Հիմնական

Գործի համար: ԵԱՔԴ/0102/01/16
Վիճակագրական տողի համար : 11.1

Պատասխանող

Շավարշ Սահակյան
Շավարշ Սահակյան
Գայանե Մարգարյան Զավեն
Շավարշ Սահակյան Սուրիկ
Խաչատուր Ներսիսյան Մանվել
Խաչատուր Ներսիսյան
Շավարշ Սահակյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Մնացական Հարությունյան

Գրիգոր Հովհաննիսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Դավիթ Բալայան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Մնացական Հարությունյան

Գրիգոր Հովհաննիսյան

Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն

Արսեն Նիկողոսյան

Երևան քաղաքի դատարան

Դավիթ Բալայան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Գայանե Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, գործելով մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգոր Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <Բուպրենորֆին> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <Սուբոտեքս> տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Երևան քաղաքի դատարան 2026-07-17 10:30 3
Երևանի քրեական դատարան 2026-05-19 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2026-02-19 16:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-12-16 10:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-10-15 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-08-13 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-06-13 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-04-04 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2025-01-17 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2024-10-23 11:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2024-07-31 16:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2024-05-20 11:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2024-02-26 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-12-05 16:00 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-10-06 16:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-09-15 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-07-11 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-05-29 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-03-23 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2023-01-26 10:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2022-11-24 14:30 3 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևան քաղաքի դատարան 2022-10-17 13:00 3 Կայացել է Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի՝ վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 267-.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, քրեական գործը՝ Հ.Մարտիկյանի քարտուղարությամբ, նշանակել դռնբաց դատական քննության 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրի շենքում: Դատական նիստին ապահովել մեղադրողի և ամբաստանյալի մասնակցությունը: Գործի քննությանը՝ որպես ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան, թույլատրել վերջինիս կողմից ընտրած փաստաբան Մամիկոն Մանուկյանի մասնակցությունը: Դատակոչված վկաների ներկայությունը ապահովել հետագա դատական նիստերի ընթացքում՝ դրա անհրաժեշտության դեպքում: ԴԱՏԱՎՈՐ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ
Քրեական վերաքննիչ 2022-03-14 15:50 6 Կայացվել է
Երևանի քրեական դատարան 2021-07-22 14:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2021-06-21 12:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2021-05-12 14:00 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2021-04-05 12:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2021-02-23 16:30 7 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2021-02-02 16:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-12-04 12:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-11-02 12:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-09-04 13:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-07-23 16:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-07-01 14:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-05-14 14:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2020-01-29 15:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-12-04 15:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-11-20 15:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-10-28 15:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-10-09 12:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-09-19 16:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-08-26 15:00 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-07-17 12:30 5 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-07-02 12:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-06-18 12:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-04-15 12:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-04-02 14:30 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-03-25 12:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-03-11 14:00 4 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2019-01-22 12:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-11-15 16:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-10-16 12:30 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-09-28 15:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-09-04 13:30 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-08-23 15:30 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-08-15 14:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-07-18 12:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-07-04 17:10 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-06-29 16:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-06-22 15:00 8 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2018-06-06 16:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-04-30 17:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-04-11 15:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-03-14 15:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-02-06 15:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2018-01-10 15:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-12-14 16:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-11-16 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-10-18 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-09-15 14:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-08-16 15:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-06-15 14:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-05-10 12:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-04-14 16:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-03-14 15:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2017-02-08 14:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-12-21 16:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-11-30 12:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-10-28 16:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-10-07 12:00 6 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-10-06 13:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-08-30 13:30 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Երևանի քրեական դատարան 2016-07-14 15:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն 2016-06-23 14:00 6 Կայացել է
Երևանի քրեական դատարան 2016-06-16 13:00 2 Նշանակվել է դատական նիստ
ԵԱՔԴ/0102/01/16




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ
ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«26» դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի, (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի (այսուհետ նաև՝ Դատախազ) ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Դավիթ Բալայան) 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշումը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հունիսի 03-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի և Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով: Նույն օրը հիշյալ քրեական գործը մակագրվել և երեք օր անց հանձնվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Դատավոր Ա.Նիկողոսյանի այլ դատարանի դատավոր նշանակվելու կապակցությամբ հիշյալ քրեական գործը 2018 թվականի մայիսի 25-ին վերամակագրվել և երեք օր անց հանձնվել է դատավոր Ա.Գաբրիելյանին:
2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռով Շավարշ Սահակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Գայանե Մարգարյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Դատավճիռը Շավարշ Սահակյանի մասով բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, իսկ մնացած մասով այն ուղարկվել է կատարման:
2022 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ բավարարվել է ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը բեկանվել է՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի /հինգ միլիոն ՀՀ դրամի/ չափով:
2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը որոշում է կայացրել վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին:
2022 թվականի սեպտեմբերի 19-ին քրեական գործը մակագրվել է և հաջորդ օրը հանձնվել դատավոր Դ.Բալայանին:
2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Առաջին ատայանի դատարանը բավարարել է ամբաստանյալի պաշտպանի միջնորդությունը և Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի գումարի չափը նվազեցրել է ու սահմանել նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով և նրա նկատմամբ ընտրվել է նաև ստորագրությունը չհեռանալու մասին խափանման միջոցը:
2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն (այսուհետ նաև` Ամբաստանյալ) Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստում միջնորդություն է ներկայացրել իր նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը վերացնելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է՝ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ 17.10.2022 թվականին որպես խափանման միջոց սահմանված գրավը վերացվել է և անհապաղ ազատ է արձակվել կալանքից դատական նիստերի դահլիճում: Նույն որոշմամբ Ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պահպանվել է:
2022 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը:
Բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի նախագահի մակագրությամբ հանձնվել է դատավոր Գ.Հովհաննիսյանին և դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ին:
2022 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին՝ որոշման կայացման օր նշանակելով 2022 թվականի դեկտեմբերի 26-ը:

2. Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1 Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանը՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունը իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ.-ի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է Խաչատուր Ներսիսյանին, Վահագն Վլասյանին և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց, և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարները ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին:
Այդ թվում, Շավարշ Սահակյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, իսկ ինքը Գայանե Մարգարյանին է փոխանցել 700-ից 800 հազար ՀՀ դրամ : Այդ հաբերից առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը նույն օրն իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 6-ին բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքների համար էլ ներգրավվել է, որպես մեղադրյալ»:

2.2 Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշման մեջ, մասնավորապես, նշված է.
«(...) Դատարանը քննության առնելով Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մ.Մանուկյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, լսելով դատախազի և ամբաստանյալի դիքորոշումը, գտնում է, ներկայացված միջնորդությունը ենթակա բավարարման մասնակիորեն, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Գործի նյութերի համաձայն Շավարշ Սահակյանը կալանքի տակ է գտնվում 06.08.2015 թվականից: Թեև 14.03.2022 թվականին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց ընտրվել գրավ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի (5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ) չափով, սակայն փաստ է, որ դրանից հետո անցած 7 ամիսների ընթացքում ամբաստանյալը և նրա հարազատները սահմանված գումարի չափը չեն վճարել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի արտաբյուջետային հաշվին:
Դատարանը՝ հաշվի առնելով, որ 01.07.1998 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարական օրենսդրության կարգավորումների համաձայն ամբաստանյալի նկատմամբ կարող է ընտրվել մի քանի խափանման միջոց, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ երկու խափանման միջոցների ընտրության պայմաններում կարելի է ապահովել նրա պատշպճ վարքագիծը ու կոնկրետ դեպքում Շ.Սահակյանի նկատմամբ 1․000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը և ստորագրության չհեռանալու մասին խափանման միջոցներ ընտրելով կապահովվի նրա պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է հետևյալով.
1. Շ.Սահակյանը կալանքի տակ է ավելի քան 7 տարի 2 ամիս ժամանակ (այս առումով հարկ է նշել, որ պրակտիկայում գրեթե անհնար է գտնել մեկ այլ դեպք, երբ գործի քննության ընթացքում անձն այսքան երկար ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ),
2. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն Շ.Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելիս հաշվի է առել հետևյալը, «/.../ ամբաստանյալը 2015 թվականի օգոստոսի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, իր նկատմամբ նշանակված պատժի մեծ մասն պրդեն իսկ կրել է, իսկ Վերաքննիչ դատարանը բավարարելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը՝ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանում է և քրեական գործն ուղարկում է նոր քննության, որպիսի պայմաններում հայտնի չէ , թե տվյալ քրեական գործով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ /.../»,
3. ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը՝ մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը:
(...)»:

2.3 Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշման մեջ, մասնավորապես, նշված է.
«(...)
Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, լսելով դատախազի և պաշտպանի դիքորոշումը, գտնում է, ներկայացված միջնորդությունը ենթակա բավարարման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Գործի նյութերի համաձայն Շավարշ Սահակյանը կալանքի տակ է գտնվում 06.08.2015 թվականից: 2022 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց ընտրվել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի /5.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով:
17.10.2022 թվականին դատարանը բավարարել է պաշտպանի միջնորդությունը և ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի գումարի չափը նվազեցրել է ու սահմանել նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով, սակայն փաստ է, որ դրանից հետո անցած ավելի քան մեկ ամսվա ընթացքում ամբաստանյալին կալանքից ազատելու համար սահմանված գումարի չափը չի վճարվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի արտաբյուջետային հաշվին:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելիս դատարանի նպատակն է եղել, որպեսզի վերջինս վճարի սահմանված 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարը և ազատվի արգելանքից՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ ամբաստանյալը 7 տարուց ավելի է ինչ գտնվում է անազատության մեջ:
Ընդ որում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն ի սկզբանե ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխել է՝ հաշվի առնելով նրա անազատության մեջ գտնվելու տևական ժամանակահատվածը և այն, որ այն վերջինս իր նկատմամբ նշանակված պատժի մեծ մասն արդեն իսկ կրել է:
Ստեղծված իրավիճում, երբ ամբաստանյալը բացառապես գույքային դրության պատճառով չի կարողանում վճարել սահմանված գրավի գումարը և հայտարարում է, որ անգամ օրենքով նախատեսված գրավի նվազագույն չափը /500.000 ՀՀ դրամ/ սահմանվելու դեպքում չի կարող վճարել, դատարանը գտնում է, որ 7 տարի 3 ամսից ավելի անազատության մեջ պահվող Շավարշ Սահակյանին պետք է հնարավորություն ընձեռել ապացուցելու, որ բացառապես ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կարող է զսպող միջոց հանդիսանալ, որպեսզի նա դատաքննության հետագա փուլերում՝ ազատության մեջ լինելով, դրսևորի պատշաճ վարքագիծ:
Նման որոշում կայացնելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հագամանքը, որ նիստը նախագահողի վարույթում է գտնվում 130 քրեական գործից ավելի, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ պատկերացնել թե ինչ ժամանակահատվածում հնարավոր կլինի ավարտել գործի քննությունը և կայացնել վերջնական դատական ակտ: Ընդ որում, սույն դատական նիստի ընթացքում դատավարության մասնակիցներն անգամ չէին կարողանում կողմնորոշվել, թե ինչ ապացույցներ են ենթակա հետազոտման քրեական գործի դատաքննության փուլում: Հետևաբար, ամբաստանյալի շարունակական կալանքի տակ պահելը՝ վերջինիս գույքային դրության պայմաններում, որևէ կերպ արդարացված համարվել չի կարող:
Դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը` մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը, ինչը կոնկրետ դեպքում անթույլատրելի է:
(...)»:

3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի վկայակոչմամբ հատուկ վերանայման բողոք ներկայացնելով, խնդրել է՝ «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի ԵԱՔԴ/0102/01/16 որոշումը և բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով»:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է.
«(…)
Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի նոեյմբերի 24-ի ԵԱՔԴ/0102/01/16 որոշումը շի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 125-րդ, 362-րդ և 363-րդ հոդվածների բնույթից և բովանդակությունից, հետևաբար՝ դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որն ազդել է քրեական գործի ելքի վրա, ուստի, նշված որոշումը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վկայակոչված հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ գրավի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ:
Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական վարույթով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է գրավի կիրառման հիմնավորվածությունը:
Այսպիսով, կարելի է փաստել, որ առկա է Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական հիմքերն ու պայմանները, մասնավորապես՝ դատավարության այս փուլում ողջամտորեն բավարար են հիմնավորված համարելու վերջինիս առնչությունը նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/գործող օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/ իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործություններին, ինչը հիմնավորվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված մի շարք ապացույցներով:
Դատարանը Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց սահմանված գրավը վերացնելու անհրաժեշտություն պայմանավորել է ամբաստանյալի կողմից 7 տարի 3 ամսից ավել անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքով, ինչը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված պատճառաբանություն, քանի որ Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4֊րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/գործող օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/ նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, որոնցից ինչպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման համար նախատեսված է որպես պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6-ից 12 տարի ժամկետով:
Ինչ վերաբերվում է Դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ նիստը նախագահողի վարույթում է գտնվում 130 ավելի քրեական գործեր, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ պատկերացնել թե ինչ ժամանակահատվածում հնարավոր կլինի ավարտել գործի քննությունը և կայացնել վերջնական դատական ակտ, ապա հարկ է փաստել, որ նման պատճառաբանությունը նույնպես չի կարող գնահատվել որպես հիմնավոր պատճառաբանություն, քանի որ նման տրամաբանությամբ բոլոր այն գործերով, որոնց դատաքննությունը ինչ-ինչ պատճառներով հետաձգվում են, ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված ավելի խիստ խափանման միջոցները ենթակա են փոփոխման:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ Դատարանը, 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին քննության առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ վերաքննիչ դատարանի կողմից ընտրված 5.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավի փոփոխելու հարցը, գտել է, որ ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար անհրաժեշտ է վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ստորագրություն չհեռանալու մասին, իսկ որպես խափանման միջոց ընտրված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի գումարը նվազեցնել՝ սահմանելով գրավի չափը 1.000.000 ՀՀ դրամ:
Հակառակ դրան, նույն Դատարանը, 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին քննութայն առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավը վերացնելու հարցը, գտել է, որ ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար անհրաժեշտ է վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել միայն ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Սակայն դատական ակտի չպատճառաբանված լինելու մասին փաստում է ոչ թե այն հանգամանքը, որ Դատարանը 38 օր ժամանակային խզումով կայացրել է իրարամերժ երկու դատական ակտեր, այլ այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր դատական ակտով չի պատճառաբանել, թե իր դիրքորոշումի փոփոխությունը ինչ հանգամանքով է պայմանավորված եղել:
Հաշվի առնելով վերը նկարագրված հանգամանքները, ինչպես նաև Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվող արարքների վտանգավորության աստիճանը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ գործի քննությունը շարունակվում է, դեռևս չեն հետազոտվել փաստաթղթային ապացույցները, չեն հարցաքննվել դատակոչված վկաները, ուստի պետք է գալ այն պատճառաբանված հետևության, որ առկա են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշություն, ինչը խոսում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1֊ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքի առկա ու իրատեսական լինելու մասին, և այդ պայմաններում ի չիք է դարձնում այն, որ գրավի հետ չկապված այլ խափանման միջոցն ի զորու է կանխել քրեական գործի ընթացքում ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը:
(…)»:

4. Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանի կողմից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ը (ներառյալ) սահմանված ժամկետում սույն դատական վարույթի վերաբերյալ պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ներկայացվել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված գործի հավելվածը (նյութը)՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
5.1 ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նորմերի կիրառելիության հարցի պարզում.
Վերաքննիչ դատարանը նախևառաջ արձանագրում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը քննարկվել և լուծվել է ՀՀ ազգային ժողովի կողմից 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով (այսուհետ՝ Նախկին քրեական դատավարության օրենսգիրք) սահմանված կանոններով, դրանք սույն վարույթի համատեքստում շարունակում են գործել՝ հետևյալ հիմնավորմամբ:
2022 թվականի հուլիսի 01-ին գործողության մեջ է դրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը (այսուհետ նաև՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 482-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Սույն օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգիրքը` հետագա բոլոր փոփոխություններով և լրացումներով, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 483-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 483-րդ հոդվածի 7-րդ և 8-րդ մասերի համաձայն՝
«Այն քրեական գործերը, որոնցով մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում է կայացվել, քննվում և լուծվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
«Մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքները բերվում և քննվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:
Վերը նշված իրավակարգավորումներից բխում է, որ այն քրեական գործերով, որոնցով մինչև 2022 թվականի հուլիս 1-ը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացվել է դատական քննության նշանակելու մասին որոշում, կիրառելի է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը։
Միևնույն ժամանակ վերը նշված իրավակարգավորումներից բխում է նաև, որ այն դատական ակտերով, որոնք կայացվել են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետո, վերանայման բողոքները բերվում և քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բողոքի քննության ընթացակարգի առումով կիրառելի է 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման վարույթի կարգը։ Սակայն վերը նշված իրավակարգավորումների, ինչպես նաև այն փաստի հաշվառմամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանը, որպես կիրառելի իրավունք իրավաչափորեն հիմք է ընդունել մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող իրավակարգավորումները, վիճարկվող դատական ակտի իրավաչափությունը ստուգելիս բովանդակային առումով կիրառելի է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման «3» կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ գրավը վերացնելու և վերջինիս նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Այսպես.
5.2 ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»:
Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի 2077 (2015) հանձնարարականի 1-ին կետում ամրագրված է, որ կալանավորումը պետք է օգտագործվի բացառության կարգով, որպես վերջին միջոց, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար չեն քրեական վարույթի անվտանգությունն ապահովելու համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…)
[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:(…)»:
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատարանը, (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից,
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառի չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով,
(...)
3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում`
1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը.
2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը.
3) տարիքը և առողջական վիճակը.
4) սեռը.
5) զբաղմունքի տեսակը.
6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը.
7) գույքային դրությունը.
8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը.
9) այլ էական հանգամանքներ»:
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Գրավը դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի կամ դատախազության դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը (…)»։
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը: Նա պարտավոր է ներկայանալ հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի և դատարանի կանչով և նրանց հայտնել իր բնակության վայրը փոխելու մասին:
2. Կասկածյալից կամ մեղադրյալից չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերցնում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
Դատական քննության փուլում ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ կալանքի` որպես խափանման միջոցի հետ կապված հարցերը սերտորեն առնչվում են անձի ազատության իրավունքի էական սահմանափակման հետ, իսկ մյուս կողմից` ենթադրում առավել արժեքավոր հանրային շահի հնարավոր առկայություն` օրենսդիրը կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումները ընդգրկել է վերաքննիչ բողոքարկման առարկայի շրջանակում։ (…)»:
5.3 Կալանավորման պայմաններից մեկի՝ «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է, ի թիվս այլնի, հետևյալ դիրքորոշումները՝
- ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57),
- հանցանք կատարած լինելու կասկածի՝ ողջամտորեն հիմնավորված լինելու պահանջը կամայական ձերբակալման և կալանավորման դեմ երաշխիքի կարևոր մասն է կազմում (տե՛ս Գուսինսկին ընդդեմ Ռուսաստանի (Gusinskiy v. Russia) գործով 2004 թվականի մայիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 70276/01, կետ 53),
- հիմնավոր կասկածի առկայությունը անհրաժեշտ պայման է անձին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու օրինականության համար (տե՛ս Մակքեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (McKay v. The United Kingdom) գործով 2006 թվականի հոկտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 543/03, կետ 44)։ Ըստ այդմ, թեև ձերբակալման պահին և սկզբնական կալանքի ժամանակ պետք է առկա լինի հիմնավոր կասկածը, այնուամենայնիվ, կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելիս նույնպես պետք է ցույց տալ, որ այդ կասկածները պահպանվել են և շարունակում են մնալ «հիմնավոր» (տե՛ս Ուրտանսն ընդդեմ Լատվիայի (Urtans v. Latvia) գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16858/11, կետ 32)։ Ազատությունից զրկելու տևողությունը կարող է լինել կարևոր գործոն կասկածի՝ պահանջվող աստիճանի համար» (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թա-գավորության (Murray v. The United Kingdom) գործով 1994 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 56):
5.3.1 Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՄԻԵԴ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումները ստորև ներկայացված պատճառաբանությամբ ընդունելի են նաև իր համար:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի, ՄԻԵԴ և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը վերացնելու և անազատության հետ չկապված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց կիրառելու մասին հարցն Առաջին ատյանի դատարանում քննարկելու ժամանակ բավարար տվյալներ էին առկա ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի կողմից նրան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերագրվող արարքները կատարելու ողջամիտ կասկածի (կալանավորման քրեաիրավական հիմքի) առկայությունը փաստելու համար (հարկ է արձանագրել, որ հատուկ վերանայման բողոքի շրջանակներում այն չի վիճարկվել, հետևաբար՝ դրա առկայությունը փաստվում է առանց մանրազնին ստուգման ենթարկվելու՝ հաշվի առնելով նաև քրեական գործն Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվելու փաստը):
5.4 Խափանման միջոցի կիրառման քրեադատավարական հիմքերի դատական ստուգում.
Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի վերաբերյալ վերանայման բողոքի հիմքերի (մանրամասն տե՝ս նաև սույն որոշման 3-րդ կետը) և հիմնավորումների շրջանակներում ու դրանք հաստատող փաստերին, վիճարկվող դատական ակտը ստուգման ենթարկելով դրանց համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավը վերացնելով և ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառմամբ ազատ արձակելու որոշում է կայացրել՝ արձանագրելով, որ ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը` մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը, ինչը կոնկրետ դեպքում անթույլատրելի է:
(մանրամասն տե՝ս նաև սույն որոշման «2.2» և «2.3» կետերը)
5.4.1 Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը դատական վերանայման ենթարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ արտահայտած հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերին վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը և անդրադառնալով մեղադրյալին պատշաճ ծանուցելու և անձի կարգավիճակի հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի պահանջը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել բացառապես վերացական տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով միայն հանցագործության ծանրությունը: Անգամ այնպիսի հանցագործությունների դեպքում, ինչպիսին, օրինակ, ծանրացնող հանգամանքներում կատարված սպանությունն է, անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մեղադրվողի անձը և այն հանգամանքները, որոնցում նա գտնվում է: Պետք է հաշվի առնել ներգրավված անձի բնութագիրը, նրա բարոյական հատկանիշները, տունը, զբաղվածությունը, գույքը, ընտանեկան կապերը և ցանկացած կապ այն երկրի հետ, որտեղ նա հետապնդվում է, ինչպես նաեւ անձի միջազգային կապերը (տե՛ս, ի թիվս այլնի, Neumeister v. Austria, 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճիռը (§10), Mamedova v. Russia, գանգատ թիվ 7064/05/, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, Panchenko v. Russia, գանգատ թիվ 45100/98, 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, Ilijkov v. Bulgaria, գանգատ թիվ 33977/96, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը):
Արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի, թիվ 9190/03, 04.10.2005, պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործը, 26 հունվար, 1993): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրա-ժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսում-նասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պա-հանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալա-նավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործո-ղություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43):
Ամբաստանյալի կողմից թաքնվելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը («Yagci and Sargan v. Turkey», cited above, կետ 52):
Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո։ Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից («Neumeister v. Austria», 27.06.1968, Series A, գործ 8, կետ 10):
Փախուստի դիմելու հավանականությունը չի կարող գնահատվել, հետևաբար նաև կալանավորման մասին որոշում կայացվել, բացառապես առաջադրված մե-ղադրանքի կամ նախատեսված պատժի ծանրությամբ (Պանչենկոն ընդդեմ Ռուսաստանի, թիվ 45100/98, 08.02.2005, պարբ. 106): Անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի հանգամանքները, կալանավորի անձը, նրա անձնական, հասարակական, ընտանեկան, աշխատանքային կապերը տվյալ պետության կամ համայնքի հետ, կացության կարգավիճակը, գույքային վիճակը և այլն, և այդ ամենի համատեքստում գնահատել նաև մեղադրանքի ծանրությունը և նախատեսված պատժի խստությունը որպես փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելու հիմք։ Ակնկալվող պատիժը նույնպես դեր խաղում է, սակայն փախուստի վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես այդ նկատառումների հիման վրա: (տե՛ս Kozik-ն ընդդ. Լեհաստանի գործը ստորև և Imre-ն ընդդեմ Հունգարիայի, 2 դեկտեմբեր, 2003, պարբ. 45):
Փախուստի վտանգը, սակայն, չի կարող գնահատվել բացառապես այդպիսի նկատառումների հիման վրա, խոսքը վերաբերում է այն պատիժների ավելի մեծ ծանրությանը, որոնց նկատմամբ վախ պետք է որ ունենար պարոն Նյումեյստերը նոր ապացույցների հիման վրա: Այլ գործոններ, օրինակ՝ անձի բնույթին, բարոյական կերպարին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման երկրի հետ տարաբնույթ կապերին առնչվող գործոնները կարող են կա՛մ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը, կա՛մ այնքան փոքր վտանգի տպավորություն ստեղծել, որ դրանով հնարավոր չլինի հիմնավորելու մինչդատական կալանքը: Պետք է նաև մտապահել, որ փախուստի վտանգն անհրաժեշտաբար նվազում է կալանքի տակ որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց, քանի որ հավանական է, որ մինչդատական կալանքի տևողությունը կնվազեցվի դատապարտման դեպքում անձի նկատմամբ կիրառվելիք ազատությունից զրկելու հնարավոր պատժի տևողությունից, որը թերևս կնվազեցնի այդ հեռանկարի գրավչությունը նրա համար և կթուլացնի այդ միջոցին դիմելու նրա գայթակղությունը: (Kozik-ն ընդդեմ Լեհաստանի գործը, 18 հուլիս, 2006):
5.5 Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին վերագրված արարքների բնույթն ու վտանգավորության բարձր աստիճանը, այլ կերպ՝ ակնկալվող վերջնական պատժի խստությունը, դեռևս չեն հետազոտվել փաստաթղթային ապացույցները, չեն հարցաքննվել դատակոչված վկաները, ապա արձանագրում է, որ դեռևս առկա են հավանական ռիսկեր առ այն, որ հայտնվելով ազատության մեջ՝ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին։ Միևնույն ժամանակ արձանագրում է նաև, որ նշված ռիսկերը էապես նվազել են, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ ռիսկերի առկայության և դրանք բացառապես գրավի կիրառմամբ զսպելու հնարավորության վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկը խիստ վերացական է, դրանով իսկ համաձայնվելով այդ կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափ լինելուն:
Վերաքննիչ դատարանը վերը նշված եզրահանգման է եկել նաև հաշվի առնելով անբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ մշտական բնակության վայր ունենալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, ապացույցների հավաքման գործընթացի ավարտված լինելն ու գործն այլևս դատարանի վարույթում գտնվելը, որոշումը կայացնելու պահին 7 տարուց ավելի անազատության մեջ գտնվելը, գրավ խափանման միջոց կիրառելուց հետո շուրջ 8 ամիսների ընթացքում ամբաստանյալի հարազատների կողմից սահմանված գրավի չափով գումարը մուծելու հնարավորություն չունենալը՝ նույնիսկ այն նվազեցնելու պայմաններում:
Վերոնշյալ պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ բացառիկ խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը այլևս արդյունավետ և անհրաժեշտ չէ, վերջինս պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել պիտանի՝ ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, որպիսի պայմաններում նրա իրավունքների նկատմամբ միջամտության համաչափությունը պահպանելու տեսանկյունով նախապատվությունը կարող է և պետք է տրվի առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմանը:
Նման եզրահանգում կատարելիս՝ Վերաքննիչ դատարանը ղեկավարվում է այն հիմնարար դրույթով, որ նույնիսկ հանրային մեծ վտանգավորություն ներկայացնող արարքի վերագրման պարագայում անձի նկատմամբ կալանավորումը չպետք է կրի պատժի տարրեր և որպես խափանման միջոց այն կարող է կիրառվել բացառիկ դեպքերում, երբ ազատությունից զրկելու հետ չպայմանավորված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել տվյալ անձի պատշաճ վարքագիծը:
Ինչ վերաբերում է Բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՝ս սույն որոշման «3» կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՝ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
5.6 Այսպիսով, ամփոփելով սույն որոշման «5.1-5.5» կետերում շարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման մեջ Վերաքննիչ դատարանի նշած փաստարկներով և պատճառաբանությամբ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը վերացնելու և անազատության հետ չկապված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պահպանելու մասին որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով էության մեջ կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Դատախազի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ, 143-րդ, 144-րդ հոդվածներով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ, 483-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Վ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

