Սույն քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն առարկել էքրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ուստի քրեական գործի վարույթը շարունակվել է սովորական կարգով։
Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքում մեղավոր է ճանաչվել, սակայն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հանցանքն ամբաստանյալը կատարել էր 2016 թվականի մարտի 3-ին, իսկ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն ընդհատված կամ կասեցված չի եղել, հետևաբար դատավաճիռը կայացնելու օրվա դրությամբ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած է, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի, Լևոն Կովալչուկի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ասպիսով, գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համարև դատապարտել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4/չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորենգումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարելՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում5 (հինգ) տարի2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով2016 թվականի մարտի 12-ից:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Լևոն Արտուշի Կովալչուկին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` նրան ազատելով քրեական պատասխանատվությունից` նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգով բացատրել ներման խնդրագիր ներկայացնելու իր իրավունքը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
«10»հունվարի2019թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝
նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,Ա.Պարտիզպանյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներՆ.Աշրաֆյանի, Գ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի,
ամբաստանյալներ Ա.Մարտիրոսյանի,Վ.Տոնոյանի,
Լ.Կովալչուկի,
պաշտպաններԱ.Թորոսյանի, Ա.Կարապետյանի,
Ա.Ղազարյանի, Կ.Մեժլումյանի, Ա.Հոբոսյանի, Դ.Ղազարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
1.Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ ծնված1961թվականի մայիսի03-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2012 թվականի դատավճռով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,հաշվառված և բնակվել էԵրևան քաղաքիԿոմիտասի պողոտայի20 շենք, բնակարան 66 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ,
2. Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ծնված1977թվականի նոյեմբերի18-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 20 շենք, բնակարան 65 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել 14112316 քրեական գործը:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մարտի 04-ին 14112316 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի վարույթ:
Քննիչի որոշմամբ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 21:20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու կասկածանքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Ա.Պողոսյանի 2016 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանը:
Քննիչի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 դրվագով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
2016 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել Արմեն Մարտիրոսյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացրած անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 14112316 քրեական գործից մաս անջատելու և 14138216 համարը շնորհելու մասին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ Լևոն Արտուշի Կովալչուկը թիվ 14112316 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Քննիչի նույն օրվա այլ որոշումներով Լևոն Կովալչուկի նկտամամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2016 թվականի հունիսի 20-ին որոշում է կայացվել Լևոն Կովալչուկի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով գործը14112316 քրեական գործից անջատելու և 14138316 համարը շնորհելու մասին:
Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով:
Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանին 10.03.2016 թվականին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին 14138316 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 06-ին նախնական պայմանավորվածության համաձայն ՀՀ ժամանած Լևոն Կովալչուկը ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին և նույն օրը 14138316 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանը 2016 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէ 14112316 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը, հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբ,ուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուրիրավասությանդատարան, որըդատարանումստացվելէ 2016 թվականիհունիսի 27-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 28-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի զեկուցագրի հիման վրա, ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին` ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին միացնելու նպատակով:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի2017 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Դատարանի 2017 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործը միացվել է ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին` վարույթը շարունակելով ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վերջինիս մահվան պատճառաբանությամբ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումներով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին, Լևոն Արտուշի Կովալչուկին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել համապատասխանաբար` երկու դրվագ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ, առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է.
«[Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ:
Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)»
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է.
«[Լևոն Արտուշի Կովալչուկը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում օժանդակել է Կարեն Լյովայի Սարգսյանին առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի` «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանից 40.000 ՀՀ դրամ գումարով զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդտեսակի պրեկուրսոր ձեռք բերելուն:
Մասնավորապես, Կարեն Սարգսյանից տեղեկանալով անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ձեռք բերելու վերջինի ցանկության մասին` նրան տեղեկատվություն է տրամադրել թմրամիջոցի վաճառքով զբաղվող «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի մասին, ապա 2016թ. մարտի 03-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևանի Վաղարշյան փողոցում հիշյալ անձանց ծանոթացրել է միմյանց, ինչից հետո Կարեն Սարգսյանը, 40.000 ՀՀ դրամ վճարելով Արմեն Մարտիրոսյանին, ձեռք է բերել վերը նշված` զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, որը նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»
Դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտումը և դրանց գնահատումը.
Ամբաստանյալ Արմեն ԳառնիկիՄարտիրոսյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ:
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որիրեն շրջապատում ճանաչում են նաև «Մն» մականվամբ: Որպես տաքսի վարում է արծաթագույն «Օպել Աստրա» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենա: 2016 թվականի փետրվար ամսվա սկզբներից մինչև կեսերը, երեք անգամ, տարբեր օրերի, Էրեբունի թաղամասում՝ միսկոմբինատից մի փոքր ներքև, փողոցում, Էդուարդից, ում ազգանունը չգիտի և գիտի միայն, որ նա բնակվում է Ղարաբաղում, 1 գրամը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց, իր անձնական օգտագործման համար, գնել է ընդհանուր 30 գրամ «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց` ամեն անգամ գնելով մոտ 10 գրամ: Ամեն անգամ, երբ հանդիպել է Էդուարդին, նրա հետ է եղել նաև Մակար անունով մի երիտասարդ, ով տեղյակ է եղել, որ ինքն Էդուարդից գնում է թմրամիջոց: Գումարը միշտ տվել է Էդուարդին և վերջինս էլ իրեն տվել է թմրանյութը, իսկ Մակարն այդ ընթացքում միշտ կանգնած է եղել իրենց կողքին: Էդուարդն իր ներկայությամբ դանակով կտրել և տեղում էլեկտրական փոքր կշեռքով, որն իր հետ նախապես բերել է, կշռել է 10 գրամի չափով և տվել իրեն, որն էլ անձամբ դրել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, փաթաթել է, նրան տվել 100.000 ՀՀ դրամ և հեռացել: Իր գնած «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն օգտագործել է միայնակ, ներարկման միջոցով:Բացի «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցից որևէ այլ տեսակի թմրամիջոց երբևէ չի օգտագործել և չի գնել: Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ 2016 թվականի մարտի 03-ին, երեկոյան ժամերին, Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է Կարեն Սարգսյանին:Ինքը եղել է իր վարած «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով, իր հետ եղել է նաև Վահեն, ում ազգանունը չգիտի, գիտի միայն, որ նրա հեռախոսահամարն սկսվում է 095 կոդով: Այդ ժամանակ Կարենը Վահեին գումար է պարտք եղել և նրանք պայմանավորված են եղել հանդիպել վերը նշված վայրում, և, քանի որ ինքն այդ ժամանակ գտնվել է Վահեի հետ, այդ պատճառով էլ մնացել է նրա հետ և սպասել են , որ Կարենը գա և ետ վերադարձնի Վահեի գումարը: Երբ Կարենը եկել է, նստել է իր ավտոմեքենայի հետնամասում և Վահեին ասել, որ գումարը կվերադարձնի հաջորդ օրը, ինչի վերաբերյալ ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն: Դրանից հետո Կարենն իջել է ավտոմեքենայից և հեռացել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, ում «Վավա» են ասում: Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, բայց վերջինս իրեն 10.000 ՀՀ դրամ է պարտք եղել, որը վերադարձնելու նպատակով 2016 թվականի մարտի 12-ին Ա.Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ հանդիպել է նրան:
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ունի բարձրագույն իրավաբանական կրթություն: Երբ գտնվել է Ուկրաինայում, զանգահարել է հայրը և հայտնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում իր նկատմամբ հետախուզում է հայտարարված: Վերադառնալով Հայաստան` օդանավակայանում իրեն դիմավորել են ոստիկանության աշխատակիցները և տեղափոխել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ տեղեկացել է հետախուզման պատճառներին: Հարցրել են՝ արդյոք իրեն մեղավոր ճանաչում է, թե` ոչ, պատասխանել է, որ մեղավոր ճանաչում է, ժամանակ է եղել, երբ ինքն օգտագործել է թմրանյութ, ինչից հետո իրենստորագրությամբ բաց են թողել: Այնուհետև, երբ հաջորդ անգամ քննչական բաժին է եկել, իրեն հայտնել են, որ ինքը հանդիսանում է օժանդակող, իսկ ինքը, չտիրապետելով հայկական տերմիններին, հասկացել է՝ օգտագործող: Տանը, երբ կարդացել է որպես մեղադրյալ ներգրավելու և մեղադրանք առաջադրելու որոշումը, ինչպես նաև հոր կողմից այն իրեն պարզաբանելուց հետո է հասկացել, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստը չունեն: Ինքն ընդունում և զղջում է, որ նախկինում թմրանյութ է օգտագործել: Ճանաչում է ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին, ով հանդիսանում է իրենց հարևանը: Ճանաչել է նաև Կարեն Սարգսյանին, ով ընկեր է ունեցել իրենց բակում: Կարեն Սարգսյանի հետ 2016 թվականի մարտ ամսին ունեցած փոխադարձ հեռախոսազանգերը կապված են եղել աշխատանքային վիզայի հետ, Կարենը ցանկացել է աշխատանքային վիզա ստանալ Եվրոպայում, իսկ ինքն ընկեր է ունեցել Ուկրաինայում, ով զբաղվել է այդ հարցերով: Կարեն Սարգսյանին Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի ծանոթացրել: Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքներն այն մասին, թե ինքն օժանդակել է նրան, որպեսզի Արմեն Մարտիրոսյանից ձեռք բերի թմրամիջոց, իրականությանը չեն համապատասխանում, Կարենն այդպիսի ցուցմունքներ տվել է իրեն փրկելու համար: Ինքը ցանկացել է առերեսվել Կարեն Սարգսյանի հետ, քննիչներն իրեն խոստացել են առերեսում կատարել, սակայն Կ.Սարգսյանը մահացել է: Չի եղել դեպք, երբ ինքը հանդիպի Ա.Մարտիրոսյանին` Կ.Սարգսյանին թմրամիջոց փոխանցելու նպատակով: Վերջին անգամ թմրամիջոց օգտագործել է Ուկրաինայում, մինչ Հայաստան վերադառնալը: Օգտագործել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, մոտավորապես մեկ տարի: Տեղյակ չի եղել և երբևէ չի լսել, որ Արմեն Մարտիրոսյանն զբաղվի թմրամիջոցների իրացմամբ: Թե Արմեն Մարտիրոսյանի և թե Կարեն Սարգսյանի հետ հեռախոսազանգեր ունեցել է, բայց մեծամասամբ Ա.Մարտիրոսյանի հետ: Նրանց հետ թմրանյութերի հետ կապված խոսակցություններ երբևիցե չի ունեցել: Տեղյակ չէ, թե Արմեն Մարտիրոսյանն ինչով է զբաղվել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, տեղյակ չէ Վահե Տոնոյանը թմրամիջոց օգտագործում է, թե՝ ոչ: Հնարավոր է բակում հանդիպած լինի Կարեն Սարգսյանի և Արմեն Մարտիրոսյանի հետ: Ինքը ոչ ոքի չի օժանդակել և որևէ մեկին որևէ մեկի հետ չի ծանոթացրել: Իրեն մեղավոր է ճանաչում միայն թմրանյութ օգտագործելու մեջ:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի կողմից տրված ցուցմունքները մտացածին են, խիստ անարժանահավատ, իրականությանը չհամապատասխանող և նպատակ են հետապնդում ամեն գնով խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից իր անմեղության կապակցությամբ դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ ներգրավելիս և մեղադրանք առաջադրելիս իրեն մեղավոր է ճանաչել, քանի որ կարծել է, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստն ունեն, իսկ հոր կողմից իրեն այդ բառերի իմաստը պարզաբանելուց հետոտվել է ճշմարտացի ցուցմունքներ, գտնում է, որ դրանք անհիմն են ու մտացածին:
Բացի այդ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին իր իրավունքներն ու պարտականությունները պարզաբանվել են: Ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում համապատասխան հայտարարությամբ հանդես չի եկել, ավելի կոնկրետ` վարույթն իրականացնող մարմնին չի հայտնել (բանավոր կամ գրավոր կերպով) հայերեն լեզվին բավարար կերպով չտիրապետելու մասին, ուստի վարույթն իրականացնող մարմինը բավարար հիմքեր չի ունեցել ենթադրելու, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից հայերենին տիրապետելու աստիճանն ակնհայտորեն բավարար չէ իր իրավունքները և պարտականություններն իրականացնելու համար։
Ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի մեղավորությունն իրենց մեղսագրվող արարքներում հիմնավորում են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված մի շարք ապացույցներ:
Մասնավորապես,
Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանընախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվելայն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չե, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց:
Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին:
ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրության համաձայն՝ Աղասի Գորգինյանը ՀՀ պետական սահմանի «Բագրատաշեն» սահմանային անցակետով 2016 թվականի մայիսի 11-ին, ժամը 23:49-ին մեկնել է ՀՀ-ից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել նշված վկայի նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները.
- ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
- ԿարենԼյովայիՍարգսյանի անձնականխուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիհագինեղածսևգույնիանթև բաճկոնիաջգրպանիցհայտնաբերվելէ «Սամսունգ GT-E1252» մոդելիբջջային հեռախոս, որիմեջեղելէ 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։Հագինեղածսպորտայինտաբատիձախգրպանիցհայտնաբերվելէերկուհատ 3 մլտարողությամբներարկիչներ, որոնցիցյուրանքանչյուրիմեջառկաէեղելմոտ 0,5 մլքացախաթթվիանհիդրիդինմանվողյուրահատուկսուրհոտովհեղուկ, նույն փաթեթիմիջիցհայտնաբերվելէնաևսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակիերկու կտորներիմեջփաթեթավորված, մուգշագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցիննմանվողմածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Կ.Սարգսյանըբանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչներիմեջլցվածէանհիդրիդ, իսկհայտնաբերվածմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնքիրանձնականօգտագործմանհամարեն,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԱրմենՄարտիրոսյանին,հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէ «Մն» մականունովԱրմենը, ումիցինքը2016թվականիմարտի 3-ինիրանձանականօգտագործմանհամար, 40.000 ՀՀ դրամիդիմացձեռքէբերելափիոնտեսակիթմրամիջոցևերկուտարբերներարկիչներիմեջլցվածքացախաթթվիանհիդրիդ,
- ապօրինիթմրանյութօգտագործելուևպահելուկասկածանքովՎահեԶավենիՏոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժին բերմանենթարկելումասինարձանագրությունը,
- ՎահեԶավենիՏոնոյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիբաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ3 մլ տարողությամբներարկիչ, որիմեջառկաէեղելմոտ 0.5 գրամսպիտակգույնիքացախաթթվիանհիդրիդիննմանվողսուրյուրահատուկհոտովհեղուկ, ներարկիչիվրակպչունժապավենովամրացվածէեղելսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակ, որիմեջէլառկաէեղելմուգշագանակագույնյուրահատուկհոտովափիոնտեսակիթմրամիջոցինմանվողզանգված։ՎահեՏոնոյանիբաճկոնիաջկողմիծոցագրպանիցհայտնաբերվելէնաև «Նոկիա» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածըընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Վ.Տոնոյանը բանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչիմեջառկաէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիթմրամիջոց, իսկհայտնաբերված մուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնք2016թվականիմարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամգումարով, իր անձնականօգտագործմանհամարգնելէիրծանոթ «Մն» մականունովանձից,
- ապօրինիթմրանյութօգտագործելու,պահելուևիրացնելուկասկածանքովԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժինբերմանենթարկելումասինարձանագրությունը,
- մեղադրյալԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Ա.Մարտիրոսյանիհագինեղածմոխրագույնբաճկոնիաջկողայինգրպանիցհայտնաբերվելէ «ՍամսունգԴուոս» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։Բաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ «Սոնիէրիկսոն» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջեղելէ096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ՋինսետաբատիաջգրպանիցհայտնաբերվելէԱ.Մարտիրոսյանի «ՕպելԱստրաՋի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշիավտոմեքենայիբանալիները։Ա.Մարտիրոսյանըբանավորհայտարարելէ, որբանալինիրավտոմեքենայիբանալինէ։Հայտնաբերվածնընթերականերիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել,
- ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութըև 0,00108 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսորը,
- ՎահեՏոնոյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշագանակագույննյութըև 0.00054 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդհանդիսացողլուծույթը,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին, հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրենցմուտքիբնակիչԼևոնը,
- անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը,որի համաձայն`ԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին՝հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրծանոթԿարենը,ումնաև «Լյով» ենկոչումևումհեռախոսահամարնիրբջջայինհեռախոսիմեջգրանցվածէ «ԼյովԿոմ» գրառմամբ։Վերջինիսմիջոցովինքըկապէհաստատել «Մն» մականունովԱրմենՄարտիրոսյանիհետ,
- դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 1.03 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումենափիոնտեսակիթմրամիջոց։Փորձաքննությանըներկայացվածթվով 2 ներարկիչներումառկաընդհանուր 0.00108կգքաշով, անգույնթափանցիկյուրահատուկհոտովհեղուկըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսոր։
- դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 0.66 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույննյութըհանդիսանումէափիոնտեսակիթմրամիջոց:Փորձաքննությանըներկայացված 0.5 մլծավալովհեղուկնյութըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդիլուծույթ, որիքաշըկիլոգրամներովկազմումէ 0.00054 կգ,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիհետքեր,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիևմեթադոնտեսակիդեղամիջոցիհետքեր,
- դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն`ՎահեԶավենիՏոնոյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցների թմրալկալոիդներիհետքեր, ափիոիդայինանալգետիկ՝բուպրենորֆինի, մեթադոնիևբենզոդիազեպիններիխմբիդեղամիջոցիհետքեր,
- դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ:
