Գործ No ԵԱՔԴ/0112/01/16

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ՙ06՚ դեկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Նելլի Աշրաֆյանի
պաշտպաններ Թամարա Բաղդասարյանի
Լիաննա Գասպարյանի
Մարինե Ֆարմանյանի
Ժորա Համբարձումյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Ռոմելլա Ռոբերտի Շաղբաթյանի /ծնված 1981 թվականի մայիսի 23-ին` Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Երևան, Մամիկոնյանց 62-րդ շենք, 147-րդ բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով,

Հռիփսիմե Ռուբիկի Շաղբաթյանի /ծնված 1959 թվականի մարտի 14-ին` Իջևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Երևան, Գրիբոյեդով 1-ին նրբանցք, 11-րդ շենք, 126-րդ բնակարան, բնակվող` Մամիկոնյանց 62 շենք, 147 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով,

Լյուդմիլա Իշխանի Սարգսյանի /ծնված 1973 թվականի փետրվարի 18-ին` Գյումրի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, աշխատում է ՙՀաուս՚ ռեստորանում` որպես սպասք լվացող, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Գյումրի, Մուշ 2-րդ թաղամաս, 38-րդ շենք, 60-րդ բնակարան, բնակվող` քաղաք Երևան, Կոմիտասի պողոտա, 65-րդ շենք, 59-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:

ՊԱՐԶԵՑ

2016 թվականի հունվարի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 14104116 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 27-ին Ռոմելլա Ռոբերտի Շաղբաթյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի ապլիլի 3-ին Ռոմելլա Շաղբաթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2016 թվականի մայիսի 28-ին Լյուդմիլա Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի հունիսի 3-ին Հռիփսիմե Շաղբաթյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի հունիսի 13-ին թիվ 14104116 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ռոմելլա Շաղբաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի հունվարի 10-ին` ժամը 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով 1-ին նրբանցք 11 շենքի շքամուտքում, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ, ծեծի է ենթարկել Լյուդմիլա Սարգսյանին` այն է` բռնելով վերջինիս մազերից այս ու այն կողմ է քաշել, ձեռքերով հարվածներ հասցրել ծոծրակին և դեմքին, որից հետո տեսնելով, որ ՀՀ ոստիկանության Արաբկիր բաժնի ՀՈ տեսուչ Տ.Կարապետյանը թույլ չի տալիս, որպեսզի մոտենա Լյուդմիլա Սարգսյանին` գետնից վերցրել է բետոնե կտորը և նետել Լյուդմիլա Սարգսյանի ուղղությամբ, որը դիպչել է նրա ձախ թևին` Լյուդմիլա Սարգսյանին պատճառելով առաղջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող` աջ այտաթշային շրջանի քերծվածքի, ձախ նախաբազկի միջին երրորդականի առաջադրսային մակերեսի արյունազեղման ձևերով մարմնական վնասվածքներ:՚:

Ամբաստանյալ Հռիփսիմե Շաղբաթյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա 2016 թվականի հունվարի 10-ին` ժամը 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով 1-ին նրբանցք 11 շենքի շքամուտքում, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ, ծեծի է ենթարկել Լյուդմիլա Սարգսյանին, այն է` բռնելով վերջինիս մազերից այս ու այն կողմ է քաշել, ձեռքերով հարվածներ հասցրել ծոծրակին` պատճառելով ֆիզիկական ցավ:՚:

Ամբաստանյալ Լյուդմիլա Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա 2016 թվականի հունվարի 10-ին` ժամը 20:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Գրիբոյեդով 1-ին նրբանցք 11 շենքի շքամուտքում, կենցաղային հարցերի շուրջ առաջացած վիճաբանության ժամանակ, ծեծի է ենթարկել Հռիփսիմե Ռուբինի Շաղբաթյանին` այն է` բռնելով մատներց ոլորել է ձեռքը, թևը դնելով կզակի տակ` հրել է պատին և բռնելով մազերից այս ու այն կողմ է քաշել` Հ.Շաղբաթյանին պատճառելով առաղջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող` աջ դաստակի 5-րդ մասի սալջարդ վերքի, ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի ձևով մարմնական վնասվածքներ:՚:

Քրեական գործի դատաքննության փուլում ամբաստանյալներ Ռոմելլա Շաղբաթյանը, Հռիփսիմե Շաղբաթյանը և Լյուդմիլա Սարգսյանը միջնորդել են իրենց նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Ամբաստանյալները հայտարարել են, որ զղջում են կատարած արարքի համար և հաշտվել են միմյանց հետ:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` ՙքրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/157/01/10 2011թ. հուլիսի 13-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահատել, որ. ՙ(...) Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում:
Նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը:
Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է: Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ ՙՈչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը՚:
Վերը նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 58-րդ հոդվածի իմաստով տուժող է այն անձը, ում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառվել է ֆիզիկական, բարոյական կամ գույքային վնաս: Այս իրավական սահմանման լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավաչափության այս պայմանի իմաստով պատճառված վնասը հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասն է:
Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը:
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ եթե տուժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացնում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հանցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշտության հիմքով ազատելուն:՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ (...) հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և (...) ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման՚:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցված թիվ 14104116 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Ռոմելլա Շաղբաթյանի, Հռիփսիմե Շաղբաթյանի և Լյուդմիլա Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրանց փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը`

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցված թիվ 14104116 քրեական գործի վարույթը կարճել և ամբաստանյալներ Ռոմելլա Ռոբերտի Շաղբաթյանի, Հռիփսիմե Ռուբիկի Շաղբաթյանի և Լյուդմիլա Իշխանի Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` նրանց փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Ռոմելլա Ռոբերտի Շաղբաթյանի, Հռիփսիմե Ռուբիկի Շաղբաթյանի և Լյուդմիլա Իշխանի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