Գործ հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16
2021թ.
ք. Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ` Ք.ԲԱԴԱԼՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Խ. ԵՐԵՄՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Մ.ՄԱՆՈւԿՅԱՆ
Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆ

2021թ. հուլիսի «22»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի (ծնված՝ 20.11.1980թ. Երևան քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, վատառողջ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, չի աշխատում, բնակվել է` Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր):
Սույն գործով արգելանքի տակ է 06.08.2015թ-ից:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի (ծնված՝ 17.07.1983թ. ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված բնակվել է` ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, Միկրոշրջան 309-րդ շենքի հմ.9 հասցեի բնակարանում):
Սույն գործով արգելանքի տակ է եղել 18.06.2015թ-ից մինչև 18.06.2019թ-ը:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Գայանե Զավենի Մարգարյանի (ծնված՝ 26.04.1961թ. ՀՀ Արարատի մարզի Արտաշատ քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված բնակվել է` Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին նրբանցքի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում):
Սույն գործով արգելանքի տակ է եղել 06.08.2015թ-ից մինչև 22.06.2018թ-ը:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:



1.Գործի դատավարական նախապատմությունը


Գագիկ Գրիգորյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձ կատարելու, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանի կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու դեպքի առթիվ 18.06.2015թ. ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հմ.16127315 քրեական գործն ու ընդունվել է վարույթ:
24.06.2015թ. որոշմամբ հմ.16127315 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության վարույթ:
20.06.2015թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
16.05.2016թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ՝ 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ նա. «[Տ]ևական ժամանակ հեռախոսով կապ պահպանելով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հաանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ փոխադրելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու համար կազմավորված կազմակերպված խմբերի կազմում գործող Շավարշ Սահակյանի, Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հետ, պայմանավորվել և 4 անգամ առանց իրացնելու նպատակի վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ, իսկ 1 անգամ էլ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ, փորձել է վաճառելու եղանակով իրացնել Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանին: Այսպես. 2015թ. հունիսի սկզբներին Խաչատուր Ներսիսյանը հեռախոսազրույցների ընթացքում տեղեկանալով, որ Գագիկ Գրիգորյանը ցանկություն ունի գործածելու «Սուբուտեքս» տեսակի հաբ, ունենալով Շավարշ Սահակյանից և Վահե Կարապետյանից այդ հաբերն ապօրինի ձեռք բերելու հնարավորություն, պայմանավորվել է Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին «Սուբուտեքս» հաբեր առանց իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ: Վահե Կարապետյանի հետ պայմանավորվելով հաբերը ձեռք բերելու հանգամանքների և քանակի վերաբերյալ, նշված ժամանակահատվածում Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ շենքերից մեկի մուտքից գնելու եղանակով վերցրել են գետնին լուցկու տուփի մեջ դրված, զգալի չափերով՝ 0.02 գրամ, «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 2.5 հաբ՝ Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն նույն տեղում թողնելով 80.000 ՀՀ դրամ:
Այնուհետև մի քանի օր անց, նույն կերպ պայմանավորվելով Վահե Կարապետյանի հետ, կրկին Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը մտել է շենքերից մեկի մուտքը, որտեղից Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն գնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել՝ վերցրել է գետնին դրված, զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ, «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ, նույն տեղում թողնելով պայմանավորված գնի գումարը՝ 35.000 ՀՀ դրամը:
Բացի այդ, 2015թ. օգոստոսի «18»-ին Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ապօրինի ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 5 հաբ: Դրանից հետո Գագիկ Գրիգորյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում տեղեկանալով այդ հաբից մեկ հատ ձեռք բերելու ցանկության մասին, զանգահարել է Շավարշ Սահակյանին և փոխել մինչ այդ ունեցած պայմանավորվածությունը՝ պայմանավորվելով ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 հաբ: Պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Գագիկ Գրիգորյանի հետ, վերջինիս վարած «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ: Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է հացատան մոտ, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպելով Շավարշ Սահակյանին վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 հաբ, որից զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.04 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած հինգ հաբն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական գործածման նպատակով: Վերադառնալով հացատուն Խաչատուր Ներսիսյանը չի կարողացել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնել իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբը, հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին», որպիսի արարքների համար էլ նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
08.08.2015թ. որոշմամբ Շավարշ Զավենի Սահակյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
13.05.2016թ. որոշմամբ Շավարշ Զավենի Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով այն արարքների համար, որ. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանը՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունը իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ.-ի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է Խաչատուր Ներսիսյանին, Վահագն Վլասյանին և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց, և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարները ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին:
Այդ թվում, Շավարշ Սահակյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, իսկ ինքը Գայանե Մարգարյանին է փոխանցել 700-ից 800 հազար ՀՀ դրամ : Այդ հաբերից առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը նույն օրն իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 6-ին բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքների համար էլ ներգրավվել է, որպես մեղադրյալ:
08.08.2015թ. որոշմամբ Գայանե Զավենի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
13.05.2016թ. որոշմամբ Գայանե Զավենի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը՝ ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Գայանե Մարգարյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, ՀՀ-ում 4 անգամ ստացել է վերջինիս կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրել և հանձնել է Շավարշ Սահակյանին և վերջինից ստանալով այդ հաբերի իրացումից ստացված գումարները, ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին: Այդ թվում, Գայանե Մարգարյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գրիշա Պռոշյանի եղբոր՝ Էդուարդ Պռոշյանի միջոցով ՀՀ-ում ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր և գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով՝ դրանցից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, փոխադրել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարան և հանձնել է այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին, այնուհետև առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի ևս 30 հաբ, և տեղափոխելով Երևան քաղաքի Կարապետյան 22 տան մոտակայքը հանձնել է Արայիկ Սարգսյանին: Շավարշ Սահակյանն իր հերթին առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ իր մոտ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը հայտնաբերվել են 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Շավարշ Սահակյանի բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իր մոտ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքի համար էլ նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
16.05.2016թ. որոշմամբ հմ.59102715 քրեական գործից անջատվել է՝ Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի, Գագիկ Սերյոժայի Գրիգորյանի, Հակոբ Արարատի Նիկոյանի, Մարինե Արմենի Վարդանյանի, Վահե Յուրիկի Կարապետյանի, Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի, Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի և մյուսների կողմից թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով մասը, և անջատված մասով քրեական գործին շնորհվել է 59103516 համարը:
Հմ. 59102715 քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Շավարշ Զավենի Սահակյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ՝ 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 27.05.2016թ. կազմված և 03.06.2016թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 03.06.2016թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և մակագրվել է դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանին:
ՀՀ Նախագահի 17.05.2018թ. ՆՀ-322-Ա հրամանագրով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր նշանակվելու կապակցությամբ քրեական գործը 25.05.2018թ. վերամակագրվել և 28.05.2018թ. հանձնվել է դատավոր՝ Ա.Գաբրիելյանին:
25.01.2018թ-ին ուժի մեջ մտած՝ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝ օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասը շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ՝ Երևան քաղաքում գործում է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (...):
Նույն օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվանից Երևան քաղաքի վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանները շարունակում են գործել որպես Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, իսկ դատարանների նախագահները և դատավորները շարունակում են պաշտոնավարել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորի պաշտոնում և քննել իրենց վարույթում եղած գործերը:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2019թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ երկու դրվագ՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի հիմքով Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա. «[Տ]ևական ժամանակ հեռախոսով կապ պահպանելով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ փոխադրելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու համար կազմավորված կազմակերպված խմբի կազմում գործող Շավարշ Սահակյանի հետ, 2015թ. հունիսի «18»-ին Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ապօրինի ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 դեղահաբ, որից մեկը Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանին իրացնելու, իսկ մնացածն անձնական օգտագործման նպատակով: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Խաչատուր Ներսիսյանը և Գագիկ Գրիգորյանը, վերջինիս կողմից շահագործված «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպելով Շավարշ Սահակյանին վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափերի՝ 0,042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» ներհրված դաջվածքով «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր, որից՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը Գագիկ Գրիգորյանին իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.034 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած դեղահաբերն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար: Վերադառնալով նշված հացատան մոտ Խաչատուր Ներսիսյանը չի կարողացել Գագիկ Գրիգորյանին փոխանցել վերջինիս իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը, քանի որ հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին»:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի և «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 16.05.2016թ. ընդունված թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածն ուժը կորցրած ճանաչելու և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը 267.1-ին հոդվածով լրացվելու հիմքով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին առաջադրված մեղադրանը փոփոխվել, լրացվել է և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ ներմուծելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակի դեղահաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է գործով դեռևս չպարզված անձանց, ինչպես նաև Խաչատուր Ներսիսյանին և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարներն ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիգորի Պռոշյանին: Այդ թվում, 2015թ. հունիսի «18»-ին, Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինիցս ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 դեղահաբ: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Խաչատուր Ներսիսյանը և Գագիկ Գրիգորյանը, վերջինիս կողմից շահագործված «Օպել Աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպել է Շավարշ Սահակյանին, ով Խաչատուր Ներսիսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող՝ 0.042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, «B8» ներհրված դաջվածքով, «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր, որոնք 2015թ. հունիսի «18»-ին հայտնաբերվել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի 19/1 հասցեում գործող «Հին Թոնրատուն» սննդի կետի տաղավարի զննությամբ, որի ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը հայտարարել է, որ դրանք իրեն են պատկանում:
Բացի այդ, Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հանդիպել է Գայանե Մարգարյանին և նրան տվել 700.000-800.000 ՀՀ դրամ, իսկ Գայանե Մարգարյանը Շավարշ Սահակյանին է փոխանցել Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 դեղահաբեր, որից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հայտնաբերվել է նշված բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները»:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի և «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 16.05.2016թ. ընդունված թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածն ուժը կորցրած ճանաչելու և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը 267.1-ին հոդվածով լրացվելու հիմքով Գայանե Զավենի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանը փոփոխվել, լրացվել է և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահամյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ ներմուծելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակի դեղահաբեր, դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրել և հանձնել է Շավարշ Սահակյանին և վերջինից ստանալով այդ դեղահաբերի իրացումից ստացված գումարները, դրանք փոխանցել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիգորի Պռոշյանին: Այդ թվում, Գայանե Մարգարյանը, 2015թ. օգոստոս ամսին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գրիգոր Պռոշյանի եղբոր՝ Էդուարդ Պռոշյանի միջոցով ՀՀ-ում ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված, մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր և գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով՝ դրանցից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 դեղահաբ, որոնք 2015թ. օգոստոսի «06»-ին փոխադրել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարան և հանձնել այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին: Այնուհետև, նշված դեղահաբերից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի ևս 30 դեղահաբ և տեղափոխելով Երևան քաղաքի Կարապետյան 22ա տան մոտ՝ հանձնել է Արայիկ Սարգսյանին: Նույն օրը, Գայանե մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները»:







