Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0105/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
14.6
Պատասխանող
Սերգո Ջուլհակյան
Սաթիկ Այվազյան
Սերգո Ջուլհակյան Ռազմիկ
Սաթիկ Այվազյան Սամսոն
Սաթիկ Այվազյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-02-22 | 14:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-01-23 | 13:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-12-23 | 13:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-12-05 | 15:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-11-14 | 11:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-10-24 | 11:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-10-05 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-09-09 | 15:00 | 2 | Չի կայացվել | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-14 | 12:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-30 | 10:30 | 5 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0105/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
«22» փետրվարի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
ամբաստանյալներ
Մ.Պապոյան
Ա.Ազարյան
Ա.Դանիելյան
Հ.Հակոբյան
Ա.Մնացականյան
Ս.Ջուլհակյան
Ս.Այվազյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի (ծնված` 1959 թվականի մարտի 20-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 7-րդ փողոցի 18-րդ տանը) և Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի (ծնված` 1958 թվականի հունվարի 7-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 10-րդ փողոցի 7-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Վ.Մղդեսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 12145314 քրեական գործը:
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել թիվ 12110515 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել 12114314 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12145314 համարով:
2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12110515 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12110515 համարով:
2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ստյոպա Հովասափյանի և Հովհաննես Մարգարյանի մասը, որին շնորհվել է 59100516 համարը:
2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սերգո Ջուլհակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, զբաղեցնելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Հովասափյանի հետ: Սերգո Ջուլհակյանը Ստյոպա Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինին առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և Ստյոպա Հովասափյանին է հանձնել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցքի 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ:
2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սաթիկ Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի 2007 թվականի հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Սաթիկ Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժով վերջինը հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի ենթական: Սերգո Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինին չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Սերգո Ջուլհակյանի պահանջով 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և վերջինի հաստատմանն է ներկայացրել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Սերգո Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ստյոպա Հովասափյանին: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցք 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ:
2016 թվականի հունիսի 6-ին Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի վերաբերյալ թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0105/01/16 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի համաձայն` Սերգո Ջուլհակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Սաթիկ Այվազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2016 թվականի օգոստոսի 17-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2016 թվականի օգոստոսի 15-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը մասնակի` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի, Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը` 3 տարի ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, ուստի ենթակա է բեկանման: Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռում հատկապես ընդգծելով անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու պահանջը սահմանող քրեաիրավական նորմերը և մեջբերելով այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհասկանալի պատճառով զերծ է մնացել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը սահմանող քրեաիրավական նորմերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից տրված մեկնաբանությունները մեջբերելուց և նշված հարցը դրանց համատեքստում դիտարկելուց: Արդյունքում, Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է, որ անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի սանկցիայով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կարող է նշանակվել միայն բացառիկ, այսինքն` ոչ սովորական հանգամանքների առկայության պայմաններում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքում դրել է այնպիսի հանգամանքներ, որոնք ոչ թե բացառիկ չեն, այլ ակնհայտ սովորական են, վերաբերելի են անձանց անսահմանափակ լայն շրջանակին և առկա են քրեական գործերի մեծամասնությամբ: Հատկապես շեշտադրման է արժանի, որ նախկինում դատապարտված չլինելը, ամուսնացած լինելը և դրականորեն բնութագրվելը, մեղքն ընդունելը և նախաքննության ընթացքում ճշմարիտ ցուցմունք տալը բացառիկ` անձանց նեղ շրջանակին բնորոշ հանգամանքներ չեն: Դրանք բացառիկ կարող էին դիտվել, եթե անձանց մեծամասնությունը բնութագրվեր բացասական, լիներ նախկինում դատապարտված և չամուսնացած: Նշված հանգամանքները բացառիկ չեն նաև իրենց համակցությամբ, այն պատճառով, որ ինչպես ամբաստանյալների պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներն ինքնին, այնպես էլ դրանց միաժամանակյա առկայությունը բացառություն չեն և առկա են դեպքերի գերակշիռ մեծամասնության պարագայում: Ընդ որում` նշված հանգամանքները բացառիկ չեն կարող դիտվել ոչ միայն իրենց սովորական լինելու, այլև այն պատճառով, որ դրանք կապված չեն հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի պարտադիր պահանջն է: Այսպիսով` Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատիժը չի նշանակել` խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված և դրա վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից բխող պահանջները: Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված նորմը, որը ենթակա չէր կիրառման և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանին և Սաթիկ Այվազյանին անհիմն ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատժից, այսինքն` Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որը հիմք է դատավճիռը բեկանելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով դատախազի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալների պատասխանները` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Հատկանշական է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունների կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրանց գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այլև նրանց անձը, նրանց պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար չպետք է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է մասնավորապես այն հանգամանքով, որ.