- «Յուքոմ» ՓԲընկերությունիցստացված` ԼևոնԱրտուշիԿովալչուկինպատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարիվերծանումներիզննությանարձանագրությունը՝որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից03.03.2016թ.՝ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ինև 19:00-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից, իսկԿարենՍարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ինև 19:26-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 հասցեումտեղակայվածալեհավաքկայանիևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից։Բացիայդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝Ժամը 12:25-ինև 13:10-ինառկաեննաևելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենԳյուլբենկյան 27/1 ևՏերյանփողոցներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 2:17-ին, 13:58-ինև 15:55-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից, իսկԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ինև 16:30-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 15:37-ին, 15:44-ինև 23:04-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող091-11-05-51հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևՓափազյան 22ա հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։
- «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-իցստացված` ՎահեՏոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարիզննությանարձանագրությունը,որի համաձայն` 12.03.2016թ. Ժամը 15:31-ինառկաէ 24 վայրկյանտևողությամբելքայինհեռախոսազանգԱղասիՌազմիկիԳորգինյանինպատկանող 043-088-550 հեռախոսահամարին, որըսպասարկվելէԱլիխանյանեղբայրներփ. 2 հասցեումսպասարկածալեհավաքկայանիկողմից։Նույնօրըժամը 15:38-ին, 15:42-ինև 15:45-ինառկաենհամապատասխանաբար 18, 11 և 18 վայրկյանտևողությամբմուտքայինհեռախոսազանգեր 043-088-550 հեռախոսահամարից, որոնքէլսպասարկվելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյանփ.5 Բաղրամյանպ. 76 հասցեներումսպասարկածալեհավաքկայաններիկողմից։
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրվեց և 2018 թվականի փետրվարի 21-ինկայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվեց դատապարտյալԱրսեն Սիմոնյանը: ԱրսենՍիմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին,որհանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշժամանակահատվածիրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխելտված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով ԿարենՍարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներիցմեկինկատմամբԿարենը«շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենըգտնվում էր 62 խցում: Կարեննիրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդամբաստանյալիանունը չի հիշում, բայցհիշումէ, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է,թե՝ոչ, մասնավորապես, չգիտիԿարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինսգտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում,ինչից հետո անսպասելի մահացել է:
Պատասխանելովդատարանիևդատավարականկողմերիհարցերին՝վկաԱրսենՍիմոնյանըմանրամասնեց, որչի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարեննինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ,ինչուչիտվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէմեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ:
Դատարանը, գնահատելովվկաԱրսենՍիմոնյանիցուցմունքները, գտնումէ, որդրանքանարժանահավատենևմտացածին: Վկան, նմանբովանդակությամբցուցմունքտալովևվկայակոչելովիրխցակիցհանգուցյալԿարենՍարգսյանիխոսքերը, ցանկանումէազատելիրհետնույնքրեակատարողականհիմնարկումպահվողամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանինսպառնացողքրեականպատասխանատվությունիցևպատժից:
ԱնդրադառնալովսույնքրեականգործովհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելուանթույլատրելիությանվերաբերյալպաշտպանականկողմիդիրքորոշմանը, դատարանըգտնումէ, որնշվածկոնտեքստումպետքէանդրադառնալհետևյալերկուհարցադրմանը՝
Նախիրավաչափէեղելարդյո՞քդատարանիկողմիցհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքիհրապարակումըդատաքննությանընթացքումևկարողէարդյո՞քհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքդրվելմեղադրականդատավճռիհիմքում:
ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 337-րդհոդվածը՝որպեսնախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքներիհրապարակմանհիմքնախատեսումէայնդեպքերը, երբամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասինևերբէական հակասություններ կան դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքների և նախորդ ցուցմունքների միջև՝ չնախատեսելով մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքների հրապարակման ուղղակի հնարավորություն: Միևնույնժամանակ, մրցակցայինդատավարությանպայմաններումդատարանը, պահպանելովօբյեկտիվություննուանկողմնակալությունը, մեղադրանքիևպաշտպանությանկողմիհամարստեղծումէգործիհանգամանքներիբազմակողմանիևլրիվհետազոտմանանհրաժեշտպայմաններ: Ավելին, օրենսդիրըքրեականդատավարությանըմասնակցողկողմերինօժտելէիրենցդիրքորոշումըպաշտպանելուհավասարհնարավորություններով: Մրցակցությանսկզբունքիկարևորագույնպահանջնէհանդիսանումդատավճիռըհիմնավորելմիայնայնապացույցներով, որոնցհետազոտմանընթացքումկողմերիցյուրաքանչյուրիհամարապահովվելենհավասարպայմաններ:
ՆմանկարգավորմանպայմաններումդատարաննիրավաչափէհամարումմեղադրանքիկողմիցամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիմեղադրանքիհիմքումդրվածհանգուցյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքներիհրապարակումնուհետազոտումըդատարանում:
Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելութույլատրելիությանհարցին՝դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (…) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից (…) արդարացի (…) դատաքննության իրավունք (…): 3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…),
դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը, եկել է այն հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9120/80, 31-33-րդ կետեր)։ Անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 65-րդ կետ)։
Ունտերպերտինգերի և Սադակի գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները ոչ թե կոնկրետ գործի փաստերով պայմանավորված դատողություններ են, այլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային պրակտիկայի արտահայտություն, որոնք բազմիցս վերահաստատվել ու կիրառվել են (Հուլկի Գյունեշն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2003 թվականի հունիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28490/95, 53-54-րդ կետեր, Գոսսան ընդդեմ Լեհաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2007 թվականի հունվարի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47986/99, 54-55-րդ կետեր, Բալսիտե-Լիդեիկյենեն ընդդեմ Լիտվայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72596/01, 86-րդ կետ, Չական ընդդեմ Ալբանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44023/02, 102-րդ կետ, և այլն)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարրերից է պաշտպանության կողմի իրավունքը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) ենթարկել մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք տված վկաներին։ Ընդ որում, նշված իրավունքի իրացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի պաշտպանության կողմին տրվի մեղադրյալի դեմ հանդես եկած անձանց ցուցմունքները վարույթի որևէ փուլում վիճարկելու, նրան հարցաքննելու համարժեք և պատշաճ հնարավորություն։
Հակընդդեմ հարցման իրավունքի հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Գաբրիելյանի գործով կայացված որոշմամբ և, հիմքը ընդունելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը, անդրադառնալով դատապարտման հիմքում դրված ապացույցների կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքին(«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 կետի (դ) ենթակետ), շեշտել է, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղել իր դեմ ցուցմունք տված վկային, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից: Եվրոպական դատարանը, սակայն, փաստել է, որ առանց հակընդդեմ հարցման ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում: Այդպիսի ապացույցն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է պահպանել երկու պահանջ, այն է`
ա) պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար,
բ) անձի դատապարտումը ամբողջապես կամ վճռական չափով չպետք է հիմնված լինի այդպիսի ապացույցի վրա:
Այլ խոսքով` հակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված վկայի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելն արդար դատաքննության իրավունքի խախտման չի հանգեցնի, եթե վկայի բացակայությունը եղել է արդարացված, և եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չի ունեցել անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում: Ընդ որում, նման ապացույցն օգտագործելու համար դատարանը պարտավոր է ներկայացնել պատշաճ պատճառաբանություններ: Եվրոպական դատարանը շեշտել է, որ նույնիսկ այն դեպքում, երբ բացակայող վկայի ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ ապացույցը չէ, վկային չհարցաքննելու համար լավ պատճառաբանություն չներկայացնելը հանգեցնում է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման» (Արտակ Պետրոսի Գաբրիելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ՎԲ-04/13 որոշումը):
Եվրոպական դատարանի վերոգրյալ նախադեպային դիրքրոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ դատարանը նախ փաստում է, որ ամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիդեմվկայածԿարենՍարգսյանիդատաքննությանըչներկայանալուևհարցաքննելուանհնարինությանպատճառնավելիքանհարգելիէր, վերջինս2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ինմահացելէրՀՀԱՆ«Նուբարաշեն» քրեակատարողականհիմնարկում: ԲացիայդմեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյանիննախաքննությանընթացքումառերեսման ժամանակ հնարավորությունընձեռնվելէրհարցերուղղելուիրդեմվկայածանձԿարենՍարգսյանին, հետևաբարդատարանըգտնումէ, որԿոնվենցիայի 6-րդհոդվածի 3-րդկետի (դ) ենթակետիովնախատեսվածխախտումտեղիչիունեցելևԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքնանթույլատրելիճանաչելուևապացույցներիշարքիցհանելուորևէիրավականհիմքչկա:
Բացիայդ, անդրադառնալովԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքի «միակ կամ վճռորոշ ապացույց» լինելուհանգամանքին՝դատարանըգտնումէ, որթեևայնառանցքայիննշանակությունունեցողապացույցէ, սակայնմիակնուվճռորոշըչէամբաստանյալներիմեղավորությունըհաստատվածհամարելուհամար: Մասնավորապես, դատաքննությանընթացքումհետազոտվածվերոգրյալապացույցներիհամակցությունը(ՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքը, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունները,դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացությունները, հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունը)բավարարէհետևությանհանգելուառայն, որամբաստանյալներըկատարելենիրենցմեղսագրվողարարքները:
ՊաշտպանԱնիԹորոսյաննիրպաշտպանակումճառումնշելէ.
«(...)Վահե Տոնոյանն իր նախաքննական բոլոր ցուցմունքներում հստակ նշել էր, որ 2016 թվականի մարտի 12–ին՝ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյանփողոցների խաչմերուկի մոտով, նկատել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին և խնդրել է օգնել իրեն իր անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Հայտնել է, որ վերջինիս ինքը ճանաչում է վաղուց որպես թաղի բնակիչ և տեղյակ է եղել, որ իբրև օգնում է թմրամիջոցներ ձեռք բերելու հարցում։ Պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից Մերգելյան ինստիտուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ։ Այնուհետև, ինքը ոտքով գնացելէ Ա.Խաչատրյանփողոցում գտնվող «Զովք» խանութի մոտ, որտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Մոտ 10 րոպե անց իրեն է մոտեցել Աղասը և ինքը վերջինիս խնդրել է, որ ավտոմեքենան կանգնեցնի Հ.Հակոբյան փողոցում, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և միայնակ մոտեցել Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն սպասելիս է եղել իրեն։ Նստել է ավտոմեքենան, որտեղ էլ իբրև Արմեն Մարտիրոսյանը իրեն է տվել ներարկիչ՝ լցված անհիդրիդով, և «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը պոլիէթիլենային տոպրակով, սկոչով փաթաթած է եղել ներարկիչին։ Ինքը վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան։ Մոտ 5 րոպե անց՝ Հ.Քոչար փողոցի մոտ, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին։
Հարգելիդատարան, Վահե Տոնոյանի նախաքննականցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով։
Այսպես, ըստՎահեՏոնոյանի վարկածի վերջինս իմ պաշտպանյալինհանդիպել է 2016թ. մարտի 12-ին ժամը 12:20, և ըստ Տոնոյանի իմ պաշտպանյալի հետ պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից, այսինքն պետք է հանդիպեին 13:20-13:30-ի սահմաններում։ Նշում է, որ Արմեև Մարտիրոսյանին հանդիպելուց հետո՝միևչև մեկ ժամը լրանալը զանգահարել է տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Հիշեցնեմ, որ քրեական գործի նյութերում առկա և դատարանի կողմից հրապարակված «ԱրմենՏել»ՓԲԸ-ից ստացված Վահե Տոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարի վերծանումների զննությանարձանագրությանհամաձայն՝Վահե Տոնոյանին պատկանող հեռախոսհամարից Աղասի Գորգինյանին պատկաևող 043-088-550 հեռախոսահամարինկատարվել ենհետևյալ հեռախոսազանգերը՝ 15:31–ին 24 վրկ, 15։38–ին՝ 18 վրկ, 15։42–ին՝ 11 վրկև 15։45–ին՝ 18 վրկ տևողության, ինչը նշանակում է, որ առնվազև մինչև 15։45–ը դեռևս Վահե Տոնոյանը չէր հանդիպել Աղասի Գորգինյանին, քանի որ վերջին 15։45–ին իրականացված հեռախոսազանգի ժամանակ Աղասի Գորգինյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Բաղրամյան 76 հասցեի ալեհավաքի կողմից։ Իսկ ըստ քրեակաև գործի նյութերի Տոնոյանը և Գորգինյանը հանդիպել են Արամ Խաչատրյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերպարկետի մոտ: Նշված խանութը գտնվում է Արամ Խաչատրյան 2 հասցեում, և ժամանակն է վերհիշել վարորդ Աղասի Գորգինյանի հ1 գթ 178-182 առկա ցուցմունքը, որտեղ վերջինս հայտնելէ, որ, երբ գնում էր Վահե Տոնոյանի հետ պայմանավորված տեղը՝ դեպի «Նոր Զովք» սուպերմարկետ՝ ճանապարհին խցանում է եղել և վերջինս զանգահարել է Տոնոյանին և ասել, որ մի փոքր ուշանում է խցանման պատճառով։ Որից հետո ըստ վարորդ Գորգինյանի ցուցմունքի Վահե Տոնոյանին հանդիպել է, նրա հետ միասին գնացել են «Մերգելյան» ինստիտուտի ուղղությամբ, Վավան /այսինքնՎահեն/ ընդամենը 2-3 րոպեով իջել է իր մեքենայից, նա չի տեսել, թե այդ ընթացքում ինչ է արել։ Որիցհետո վերադարձել է Վահեն, նստել է իր մեքենան, նրանք շարժվել են դեպի Հր.Քոչար փողոցի ուղղությամբ ևՎաղարշյան–Քոչար փողոցների խաչմերուկում իրենց մոտեցել են ոստիկաններըև բերման ենթարկել։ Ըստ քրեական գործի հ1 գթ 100-ում առկա անձին բերման ենթարկելու մասին արձանագրության Վահե Տոնոյանը բերման է ենթարկվել նույն օրը ժամը 17.30-ին։ Ինչը նշանակում է, որ դրանից ընդամենը րոպեներ առաջ է Վահե Տոնոյանը եղել «Մերգելյան» ինստիտուտի մոտակայքում, և ըստ թե նրա և թե վարորդի ցուցմունքների նա այդ տարածքում մի քանի րոպե է ընդամենը մնացել և անմիջապես վերադարձել է Աղասի Գորգինյանի մեքենա ե նրանք շարժվել են դեպի Քոչար փողոց։ Ստացվում է, որ Վահե Տոնոյանը միևնույն հանգամանքը բավականին հստակ բոլոր ցուցմունքներում պնդել է, իսկ դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալ և հարցերին պատասխանել, և այդպես էլ մնաց անպատասխան այն հարցերը, թե այդ դեպքում ինչպես է մեկնաբանում Տոնոյանը, որ չնայած վերջինիս ցուցմունքի համաձայն նա հանդիպել է իմ պաշտպանյալին 2016թ. մարտի 12-ի ժամը 13:30-ի սահմաններում, սակայն մյուս բոլոր ապացույցների համաձայն նա Մերգելյան ինստիտուտի տարածքում եղել է 17:15-17:20-ի սահմաններում։ Շուրջ չորս ժամ տարբերությունը դա րոպեներ չեն, որ հնարավոր լիներ շփոթվել։ Թե ում դրդմամբ, կամ ինչ պայմաններում է Վահե Տոնոյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք տվել իմ պաշտպանյալի դեմ՝ մեզ անհայտ է։Եվ պաշտպանական կողմի համոզմամբ հենց այդ պատճառով է, որ Տոնոյանը հրաժարվեց դատարանում ցուցմունք տալ և որևէ հարցի պատասխանել, քանզի չուներ դրանց պատասխանները։
Ուստի վերը նշված հիմնավորմամբ միջնորդում եմ դատարանին Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից»։
ԱնդրադառնալովպաշտպանԱ.Թորոսյանիվերոգրյալդիրքրոշմաննառայն, որՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքներնանարժանահավատենևդրանքհարկէհանելապացույցներիշարքից, Դատարանըգտնում է, որվկայակոչածանհստակություններնիրենցբնույթովչենկարողողջամիտկասկածհարուցելամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմեղավորությունըհաստատվածհամարելումեջ, առավելևս, երբդատաքննությամբհետազոտվածապապցույցներիհամակցությունը, դատարանիգնահատմամբ,բավարարէմեղադրականդատավճիռկայացնելուհամար:
ՊաշտպանԱ.ԹորոսյանըվիճարկումէնաևВЛКТ-500 կշեռքիոչսարքինլինելուհանգամանքը՝քանիորհամապատասխանփաստաբանականհարցմամբստացվածևդատարանիններկայացվածՌԴՍանկտ-Պետերբուրգի«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն»ՍՊԸ-իգրությանհամաձայննշվածմոդելիկշեռքների ծառայությանմիջինժամկետը 10 տարիէ, իսկդրանցարտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ., հետևաբար, սույնքրեականգործովորպեսիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով«Ափիոն» տեսակիթմրանյութը, 0.00108 քաշովանհիդրիդը,0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշականակագույննյութըև0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդըկշռել են նշված՝ պիտանիության ժամկետի անցմամբևըստէությանիրծառայությանժամկետիցդուրսկշեռքով: Ըստպաշտպանի՝տվյալդեպքումմեղադրանքիհիմքումչենկարողդրվելիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցները, ինչպեսնաևդատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84Ք-16 ևթիվ 99Ք-16 եզրակացությունները:
Դատարանը, անդրադառնալով«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն» ՍՊԸ-իգրությանը, գտնումէ, որայնչիբավարարումապացույցների թույլատրելիության հատկանիշին՝այնէխախտվելեն այն ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պարտադիր պահանջները: Բացիայդ, այնհանգամանքը, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, իսկ դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ. ինքնինորևէկերպչիկարողվկայելայնմասին, որսույնքրեականգործովիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցներըկշռվելենոչսարքինկշեռքով, այնդեպքում,երբհակառակիմասինորևէհավաստիևվստահելիտվյալսույնքրեականգործիքննությանընթացքումչիստացվել:
Դատարանիկողմիցհաստատվածհանգամանքները
Դատաքննությանընթացքումպատշաճիրավականընթացակարգովհետազոտվածվերոգրյալապացույցները գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանըհաստատվածէ համարումհետևյալը.
ԱմբաստանյալԼևոնԱրտուշիԿովալչուկը, ԿարենՍարգսյանիցտեղեկանալով, որվերջինսցանկանումէիրանձնականօգտագործմանհամարձեռքբերելթմրամիջոց, նրանտեղեկատվությունէտրամադրելթմրամիջոներիիրացմամբզբաղվողսույնքրեականգործովամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմասին, ապա2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններումԵրևանքաղաքիՎաղարշյանփողոցում Կարեն Սարգսյանի ևԱրմենՄարտիրոսյանինծանոթացրելէմիմյանցհետ, ինչիցհետոամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը նույնվայրում40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր՝ այդպիսով խախտելով«Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն)նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները:
Նշվածթմրամիջոցըևայնպատրաստելուհամարօգտագործվողպրեկուրսորընույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենԿարենՍարգսյանիմոտ։
Այնուհետև, 2016թվականի մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններումամբաստանյալԱրմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց ամբաստանյալՎահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 0.66 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր ապօրինի՝այդպիսով խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի ևՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները
Նշված թմրամիջոցը և այն պատրաստելու համար օգտագործվող պրեկուրսորը նույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենՎ.Տոնոյանիմոտ։
Նշանակվողպատիժըևդատարանիլուծմանենթակաայլհարցեր
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում:
Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը):
Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ է համարվում ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն դատվածությունը մարվում է ծանր հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց հինգ տարի անցնելուց հետո.
