ԵԱՔԴ/0108/01/16


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գ.Մանուկյանի
պաշտպան` Գ.Գրիգորյանի
թարգմանիչ` Ա.Մինասյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի օգոստոսի 5-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի, ծնված 1980 թվականի օգոստոսի 2-ին, Ադրբեջանի Հանրապետություն, ք. Բաքու, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, Դեմգո ՍՊԸ <<Պանդոկ Երևան>> ռեստորանային ցանցում, որպես մատուցող, հաշվառված և բնակվում է ՀՀ, ք.Երևան, Աղբյուր Սերոբի փողոց, 52 շենք, բնակարան 4:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Հ.Պետրոսյանի 2016 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60106416 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 08.01.2016թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով, 2016 թվականի մայիսի 7-ին, ժամը 04:10-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում, ոչ սթափ վիճակում վարել է <<Վազ 2106>> մակնիշի 35 AM 500 հ/հ-ի հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան: Այսպես.
Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանը 2016 թվականի մայիսի 7-ին, ժամը 05:50-ին, Երևան քաղաքի Պռոշյան փողոցում վարել է իր անձնական օգտագործման <<Վազ 2106>> մակնիշի 35 AM 500 հ/հ-ի ավտոմեքենան, որի ընթացքում նրա վարած տրանսպորտային միջոցը կանգնեցվել է ՀՀ ոստիկանության ՃՈ 1-ին սպայական գումարտակի 6-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ Ռաֆայել Սարգսյանի կողմից, որից հետո Մ.Հարությունյանը կասկածվել է ոչ սթափ վիճակում գտնվելու մեջ, նա ուղեկցվել է <<Շտապբուժօգության>> ՓԲԸ-ի կենտրոնակայան, որտեղ բժշկի կողմից ստուգվել է նրա սթափության վիճակը, կազմվել է սթափության վիճակի զննության մասին թիվ 102450 արձանագրությունը, համաձայն որի Մ. Հարությունյանի արտաշնչած օդում առկա է եղել 0,33 մգ/լ ալկոհոլի պարունակություն: Միխաիլ Հարությունյանի կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու համար տեսուչ Ռաֆայել Սարգսյանը կազմել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԹ 760334 արձանագրությունը, որը ՃՈ համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է, որ 17.12.2015թ. Մ. Հարությունյանի նկատմամբ մեկ տարվա ընթացքում ոչ սթափ վիճակում կրկնակի անգամ տրանսպորտային միջոց վարելու համար կազմվել է թիվ ԱԹ 532827 արձանագրությունը, որի հիման վրա 08.01.2016թ. վերջինիս նկատմամբ կայացվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով զրկելու մասին որոշում:
Ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի նկատմամբ 2016 թվականի մայիսի 31-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի հունիսի 8-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Գ.Գրիգորյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված լինելու պայմաններում ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Գրիգորյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Մ.Հարությունյանի անմեղությունը ճանաչելու և հռչակելու և վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ իր պաշտպանյալին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ միջնորդությանը դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ վեց ամսից մեկ տարի ժամկետով(…):
Այսինքն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայի բովանդակային վերլուծունից բխում է, որ հիշյալ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմը առկա է բացառապես տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկվածի կարգավիճակ ձեռք բերած անձի կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու դեպքում, որպիսի հանգամանքն առկա է տվյալ դեպքում, քանի որ Մ.Հարությունյանը հանցանքը կատարելու պահին` 2016 թվականի մայիսի 7-ին, զրկված է եղել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, ուստիև դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Գ.Գրիգորյանի միջնորդությունն այդ մասով ենթակա է մերժման:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Գ.Գրիգորյանի միջնորդության մեջ նշված` իր պաշտպանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի կիրառմամբ քրեական պատասխանատվությունից ազատելուն, ապա դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մ.Հարությունյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, նպատակահարմար չի գտնում վերջինիս նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածը և նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական` Դեմգո ՍՊԸ` <<Պանդոկ Երևան>> ռեստորանային ցանցի գլխավոր տնօրեն Դ.Երեմյանի, ֆինանսական տնօրեն Ա.Գևորգյանի և հարևանների կողմից տրված բնութագրերի համաձայն Մ.Հարությունյանը աշխատում է Դեմգո ՍՊԸ` <<Պանդոկ Երևան>> ռեստորանային ցանցում` որպես մատուցող, իր աշխատանքի ընթացքում ցուցաբերել է աշխատասիրություն, ճշտապահություն և բարձր պրոֆեսիոնալիզմ, ընկերասեր է, վստահելի, հավատարիմ, երբևէ կարգապահական կամ որևէ այլ աշխատանքային նկատողություն չի ստացել, կենցաղում բարեհամբյուր է, օգնության ձեռք մեկնող:
Ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով` չկան:
Ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի պատժատեսակը և պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում, որ վերջինս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը: Վերը հիշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ չկան:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 300 (երեք հարյուր)-ապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Միխաիլ Արկադիի Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