- Սերգո Ջուլհակյանը 1998 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքի ղեկավար, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում համայնքի հիմնախնդիրների լուծման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի աշխատակազմի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, համայնքի զարգացման բնագավառում կատարել է մի շարք ծրագրեր, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար,
- Սաթիկ Այվազյանը 1996 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքապետարանի աշխատակազմում, 2007 թվականից մինչև օրս աշխատում է որպես համայնքի ղեկավարի օգնական` կատարելով քարտուղարի պարտականությունները, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում աշխատակազմի լիազորությունների կատարման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի և համայնքապետարանի աշխատակազմերի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար օգնական:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում նկատել, որ ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրանց կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն վերջինների նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ չնշանակելը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
«22» փետրվարի 2017թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
ամբաստանյալներ
Մ.Պապոյան
Ա.Ազարյան
Ա.Դանիելյան
Հ.Հակոբյան
Ա.Մնացականյան
Ս.Ջուլհակյան
Ս.Այվազյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի (ծնված` 1959 թվականի մարտի 20-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 7-րդ փողոցի 18-րդ տանը) և Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի (ծնված` 1958 թվականի հունվարի 7-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 10-րդ փողոցի 7-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Վ.Մղդեսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 12145314 քրեական գործը:
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել թիվ 12110515 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել 12114314 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12145314 համարով:
2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12110515 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12110515 համարով:
2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ստյոպա Հովասափյանի և Հովհաննես Մարգարյանի մասը, որին շնորհվել է 59100516 համարը:
2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սերգո Ջուլհակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, զբաղեցնելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Հովասափյանի հետ: Սերգո Ջուլհակյանը Ստյոպա Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինին առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և Ստյոպա Հովասափյանին է հանձնել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցքի 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ:
2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սաթիկ Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի 2007 թվականի հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Սաթիկ Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժով վերջինը հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի ենթական: Սերգո Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինին չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Սերգո Ջուլհակյանի պահանջով 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և վերջինի հաստատմանն է ներկայացրել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Սերգո Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ստյոպա Հովասափյանին: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցք 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ:
2016 թվականի հունիսի 6-ին Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի վերաբերյալ թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0105/01/16 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի համաձայն` Սերգո Ջուլհակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Սաթիկ Այվազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2016 թվականի օգոստոսի 17-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2016 թվականի օգոստոսի 15-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը մասնակի` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի, Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը` 3 տարի ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, ուստի ենթակա է բեկանման: Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռում հատկապես ընդգծելով անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու պահանջը սահմանող քրեաիրավական նորմերը և մեջբերելով այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհասկանալի պատճառով զերծ է մնացել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը սահմանող քրեաիրավական նորմերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից տրված մեկնաբանությունները մեջբերելուց և նշված հարցը դրանց համատեքստում դիտարկելուց: Արդյունքում, Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է, որ անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի սանկցիայով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կարող է նշանակվել միայն բացառիկ, այսինքն` ոչ սովորական հանգամանքների առկայության պայմաններում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքում դրել է այնպիսի