Ամբաստանյալ Արմեն ՄարտիրոսյանըԵրևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ է նախատեսված տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետոազատազրկում երեքից յոթ տարի -ամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝
«3. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ պարբերության համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից:
Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ինմասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկինքրեական պատասխանատվության ենթարկելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին ՝դատարանը գտնում է, որ նա պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Այսպես,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար պատիժ է նախատեսվում կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին։
Սույն քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն առարկել էքրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ուստի քրեական գործի վարույթը շարունակվել է սովորական կարգով։
Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքում մեղավոր է ճանաչվել, սակայն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հանցանքն ամբաստանյալը կատարել էր 2016 թվականի մարտի 3-ին, իսկ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն ընդհատված կամ կասեցված չի եղել, հետևաբար դատավաճիռը կայացնելու օրվա դրությամբ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած է, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի, Լևոն Կովալչուկի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Ասպիսով, գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համարև դատապարտել.
- առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4/չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով,
- երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորենգումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարելՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում5 (հինգ) տարի2 (երկու) ամիս ժամկետով:
Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով2016 թվականի մարտի 12-ից:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Լևոն Արտուշի Կովալչուկին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` նրան ազատելով քրեական պատասխանատվությունից` նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով:
Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգով բացատրել ներման խնդրագիր ներկայացնելու իր իրավունքը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0124/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 27-06-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14112316 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց։ |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Կարեն Լյովայի Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Լևոն Կովալչուկի օժանդակությամբ Արմեն Մարտիրոսյանից, առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափ հանդիսացող <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց։ |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վահե Զավենի Տոնոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա Արմեն Մարտիրոսյանից իր անձնական օգտագործման համար ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափերի հանդիսացող <Ափիոն> տեսակի թմրամիջոց։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հայրանուն | Գառնիկ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 266 Մաս 2 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Լյովա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 268 Մաս 2 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Տոնոյան |
| Հայրանուն | Զավեն |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Մեղադրյալ Վահե Տոնոյանի անձնագիրը կցված է քր.գործին։ |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 268 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 27-06-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Աննա |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 28-06-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-06-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-07-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ն. |
| Ազգանուն | Աշրաֆյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վահե |
| Ազգանուն | Տոնոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի թիվ ԵԱՔԴ/0021/01/16 քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի դատավորների թեկնածությունների ցուցակի քաղաքացիական, քրեական և վարչական մասնագիտացմամբ բաժինները համալրելու նպատակով անցկացվող որակաորման ստուգման հանձնաժողովում ընդգրկված լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավորի թիվ ԵԱՔԴ/0556/06/16 գործով խորհրդակցական սենյակումգտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործին միացվել է
| Ամսաթիվ | 19-01-2016 |
|---|---|
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Քրեական օրենսգրքի հոդված | |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական գործը մեկ այլ քրեական գործի միացնելու և դատական քննություն նշանակելու մասին «19» հունվարի 2016թ. ք. Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա. Մաթևոսյանը (այսուհետ՝ Դատարան), հետազոտելով թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործի նյութերն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ /2 դրվագ/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարեն Լյովայի Սարգսյանի և Վահե Զավենի Տոնոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց` 2016 թվականի հունիսի 27-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան է ստացվել և նույն թվականի հունիսի 28-ին դատավոր Ա.Մաթևոսյանի վարույթ է ընդունվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացված թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ 2 դրվագ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարեն Լյովայի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և Վահե Զավենի Տոնոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: Դատարանի (նախագահող դատավոր` Ա.Մաթևոսյան) 2016 թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ` գործով նշանակվել է դատական քննություն: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում 2016 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ստացվել և նույն դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: Դատարանի վարույթում գտնվող մեկ այլ քրեական գործին միացնելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի գրության հիման վրա թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործը վերամակագրվել և նույն օրը հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: 2017 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ընդունել է վարույթ: Քննարկելով վերոնշյալ քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է՝ ՀՀ քրեական դատավարության 28-րդ հւդվածի համաձայն՝ «1. Քննիչի, դատախազի կամ դատարանի կողմից մեկ վարույթում կարող են միացվել մեկ կամ մի քանի հանցագործությունների կատարմանը մասնակցելու մեջ մեղադրվող մի քանի անձանց գործերը կամ մի անձի կողմից կատարված մի քանի հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը: Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի 1-ին մասի իրավակարգավորումը՝ Դատարանը հանգում է հետևության, որ առկա է թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 և թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելու բավարար հիմքեր: Միաժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ նշված երկու քրեական գործերի միացումը՝ մեկ վարույթում, ողջամտորեն կնպաստի վարույթի արդյունավետությանը, այդ թվում նաև՝ օբյեկտիվության և բազմակողմանիության տեսանկյունից: Մինչդատական վարույթի ընթացքում նախաքննության մարմնի 2016 թվականի դեկտեմբերի 06-ի որոշմամբ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին, որը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, շարունակում են առկա լինել նրա նկատմամբ նշված խափանման միջոցը կիրառելու օրենսդրական հիմքերն ու պայմանները: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 291-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված եռօրյա ժամկետում դատավարության մասնակիցները տեղյակ են պահվել քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին, ծանուցվելով նաև միջնորդություններ և դիմումներ ներկայացնելու կարգի ու ժամկետների մասին: Միաժամանակ, նրանցից յուրաքանչյուրին ուղարկվել է նաև համապատասխան հուշաթերթիկ` հասցեատիրոջ իրավունքների և պարտականությունների պարզաբանմամբ: Դատական քննություն նշանակելու օրվա դրությամբ դատավարության մասնակիցների կողմից միջնորդություններ կամ դիմումներ չեն ներկայացվել, նախագահող դատավորի ինքնաբացարկի հիմքեր չկան: Գործի նյութերում բացակայում են քրեական գործի վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, քրեական գործի վարույթը կասեցնելու, քրեական գործը մեղադրողին վերադարձնելու կամ ըստ ընդդատության ուղարկելու առերևույթ հիմքեր: Մինչադատական վարույթի ընթացքում մեղադրյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկը պաշտպան չի ունեցել: Դատավարությանը մասնակցող անձանց պաշտպանության միջոցներ ձեռնարկելու, ինչպես նաև նախաքննության մարմնի կողմից ներկայացված` դատական նիստին կանչման ենթակա անձանց ցանկը լրացնելու կամ փոփոխելու հիմքեր նույնպես դեռևս չկան: Մինչդատական վարույթի ընթացքում օրենքով սահմանված կարգով քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, արգելադրված գույք չկա, առկա չէ նաև այդպիսին կիրառելու անհրաժեշտություն: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նշանակել դատական քննության՝ այն միացնելով թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին՝ ըստ մեղադրանքի Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ /2 դրվագ/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարեն Լյովայի Սարգսյանի և Վահե Զավենի Տոնոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, և վարույթը շարունակել թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ, 292-րդ և 293-րդ հոդվածներով` դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց` Թիվ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նշանակել դատական քննության՝ այն միացնելով թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ /2 դրվագ/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարեն Լյովայի Սարգսյանի և Վահե Զավենի Տոնոյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, և վարույթը շարունակել թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո: Դատական քննությունը նշանակել թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով արդեն իսկ նշանակված նույն օրը՝ 2017 թվականի հունվարի 24-ին, ժամը 14:30-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (ք. Երևան, Հրաչյա Ներսիսյան 10) վարչական շենքի թիվ 1 դահլիճում, դռնբաց դատական նիստում, դատավոր Ա. Մաթևոսյանի նախագահությամբ: Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ կիրառված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ: Դատակոչված անձանց ցանկը թողնել անփոփոխ և ապահովել նրանց ներկայությունը նշանակված դատական նիստին: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-04-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Կովալչուկ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-12-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2019թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 10-01-2019 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 10-01-2019 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Կովալճուկ |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 10-01-2019 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
Արագացված վարույթ
| Ամսաթիվ | 10-01-2019 |
|---|---|
| Այո/Ոչ | Ոչ |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0124/01/16 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն «10»հունվարի2019թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝ նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի,Ա.Պարտիզպանյանի, մասնակցությամբ` մեղադրողներՆ.Աշրաֆյանի, Գ.Ալոյանի, Դ.Մնացականյանի, ամբաստանյալներ Ա.Մարտիրոսյանի,Վ.Տոնոյանի, Լ.Կովալչուկի, պաշտպաններԱ.Թորոսյանի, Ա.Կարապետյանի, Ա.Ղազարյանի, Կ.Մեժլումյանի, Ա.Հոբոսյանի, Դ.Ղազարյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ 1.Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի՝ ծնված1961թվականի մայիսի03-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում դատված` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 15.05.2012 թվականի դատավճռով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից,հաշվառված և բնակվել էԵրևան քաղաքիԿոմիտասի պողոտայի20 շենք, բնակարան 66 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ, 2. Լևոն Արտուշի Կովալչուկի՝ ծնված1977թվականի նոյեմբերի18-ին Երևան քաղաքում,ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 20 շենք, բնակարան 65 հասցեում,որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել 14112316 քրեական գործը: Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2016 թվականի մարտի 04-ին 14112316 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի վարույթ: Քննիչի որոշմամբ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 21:20-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու կասկածանքով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ձերբակալվել է Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Ա.Պողոսյանի 2016 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանը: Քննիչի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով` 2 դրվագով: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով: 2016 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել Արմեն Մարտիրոսյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացրած անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով 14112316 քրեական գործից մաս անջատելու և 14138216 համարը շնորհելու մասին: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ Լևոն Արտուշի Կովալչուկը թիվ 14112316 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: Քննիչի նույն օրվա այլ որոշումներով Լևոն Կովալչուկի նկտամամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին և վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: 2016 թվականի հունիսի 20-ին որոշում է կայացվել Լևոն Կովալչուկի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով գործը14112316 քրեական գործից անջատելու և 14138316 համարը շնորհելու մասին: Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցագործության դեպքի բացակայության հիմքով: Քննիչի 2016 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանին 10.03.2016 թվականին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին 14138316 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` մեղադրյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով: 2016 թվականի դեկտեմբերի 06-ին նախնական պայմանավորվածության համաձայն ՀՀ ժամանած Լևոն Կովալչուկը ներկայացվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին և նույն օրը 14138316 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանը 2016 թվականիհունիսի 23-ինհաստատելէ 14112316 քրեականգործիմեղադրականեզրակացությունըևքրեականգործը, հաստատվածմեղադրականեզրակացությամբ,ուղարկվելէԵրևանքաղաքիԱրաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուրիրավասությանդատարան, որըդատարանումստացվելէ 2016 թվականիհունիսի 27-ին: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 28-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի զեկուցագրի հիման վրա, ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին` ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին միացնելու նպատակով: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի2017 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: Դատարանի 2017 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործը միացվել է ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին` վարույթը շարունակելով ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վերջինիս մահվան պատճառաբանությամբ: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումներով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին, Լևոն Արտուշի Կովալչուկին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են և նրանց նոր մեղադրանք է առաջադրվել համապատասխանաբար` երկու դրվագ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ, առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է. «[Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)» Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է. «[Լևոն Արտուշի Կովալչուկը] 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում օժանդակել է Կարեն Լյովայի Սարգսյանին առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի` «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանից 40.000 ՀՀ դրամ գումարով զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդտեսակի պրեկուրսոր ձեռք բերելուն: Մասնավորապես, Կարեն Սարգսյանից տեղեկանալով անձնական օգտագործման համար թմրամիջոց ձեռք բերելու վերջինի ցանկության մասին` նրան տեղեկատվություն է տրամադրել թմրամիջոցի վաճառքով զբաղվող «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի մասին, ապա 2016թ. մարտի 03-ին, ժամը 19:00-ի սահմաններում Երևանի Վաղարշյան փողոցում հիշյալ անձանց ծանոթացրել է միմյանց, ինչից հետո Կարեն Սարգսյանը, 40.000 ՀՀ դրամ վճարելով Արմեն Մարտիրոսյանին, ձեռք է բերել վերը նշված` զգալի չափերի` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, որը նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)» Դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտումը և դրանց գնահատումը. Ամբաստանյալ Արմեն ԳառնիկիՄարտիրոսյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որի համաձայն՝ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքների (...) հրապարակումը (...) թույլատրվում է, եթե ամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասին, որոշում կայացրեց հրապարակելու ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նախաքննական ցուցմունքները: Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որիրեն շրջապատում ճանաչում են նաև «Մն» մականվամբ: Որպես տաքսի վարում է արծաթագույն «Օպել Աստրա» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենա: 2016 թվականի փետրվար ամսվա սկզբներից մինչև կեսերը, երեք անգամ, տարբեր օրերի, Էրեբունի թաղամասում՝ միսկոմբինատից մի փոքր ներքև, փողոցում, Էդուարդից, ում ազգանունը չգիտի և գիտի միայն, որ նա բնակվում է Ղարաբաղում, 1 գրամը 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց, իր անձնական օգտագործման համար, գնել է ընդհանուր 30 գրամ «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց` ամեն անգամ գնելով մոտ 10 գրամ: Ամեն անգամ, երբ հանդիպել է Էդուարդին, նրա հետ է եղել նաև Մակար անունով մի երիտասարդ, ով տեղյակ է եղել, որ ինքն Էդուարդից գնում է թմրամիջոց: Գումարը միշտ տվել է Էդուարդին և վերջինս էլ իրեն տվել է թմրանյութը, իսկ Մակարն այդ ընթացքում միշտ կանգնած է եղել իրենց կողքին: Էդուարդն իր ներկայությամբ դանակով կտրել և տեղում էլեկտրական փոքր կշեռքով, որն իր հետ նախապես բերել է, կշռել է 10 գրամի չափով և տվել իրեն, որն էլ անձամբ դրել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ, փաթաթել է, նրան տվել 100.000 ՀՀ դրամ և հեռացել: Իր գնած «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն օգտագործել է միայնակ, ներարկման միջոցով:Բացի «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցից որևէ այլ տեսակի թմրամիջոց երբևէ չի օգտագործել և չի գնել: Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ 2016 թվականի մարտի 03-ին, երեկոյան ժամերին, Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է Կարեն Սարգսյանին:Ինքը եղել է իր վարած «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով, իր հետ եղել է նաև Վահեն, ում ազգանունը չգիտի, գիտի միայն, որ նրա հեռախոսահամարն սկսվում է 095 կոդով: Այդ ժամանակ Կարենը Վահեին գումար է պարտք եղել և նրանք պայմանավորված են եղել հանդիպել վերը նշված վայրում, և, քանի որ ինքն այդ ժամանակ գտնվել է Վահեի հետ, այդ պատճառով էլ մնացել է նրա հետ և սպասել են , որ Կարենը գա և ետ վերադարձնի Վահեի գումարը: Երբ Կարենը եկել է, նստել է իր ավտոմեքենայի հետնամասում և Վահեին ասել, որ գումարը կվերադարձնի հաջորդ օրը, ինչի վերաբերյալ ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն: Դրանից հետո Կարենն իջել է ավտոմեքենայից և հեռացել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, ում «Վավա» են ասում: Նրա հետ առանձնակի շփում չի ունեցել, բայց վերջինս իրեն 10.000 ՀՀ դրամ է պարտք եղել, որը վերադարձնելու նպատակով 2016 թվականի մարտի 12-ին Ա.Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ հանդիպել է նրան: Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել: Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ունի բարձրագույն իրավաբանական կրթություն: Երբ գտնվել է Ուկրաինայում, զանգահարել է հայրը և հայտնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում իր նկատմամբ հետախուզում է հայտարարված: Վերադառնալով Հայաստան` օդանավակայանում իրեն դիմավորել են ոստիկանության աշխատակիցները և տեղափոխել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին, որտեղ տեղեկացել է հետախուզման պատճառներին: Հարցրել են՝ արդյոք իրեն մեղավոր ճանաչում է, թե` ոչ, պատասխանել է, որ մեղավոր ճանաչում է, ժամանակ է եղել, երբ ինքն օգտագործել է թմրանյութ, ինչից հետո իրենստորագրությամբ բաց են թողել: Այնուհետև, երբ հաջորդ անգամ քննչական բաժին է եկել, իրեն հայտնել են, որ ինքը հանդիսանում է օժանդակող, իսկ ինքը, չտիրապետելով հայկական տերմիններին, հասկացել է՝ օգտագործող: Տանը, երբ կարդացել է որպես մեղադրյալ ներգրավելու և մեղադրանք առաջադրելու որոշումը, ինչպես նաև հոր կողմից այն իրեն պարզաբանելուց հետո է հասկացել, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստը չունեն: Ինքն ընդունում և զղջում է, որ նախկինում թմրանյութ է օգտագործել: Ճանաչում է ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին, ով հանդիսանում է իրենց հարևանը: Ճանաչել է նաև Կարեն Սարգսյանին, ով ընկեր է ունեցել իրենց բակում: Կարեն Սարգսյանի հետ 2016 թվականի մարտ ամսին ունեցած փոխադարձ հեռախոսազանգերը կապված են եղել աշխատանքային վիզայի հետ, Կարենը ցանկացել է աշխատանքային վիզա ստանալ Եվրոպայում, իսկ ինքն ընկեր է ունեցել Ուկրաինայում, ով զբաղվել է այդ հարցերով: Կարեն Սարգսյանին Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի ծանոթացրել: Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքներն այն մասին, թե ինքն օժանդակել է նրան, որպեսզի Արմեն Մարտիրոսյանից ձեռք բերի թմրամիջոց, իրականությանը չեն համապատասխանում, Կարենն այդպիսի ցուցմունքներ տվել է իրեն փրկելու համար: Ինքը ցանկացել է առերեսվել Կարեն Սարգսյանի հետ, քննիչներն իրեն խոստացել են առերեսում կատարել, սակայն Կ.Սարգսյանը մահացել է: Չի եղել դեպք, երբ ինքը հանդիպի Ա.Մարտիրոսյանին` Կ.Սարգսյանին թմրամիջոց փոխանցելու նպատակով: Վերջին անգամ թմրամիջոց օգտագործել է Ուկրաինայում, մինչ Հայաստան վերադառնալը: Օգտագործել է ափիոն տեսակի թմրամիջոց, մոտավորապես մեկ տարի: Տեղյակ չի եղել և երբևէ չի լսել, որ Արմեն Մարտիրոսյանն զբաղվի թմրամիջոցների իրացմամբ: Թե Արմեն Մարտիրոսյանի և թե Կարեն Սարգսյանի հետ հեռախոսազանգեր ունեցել է, բայց մեծամասամբ Ա.Մարտիրոսյանի հետ: Նրանց հետ թմրանյութերի հետ կապված խոսակցություններ երբևիցե չի ունեցել: Տեղյակ չէ, թե Արմեն Մարտիրոսյանն ինչով է զբաղվել: Ճանաչում է նաև Վահե Տոնոյանին, տեղյակ չէ Վահե Տոնոյանը թմրամիջոց օգտագործում է, թե՝ ոչ: Հնարավոր է բակում հանդիպած լինի Կարեն Սարգսյանի և Արմեն Մարտիրոսյանի հետ: Ինքը ոչ ոքի չի օժանդակել և որևէ մեկին որևէ մեկի հետ չի ծանոթացրել: Իրեն մեղավոր է ճանաչում միայն թմրանյութ օգտագործելու մեջ: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի կողմից տրված ցուցմունքները մտացածին են, խիստ անարժանահավատ, իրականությանը չհամապատասխանող և նպատակ են հետապնդում ամեն գնով խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից իր անմեղության կապակցությամբ դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանություններին առ այն, որ նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ ներգրավելիս և մեղադրանք առաջադրելիս իրեն մեղավոր է ճանաչել, քանի որ կարծել է, որ «օժանդակել» և «օգտագործել» բառերը նույն իմաստն ունեն, իսկ հոր կողմից իրեն այդ բառերի իմաստը պարզաբանելուց հետոտվել է ճշմարտացի ցուցմունքներ, գտնում է, որ դրանք անհիմն են ու մտացածին: Բացի այդ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին իր իրավունքներն ու պարտականությունները պարզաբանվել են: Ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում համապատասխան հայտարարությամբ հանդես չի եկել, ավելի կոնկրետ` վարույթն իրականացնող մարմնին չի հայտնել (բանավոր կամ գրավոր կերպով) հայերեն լեզվին բավարար կերպով չտիրապետելու մասին, ուստի վարույթն իրականացնող մարմինը բավարար հիմքեր չի ունեցել ենթադրելու, որ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկի կողմից հայերենին տիրապետելու աստիճանն ակնհայտորեն բավարար չէ իր իրավունքները և պարտականություններն իրականացնելու համար։ Ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի և Լևոն Կովալչուկի մեղավորությունն իրենց մեղսագրվող արարքներում հիմնավորում են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված մի շարք ապացույցներ: Մասնավորապես, Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանընախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվելայն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չե, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց: Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին: ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրության համաձայն՝ Աղասի Գորգինյանը ՀՀ պետական սահմանի «Բագրատաշեն» սահմանային անցակետով 2016 թվականի մայիսի 11-ին, ժամը 23:49-ին մեկնել է ՀՀ-ից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342 հոդվածի պահանջներով առ այն. «(...) նախաքննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքների հրապարակումը, (...) դատական քննության ժամանակ թույլատրվում է, երբ վկան դատական նիստից բացակայում է այնպիսի պատճառներով, որոնք բացառում են նրա դատարան ներկայանալու հնարավորությունը(...)», որոշեց հրապարակել նշված վկայի նախաքննական ցուցմունքները: Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել: Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները. - ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, - ԿարենԼյովայիՍարգսյանի անձնականխուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիհագինեղածսևգույնիանթև բաճկոնիաջգրպանիցհայտնաբերվելէ «Սամսունգ GT-E1252» մոդելիբջջային հեռախոս, որիմեջեղելէ 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։Հագինեղածսպորտայինտաբատիձախգրպանիցհայտնաբերվելէերկուհատ 3 մլտարողությամբներարկիչներ, որոնցիցյուրանքանչյուրիմեջառկաէեղելմոտ 0,5 մլքացախաթթվիանհիդրիդինմանվողյուրահատուկսուրհոտովհեղուկ, նույն փաթեթիմիջիցհայտնաբերվելէնաևսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակիերկու կտորներիմեջփաթեթավորված, մուգշագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցիննմանվողմածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Կ.Սարգսյանըբանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչներիմեջլցվածէանհիդրիդ, իսկհայտնաբերվածմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնքիրանձնականօգտագործմանհամարեն, - անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԱրմենՄարտիրոսյանին,հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէ «Մն» մականունովԱրմենը, ումիցինքը2016թվականիմարտի 3-ինիրանձանականօգտագործմանհամար, 40.000 ՀՀ դրամիդիմացձեռքէբերելափիոնտեսակիթմրամիջոցևերկուտարբերներարկիչներիմեջլցվածքացախաթթվիանհիդրիդ, - ապօրինիթմրանյութօգտագործելուևպահելուկասկածանքովՎահեԶավենիՏոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժին բերմանենթարկելումասինարձանագրությունը, - ՎահեԶավենիՏոնոյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիբաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ3 մլ տարողությամբներարկիչ, որիմեջառկաէեղելմոտ 0.5 գրամսպիտակգույնիքացախաթթվիանհիդրիդիննմանվողսուրյուրահատուկհոտովհեղուկ, ներարկիչիվրակպչունժապավենովամրացվածէեղելսպիտակպոլիէթիլենայինտոպրակ, որիմեջէլառկաէեղելմուգշագանակագույնյուրահատուկհոտովափիոնտեսակիթմրամիջոցինմանվողզանգված։ՎահեՏոնոյանիբաճկոնիաջկողմիծոցագրպանիցհայտնաբերվելէնաև «Նոկիա» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածըընթերականներիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել։Վ.Տոնոյանը բանավորհայտարարելէ, որիրմոտիցհայտնաբերվածներարկիչիմեջառկաէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիթմրամիջոց, իսկհայտնաբերված մուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումեն «Ափիոն» տեսակիթմրամիջոց, որոնք2016թվականիմարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամգումարով, իր անձնականօգտագործմանհամարգնելէիրծանոթ «Մն» մականունովանձից, - ապօրինիթմրանյութօգտագործելու,պահելուևիրացնելուկասկածանքովԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությանԱրաբկիրիբաժինբերմանենթարկելումասինարձանագրությունը, - մեղադրյալԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիանձնականխուզարկությանարձանագրությունը, որի համաձայն`Ա.Մարտիրոսյանիհագինեղածմոխրագույնբաճկոնիաջկողայինգրպանիցհայտնաբերվելէ «ՍամսունգԴուոս» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջառկաէեղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։Բաճկոնիձախծոցագրպանիցհայտնաբերվելէ «Սոնիէրիկսոն» մոդելիբջջայինհեռախոս, որիմեջեղելէ096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ՋինսետաբատիաջգրպանիցհայտնաբերվելէԱ.Մարտիրոսյանի «ՕպելԱստրաՋի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշիավտոմեքենայիբանալիները։Ա.Մարտիրոսյանըբանավորհայտարարելէ, որբանալինիրավտոմեքենայիբանալինէ։Հայտնաբերվածնընթերականերիներկայությամբփաթեթավորվելէևկնիքվել, - ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութըև 0,00108 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսորը, - ՎահեՏոնոյանիմոտիցհայտնաբերվածևիրեղենապացույցճանաչված 0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշագանակագույննյութըև 0.00054 կգքաշովքացախաթթվիանհիդրիդհանդիսացողլուծույթը, - անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին, հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրենցմուտքիբնակիչԼևոնը, - անձինլուսանկարովճանաչմաններկայացնելումասինարձանագրությունը,որի համաձայն`ԿարենՍարգսյաննիրենճանաչմաններկայացվածթվով 4 լուսանկարներումպատկերվածանձանցիցճանաչելէԼևոնԱրտուշիԿովալչուկին՝հայտնելով, որվերջինսհանդիսանումէիրծանոթԿարենը,ումնաև «Լյով» ենկոչումևումհեռախոսահամարնիրբջջայինհեռախոսիմեջգրանցվածէ «ԼյովԿոմ» գրառմամբ։Վերջինիսմիջոցովինքըկապէհաստատել «Մն» մականունովԱրմենՄարտիրոսյանիհետ, - դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Կ.Սարգսյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 1.03 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույնզանգվածներըհանդիսանումենափիոնտեսակիթմրամիջոց։Փորձաքննությանըներկայացվածթվով 2 ներարկիչներումառկաընդհանուր 0.00108կգքաշով, անգույնթափանցիկյուրահատուկհոտովհեղուկըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդտեսակիպրեկուրսոր։ - դատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն`Վ.Տոնոյանիանձնականխուզարկությամբհայտնաբերվածևփորձաքննությանըներկայացված 0.66 գրամհաստատունքաշովմուգշագանակագույննյութըհանդիսանումէափիոնտեսակիթմրամիջոց:Փորձաքննությանըներկայացված 0.5 մլծավալովհեղուկնյութըհանդիսանումէքացախաթթվիանհիդրիդիլուծույթ, որիքաշըկիլոգրամներովկազմումէ 0.00054 կգ, - դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԿարենԼյովայիՍարգսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիհետքեր, - դատաքիմիականփորձաքննությանհմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն`ԱրմենԳառնիկիՄարտիրոսյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցներիթմրալկալոիդներիևմեթադոնտեսակիդեղամիջոցիհետքեր, - դատաքիմիականփորձաքննությանհմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն`ՎահեԶավենիՏոնոյանիմեզիև 1.0սմերկարությամբմազիփորձանմուշներումհայտնաբերվելենափիոնիխմբիթմրամիջոցների թմրալկալոիդներիհետքեր, ափիոիդայինանալգետիկ՝բուպրենորֆինի, մեթադոնիևբենզոդիազեպիններիխմբիդեղամիջոցիհետքեր, - դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ: - «Յուքոմ» ՓԲընկերությունիցստացված` ԼևոնԱրտուշիԿովալչուկինպատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարիվերծանումներիզննությանարձանագրությունը՝որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից03.03.2016թ.՝ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ինև 19:00-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից, իսկԿարենՍարգսյանինպատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ինև 19:26-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 հասցեումտեղակայվածալեհավաքկայանիևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեումգործողալեհավաքկայանիկողմից։Բացիայդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝Ժամը 12:25-ինև 13:10-ինառկաեննաևելքայինհեռախոսազանգերԿարենԱարգսյանինպատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենԳյուլբենկյան 27/1 ևՏերյանփողոցներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 2:17-ին, 13:58-ինև 15:55-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից, իսկԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ինև 16:30-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնքէլսպասարկվելեննույնՀր.Քոչար 21 ևԳյուլբենկյան 27/1 հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ժամը 15:37-ին, 15:44-ինև 23:04-ինառկաենելքայինհեռախոսազանգերԱրմենՄարտիրոսյանինպատկանող091-11-05-51հեռախոսահամարին, որոնքսպասարկվելենՀր.Քոչար 21 ևՓափազյան 22ա հասցեներումտեղակայվածալեհավաքկայաններիկողմից։ - «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-իցստացված` ՎահեՏոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարիզննությանարձանագրությունը,որի համաձայն` 12.03.2016թ. Ժամը 15:31-ինառկաէ 24 վայրկյանտևողությամբելքայինհեռախոսազանգԱղասիՌազմիկիԳորգինյանինպատկանող 043-088-550 հեռախոսահամարին, որըսպասարկվելէԱլիխանյանեղբայրներփ. 2 հասցեումսպասարկածալեհավաքկայանիկողմից։Նույնօրըժամը 15:38-ին, 15:42-ինև 15:45-ինառկաենհամապատասխանաբար 18, 11 և 18 վայրկյանտևողությամբմուտքայինհեռախոսազանգեր 043-088-550 հեռախոսահամարից, որոնքէլսպասարկվելենԵրևանքաղաքիՀ.Հակոբյանփ.5 Բաղրամյանպ. 76 հասցեներումսպասարկածալեհավաքկայաններիկողմից։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրվեց և 2018 թվականի փետրվարի 21-ինկայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվեց դատապարտյալԱրսեն Սիմոնյանը: ԱրսենՍիմոնյանը ցուցմունք տվեց այն մասին,որհանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշժամանակահատվածիրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխելտված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով ԿարենՍարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներիցմեկինկատմամբԿարենը«շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենըգտնվում էր 62 խցում: Կարեննիրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդամբաստանյալիանունը չի հիշում, բայցհիշումէ, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է,թե՝ոչ, մասնավորապես, չգիտիԿարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինսգտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում,ինչից հետո անսպասելի մահացել է: Պատասխանելովդատարանիևդատավարականկողմերիհարցերին՝վկաԱրսենՍիմոնյանըմանրամասնեց, որչի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարեննինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ,ինչուչիտվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէմեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ: Դատարանը, գնահատելովվկաԱրսենՍիմոնյանիցուցմունքները, գտնումէ, որդրանքանարժանահավատենևմտացածին: Վկան, նմանբովանդակությամբցուցմունքտալովևվկայակոչելովիրխցակիցհանգուցյալԿարենՍարգսյանիխոսքերը, ցանկանումէազատելիրհետնույնքրեակատարողականհիմնարկումպահվողամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանինսպառնացողքրեականպատասխանատվությունիցևպատժից: ԱնդրադառնալովսույնքրեականգործովհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելուանթույլատրելիությանվերաբերյալպաշտպանականկողմիդիրքորոշմանը, դատարանըգտնումէ, որնշվածկոնտեքստումպետքէանդրադառնալհետևյալերկուհարցադրմանը՝ Նախիրավաչափէեղելարդյո՞քդատարանիկողմիցհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքիհրապարակումըդատաքննությանընթացքումևկարողէարդյո՞քհանգուցյալամբաստանյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքդրվելմեղադրականդատավճռիհիմքում: ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 337-րդհոդվածը՝որպեսնախաքննության ընթացքում մեղադրյալի տված ցուցմունքներիհրապարակմանհիմքնախատեսումէայնդեպքերը, երբամբաստանյալը հրաժարվում է դատական քննության ժամանակ ցուցմունքներ տալ մեղադրանքի էության մասինևերբէական հակասություններ կան դատական քննության ընթացքում տված ցուցմունքների և նախորդ ցուցմունքների միջև՝ չնախատեսելով մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքների հրապարակման ուղղակի հնարավորություն: Միևնույնժամանակ, մրցակցայինդատավարությանպայմաններումդատարանը, պահպանելովօբյեկտիվություննուանկողմնակալությունը, մեղադրանքիևպաշտպանությանկողմիհամարստեղծումէգործիհանգամանքներիբազմակողմանիևլրիվհետազոտմանանհրաժեշտպայմաններ: Ավելին, օրենսդիրըքրեականդատավարությանըմասնակցողկողմերինօժտելէիրենցդիրքորոշումըպաշտպանելուհավասարհնարավորություններով: Մրցակցությանսկզբունքիկարևորագույնպահանջնէհանդիսանումդատավճիռըհիմնավորելմիայնայնապացույցներով, որոնցհետազոտմանընթացքումկողմերիցյուրաքանչյուրիհամարապահովվելենհավասարպայմաններ: ՆմանկարգավորմանպայմաններումդատարաննիրավաչափէհամարումմեղադրանքիկողմիցամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիմեղադրանքիհիմքումդրվածհանգուցյալԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքներիհրապարակումնուհետազոտումըդատարանում: Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներըմեղադրականդատավճռիհիմքումդնելութույլատրելիությանհարցին՝դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք (…) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից (…) արդարացի (…) դատաքննության իրավունք (…): 3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետևյալ նվազագույն իրավունքները. (…), դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք տվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, և իրավունք ունենալու` իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միևնույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք տված վկաները (…)»: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 (դ) ենթակետը, եկել է այն հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (Ունտերպերտինգերն ընդդեմ Ավստրիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9120/80, 31-33-րդ կետեր)։ Անձի դատապարտումը չի կարող ամբողջապես կամ վճռական չափով հիմնվել այնպիսի անձի հայտնած տվյալների վրա, որին հարցեր ուղղելու համարժեք հնարավորություն պաշտպանության կողմը չի ունեցել (Սադակը և ուրիշներն ընդդեմ Թուրքիայի (թիվ 1) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի հուլիսի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 29900/96 և այլն, 65-րդ կետ)։ Ունտերպերտինգերի և Սադակի գործերով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները ոչ թե կոնկրետ գործի փաստերով պայմանավորված դատողություններ են, այլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային պրակտիկայի արտահայտություն, որոնք բազմիցս վերահաստատվել ու կիրառվել են (Հուլկի Գյունեշն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2003 թվականի հունիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28490/95, 53-54-րդ կետեր, Գոսսան ընդդեմ Լեհաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2007 թվականի հունվարի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47986/99, 54-55-րդ կետեր, Բալսիտե-Լիդեիկյենեն ընդդեմ Լիտվայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 72596/01, 86-րդ կետ, Չական ընդդեմ Ալբանիայի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 44023/02, 102-րդ կետ, և այլն)։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում արդար դատաքննության հիմնարար իրավական արժեքի բաղադրատարրերից է պաշտպանության կողմի իրավունքը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) ենթարկել մեղադրական բովանդակությամբ ցուցմունք տված վկաներին։ Ընդ որում, նշված իրավունքի իրացման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի պաշտպանության կողմին տրվի մեղադրյալի դեմ հանդես եկած անձանց ցուցմունքները վարույթի որևէ փուլում վիճարկելու, նրան հարցաքննելու համարժեք և պատշաճ հնարավորություն։ Հակընդդեմ հարցման իրավունքի հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Գաբրիելյանի գործով կայացված որոշմամբ և, հիմքը ընդունելով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը, անդրադառնալով դատապարտման հիմքում դրված ապացույցների կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքին(«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3 կետի (դ) ենթակետ), շեշտել է, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվում հարցեր ուղղել իր դեմ ցուցմունք տված վկային, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից: Եվրոպական դատարանը, սակայն, փաստել է, որ առանց հակընդդեմ հարցման ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու արգելքը բացարձակ բնույթ չի կրում: Այդպիսի ապացույցն օգտագործելու համար անհրաժեշտ է պահպանել երկու պահանջ, այն է` ա) պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար, բ) անձի դատապարտումը ամբողջապես կամ վճռական չափով չպետք է հիմնված լինի այդպիսի ապացույցի վրա: Այլ խոսքով` հակընդդեմ հարցման իրավունքով չապահովված վկայի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելն արդար դատաքննության իրավունքի խախտման չի հանգեցնի, եթե վկայի բացակայությունը եղել է արդարացված, և եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չի ունեցել անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում: Ընդ որում, նման ապացույցն օգտագործելու համար դատարանը պարտավոր է ներկայացնել պատշաճ պատճառաբանություններ: Եվրոպական դատարանը շեշտել է, որ նույնիսկ այն դեպքում, երբ բացակայող վկայի ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ ապացույցը չէ, վկային չհարցաքննելու համար լավ պատճառաբանություն չներկայացնելը հանգեցնում է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման» (Արտակ Պետրոսի Գաբրիելյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ՎԲ-04/13 որոշումը): Եվրոպական դատարանի վերոգրյալ նախադեպային դիրքրոշումների լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները՝ դատարանը նախ փաստում է, որ ամբաստանյալներԱրմենՄարտիրոսյանիևԼևոնԿովալչուկիդեմվկայածԿարենՍարգսյանիդատաքննությանըչներկայանալուևհարցաքննելուանհնարինությանպատճառնավելիքանհարգելիէր, վերջինս2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ինմահացելէրՀՀԱՆ«Նուբարաշեն» քրեակատարողականհիմնարկում: ԲացիայդմեղադրյալԱրմենՄարտիրոսյանիննախաքննությանընթացքումառերեսման ժամանակ հնարավորությունընձեռնվելէրհարցերուղղելուիրդեմվկայածանձԿարենՍարգսյանին, հետևաբարդատարանըգտնումէ, որԿոնվենցիայի 6-րդհոդվածի 3-րդկետի (դ) ենթակետիովնախատեսվածխախտումտեղիչիունեցելևԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքնանթույլատրելիճանաչելուևապացույցներիշարքիցհանելուորևէիրավականհիմքչկա: Բացիայդ, անդրադառնալովԿարենՍարգսյանինախաքննականցուցմունքի «միակ կամ վճռորոշ ապացույց» լինելուհանգամանքին՝դատարանըգտնումէ, որթեևայնառանցքայիննշանակությունունեցողապացույցէ, սակայնմիակնուվճռորոշըչէամբաստանյալներիմեղավորությունըհաստատվածհամարելուհամար: Մասնավորապես, դատաքննությանընթացքումհետազոտվածվերոգրյալապացույցներիհամակցությունը(ՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքը, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունները,դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացությունները, հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունը)բավարարէհետևությանհանգելուառայն, որամբաստանյալներըկատարելենիրենցմեղսագրվողարարքները: ՊաշտպանԱնիԹորոսյաննիրպաշտպանակումճառումնշելէ. «(...)Վահե Տոնոյանն իր նախաքննական բոլոր ցուցմունքներում հստակ նշել էր, որ 2016 թվականի մարտի 12–ին՝ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյանփողոցների խաչմերուկի մոտով, նկատել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին և խնդրել է օգնել իրեն իր անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Հայտնել է, որ վերջինիս ինքը ճանաչում է վաղուց որպես թաղի բնակիչ և տեղյակ է եղել, որ իբրև օգնում է թմրամիջոցներ ձեռք բերելու հարցում։ Պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից Մերգելյան ինստիտուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ։ Այնուհետև, ինքը ոտքով գնացելէ Ա.Խաչատրյանփողոցում գտնվող «Զովք» խանութի մոտ, որտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Մոտ 10 րոպե անց իրեն է մոտեցել Աղասը և ինքը վերջինիս խնդրել է, որ ավտոմեքենան կանգնեցնի Հ.Հակոբյան փողոցում, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և միայնակ մոտեցել Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն սպասելիս է եղել իրեն։ Նստել է ավտոմեքենան, որտեղ էլ իբրև Արմեն Մարտիրոսյանը իրեն է տվել ներարկիչ՝ լցված անհիդրիդով, և «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը պոլիէթիլենային տոպրակով, սկոչով փաթաթած է եղել ներարկիչին։ Ինքը վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որից հետո իջել է ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան։ Մոտ 5 րոպե անց՝ Հ.Քոչար փողոցի մոտ, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին։ Հարգելիդատարան, Վահե Տոնոյանի նախաքննականցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով։ Այսպես, ըստՎահեՏոնոյանի վարկածի վերջինս իմ պաշտպանյալինհանդիպել է 2016թ. մարտի 12-ին ժամը 12:20, և ըստ Տոնոյանի իմ պաշտպանյալի հետ պայմանավորվել են հանդիպել մեկ ժամից, այսինքն պետք է հանդիպեին 13:20-13:30-ի սահմաններում։ Նշում է, որ Արմեև Մարտիրոսյանին հանդիպելուց հետո՝միևչև մեկ ժամը լրանալը զանգահարել է տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ մոտենա իրեն։ Հիշեցնեմ, որ քրեական գործի նյութերում առկա և դատարանի կողմից հրապարակված «ԱրմենՏել»ՓԲԸ-ից ստացված Վահե Տոնոյանինպատկանող 099-07-38-07 հեռախոսահամարի վերծանումների զննությանարձանագրությանհամաձայն՝Վահե Տոնոյանին պատկանող հեռախոսհամարից Աղասի Գորգինյանին պատկաևող 043-088-550 հեռախոսահամարինկատարվել ենհետևյալ հեռախոսազանգերը՝ 15:31–ին 24 վրկ, 15։38–ին՝ 18 վրկ, 15։42–ին՝ 11 վրկև 15։45–ին՝ 18 վրկ տևողության, ինչը նշանակում է, որ առնվազև մինչև 15։45–ը դեռևս Վահե Տոնոյանը չէր հանդիպել Աղասի Գորգինյանին, քանի որ վերջին 15։45–ին իրականացված հեռախոսազանգի ժամանակ Աղասի Գորգինյանի հեռախոսահամարը սպասարկվել է Բաղրամյան 76 հասցեի ալեհավաքի կողմից։ Իսկ ըստ քրեակաև գործի նյութերի Տոնոյանը և Գորգինյանը հանդիպել են Արամ Խաչատրյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերպարկետի մոտ: Նշված խանութը գտնվում է Արամ Խաչատրյան 2 հասցեում, և ժամանակն է վերհիշել վարորդ Աղասի Գորգինյանի հ1 գթ 178-182 առկա ցուցմունքը, որտեղ վերջինս հայտնելէ, որ, երբ գնում էր Վահե Տոնոյանի հետ պայմանավորված տեղը՝ դեպի «Նոր Զովք» սուպերմարկետ՝ ճանապարհին խցանում է եղել և վերջինս զանգահարել է Տոնոյանին և ասել, որ մի փոքր ուշանում է խցանման պատճառով։ Որից հետո ըստ վարորդ Գորգինյանի ցուցմունքի Վահե Տոնոյանին հանդիպել է, նրա հետ միասին գնացել են «Մերգելյան» ինստիտուտի ուղղությամբ, Վավան /այսինքնՎահեն/ ընդամենը 2-3 րոպեով իջել է իր մեքենայից, նա չի տեսել, թե այդ ընթացքում ինչ է արել։ Որիցհետո վերադարձել է Վահեն, նստել է իր մեքենան, նրանք շարժվել են դեպի Հր.Քոչար փողոցի ուղղությամբ ևՎաղարշյան–Քոչար փողոցների խաչմերուկում իրենց մոտեցել են ոստիկաններըև բերման ենթարկել։ Ըստ քրեական գործի հ1 գթ 100-ում առկա անձին բերման ենթարկելու մասին արձանագրության Վահե Տոնոյանը բերման է ենթարկվել նույն օրը ժամը 17.30-ին։ Ինչը նշանակում է, որ դրանից ընդամենը րոպեներ առաջ է Վահե Տոնոյանը եղել «Մերգելյան» ինստիտուտի մոտակայքում, և ըստ թե նրա և թե վարորդի ցուցմունքների նա այդ տարածքում մի քանի րոպե է ընդամենը մնացել և անմիջապես վերադարձել է Աղասի Գորգինյանի մեքենա ե նրանք շարժվել են դեպի Քոչար փողոց։ Ստացվում է, որ Վահե Տոնոյանը միևնույն հանգամանքը բավականին հստակ բոլոր ցուցմունքներում պնդել է, իսկ դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալ և հարցերին պատասխանել, և այդպես էլ մնաց անպատասխան այն հարցերը, թե այդ դեպքում ինչպես է մեկնաբանում Տոնոյանը, որ չնայած վերջինիս ցուցմունքի համաձայն նա հանդիպել է իմ պաշտպանյալին 2016թ. մարտի 12-ի ժամը 13:30-ի սահմաններում, սակայն մյուս բոլոր ապացույցների համաձայն նա Մերգելյան ինստիտուտի տարածքում եղել է 17:15-17:20-ի սահմաններում։ Շուրջ չորս ժամ տարբերությունը դա րոպեներ չեն, որ հնարավոր լիներ շփոթվել։ Թե ում դրդմամբ, կամ ինչ պայմաններում է Վահե Տոնոյանն իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունք տվել իմ պաշտպանյալի դեմ՝ մեզ անհայտ է։Եվ պաշտպանական կողմի համոզմամբ հենց այդ պատճառով է, որ Տոնոյանը հրաժարվեց դատարանում ցուցմունք տալ և որևէ հարցի պատասխանել, քանզի չուներ դրանց պատասխանները։ Ուստի վերը նշված հիմնավորմամբ միջնորդում եմ դատարանին Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից»։ ԱնդրադառնալովպաշտպանԱ.Թորոսյանիվերոգրյալդիրքրոշմաննառայն, որՎահեՏոնոյանինախաքննականցուցմունքներնանարժանահավատենևդրանքհարկէհանելապացույցներիշարքից, Դատարանըգտնում է, որվկայակոչածանհստակություններնիրենցբնույթովչենկարողողջամիտկասկածհարուցելամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմեղավորությունըհաստատվածհամարելումեջ, առավելևս, երբդատաքննությամբհետազոտվածապապցույցներիհամակցությունը, դատարանիգնահատմամբ,բավարարէմեղադրականդատավճիռկայացնելուհամար: ՊաշտպանԱ.ԹորոսյանըվիճարկումէնաևВЛКТ-500 կշեռքիոչսարքինլինելուհանգամանքը՝քանիորհամապատասխանփաստաբանականհարցմամբստացվածևդատարանիններկայացվածՌԴՍանկտ-Պետերբուրգի«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն»ՍՊԸ-իգրությանհամաձայննշվածմոդելիկշեռքների ծառայությանմիջինժամկետը 10 տարիէ, իսկդրանցարտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ., հետևաբար, սույնքրեականգործովորպեսիրեղենապացույցճանաչված 1.03 գրամքաշով«Ափիոն» տեսակիթմրանյութը, 0.00108 քաշովանհիդրիդը,0.66 գրամքաշով «Ափիոն» տեսակիթմրանյութհանդիսացողմուգշականակագույննյութըև0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդըկշռել են նշված՝ պիտանիության ժամկետի անցմամբևըստէությանիրծառայությանժամկետիցդուրսկշեռքով: Ըստպաշտպանի՝տվյալդեպքումմեղադրանքիհիմքումչենկարողդրվելիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցները, ինչպեսնաևդատաքիմիականփորձաքննությանթիվ 84Ք-16 ևթիվ 99Ք-16 եզրակացությունները: Դատարանը, անդրադառնալով«Գոսմետրգիտահետազոտականձեռնարկություն» ՍՊԸ-իգրությանը, գտնումէ, որայնչիբավարարումապացույցների թույլատրելիության հատկանիշին՝այնէխախտվելեն այն ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պարտադիր պահանջները: Բացիայդ, այնհանգամանքը, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, իսկ դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ. ինքնինորևէկերպչիկարողվկայելայնմասին, որսույնքրեականգործովիրեղենապացույցճանաչվածթմրամիջոցներըկշռվելենոչսարքինկշեռքով, այնդեպքում,երբհակառակիմասինորևէհավաստիևվստահելիտվյալսույնքրեականգործիքննությանընթացքումչիստացվել: Դատարանիկողմիցհաստատվածհանգամանքները Դատաքննությանընթացքումպատշաճիրավականընթացակարգովհետազոտվածվերոգրյալապացույցները գնահատելով իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանըհաստատվածէ համարումհետևյալը. ԱմբաստանյալԼևոնԱրտուշիԿովալչուկը, ԿարենՍարգսյանիցտեղեկանալով, որվերջինսցանկանումէիրանձնականօգտագործմանհամարձեռքբերելթմրամիջոց, նրանտեղեկատվությունէտրամադրելթմրամիջոներիիրացմամբզբաղվողսույնքրեականգործովամբաստանյալԱրմենՄարտիրոսյանիմասին, ապա2016 թվականի մարտի 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններումԵրևանքաղաքիՎաղարշյանփողոցում Կարեն Սարգսյանի ևԱրմենՄարտիրոսյանինծանոթացրելէմիմյանցհետ, ինչիցհետոամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը նույնվայրում40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր՝ այդպիսով խախտելով«Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն)նյութերի մասին 2002թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները: Նշվածթմրամիջոցըևայնպատրաստելուհամարօգտագործվողպրեկուրսորընույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենԿարենՍարգսյանիմոտ։ Այնուհետև, 2016թվականի մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններումամբաստանյալԱրմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց ամբաստանյալՎահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող 0.66 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր ապօրինի՝այդպիսով խախտելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի ևՀՀ Կառավարության 2010 թվականի մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները Նշված թմրամիջոցը և այն պատրաստելու համար օգտագործվող պրեկուրսորը նույնօրըոստիկանությանաշխատակիցներիկողմիցիրականացվածանձնականխուզարկությամբ հայտնաբերվելենՎ.Տոնոյանիմոտ։ Նշանակվողպատիժըևդատարանիլուծմանենթակաայլհարցեր Ամփոփելով վերոգրյալը՝ դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»: Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը. «(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: (…) Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին: Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։ Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում: Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը): Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ է համարվում ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն դատվածությունը մարվում է ծանր հանցագործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց հինգ տարի անցնելուց հետո. Ամբաստանյալ Արմեն ՄարտիրոսյանըԵրևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ է նախատեսված տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար՝ տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետոազատազրկում երեքից յոթ տարի -ամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «3. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով: Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին(...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ պարբերության համաձայն՝ հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից: Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ինմասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկինքրեական պատասխանատվության ենթարկելու և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին ՝դատարանը գտնում է, որ նա պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։ 4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։ 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգքրի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար պատիժ է նախատեսվում կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին։ Սույն քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկն առարկել էքրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ, ուստի քրեական գործի վարույթը շարունակվել է սովորական կարգով։ Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքում մեղավոր է ճանաչվել, սակայն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հանցանքն ամբաստանյալը կատարել էր 2016 թվականի մարտի 3-ին, իսկ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն ընդհատված կամ կասեցված չի եղել, հետևաբար դատավաճիռը կայացնելու օրվա դրությամբ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած է, ուստի դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է ազատվի քրեական պատասխանատվությունից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել։ Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթն անհրաժեշտ է վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Արմեն Մարտիրոսյանի, Լևոն Կովալչուկի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ: Ասպիսով, գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համարև դատապարտել. - առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4/չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով, - երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորենգումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարելՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում5 (հինգ) տարի2 (երկու) ամիս ժամկետով: Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով2016 թվականի մարտի 12-ից: Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Լևոն Արտուշի Կովալչուկին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` նրան ազատելով քրեական պատասխանատվությունից` նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Ամբաստանյալ Լևոն Արտուշի Կովալչուկի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը, 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը վերադարձնել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչակամն բաժին` թիվ 14138216 քրեական գործին կցելու նպատակով: Ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 373-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կարգով բացատրել ներման խնդրագիր ներկայացնելու իր իրավունքը: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-01-2019 |
| Այլ նշումներ | ԵԱՔԴ/0124/01/16 ՈՐՈՇՈՒՄ Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին «10»հունվարի 2019թ. ք. Երևան Երևանքաղաքիընդհանուրիրավասությանդատարանը (այսուհետնաև` Դատարան), նախագահությամբ` դատավորԱ.Մաթևոսյանի, քարտուղարությամբ` Հ.Արտաշեսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող Դ.Մնացականյանի, ամբաստանյալներ Ա.Մարտիրոսյանի, Լ.Կովալչուկի, Վ.Տոնոյանի, պաշտպաններ Ա.Թորոսյանի, Ա.Ղազարյանի, Ա.Հոբոսյանի դռնբացդատականնիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագով, Լևոն Արտուշի Կովալչուկի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Վահե Զավենի Տոնոյանի` (ծնված 1973 թվականի հունիսի 06-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, փաստացի բնակվող` ք.Երևան, Հովսեփ Էմին 4 շենք, բնակարան 38, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՊԱՐԶԵՑ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2016 թվականի մարտի 03-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14112316 քրեական գործը: 2016 թվականի մարտի 04-ին 14112316 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանի վարույթ: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի պետ Ա.Պողոսյանի 2016 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով ստեղծվել է քննչական խումբ, որի ղեկավար է նշանակվել ավագ քննիչ Ա.Հեբոյանը: Քննիչի 2016 թվականի մարտի 12-ի որոշմամբ 14112316 քրեական գործով Վահե Զավենի Տոնոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: Քննիչի 2016 թվականի մարտի 18-ի որոշմամբ Վահե Զավենի Տոնոյանը 14112316 քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 2016 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել Արմեն Մարտիրոսյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացրած անձանց նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 14112316 քրեական գործից մաս անջատելու և թիվ 14138216 համարը շնորհելու մասին: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանը 2016 թվականի հունիսի 23-ին հաստատել է 14112316 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործը, հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որը դատարանում ստացվել է 2016 թվականի հունիսի 27-ին: Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո մակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 28-ին հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի զեկուցագրի հիման վրա ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Արտուշի Կովալչուկի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, հանձնվել է դատավոր Ա.Մաթևոսյանին` ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին միացնելու նպատակով: Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հունվարի 10-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: Դատարանի 2017 թվականի հունվարի 19-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0249/01/16 քրեական գործը միացվել է ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործին` վարույթը շարունակելով ԵԱՔԴ/0124/01/16 համարի ներքո: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Կարեն Լյովայի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վերջինիս մահվան պատճառաբանությամբ: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունը հետևյալն է. «[Վահե Զավենի Տոնոյանը] 2016թ. մարտի 12-ին Երևան քաղաքի Հակոբ Հակոբյան փողոցում Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանից իր անձնական օգտագործման համար 20.000 ՀՀ դրամ գումարով, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջները, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափերի հասնող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոնե տեսակի թմրամիջոց և թվով 1 ներարկիչի մեջ լցված թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0.00054 կգ քաշով, պրեկուրսոր հանդիսացող քացախաթթվի անհիդրիդ, որը նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել է Վահե Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ: (…)»: Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքումամբաստանյալՎահե ՏոնոյանիպաշտպանԱրամ ՂազարյանըմիջնորդելէՎահե ՏոնոյանինմեղսագրվողՀՀքրեականօրենսգրքի268-րդ հոդվածի 1-ին մասովնախատեսվածհանցագործությանվաղեմությանժամկետներնանցնելուհետևանքովվերջինիսնկատմամբքրեականհետապնդումըդադարեցնել: Ամբստանյալ Վ.