2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում


Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
Վկա՝ Հռիփսիմե Ռուբենի Պետրոսյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Հ.Պետրոսյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որով վերջինս հայտնել էր, որ Գայանե Մարգարյանն իր սկեսուրն է, ով բնակվել է իրենց հետ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին նրբանցքի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին առավոտից զբաղվել է իր նորածին երեխայով և գրեթե մշտապես գտնվել է ննջասենյակում, այդ պատճառով ուշադիր չի եղել, թե Գայանեն ինչով է զբաղվել և ում հետ է հեռախոսով խոսել: Միայն դռան բացվել-փակվելու ձայներից զգացել է, որ առավոտյան նա մի պահ դուրս է եկել տնից: Նույն օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, երբ երեխային տարել է բակ, եկել են սկիսուրի քույրերն՝ Անահիտն ու Սուսաննան և ինքը նրանց հետ մտել է տուն: Քանի որ երեխան անհանգիստ է եղել և հաճախակի լացել է, հիմնականում գտնվել է ննջասենյակում և չգիտի, թե Գայանեն քույրերի հետ ինչի մասին է զրուցել և ինչ է տվել: Նույն օրը՝ ժամը «17»-ի սահմաններում, ոստիկաններն այցելել են իրենց տուն և խուզարկություն են կատարել, որի ընթացքում տան զուգարանում գտնվող պահարանից հայտնաբերել են պլաստմասե տուփերի մեջ պահված դեղահաբեր, որոնք փաթեթավորել ու վերցրել են: Հաբերի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չի եղել և դրանք ինքը երբևէ չի տեսել: Ոստիկաններն իրենց հետ տարել են նաև Գայանեին, իսկ հետագայում իմացել է, որ վերջինիս այդ հաբերի կապակցությամբ մեղադրել և կալանավորել են: Վկան հայտնել է նաև, որ Գայանեի քրոջ դուստրը՝ Մարինեն, բնակվել է Ֆրանսիայում: Երբևէ չի տեսել խուզարկությամբ տնից հայտնաբերված այդ հաբերը: Դրանց մասին ևս Գայանեն իրեն որևէ բան չի ասել:
Վկա՝ Անահիտ Զավենի Վարդանյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Ա.Վարդանյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որով վերջինս հայտնել էր, որ Գայանե Մարգարյանն իր քույրն է, ում հետ գտնվել է մտերիմ փոխհարաբերություններում: Մարինե Վարդանյանն իր դուստրն է, ով հինգ տարուց ավել է բնակվում է Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում և ամուսնացած է Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի հետ: Մարինեն վերջին անգամ Հայաստան է եկել 2014թ-ի ամռանն, իսկ Գրիշան՝ 2015թ. ամռանը: Դուստրը ժամանակ առ ժամանակ հիմնականում հագուստով, քաղցրավենիքով և օծանելիքով ծանրոցներ է ուղարկել: 2015թ. օգոստոսի սկզբներին դուստրն ասել է, որ հերթական ծանրոցն է ուղարկել և ինքը քրոջ՝ Սուսաննայի հետ, Գայանեին ձերբակալելու օրը ծանրոցը վերցնելու նպատակով գնացել է նրանց տուն ու բացի հագուստից և կոնֆետներից որևէ, այլ բան, առավել ևս գումար չի վերցրել Գայանեից, քանի որ նրա հետ գումարի պարտք ու պահանջ չի ունեցել: Նույն օրը՝ ժամը «19»-ից «20»-ի սահմաններում, զանգահարել է Հռիփսիմեն և ասել, որ իրենց տուն են այցելել ոստիկանները, և Գայանին էլ տարել են իրենց հետ: Հաջորդ օրը՝ Գայանի պաշտպանից տեղեկացել է, որ տան խուզարկությամբ ինչ-որ հաբեր են հայտնաբերվել, որոնք թմրանյութեր են եղել, ինչի համար Գայանին մեղադրանք է առաջադրվել: Վկան բացառել է այդ հաբերն իր դստեր կողմից ուղարկած լինելը, նաև հայտնել է, որ այդ հաբերի մասին Գայանեն իրեն որևէ տեղեկություն չի հայտնել: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Գայանեն տվել է նաև մյուս քրոջ՝ Սուսանայի որդի Արտյոմ Կոչետկովի կողմից պարտք տված գումարի մարմանն ուղղված 130.000 ռուբլի գումարը:
Վկա՝ Սուսաննա Զավենի Մարգարյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ Գայանե Մարգարյանը քույրն է, ում ընտանիքի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Մարինե Վարդանյանը մյուս քրոջ՝ Անահիտի դուստրն է, ով հինգ տարուց ավել է բնակվում է Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում և ամուսնացած է Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի հետ: Գայանեի հետ փոխհարաբերությունները շատ լավ են, և իրենք հաճախակի կիսվել են տարբեր անձնական և առօրյա հարցերով, սակայն վերջինս իրեն երբևէ որևէ բան չի ասել որևէ դեղահաբի կապակցությամբ: 2015թ-ի օգոստոսի սկզբներին՝ Գայանեին ձեռբակալելու օրը, Մարինեի կողմից Անահիտին ուղարկված ծանրոցը վերցնելու նպատակով Անահիտի հետ միասին գնացել են Գայանի տուն, որտեղ Գայանեն Անահիտին է տվել մի տոպրակ, որի մեջ եղել են կոնֆետներ և հագուստներ: Այդ ժամանակ Գայանեն տվել է նաև 130.000 ռուբլուն համարժեք դրամ, որը նախատեսված է եղել Գայանեի կողմից իր որդի Արտյոմից վերցրած գումարային պարտքը մարելու համար: Այդ գումարը նախատեսված է եղել իր կողմից որդուն փոխանցելու համար: Ծանրոցն ու գումարը վերցնելուց հետո վերադարձել են Արտաշատ: Նույն օրը՝ ժամը «19»-ից «20»-ի սահմաններում, զանգահարել է Հռիփսիմեն և ասել է, որ տուն են եկել ոստիկանները և Գայանին էլ տարել են իրենց հետ: Որևէ այլ տեղեկություն չի հայտնել: Հաջորդ օրը՝ Գայանի պաշտպանից իմացել են, որ տան խուզարկությամբ ինչ-որ հաբեր են հայտնաբերվել, որոնք թմրանյութեր են, ինչի համար Գայանին մեղադրանք է առաջադրվել:
Վկա՝ Անահիտ Հարությունի Դարբինյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ Գայանե Մարգարյանն իր եղբոր՝ Անդրանիկի Դարբինյանի կինն է: Գայանեն և եղբայրն արդեն շուրջ մեկ տարի է ամուսնալուծված են, սակայն Գայանե Մարգարյանը շարունակել է բնակվել իր հայրական տանը՝ որդու՝ Հարություն Դարբինյանի հարսի՝ Հռիփսիմե Պետրոսյանի և երկու թոռների հետ: Գայանեի և նրա ընտանիքի հետ գտնվել է շատ մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ: 2015թ. օգոստոսի 6-ին՝ երեկոյան, զանգահարել է Գայանեի հարսը՝ Հռիփսիմեն և հայտնել է, որ ոստիկանները եկել են նրանց տուն, խուզարկել են և հայտնաբերել են դեղահաբեր, որից հետո Գայանեին տարել են ոստիկանություն: Միայն հետագայում իմացել է, որ հայտնաբերված դեղահաբերը հանդիսացել են թմրամիջոց: Այդ դեղահաբերի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չի ունեցել, դրանց մասին Գայանեն ոչինչ չի ասել:
Վկա՝ Էդուարդ Վանյայի Պռոշյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ եղբայրը՝ Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանը, մոտ 15 տարի է, ինչ բնակվում է Ֆրանսիայի Հանրապետության Ստրասբուրգ քաղաքում: Մարինեն եղբոր երկրորդ կինն է: Վերջինիս մորաքրոջը՝ Գայանեին, տեսել է միայն մեկ անգամ, այն էլ տարիներ առաջ ու նրա հետ որևէ շփում չի ունեցել: 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, իրեն զանգահարել է Մարինեն և ասել է, որ եղբոր դուստր Սվետլանան գալու է Հայաստան, ում հետ մորաքրոջ համար հագուստ է ուղարկել ու խնդրել է այն Սվետլանայից վերցնել և փոխանցել մորաքրոջը՝ Գայանեին: Ինքը հանաձայնվել է: Դրա հաջորդ օրը՝ օգոստոսի «04»-ին, թե «05»-ին, Սվետլանան եկել է Հայաստան: Նա զանգահարել է իրեն, ասել է, որ արդեն Երևանում է, ու խնդրել Ալավերդյան փողոցից տեղափոխել ընկերուհու տուն: Ինքը գնացել է Ալավերդյան փողոց, հանդիպել է Սվետլանային և նրան իր մեքենայով տարել է Նոր-Նորքի 1-ին զանգված: Սվետլանան մեքենայից իջնելուց թողել է մի ծանրոց, ասել է, որ այդ տոպրակը Մարինեի մորաքրոջինն է և խնդրել է տանել և տալ Մարինեի մորաքրոջը: Հաջորդ օրն՝ առավոտյան, զանգահարել է Մարինեի մորաքույր Գայանեն ու բացատրել է շենքի տեղը, որը գտնվել է Բաշինջաղյան փողոցի վրա: Հասնելով Գայանեի նկարագրած շենքի մոտ, զանգահարել է նրան և ասել է, որ իջնի ու վերցնի ծանրոցը: Քիչ անց իջել է Գայանեն, մոտեցել է մեքենային և ավտոմեքենայի բեռնախցիկից վերցրել է այդ տոպրակը: Դրանից հետո առանց որևէ այլ բան խոսալու հեռացել է:
Այլ քրեական գործով մեղադրյալ՝ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները տվել է թմրամիջոց օգտագործած վիճակում և դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Գ.Գրիգորյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որով վերջինս հայտնել էր, որ շուրջ երկու ամիս է գործածում է սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերում Հրազդան քաղաքի բնակիչ՝ գնչու մականվամբ Խաչատուր Ներսիսյանից՝ յուրաքանչյուր հաբի համար վճարելով 40.000 ՀՀ դրամ: Վերջինիս հետ կապ է հաստատել 094-99-31-69 բջջային հեռախոսահամարով: Այդ հեռախոսահամարով հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է սուբուտեքս ձեռք բերելու վերաբերյալ և իր վարած «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով 2015թ. հունիսի սկզբներին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին է տվել 60.000 դրամ գումար, իսկ վերջինս այդ գումարին ավելացրել է ևս 20.000 դրամ գումար: Միասին մտել Աբովյան քաղաքի շենքերից մեկի մուտք, որտեղ լուցկու տուփի մեջ եղել է սուբուտեքս տեսակի երկու հաբ, որից կեսը գործածել է Խաչատուրը, իսկ մնացածն՝ ինքը: Դրանից մի քանի օր անց, կրկին նախօորոք հեռախոսով պայմանավորվելով, միասին գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին տվել է 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Աբովյան քաղաքում Խաչատուր Ներսիսյանը դուրս է եկել ավտոմեքենայից և վերադառնալով իրեն տվել է մեկ հաբ սուբուտեքս: Բացի այդ, 2015թ. հունիսի «17»-ին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ ունեցած հերթական հեռախոսազրույցների ընթացքում իմանալով, որ վերջինս հաջորդ օրը պետք է ձեռք բերի սուբուտեքս հաբեր, խնդրել է մեկ հաբ էլ ձեռք բերել իր համար: Հաջորդ օրը հանդիպել է Խաչատուր Ներսիսյանին, իր նշված ավտոմեքենայով միասին գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոց: Հասնելով արագաչափի մոտ Խաչատուր Ներսիսյանի պահանջով կանգնեցրել է ավտոմեքենան, որից հետո վերջինս իջնելով ավտոմեքենայից, հեռացել է՝ իրեն ասելով ավտոմեքենան կանգնեցնել հացատան դիմաց: Մոտ 15 րոպե անց, Խաչատուր Ներսիսյանը վերադարձել է, սակայն չի հասցրել իր համար նախատեսված սուբուտեքս հաբը տալ իրեն, քանի որ այդ պահին հացատուն են մտել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել թմրամիջոցները: Դրանից մոտ մեկ ամիս անց, Խաչատուրը ՔԿՀ-ից զանգահարել է իրեն և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել է, որ ումից որ Սուտուտեքս է վերցնելիս եղել Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից, այդ տվողը բռնվել է, նաև բռնվել է այդ «գրուպի մեջի» կինը: Խաչատուրն իրեն ասել է, որ սուբուտեքսը ձեռք է բերել Շավարշից, ով արդեն բռնվել է ու գտնվում է իրենց մոտ՝ բերդում: Ասել է նաև, որ փոշմանել է, որ դրանց անունները չի տվել ցուցմունքների ժամանակ: Ասել է, որ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո հնարավոր է անունները տա, որ հոդվածը փոխեն: Իրեն խնդրել է ասել, որ իրենից գումար չի վերցրել, այլ թմրամիջոցը ձեռք են բերել համատեղ գումարով, որ իրար հետ միասին օգտագործեն: Ասել է նաև, որ ցուցմունք տա իբր ինքը կարող է մեկ օրում 2 հատ սուբուտեքս օգտագործել և իբրև թե հայտնաբերվածն իրենց մի քանի օրվա «պայոկն» է եղել: Խաչատուրը, որպես սուբուտեքս ձեռք բերելու աղբյուր նշել է «Հրազդան» ՔԿՀ-ն: Ասել է, որ այդ ՔԿՀ-ից զանգահարել են իրան, ասել են թմրամիջոցի տեղը, որը նա գնացել և վերցրել է: Գ.Գրիգորյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Խաչատուր Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս:
Փորձագետ՝ Արտակ Տիգրանի Սարգսյանի կողմից դատաքննությամբ տված ցուցմունքով այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված նույնատիպ «B8» գրառմամբ «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը գործարանային արտադրության են, դրանցից յուրաքանչյուրում «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի քանակությունը կազմում է 0.008 գրամ:
Ամբաստանյալ՝ Գայանե Զավենի Մարգարյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, սակայն պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները որոնցով հայտնել էր, որ քրոջ դուստրը` Մարինե Վարդանյանը, ամուսնու` Գրիշայի և երեխաների հետ բնակվել են Ֆրանսիայում: Տեղյակ չէ, թե նրանք Ֆրանսիայում ինչով են զբաղվել, սակայն նրանց հետ միշտ գտնվել է լավ հարաբերությունների մեջ: 2014թ. հուլիսին, Մարինեն եկել է Հայաստան և ինքը գնացել է նրան տեսակցելու: Ինչ-որ մեկին տեսակցելու համար Մարինեի առաջարկով գնացել են Երևան քաղաքի «Տաշիր» առևտրի կենտրոնի մոտակայք, ինքը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ Մարինեն իջել է, և չի տեսել, թե ում հետ է տեսակցել: Մեկ անգամ էլ Մարինեն առաջարկել է իրեն Երևանում հանդիպել մի տղամարդու ու նրան «շաքարի դեղ» փոխանցել: Ինքը չի մերժել և վերցնելով պոլիէթիլենով փաթաթված դեղը, Մարինեի նշած ժամին գնացել է Երևան քաղաքի 3-րդ մասի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտ, որտեղ Մարինե Վարդանյանի կազմակերպմամբ առաջին անգամ հանդիպել է Շավոյին և նրան է տվել այդ դեղերը: Շավոն իրեն գումար է տվել, որն ամբողջությամբ տարել է Արտաշատ ու տվել Մարինեին: Դրանից հետո Մարինե Վարդանյանը գնացել է Ֆրանսիա: 2014թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, Մարինեն զանգահարել է Ֆրանսիայից և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել է. «բան կա ուղարկելու, ես գործ չունեմ, ինքը ինձ հասցեն կասի, ես կտանեմ, կտամ այդ պայմանավորված մարդուն, նա էլ ինձ գումար կտա, որ փոխանցեմ իրեն»: Ինքը պատասխանել է, որ աշխատանք չունի, չի կարող գնալ-գալ, ուզում է նորից աշխատել մանկապարտեզում, ինչին ի պատասխան Մարինեն ասել է, որ այդ աշխատանքով չի կարողանա պարտքերը մարել, եթե օգնի, ապա գումար կտա: 2014թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Մարինեի առաջին ուղարկած դեղերն իրեն է փոխանցել Մարինեի ամուսինը՝ Գրիշան, ով այդ ժամանակ ՀՀ-ում է եղել: Դեղերը փաթաթած է եղել թղթի մեջ ու դրված են եղել տոպրակի մեջ: Փոխանցելու պահին Գրիշան ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի ուր տանի դրանք: Այդ դեղերը մաս-մաս՝ 6-7 անգամով տվել է Շավոյին: Առաջին երկու անգամը տվել է 3-րդ մասի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտ, իսկ մնացած անգամները տարել և տվել է Շավոյի տանը՝ իրենց տանից մեկ կանգառ վերև: Այդ դեղերը Շավոյին տվել է ստանալու օրվանից մինչև 2015թ. հունվար ամսվա վերջերը: Գումարները Շավոյից վերցրել է մաս-մաս, վերջինս գումարները տվել է կամ դեղերի փոխանցման պահին, կամ էլ հետո, ընդհանուր առմամբ այդ անգամվա համար իրեն տվել է մոտ 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար, որից Մարինեն իրեն մաս-մաս թողել է ընդհանուրը մոտ 150.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացածը բանկային փոխանցմամբ ուղարկել է Մարինեին: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոյի հետ պայմանավորվել է Մարինեն, զանգել է իրեն ու ասել կոնկրետ քանի հատ հաբ տանի նրան ու ինքն էլ կատարում է Մարինեի ասածները: Այդ ժամանակ մտածել է, որ դրանք վատ բան են, դժվար թե շաքարի դեղի համար այդքան գումար տային, սակայն իրեն թույլ չի տվել հարցնել այդ ամենը Մարինեին: Երկրորդ անգամ Մարինեն մոտ 200 հատ դեղեր ուղարկել է 2015թ. փետրվարի վերջերին կամ մարտի սկզբներին: Դրանք կրկին բերել է Գրիշան ու կրկին միայն դեղերը ու կրկին ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի, թե ինչ անի: Այդ դեղերը 6-7 անգամով, ամեն անգամ 20-30 հատ դեղերով, տարել ու տվել է Շավոյին` նրա տանը: Իրենց հանդիպումների ժամանակ այլ անձ ներկա չի գտնվել: Երբ Շավոյի կինը տանն է եղել, նրա ներկայությամբ դեղերը չի տվել: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոն տարբեր չափի գումար է տվել, նույնիսկ եղել է, որ գումար չի տվել, ասել է, որ «չի ծախվում»: Ամեն անգամ տվել է 200.000-400.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքն այդ գումարները միշտ ուղարկել է Մարինեին: Սկզբում ինքը վերցրել է ընդհամենը 10.000 դրամ հաց գնելու համար, բայց հետո արդեն կարիքից ելնելով, սկսել է վերցնել գումարները, յուրաքանչյուր ուղարկված անգամից իրեն մնացել է մոտ 100.000 ՀՀ դրամ գումար: Շավոն ընդհանրապես տարօրինակ պահվածք է ունեցել, երբ գումարը ուշացրել է, իր պահանջից հետո Շավոն ասել է, որ Մարինեի հետ հարցերը կլուծի: Երկրորդ անգամվա դեղերը Շավոյին տվել է մեկուկես-երկու ամսվա ընթացքում: Երրորդ անգամ Մարինեն դեղերը Ֆրանսիայից ուղարկել է 2015թ. մայիսի կեսերին: Մարինեի ասելով գնացել է Երևան քաղաքի «Անաստասավան» կոչվող թաղամաս, մի տղայից վերցրել է ծանրոցը, Մարինեի ասածով բացել է այն և հանել է դեղերը: Այդ անգամ Մարինեն ուղարկել է 310 կամ 320 հատ, այս անգամվա դեղերն էլ ամբողջությամբ տվել է Շավոյին, նրա տան մեջ, յուրաքանչյուր անգամ տվել է 20-30 հատ, ամեն անգամ ստացել է տարբեր՝ 150.000, 200.000, 300.000 ՀՀ դրամ չափերով գումարներ: Դրանք կրկին ուղարկել է Մարինեին, իրեն մաս-մաս մնացել է մոտ 130.000 ՀՀ դրամ գումար: Վերջին անգամ ծանրոցն ուղարկելու համար Մարինեն զանագահարել է իրեն, հայտնել է ծանրոցն ուղարկելու մասին, տվել է այն բերողի հեռախոսահամարը: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին՝ առավոտյան, զանգահարել է Մարինեի տված հեռախոսահամարով, որից մոտ 30 րոպե անց այդ տղամարդը, ով Գրիշայի բարեկամն է եղել, եկել է իրենց բակ և փոխանցելով Մարինեի ուղարկած ծանրոցը հեռացել է: Դեղերը լցված են եղել երկու տուփերի մեջ, անձեռոցիկով բաժանված: Այդ դեղերից հաշվելով 60 հատ, լցրել է թափանցիկ տոպրակի մեջ, գնացել է Շավոյի տուն, որտեղ այդ դեղերը տվել է նրան ու վերջինից վերցնելով 700.000-800.000 ՀՀ դրամ գումար, վերադարձել է տուն: Քիչ անց եկել է քույրը՝ Անահիտն, ում տվել է ծանրոցը, որում եղել են երեխայի շորեր, կոնֆետներ: Տվել է նաև Շավոյից վերցրած գումարը: Դրանից հետո Մարինեի ասելով առանձնացրել է 30 հատ հաբ, տաքսի ավտոմեքենայով տարել է «Անաստասավան» այն տղամարդուն, ով էլ բերել էր երրորդ անգամվա ծանրոցը: Առանց նրանից գումար վերցնելու վերադարձել է տուն: նույն օրը՝ երեկոյան, իրենց բնակարան են եկել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ներկայացրել են դատարանի որոշում՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ և առաջարկել են կամովին ներկայացնել տանը պահվող թմրամիջոցները: Խուզարկությամբ իր բնակարանի զուգարանից հայտնաբերվել են երկու տարրաները, որոնց մեջ լցված են եղել հաբերը: Ինքը չի էլ կասկածել, որ դրանք թմրամիջոց են:
Շավարշ Սահակյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ Գայանե Մարգարյանը նշել է, որ իր հետ առերեսվողը Շավարշն է:
Ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց և հայտնեց, որ թմրամիջոցները ձեռք է բերել իր անձնական օգտագործման նպատակով և ո՛չ Գայանե Մարգարյանից: Այդ մասով պնդեց նաև նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները: Դատաքննությամբ հետազոտվեցին ամբաստանյալ՝ Շ.Սահակյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնցով մասնավորապես հայտնել է, որ մոտ երկու տարի է սկսել է օգտագործել Սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց: Այդ ժամանակվանից ծանոթացել է Մարոյի հետ ու սկսել է մտերիմ հարաբերություններ նրա հետ: 2012 կամ 2013թթ. իմանալով, որ վերջինս մեկնում է Ֆրանսիա և եվրոպական երկրներում համեմատաբար հեշտ է թմրամիջոց ձեռք բերելը, ուստի Մարոյին խնդրել է հնարավորության դեպքում այնտեղից մեթադոն կամ նման մի թմրամիջոց ուղարկել իր օգտագործման համար: Դրանից մի քանի ամիս անց, Մարոն զանգահարել է Ֆրանսիայից և ասել է, որ Սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց կա ու հարցրել է, թե ցանկանում է արդյոք դրանից օգտագործել: Ինքը պատասխանել է, որ ցանկանում է և Մարոն մեկ սուբուտեքսի արժեքը 20.000 ՀՀ դրամ է ասել: Ինքը երեք հատ գնելու ցանկություն է հայտնել: Պայմանավորվածության համաձայն գնացել է «Երևան մոլի» մուտքի մոտ, որտեղ իրեն է մոտեցել մի կին, ով իրենից պարզելով, որ հանդիսանում է Շավոն, տվել է երեք հատ սուբուտեքսն, իսկ ինքը նրան տվել է 60.000 ՀՀ դրամ: Այդ երեք հատը տարել է տուն և օգտագործել է միայնակ: Դրանից հետո Մարոյի հետ հեռախոսով պայմանավորվել է հայտնել նրան ինչ-որ թաքստոցի տեղ, որտեղից ինքը կվերցնի սուբուտեքսի նախօրոք պայմանավորված քանակությունը և այդ նույն թաքստոցում կթողնի դրանց գումարը: Դրանից հետո տարբեր հաճախականությամբ՝ նախորոք հեռախոսազրույցով պայմանավորվել է սուբուտեքսի պահանջած քանակությունը, դրա արժեքը, թաքստոցի գտնվելու վայրը, որից հետո պայմանավորված ժամին գնացել է այդ թաքստոցը, վերցրել է սուբուտեքսը և նույն տեղում թողել է դրանց քանակին համապատասխան գումարը: Առաջին ամսից հետո Մարոն յուրաքանչյուր Սուբուտեքսի համար սկսել է պահանջել 25.000 ՀՀ դրամ, իսկ դրանից մոտ երեք ամիս անց սկսել է պահանջել 30.000 դրամ: Այդ վերջին գինը պահպանվել է մինչև վերջ: Մարոյի հետ պայմանավորվելով այդ կերպ սուբուտեքս է ձեռք բերել 20-ից ավելի անգամ, իսկ թաքստոցները եղել են տարբեր տեղերում: Մոտ մեկ շաբաթ առաջ Մարոյի հետ պայմանավորվել է 30 հատ Սուբուտեքս ուղարկելու վերաբերյալ, որի դիմաց պետք է վճարեր 900.000 դրամ: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին՝ ժամը 10-ից 10:30-ի սահմաններում, զանգահարել է Մարոն և ասել է, որ ամեն ինչ արվել է, և թաքստոցը իրենց տնից քիչ ներքև գտնվող ավտոտնակների դիմաց է: Գնացել է այնտեղ և թաքստոցից վերցրել 30 հատ սուբուտեքսը՝ նույն տեղում թողնելով 900.000 դրամ գումարը: Այդ հաբերը բերել է տուն և պահել է զուգարանում՝ կոնքաթասի հետևում: Դրանից հետո՝ ժամը 15-ի սահմաններում, ծեծել են տան մուտքի դուռը: Կինը բացել է դուռն ու ինքը տեսնելով ոստիկաններին վախեցել ու միանգամից վազելով զուգարան ցանկացել է վերացնել պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ լցված սուբուտեսք հաբերը: Չկողմնորոշվելով փորձել է կուլ տալ դրանք, սակայն ոստիկանները միջամտել և քաշքշուկի ընթացքում տոպրակը բերանից դուրս է թռել ու ընկել է զուգարանի լվացարանի մեջ: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցները ներկայացնելով խուզարկության թույլտվության մասին դատարանի որոշումն առաջարկել են կամովին հանձնել տանը պահվող թմրամիջոց և այլ արգելված իրեը: Ինքը զուգարանի լվացարանից կամովին ներկայացրել է այդ 30 հատ սուբուտեքսը, որոնք լվացարանում եղած ջրի ազդեցությունից վերածվել են մածուցիկ մասսայի: Սուբուտեքսի հաբերը օգտագործել է անձամբ՝ ներարկման միջոցով: Այդ 30 հատն էլ պետք է օգտագործեր անձամբ: Իր օրական «դոզան» 2-3 հատ է եղել: Նախաքննության ընթացքում Շավարշ Սահակյանը հրաժարվել է Գայանե Մարգարյանի հետ առերես հարցաքննությունից և հայտնել է, որ նրան չի ճանաչում:
Ամբաստանյալ՝ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի՝ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի մասով և հրաժարվեց նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքներից, հայտնեց, որ դրանք տվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ: Գագիկի անունը տվել է, որպեսզի իրեն առաջադրված մեղադրանքի մասը փոփոխվի, իսկ Շավարշից թմրամիջոց ընդհանրապես չի վերցրել, այլ վերցրել է Արթուրից, ով մահացել է: Դատաքննությամբ հետազոտվեցին ամբաստանյալ՝ Խ.Ներսիսյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնցով վերջինս մասնավորապես հայտնել է, որ 2015թ. ապրիլին իր ծանոթ ոմն Արթուրը անվճար իրեն է տվել 6 կամ 8 հատ սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց, որը նա գործածել է երկու անգամ, իսկ մնացածը պահել է հետագայում գործածելու նպատակով: 2015թ. հունիսի «18»-ին իր ծանոթ, տաքսու վարորդ Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել է Երևան քաղաք, որպեսզի այնտեղի դեղատներից իր բուժման համար դեղամիջոց գնի: Գագիկի հետ հասնելով Լենինգրադյան փողոցում գործով հացատան դիմաց իջել է մեքենայից և սկսել է մոտակա դեղատներում անհրաժեշտ դեղամիջոցը գտնել: վերադառնալով հացատուն, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են Արթուրի տված սուբուտեքսը, որից մեկը իրեն բռնելու պահին ընկել է գետնին, որն ինքը ոտքով տրորել է, իսկ մնացածը անձեռոցիկի մեջ փաթաթված դրել է հացատան սեղանի վրա: Գագիկ Գրիգորյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ընթացքում Խ.Ներսիսյանը համաձայնվել է Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքների հետ և ինքն էլ ցուցմունք է տվել, որ 2015թ. հունիսի սկզբներին Գագիկ Գրիգորյանի վարած ավտոմեքենայով գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ միասին մտել է շենքերից մեկի մուտք և այնտեղից վերցրել են գետնին՝ լուցկու տուփի մեջ եղած երկու սուբուտեքս հաբերը, որի դիմաց նույն տեղում թողել են 80.000 դրամ գումար: Այդ գումարից 60.000-ը եղել է Գագիկի տված գումարը, իսկ 20.000-ը ավելացրել է ինքը: Դրանից մի քանի օր անց, Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին գնացել են Աբովյան քաղաք և ինքը միայնակ մտնելով շենքերից մեկի մուտք, վերցրել է գետնին դրված մեկ հաբ սուբուտեքսը, որի տեղում թողել է Գագիկի տված 35.000 ՀՀ դրամը: 2015թ. հունիսի «18»-ին Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից ձեռք է բերել սուբուտեքս տեսակի հաբեր, որից մեկը պետք է 40.000-ի դիմաց իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին փոխանցելու համար, իսկ մնացածն իր անձնական գործածման նպատակով: Չի հասցրել սուբուտեքսը հանձնել Գագիկին, քանի որ հացատանը գտնվելու ժամանակ եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են թմրամիջոցները:
18.06.2015թ. կազմված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատանը, տաղավարի վրա հայտնաբերվել է «B8» գրառմամբ հաբերի կտորներ և փոշենման զանգված, որն ըստ զննության մասնակից Խաչատուր Ներսիսյանի հայտարարության պատնել է իրեն, հանդիսացել է «Սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց: Հայտնաբերվել է նաև «Ալկատել» տեսակի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 099-99-31-69 համարի բաժանորդային քարտը:
06.08.2015թ. կազմված խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում զուգարանի լվացարանից Շավարշ Սահակյանը ներկայացրել է պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ առկա է եղել սպիտակվուն մածուցիկ զանգված: Հայտնաբերվածի վերաբերյալ Շավարշ Սահակյանը հայտարարել է, որ այն հանդիսանում է 30 հատ «Սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց, որը պատկանում է իրեն ու իր անձնական օգտագործման համար է: Դրանք ձեռք է բերել մի կնոջից: Զուգարանի պահարանից ներկայացրել է նաև «Добрый» տեսակի հյութի տարրա, որի մեջ ըստ վերջինիս հայտարարության առկա են օգտագործած ներարկիչներ և ասեղներ, որոնք օգտագործել է թմրամիջոց գործածելու համար:
06.08.2015թ. կազմված խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում զուգարանում՝ կոնքաթասի վերևի հատվածում ամրացված փայտե դարակի վրայից հայտնաբերվել են «Մենթոս» գրառմամբ պլաստմասայե երկու տուփ, որոնց մեջ եղել են «B8» գրառմամբ սպիտակ գույնի օվալաձև հաբեր և հաբերի բեկորներ:
07.08.2015թ. կազմված քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրությամբ այն մասին, որ փորձարարության մասնակից Գայանե Մարգարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցք 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանը և հայտարարել է, որ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Մարինե Վարդանյանի ուղարկած հաբերից 60 հատը բերել է այդ բնականարան և տվել է այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին:
23.01.2016թ. և 15.05.2016թ. կազմված՝ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակում և թղթային կրիչում առկա տեղեկությունների և Գայանե Մարգարյանի, Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի հեռախոսահամարների վերծանումներում առկա տեղեկությունների զննության արձանագրություններով այն մասին, որ 2015թ. մայիս-հունիս ամիսների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը կայուն հեռախոսակապ է պահպանել Շավարշ Սահակյանի, Գագիկ Գրիգորյանի և Վահե Կարապետյանի հետ: Այդ ընթացքում 2015թ. հունիսի 06-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում Խաչատուր Ներսիսյանը հեռախոսազրույցների ընթացքում Գագիկ Գրիգորյանից իմացել է որ վերջինս ուզում է ինչ-որ բան ձեռք բերել, այդ բանը ձեռք բերելու նպատակով պայմանավորվել է Վահե Կարապետյանի հետ, այնուհետև պայմանավորվել է հանդիպել Գագիկ Գրիգորյանի հետ: Դրանից հետո Վահե Կարապետյանից հստակեցնելով դրա գտնվելու վայրը, վերջինիս հայտել է, որ վերցրել է և նույն տեղում թողել է գումարը: Նույնաբնույթ հեռախոսազրույցները նշված ժամանակահատվածում բազմաթիվ են: Խաչատուր Ներսիսյանի և Շավարշ Սահակյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը բազմիցս պայմանավորվել է հանդիպումների մասին և ինչ-որ բան վերցնելու մասին: 2015թ. օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանին հայտնել է 5 հատ ձեռք բերելու մասին, այնուհետև Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում իմանալով, որ վերջինս ուզում է մեկ հատ, զանգահարել է կրկին Շավարշ Սահակյանին և հայտնել որ ուզում է ոչ թե 5 հատ այլ 6 հատ: 2015թ. հունիսի 18-ին Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են հանդիպել, որից հետո ժամը 12:27-ին և 12:34 Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում վերջինիս հայտնել է, որ հասել է և սպասում է նրան: Շավարշ Սահակյանն էլ իր հերթին ասել է, որ հեսա կգա: Բացի այդ Շավարշ Սահակյանը 2015թ. հուլիսի 21-ից մինչև օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում հեռախոսազրույցներ է ունեցել Մարինե Վարդանյանի, Վահագն Վլասյանի և այլոց հետ: Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է, որ Մարինեն ինչ-որ բան պիտի ուղարկի իրեն, իսկ 04.08.2015թ-ին և 05.08.2015թ-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են, որ Մարինե Վարդանյանը Շավարշ Սահակյանին ուղարկի 60 հատ, իսկ հետագա հեռախոսազրույցի ընթացքում Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանին հայտնում է, որ արդեն ստացել է: 06.08.2015թ-ին Շավարշ Սահակյանի և Վահագն Վլասյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Շավարշ Վահագնին կանչում իր մոտ, որից րոպեներ անց տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում նրանք սկսում են վիճել քիչ առաջ ստացածի քանակի վերաբերյալ: Վահագն Վլասյանը պնդում է, որ կշռել է և պարզվել է, որ եղել է 29 կիլոգրամ, ոչ թե 30, իսկ Շավարշ Սահակյանը առաջարկում է ավտոմեքենայում լավ փնտրել: Այնուհետև կիլոգրամները փոխարինվում են հոգիներով, որից մեկը, ըստ Շավար Սահակյանին պնդման ընկած է եղել հետևի նստատեղին, իսկ մյուսը մնացել է գրպանում: Ինքը անձամբ է հաշվել, որից հետո նստատեղին ընկածը վերցրել է և դրել է ընդհանուրի հետ: Վերջում համաձայնվում են, որ եղել է 29 հատ:
16.10.2015թ. կազմված առգրավում կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ «Յունիբանկ», «Արարատբանկ» և «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ, «ՎՏԲ-հայաստան», Արտշինինվեստբանկ և «Կոնվերսբանկ» ՓԲ ընկերություններից առգրավվել են Գայանե Մարգարյանի վերաբերյալ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ պարունակող փաստաթղթեր, որոնց ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Գայանե Մարգարյանը տարբեր ժամանակահատվածներում 1290 եվրո, 1525 դոլլար, 400 դոլլար գումարներ է ուղարկել Գրիգորի Պռոշյանին և Մարինե Վարդանյանին:
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 18.06.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.182 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում զննությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված դեղահաբում, բեկորային զանգվածում և դեղահաբի բեկորում հայտնաբերվել է ընդհանուր 0,042 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1-ական գրամ անձեռոցիկում առկա դեղահաբից, բեկորային զանգվածից և նրբաթիթեղում առկա և դեաղահաբի բեկորից):
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 06.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.244 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 10,73 գրամ հաստատուն քաշով զանգվածում հայտնաբերվել է ընդհանուր՝ 0,221 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 0,15 գրամ փոշենման հոմոգեն զանգվածից):
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 06.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.243 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 362 հատ ամբողջական հաբերում և 11 հատ հաբերի բեկորներում հայտնաբերվել է ընդհանուր՝ 2,764 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 2,52 գրամ հաբերից և հաբերի բեկորներից):
ՀՀ ԱՆ «Հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կերնտրոն» ՊՈԱԿ կողմից 26.06.2015թ. տրված դատաբժշկական հմ.1648 եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Ներսիսյանի պարանոցի աջ և ձախ կողմնային մակերեսների շրջաններում հայտնաբերվել են կետային բնույթի վերքեր՝ հարակից արյունազեղումներով, որոնք կարող են լինել կատարված ներարկումների հետևանք:
ՀՀ ԱՆ «Հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կերնտրոն» ՊՈԱԿ կողմից 07.08.2015թ. տրված դատաբժշկական հմ.2286 եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սահակյանի զույգ բազուկների շրջաններում հայտնաբերվել են կետային բնույթի վերքեր՝ բազմաթիվ օվալ բնույթի արյունազեղումներով, որոնք հետևանք են նախկինում կատարված բազմաթիվ ներարկումների:
ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերության կողմից 18.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.0710 եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել է ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդները: Շավարշ Սահակյանի մազի փորձանումներում հայտնաբերվել են ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքերը:
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.15-1607 եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոիդների շարքի բուպրենորֆին տեսակի դեղամիջոց, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մեկից մեկուկես ամսվա վաղեմության:
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.15-2109 եզրակացությամբ այն մասին, որ Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոիդների շարքի բուպրենորֆին տեսակի դեղամիջոցի հետքեր, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է կեսից մեկ ամսվա վաղեմության:
«Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից 10.02.2016թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.13-14 հանձնաժողովային եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սահակյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի:
«Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից 08.07.2015թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.96-15 հանձնաժողովային եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Ներսիսյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնի խմբի թմրամիջոցների գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի:
13.05.2016թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրություններով և լազերային սկավառակով:
13.05.2016թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան զննությամբ հայտնաբերված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբով, բեկորային զանգվածով և դեղահաբի բեկորով, Գայանե Մարգարյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 362 հատ հաբերով և 11 հատ հաբերի բեկորներով, Շավարշ Սահակյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող փոշենման հոմոգեն զանգվածով:
Դատաքննությամբ հետազոտված՝ Գայանե Մարգարյանին, Շավարշ Սահակյանին, Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ ՀՀ Ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանության» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքներով, սահմանահատումների պատմությունների վերաբերյալ տեղեկանքներով:




3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը


ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանն իրավունք ունի հիմնվել միայն դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վրա, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաuտական տվյալները, որոնց հիման վրա oրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ: Քրեական դատավարությունում որպեu ապացույցներ թույլատրվում են` կասկածյալի ցուցմունքները, մեղադրյալի ցուցմունքները, տուժողի ցուցմունքները, վկայի ցուցմունքները, փորձագետի եզրակացությունը, իրեղեն ապացույցները, քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները, այլ փաuտաթղթերը:
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը հիմնվում է օրինականության, օրենքի առաջ հավասարության, պատասխանատվության անխուսափելիության, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքների հիման վրա:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, հանցագործություն է համարվում` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն քրեորեն հետապնդելի է համարվում` սույն հոդվածի առաջին (...) մասով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են` կազմակերպված խմբի կողմից և առանձնապես խոշոր չափերով, իսկ հոդվածի սանկցիան պատիժ է նախատեսում ազատազրկման ձևով` յոթից տասնհինգ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, հանցագործություն է համարվում` Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգությունը:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն քրեորեն հետապնդելի է համարվում` սույն հոդվածի առաջին, (...) մասերով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է` թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով և կազմակերպված խմբի կողմից, իսկ հոդվածի սանկցիան պատիժ է նախատեսում ազատազրկման ձևով` ութից տասներկու տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանքը համարվում է կազմակերպված խմբի կողմից կատարված, եթե դա կատարվել է այնպիսի անձանց կայուն խմբի կողմից, ովքեր նախապես միավորվել են մեկ կամ մի քանի հանցանքներ կատարելու համար:
06.12.2017թ. ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ Oրենսգիրք) 266-րդ հոդվածում՝
(...)
2) լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ 5.1-5.4-րդ մասերով.
«5.1. Սույն օրենսգրքում թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի խոշոր չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկից մինչև հարյուրքսանհինգապատիկը ներառող չափերը:
5.2. Սույն օրենսգրքում թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի առանձնապես խոշոր չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող չափերը:
5.3. Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ հիմք ընդունելով սույն հոդվածի 5-րդ, 5.1-ին և 5.2-րդ մասերով սահմանված չափորոշիչները:
5.4. Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:»
(...)
Նույն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ ուժը կորցրած են ճանաչվել ՀՀ քրական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ից 5-րդ հավելվածները: Նույն օրենքի 5-րդ հոդվածը սահմանել է, որ կատարված փոփոխություններն ուժի մեջ են մտնում պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո, այն է՝ 27.06.2018թ-ից:
Հանցագործության կատարման պահին գործող ՀՀ քրական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ին հավելվածի 28-րդ կետի համաձայն «Բուպրենորֆին» (սուբուտեքս, նորֆին, սանգեզիկ, տեմգեզիկ, բուպրանալ) զգալի չափ է համարվում 0.002-0.02 ներառյալ չափը, խոշոր չափ է համարվում 0.02-0.2 ներառյալ չափը, իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում ավելի քան 0,2-ից գերազանցող չափը:
Հանցագործության կատարման պահից հետո ընդունված և գործող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող հավելված 1-ի հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի բաժնի 31-րդ կետի համաձայն «Բուպրենորֆին» (21-ցիկլոպրոպիլ-7-ալֆա-[(S)-1- հիդրօքսի-1.2.2-տրիմեթի պրոպիլ]-6.14 - էնդո - էթանո - 6.7.8.14- տետրահիդրոօրիպավին) զգալի չափ է համարվում հնգապատիկից առավել մինչև քսանհինգապատիկը ներառյալ 0.001-0.005, խոշոր չափ է համարվում՝ քսանհինգապատիկից առավել մինչև հարյուր քսանհինգապատիկը ներառյալ՝ 0.005-0.025, իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում ավելի քան հարյուրքսանհինգապատիկը՝ 0,025 չափը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը:
Դատարանը վերլուծելով հանցանքը կատարելու ժամանակ և դրանից հետո ընդունված՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածները, գտնում է, որ «Բուպրենորֆին»-ի չափերը սահմանող մասով ՀՀ Կառավարության որոշումը Շավարշ Սահակյանի և Գայանե Մարգարյանին մեղսագրվող հանցանքների մասով պատիժը ծանրացնող չէ, քանի որ թե՛ նախկին խմբագրությամբ և թե՛ գործող խմբագրությամբ հավելվածներում «Բուպրենորֆին»-ի սույն գործով պարզված չափերն ընդգրկված են առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով օրենքի հետադարձության կանոնը կիրառելի է և դրանով ամբաստանյալների վիճակը որևէ կերպ չի վատթարանում կամ չի խստացվում վերջիններիս վերագրվող հանցանքներով նախատեսվող պատիժը:
Նույն հավելվածները վերլուծելով Խաչատուր Ներսիսյանին մեղսագրվող հանցանքների մասով, Դատարանն արձանագրում է, որ ի տարբերություն հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածի, դրանից հետո ընդունված հավելվածը՝ պատիժը ծանրացնող է, քանի որ 0,008 գրամ «Բուբրենորֆինը» ընդգրկված է խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, իսկ 0,042 գրամ չափն՝ առանձնապես խոշոր չափերի սանդղակում, այնինչ նախկին խմբագրության ժամանակ այդ չափերն ընդգրկվել է համապատասխանաբար՝ զգալի և խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ Խաչատուր Ներսիսյանի մասով օրենքի հետադարձության կանոնը կիրառելի չէ և պետք է կիրառել հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ին հավելվածը:
Այսպիսով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ և բոլոր ապացույցների` միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության սահմաններում գնահատելու արդյունքում, Դատարանը գալիս է այն հետևության, որ ապացուցված է ամբաստանյալներ՝ Շավարշ Սահակյանի և Գայանե Մարգարյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելու նպատակով Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն իրականացնելու հանգամանքը, որի ընթացքում Գայանե Մարգարյանն իրականացրել է՝ ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուց հետո Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողություններն, իսկ Շավարշ Սահակյանն՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Շավարշ Սահակյանը Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում, որն էլ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հայտնաբերվել է բնակարանի խուզարկությամբ, իսկ մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները հայտնաբերվել են Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ:
Այսինքն, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի և Գայանե Զավենի Մարգարյանը կատարել են ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնց համապատասխան էլ պետք է ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ և բոլոր ապացույցների` միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության սահմաններում գնահատելու արդյունքում, Դատարանը գալիս է նաև այն հետևության, որ ապացուցված է ամբաստանյալ՝ Խաչատուր Ներսիսյանի կողմից 2015թ. հունիսի «18»-ին ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանից խոշոր չափերի՝ 0,042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» ներհրված դաջվածքով «Սուբուտեքս» տեսակի վեց դեղահաբ ապօրինի ձեռք բերելու հանգամանքը, որից զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.034 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած դեղահաբերն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար:
Այսինքն, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 5-րդ մասի համաձայն՝ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) անցել են վաղեմության ժամկետները. (...):
Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
Վերոգրյալ իրավանորմի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենքով սահմանված են այն հանգամանքները, որոնք բացառում են ինչպես քրեական հետապնդման հնարավորությունն, այնպես էլ քրեական գործի վարույթը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, իսկ քրեական հետապնդումը` դադարեցման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշմամբ, որում արձանագրել, որ. (…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված] հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճմանե (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության միջոցով հասնելու իր անմեղության ապացուցման: Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը):
Դատարանն անդրադառնալով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով` ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցին, արձանագրում է, որ նորմի սանկցիան ազատազրկման ձևով պատիժ է նախատեսում` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի և 2-րդ մասի համաձայն՝ անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները` հինգ տարի` միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (…):
Քննարկվող հանցակազմը վերոնշյալ քրեաիրավական նորմերի հիման վրա վերլուծելուց հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայով նկարագրված արարքը դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար նախատեսված է ազատազրկման ձևով պատիժ մինչև երեք տարի ժամկետով, ուստի այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար նման արարք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է հինգ տարի:
Սույն գործով պարզված և հաստատված փաստական տվյալներից հետևում է, որ ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որակված արարքը կատարել է 2015թ. հունիսի «18»-ին, այսինքն վերջինիս վերագրվող արարքն ավարտված համարվելու օրվանից անցել է ավելի քան հինգ տարի, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ անցել է ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքով պատասխանատվության ենթարկելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված վաղեմության ժամկետը և բացակայում են վաղեմության ժամկետի ընթացքը ընդհատվելու և կասեցվելու հիմքերը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
Գնահատելով ամբաստանյալներ՝ Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի, Գայանե Մարգարյանի և այլ գործով մեղադրյալ՝ Գագիկ Գրիգորյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը Դատարանը գտնում է, որ դրանք արժանահավատ չեն, քանի որ չեն բխում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությունից ու գործի փաստական տվյալներից, և նպատակ են հետապնդում քողարկել միմյանց, խուսափել պատասխանատվությունից և պատժից, ինչպես նաև մեղմացնել ակնկալվող պատասխանատվությունն ու պատիժը:
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիu դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն uույն հոդվածի առաջին մաuում:
Դատարանն արձանագրում է, որ գործով բացակայում են ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանք է համարում այն, որ ամբաստանյալներից՝ Շավարշ Սահակյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, տառապում է «Հեպատիտ Ցե» հիվանդությամբ, Գայանե Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության:
2. Գույքի բռնագրավման չափը դատարանը որոշում է` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը: Գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը: (...)
Դատարանն՝ ամբաստանյալների կողմից կատարված արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, վերջինիս անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված պատժատեսակի, դրա առավելագույն և նվազագույն սահմաններում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և ելնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունից, հանցագործության ծանրությունից, քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի վերջիններիս մեղսագրվող արարքների սանկցիաներով նախատեսված` ազատազրկման ձևով: Միաժամանակ, Դատարանը գործի հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի պահանջները հաշվի առնելով, քննարկելով մեղսագրվող հանցանքների սանկցիաներով նախատեսված լրացուցիչ պատիժներն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակելու հարցը, գտնում է, որ դրանք ևս պետք է կիրառել:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելի դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (...) ամբաuտանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...):
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը, (...) ազատազրկման (...) ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մեջբերված քրեաիրավական նորմը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել հմ.ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որոնցով կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը,
է) հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը և այլն:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ 13.09.2013թ. կայացրած թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանն, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար՝ անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքերն ու առանձնահատկություններն, ամբաստանյալի անձը, սեռը, տարիքը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48¬րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48¬րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննարկելով ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված՝ կալանավորում խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերի բացակայության պայմաններում այն պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով ամբաստանյալներ՝ Խաչատուր Ներսիսյանի և Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերի բացակայության պայմաններում այն պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել վերջինիս` 2015թ. հունիսի «18»-ից մինչև 2019թ. հունիսի «18»-ն անազատության մեջ պահվելու 4 (չորս) տարին:
Դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել վերջինիս` 2015թ. օգոստոսի «06»-ից մինչև 2018թ. հունիսի «22»-ն անազատության մեջ պահվելու 2 (երկու) տարի 10 (տասն) ամիս 16 (տասնվեց) օրը:
Քննարկելով «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից Շավարշ Սահակյանի վերաբերյալ 10.02.2016թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.13-14 հանձնաժողովային եզրակացությամբ և Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ նույն կլինիկայի կողմից 08.07.2015թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.96-15 հանձնաժողովային եզրակացությամբ վերջիններիս նկատմամբ հարկադիր բուժում նշանակելու հարցը և հիմք ընդունելով, որ ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սահակյանը և Խաչատուր Ներսիսյանը քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու ընթացքում ստացել են մեթադոնային բուժում, ուստի գտնում է, որ դատավճիռ կայացնելու պահին բացակայում է վերջիններիս նկատմամբ թմրամոլության դեմ հարկադիր բուժում նշանակելու անհրաժեշտությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ (...) սույն օրենսգրքի (...) 267.1-ին հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները, իսկ դրանց բացակայության դեպքում դրանց համարժեք գույքը, (...) ենթակա է բռնագանձման՝ հօգուտ պետության:
Քննարկելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները հօգուտ պետության բռնագանձելու հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով մաքսանենգության առարկաներ են հանդիսանում գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը, որոնք իրենցից արժեք կամ արժեքային գնահատման ենթակա իրեր չեն ներկայացնում, ավելին, դրանք քրեական գործով ճանաչվել են իրեղեն ապացույցներ և ենթակա են տնօրինման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի կանոններով, հետևաբար Դատարանը գտնում է սույն գործով բացակայում են բռնագանձման ենթակա առարկաները:
Քննարկելով ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ15-1607 փորձաքննության կատարման համար ծախսված` 28.854 ՀՀ դրամ դատական ծախսի բռնագանձման հարցը և հիմք ընդունելով, որ տվյալ ապացույցի ապացուցողական նշանակությունը վերաբերվում է Խաչատուր Ներսիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին, որով վերջինիս նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, ուստի Դատարանը գտնում է, որ այն ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանից բռնագանձման ենթակա չէ, հետևաբար դատական ծախսի հարցը պետք է համարել լուծված:
Քննարկելով 13.05.2016թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան զննությամբ հայտնաբերված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբի, բեկորային զանգվածի և դեղահաբի բեկորի, Գայանե Մարգարյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 362 հատ հաբերի և 11 հատ հաբերի բեկորների, Շավարշ Սահակյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող փոշենման հոմոգեն զանգվածի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել, սակայն հիմք ընդունելով, որ սույն գործից անջատվել է Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի, Գագիկ Սերյոժայի Գրիգորյանի, Հակոբ Արարատի Նիկոյանի, Մարինե Արմենի Վարդանյանի, Վահե Յուրիկի Կարապետյանի, Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի, Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի և մյուսների կողմից թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով մասը, որին շնորհվել է 59103516 համարը և տվյալ քրեական գործով նախաքննությունը դեռևս ավարտված չէ, իսկ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցների առարկայական առկայությունը կարող է կարևոր ապացուցողական նշանակություն ունենալ գործի օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության համար, ուստի Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող թմրամիջոցները պետք է կցել հմ.59103516 քրեական գործին և դրանց ոչնչացումն իրականացնել հմ.59103516 քրեական գործով եզրափակիչ ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Քննարկելով 13.05.2016թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը և լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 5-րդ մասի և 123-րդ հոդվածի 1-ին մասի կանոնների համաձայն և լազերային սկավառակը պետք է պահել քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը պետք է կցել հմ.59103516 քրեական գործին և պահել տվյալ քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննարկելով 18.06.2015թ. ՀՀ Ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում Խաչատուր Ներսիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված, սակայն Դատարան չուղարկված՝ թվով 2 (երկու) հատ՝ AB 15290566H և HB00425398P համարներով 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամների և թվով 5 (հինգ) հատ՝ ԲԲ18884152, ԲԲ21771163, ԲԱ04332634, ԲԱ05766100, ԲԱ08117836 համարների 5.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամների տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է վերադարձնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015թ. օգոստոսի «06»-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված` կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և դադարեցնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի` 2015թ. հունիսի «18»-ից մինչև 2019թ. հունիսի «18»-ն անազատության մեջ պահվելու 4 (չորս) տարին և նրան ազատել պատժից՝ պատիժը փաստացի կրած լինելու հիմքով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Գայանե Զավենի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Գայանե Զավենի Մարգարյանի` 2015թ. օգոստոսի «06»-ից մինչև 2018թ. հունիսի «22»-ն անազատության մեջ պահվելու 2 (երկու) տարի 10 (տասն) ամիս 16 (տասնվեց) օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, նշանակված` ազատազրկում 6 (վեց) տարի 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանել փորձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ Արդարադատության նախարարության Պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնին:
Գայանե Զավենի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեհաբերը, դեղահաբի կտորները և փոշենման հոմոգեն զանգվածները կցել հմ.59103516 քրեական գործին և դրա ոչնչացումն իրականացնել հմ.59103516 քրեական գործով եզրափակիչ ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Այլ ապացույց ճանաչված` փաստաթղթերը և հեռախոսահամարների վերծանումներ և գաղտնալսումներ պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Այլ ապացույց ճանաչված` հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը կցել հմ.59103516 քրեական գործին և պահել տվյալ քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Խաչատուր Ներսիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ թվով 2 (երկու) հատ՝ 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամները և թվով 5 (հինգ) հատ՝ 5.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամները՝ վերադարձնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0102/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 03-06-2016
Դատախազություն Երևան քաղաքի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 59102715
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Գայանե Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, գործելով մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգոր Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <Բուպրենորֆին> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <Սուբոտեքս> տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Գայանե
Ազգանուն Մարգարյան
Հայրանուն Զավեն
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ներկայումս ՀՀ ԱՆ Աբովյան ՔԿՀ-ի կալանավոր
Հոդված_1
Հոդված 266 Մաս 3 Կետ 1,2
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հայրանուն Սուրիկ
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ներկայումս ՀՀ ԱՆ Նուբարաշեն ՔԿՀ-ի կալանավոր
Հոդված_1
Հոդված 266 Մաս 3 Կետ 1,2
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Ներսիսյան
Հայրանուն Մանվել
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ներկայումս ՀՀ ԱՆ Նուբարաշեն ՔԿՀ-ի կալանավոր
Հոդված_1
Դատվածություն
Դատվածություն նախկինում 3 անգամ դատված
Վիճակագրական տողի համարը 11.1
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 03-06-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 06-06-2016
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 06-06-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-06-2016
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Գայանե
Ազգանուն Մարգարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Դատավարության կողմեր
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Ներսիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Գեղամ
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Ա.
Ազգանուն Աբրահամյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-07-2016
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-06-2016
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-08-2016
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-10-2016
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 07-10-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-10-2016
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-11-2016
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-12-2016
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 08-02-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-03-2017
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-04-2017
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-05-2017
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-06-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Դատական նիստը չի կայացել դատավորի առողջական խնդիրների պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-08-2017
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-09-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-10-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-11-2017
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Մեղադրողի` վատառողջ լինելու կապակցույամբ, դատական նիստին չներկայանալու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-12-2017
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Անհապաղ քննության ենթակա միջնորդության կապակցությամբ դատական նիստ անցկացնելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 10-01-2018
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-02-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 2
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի` դատական նիստին չներկայանալու պատճառով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-03-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-04-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 30-04-2018
Ժամ 17:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Չի կայացել
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-06-2018
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 25-05-2018
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0102/01/16
Երևան քաղաքի դատարան
Էլեկտրոնային քարտը ստացվել է
Ամսաթիվ 25-05-2018
Կազմի փոփոխություն
Ամսաթիվ 25-05-2018
Փոփոխության հիմքը Տեղափոխվել է այլ դատարան
Մակագրել
Երբ 25-05-2018
Նախագահող դատավոր
Անուն Արտուշ
Ազգանուն Գաբրիելյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 29-05-2018
Որոշումը ուղարկվել է կողմերին 01-06-2018
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 01-06-2018
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 20-06-2018
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Գայանե
Ազգանուն Մարգարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Դատավարության կողմեր
Անուն Գեղամ
Ազգանուն Հակոբյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Ներսիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Աշոտ
Ազգանուն Սարգսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Դատավարության կողմեր
Անուն Խ.
Ազգանուն Երեմյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-06-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 29-06-2018
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-07-2018
Ժամ 17:10
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-07-2018
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-08-2018
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-08-2018
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-09-2018
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-09-2018
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-10-2018
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-11-2018
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Չի կայացել
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2019թ.
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-01-2019
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 8
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նստավայրի փոփոխության պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-03-2019
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 25-03-2019
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-04-2019
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-04-2019
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Չի կայացել
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 18-06-2019
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ ՈՐՈՇՈւՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ

Գործ հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16
2019թ.
ք. Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ` Ք. ԲԱԴԱԼՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Խ. ԵՐԵՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆ

2019թ. հունիսի «18»-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում քննելով քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի ¥ծնված`
17.07.1983թվ., Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատել, դատվածություն չունեցող, հաշվառված բնակվել է՝ ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի Միկրոշրջան 309-րդ շենքի հմ.9 հասցեի բնակարան, նեկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր¤:
Սույն գործով արգելանքի տակ է 18.06.2015թ.:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գագիկ Գրիգորյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձ կատարելու, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանի կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու դեպքի առթիվ 18.06.2015թ. ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 266-րդ հեդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է հմ.16127315 քրեական գործը և նախաքննություն կատարելու համար ընդունվել է վարույթ:
06.08.2015թ. որոշմամբ հմ.16127315 քրեական գործի նյութերով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է նոր քրեական գործ, այն առանձնացվել է առանձին վարույթ և տրվել է հմ.59102715 նախաքննության համարը:
06.08.2015թ. որոշմամբ հմ.16127315 քրեական գործի նյութերով Գայանե Զավենի Մարգարյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է նոր քրեական գործ, այն առանձնացվել է առանձին վարույթ և տրվել է հմ.59102815 նախաքննության համարը:
06.08.2015թ. որոշմամբ հմ.59102815 և հմ.59102715 քրեական գործերի վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 59102715 համարով:
21.12.2015թ. որոշմամբ հմ.16127315 և հմ.59102715 քրեական գործերի վարույթները միացվել են և նախաքննությունը շարունակվել է 59102715 համարով:
16.05.2016թ. որոշմամբ հմ.59102715 քրեական գործից անջատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտքս» տեսակի հաբերի ապօրինի շրջանառության մաս, որին շնորհվել է 59103516 համարը:
20.06.2015թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել: 16.05.2016թ. որոշմամբ Խ.Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է ու նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2015թ. հունիսի սկզբներին հեռախոսազրույցների ընթացքում տեղեկանալով, որ Գագիկ Գրիգորյանը ցանկություն ունի գործածելու «Սուբուտեքս» տեսակի հաբ, ունենալով Շավարշ Սահակյանից և Վահե Կարապետյանից այդ հաբերն ապօրինի ձեռք բերելու հնարավորություն, պայմանավորվել է Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին «Սուբուտեքս» հաբեր առանց իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ: Վահե Կարապետյանի հետ պայմանավորվելով հաբերը ձեռք բերելու հանգամանքների և քանակի վերաբերյալ, նշված ժամանակահատվածում Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ շենքերից մեկի մուտքից գնելու եղանակով վերցրել են գետնին լուցկու տուփի մեջ դրված, զգալի չափերով` 0,02 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 2,5 հաբ` Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն նույն տեղում թողնելով 80.000 ՀՀ դրամ:
Այնուհետև` մի քանի օր անց, նույն կերպ պայմանավորվելով Վահե Կարապետյանի հետ, կրկին Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը մտել է շենքերից մեկի մուտք, որտեղից Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն գնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերե` վերցրել է գետնին դրված զգալի չափերով` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ` նույն տեղում թողնելով 35.000 ՀՀ դրամ:
Բացի այդ, 2015թ. օգոստոսի «18»-ին Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ապօրինի ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի հինգ հաբ: Դրանից հետո Գագիկ Գրիգորյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում տեղեկանալով այդ հաբից մեկ հատ ձեռք բերելու ցանկության մասին, զանգահարել է Շավարշ Սահակյանին և փոխել մինչև այդ ունեցած պայմանավորվածությունը` պայմանավորվելով ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի վեց հաբ: Պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը` ժամը «13»-ի սահմաններում, Գագիկ Գրիգորյանի հետ վերջինս վարած «Օպել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ: Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է հացատան մոտ, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպելով Շավարշ Սահակյանին վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել «Սուբուտեքս» տեսակի վեց հաբ, որից զգալի չափերով` 0,008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով` 0,04 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած հինգ հաբը` առանց իրացնելու նպատակի` իր անձնական գործածման նպատակով: Վերադառնալով հացատուն Խաչատուր Ներսիսյանը չի կարողացել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնել իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերված «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին», որոնցով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Քրեական գործը 27.05.2016թ. կազմված 03.06.2016թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 03.06.2016թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և 06.06.2016թ. ընդունվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանի վարույթ:
ՀՀ Նախագահի 17.05.2018թ. թիվ ՆՀ-322-Ա հրամանագրով դատավոր Ա.Նիկողոսյանին ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր նշանակելու կապակցությամբ հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը վերամակագրվել է ու 29.05.2018թ. որոշմամբ ընդունվել է դատավոր Ա.Գաբրիելյանի վարույթ:
25.01.2018թ-ին ուժի մեջ մտած՝ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝ օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասը շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ՝ Երևան քաղաքում գործում է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (...):
Նույն օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվանից Երևան քաղաքի վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանները շարունակում են գործել որպես Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, իսկ դատարանների նախագահները և դատավորները շարունակում են պաշտոնավարել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորի պաշտոնում և քննել իրենց վարույթում եղած գործերը:
Դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, 18.06.2019թ. դատական նիստում քննարկեց ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի երկու դրվագներով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ հարցը:
Ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանն իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի երկու դրվագներով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ չառարկեց:
Ամբաստանյալի պաշտպան Ա.Սարգսյանը և պաշտպանական կողմն առարկություններով հանդես չեկավ:
Մեղեդրող-դատախազ Խ.Երեմյանը ևս որևէ առարկություն չներկայացրեց:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը հիմնվում է օրինականության, օրենքի առաջ հավասարության, պատասխանատվության անխուսափելիության, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքների հիման վրա: Նույն օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 5-րդ մասի համաձայն՝ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) անցել են վաղեմության ժամկետները. (...):
Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
Վերոգրյալ իրավանորմի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենքով սահմանված են այն հանգամանքները, որոնք բացառում են ինչպես քրեական հետապնդման հնարավորությունը, այնպես էլ քրեական գործի վարույթը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, իսկ քրեական հետապնդումը` դադարեցման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշմամբ, որում արձանագրել, որ. (…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված] հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճմանե (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության միջոցով հասնելու իր անմեղության ապացուցման: Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը):
Դատարանն անդրադառնալով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով` ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցին, արձանագրում է, որ նորմի սանկցիան ազատազրկման ձևով պատիժ է նախատեսում` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի և 2-րդ մասի համաձայն՝ անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները` երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (…):
Քննարկվող հանցակազմը վերոնշյալ քրեաիրավական նորմերի հիման վրա վերլուծելուց հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայով նկարագրված արարքը դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար նախատեսված է ազատազրկման ձևով պատիժ մինչև մեկ տարի ժամկետով, ուստի այն դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար նման արարք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է երկու տարի:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանը երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված արարքները կատարել է 2015թ. հունիս ամսին, այսինքն վերջինիս վերագրվող արարքներն ավարտված համարվելու օրվանից անցել է ավելի քան երկու տարի, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ անցել է ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանին երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքներով պատասխանատվության ենթարկելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված վաղեմության ժամկետն, իսկ ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից ստացված տեղեկանքի համաձայն բացակայում են վաղեմության ժամկետի ընթացքը ընդհատվելու և կասեցվելու հիմքերը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` (...) քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումն ընդգրկում է նախնական քննության փուլում ընտրված խափանման (...) միջոցները, (...) վերացնելու մասին որոշում, (...):
Քննարկելով ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցները պետք է փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Խ.Ներսիսյանը 2015թ. հունիսի «18»-ին ձերբակալվել է և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: Այսինքն, Դատարանն արձանագրում է, որ Խ.Ներսիսյանը 4 (չորս) տարուց ավելի գտնվում է արգելանքի տակ և պարզ չէ վերջինիս նկատմամբ վերջնական դատական ակտ կայացվելու ժամկետը:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիաները ազատազրկման ձևով պատիժներ են նախատեսում համապատասխանաբար մինչև յոթ և մինչև երեք տարի ժամկետներով, այսինքն, եթե նույնիսկ վերջինիս նկատմամբ կայացվեր մեղադրական վերջնական դատական ակտ որով նրա նկատմամբ նույնիսկ 8 տարի ժամկետով ազատազրկում նշանակվեր, վերջինս կօգտվեր պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվելու հնարավորությունից: Սակայն տվյալ դեպքում ստեղծվում է մի իրավիճակ, երբ անձը կարող է զրկվել քրեական իրավունքի առանձին ինստիտուտի կիրառելիության հնարավորությունից:
Վերոգրյալի հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում անձին անազատության մեջ պահելու հարցը քննարկելիս պետք է ուշադրության արժանացվի նաև տվյալ հարցը:
Դատարանը գտնում, որ ինչպես գործի քննության ժամկետներն, այնպես էլ նախնական կալանքի տակ պահելու ժամկետները պետք է ողջամիտ լինեն: Եվրոպական դատարանի 18.12.1996թ. (Scott v. Spain) որոշման վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ նախնական կալանքի տակ պահելու ողջամտությունը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է գնահատվի ելնելով կոնկրետ գործի հանգամանքներից: Անազատության մեջ պահելը կարող է լինել արդարացված, միայն, եթե կան ուղղակի ցուցումներ հանրային շահի առկայության մասին, որն անմեղության կանխավարկածն անտեսելով, առավել է անձնական ազատության հարգանքի նկատմամբ: Առաջին հերթին դատարանների վրա պարտականություն է դրվում քննության առնել բոլոր հանգամանքները, որպիսիք թույլ են տալիս հաստատել այնպիսի շահի առկայությունը, որն արդարացնում է անձի ազատության մեջ թողնելու ընդհանուր նորմի բացառությունը: Անազատության մեջ գտնվող անձի կողմից իրավախախտման մասին հիմնավոր կասկածի առկայությունը պայման է հանդիսանում կալանքի տակ պահելու օրինականության համար, սակայն որոշակի ժամանակ անցնելու դեպքում միայն դա բավարար չէ և դրա համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ ծանրակշիռ փաստարկներ:
Վերոգրյալների հիման վրա, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը պետք է փոփոխել և խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունն ու նրան անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստի դահլիճում:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 300-րդ, 313-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով, Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ երկու դրվագ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված` կալանավորում խափանման միջոցը փոփոխել և Խ.Ներսիսյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրել` չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին անհապաղ ազատ արձակել դատական նիստի դահլիճում:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-07-2019
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-07-2019
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-08-2019
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-09-2019
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 09-10-2019
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 28-10-2019
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-11-2019
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-12-2019
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 29-01-2020
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացել
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2019 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 14-05-2020
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 01-07-2020
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-07-2020
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-09-2020
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-11-2020
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Դատավարության մասնակիցների չներկայանալու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-12-2020
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 02-02-2021
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 4
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2020 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-02-2021
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-04-2021
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 12-05-2021
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 21-06-2021
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 22-07-2021
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 7
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 22-07-2021
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ՀՀ ԱՆ Նուբարաշեն ՔԿՀ կալանավոր
Ամսաթիվ 22-07-2021
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Լրացուցիչ պատիժ Գույքի բռնագրավում
Բռնագանձնված գույքի չափը 200.000
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Գայանե
Ազգանուն Մարգարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 2
Ամսաթիվ 22-07-2021
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Այլ հանցագործության հոդվածներ
Այլ հանցագործության հոդվածներով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Լրացուցիչ պատիժ Գույքի բռնագրավում
Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Բռնագանձնված գույքի չափը 200.000
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Խաչատուր
Ազգանուն Ներսիսյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Ամսաթիվ 22-07-2021
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով Դատապարտվել է
Հիմնական պատիժ Որոշակի ժամկետով ազատազրկում
Արագացված վարույթ
Ամսաթիվ 22-07-2021
Այո/Ոչ Ոչ
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ ԱՆՈւՆԻՑ

Գործ հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16
2021թ.
ք. Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐ` Ք.ԲԱԴԱԼՅԱՆ
ՄԵՂԱԴՐՈՂ-ԴԱՏԱԽԱԶ՝ Խ. ԵՐԵՄՅԱՆ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Մ.ՄԱՆՈւԿՅԱՆ
Ա. ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Գ. ՀԱԿՈԲՅԱՆ

2021թ. հուլիսի «22»-ին, Երևան քաղաքում.
Դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի (ծնված՝ 20.11.1980թ. Երևան քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, վատառողջ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, չի աշխատում, բնակվել է` Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում, ներկայումս ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր):
Սույն գործով արգելանքի տակ է 06.08.2015թ-ից:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի (ծնված՝ 17.07.1983թ. ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, չի աշխատում, հաշվառված բնակվել է` ՀՀ Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքի, Միկրոշրջան 309-րդ շենքի հմ.9 հասցեի բնակարանում):
Սույն գործով արգելանքի տակ է եղել 18.06.2015թ-ից մինչև 18.06.2019թ-ը:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Գայանե Զավենի Մարգարյանի (ծնված՝ 26.04.1961թ. ՀՀ Արարատի մարզի Արտաշատ քաղաքում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, միջնակարգ մասնագիտական կրթությամբ, ֆիզիկապես առողջ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված բնակվել է` Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին նրբանցքի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում):
Սույն գործով արգելանքի տակ է եղել 06.08.2015թ-ից մինչև 22.06.2018թ-ը:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:



1.Գործի դատավարական նախապատմությունը


Գագիկ Գրիգորյանի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի զգալի չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձ կատարելու, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանի կողմից իրացնելու նպատակով խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու դեպքի առթիվ 18.06.2015թ. ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 34-266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հմ.16127315 քրեական գործն ու ընդունվել է վարույթ:
24.06.2015թ. որոշմամբ հմ.16127315 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ Քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության վարույթ:
20.06.2015թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
16.05.2016թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ՝ 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքների համար, որ նա. «[Տ]ևական ժամանակ հեռախոսով կապ պահպանելով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերելու, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հաանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ փոխադրելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու համար կազմավորված կազմակերպված խմբերի կազմում գործող Շավարշ Սահակյանի, Վահե Կարապետյանի և Հարություն Կիրակոսյանի հետ, պայմանավորվել և 4 անգամ առանց իրացնելու նպատակի վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբ, իսկ 1 անգամ էլ իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ, փորձել է վաճառելու եղանակով իրացնել Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանին: Այսպես. 2015թ. հունիսի սկզբներին Խաչատուր Ներսիսյանը հեռախոսազրույցների ընթացքում տեղեկանալով, որ Գագիկ Գրիգորյանը ցանկություն ունի գործածելու «Սուբուտեքս» տեսակի հաբ, ունենալով Շավարշ Սահակյանից և Վահե Կարապետյանից այդ հաբերն ապօրինի ձեռք բերելու հնարավորություն, պայմանավորվել է Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին «Սուբուտեքս» հաբեր առանց իրացնելու նպատակով ձեռք բերելու վերաբերյալ: Վահե Կարապետյանի հետ պայմանավորվելով հաբերը ձեռք բերելու հանգամանքների և քանակի վերաբերյալ, նշված ժամանակահատվածում Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ շենքերից մեկի մուտքից գնելու եղանակով վերցրել են գետնին լուցկու տուփի մեջ դրված, զգալի չափերով՝ 0.02 գրամ, «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 2.5 հաբ՝ Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն նույն տեղում թողնելով 80.000 ՀՀ դրամ:
Այնուհետև մի քանի օր անց, նույն կերպ պայմանավորվելով Վահե Կարապետյանի հետ, կրկին Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը մտել է շենքերից մեկի մուտքը, որտեղից Վահե Կարապետյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն գնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել՝ վերցրել է գետնին դրված, զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ, «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբ, նույն տեղում թողնելով պայմանավորված գնի գումարը՝ 35.000 ՀՀ դրամը:
Բացի այդ, 2015թ. օգոստոսի «18»-ին Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ապօրինի ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 5 հաբ: Դրանից հետո Գագիկ Գրիգորյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում տեղեկանալով այդ հաբից մեկ հատ ձեռք բերելու ցանկության մասին, զանգահարել է Շավարշ Սահակյանին և փոխել մինչ այդ ունեցած պայմանավորվածությունը՝ պայմանավորվելով ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 հաբ: Պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Գագիկ Գրիգորյանի հետ, վերջինիս վարած «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ: Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է հացատան մոտ, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպելով Շավարշ Սահակյանին վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 հաբ, որից զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.04 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած հինգ հաբն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական գործածման նպատակով: Վերադառնալով հացատուն Խաչատուր Ներսիսյանը չի կարողացել Գագիկ Գրիգորյանին իրացնել իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ հաբը, հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին», որպիսի արարքների համար էլ նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
08.08.2015թ. որոշմամբ Շավարշ Զավենի Սահակյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
13.05.2016թ. որոշմամբ Շավարշ Զավենի Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով այն արարքների համար, որ. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանը՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունը իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ.-ի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է Խաչատուր Ներսիսյանին, Վահագն Վլասյանին և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց, և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարները ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին:
Այդ թվում, Շավարշ Սահակյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, իսկ ինքը Գայանե Մարգարյանին է փոխանցել 700-ից 800 հազար ՀՀ դրամ : Այդ հաբերից առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը նույն օրն իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 6-ին բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքների համար էլ ներգրավվել է, որպես մեղադրյալ:
08.08.2015թ. որոշմամբ Գայանե Զավենի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել:
13.05.2016թ. որոշմամբ Գայանե Զավենի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցներն ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը՝ ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Գայանե Մարգարյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, ՀՀ-ում 4 անգամ ստացել է վերջինիս կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրել և հանձնել է Շավարշ Սահակյանին և վերջինից ստանալով այդ հաբերի իրացումից ստացված գումարները, ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին: Այդ թվում, Գայանե Մարգարյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գրիշա Պռոշյանի եղբոր՝ Էդուարդ Պռոշյանի միջոցով ՀՀ-ում ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր և գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով՝ դրանցից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, փոխադրել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարան և հանձնել է այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին, այնուհետև առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի ևս 30 հաբ, և տեղափոխելով Երևան քաղաքի Կարապետյան 22 տան մոտակայքը հանձնել է Արայիկ Սարգսյանին: Շավարշ Սահակյանն իր հերթին առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ իր մոտ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը հայտնաբերվել են 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Շավարշ Սահակյանի բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իր մոտ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքի համար էլ նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
16.05.2016թ. որոշմամբ հմ.59102715 քրեական գործից անջատվել է՝ Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի, Գագիկ Սերյոժայի Գրիգորյանի, Հակոբ Արարատի Նիկոյանի, Մարինե Արմենի Վարդանյանի, Վահե Յուրիկի Կարապետյանի, Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի, Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի և մյուսների կողմից թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով մասը, և անջատված մասով քրեական գործին շնորհվել է 59103516 համարը:
Հմ. 59102715 քրեական գործն, ըստ մեղադրանքի՝ Շավարշ Զավենի Սահակյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և երկու դրվագ՝ 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 27.05.2016թ. կազմված և 03.06.2016թ. հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ 03.06.2016թ. ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան և մակագրվել է դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյանին:
ՀՀ Նախագահի 17.05.2018թ. ՆՀ-322-Ա հրամանագրով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանի` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր նշանակվելու կապակցությամբ քրեական գործը 25.05.2018թ. վերամակագրվել և 28.05.2018թ. հանձնվել է դատավոր՝ Ա.Գաբրիելյանին:
25.01.2018թ-ին ուժի մեջ մտած՝ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝ օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասը շարադրվել է հետևյալ խմբագրությամբ՝ Երևան քաղաքում գործում է Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (...):
Նույն օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվանից Երևան քաղաքի վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանները շարունակում են գործել որպես Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան, իսկ դատարանների նախագահները և դատավորները շարունակում են պաշտոնավարել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորի պաշտոնում և քննել իրենց վարույթում եղած գործերը:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 18.06.2019թ. որոշմամբ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ երկու դրվագ՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի հիմքով Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա. «[Տ]ևական ժամանակ հեռախոսով կապ պահպանելով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ փոխադրելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու համար կազմավորված կազմակերպված խմբի կազմում գործող Շավարշ Սահակյանի հետ, 2015թ. հունիսի «18»-ին Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ապօրինի ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 դեղահաբ, որից մեկը Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանին իրացնելու, իսկ մնացածն անձնական օգտագործման նպատակով: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն, նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Խաչատուր Ներսիսյանը և Գագիկ Գրիգորյանը, վերջինիս կողմից շահագործված «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպելով Շավարշ Սահակյանին վերջինից ապօրինի ձեռք է բերել խոշոր չափերի՝ 0,042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» ներհրված դաջվածքով «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր, որից՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը Գագիկ Գրիգորյանին իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.034 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած դեղահաբերն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար: Վերադառնալով նշված հացատան մոտ Խաչատուր Ներսիսյանը չի կարողացել Գագիկ Գրիգորյանին փոխանցել վերջինիս իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք բերած «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի մեկ դեղահաբը, քանի որ հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Մալաթիայի բաժին»:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի և «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 16.05.2016թ. ընդունված թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածն ուժը կորցրած ճանաչելու և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը 267.1-ին հոդվածով լրացվելու հիմքով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին առաջադրված մեղադրանը փոփոխվել, լրացվել է և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ ներմուծելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակի դեղահաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է գործով դեռևս չպարզված անձանց, ինչպես նաև Խաչատուր Ներսիսյանին և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարներն ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիգորի Պռոշյանին: Այդ թվում, 2015թ. հունիսի «18»-ին, Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինիցս ձեռք բերել «Սուբուտեքս» տեսակի 6 դեղահաբ: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, Խաչատուր Ներսիսյանը և Գագիկ Գրիգորյանը, վերջինիս կողմից շահագործված «Օպել Աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան մոտ, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպել է Շավարշ Սահակյանին, ով Խաչատուր Ներսիսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող՝ 0.042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող, «B8» ներհրված դաջվածքով, «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր, որոնք 2015թ. հունիսի «18»-ին հայտնաբերվել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի 19/1 հասցեում գործող «Հին Թոնրատուն» սննդի կետի տաղավարի զննությամբ, որի ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը հայտարարել է, որ դրանք իրեն են պատկանում:
Բացի այդ, Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հանդիպել է Գայանե Մարգարյանին և նրան տվել 700.000-800.000 ՀՀ դրամ, իսկ Գայանե Մարգարյանը Շավարշ Սահակյանին է փոխանցել Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 դեղահաբեր, որից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հայտնաբերվել է նշված բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները»:
23.07.2020թ. մեղադրող-դատախազ՝ Խ.Երեմյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի և «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 16.05.2016թ. ընդունված թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածն ուժը կորցրած ճանաչելու և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը 267.1-ին հոդվածով լրացվելու հիմքով Գայանե Զավենի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանը փոփոխվել, լրացվել է և նրան ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքների համար, որ նա. «[Գ]ործելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահամյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ ներմուծելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակի դեղահաբեր, դրանք իրացնելու նպատակով փոխադրել և հանձնել է Շավարշ Սահակյանին և վերջինից ստանալով այդ դեղահաբերի իրացումից ստացված գումարները, դրանք փոխանցել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիգորի Պռոշյանին: Այդ թվում, Գայանե Մարգարյանը, 2015թ. օգոստոս ամսին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գրիգոր Պռոշյանի եղբոր՝ Էդուարդ Պռոշյանի միջոցով ՀՀ-ում ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված, մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր և գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով՝ դրանցից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 դեղահաբ, որոնք 2015թ. օգոստոսի «06»-ին փոխադրել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարան և հանձնել այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին: Այնուհետև, նշված դեղահաբերից առանձնացրել է առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի ևս 30 դեղահաբ և տեղափոխելով Երևան քաղաքի Կարապետյան 22ա տան մոտ՝ հանձնել է Արայիկ Սարգսյանին: Նույն օրը, Գայանե մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները»:







2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում


Դատարանի հետևությունները հիմնված են դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների վրա.
Վկա՝ Հռիփսիմե Ռուբենի Պետրոսյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Հ.Պետրոսյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որով վերջինս հայտնել էր, որ Գայանե Մարգարյանն իր սկեսուրն է, ով բնակվել է իրենց հետ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին նրբանցքի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին առավոտից զբաղվել է իր նորածին երեխայով և գրեթե մշտապես գտնվել է ննջասենյակում, այդ պատճառով ուշադիր չի եղել, թե Գայանեն ինչով է զբաղվել և ում հետ է հեռախոսով խոսել: Միայն դռան բացվել-փակվելու ձայներից զգացել է, որ առավոտյան նա մի պահ դուրս է եկել տնից: Նույն օրը՝ ժամը «13»-ի սահմաններում, երբ երեխային տարել է բակ, եկել են սկիսուրի քույրերն՝ Անահիտն ու Սուսաննան և ինքը նրանց հետ մտել է տուն: Քանի որ երեխան անհանգիստ է եղել և հաճախակի լացել է, հիմնականում գտնվել է ննջասենյակում և չգիտի, թե Գայանեն քույրերի հետ ինչի մասին է զրուցել և ինչ է տվել: Նույն օրը՝ ժամը «17»-ի սահմաններում, ոստիկաններն այցելել են իրենց տուն և խուզարկություն են կատարել, որի ընթացքում տան զուգարանում գտնվող պահարանից հայտնաբերել են պլաստմասե տուփերի մեջ պահված դեղահաբեր, որոնք փաթեթավորել ու վերցրել են: Հաբերի մասին իրեն ոչինչ հայտնի չի եղել և դրանք ինքը երբևէ չի տեսել: Ոստիկաններն իրենց հետ տարել են նաև Գայանեին, իսկ հետագայում իմացել է, որ վերջինիս այդ հաբերի կապակցությամբ մեղադրել և կալանավորել են: Վկան հայտնել է նաև, որ Գայանեի քրոջ դուստրը՝ Մարինեն, բնակվել է Ֆրանսիայում: Երբևէ չի տեսել խուզարկությամբ տնից հայտնաբերված այդ հաբերը: Դրանց մասին ևս Գայանեն իրեն որևէ բան չի ասել:
Վկա՝ Անահիտ Զավենի Վարդանյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Ա.Վարդանյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որով վերջինս հայտնել էր, որ Գայանե Մարգարյանն իր քույրն է, ում հետ գտնվել է մտերիմ փոխհարաբերություններում: Մարինե Վարդանյանն իր դուստրն է, ով հինգ տարուց ավել է բնակվում է Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում և ամուսնացած է Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի հետ: Մարինեն վերջին անգամ Հայաստան է եկել 2014թ-ի ամռանն, իսկ Գրիշան՝ 2015թ. ամռանը: Դուստրը ժամանակ առ ժամանակ հիմնականում հագուստով, քաղցրավենիքով և օծանելիքով ծանրոցներ է ուղարկել: 2015թ. օգոստոսի սկզբներին դուստրն ասել է, որ հերթական ծանրոցն է ուղարկել և ինքը քրոջ՝ Սուսաննայի հետ, Գայանեին ձերբակալելու օրը ծանրոցը վերցնելու նպատակով գնացել է նրանց տուն ու բացի հագուստից և կոնֆետներից որևէ, այլ բան, առավել ևս գումար չի վերցրել Գայանեից, քանի որ նրա հետ գումարի պարտք ու պահանջ չի ունեցել: Նույն օրը՝ ժամը «19»-ից «20»-ի սահմաններում, զանգահարել է Հռիփսիմեն և ասել, որ իրենց տուն են այցելել ոստիկանները, և Գայանին էլ տարել են իրենց հետ: Հաջորդ օրը՝ Գայանի պաշտպանից տեղեկացել է, որ տան խուզարկությամբ ինչ-որ հաբեր են հայտնաբերվել, որոնք թմրանյութեր են եղել, ինչի համար Գայանին մեղադրանք է առաջադրվել: Վկան բացառել է այդ հաբերն իր դստեր կողմից ուղարկած լինելը, նաև հայտնել է, որ այդ հաբերի մասին Գայանեն իրեն որևէ տեղեկություն չի հայտնել: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Գայանեն տվել է նաև մյուս քրոջ՝ Սուսանայի որդի Արտյոմ Կոչետկովի կողմից պարտք տված գումարի մարմանն ուղղված 130.000 ռուբլի գումարը:
Վկա՝ Սուսաննա Զավենի Մարգարյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ Գայանե Մարգարյանը քույրն է, ում ընտանիքի հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Մարինե Վարդանյանը մյուս քրոջ՝ Անահիտի դուստրն է, ով հինգ տարուց ավել է բնակվում է Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում և ամուսնացած է Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի հետ: Գայանեի հետ փոխհարաբերությունները շատ լավ են, և իրենք հաճախակի կիսվել են տարբեր անձնական և առօրյա հարցերով, սակայն վերջինս իրեն երբևէ որևէ բան չի ասել որևէ դեղահաբի կապակցությամբ: 2015թ-ի օգոստոսի սկզբներին՝ Գայանեին ձեռբակալելու օրը, Մարինեի կողմից Անահիտին ուղարկված ծանրոցը վերցնելու նպատակով Անահիտի հետ միասին գնացել են Գայանի տուն, որտեղ Գայանեն Անահիտին է տվել մի տոպրակ, որի մեջ եղել են կոնֆետներ և հագուստներ: Այդ ժամանակ Գայանեն տվել է նաև 130.000 ռուբլուն համարժեք դրամ, որը նախատեսված է եղել Գայանեի կողմից իր որդի Արտյոմից վերցրած գումարային պարտքը մարելու համար: Այդ գումարը նախատեսված է եղել իր կողմից որդուն փոխանցելու համար: Ծանրոցն ու գումարը վերցնելուց հետո վերադարձել են Արտաշատ: Նույն օրը՝ ժամը «19»-ից «20»-ի սահմաններում, զանգահարել է Հռիփսիմեն և ասել է, որ տուն են եկել ոստիկանները և Գայանին էլ տարել են իրենց հետ: Որևէ այլ տեղեկություն չի հայտնել: Հաջորդ օրը՝ Գայանի պաշտպանից իմացել են, որ տան խուզարկությամբ ինչ-որ հաբեր են հայտնաբերվել, որոնք թմրանյութեր են, ինչի համար Գայանին մեղադրանք է առաջադրվել:
Վկա՝ Անահիտ Հարությունի Դարբինյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ Գայանե Մարգարյանն իր եղբոր՝ Անդրանիկի Դարբինյանի կինն է: Գայանեն և եղբայրն արդեն շուրջ մեկ տարի է ամուսնալուծված են, սակայն Գայանե Մարգարյանը շարունակել է բնակվել իր հայրական տանը՝ որդու՝ Հարություն Դարբինյանի հարսի՝ Հռիփսիմե Պետրոսյանի և երկու թոռների հետ: Գայանեի և նրա ընտանիքի հետ գտնվել է շատ մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ: 2015թ. օգոստոսի 6-ին՝ երեկոյան, զանգահարել է Գայանեի հարսը՝ Հռիփսիմեն և հայտնել է, որ ոստիկանները եկել են նրանց տուն, խուզարկել են և հայտնաբերել են դեղահաբեր, որից հետո Գայանեին տարել են ոստիկանություն: Միայն հետագայում իմացել է, որ հայտնաբերված դեղահաբերը հանդիսացել են թմրամիջոց: Այդ դեղահաբերի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չի ունեցել, դրանց մասին Գայանեն ոչինչ չի ասել:
Վկա՝ Էդուարդ Վանյայի Պռոշյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված և դատաքննությամբ հետազոտված ցուցմունքով այն մասին, որ եղբայրը՝ Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանը, մոտ 15 տարի է, ինչ բնակվում է Ֆրանսիայի Հանրապետության Ստրասբուրգ քաղաքում: Մարինեն եղբոր երկրորդ կինն է: Վերջինիս մորաքրոջը՝ Գայանեին, տեսել է միայն մեկ անգամ, այն էլ տարիներ առաջ ու նրա հետ որևէ շփում չի ունեցել: 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, իրեն զանգահարել է Մարինեն և ասել է, որ եղբոր դուստր Սվետլանան գալու է Հայաստան, ում հետ մորաքրոջ համար հագուստ է ուղարկել ու խնդրել է այն Սվետլանայից վերցնել և փոխանցել մորաքրոջը՝ Գայանեին: Ինքը հանաձայնվել է: Դրա հաջորդ օրը՝ օգոստոսի «04»-ին, թե «05»-ին, Սվետլանան եկել է Հայաստան: Նա զանգահարել է իրեն, ասել է, որ արդեն Երևանում է, ու խնդրել Ալավերդյան փողոցից տեղափոխել ընկերուհու տուն: Ինքը գնացել է Ալավերդյան փողոց, հանդիպել է Սվետլանային և նրան իր մեքենայով տարել է Նոր-Նորքի 1-ին զանգված: Սվետլանան մեքենայից իջնելուց թողել է մի ծանրոց, ասել է, որ այդ տոպրակը Մարինեի մորաքրոջինն է և խնդրել է տանել և տալ Մարինեի մորաքրոջը: Հաջորդ օրն՝ առավոտյան, զանգահարել է Մարինեի մորաքույր Գայանեն ու բացատրել է շենքի տեղը, որը գտնվել է Բաշինջաղյան փողոցի վրա: Հասնելով Գայանեի նկարագրած շենքի մոտ, զանգահարել է նրան և ասել է, որ իջնի ու վերցնի ծանրոցը: Քիչ անց իջել է Գայանեն, մոտեցել է մեքենային և ավտոմեքենայի բեռնախցիկից վերցրել է այդ տոպրակը: Դրանից հետո առանց որևէ այլ բան խոսալու հեռացել է:
Այլ քրեական գործով մեղադրյալ՝ Գագիկ Սաշայի Գրիգորյանը դատաքննությամբ, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից, հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները տվել է թմրամիջոց օգտագործած վիճակում և դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում: Դատաքննությամբ հետազոտվեց Գ.Գրիգորյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որով վերջինս հայտնել էր, որ շուրջ երկու ամիս է գործածում է սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերում Հրազդան քաղաքի բնակիչ՝ գնչու մականվամբ Խաչատուր Ներսիսյանից՝ յուրաքանչյուր հաբի համար վճարելով 40.000 ՀՀ դրամ: Վերջինիս հետ կապ է հաստատել 094-99-31-69 բջջային հեռախոսահամարով: Այդ հեռախոսահամարով հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է սուբուտեքս ձեռք բերելու վերաբերյալ և իր վարած «Օփել աստրա» մակնիշի ավտոմեքենայով 2015թ. հունիսի սկզբներին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին է տվել 60.000 դրամ գումար, իսկ վերջինս այդ գումարին ավելացրել է ևս 20.000 դրամ գումար: Միասին մտել Աբովյան քաղաքի շենքերից մեկի մուտք, որտեղ լուցկու տուփի մեջ եղել է սուբուտեքս տեսակի երկու հաբ, որից կեսը գործածել է Խաչատուրը, իսկ մնացածն՝ ինքը: Դրանից մի քանի օր անց, կրկին նախօորոք հեռախոսով պայմանավորվելով, միասին գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին տվել է 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Աբովյան քաղաքում Խաչատուր Ներսիսյանը դուրս է եկել ավտոմեքենայից և վերադառնալով իրեն տվել է մեկ հաբ սուբուտեքս: Բացի այդ, 2015թ. հունիսի «17»-ին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ ունեցած հերթական հեռախոսազրույցների ընթացքում իմանալով, որ վերջինս հաջորդ օրը պետք է ձեռք բերի սուբուտեքս հաբեր, խնդրել է մեկ հաբ էլ ձեռք բերել իր համար: Հաջորդ օրը հանդիպել է Խաչատուր Ներսիսյանին, իր նշված ավտոմեքենայով միասին գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոց: Հասնելով արագաչափի մոտ Խաչատուր Ներսիսյանի պահանջով կանգնեցրել է ավտոմեքենան, որից հետո վերջինս իջնելով ավտոմեքենայից, հեռացել է՝ իրեն ասելով ավտոմեքենան կանգնեցնել հացատան դիմաց: Մոտ 15 րոպե անց, Խաչատուր Ներսիսյանը վերադարձել է, սակայն չի հասցրել իր համար նախատեսված սուբուտեքս հաբը տալ իրեն, քանի որ այդ պահին հացատուն են մտել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել թմրամիջոցները: Դրանից մոտ մեկ ամիս անց, Խաչատուրը ՔԿՀ-ից զանգահարել է իրեն և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել է, որ ումից որ Սուտուտեքս է վերցնելիս եղել Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից, այդ տվողը բռնվել է, նաև բռնվել է այդ «գրուպի մեջի» կինը: Խաչատուրն իրեն ասել է, որ սուբուտեքսը ձեռք է բերել Շավարշից, ով արդեն բռնվել է ու գտնվում է իրենց մոտ՝ բերդում: Ասել է նաև, որ փոշմանել է, որ դրանց անունները չի տվել ցուցմունքների ժամանակ: Ասել է, որ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո հնարավոր է անունները տա, որ հոդվածը փոխեն: Իրեն խնդրել է ասել, որ իրենից գումար չի վերցրել, այլ թմրամիջոցը ձեռք են բերել համատեղ գումարով, որ իրար հետ միասին օգտագործեն: Ասել է նաև, որ ցուցմունք տա իբր ինքը կարող է մեկ օրում 2 հատ սուբուտեքս օգտագործել և իբրև թե հայտնաբերվածն իրենց մի քանի օրվա «պայոկն» է եղել: Խաչատուրը, որպես սուբուտեքս ձեռք բերելու աղբյուր նշել է «Հրազդան» ՔԿՀ-ն: Ասել է, որ այդ ՔԿՀ-ից զանգահարել են իրան, ասել են թմրամիջոցի տեղը, որը նա գնացել և վերցրել է: Գ.Գրիգորյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Խաչատուր Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս:
Փորձագետ՝ Արտակ Տիգրանի Սարգսյանի կողմից դատաքննությամբ տված ցուցմունքով այն մասին, որ փորձաքննությանը ներկայացված նույնատիպ «B8» գրառմամբ «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը գործարանային արտադրության են, դրանցից յուրաքանչյուրում «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոցի քանակությունը կազմում է 0.008 գրամ:
Ամբաստանյալ՝ Գայանե Զավենի Մարգարյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց, օգտվելով իր սահմանադրական իրավունքից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, սակայն պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները որոնցով հայտնել էր, որ քրոջ դուստրը` Մարինե Վարդանյանը, ամուսնու` Գրիշայի և երեխաների հետ բնակվել են Ֆրանսիայում: Տեղյակ չէ, թե նրանք Ֆրանսիայում ինչով են զբաղվել, սակայն նրանց հետ միշտ գտնվել է լավ հարաբերությունների մեջ: 2014թ. հուլիսին, Մարինեն եկել է Հայաստան և ինքը գնացել է նրան տեսակցելու: Ինչ-որ մեկին տեսակցելու համար Մարինեի առաջարկով գնացել են Երևան քաղաքի «Տաշիր» առևտրի կենտրոնի մոտակայք, ինքը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ Մարինեն իջել է, և չի տեսել, թե ում հետ է տեսակցել: Մեկ անգամ էլ Մարինեն առաջարկել է իրեն Երևանում հանդիպել մի տղամարդու ու նրան «շաքարի դեղ» փոխանցել: Ինքը չի մերժել և վերցնելով պոլիէթիլենով փաթաթված դեղը, Մարինեի նշած ժամին գնացել է Երևան քաղաքի 3-րդ մասի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտ, որտեղ Մարինե Վարդանյանի կազմակերպմամբ առաջին անգամ հանդիպել է Շավոյին և նրան է տվել այդ դեղերը: Շավոն իրեն գումար է տվել, որն ամբողջությամբ տարել է Արտաշատ ու տվել Մարինեին: Դրանից հետո Մարինե Վարդանյանը գնացել է Ֆրանսիա: 2014թ. հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, Մարինեն զանգահարել է Ֆրանսիայից և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել է. «բան կա ուղարկելու, ես գործ չունեմ, ինքը ինձ հասցեն կասի, ես կտանեմ, կտամ այդ պայմանավորված մարդուն, նա էլ ինձ գումար կտա, որ փոխանցեմ իրեն»: Ինքը պատասխանել է, որ աշխատանք չունի, չի կարող գնալ-գալ, ուզում է նորից աշխատել մանկապարտեզում, ինչին ի պատասխան Մարինեն ասել է, որ այդ աշխատանքով չի կարողանա պարտքերը մարել, եթե օգնի, ապա գումար կտա: 2014թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Մարինեի առաջին ուղարկած դեղերն իրեն է փոխանցել Մարինեի ամուսինը՝ Գրիշան, ով այդ ժամանակ ՀՀ-ում է եղել: Դեղերը փաթաթած է եղել թղթի մեջ ու դրված են եղել տոպրակի մեջ: Փոխանցելու պահին Գրիշան ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի ուր տանի դրանք: Այդ դեղերը մաս-մաս՝ 6-7 անգամով տվել է Շավոյին: Առաջին երկու անգամը տվել է 3-րդ մասի «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի մոտ, իսկ մնացած անգամները տարել և տվել է Շավոյի տանը՝ իրենց տանից մեկ կանգառ վերև: Այդ դեղերը Շավոյին տվել է ստանալու օրվանից մինչև 2015թ. հունվար ամսվա վերջերը: Գումարները Շավոյից վերցրել է մաս-մաս, վերջինս գումարները տվել է կամ դեղերի փոխանցման պահին, կամ էլ հետո, ընդհանուր առմամբ այդ անգամվա համար իրեն տվել է մոտ 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար, որից Մարինեն իրեն մաս-մաս թողել է ընդհանուրը մոտ 150.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացածը բանկային փոխանցմամբ ուղարկել է Մարինեին: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոյի հետ պայմանավորվել է Մարինեն, զանգել է իրեն ու ասել կոնկրետ քանի հատ հաբ տանի նրան ու ինքն էլ կատարում է Մարինեի ասածները: Այդ ժամանակ մտածել է, որ դրանք վատ բան են, դժվար թե շաքարի դեղի համար այդքան գումար տային, սակայն իրեն թույլ չի տվել հարցնել այդ ամենը Մարինեին: Երկրորդ անգամ Մարինեն մոտ 200 հատ դեղեր ուղարկել է 2015թ. փետրվարի վերջերին կամ մարտի սկզբներին: Դրանք կրկին բերել է Գրիշան ու կրկին միայն դեղերը ու կրկին ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի, թե ինչ անի: Այդ դեղերը 6-7 անգամով, ամեն անգամ 20-30 հատ դեղերով, տարել ու տվել է Շավոյին` նրա տանը: Իրենց հանդիպումների ժամանակ այլ անձ ներկա չի գտնվել: Երբ Շավոյի կինը տանն է եղել, նրա ներկայությամբ դեղերը չի տվել: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոն տարբեր չափի գումար է տվել, նույնիսկ եղել է, որ գումար չի տվել, ասել է, որ «չի ծախվում»: Ամեն անգամ տվել է 200.000-400.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքն այդ գումարները միշտ ուղարկել է Մարինեին: Սկզբում ինքը վերցրել է ընդհամենը 10.000 դրամ հաց գնելու համար, բայց հետո արդեն կարիքից ելնելով, սկսել է վերցնել գումարները, յուրաքանչյուր ուղարկված անգամից իրեն մնացել է մոտ 100.000 ՀՀ դրամ գումար: Շավոն ընդհանրապես տարօրինակ պահվածք է ունեցել, երբ գումարը ուշացրել է, իր պահանջից հետո Շավոն ասել է, որ Մարինեի հետ հարցերը կլուծի: Երկրորդ անգամվա դեղերը Շավոյին տվել է մեկուկես-երկու ամսվա ընթացքում: Երրորդ անգամ Մարինեն դեղերը Ֆրանսիայից ուղարկել է 2015թ. մայիսի կեսերին: Մարինեի ասելով գնացել է Երևան քաղաքի «Անաստասավան» կոչվող թաղամաս, մի տղայից վերցրել է ծանրոցը, Մարինեի ասածով բացել է այն և հանել է դեղերը: Այդ անգամ Մարինեն ուղարկել է 310 կամ 320 հատ, այս անգամվա դեղերն էլ ամբողջությամբ տվել է Շավոյին, նրա տան մեջ, յուրաքանչյուր անգամ տվել է 20-30 հատ, ամեն անգամ ստացել է տարբեր՝ 150.000, 200.000, 300.000 ՀՀ դրամ չափերով գումարներ: Դրանք կրկին ուղարկել է Մարինեին, իրեն մաս-մաս մնացել է մոտ 130.000 ՀՀ դրամ գումար: Վերջին անգամ ծանրոցն ուղարկելու համար Մարինեն զանագահարել է իրեն, հայտնել է ծանրոցն ուղարկելու մասին, տվել է այն բերողի հեռախոսահամարը: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին՝ առավոտյան, զանգահարել է Մարինեի տված հեռախոսահամարով, որից մոտ 30 րոպե անց այդ տղամարդը, ով Գրիշայի բարեկամն է եղել, եկել է իրենց բակ և փոխանցելով Մարինեի ուղարկած ծանրոցը հեռացել է: Դեղերը լցված են եղել երկու տուփերի մեջ, անձեռոցիկով բաժանված: Այդ դեղերից հաշվելով 60 հատ, լցրել է թափանցիկ տոպրակի մեջ, գնացել է Շավոյի տուն, որտեղ այդ դեղերը տվել է նրան ու վերջինից վերցնելով 700.000-800.000 ՀՀ դրամ գումար, վերադարձել է տուն: Քիչ անց եկել է քույրը՝ Անահիտն, ում տվել է ծանրոցը, որում եղել են երեխայի շորեր, կոնֆետներ: Տվել է նաև Շավոյից վերցրած գումարը: Դրանից հետո Մարինեի ասելով առանձնացրել է 30 հատ հաբ, տաքսի ավտոմեքենայով տարել է «Անաստասավան» այն տղամարդուն, ով էլ բերել էր երրորդ անգամվա ծանրոցը: Առանց նրանից գումար վերցնելու վերադարձել է տուն: նույն օրը՝ երեկոյան, իրենց բնակարան են եկել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ներկայացրել են դատարանի որոշում՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ և առաջարկել են կամովին ներկայացնել տանը պահվող թմրամիջոցները: Խուզարկությամբ իր բնակարանի զուգարանից հայտնաբերվել են երկու տարրաները, որոնց մեջ լցված են եղել հաբերը: Ինքը չի էլ կասկածել, որ դրանք թմրամիջոց են:
Շավարշ Սահակյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ Գայանե Մարգարյանը նշել է, որ իր հետ առերեսվողը Շավարշն է:
Ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց և հայտնեց, որ թմրամիջոցները ձեռք է բերել իր անձնական օգտագործման նպատակով և ո՛չ Գայանե Մարգարյանից: Այդ մասով պնդեց նաև նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները: Դատաքննությամբ հետազոտվեցին ամբաստանյալ՝ Շ.Սահակյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնցով մասնավորապես հայտնել է, որ մոտ երկու տարի է սկսել է օգտագործել Սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց: Այդ ժամանակվանից ծանոթացել է Մարոյի հետ ու սկսել է մտերիմ հարաբերություններ նրա հետ: 2012 կամ 2013թթ. իմանալով, որ վերջինս մեկնում է Ֆրանսիա և եվրոպական երկրներում համեմատաբար հեշտ է թմրամիջոց ձեռք բերելը, ուստի Մարոյին խնդրել է հնարավորության դեպքում այնտեղից մեթադոն կամ նման մի թմրամիջոց ուղարկել իր օգտագործման համար: Դրանից մի քանի ամիս անց, Մարոն զանգահարել է Ֆրանսիայից և ասել է, որ Սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց կա ու հարցրել է, թե ցանկանում է արդյոք դրանից օգտագործել: Ինքը պատասխանել է, որ ցանկանում է և Մարոն մեկ սուբուտեքսի արժեքը 20.000 ՀՀ դրամ է ասել: Ինքը երեք հատ գնելու ցանկություն է հայտնել: Պայմանավորվածության համաձայն գնացել է «Երևան մոլի» մուտքի մոտ, որտեղ իրեն է մոտեցել մի կին, ով իրենից պարզելով, որ հանդիսանում է Շավոն, տվել է երեք հատ սուբուտեքսն, իսկ ինքը նրան տվել է 60.000 ՀՀ դրամ: Այդ երեք հատը տարել է տուն և օգտագործել է միայնակ: Դրանից հետո Մարոյի հետ հեռախոսով պայմանավորվել է հայտնել նրան ինչ-որ թաքստոցի տեղ, որտեղից ինքը կվերցնի սուբուտեքսի նախօրոք պայմանավորված քանակությունը և այդ նույն թաքստոցում կթողնի դրանց գումարը: Դրանից հետո տարբեր հաճախականությամբ՝ նախորոք հեռախոսազրույցով պայմանավորվել է սուբուտեքսի պահանջած քանակությունը, դրա արժեքը, թաքստոցի գտնվելու վայրը, որից հետո պայմանավորված ժամին գնացել է այդ թաքստոցը, վերցրել է սուբուտեքսը և նույն տեղում թողել է դրանց քանակին համապատասխան գումարը: Առաջին ամսից հետո Մարոն յուրաքանչյուր Սուբուտեքսի համար սկսել է պահանջել 25.000 ՀՀ դրամ, իսկ դրանից մոտ երեք ամիս անց սկսել է պահանջել 30.000 դրամ: Այդ վերջին գինը պահպանվել է մինչև վերջ: Մարոյի հետ պայմանավորվելով այդ կերպ սուբուտեքս է ձեռք բերել 20-ից ավելի անգամ, իսկ թաքստոցները եղել են տարբեր տեղերում: Մոտ մեկ շաբաթ առաջ Մարոյի հետ պայմանավորվել է 30 հատ Սուբուտեքս ուղարկելու վերաբերյալ, որի դիմաց պետք է վճարեր 900.000 դրամ: 2015թ. օգոստոսի «06»-ին՝ ժամը 10-ից 10:30-ի սահմաններում, զանգահարել է Մարոն և ասել է, որ ամեն ինչ արվել է, և թաքստոցը իրենց տնից քիչ ներքև գտնվող ավտոտնակների դիմաց է: Գնացել է այնտեղ և թաքստոցից վերցրել 30 հատ սուբուտեքսը՝ նույն տեղում թողնելով 900.000 դրամ գումարը: Այդ հաբերը բերել է տուն և պահել է զուգարանում՝ կոնքաթասի հետևում: Դրանից հետո՝ ժամը 15-ի սահմաններում, ծեծել են տան մուտքի դուռը: Կինը բացել է դուռն ու ինքը տեսնելով ոստիկաններին վախեցել ու միանգամից վազելով զուգարան ցանկացել է վերացնել պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ լցված սուբուտեսք հաբերը: Չկողմնորոշվելով փորձել է կուլ տալ դրանք, սակայն ոստիկանները միջամտել և քաշքշուկի ընթացքում տոպրակը բերանից դուրս է թռել ու ընկել է զուգարանի լվացարանի մեջ: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցները ներկայացնելով խուզարկության թույլտվության մասին դատարանի որոշումն առաջարկել են կամովին հանձնել տանը պահվող թմրամիջոց և այլ արգելված իրեը: Ինքը զուգարանի լվացարանից կամովին ներկայացրել է այդ 30 հատ սուբուտեքսը, որոնք լվացարանում եղած ջրի ազդեցությունից վերածվել են մածուցիկ մասսայի: Սուբուտեքսի հաբերը օգտագործել է անձամբ՝ ներարկման միջոցով: Այդ 30 հատն էլ պետք է օգտագործեր անձամբ: Իր օրական «դոզան» 2-3 հատ է եղել: Նախաքննության ընթացքում Շավարշ Սահակյանը հրաժարվել է Գայանե Մարգարյանի հետ առերես հարցաքննությունից և հայտնել է, որ նրան չի ճանաչում:
Ամբաստանյալ՝ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանն առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի՝ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի մասով և հրաժարվեց նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքներից, հայտնեց, որ դրանք տվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ: Գագիկի անունը տվել է, որպեսզի իրեն առաջադրված մեղադրանքի մասը փոփոխվի, իսկ Շավարշից թմրամիջոց ընդհանրապես չի վերցրել, այլ վերցրել է Արթուրից, ով մահացել է: Դատաքննությամբ հետազոտվեցին ամբաստանյալ՝ Խ.Ներսիսյանի կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնցով վերջինս մասնավորապես հայտնել է, որ 2015թ. ապրիլին իր ծանոթ ոմն Արթուրը անվճար իրեն է տվել 6 կամ 8 հատ սուբուտեքս տեսակի թմրամիջոց, որը նա գործածել է երկու անգամ, իսկ մնացածը պահել է հետագայում գործածելու նպատակով: 2015թ. հունիսի «18»-ին իր ծանոթ, տաքսու վարորդ Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել է Երևան քաղաք, որպեսզի այնտեղի դեղատներից իր բուժման համար դեղամիջոց գնի: Գագիկի հետ հասնելով Լենինգրադյան փողոցում գործով հացատան դիմաց իջել է մեքենայից և սկսել է մոտակա դեղատներում անհրաժեշտ դեղամիջոցը գտնել: վերադառնալով հացատուն, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են Արթուրի տված սուբուտեքսը, որից մեկը իրեն բռնելու պահին ընկել է գետնին, որն ինքը ոտքով տրորել է, իսկ մնացածը անձեռոցիկի մեջ փաթաթված դրել է հացատան սեղանի վրա: Գագիկ Գրիգորյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ընթացքում Խ.Ներսիսյանը համաձայնվել է Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքների հետ և ինքն էլ ցուցմունք է տվել, որ 2015թ. հունիսի սկզբներին Գագիկ Գրիգորյանի վարած ավտոմեքենայով գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ միասին մտել է շենքերից մեկի մուտք և այնտեղից վերցրել են գետնին՝ լուցկու տուփի մեջ եղած երկու սուբուտեքս հաբերը, որի դիմաց նույն տեղում թողել են 80.000 դրամ գումար: Այդ գումարից 60.000-ը եղել է Գագիկի տված գումարը, իսկ 20.000-ը ավելացրել է ինքը: Դրանից մի քանի օր անց, Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին գնացել են Աբովյան քաղաք և ինքը միայնակ մտնելով շենքերից մեկի մուտք, վերցրել է գետնին դրված մեկ հաբ սուբուտեքսը, որի տեղում թողել է Գագիկի տված 35.000 ՀՀ դրամը: 2015թ. հունիսի «18»-ին Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից ձեռք է բերել սուբուտեքս տեսակի հաբեր, որից մեկը պետք է 40.000-ի դիմաց իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին փոխանցելու համար, իսկ մնացածն իր անձնական գործածման նպատակով: Չի հասցրել սուբուտեքսը հանձնել Գագիկին, քանի որ հացատանը գտնվելու ժամանակ եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են թմրամիջոցները:
18.06.2015թ. կազմված դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատանը, տաղավարի վրա հայտնաբերվել է «B8» գրառմամբ հաբերի կտորներ և փոշենման զանգված, որն ըստ զննության մասնակից Խաչատուր Ներսիսյանի հայտարարության պատնել է իրեն, հանդիսացել է «Սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց: Հայտնաբերվել է նաև «Ալկատել» տեսակի բջջային հեռախոս, որի մեջ եղել է 099-99-31-69 համարի բաժանորդային քարտը:
06.08.2015թ. կազմված խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում զուգարանի լվացարանից Շավարշ Սահակյանը ներկայացրել է պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ առկա է եղել սպիտակվուն մածուցիկ զանգված: Հայտնաբերվածի վերաբերյալ Շավարշ Սահակյանը հայտարարել է, որ այն հանդիսանում է 30 հատ «Սուբուտեքս» տեսակի թմրամիջոց, որը պատկանում է իրեն ու իր անձնական օգտագործման համար է: Դրանք ձեռք է բերել մի կնոջից: Զուգարանի պահարանից ներկայացրել է նաև «Добрый» տեսակի հյութի տարրա, որի մեջ ըստ վերջինիս հայտարարության առկա են օգտագործած ներարկիչներ և ասեղներ, որոնք օգտագործել է թմրամիջոց գործածելու համար:
06.08.2015թ. կազմված խուզարկություն կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում զուգարանում՝ կոնքաթասի վերևի հատվածում ամրացված փայտե դարակի վրայից հայտնաբերվել են «Մենթոս» գրառմամբ պլաստմասայե երկու տուփ, որոնց մեջ եղել են «B8» գրառմամբ սպիտակ գույնի օվալաձև հաբեր և հաբերի բեկորներ:
07.08.2015թ. կազմված քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրությամբ այն մասին, որ փորձարարության մասնակից Գայանե Մարգարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցք 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանը և հայտարարել է, որ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին Մարինե Վարդանյանի ուղարկած հաբերից 60 հատը բերել է այդ բնականարան և տվել է այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին:
23.01.2016թ. և 15.05.2016թ. կազմված՝ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակում և թղթային կրիչում առկա տեղեկությունների և Գայանե Մարգարյանի, Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի հեռախոսահամարների վերծանումներում առկա տեղեկությունների զննության արձանագրություններով այն մասին, որ 2015թ. մայիս-հունիս ամիսների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը կայուն հեռախոսակապ է պահպանել Շավարշ Սահակյանի, Գագիկ Գրիգորյանի և Վահե Կարապետյանի հետ: Այդ ընթացքում 2015թ. հունիսի 06-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում Խաչատուր Ներսիսյանը հեռախոսազրույցների ընթացքում Գագիկ Գրիգորյանից իմացել է որ վերջինս ուզում է ինչ-որ բան ձեռք բերել, այդ բանը ձեռք բերելու նպատակով պայմանավորվել է Վահե Կարապետյանի հետ, այնուհետև պայմանավորվել է հանդիպել Գագիկ Գրիգորյանի հետ: Դրանից հետո Վահե Կարապետյանից հստակեցնելով դրա գտնվելու վայրը, վերջինիս հայտել է, որ վերցրել է և նույն տեղում թողել է գումարը: Նույնաբնույթ հեռախոսազրույցները նշված ժամանակահատվածում բազմաթիվ են: Խաչատուր Ներսիսյանի և Շավարշ Սահակյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը բազմիցս պայմանավորվել է հանդիպումների մասին և ինչ-որ բան վերցնելու մասին: 2015թ. օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանին հայտնել է 5 հատ ձեռք բերելու մասին, այնուհետև Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում իմանալով, որ վերջինս ուզում է մեկ հատ, զանգահարել է կրկին Շավարշ Սահակյանին և հայտնել որ ուզում է ոչ թե 5 հատ այլ 6 հատ: 2015թ. հունիսի 18-ին Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են հանդիպել, որից հետո ժամը 12:27-ին և 12:34 Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում վերջինիս հայտնել է, որ հասել է և սպասում է նրան: Շավարշ Սահակյանն էլ իր հերթին ասել է, որ հեսա կգա: Բացի այդ Շավարշ Սահակյանը 2015թ. հուլիսի 21-ից մինչև օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում հեռախոսազրույցներ է ունեցել Մարինե Վարդանյանի, Վահագն Վլասյանի և այլոց հետ: Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է, որ Մարինեն ինչ-որ բան պիտի ուղարկի իրեն, իսկ 04.08.2015թ-ին և 05.08.2015թ-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են, որ Մարինե Վարդանյանը Շավարշ Սահակյանին ուղարկի 60 հատ, իսկ հետագա հեռախոսազրույցի ընթացքում Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանին հայտնում է, որ արդեն ստացել է: 06.08.2015թ-ին Շավարշ Սահակյանի և Վահագն Վլասյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Շավարշ Վահագնին կանչում իր մոտ, որից րոպեներ անց տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում նրանք սկսում են վիճել քիչ առաջ ստացածի քանակի վերաբերյալ: Վահագն Վլասյանը պնդում է, որ կշռել է և պարզվել է, որ եղել է 29 կիլոգրամ, ոչ թե 30, իսկ Շավարշ Սահակյանը առաջարկում է ավտոմեքենայում լավ փնտրել: Այնուհետև կիլոգրամները փոխարինվում են հոգիներով, որից մեկը, ըստ Շավար Սահակյանին պնդման ընկած է եղել հետևի նստատեղին, իսկ մյուսը մնացել է գրպանում: Ինքը անձամբ է հաշվել, որից հետո նստատեղին ընկածը վերցրել է և դրել է ընդհանուրի հետ: Վերջում համաձայնվում են, որ եղել է 29 հատ:
16.10.2015թ. կազմված առգրավում կատարելու արձանագրությամբ այն մասին, որ «Յունիբանկ», «Արարատբանկ» և «Հայէկոնոմբանկ» ԲԲ, «ՎՏԲ-հայաստան», Արտշինինվեստբանկ և «Կոնվերսբանկ» ՓԲ ընկերություններից առգրավվել են Գայանե Մարգարյանի վերաբերյալ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ պարունակող փաստաթղթեր, որոնց ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Գայանե Մարգարյանը տարբեր ժամանակահատվածներում 1290 եվրո, 1525 դոլլար, 400 դոլլար գումարներ է ուղարկել Գրիգորի Պռոշյանին և Մարինե Վարդանյանին:
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 18.06.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.182 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում զննությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված դեղահաբում, բեկորային զանգվածում և դեղահաբի բեկորում հայտնաբերվել է ընդհանուր 0,042 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 0,1-ական գրամ անձեռոցիկում առկա դեղահաբից, բեկորային զանգվածից և նրբաթիթեղում առկա և դեաղահաբի բեկորից):
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 06.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.244 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի հմ.1/1 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 10,73 գրամ հաստատուն քաշով զանգվածում հայտնաբերվել է ընդհանուր՝ 0,221 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 0,15 գրամ փոշենման հոմոգեն զանգվածից):
ՀՀ Ոստիկանության փորձաքրեագիտական վարչության կողմից 06.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.243 Ք-15 եզրակացությամբ այն մասին, որ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված 362 հատ ամբողջական հաբերում և 11 հատ հաբերի բեկորներում հայտնաբերվել է ընդհանուր՝ 2,764 գրամ քաշով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց (հետազոտությամբ ծախսվել է 2,52 գրամ հաբերից և հաբերի բեկորներից):
ՀՀ ԱՆ «Հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կերնտրոն» ՊՈԱԿ կողմից 26.06.2015թ. տրված դատաբժշկական հմ.1648 եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Ներսիսյանի պարանոցի աջ և ձախ կողմնային մակերեսների շրջաններում հայտնաբերվել են կետային բնույթի վերքեր՝ հարակից արյունազեղումներով, որոնք կարող են լինել կատարված ներարկումների հետևանք:
ՀՀ ԱՆ «Հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կերնտրոն» ՊՈԱԿ կողմից 07.08.2015թ. տրված դատաբժշկական հմ.2286 եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սահակյանի զույգ բազուկների շրջաններում հայտնաբերվել են կետային բնույթի վերքեր՝ բազմաթիվ օվալ բնույթի արյունազեղումներով, որոնք հետևանք են նախկինում կատարված բազմաթիվ ներարկումների:
ՀՀ ԱՆ «Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն» ՓԲ ընկերության կողմից 18.08.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.0710 եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել է ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդները: Շավարշ Սահակյանի մազի փորձանումներում հայտնաբերվել են ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքերը:
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.15-1607 եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոիդների շարքի բուպրենորֆին տեսակի դեղամիջոց, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է մեկից մեկուկես ամսվա վաղեմության:
ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ.15-2109 եզրակացությամբ այն մասին, որ Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոիդների շարքի բուպրենորֆին տեսակի դեղամիջոցի հետքեր, որի օգտագործման ժամանակահատվածը համապատասխանում է կեսից մեկ ամսվա վաղեմության:
«Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից 10.02.2016թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.13-14 հանձնաժողովային եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սահակյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի:
«Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից 08.07.2015թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.96-15 հանձնաժողովային եզրակացությամբ այն մասին, որ Խաչատուր Ներսիսյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնի խմբի թմրամիջոցների գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ» ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի:
13.05.2016թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրություններով և լազերային սկավառակով:
13.05.2016թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան զննությամբ հայտնաբերված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբով, բեկորային զանգվածով և դեղահաբի բեկորով, Գայանե Մարգարյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 362 հատ հաբերով և 11 հատ հաբերի բեկորներով, Շավարշ Սահակյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող փոշենման հոմոգեն զանգվածով:
Դատաքննությամբ հետազոտված՝ Գայանե Մարգարյանին, Շավարշ Սահակյանին, Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ ՀՀ Ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանության» ծառայության էլեկտրոնային ռեգիստրից ստացված տեղեկանքներով, սահմանահատումների պատմությունների վերաբերյալ տեղեկանքներով:




3. Դատարանի իրավական վերլուծությունը


ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանն իրավունք ունի հիմնվել միայն դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վրա, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաuտական տվյալները, որոնց հիման վրա oրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական oրենuգրքով նախատեuված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կաuկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպեu նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ: Քրեական դատավարությունում որպեu ապացույցներ թույլատրվում են` կասկածյալի ցուցմունքները, մեղադրյալի ցուցմունքները, տուժողի ցուցմունքները, վկայի ցուցմունքները, փորձագետի եզրակացությունը, իրեղեն ապացույցները, քննչական և դատական գործողությունների արձանագրությունները, այլ փաuտաթղթերը:
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը հիմնվում է օրինականության, օրենքի առաջ հավասարության, պատասխանատվության անխուսափելիության, անձնական պատասխանատվության, ըստ մեղքի պատասխանատվության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքների հիման վրա:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, հանցագործություն է համարվում` իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը, առաքելը կամ դրանք ապօրինի իրացնելը: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն քրեորեն հետապնդելի է համարվում` սույն հոդվածի առաջին (...) մասով նախատեսված արարքները, որոնք կատարվել են` կազմակերպված խմբի կողմից և առանձնապես խոշոր չափերով, իսկ հոդվածի սանկցիան պատիժ է նախատեսում ազատազրկման ձևով` յոթից տասնհինգ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, հանցագործություն է համարվում` Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգությունը:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի համաձայն քրեորեն հետապնդելի է համարվում` սույն հոդվածի առաջին, (...) մասերով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է` թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով և կազմակերպված խմբի կողմից, իսկ հոդվածի սանկցիան պատիժ է նախատեսում ազատազրկման ձևով` ութից տասներկու տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանքը համարվում է կազմակերպված խմբի կողմից կատարված, եթե դա կատարվել է այնպիսի անձանց կայուն խմբի կողմից, ովքեր նախապես միավորվել են մեկ կամ մի քանի հանցանքներ կատարելու համար:
06.12.2017թ. ընդունված «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ Oրենսգիրք) 266-րդ հոդվածում՝
(...)
2) լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ 5.1-5.4-րդ մասերով.
«5.1. Սույն օրենսգրքում թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի խոշոր չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի քսանհինգապատիկից մինչև հարյուրքսանհինգապատիկը ներառող չափերը:
5.2. Սույն օրենսգրքում թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի առանձնապես խոշոր չափեր են համարվում, Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքի համաձայն, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր չափերի նվազագույն շեմի հարյուրքսանհինգապատիկը գերազանցող չափերը:
5.3. Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ հիմք ընդունելով սույն հոդվածի 5-րդ, 5.1-ին և 5.2-րդ մասերով սահմանված չափորոշիչները:
5.4. Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորների խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:»
(...)
Նույն օրենքի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ ուժը կորցրած են ճանաչվել ՀՀ քրական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ից 5-րդ հավելվածները: Նույն օրենքի 5-րդ հոդվածը սահմանել է, որ կատարված փոփոխություններն ուժի մեջ են մտնում պաշտոնական հրապարակումից վեց ամիս հետո, այն է՝ 27.06.2018թ-ից:
Հանցագործության կատարման պահին գործող ՀՀ քրական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ին հավելվածի 28-րդ կետի համաձայն «Բուպրենորֆին» (սուբուտեքս, նորֆին, սանգեզիկ, տեմգեզիկ, բուպրանալ) զգալի չափ է համարվում 0.002-0.02 ներառյալ չափը, խոշոր չափ է համարվում 0.02-0.2 ներառյալ չափը, իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում ավելի քան 0,2-ից գերազանցող չափը:
Հանցագործության կատարման պահից հետո ընդունված և գործող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող հավելված 1-ի հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի բաժնի 31-րդ կետի համաձայն «Բուպրենորֆին» (21-ցիկլոպրոպիլ-7-ալֆա-[(S)-1- հիդրօքսի-1.2.2-տրիմեթի պրոպիլ]-6.14 - էնդո - էթանո - 6.7.8.14- տետրահիդրոօրիպավին) զգալի չափ է համարվում հնգապատիկից առավել մինչև քսանհինգապատիկը ներառյալ 0.001-0.005, խոշոր չափ է համարվում՝ քսանհինգապատիկից առավել մինչև հարյուր քսանհինգապատիկը ներառյալ՝ 0.005-0.025, իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում ավելի քան հարյուրքսանհինգապատիկը՝ 0,025 չափը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը:
Դատարանը վերլուծելով հանցանքը կատարելու ժամանակ և դրանից հետո ընդունված՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածները, գտնում է, որ «Բուպրենորֆին»-ի չափերը սահմանող մասով ՀՀ Կառավարության որոշումը Շավարշ Սահակյանի և Գայանե Մարգարյանին մեղսագրվող հանցանքների մասով պատիժը ծանրացնող չէ, քանի որ թե՛ նախկին խմբագրությամբ և թե՛ գործող խմբագրությամբ հավելվածներում «Բուպրենորֆին»-ի սույն գործով պարզված չափերն ընդգրկված են առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ սույն գործով օրենքի հետադարձության կանոնը կիրառելի է և դրանով ամբաստանյալների վիճակը որևէ կերպ չի վատթարանում կամ չի խստացվում վերջիններիս վերագրվող հանցանքներով նախատեսվող պատիժը:
Նույն հավելվածները վերլուծելով Խաչատուր Ներսիսյանին մեղսագրվող հանցանքների մասով, Դատարանն արձանագրում է, որ ի տարբերություն հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող հավելվածի, դրանից հետո ընդունված հավելվածը՝ պատիժը ծանրացնող է, քանի որ 0,008 գրամ «Բուբրենորֆինը» ընդգրկված է խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, իսկ 0,042 գրամ չափն՝ առանձնապես խոշոր չափերի սանդղակում, այնինչ նախկին խմբագրության ժամանակ այդ չափերն ընդգրկվել է համապատասխանաբար՝ զգալի և խոշոր չափերը սահմանող սանդղակում, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ Խաչատուր Ներսիսյանի մասով օրենքի հետադարձության կանոնը կիրառելի չէ և պետք է կիրառել հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող 1-ին հավելվածը:
Այսպիսով, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ և բոլոր ապացույցների` միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության սահմաններում գնահատելու արդյունքում, Դատարանը գալիս է այն հետևության, որ ապացուցված է ամբաստանյալներ՝ Շավարշ Սահակյանի և Գայանե Մարգարյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. օգոստոսի «06»-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելու նպատակով Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբեր տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն իրականացնելու հանգամանքը, որի ընթացքում Գայանե Մարգարյանն իրականացրել է՝ ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուց հետո Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողություններն, իսկ Շավարշ Սահակյանն՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Շավարշ Սահակյանը Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում, որն էլ 2015թ. օգոստոսի «06»-ին հայտնաբերվել է բնակարանի խուզարկությամբ, իսկ մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները հայտնաբերվել են Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ:
Այսինքն, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի և Գայանե Զավենի Մարգարյանը կատարել են ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնց համապատասխան էլ պետք է ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ և բոլոր ապացույցների` միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության սահմաններում գնահատելու արդյունքում, Դատարանը գալիս է նաև այն հետևության, որ ապացուցված է ամբաստանյալ՝ Խաչատուր Ներսիսյանի կողմից 2015թ. հունիսի «18»-ին ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանից խոշոր չափերի՝ 0,042 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «B8» ներհրված դաջվածքով «Սուբուտեքս» տեսակի վեց դեղահաբ ապօրինի ձեռք բերելու հանգամանքը, որից զգալի չափերով՝ 0.008 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մեկ հաբը ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, իսկ խոշոր չափերով՝ 0.034 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող մնացած դեղահաբերն՝ առանց իրացնելու նպատակի՝ իր անձնական օգտագործման համար:
Այսինքն, Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը կատարել է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 5-րդ մասի համաձայն՝ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (...) անցել են վաղեմության ժամկետները. (...):
Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
Վերոգրյալ իրավանորմի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենքով սահմանված են այն հանգամանքները, որոնք բացառում են ինչպես քրեական հետապնդման հնարավորությունն, այնպես էլ քրեական գործի վարույթը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, իսկ քրեական հետապնդումը` դադարեցման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշմամբ, որում արձանագրել, որ. (…) [Թ]եև [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված] հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճմանե (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության միջոցով հասնելու իր անմեղության ապացուցման: Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը):
Դատարանն անդրադառնալով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով` ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցին, արձանագրում է, որ նորմի սանկցիան ազատազրկման ձևով պատիժ է նախատեսում` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, (…):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի և 2-րդ մասի համաձայն՝ անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները` հինգ տարի` միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
(…)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (…):
Քննարկվող հանցակազմը վերոնշյալ քրեաիրավական նորմերի հիման վրա վերլուծելուց հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայով նկարագրված արարքը դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար նախատեսված է ազատազրկման ձևով պատիժ մինչև երեք տարի ժամկետով, ուստի այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար նման արարք կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է հինգ տարի:
Սույն գործով պարզված և հաստատված փաստական տվյալներից հետևում է, որ ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով որակված արարքը կատարել է 2015թ. հունիսի «18»-ին, այսինքն վերջինիս վերագրվող արարքն ավարտված համարվելու օրվանից անցել է ավելի քան հինգ տարի, հետևաբար Դատարանը գտնում է, որ անցել է ամբաստանյալ Խ.Ներսիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքով պատասխանատվության ենթարկելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված վաղեմության ժամկետը և բացակայում են վաղեմության ժամկետի ընթացքը ընդհատվելու և կասեցվելու հիմքերը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ:
Գնահատելով ամբաստանյալներ՝ Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի, Գայանե Մարգարյանի և այլ գործով մեղադրյալ՝ Գագիկ Գրիգորյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը Դատարանը գտնում է, որ դրանք արժանահավատ չեն, քանի որ չեն բխում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությունից ու գործի փաստական տվյալներից, և նպատակ են հետապնդում քողարկել միմյանց, խուսափել պատասխանատվությունից և պատժից, ինչպես նաև մեղմացնել ակնկալվող պատասխանատվությունն ու պատիժը:
Համաձայն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ կետի` պատժի տեuակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աuտիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիu դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն uույն հոդվածի առաջին մաuում:
Դատարանն արձանագրում է, որ գործով բացակայում են ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող հանգամանք է համարում այն, որ ամբաստանյալներից՝ Շավարշ Սահակյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, խնամքին ունի երկու անչափահաս երեխա, տառապում է «Հեպատիտ Ցե» հիվանդությամբ, Գայանե Մարգարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության:
2. Գույքի բռնագրավման չափը դատարանը որոշում է` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը: Գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված օգուտի չափը: (...)
Դատարանն՝ ամբաստանյալների կողմից կատարված արարքների հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, վերջինիս անձը բնութագրող, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության հանգամանքները, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիաներով նախատեսված պատժատեսակի, դրա առավելագույն և նվազագույն սահմաններում, իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքները, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և ելնելով քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունից, հանցագործության ծանրությունից, քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանվի վերջիններիս մեղսագրվող արարքների սանկցիաներով նախատեսված` ազատազրկման ձևով: Միաժամանակ, Դատարանը գործի հանգամանքները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի պահանջները հաշվի առնելով, քննարկելով մեղսագրվող հանցանքների սանկցիաներով նախատեսված լրացուցիչ պատիժներն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակելու հարցը, գտնում է, որ դրանք ևս պետք է կիրառել:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելի դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (...) ամբաuտանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (...):
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` եթե դատարանը, (...) ազատազրկման (...) ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Մեջբերված քրեաիրավական նորմը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել հմ.ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում, որոնցով կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը,
է) հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը և այլն:
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջներից է այն, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը):
Սեյրան Կառլենի Աղախանյանի վերաբերյալ 13.09.2013թ. կայացրած թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշմամբ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «(...) յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանն, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները: Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները:
Զարգացնելով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների կոնկրետ համակցությունը կարող է բավարար լինել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար՝ անկախ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունից: Այլ կերպ՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի առկայությունն ինքնին չի բացառում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը, եթե դատարանը հանգում է հիմնավոր եզրակացության, որ հանցանք կատարած անձի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու:
Վերոգրյալների հիման վրա, ինչպես նաև հաշվի առնելով գործի հանգամանքերն ու առանձնահատկություններն, ամբաստանյալի անձը, սեռը, տարիքը, նրա սոցիալական դրությունը և կյանքի պայմանները, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև գործով պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նաև իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի առնելով գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, ելնելով քրեական օրենսդրության սկզբունքներից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրականացման անհրաժեշտությունից, Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, ուստի սույն գործով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48¬րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Այն բխում է նաև ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, նաև նրանով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 48¬րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննարկելով ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված՝ կալանավորում խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերի բացակայության պայմաններում այն պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննարկելով ամբաստանյալներ՝ Խաչատուր Ներսիսյանի և Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ընտրված խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերի բացակայության պայմաններում այն պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել վերջինիս` 2015թ. հունիսի «18»-ից մինչև 2019թ. հունիսի «18»-ն անազատության մեջ պահվելու 4 (չորս) տարին:
Դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել վերջինիս` 2015թ. օգոստոսի «06»-ից մինչև 2018թ. հունիսի «22»-ն անազատության մեջ պահվելու 2 (երկու) տարի 10 (տասն) ամիս 16 (տասնվեց) օրը:
Քննարկելով «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից Շավարշ Սահակյանի վերաբերյալ 10.02.2016թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.13-14 հանձնաժողովային եզրակացությամբ և Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ նույն կլինիկայի կողմից 08.07.2015թ. տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.96-15 հանձնաժողովային եզրակացությամբ վերջիններիս նկատմամբ հարկադիր բուժում նշանակելու հարցը և հիմք ընդունելով, որ ամբաստանյալ՝ Շավարշ Սահակյանը և Խաչատուր Ներսիսյանը քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու ընթացքում ստացել են մեթադոնային բուժում, ուստի գտնում է, որ դատավճիռ կայացնելու պահին բացակայում է վերջիններիս նկատմամբ թմրամոլության դեմ հարկադիր բուժում նշանակելու անհրաժեշտությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ (...) սույն օրենսգրքի (...) 267.1-ին հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները, իսկ դրանց բացակայության դեպքում դրանց համարժեք գույքը, (...) ենթակա է բռնագանձման՝ հօգուտ պետության:
Քննարկելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները հօգուտ պետության բռնագանձելու հարցը, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով մաքսանենգության առարկաներ են հանդիսանում գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված թմրամիջոցները և հոգեմետ նյութերը, որոնք իրենցից արժեք կամ արժեքային գնահատման ենթակա իրեր չեն ներկայացնում, ավելին, դրանք քրեական գործով ճանաչվել են իրեղեն ապացույցներ և ենթակա են տնօրինման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի կանոններով, հետևաբար Դատարանը գտնում է սույն գործով բացակայում են բռնագանձման ենթակա առարկաները:
Քննարկելով ՀՀ «Փորձաքննությունների ազգային բյուրո» ՊՈԱԿ կողմից 16.07.2015թ. Խաչատուր Ներսիսյանի վերաբերյալ տրված դատաքիմիական փորձաքննության հմ15-1607 փորձաքննության կատարման համար ծախսված` 28.854 ՀՀ դրամ դատական ծախսի բռնագանձման հարցը և հիմք ընդունելով, որ տվյալ ապացույցի ապացուցողական նշանակությունը վերաբերվում է Խաչատուր Ներսիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքին, որով վերջինիս նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, ուստի Դատարանը գտնում է, որ այն ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանից բռնագանձման ենթակա չէ, հետևաբար դատական ծախսի հարցը պետք է համարել լուծված:
Քննարկելով 13.05.2016թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող «Հին թոնրատուն» հացատան զննությամբ հայտնաբերված «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեղահաբի, բեկորային զանգվածի և դեղահաբի բեկորի, Գայանե Մարգարյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող 362 հատ հաբերի և 11 հատ հաբերի բեկորների, Շավարշ Սահակյանի բնակության վայրի խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող փոշենման հոմոգեն զանգվածի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է ոչնչացնել, սակայն հիմք ընդունելով, որ սույն գործից անջատվել է Արտեմ Սամվելի Հարությունյանի, Գագիկ Սերյոժայի Գրիգորյանի, Հակոբ Արարատի Նիկոյանի, Մարինե Արմենի Վարդանյանի, Վահե Յուրիկի Կարապետյանի, Գրիգորի Վանյայի Պռոշյանի, Վահագն Ռաֆիկի Վլասյանի և մյուսների կողմից թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով մասը, որին շնորհվել է 59103516 համարը և տվյալ քրեական գործով նախաքննությունը դեռևս ավարտված չէ, իսկ սույն քրեական գործով իրեղեն ապացույցների առարկայական առկայությունը կարող է կարևոր ապացուցողական նշանակություն ունենալ գործի օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության համար, ուստի Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող թմրամիջոցները պետք է կցել հմ.59103516 քրեական գործին և դրանց ոչնչացումն իրականացնել հմ.59103516 քրեական գործով եզրափակիչ ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Քննարկելով 13.05.2016թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը և լազերային սկավառակի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 5-րդ մասի և 123-րդ հոդվածի 1-ին մասի կանոնների համաձայն և լազերային սկավառակը պետք է պահել քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում, իսկ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը պետք է կցել հմ.59103516 քրեական գործին և պահել տվյալ քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Քննարկելով 18.06.2015թ. ՀՀ Ոստիկանության Մալաթիայի բաժնում Խաչատուր Ներսիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված, սակայն Դատարան չուղարկված՝ թվով 2 (երկու) հատ՝ AB 15290566H և HB00425398P համարներով 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամների և թվով 5 (հինգ) հատ՝ ԲԲ18884152, ԲԲ21771163, ԲԱ04332634, ԲԱ05766100, ԲԱ08117836 համարների 5.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամների տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանք պետք է վերադարձնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360 հոդվածներով, Դատարանը`