հանգամանքներ, որոնք ոչ թե բացառիկ չեն, այլ ակնհայտ սովորական են, վերաբերելի են անձանց անսահմանափակ լայն շրջանակին և առկա են քրեական գործերի մեծամասնությամբ: Հատկապես շեշտադրման է արժանի, որ նախկինում դատապարտված չլինելը, ամուսնացած լինելը և դրականորեն բնութագրվելը, մեղքն ընդունելը և նախաքննության ընթացքում ճշմարիտ ցուցմունք տալը բացառիկ` անձանց նեղ շրջանակին բնորոշ հանգամանքներ չեն: Դրանք բացառիկ կարող էին դիտվել, եթե անձանց մեծամասնությունը բնութագրվեր բացասական, լիներ նախկինում դատապարտված և չամուսնացած: Նշված հանգամանքները բացառիկ չեն նաև իրենց համակցությամբ, այն պատճառով, որ ինչպես ամբաստանյալների պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներն ինքնին, այնպես էլ դրանց միաժամանակյա առկայությունը բացառություն չեն և առկա են դեպքերի գերակշիռ մեծամասնության պարագայում: Ընդ որում` նշված հանգամանքները բացառիկ չեն կարող դիտվել ոչ միայն իրենց սովորական լինելու, այլև այն պատճառով, որ դրանք կապված չեն հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի պարտադիր պահանջն է: Այսպիսով` Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատիժը չի նշանակել` խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված և դրա վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից բխող պահանջները: Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված նորմը, որը ենթակա չէր կիրառման և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանին և Սաթիկ Այվազյանին անհիմն ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատժից, այսինքն` Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որը հիմք է դատավճիռը բեկանելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով դատախազի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալների պատասխանները` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Հատկանշական է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունների կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրանց գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այլև նրանց անձը, նրանց պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար չպետք է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է մասնավորապես այն հանգամանքով, որ.
- Սերգո Ջուլհակյանը 1998 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքի ղեկավար, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում համայնքի հիմնախնդիրների լուծման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի աշխատակազմի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, համայնքի զարգացման բնագավառում կատարել է մի շարք ծրագրեր, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար,
- Սաթիկ Այվազյանը 1996 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքապետարանի աշխատակազմում, 2007 թվականից մինչև օրս աշխատում է որպես համայնքի ղեկավարի օգնական` կատարելով քարտուղարի պարտականությունները, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում աշխատակազմի լիազորությունների կատարման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի և համայնքապետարանի աշխատակազմերի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար օգնական:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում նկատել, որ ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրանց կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն վերջինների նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ չնշանակելը պետք է թողնել անփոփոխ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0105/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ14՚ հուլիսի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արա Մնացականյանի
պաշտպան Անահիտ Բաբայանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի /ծնված 1959 թվականի մարտի 20-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 7-րդ փողոց, 18-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով:
Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի /ծնված 1958 թվականի հունվարի 07-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի քարտուղար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 10-րդ փողոց, 7-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրշրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12145314 քրեական գործը:
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 12110515 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մասով հարուցվել է թիվ 12114315 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12145314 համարով:
2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ս.Հովասափյանի և Հ.Մարգարյանի մասը և շնորհվել 59100516 համարը:
2016 թվականի մայիսի 30-ին Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 314-րդ հոդվածով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի հունիսի 06-ին թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, զբաղեցնելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք.
Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998թ. նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Սուրենի Հովասափյանի հետ: Ս.Ջուլհակյանը Ս.Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինիս առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 21.06.2013թ. կազմել և Ս.Հովասափյանին է հանձնել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք:
Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚:
Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք.
Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի 2007թ. հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Ս.Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժող վերջինս հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի ենթական:
Ս.Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինիս չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Ս.Ջուլհակյանի պահանջով 21.06.2013թ. կազմել և վերջինիս հաստատմանն է ներկայացրել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Ս.Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ս.Հովասափյանին:
Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Անահիտ Բաբայանը:
Մեղադրող Արա Մնացականյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նրանք կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց մեղսագրվող արարքը, այն է` հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, անձնական դրդումներով` կազմել և հանձնել են կեղծ փաստաթուղթ:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ՀՀ Լոռու մարզպետարանի կողմից բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատժի` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժը պետք է չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը բացառիկ հանգամանք է դիտում ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալների, նրանց պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Բացի այդ, ՀՀ Լոռու մարզպետի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Քննարկելով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյաի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ինչ վերաբերվում է իրեղեն ապացույցներին, ապա, հաշվի առնելով, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 17 հեկտար մակերեսով անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 656650 վկայականի պատճենը գտնվում է կադաստրային գործերում, իսկ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի կողմից 21.06.2013թ. թվագրմամբ տրված տեղեկանքը, սեփականության իրավունքի ճանաչման պահանջի մասին Ստյոպա Հովասափյանի դիմումը և 15.04.2010թ. Ռուզվելտ Մեսրոպյանի և Ստյոպա Հովասափյանի միջև կնքված ներքին առուվաճառքի պայմանագրի պատճենը գտնվում են Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԷԴ/0751/02/13 քաղաքացիական գործում, ուստի դատարանը դրանց տնօրինմանը չի անդրադառնում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ14՚ հուլիսի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արա Մնացականյանի
պաշտպան Անահիտ Բաբայանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի /ծնված 1959 թվականի մարտի 20-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 7-րդ փողոց, 18-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով:
Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի /ծնված 1958 թվականի հունվարի 07-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի քարտուղար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 10-րդ փողոց, 7-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրշրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12145314 քրեական գործը:
2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 12110515 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մասով հարուցվել է թիվ 12114315 քրեական գործը:
2015 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12145314 համարով:
2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ս.Հովասափյանի և Հ.Մարգարյանի մասը և շնորհվել 59100516 համարը:
2016 թվականի մայիսի 30-ին Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 314-րդ հոդվածով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի հունիսի 06-ին թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, զբաղեցնելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք.
Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998թ. նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Սուրենի Հովասափյանի հետ: Ս.Ջուլհակյանը Ս.Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինիս առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 21.06.2013թ. կազմել և Ս.Հովասափյանին է հանձնել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք:
Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚:
Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք.
Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի 2007թ. հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Ս.Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժող վերջինս հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի ենթական:
Ս.Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինիս չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Ս.Ջուլհակյանի պահանջով 21.06.2013թ. կազմել և վերջինիս հաստատմանն է ներկայացրել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Ս.Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ս.Հովասափյանին:
Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Անահիտ Բաբայանը:
Մեղադրող Արա Մնացականյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նրանք կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց մեղսագրվող արարքը, այն է` հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, անձնական դրդումներով` կազմել և հանձնել են կեղծ փաստաթուղթ:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ՀՀ Լոռու մարզպետարանի կողմից բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատժի` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժը պետք է չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը բացառիկ հանգամանք է դիտում ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալների, նրանց պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Բացի այդ, ՀՀ Լոռու մարզպետի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառելու մասին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Քննարկելով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյաի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ինչ վերաբերվում է իրեղեն ապացույցներին, ապա, հաշվի առնելով, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 17 հեկտար մակերեսով անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 656650 վկայականի պատճենը գտնվում է կադաստրային գործերում, իսկ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի կողմից 21.06.2013թ. թվագրմամբ տրված տեղեկանքը, սեփականության իրավունքի ճանաչման պահանջի մասին Ստյոպա Հովասափյանի դիմումը և 15.04.2010թ. Ռուզվելտ Մեսրոպյանի և Ստյոպա Հովասափյանի միջև կնքված ներքին առուվաճառքի պայմանագրի պատճենը գտնվում են Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԷԴ/0751/02/13 քաղաքացիական գործում, ուստի դատարանը դրանց տնօրինմանը չի անդրադառնում:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը:
Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0105/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-06-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12110515 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սերգո Ջուլհակյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, զբաղեցնելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սաթիկ Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սերգո |
| Ազգանուն | Ջուլհակյան |
| Հայրանուն | Ռազմիկ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սաթիկ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հայրանուն | Սամսոն |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 14.6 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 07-06-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-06-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 09-06-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-06-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սաթիկ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սերգո |
| Ազգանուն | Ջուլհակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արա |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 14-07-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սերգո |
| Ազգանուն | Ջուլհակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 14-07-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Այլ պատժաչափեր | Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ է նշանակվել (ՀՀ քր. օր 64 հոդ) |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սաթիկ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 14-07-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Այլ պատժաչափեր | Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ է նշանակվել (ՀՀ քր. օր 64 հոդ) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0105/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ14՚ հուլիսի 2016 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Արա Մնացականյանի պաշտպան Անահիտ Բաբայանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի /ծնված 1959 թվականի մարտի 20-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 7-րդ փողոց, 18-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով: Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի /ծնված 1958 թվականի հունվարի 07-ին` Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի քարտուղար, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Լոռու մարզ, գյուղ Ուռուտ, 10-րդ փողոց, 7-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրշրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 12145314 քրեական գործը: 2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 12110515 քրեական գործը: 2015 թվականի ապրիլի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մասով հարուցվել է թիվ 12114315 քրեական գործը: 2015 թվականի ապրիլի 03-ին թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 12145314 համարով: 2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ս.Հովասափյանի և Հ.Մարգարյանի մասը և շնորհվել 59100516 համարը: 2016 թվականի մայիսի 30-ին Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքիի 314-րդ հոդվածով և նրանց նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2016 թվականի հունիսի 06-ին թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, զբաղեցնելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք. Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998թ. նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Սուրենի Հովասափյանի հետ: Ս.Ջուլհակյանը Ս.Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինիս առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 21.06.2013թ. կազմել և Ս.Հովասափյանին է հանձնել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚: Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք. Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի 2007թ. հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Ս.Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժող վերջինս հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Ս.Ջուլհակյանի ենթական: Ս.Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինիս չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Ս.Ջուլհակյանի պահանջով 21.06.2013թ. կազմել և վերջինիս հաստատմանն է ներկայացրել ՀՀ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Ս.Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ս.Հովասափյանին: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հ.