Տոնոյանի դատվածության վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն հարցում է կատարվել և 2018 թվականի հուլիսի 19-ին ստացված ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի պետի 2018 թվականի հուլիսի 13-ի 6/7-1715թվակիր գրության համաձայն`Վահե Տոնոյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն ընդհատված չեն եղել: ԱմբաստանյալՎահե Տոնոյանըմիացելէիրպաշտպանիմիջնորդությանը, նշելէ, որչիառարկումպաշտպանիմիջնորդությանդեմ, և, գիտակցելովհանդերձքրեականպատասխանատվությանվաղեմությանժամկետնանցածլինելուհիմքովքրեականհետապնդմանդադարեցմանոչարդարացնողբնույթը, ցանկանումէ, որպեսզիիրնկատմամբ՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվածքրեականհետապնդումըդադարեցվի: ՄեղադրողԴ.Մնացականյանըչիառարկելպաշտպանիմիջնորդությանդեմևնշելէ, որՀՀքրեականօրենսգրքի268-րդ հոդվածի 1-ինմասով ամբաստանյալ Վահե Տոնոյանի նկատմամբ հարուցվածքրեականհետապնդումըենթակաէդադարեցման: ՀՀքրեականօրենսգրքի 75-րդհոդվածիհամաձայն` «1. Անձնազատվումէքրեականպատասխանատվությունից, եթեհանցանքնավարտվածհամարվելուօրվանիցանցելենհետևյալժամկետները. 1)երկուտարի` ոչմեծծանրությանհանցանքնավարտվածհամարելուօրվանից(…): 2. Վաղեմությանժամկետըհաշվարկվումէհանցանքնավարտվածհամարելուօրվանիցմինչևդատավճռիօրինականուժիմեջմտնելուպահը(…): 3. Վաղեմությանժամկետիընթացքնընդհատվումէ, եթեմինչևնշվածժամկետներնանցնելնանձըկատարումէմիջինծանրության, ծանրկամառանձնապեսծանրնորհանցանք: Այսդեպքումվաղեմությանժամկետիհաշվարկըսկսվումէնորհանցանքիավարտվածհամարելուպահից: 4. Վաղեմությանժամկետիընթացքըկասեցվումէ, եթեանձըխուսափումէքննությունիցկամդատից: Այսդեպքումվաղեմությանընթացքըվերսկսվումէանձինձերբակալելուկամմեղայականովնրաներկայանալուպահից(…)»: ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 35-րդհոդվածի 1-ինմասիհամաձայն` «Քրեական գործչիկարողհարուցվելևքրեականհետապնդումչիկարողիրականացվել, իսկհարուցվածքրեական գործիվարույթըենթակաէկարճման, եթե` (…) 6) անցելենվաղեմությանժամկետները. (…)»: Նույնհոդվածի 6-րդմասիհամաձայն` «Սույնհոդվածիառաջինմասի 6-րդև 13-րդկետերումնշվածհիմքերով գործիվարույթիկարճումևքրեականհետապնդմանդադարեցումչիթույլատրվում, եթեդրադեմառարկումէմեղադրյալը: Այսդեպքում գործիվարույթըշարունակվումէսովորականկարգով»: Շարադրվածիրավանորմերիվերլուծությունիցհետևումէ, որկապվածհանցանքիծանրությանաստիճանիցևանձիդրսևորածհետագավարքագծից` ՀՀքրեականօրենսգիրքընախատեսումէքրեականպատասխանատվությանենթարկելուվաղեմությանտարբերժամկետներ, որոնցանցնելուդեպքում` նաազատվումէքրեականպատասխանատվությունից: Մասնավորապես, ոչ մեծծանրությանհանցանքկատարածանձնազատվումէքրեականպատասխանատվությունից, եթեհանցանքնավարտվածհամարելուօրվանիցմինչևդատավճռիօրինականուժիմեջմտնելուպահնանցելէերկուտարի: Իսկ, եթենշվածժամկետիընթացքումկատարումէմիջինծանրության, ծանրկամառանձնապեսծանրնորհանցանք, ապաայդդեպքումվաղեմությանժամկետիհաշվարկըսկսվումէնորհանցանքնավարտվածհամարելուպահից։Դրահետմեկտեղ, եթեխուսափումէքննությունիցկամդատից, ապաայսդեպքումվաղեմությանժամկետիընթացքըկասեցվումէևայնվերսկսվումէանձինձերբակալելուկամմեղայականովնրաներկայանալուպահից: Վերըշարադրվածիրավանորմերիվերլուծությունիցնաևհետևումէ, որվաղեմությանժամկետնանցնելըբացառումէինչպեսքրեական գործիհարուցումը, այնպեսէլանձինկատմամբքրեականհետապնդումը, իսկարդենիսկհարուցվածքրեական գործիևսկսվածքրեականհետապնդմանպարագայում` օրենսդրականայդարգելքիկիրառումնայլևսպայմանավորվումէմիայնկասկածյալիկամմեղադրյալի(գործըդատականքննությաննշանակվածլինելուդեպքում` ամբաստանյալի) հայեցողությամբ: Ընդորում, ԴատարանիայսվերլուծություններնուդատողություններըհամահունչեննաևԱ. ՍաղաթելյանիևՍ.Ղամբարյանիվերաբերյալ գործերովՀՀվճռաբեկդատարանիորոշումներումարձանագրվածիրավականդիրքորոշումներին: Մասնավորապես, Ա. Սաղաթելյանի գործովորոշմանմեջՎճռաբեկդատարաննիրավականդրքորոշումէարտահայտելայնմասին, որ. «(…) քրեականօրենսդրությամբ, կապվածարարքիբնույթիցևհանրությանհամարվտանգավորությանաստիճանից, նախատեսվածենքրեականպատասխանատվությանենթարկելուտարբերժամկետներ, որոնցանցնելուդեպքումկատարվածարարքըկորցնումէիրվտանգավորությունը, ևանձնազատվումէքրեականպատասխանատվությունից: Վերոգրյալիհիմանվրաքրեադատավարականօրենքըվաղեմությանժամկետնանցնելըդիտումէորպեսքրեական գործիվարույթըևքրեականհետապնդումըբացառողհանգամանք` սահմանելով, որքրեական գործչիկարողհարուցվելևքրեականհետապնդումչիկարողիրականացվել, իսկհարուցվածքրեական գործիվարույթըենթակաէկարճման, եթեանցելենվաղեմությանժամկետները: (…) Միևնույնժամանակքրեադատավարականօրենքըվաղեմությանժամկետնանցնելուհիմքովքրեականպատասխանատվությունիցազատելուպարտադիրնախապայմանէդիտումմեղադրյալիհամաձայնությունը, որիբացակայությունըենթադրումէվարույթիշարունակումընդհանուրկարգով: Ինչպեսերևումէնշվածարգելքըսահմանողիրավանորմիվերլուծությունից, ՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 35-րդհոդվածի 1-ինմասի 6-րդկետիկիրառմանհամարենթադրյալիրավախախտումկատարածանձիհամաձայնություննանհրաժեշտէմիայնայնդեպքում, երբքրեական գործնարդենիսկհարուցվածէ, ևանձըներգրավվելէորպեսմեղադրյալ, այսինքն` նրանկատմամբսկսվելէքրեականհետապնդում» (ԱնահիտՍաղաթելյանի գործովՀՀվճռաբեկդատարանի 2011 թվականիհոկտեմբերի 20-իթիվԳԴ5/0022/01/10 որոշումը): ՎճռաբեկդատարանիկողմիցՍ.Ղամբարյանի գործովորոշմանմեջարտահայտվածիրավականդիրքորոշմանհամաձայն.«(…) նորկատարվածհանցագործություննընդհատումէնախկինհանցագործությանվաղեմությանժամկետիընթացքըհետևյալպայմաններիառկայությանդեպքում` 1. նախկինհանցագործություննավարտվելէևօրենքովդրահամարսահմանվածվաղեմությանժամկետըդեռևսչիանցել, 2. նորկատարվածըմիջինծանրության, ծանրկամառանձնապեսծանրհանցագործությունէ: Վաղեմությանժամկետիընդհատվելուդեպքումնախորդհանցանքիհամարընթացողժամկետըչեղյալէհամարվում, ևհաշվարկըվերսկսվումէնորհանցագործությանավարտմանպահից: Այլկերպասած` նորհանցանքիկատարմամբնախկինհանցագործությանհամարնախատեսվածվաղեմությանժամկետըչիվերանում, իսկինչպեսնորհանցանքի, այնպեսէլնախկինհանցանքիհամարօրենքովսահմանվածվաղեմությանժամկետներըսկսվումենհաշվարկվելնորհանցանքիավարտմանպահից` յուրաքանչյուրհանցագործությանհամարինքնուրույն: (…) Եթեանձըմիաժամանակկատարումէերկուկամավելիհանցագործություն, դրանցիցյուրաքանչյուրիհամարվաղեմությանժամկետըպետքէհաշվարկվիառանձին: Հետևաբար, հանցագործություններիցմեկիհամարվաղեմությանժամկետիավարտիդեպքում` անձնազատվումէքրեականպատասխանատվությունիցայդհանցագործությանհամար, սակայնմյուսներիհամար, որոնցվաղեմությանժամկետներըչենանցել, անձըպետքէենթարկվիքրեականպատասխանատվությանընդհանուրկարգով» (ՍիրաժՂամբարյանիևայլոց գործովՎճռաբեկդատարանի 2014 թվականիմարտի 28-իթիվԵՇԴ/0055/01/11որոշման 21-րդկետը): ՀՀքրեականօրենսգրքի 19-րդհոդվածի 2-րդմասիհամաձայն` «Ոչմեծծանրությանհանցագործություններենհամարվումդիտավորությամբկատարվածայնարարքները, որոնցհամարսույնօրենսգրքովնախատեսվածառավելագույնպատիժըչի գերազանցումերկուտարիժամկետովազատազրկումը, կամորոնցհամարնախատեսվածէազատազրկմանհետկապչունեցողպատիժ (…)»: ՀՀքրեականօրենսգրքի 33-րդհոդվածի 1-ինմասիհամաձայն` «Ավարտվածհանցագործությունէհամարվումայնարարքը, որըպարունակումէսույնօրենսգրքովնախատեսվածհանցակազմիբոլորհատկանիշները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան իրավադրույթների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Վերոգրյալիրավադրույթների, իրավականվերլուծություններիևդատողությունների, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներիլույսիներքոԴատարաննարձանագրումէ, որամբաստանյալՎահե Զավենի Տոնոյանի՝ՀՀ քրեական օրենսգրքի268-րդ հոդվածի 1-ին մասովմեղսագրվողհանցագործության համարքրեականպատասխանատվությանվաղեմությանժամկետներըլրացել են: Դրահետմեկտեղ, վերընշվածհամապատասխանհոդվածովքրեականհետապնդումըդադարեցնելունխոչընդոտողորևէհիմքչկա, ուստիդրանովառկաէքրեականհետապնդումըբացառողհանգամանք: Արդյունքում, Դատարանըհանգումէայնհետևության, որԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործովամբաստանյալՎահե ՏոնոյանինկատմամբՀՀքրեականօրենսգրքի268-րդհոդվածի 1-ինմասիմեղադրանքովքրեականհետապնդումըպետքէդադարեցնել` քրեականպատասխանատվությանվաղեմությանժամկետներնանցածլինելուհիմքով: ԵլնելովվերոգրյալիցևղեկավարվելովՀՀքրեականդատավարությանօրենսգրքի 35-րդհոդվածի 1-ինմասի 6-րդկետովև 313-րդհոդվածով` Դատարանը. ՈՐՈՇԵՑ Թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Վահե Զավենի Տոնոյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել: Թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին անրադառնալ սույն քրեական գործով վերջնական դատական ակտ կայացնելիս: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-04-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 12 Հատոր, 251, 251, 252, 218, 239, 247, 248, 349, 136, 129, 128, 224 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 02-12-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 13 հատոր |
| Այլ նշումներ | Ուղարկվել է Արաբկիրի նստավայր արխիվ հանձնելու նպատակով 13 հատոր |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0124/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 15-03-2019 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 13-03-2019 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անի |
| Ազգանուն | Թորոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Մարտիրոսյան մյուսները` Կարեն Սարգսյան , Վահե Տոնոյան մյուսները` Կարեն Լյովայի Սարգսյան , Վահե Զավենի Տոնոյան Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն /`Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 266 հոդ. 1-ին մասով` 2 դրվագ , ՀՀ քր. օր. 66 հոդ. կիրառմամբ վերջնական պատիժ - ազատազրկում 5 տարի 2 ամիս ժամկետով /մասով 10.01.2019թ. կայացրած դատական ակտը և կայացնել արդարացման դատական ակտ : Արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում քննարկել ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման հարցը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 03-04-2019 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 03-04-2019 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մարաբյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-04-2019 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-04-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | դատավարության կողմերի չներկայանալու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-06-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-06-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-06-2019 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0124/01/16 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ դատավորներ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ քարտուղարությամբ` Ռ. ԴԱՎՈՅԱՆԻ մասնակցությամբ` մեղադրող՝ Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ պաշտպան` Ա.ԹՈՐՈՍՅԱՆԻ ամբաստանյալ՝ Ա.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ 2019 թվականի հունիսի 26-ին, ք.Երևանում դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը՝ քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 2016 թվականի մարտի 3-ին Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի իր օգտագրծման համար ոմն «Մն»–ից 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Նույն օրը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության քրեական հետախուզության բաժնի 3-րդ բաժանմունքի աշխատակիցների կողմից Կարեն Լյովայի Սարգսյանը Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցի 15 հասցեի դիմացից ժամը 19:50-ն բերման է ենթարկվել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որի անձնական խուզարկությամբ վերջինիս հագին եղած սև գույնի սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկու հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված մոտ 1.1 գրամ ընդհանուր քաշով մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցին նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։ Նշանակված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացության համաձայն փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր 1,03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով երկու ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0,00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։ Այսպիսով, նախապատրաստված նյութերով պարզվել է, որ 2016 թվականի մարտի 3-ին ինքնությունը չպարզված անձը 40.000 ՀՀ դրամով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, իսկ Կարեն Լյովայի Սարգսյանը առանց իրացման նպատակի, իր օգտագրծման համար, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործող/ նյութերի մասին 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները՝ 40.000 ՀՀ դրամով ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափերի հասնող 1,03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, ինչպես նաև թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով 0,00108 կգ քաշով, քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։ Անհայտ անձի կողմից 2016 թվականի մարտի 03-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14112316 քրեական գործը: 2016 թվականի մարտի 12-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ձերբակալվել է: 2016 թվականի մարտի 15-ին Արմեն Մարտիրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ 2 դրվագ առաջադրվել է մեղադրանք: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2016 թվականի հունիսի 23-ին թիվ 14112316 քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան՝ ըստ էության քննության: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ, մեղադրող Դ.Մնացականյանի 2018 թվականի հուլիսի 30-ի որոշումով ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է: Առաջին ատյանի դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճռով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված երկու դրվագ հանցավոր արարքների համար և դատապարտվել. - առաջին դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4/չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, - երկրորդ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկման՝ 4 /չորս/ տարի8 /ութ/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6(վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Պատիժը պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում`պատժի սկիզբը հաշվելով 2016 թվականի մարտի 12-ից: Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատարանի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանը: Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել: Թիվ ԵԱՔԴ/0124/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Տ.Սահակյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 04.04.2019 թվականին և Վերաքննիչ դատարանի 22.04.2019 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, նշանակվել քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա «2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ:(…)» :(…)»: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝ «(…) Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը կատարել է երկու դրվագ հանցավոր արարքներ՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ ամբաստանյալ Լևոն Կովալչուկը՝ հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...) Դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրում: Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, որպես ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը (հիմք՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2018 թվականի օգոստոսի 06-ի տեղեկանքը): (...) Ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2012 թվականի մայիսի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման է դատապարտվել երկու տարի ժամկետով, 2013 թվականի մայիսի 31-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից: Այսինքն, ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանը, նախկինում ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, մինչ դատվածությունը մարվելը կատարել է նոր ծանր հանցագործություն, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիմքով նշված դատվածությունը մարված չէ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հիմքով՝ առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ: (...) Դատարանը, վերոգրյալ իրավական նորմերը, Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն գործի հանգամանքների հետ, ինչպես նաև հաշվի առնելով վերը թվարկված ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին, 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և 61-րդ հոդվածով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների յուրաքանչյուր դրվագի համար պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով, ինչը, Դատարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոններով սահմանված` պատիժները մասնակիորեն գումարելու սկզբունքի կիրառմամբ ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկրորդ դրվագ) նշանակված պատժին` 4 /չորս/ տարի 8 /ութ/ ամիս ժամկետով ազատազրկմանն անհրաժեշտ է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով (առաջին դրվագ) նշանակված պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ամբաստանյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 (հինգ) տարի 2 (երկու) ամիս ժամկետով: Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Մարտիրոսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին: Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են՝ պայմանավորված ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի իրական պատժի՝ ազատազրկաման դատապարտելու և կայացված դատավճռի ի կատար ածումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016 թվականի մարտի 12-ից: (…)»: Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները՝ 1. Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանի ցումունքները, 2. ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության 2017 թվականի ապրիլի 25-ի թիվ 3/3780 գրությունը, 3. Վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանի ցուցմունքները, 4. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, 5. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, 6. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, 7. ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, 8. Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, 9. մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, 10. Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, 11. Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը, 12. անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, 13. դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Ըստ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքի՝ սույն գործը Առաջին ատյանի դատարան մուտքագրվելուց և դատական քննության նշանակվելուց հետո մեկ կամ երկու կայացած դատական նիստից հետո 2016թ դեկտեմբերի 18-ին մինչև գործով ցուցմունք տալը «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում մահացավ սույն գործով ամբաստանյալներից՝ Կարեն Սարգսյանը։ Սեղադրողի կողմից որպես մեղադրանքը հիմանվորող այլ ապացույցների շարքում հրապարակվեցին նաև Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը, որին պաշտպանական կողմը առարկեց և հայտարարեց, որ նշված ցուցմունքները չեն կարող դրվել ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերը նշված ցուցմունքների հրապարակումը տեղի է ունեցել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ այդպիսի կարգ նախատեսված չլինելու դեպքում, ուստի Կարեն Աարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը որպես ապացույցներ ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման և դրանք պետք է հանվեն ապացույցների կազմից: Գտել է, որ ինչպես այն հիմնավորմամբ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի խախտմամբ է հրապարակվել Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները, այնպես էլ դատարան հրավիրված վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքի համատեքստում, այսինքն այն առումով, որ Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Սարգսյանի կողմից նախաքննությանը հայտնած տեղեկությունները իրականությանը չեն համապատասխանել միջնորդել է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը հանել ապացույցների շարքից։ Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները բացարձակ անարժանահավատ են՝ ելնելով հենց մեղադրողի կողմից դատարան ներկայացված ապացույցներով: Գտել է, ոև Վահե Տոնոյանի նախաքննական ցուցմունքները և առերես հարցաքննության արձանագրությունը պետք է ճանաչել անարժանահավատ և հանել ապացույցների կազմից: Ա.