Մարգարյանի ուղղորդմամբ Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6 նրբանքց 8 հասցեի 17.0 հա հողամասի նկատմամբ 04.07.2013թ. դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանը և Սաթիկ Այվազյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Անահիտ Բաբայանը: Մեղադրող Արա Մնացականյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նրանք կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված իրենց մեղսագրվող արարքը, այն է` հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, անձնական դրդումներով` կազմել և հանձնել են կեղծ փաստաթուղթ: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը): Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը: Ամբաստանյալ Սերգո Ջուլհակյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ՀՀ Լոռու մարզպետարանի կողմից բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն: Ամբաստանյալ Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, ակտիվորեն աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն: Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատժի` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ լրացուցիչ պատիժը պետք է չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը բացառիկ հանգամանք է դիտում ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալների, նրանց պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Բացի այդ, ՀՀ Լոռու մարզպետի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚: Քննարկելով ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյաի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ինչ վերաբերվում է իրեղեն ապացույցներին, ապա, հաշվի առնելով, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ ճանաչված 17 հեկտար մակերեսով անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 656650 վկայականի պատճենը գտնվում է կադաստրային գործերում, իսկ Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի կողմից 21.06.2013թ. թվագրմամբ տրված տեղեկանքը, սեփականության իրավունքի ճանաչման պահանջի մասին Ստյոպա Հովասափյանի դիմումը և 15.04.2010թ. Ռուզվելտ Մեսրոպյանի և Ստյոպա Հովասափյանի միջև կնքված ներքին առուվաճառքի պայմանագրի պատճենը գտնվում են Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԷԴ/0751/02/13 քաղաքացիական գործում, ուստի դատարանը դրանց տնօրինմանը չի անդրադառնում: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չկիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 14-07-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 13 հատորից. 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296, 177, 263, 334, 287, 310, 60 թերթերից: |
| Գործին կից նյութերը | 12-րդ հատորին կցված է Ս. Ջուլհակյանի և Ս. Այվազյանի անձնագրերը: |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-08-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 22-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296, 177, 263, 334, 287, 310, 60 |
| Գործին կից նյութերը | 12-րդ հատորին կցված է Ս. Ջուլհակյանի և Ս. Այվազյանի անձնագրերը: |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-17691/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 18-04-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-04-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 14 հատորից. 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296, 177, 263, 334, 287, 310, 60, 102 թերթից: |
| Գործին կից նյութերը | Ուռուտ գյուղի գյուղապետարանից առգրավված մատյանները՝ թվով 2 հատ և ըստ օրենքի ժառանգության իրավունքի վկայագիրը /ժառանգական գործ՝ 150, գրանցամատյան՝ 3445/ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 14 հատորից. 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296, 177, 263, 334, 287, 310, 60, 102 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0105/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 17-08-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 12-08-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Սերգո Ջուլհակյան ,Սաթիկ Այվազյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակի` պատժի մասով բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի /ՀՀ քր օր-ի 314 հոդ. - տուգանք` 300.000 ՀՀ դրամի չափով , ՀՀ քր.օր. 64 հոդ. կիրառմամբ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը / և Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի /ՀՀ քր օր-ի 314 հոդ. - տուգանք` 300.000 ՀՀ դրամի չափով , ՀՀ քր.օր. 64 հոդ. կիրառմամբ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը /վերաբերյալ 14.07.2016թ. կայացված դատավճիռը`ՀՀ քր.օր. 64 հոդ. կիրառումը վերացնել և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը` 3 տարի ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-08-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-08-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 01-09-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատավարության կողմերի բացակայության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի ամենամյա հերթական արձակուրդում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-02-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սերգո |