Մարտիրոսյանի մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել սույն քրեական գործով դատավարական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ՝ այն է այլևս ոչ պիտանի համարվող ВЛКТ-500 կշեռքով կշռված թմրամիջոցները ուստի սույն գործով հետևյալ ապացույցները, այն է՝ դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 և թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունները, ինչպես նաև իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 1,03 գրամ և 0,66 գրամ քաշերով ափիոն տեսակի թմրամիջոցները ենթակա են անթույլատրելի ճանաչման։ Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ չի հիմնավորել ներկայացված միջնորդությունները մերժելու պատճառները, չի մեկնաբանել, թե ինչ հիմնավորմամբ է հաստատված համարել Ա.Մարտիրոսյանի մեղքը իրեն առաջադրվող արարքներում։ Ապացույցները գնահատումը իրականացրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի խախտմամբ, և դատավճռի հիմքում դրել է այն ապացույցները, որոնք ենթակա էին անթույլատրելի ճանաչման։ Նշված դատական սխալը ազդել է գործի ելքի վրա, որի հետևանքով կայացվել է չհիմնավորված դատավճիռ: Ելնելով վերոգրյալից՝ խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը Ա.Մարտիրոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել, հաստատել Ա.Մարտիրոսյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդածներում՝ երկու դրվագով և կայացնել արդարացման դատական ակտ: Որևէ հիմնավորմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում խնդրել է քննարկել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականերեն չկիրառելու հարցը: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է` Հիմնավորված և պատճառաբանված են արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու և դատապարտելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: Մինչ քննարկվող հարցին անդրադառնալը Վերաքննիչ դատարանը անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»: Բնակչության առողջության դեմ ուղղված հանցագործություններից իր բնույթով և հանրության համար վտանգավորության աստիճանով առանձնանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված՝ իրացնելու նպատակով թմրամիջոցների, հոգեներգործուն նյութերի, դրանց համարժեքների և պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը: Այս հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա: Նշված հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսել իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու համար: Այս հանցագործության անմիջական օբյեկտը բնակչության առողջության անվտանգությունն է: Միաժամանակ, քննարկվող արարքները կարող են ոտնձգել նաև ուրիշ օբյեկտների դեմ, վնաս պատճառել այլ հասարակական հարաբերությունների, ինչպես, օրինակ, թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների շրջանառության սահմանված կարգը, հասարակական անվտանգությունը, պետական ձեռնարկությունների և հիմնարկների կանոնավոր գործունեությունը և այլն: Նշված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն ակտիվ վարքագծով՝ գործողությամբ: Այն արտահայտվում է իրացման նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեներգործուն նյութեր ապօրինի պատրաստելով, վերամշակելով, ձեռք բերելով, պահելով, փոխադրելով, առաքելով կամ դրանք ապօրինի իրացնելով: Այս հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ: Հանցավորը գիտակցում է, որ կատարում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված ապօրինի գործողությունները թմրամիջոցների կամ հոգեներգործուն նյութերի հետ և ցանկանում է դրանք կատարել: Ընդ որում, օրենսդիրը շարժառիթն ու նպատակը չի դասում պարտադիր հատկանիշների շարքը: Այստեղ պարտադիր է ինչպես իրացման նպատակի առկայությունը, այնպես էլ՝ ապօրինի իրացումը: Իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում՝ նաև նախնական պատվերով: Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ՝ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն: Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ: Ապօրինի իրացումը թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է: Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն: Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող: Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին: Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու (տե՛ս Մ. Բոլյանի վերաբերյալ ՎԲ 135/07 գործով 2007թ. օգոստոսի 30-ի Վճռաբեկ դատարանի որոշումը): Քննարկվող հանցակազմի դիսպոզիցիան բլանկետային է, ինչը նշանակում է, որ թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան (այս մասին տե՛ս նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Մ.Բոլյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-135/07 որոշումը): Մասնավորապես՝ հիշյալ օրենքի 3-րդ հոդվածի իմաստով՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությունը՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների՝ ՀՀ օրենսդրության խախտումներով իրականացվող շրջանառությունն է: Քանի որ հիշյալ օրենքով սահմանվում են նաև թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների օրինական շրջանառությունը, հետևաբար յուրաքանչյուր դեպքում արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով որակելու համար անհրաժեշտ է պարզել, թե թմրամիջոցի, հոգեմետ նյութերի և/կամ դրանց պրեկուրսորների շրջանառությունը տեղի է ունեցել արդյոք ՀՀ օրենսդրության պահանջների խախտմամբ: Ընդ որում, անհրաժեշտ է ոչ միայն պարզել այդ հանգամանքը, այլև՝ անձին առաջադրված մեղադրանքում հստակ ցույց տալ, թե մասնավորապես հիշյալ օրենքի որ պահանջի խախտմամբ է իրականացվել համապատասխան գործողությունը՝ պատրաստելը, վերամշակելը ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ անօրինական իրացնելը, որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել արարքում հանցակազմի առկայությունը: Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի, որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. 5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը. 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը. (…)»: Վերլուծության և գնահատության ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, համադրելով ամբաստանյալի ցուցմունքները դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների հետ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի մեղավորությունը երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման մեջ ապացուցված է, իսկ նրա պատճառաբանությունները, որոնք նպատակ են հետապնդում անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող պատժից խուսափելու համար, հերքվում են ներքոնշյալ ապացույցներով: Այսպես` Ամբաստանյալ Վահե Զավենի Տոնոյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ շրջապատում իրեն ճանաչում են նաև «Վավա» մականունով: Թմրամիջոց օգտագործել է նախկինում և հիմնականում օգտագործել է «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: 2016 թվականի մարտի 12-ին` ժամը 12:20-ի սահմաններում, երբ անցնելիս է եղել Երևան քաղաքի Կոմիտաս-Վաղարշյան խաչմերուկի մոտով, տեսել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ում ճանաչում է վաղուց և տեղյակ է, որ նա օգնում է թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում: Մոտեցել է նրան և խնդրել, որ վերջինս իրեն օգնի անձնական օգտագործման համար ձեռք բերել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց: Նա իրեն ասել է, որ կօգնի և պայմանավորվել են մեկ ժամ հետո հանդիպել Մերգելյան ինստուտի մոտակայքի ճաշարանի մոտ: Մոտ մեկ ժամ անց ոտքով գնացել է Արամ Խաչատչյան փողոցի «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ, այնտեղից զանգահարել է իր ծանոթ տաքսու վարորդ Աղասին և խնդրել, որ նա մեքենայով մոտենա իրեն: Մոտ 10 րոպե անց Աղասը եկել է և նրա տաքսի մեքենայով շարժվել են դեպի Մերգելյան ինստիտուտի նշված հատվածը: Հասնելով Հակոբ Հակոբյան փողոց` Աղասին խնդրել է, որպեսզի նա կանգնեցնի մեքենան, իջնելով մեքենայից` մոտեցել է «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանին, ով իր կողմից վարվող արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով արդեն իսկ սպասելիս է եղել իրեն: Բացելով նրա ավտոմեքենայի առջևի աջ դուռը` նստել է ավտոմեքենան, որտեղ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն փոխանցել է ներարկիչը, որի մեջ լցրած է եղել անհիդրիդ, իսկ ներարկիչի վրա կապված է եղել «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը պոլիէթիլենային տոպրակով` կպչուն ժապավենով փաթաթված է եղել ներարկիչին: Դրա դիմաց Արմեն Մարտիրոսյանին տալով 20.000 ՀՀ դրամ` իջել է նրա ավտոմեքենայից և քայլել դեպի Աղասի ավտոմեքենան: Մոտ 5 րոպե անց, Հրաչյա Քոչար փողոցում ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են իրենց ավտոմեքենան, իրեն ու Աղասին բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ էլ իր մոտից հայտնաբերվել է Արմեն Մարտիրոսյանի կողմից վաճառված թմրամիջոցը: Հայտնել է, որ Արմեն Մարտիրոսյանից թմրամիջոց ձեռք է բերել առաջին անգամ և տեղյակ չէ, թե նա որտեղից է ձեռք բերեում թմրամիջոց: Նախաքննության ընթացքում Կարեն Լյովայի Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օգտագործում է թմրանյութ: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում հանդիպել է իր ծանոթ, «Մն» մականվամբ Արմեն Մարտիրոսյանին և իր անձնական օգտագործման համար 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց նրանից գնել է «Ափիոն» տեսակի երկու տարբեր պոլիէթիլենային տոպրակների մեջ փաթաթած թմրանյութ և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ: «Մն» մականվամբ Արմենը վարել է արծաթագույն «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա: Նրա հեռախոսահամարը չգիտի, սակայն գիտի, որ նա ապրում է Կոմիտասում: Մինչ այդ Արմեն Մարտիրոսյանին ճանաչել է, սակայն նրա հետ հանդիպել է առաջին անգամ և դա եղել է միակ դեպքը, որ նրանից թմրանյութ է գնել: 2016 թվականի մարտի 03-ին՝ ժամը 19:50-ի սահմաններում, երբ գտնվել է Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում, իրեն են մոտեցել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության աշխատակիցները և թմրանյութ պահելու և օգտագործելու կասկածանքով բերման են ենթարկել ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է «Մն»-ից գնված և պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված երկու հատ ներարկիչները, որոնց մեջ լցված է եղել քացախաթթվի անհիդրիդ, և նույն տոպրակի մեջ դրված և առանձին պոլիէթիլենային տոպրակներով փաթաթած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: «Մն»-ի հետ կապ է հաստատել իր ծանոթ Կարենի միջոցով, ով ևս Կոմիտասցի է: «Մն»-ի հետ միասին վերջինիս «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենայով Վաղարշյան փողոց է գնացել նաև Կարենը: Վերջինս օգտագործել է 095-88-55-51 հեռախոսահամարը, որն իր հեռախոսի մեջ գրանցված է «Lyov.kom» անվամբ, քանի որ նրան ճանաչում են նաև Լյով անվամբ: Տեղյակ է, որ Լևոնը Կոմիտասից է, սակայն ստույգ նրա հասցեն չգիտի: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ կապ է հաստատել իր 098-01-24-27 հեռախոսահամրով, սակայն երբ խնդրանքով դիմել է նրան, որ հանդիպում կազմակերպի Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, նրան զանգահարել է 096-82-72-92 հեռախոսահամարով: Ինքը Վաղարշյան փողոցում նստել է «Մն»-իվարած ավտոմեքենան, որտեղ էլ նրան տվել է 40.000 ՀՀ դրամ, որից հետո «Մն»-ն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենայից իջնի, բացի բենզաբակի ծածկոցը և այնտեղից վերցնի պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ դրված 2 ներարկիչները` լցված քացախաթթվի անհիդրիդով և 2 առանձին պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթած և նույն տոպրակի մեջ դրած «Ափիոն» տեսակի թմրանյութերը: Ինքն իջել է ավտոմեքենայից, վերցրել է դրանք և հեռացել: Ինքը Կարենին` Լևոն Կովալչուկին, ասած է եղել, որ իրեն թմրանյութ է պետք, իսկ վերջինս էլ ասել է, որ ծանոթ ունի, ով կարողանում է ճարել: Կարենը` Լևոն Կովալչուկը, տեղյակ է եղել, թե ինքն ինչ նպատակով է «Մն»-ին տվել 40.000 ՀՀ դրամ: Ճանաչման ներկայացված լուսանկարներով ճանաչել է «Մն» մականվամբ Արմենին, ումից որ գնել է թմրանյութերը: Կարենի` Լևոն Կովալչուկի հետ ունեցած բոլոր հեռախոսազանգերը կապված են եղել Արմեն Մարտիրոսյանի հետ նրա կողմից հանդիպում կազմակերպելու համար, որպեսզի ինքն Արմեն Մարտիրոսյանից թմրանյութ գնի և վերջինս տեղյակ է եղել, թե ինչի համար է ինքը ցանկանում հանդիպել Արմեն Մարտիրոսյանին: Նախաքննության ընթացքում վկա Աղասի Ռազմիկի Գորգինյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ օրավարձով վարում է «Օպել Աստռա» մակնիշի, 34 CH 990 հաշվառման համարանիշի սև գույնի տաքսի ավտոմեքենա: Ճանաչում է իրենց թաղամասի նախկին բնակիչ Վահեին, ում «Վավա» են կոչում, սակայն նրա ազգանունը չգիտի: Վերջինս պատահմամբ հանդիպելով իրեն և տեղեկանալով, որ ինքը տաքսի մեքենա է վարում, վերցրել է իր հեռախոսահամարը` հետագայում իր ծառայություններից օգտվելու համար: 2016 թվականի մարտի 12-ին, ժամը 15:00-ի սահմաններում գտնվել է Կոմիտասի պողոտայում` «Դայանա» խանութից մի փոքր ներքև, երբ իրեն զանգահարել է «Վավա»-ն և ասել, որ իրեն տաքսի է հարկավոր: «Վավա»-ն ասել է, որ անհրաժեշտ է մոտենալ Արամ Խաչատրյան փողոցում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի մոտ: Ինքը համաձայնվել է, ընդունել պատվերը և գնացել նրա մոտ: Հասնելով սուպերմարկետի մոտ` ճամփեզրին կանգնած նկատել է «Վավա»-ին, կայանել է մեքենան և վերջինս նստել է մեքենայի առջևի աջ նստատեղին: Նա իրեն ասել է, որ մեքենան վարի Մերգելյան ինստիտուտի ուղղությամբ և կայանի Հ.Հակոբյան և Ա.Խաչատրյան փողոցների խաչմերուկում գտնվող բենզալցակայնի մոտ, որտեղ ինչ-որ մարդու հանդիպելուց հետո իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Այդպես էլ արել է, ավտոմեքենան կայանել է նշված վայրում: «Վավա»-ն իջնելով մեքենայից` գնացել է բենզալցակայնի մոտ, որից հետո չի տեսել, թե նա ինչ է արել:Այնուհետև, 2-3 րոպե հետո կրկին հետ է վերադարձել և ասել, որ իրեն տանի Հրաչյա Քոչար փողոց: Հասնելով Վաղարշյան-Հր.Քոչար փողոցների խաչմերուկ` կանգնել է կարմիր լուսացույցի տակ: Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն ու Վավային բերման ենթարկել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: «Վավա»-ի հետ շատ մտերիմ չէ, ուստի չգիտի նա թմրանյութ օգտագործում է, թե` ոչ: Երբ «Վավան» իջել է մեքենայից և կրկին վերադարձել, նրա ձեռքին ոչինչ չի եղել: Հայտնել է նաև, որ 2016 թվականի հունվար ամսվա վերջերին կամ փետրվար ամսվա սկզբներին Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ժամը 21:00-ի սահմաններում իր վարած տաքսի ավտոմեքենան է նստել ազգությամբ պարսիկ մի տղամարդ, ով ճանապարհին նյարդերը հանգստացնելու համար հյուրասիրել է սև գույնի, «Չեռնյաշկա» կոչվող թմրամիջոց, որն էլ այդ ժամանակ դրել է լեզվի տակ և կուլ տվել: Այնուհետև, ազգությամբ պարսիկ ուղևորն իջնելուց առաջ իրեն տվել է նաև կանեփի բուսական զանգվածով լցոնած ծխախոտ, որն էլ օգտագործել է գիշերը: Դա եղել է առաջին անգամը և դրանից հետո այլևս թմրամիջոց չի օգտագործել: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտվել են և մեղադրանքի հիմքում են դրվել նաև հետևյալ ապացույցները. - ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Կարեն Լյովայի Սարգսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, - Կարեն Լյովայի Սարգսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Կ.Սարգսյանի հագին եղած սև գույնի անթև բաճկոնի աջ գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ GT-E1252» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 098-01-24-27 և 096-82-72-92 հեռախոսահամարները։ Հագին եղած սպորտային տաբատի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է երկո հատ 3 մլ տարողությամբ ներարկիչներ, որոնցից յուրանքանչյուրի մեջ առկա է եղել մոտ 0,5 մլ քացախաթթվի անհիդրիդի նմանվող յուրահատուկ սուր հոտով հեղուկ, նույն փաթեթի միջից հայտնաբերվել է նաև սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակի երկու կտորների մեջ փաթեթավորված, մուգ շագանակագույն «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոցի նմանվող մածուցիկ զանգվածներ։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Կ.Սարգսյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչների մեջ լցված է անհիդրիդ, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք իր անձնական օգտագործման համար են, - անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն`մեղադրյալ Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Արմեն Մարտիրոսյանին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է «Մն» մականունով Արմենը, ումից ինքը 2016 թվականի մարտի 3-ին իր անձանական օգտագործման համար, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց ձեռք է բերել ափիոն տեսակի թմրամիջոց և երկու տարբեր ներարկիչների մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ, - ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու և պահելու կասկածանքով Վահե Զավենի Տոնոյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, - Վահե Զավենի Տոնոյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է 3 մլ տարողությամբ ներարկիչ, որի մեջ առկա է եղել մոտ 0.5 գրամ սպիտակ գույնի քացախաթթվի անհիդրիդին նմանվող սուր յուրահատուկ հոտով հեղուկ, ներարկիչի վրա կպչուն ժապավենով ամրացված է եղել սպիտակ պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ էլ առկա է եղել մուգ շագանակագույն յուրահատուկ հոտով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի նմանվող զանգված։ Վահե Տոնոյանի բաճկոնի աջ կողմի ծոցագրպանից հայտնաբերվել է նաև «Նոկիա» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-07-38-07 հեռախոսահամարը։ Հայտնաբերվածը ընթերականների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել։ Վ.Տոնոյանը բանավոր հայտարարել է, որ իր մոտից հայտնաբերված ներարկիչի մեջ առկա է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի թմրամիջոց, իսկ հայտնաբերված մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որոնք 2016 թվականի մարտի 12-ին 20.000 ՀՀ դրամ գումարով, իր անձնական օգտագործման համար գնել է իր ծանոթ «Մն» մականունով անձից, - ապօրինի թմրանյութ օգտագործելու, պահելու և իրացնելու կասկածանքով Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու մասին արձանագրությունը, - մեղադրյալ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, որի համաձայն` Ա.Մարտիրոսյանի հագին եղած մոխրագույն բաճկոնի աջ կողային գրպանից հայտնաբերվել է «Սամսունգ Դուոս» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ առկա է եղել 099-011-011 և 091-11-05-51 հեռախոսահամարները։ Բաճկոնի ձախ ծոցագրպանից հայտնաբերվել է «Սոնի էրիկսոն» մոդելի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 096-37-30-05 հեռախոսահամարը։ Ջինսե տաբատի աջ գրպանից հայտնաբերվել է Ա.Մարտիրոսյանի «Օպել Աստրա Ջի» մակնիշի, 34 RM 191 համարանիշի ավտոմեքենայի բանալիները։ Ա.Մարտիրոսյանը բանավոր հայտարարել է, որ բանալին իր ավտոմեքենայի բանալին է։ Հայտնաբերվածն ընթերակաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնիքվել, - Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 1.03 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութը և 0,00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը, - Վահե Տոնոյանի մոտից հայտնաբերված և իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.66 գրամ քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրանյութ հանդիսացող մուգ շագանակագույն նյութը և 0.00054 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ հանդիսացող լուծույթը, - անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` մեղադրյալ Արմեն Մարտիրոսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին, հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իրենց մուտքի բնակիչ Լևոնը, - անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն` Կարեն Սարգսյանն իրեն ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից ճանաչել է Լևոն Արտուշի Կովալչուկին՝ հայտնելով, որ վերջինս հանդիսանում է իր ծանոթ Կարենը, ում նաև «Լյով» են կոչում և ում հեռախոսահամարն իր բջջային հեռախոսի մեջ գրանցված է «Լյով Կոմ» գրառմամբ։ Վերջինիս միջոցով ինքը կապ է հաստատել «Մն» մականունով Արմեն Մարտիրոսյանի հետ, - դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 84 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կ.Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 1.03 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն զանգվածները հանդիսանում են ափիոն տեսակի թմրամիջոց։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 2 ներարկիչներում առկա ընդհանուր 0.00108 կգ քաշով, անգույն թափանցիկ յուրահատուկ հոտով հեղուկը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր։ - դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 99 Ք-16 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 0.66 գրամ հաստատուն քաշով մուգ շագանակագույն նյութը հանդիսանում է ափիոն տեսակի թմրամիջոց: Փորձաքննությանը ներկայացված 0.5 մլ ծավալով հեղուկ նյութը հանդիսանում է քացախաթթվի անհիդրիդի լուծույթ, որի քաշը կիլոգրամներով կազմում է 0.00054 կգ, - դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0194 եզրակացությունը, որի համաձայն` Կարեն Լյովայի Սարգսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, - դատաքիմիական փորձաքննության հմ՝ 0241 եզրակացությունը, որի համաձայն` Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների և մեթադոն տեսակի դեղամիջոցի հետքեր, - դատաքիմիական փորձաքննության հմ 0246 եզրակացությունը, որի համաձայն` Վահե Զավենի Տոնոյանի մեզի և 1.0 սմ երկարությամբ մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբի թմրամիջոցների թմրալկալոիդների հետքեր, ափիոիդային անալգետիկ՝ բուպրենորֆինի, մեթադոնի և բենզոդիազեպինների խմբի դեղամիջոցի հետքեր, - դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 309 եզրակացությունը, որի համաձայն` Լևոն Արտուշի Կովալչուկի մեզի փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել են կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ, 0.080 մկգ/մլ մորֆին, մազի փոձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է կաննաբինոիդների խմբին պատկանող թմրալկալոիդներ: - «Յուքոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված` Լևոն Արտուշի Կովալչուկին պատկանող 095-88-55-51 հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը՝ որի համաձայն` 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:38-ին, 15:44-ին, 18:35-ին և 19:00-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից, իսկ Կարեն Սարգսյանին պատկանող 096-82-72-92 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 13:49-ին, 14:51-ին, 15:16-ին, 15:36-ին, 15:42-ին, 15:54-ին և 19:26-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 հասցեում տեղակայված ալեհավաքկայանի և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեում գործող ալեհավաքկայանի կողմից։ Բացի այդ, 095-88-55-51 հեռախոսահարմարից, 03.03.2016թ.՝ ժամը 12:25-ին և 13:10-ին առկա են նաև ելքային հեռախոսազանգեր Կարեն Սարգսյանին պատկանող 098-01-24-27 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Գյուլբենկյան 27/1 և Տերյան փողոցներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 2:17-ին, 13:58-ին և 15:55-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից, իսկ Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 099-011-011 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 10:57-ին, 11:28-ին, 15:53-ին, 15:56-ին և 16:30-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր 095-88-55-51 հեռախոսահամարին, որոնք էլ սպասարկվել են նույն Հր.Քոչար 21 և Գյուլբենկյան 27/1 հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ 095-88-55-51 հեռախոսահամարից 03.03.2016թ.՝ ժամը 15:37-ին, 15:44-ին և 23:04-ին առկա են ելքային հեռախոսազանգեր Արմեն Մարտիրոսյանին պատկանող 091-11-05-51 հեռախոսահամարին, որոնք սպասարկվել են Հր.Քոչար 21 և Փափազյան 22ա հասցեներում տեղակայված ալեհավաքկայանների կողմից։ Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ դատարան է հրավիրվել և 2018 թվականի փետրվարի 21-ին կայացած դատական նիստի ընթացքում որպես վկա հարցաքննվել դատապարտյալ Արսեն Սիմոնյանը: Արսեն Սիմոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ և պատիժ է կրում 62 խցում: Կարճ ընդհատումով, մոտավորապես երեք տարի, պատիժ է կրում ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում, որոշ ժամանակահատված իրեն էտապավորել են «Հրազդան» քրեակատարողական հիմնարկ, հետո նորից հետ են վերադարձրել «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ: Կարեն Սարգսյանի հետ պատիժ են կրել նույն խցում, վերջինս հանդիսացել է իր ընկերը: Կարեն Սարգսյանը կիսվել է իր հետ: Ընդհանուր առմամբ Կարեն Սարգսյանի վերաբերյալ քրեական գործի հետ կապված խոսակցություն եղել է իրենց միջև: 62 խուցը համարվում է խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների խուց: Գիտեր, որ նրա վերաբերյալ գործով ինչ-որ խնդիր կար, վերջինս ճիշտ ցուցմունք չէր տվել, ցանկանում էր փոխել տված ցուցմունքները: Շատ ժամանակ է անցել, չի կարող մանրամասները հիշել, բայց գիտի, որ այն գործով, որով Կարեն Սարգսյանը միայնակ չէր անցնում, ամբաստայալներից մեկի նկատմամբ Կարենը «շառ» էր արել: Հենց այդ խնդիրների պատճառով էլ Կարենը գտնվում էր 62 խցում: Կարենն իրեն ասել է, որ ցանկանում է դատարանում ցուցմունքները փոխել, մարդուն շառի մեջ է գցել, սուտ ցուցմունքներ է տվել և ցանկանում է ճիշտ ցուցմունք տալ: Այդ ամբաստանյալի անունը չի հիշում, բայց հիշում է, որ «Մն» մականունն ուներ: Տեղյակ չէ, թե Կարենը ճիշտ ցուցմունք տալու կապակցությամբ ինչ-որ բան արել է, թե՝ ոչ, մասնավորապես, չգիտի Կարենը դիմում գրել է, թե` ոչ: Կարենին այդ շրջանում տեղափոխել են «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ, իսկ այնտեղից հետ վերադառնալու ժամանակ վերջինս գտնվել է ծանր, վատառողջ վիճակում, ինչից հետո անսպասելի մահացել է: Պատասխանելով դատարանի և դատավարական կողմերի հարցերին՝ վկա Արսեն Սիմոնյանը մանրամասնել է, որ չի կարող ասել և տեղյակ չէ, թե Կարենն ինչի համար սկզբնական շրջանում, երբ ցանկացել է դատարանում ճիշտ ցուցմունք տալ, ինչու չի տվել: Չի կարծում, որ այդ մասին Կարեն Սարգսյանն այլ դատապարտյալների ևս պատմած լիներ,Կարենն իր ընկերն էր, իր հետ է ունեցել մտերմիկ հարաբերություններ և այդ պատճառով է իրեն պատմել այդ մասին: «Մն» մականվամբ մարդուց բացի նրանից այլ անուն չի լսել: Ինքն ուրիշ մականուն չի լսել և ոչ էլ այդ ժամանակ իմացել է, որ «Մն» մականվամբ մարդու վրա է «շառ անում»: Կարենն ասել է, որ քրեական գործով ինչ որ մարդու նկատմամբ «շառ ունի արած», որը պետք է մաքրի, բայց թե այդ մարդը ով է Լևոնն է, թե այլանձ` չգիտի: Մանրամասն չի հետաքրքրվել այդ մասին, ուղղակի «Մն» մականունն իր մեջ տպավորվել է, վերջինս շատ անգամներ է շեշտել: Իր հետ կոնկրետ գործի հանգամանքներից չի խոսել: Կարեն Սարգսյանին մինչ դատապարտվելը չի ճանաչել, վերջինիս հետ ծանոթացել է քրեակատարողական հիմնարկում: Կարենը խցի բոլոր անդամների հետ ունեցել է նորմալ հարաբերություններ, բայց չի կարծում, որ այլ անձի հետ ունեցել է ավելի մտերմիկ հարաբերություններ, քան իր հետ: Քրեակատարողական հիմնարկում Արմեն Մարտիրոսյանի հետ չի շփվում, իրեն որևէ մեկը չի խնդրել նման ցուցմունք տալ: Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով վկա Արսեն Սիմոնյանի ցուցմունքները, գտել է, որ դրանք անարժանահավատ են և մտացածին: Վկան, նման բովանդակությամբ ցուցմունք տալով և վկայակոչելով իր խցակից հանգուցյալ Կարեն Սարգսյանի խոսքերը, ցանկանում է ազատել իր հետ նույն քրեակատարողական հիմնարկում պահվող ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին սպառնացող քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Անդրադառնալով Կարեն Սարգսյանի ցուցմունքները անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու պաշտպանի միջնորդությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի դիքորոշմանն առ այն, որ Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքը թեև առանցքային նշանակություն ունի, սակայն միկն ու վճռորոշը չէ ամբաստանյալի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար: Դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցների համակցությունը բավարար է հետևության հանգելու առ այն, որ Ա.Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքները: Բացի այդ, թեև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածը հնարավորություն չի նախատեսում հրապարակելու մահացած մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի սկզբնական ցուցմունքները, այնուամենայնիվ մրցակցային դատավարության պայմաններում դատարանը պահպանում է օբյեկտիվությունն ու անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Մրցակցության սկզբունքի կարևորագույն պահանջն է հանդիսանում դատավճիռը հիմնավորել միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: Այս պայմաններում, իրավաչափ է Կարեն Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումն ու հետազոտումը Առաջին ատյանի դատարանում: Ինչ վերաբերում է Վահե Տոնոյանի ցուցմունքներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս ցուցմունքներում առկա անհստակությունները իրենց բնույթով էական չեն և չեն կարող կասկած հարուցել Ա.Մարտիրոսյանի մեղավորությունը հաստատված համարելու համար և չկան բավարար հիմքեր այն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու համար: Պաշտպանը հայտնել է, որ հարցում է կատարել և ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգի «Գոսմետր գիտահետազոտական ձեռնարկություն» ՍՊԸ-ի կողմից գրությամբ ստացել է պատասխան այն մասին, որ ВЛКТ-500 կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է և դրանց արտադրությունը դադարեցվել է 2001-2002թթ.: Անդրադառնալով նաև պաշտպանի միջնորդությանը՝ ВЛКТ-500 կշեռքի ոչ սարքին լինելու հանգամանքի վերաբերյալ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերոհիշյալ գրությունը չի բավարարում ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշներին: Բացի այդ, այն որ կշեռքի ծառայության միջին ժամկետը 10 տարի է, դեռևս հիմք չէ ենթադրելու, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները կշռվել են ոչ սարքին կշեռքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր շահերին առնչվող քրեական գործի քննության իրավունք»։ Նույն օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման և կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: (...)»: Նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»: Ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իր նախադեպային որոշումներում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «(...) Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: Գնահատման ենթակա են ինչպես ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, այնպես էլ աղբյուրները: Ապացույցների գնահատումը համապատասխան որոշումներում պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների ձևով` հիմնավորելով, թե ինչու որոշ ապացույցներ դրվել են որոշման հիմքում, իսկ մյուսները մերժվել են` ճանաչվելով ոչ հավաստի: Ապացույցների գնահատման քրեադատավարական սկզբունքի բնութագրիչ առանձնահատկությունն այն է, որ օրենքը, որպես կանոն, չի նշում, թե հատկապես, որ ապացույցներով պետք է հաստատվի այս կամ այն հանգամանքը, ինչպես նաև չի սահմանում ապացույցի որևէ տեսակի գերակայությունը մյուսի նկատմամբ, հետևաբար դատարանն ազատ է ապացույցների գնահատման գործում: (...)» ( տե’ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մակար Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0632/01/08 որոշումը): «(...) Ապացույցը գնահատող անձը մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերի ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տա: Միևնույն ժամանակ, ներքին համոզմամբ ապացույցների ազատ գնահատումը ենթադրում է, որ ապացույցը գնահատող անձը կաշկանդված չէ տվյալ ապացույցին դատավարության նախորդ փուլերում կամ տվյալ փուլի շրջանակներում այլ անձանց կամ մարմինների տված գնահատականներով: (...) (տե´ս Կարեն Լևոնի Սարուխանյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի ԼԴ/0301/01/09 որոշումը): Վերաքննիչ դատարանն` ապացույցների գնահատման վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում վերլուծության ու գնահատման ենթարկելով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտած յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ սույն գործով հաստատված է այն, որ Արմեն Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 3-ին, ժամը 03-ին, ժամը 19-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Վաղարշյան փողոցում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 40.000 ՀՀ դրամի դիմաց Կարեն Սարգսյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և թմրամիջոցներ պատրաստելու նպատակով օգտագործվող 0.00108 կգ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որպիսիք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Կարեն Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ: Բացի այդ, Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանը 2016թ. մարտի 12-ին, ժամը 13-ի սահմաններում ապօրինի` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-Ն որոշման պահանջների խախտմամբ, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց Վահե Տոնոյանին ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 0.66 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.00054 կգ հաստատուն քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք նույն օրը ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել են Վ.Տոնոյանի անձնական խուզարկությամբ: Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բոլոր ապացույցները հանգամանորեն հետազոտվել և օբյեկտիվ գնահատման են ենթարկվել դատաքննության ընթացքում և եզրակացությունները կառուցվել են միայն ապացույցների համալիր գնահատականի հիման վրա, ուստի, վերաքննիչ բողոքը՝ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով արդարացման դատական ակտ կայացնելու մասով անհիմն է: 2. Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանի առջև բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է՝ Հիմնավորված և պատճառաբանվա՞ծ է արդյոք ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները: ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ (…)»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։ 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։ Վերոնշյալ իրավադրույթը Վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված, ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (տե՛ս Սամսոն Ամիրխանյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Արսեն Մկրտչյանի գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վանյա Բեգյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13« Արամայիս Հովհաննիսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մհեր Հովհաննսիյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 և այլ որոշումները)։ Քննարկման առարկա դարձնելով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները գնահատման ենթարկելու կարևորությանը` Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, այլև հանցավորի անձը բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցությունը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, սեռը, դատվածությունը և այլն)։ Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստել է հանցավորի ընտանեկան դրությունը, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատժի ազդեցությունը, նրա խնամքին այլ անձանց առկայությունը, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղն ու դիրքը, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագիրը և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտությունը (տե՛ս Հ.Հարությունյանի գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ն.Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Ս.Սարգսյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12, Ս.Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, Ջ.Շիրվանյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումները)։ Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցավոր արարքներ կատարելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ. «1.Իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը` պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով: (…)»: Նշված արարքը դասվում է ծանր հանցանքների շարքին (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մաս), իսկ դրա համար բացառապես ազատազրկման ձևով պատիժ նախատեսելը պայմանավորված է նրանով, որ այդ արարքով վնաս է հասցվում բնակչության առողջությանն, որի պահպանման պոզիտիվ պարտականությունն իր վրա է վերցրել պետությունը: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության հիմքը ՀՀ Սահմանադրության 85-86-րդ հոդվածներում ամրագրված այն դրույթներն են, որոնց համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի առողջության պահպանման իրավունք: Պետության քաղաքականության հիմնական նպատակներն են` բնակչության առողջության պահպանման և բարելավման ծրագրերի իրականացումը, արդյունավետ և մատչելի բժշկական սպասարկման պայմանների ստեղծումը: Բնակչության առողջության իրավական պաշտպանության ձևերից մեկն էլ քրեաիրավական պաշտպանությունն է, որն իրականացվում է մարդկանց առողջությանը վնաս պատճառող կամ այն վտանգի տակ դնող որոշակի արարքների համար քրեական պատասխանատվություն սահմանելով։ Թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու, իրացնելու, ինչպես նաև հաշվառելու, բաց թողնելու և գործածելու ապօրինությունը որոշվում է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի դրույթներին համապատասխան։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործության հասարակական վտանգավորությունը նրանում է, որ թմրամիջոցների և հոգեներգործուն միջոցների ապօրինի շրջանառությունը հանգեցնում է դրանց անկառավարելի տարածմանն ու չարաշահմանը և լրջորեն ազդում է բնակչության առողջական վիճակի, սոցիալ-հոգեբանական մթնոլորտի վրա, բացասաբար անդրադառնում տնտեսության, քաղաքականության և իրավակարգի վրա, իսկ շրջանառության արդյունքում, երբ դրանք հասնում են իրենց հասցեատերերին, վերջիններիս առողջությանը պատճառվող վնասը դառնում է անխուսափելի: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է նաև, որ տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորությունը պարզելիս դատարանն, ի թիվս գնահատման ենթակա այլ հանգամանքների պետք է հաշվի առնի -թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), -դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածում» նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը): Անդրադառնալով կատարված արարքի հանգամանքներին` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Մարտիրոսյանը ապօրինի իրացրել է զգալի չափ հանդիսացող` 1.03 գրամ հաստատուն քաշով «Ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն ունի բարձր վտանգավորություն, քանի որ ի համեմատ այլ թմրամիջոցների (օրինակ` մարիխուանա և այլն)` դրա ավելի նվազ քաշն է համարվում պատժելի, ընդ որում` ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման` թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող թիվ 1 հավելվածի համաձայն զգալի չափի համար սահմանված է 0,5-2,5 գրամը: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ամբաստանյալի անձը բնութագրող պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին: Այսպես` ըստ սույն գործի տվյալների` ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք չի արձանագրվել, իսկ պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է դիտվում հանցանքը կատարելու վտանգավոր ռեցեդիվը: Վերոգրյալի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն, ինչպես նաև խախտված հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության հանգամանքները, նպատակներն ու շարժառիթներն, ինչպես նաև ամբաստանյալի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժ մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պարագայում հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների ի կատար ածմանը: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս թույլ չի տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, ուստի բարձրացված հարցի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի հունվարի 10-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Արմեն Գառնիկի Մարտիրոսյանի երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել անփոփոխ, իսկ ամբաստանյալ Արմեն Մարտիրոսյանի պաշտպան Անի Թորոսյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-06-2019 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 25-10-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 13 հատորից. 251, 251, 252, 218, 239, 247,248, 349, 136, 129, 128, 224 , 110 թերթերից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 25-10-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 13 հատորից. 251, 251, 252, 218, 239, 247,248, 349, 136, 129, 128, 224 , 110 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-37765/19 |