| Ազգանուն | Ջուլհակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Սաթիկ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0105/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ «22» փետրվարի 2017թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ ամբաստանյալներ Մ.Պապոյան Ա.Ազարյան Ա.Դանիելյան Հ.Հակոբյան Ա.Մնացականյան Ս.Ջուլհակյան Ս.Այվազյան դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ Սերգո Ռազմիկի Ջուլհակյանի (ծնված` 1959 թվականի մարտի 20-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 7-րդ փողոցի 18-րդ տանը) և Սաթիկ Սամսոնի Այվազյանի (ծնված` 1958 թվականի հունվարի 7-ին Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջին-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Լոռու մարզի Ուռուտ գյուղի 10-րդ փողոցի 7-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2014 թվականի հուլիսի 16-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունու քննչական բաժնի քննիչ Վ.Մղդեսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 12145314 քրեական գործը: 2015 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել թիվ 12110515 քրեական գործը: 2015 թվականի ապրիլի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է և վարույթ է ընդունվել 12114314 քրեական գործը: 2015 թվականի ապրիլի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Թումաղայանի որոշմամբ թիվ 12114314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12145314 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12145314 համարով: 2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2015 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ.Մաթևոսյանի որոշմամբ թիվ 12145314 քրեական գործը միացվել է թիվ 12110515 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է 12110515 համարով: 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: 2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործից անջատվել է Ստյոպա Հովասափյանի և Հովհաննես Մարգարյանի մասը, որին շնորհվել է 59100516 համարը: 2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սերգո Ջուլհակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, զբաղեցնելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սերգո Ջուլհակյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ից զբաղեցնելով նույն համայնքի ղեկավարի պաշտոնը, ճանաչել և բարիդրացիական հարաբերությունների մեջ է գտնվել հարևանությամբ գտնվող Սվերդլով համայնքի բնակիչ Ստյոպա Հովասափյանի հետ: Սերգո Ջուլհակյանը Ստյոպա Հովասափյանի խնդրանքով, նրան ծառայություն մատուցելու շահագրգռվածությունից ելնելով և այդ կերպ վերջինին առավել հաճոյանալու և ունեցած հարաբերությունները պահպանելու նպատակադրվածությամբ 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և Ստյոպա Հովասափյանին է հանձնել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Գևորգի Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցքի 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ: 2016 թվականի մայիսի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչություն ՀԿԳ քննիչ Ա.Մարգարյանի որոշմամբ թիվ 12110515 քրեական գործով Սաթիկ Այվազյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով` այն արարքի համար, որ նա, հանդիսանալով կազմակերպական-տնօրինչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, կատարել է պաշտոնեական կեղծիք: Այսպես. Սաթիկ Այվազյանը, բնակվելով Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքում, համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի 2007 թվականի հունվարի 5-ի թիվ 1 կարգադրությամբ նշանակվելով նույն համայնքի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում, միաժամանակ վերոնշյալ կարգադրությամբ Սաթիկ Այվազյանի վրա մշտական հիմունքներով նույն համայնքի աշխատակազմի քարտուղարի պարտականությունները դրվելու ուժով վերջինը հանդիսացել է պաշտոնատար անձ և ի պաշտոնե` համայնքի ղեկավար Սերգո Ջուլհակյանի ենթական: Սերգո Ջուլհակյանի հանձնարարությամբ, վերջինին չհակադրվելու և այդ կերպ նրա բացասական վերաբերմունքին չարժանանալու ու փոխհարաբերությունները չվատթարացնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով` Սերգո Ջուլհակյանի պահանջով 2013 թվականի հունիսի 21-ին կազմել և վերջինի հաստատմանն է ներկայացրել Լոռու մարզի Ուռուտ համայնքի նախկին բնակիչ, հանգուցյալ Ռուզվելտ Մեսրոպյանի` ժառանգներ չունենալու վերաբերյալ կեղծ տեղեկանք, որը Սերգո Ջուլհակյանի կողմից հաստատվել և հանձնվել է Ստյոպա Հովասափյանին: Տրամադրված կեղծ տեղեկանքը Ստյոպա Հովասափյանը, Հովհաննես Մարգարյանի ուղղորդմամբ, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան ներկայացնելով, Երևանի քաղաքապետարանի հաշվեկշռում գտնվող, Ռուզվելտ Մեսրոպյանի անվամբ կեղծ փաստաթղթավորված Երևան քաղաքի Արին-Բերդի 6-րդ նրբանցք 8-րդ հասցեի 17 հա հողամասի նկատմամբ 2013 թվականի հուլիսի 4-ին դատարանի թիվ ԵԷԴ/0751/02/13 դատական ակտի հիման վրա գրանցվել է իր սեփականության իրավունքը` որպիսի գործողություններով խաբեությամբ ապօրինի իրավունք են ձեռք բերել Երևանի քաղաքապետարանին պատկանող, առանձնապես խոշոր չափ կազմող 499.800.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 17 հա մակերեսով հողամասի նկատմամբ: 2016 թվականի հունիսի 6-ին Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի վերաբերյալ թիվ 12110515 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0105/01/16 համարը: Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի համաձայն` Սերգո Ջուլհակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սերգո Ջուլհակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Սաթիկ Այվազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: 2016 թվականի օգոստոսի 17-ին (փոստային ծառայությանն է հանձնվել 2016 թվականի օգոստոսի 15-ին) Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը` Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը մասնակի` պատժի մասով, բեկանել և փոփոխել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառումը վերացնել և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի, Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ որպես լրացուցիչ պատիժ նշանակել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը` 3 տարի ժամկետով: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/16 քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ, ուստի ենթակա է բեկանման: Առաջին ատյանի դատարանը, դատավճռում հատկապես ընդգծելով անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու պահանջը սահմանող քրեաիրավական նորմերը և մեջբերելով այդ կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհասկանալի պատճառով զերծ է մնացել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հիմքերը սահմանող քրեաիրավական նորմերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից տրված մեկնաբանությունները մեջբերելուց և նշված հարցը դրանց համատեքստում դիտարկելուց: Արդյունքում, Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է, որ անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի սանկցիայով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կարող է նշանակվել միայն բացառիկ, այսինքն` ոչ սովորական հանգամանքների առկայության պայմաններում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման հիմքում դրել է այնպիսի հանգամանքներ, որոնք ոչ թե բացառիկ չեն, այլ ակնհայտ սովորական են, վերաբերելի են անձանց անսահմանափակ լայն շրջանակին և առկա են քրեական գործերի մեծամասնությամբ: Հատկապես շեշտադրման է արժանի, որ նախկինում դատապարտված չլինելը, ամուսնացած լինելը և դրականորեն բնութագրվելը, մեղքն ընդունելը և նախաքննության ընթացքում ճշմարիտ ցուցմունք տալը բացառիկ` անձանց նեղ շրջանակին բնորոշ հանգամանքներ չեն: Դրանք բացառիկ կարող էին դիտվել, եթե անձանց մեծամասնությունը բնութագրվեր բացասական, լիներ նախկինում դատապարտված և չամուսնացած: Նշված հանգամանքները բացառիկ չեն նաև իրենց համակցությամբ, այն պատճառով, որ ինչպես ամբաստանյալների պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, նրանց անձը բնութագրող հանգամանքներն ինքնին, այնպես էլ դրանց միաժամանակյա առկայությունը բացառություն չեն և առկա են դեպքերի գերակշիռ մեծամասնության պարագայում: Ընդ որում` նշված հանգամանքները բացառիկ չեն կարող դիտվել ոչ միայն իրենց սովորական լինելու, այլև այն պատճառով, որ դրանք կապված չեն հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի պարտադիր պահանջն է: Այսպիսով` Առաջին ատյանի դատարանը սույն գործով ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատիժը չի նշանակել` խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված և դրա վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից բխող պահանջները: Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված նորմը, որը ենթակա չէր կիրառման և ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանին և Սաթիկ Այվազյանին անհիմն ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր լրացուցիչ պատժից, այսինքն` Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որը հիմք է դատավճիռը բեկանելու համար: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով դատախազի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալների պատասխանները` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի դրույթները: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները (...)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը: Հատկանշական է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունների կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի իմաստով բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առել ոչ միայն կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրանց գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, այլև նրանց անձը, նրանց պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն գտել է, որ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված արարք կատարելու համար չպետք է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը: Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է մասնավորապես այն հանգամանքով, որ. - Սերգո Ջուլհակյանը 1998 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքի ղեկավար, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում համայնքի հիմնախնդիրների լուծման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի աշխատակազմի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, համայնքի զարգացման բնագավառում կատարել է մի շարք ծրագրեր, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար, - Սաթիկ Այվազյանը 1996 թվականից մինչև օրս աշխատում է Ուռուտ համայնքապետարանի աշխատակազմում, 2007 թվականից մինչև օրս աշխատում է որպես համայնքի ղեկավարի օգնական` կատարելով քարտուղարի պարտականությունները, աշխատանքային գործունեության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, համայնքի հոգսերով ապրող և բարեխիղճ անձնավորություն, սկզբունքային է, նախաձեռնող, ամենօրյա հետևողական աշխատանք է տանում աշխատակազմի լիազորությունների կատարման ուղղությամբ, վայելում է մարզպետարանի և համայնքապետարանի աշխատակազմերի և իր հետ շփվող անձանց հարգանքը և վստահությունը, միաժամանակ մարզպետը խնդրել է նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը չկիրառել և հնարավորություն ընձեռել, որ նա շարունակի աշխատել որպես համայնքի ղեկավար օգնական: Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում նկատել, որ ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալների անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրանց կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում իրավացիորեն վերջինների նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին: Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Սերգո Ջուլհակյանի և Սաթիկ Այվազյանի նկատմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ չնշանակելը պետք է թողնել անփոփոխ: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 14-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 22-02-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 12-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296,277, 263, 334, 287, 310, 60, 92 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 12-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 250, 207, 352, 124, 299, 296,277, 263, 334, 287, 310, 60, 92 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-10217/17 |