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015թ. օգոստոսի «06»-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված` կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և դադարեցնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի` 2015թ. հունիսի «18»-ից մինչև 2019թ. հունիսի «18»-ն անազատության մեջ պահվելու 4 (չորս) տարին և նրան ազատել պատժից՝ պատիժը փաստացի կրած լինելու հիմքով:
Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել:
Գայանե Զավենի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատժին հաշվակցել Գայանե Զավենի Մարգարյանի` 2015թ. օգոստոսի «06»-ից մինչև 2018թ. հունիսի «22»-ն անազատության մեջ պահվելու 2 (երկու) տարի 10 (տասն) ամիս 16 (տասնվեց) օրը և վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, նշանակված` ազատազրկում 6 (վեց) տարի 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանել փորձաշրջան 4 (չորս) տարի ժամկետով:
Պատժի կատարումը հանձնարարել ՀՀ Արդարադատության նախարարության Պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմնին:
Գայանե Զավենի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված` ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող դեհաբերը, դեղահաբի կտորները և փոշենման հոմոգեն զանգվածները կցել հմ.59103516 քրեական գործին և դրա ոչնչացումն իրականացնել հմ.59103516 քրեական գործով եզրափակիչ ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Այլ ապացույց ճանաչված` փաստաթղթերը և հեռախոսահամարների վերծանումներ և գաղտնալսումներ պարունակող լազերային սկավառակը պահել քրեական գործի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Այլ ապացույց ճանաչված` հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքում ստացված գաղտնալսումների 1235 թերթից բաղկացած սղագրությունների հավելվածը կցել հմ.59103516 քրեական գործին և պահել տվյալ քրեական գործի հետ` այն պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Խաչատուր Ներսիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված՝ թվով 2 (երկու) հատ՝ 100 ԱՄՆ դոլարանոց թղթադրամները և թվով 5 (հինգ) հատ՝ 5.000 ՀՀ դրամանոց թղթադրամները՝ վերադարձնել Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանին՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:

ԴԱՏԱՎՈՐ Ա. ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 22-07-2021
Գործը քննվել է Դռնբաց
Դատական որոշման վերաբերյալ կասկածների և անհստակությունների լուծում
Ամսաթիվ 02-09-2021
Բովանդակություն Գործ հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16
ք.Երևան
Ո Ր Ո Շ Ու Մ
Դատավճռում տեղ գտած անհստակությունն ուղղելու մասին



«02» Սեպտեմբեր 2021թ. ք.Երևան


Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր՝ Ա.Գաբրիելյանս վերանայելով վարույթումս քննված` հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի


Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ՝ նաև Դատարան), դռնբաց դատական նիստում, քննելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 22.07.2021թ. դատավճռով տնօրինվել են քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված բոլոր իրերն, այլ ապացույցները և Խաչատուր Ներսիսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված իրերը:
01.09.2021թ. Դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանի պաշտպան՝ Գեղամ Հակոբյանի միջնորդությունը՝ Գ.Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ վերցված 24 հատ 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները տնօրնելու վերաբերյալ դատավճռում տեղ գտած վրիպակն ուղղելու վերաբերյալ:
Քննարկելով միջնորդությունը և ուսումնասիրելով խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությունը և պարզելով, որ դատավճռով չի լուծվել Գ.Մարգարյանի բնակարանում կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերված դրամիների և բջջային հեռախոսի տնօրինման հարցը, գտնում եմ, որ այդ մասով դատական ակտում անհստակություն է առաջացել, որը պետք է անհապաղ լուծել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատավճիռ կամ այլ դատական որոշում կայացրած դատարանն իրավունք ունի լուծել դրա ի կատար ածման ընթացքում ծագած կասկածները և անհստակությունները, մասնավորապես`
1) հստակ որոշել հաշվարկվող պատժի չափը, եթե դատարանի դատավճռում այն սահմանված չէ.
2) (...)
3) լուծել խափանման միջոցների, դատական ծախսերը վերաբաշխելու և իրեղեն ապացույցների ճակատագրի հարցը, եթե այն լուծված չի եղել կամ լուծված է եղել ոչ հստակ.
4) մեկնաբանել իր որոշումների անհստակությունները:
06.08.2015թ. կազմված՝ խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ պարզվեց, որ խուզարկությունը կատարվել է Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանում, որտեղից հայտնաբերվել և վերցվել են՝ երկու կապոցներ՝ յուրաքանչյուրում 20-ական հատ «B8» գրառմամբ սպիտակ օվալաձև ամբողջական հաբեր, պլաստմասե տարրա՝ 59 հատ «B8» գրառմամբ սպիտակ օվալաձև հաբերով, մեկ հատ վնասված՝ միայն «B» գրառմամբ հաբ, ևս մեկ հատ վնասված «B8» գրառմամբ հաբ, երկու կեսական հաբեր՝ մեկը «B» մյուսը՝ «8» գրառմամբ և նույն հաբի փշրանքները, մեծ տարրա՝ 265 հատ «B8» գրառմամբ սպիտակ օվալաձև ամբողջական հաբերով և երկու հատ կիսատ հաբեր: Դարակում լցված հագուստների միջից հայտնաբերվել է նաև անթև շապիկ, որի մեջ առկա է եղել թվով 24 հատ 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով թղթադրամներ, հայտնաբերվել է նաև «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս: Հայտնաբերված իրերը փաթեթավորվել և վերցվել են:
Հայտնաբերված դեղահաբերը քրեական գործով ճանաչվել են իրեղեն ապացույցներ և տնօրնվել են 22.07.2021թ. հրապարակված հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16 դատավճռով:
Հաշվի առնելով, որ Գայանե Մարգարյանը 22.07.2021թ. հրապարակված դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ու ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6 (վեց) տարի 1 (մեկ) ամիս 14 (տասնչորս) օր ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ, ուստի գտնում եմ, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-ին և 55-րդ հոդվածների դրույթների համաձայն Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված 480.000 ՀՀ դրամից 200.000 ՀՀ դրամը պետք է ուղղել գույքի բռնագրավման լրացուցիչ պատժի կատարմանն, իսկ 280.000 ՀՀ դրամը բռնագանձել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես հանցագործության կատարման արդյունքում ստացված օգուտ: Միաժամանակ գտնում եմ, որ խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձնել Գայանե Մարգարյանին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 430-րդ հոդվածով՝
Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի


Լուծել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2021թ. հուլիսի «22»-ին հրապարակված հմ.ԵԱՔԴ/0102/01/16 դատավճռում տեղ գտած անհստակությունն, այն է` պատճառաբանական մասը լրացնել՝ «Քննարկելով 06.08.2015թ. կազմված՝ խուզարկություն կատարելու մասին արձանագրությամբ Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 1-ին փողոցի 5-րդ շենքի հմ.46 հասցեի բնակարանի խուզարկությամբ՝ դարակում լցված հագուստների մեջ անթև շապիկի միջից հայտնաբերված և վերցված թվով 24 հատ 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով ընդհանուրը 480.000 ՀՀ դրամ թղթադրամների և «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսի տնօրինման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-ին և 55-րդ հոդվածների դրույթների համաձայն 480.000 ՀՀ դրամ գումարից 200.000 ՀՀ դրամը պետք է ուղղել գույքի բռնագրավման լրացուցիչ պատժի կատարմանն, իսկ 280.000 ՀՀ դրամը պետք է բռնագանձել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես հանցագործության կատարման արդյունքում ստացված օգուտ: Խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է վերադարձնել Գայանե Մարգարյանին» պարբերությամբ:
Դատավճռի եզրափակիչ մասը լրացնել՝ «Գայանե Զավենի Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված 480.000 ՀՀ դրամ գումարից 200.000 ՀՀ դրամն ուղղել գույքի բռնագրավման լրացուցիչ պատժի կատարմանն, իսկ 280.000 ՀՀ դրամ գումարը՝ բռնագանձել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության, որպես հանցագործության կատարման արդյունքում ստացված օգուտ:
Գայանե Զավենի Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված և վերցված «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը վերադարձնել Գայանե Զավենի Մարգարյանին:» պարբերությամբ:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:


ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 22-10-2021
Այլ նշումներ Կատարումը կատարվել է Խաչատուր Ներսիսյանի և Գայանե Մարգարյանի մասով:
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 27-10-2021
Էջերի քանակ 1-ին հատորը՝ 219 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 209 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 226 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 155 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 166 թերթ, 6-րդ հատորը՝ 311 թերթ,
Էջերի քանակ 7-րդ հատորը՝ 344 թերթ, 8-րդ հատորը՝ 164 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 161 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 84 թերթ, 11-րդ հատորը՝ 262 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 228 թերթ:
Բողոքարկվել է
Բողոքարկվել է Ըստ էության լուծող դատական ակտը
Ամսաթիվ 04-10-2021
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 27-10-2021
Էջերի քանակը 1-ին հատորը՝ 219 թերթ, 2-րդ հատորը՝ 209 թերթ, 3-րդ հատորը՝ 226 թերթ, 4-րդ հատորը՝ 155 թերթ, 5-րդ հատորը՝ 166 թերթ, 6-րդ հատորը՝ 311 թերթ,
Էջերի քանակը 7-րդ հատորը՝ 344 թերթ, 8-րդ հատորը՝ 164 թերթ, 9-րդ հատորը՝ 161 թերթ, 10-րդ հատորը՝ 84 թերթ, 11-րդ հատորը՝ 262 թերթ, 12-րդ հատորը՝ 228 թերթ:
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը 229982/21
Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
Ամսաթիվ 19-09-2022
Գործը ստացվել է Գործը ստացվել է բեկանումից հետո նոր քննության համար
Մակագրել
Երբ 19-09-2022
Նախագահող դատավոր
Անուն Դավիթ
Ազգանուն Բալայան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 22-09-2022
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 17-10-2022
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Շ.
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 13:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Չկայացման պատճառը հետաձգվել է այլ հերթի.
Որոշման ամսաթիվ 07-10-2022
Որոշում Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի

Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի՝ վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 267-.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, քրեական գործը՝ Հ.Մարտիկյանի քարտուղարությամբ, նշանակել դռնբաց դատական քննության 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ ժամը 13:00-ին, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի Շենգավիթի նստավայրի շենքում:
Դատական նիստին ապահովել մեղադրողի և ամբաստանյալի մասնակցությունը: Գործի քննությանը՝ որպես ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան, թույլատրել վերջինիս կողմից ընտրած փաստաբան Մամիկոն Մանուկյանի մասնակցությունը:
Դատակոչված վկաների ներկայությունը ապահովել հետագա դատական նիստերի ընթացքում՝ դրա անհրաժեշտության դեպքում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Դ.ԲԱԼԱՅԱՆ
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 24-11-2022
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-01-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Չկայացման պատճառը հետաձգվել է պաշտպանի բացակայության հիմքով
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2022 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-03-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 29-05-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 11-07-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-09-2023
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Չկայացման պատճառը հետաձգվել է պաշտպանի բացակայության հիմքով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 06-10-2023
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 05-12-2023
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 26-02-2024
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Չի կայացել
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2023 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 20-05-2024
Ժամ 11:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Չկայացման պատճառը հետաձգվել է պաշտպանի և մեղադրողի դիմումի հիմքով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 31-07-2024
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը չի կայացել նիստը նախագահողի ամենամյա արձակուրդում գտնվելու հիմքով
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 23-10-2024
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-01-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2024 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 04-04-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-06-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Հետաձգվել է:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 13-08-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Չի կայացել
Չկայացման պատճառը Նախագահող դատավորը գտնվել է անաշխատունակության մեջ:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 15-10-2025
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Հետաձգվել է:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 16-12-2025
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Այլ նշումներ Հետաձգվել է պաշտպանի բացակայության հիմքով:
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-02-2026
Ժամ 16:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Կայացել է
Անավարտ գործեր
Հաշվետու ժամանակահատված 2025 թվական
Տեսակը Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 19-05-2026
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Նիստը Հետաձգվել է
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
Երբ 17-07-2026
Ժամ 10:30
Նիստերի դահլիճի համարը 3
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0102/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 08-06-2020
Ամսաթիվ 03-06-2020
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Շավարշ Սահակյան մյուսները` Գայանե Մարգարյան ,Խաչատուր Մանվել Ներսիսյան մյուսները`Գայանե Զավենի Մարգարյան , Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Վերացնել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /Շենգավիթ/` ասմբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի /ՀՀ քր.օր. 266 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215 հոդ. 4-րդ մասով /նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության առնելու մասին 14.05.2020թ.կայացված որոշումը :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 16-06-2020
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել
Ամսաթիվ 16-06-2020
Նախագահող դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Հարությունյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 17-06-2020
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-06-2020
Ժամ 13:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 01-07-2020
Ժամ 11:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 01-07-2020
Ամբաստանյալ
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 1
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0102/01/16



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

<<01>> հուլիսի 2020թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)

նախագահությամբ` դատավոր Մ.Հարությունյանի,
քարտուղարությամբ` Ա.Մարտիրոսյանի,
մասնակցությամբ՝
մեղադրող` Խ.Երեմյանի,

դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2020 թվականի մայիսի 14-ի <<Միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով կայացված որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը.

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը
1. 2015 թվականի օգոստոսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում կայացված <<Որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին>> որոշմամբ` թիվ 59102715 քրեական գործով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քերական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2018 թվականի մայիսի 29-ի Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի <<Քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին>> որոշմամբ` քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Գայանե Զավենի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով` երկու դրվագ, 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ընդունվել է վարույթ:
2018 թվականի հունիսի 11-ի Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի <<Քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին>> որոշմամբ` մեղադրյալներ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, Գայանե Զավենի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, երկու դրվագ` 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական գործը նշանակվել է դատաքննության: Մեղադրյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված կալանք խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
2020 թվականի ապրիլի 20-ին Առաջին ատյանի դատարանում ստացվել է ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի միջնորդությունը` Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու և չհեռանալու մասին ստորագրությամբ փոփոխելու մասին:
2020 թվականի մայիսի 14-ի Առաջին ատյանի դատարանի <<Միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> որոշմամբ` թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ` Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան` Մամիկոն Մանուկյանի միջնորդությունն` ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը վերացնելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց ընտրելու մասին` մերժվել է:
2020 թվականի հունիսի 08-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում ստացվել է ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի մայիսի 14-ի վերը նշված որոշման դեմ, իսկ Վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ նյութերը ստացվել են 2020 թվականի հունիսի 16-ին: Դատական գործը դատավոր Մ.Հարությունյանի աշխատակազմին է հանձնվել 2020 թվականի հունիսի 17-ին:
2020 թվականի հունիսի 17-ի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի <<Վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատական նիստում քննության նշանակելու մասին>> որոշմամբ` պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել է Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի համաձայն` Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քերական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, բովանդակային հետևյալ ձևակերպմամբ. <<(…) [Ն]ա գործելով մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն:
Այսպես.
Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքը իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանը՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունը իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ.-ի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է Խաչատուր Ներսիսյանին, Վահագն Վլասյանին և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց, և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարները ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին:
Այդ թվում, Շավարշ Սահակյանը, 2015թ.-ի օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի 60 հաբ, իսկ ինքը Գայանե Մարգարյանին է փոխանցել 700-ից 800 հազար ՀՀ դրամ: Այդ հաբերից առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբոտեքս>> տեսակի 30 հաբերը նույն օրն իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի հաբերը իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2015թ.-ի օգոստոսի 6-ին բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի հաբերը և դրանց կտորները:(…)>>:
3. Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի կողմից ներկայացված Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու և չհեռանալու մասին ստորագրությամբ փոփոխելու մասին ներկայացված վերը նշված միջնորդությամբ` մասնավորապես նշված է. <<(…) Դեպքի առթիվ 18.06.2015 թվականին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված 06.08.2015 թվականին թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոց ապօրինի ձեռք բերելու և պահելու դեպքի առթիվ հարուցվել և առանձնացվել է թիվ 59102715 նախաքննական համարով նոր գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
Նույն օրը կասկածյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը ձերբակալվել է:
08.08.2015 թվականին Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին մեղադրանք է առաջադրվել քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով և վերջինս 08.08.2015 թվականից՝ կալանավորվել է:
08.08.2015 թվականին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարել է ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ՝ Մ.Տիգրանյանի միջնորդությունը և Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 ամիս ժամկետով՝ մինչև 06.10.2015 թվականը:
27.05.2016 թվականին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը և քրեական գործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործն ստացել է թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 համարը:
Սույն քրեական գործը դատարանում քննվում է ավելի քան 3 տարի, իսկ այդ ընթացքում իմ պաշտպանյալ, ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը մինչ օրս ավելի քան 4,5 տարի գտնվում է անազատության մեջ: Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը՝ ունի մշտական բնակության վայր, նրա նկատմամբ չկա գույքային պահանջ, նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, չունի հանցավոր կապեր, բնութագրվում է դրական, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է, խնամքին ունի 2 անչափահաս երեխաներ, վատառողջ է, տառապում է քրոնիկական հեպատիտ Ց հիվանդությամբ, որը ավելի է սրվել ու խորացել ՔԿՀ-ում գտնվելու ընթացքում, գտնվում է <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկի բուժանձնակազմի դինամիկ հսկողության տակ, քննությունից չի խուսափել, քննությանը չի խոչընդոտել, չի թաքնվել, չի լքել իր բնակության վայրը: Փաստորեն, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը 2015 թվականի օգոստոսի 8-ից մինչ օրս 4,5 տարի գտնվում է անազատության մեջ:
Բազմիցս միջնորդություններ են ներկայացվել Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու չհեռանալու մասին ստորագրությամբ փոփոխելու կամ այն դրա այլընտրանքային խափանման միջոց, սակայն միջնորդությունները մերժվել է:
Սույն քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է, իսկ դատաքննության փուլում հետազոտվել են ապացույցները, հարցաքննվել են գործով վկաները, այլ կերպ առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հիմք, մասնավորապես վերջինս արդեն 4 տարի 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, գործը գտնվում է դատաքննության փուլում, այսինքն՝ վարույթն իրականցնող մարմնից խուսափելու պայմանը նույնպես բացառվում է, Շավարշ Սահակյանը չի կարող խոչընդոտել նաև դատարանում գործի քննությանը, քանի որ հետազոտվել են գործում առկա ապցույցները, հարցաքննվել են վկաները, ուստի բացառվում է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն զործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու պայմանը: Ինչ վերաբերում է նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու և դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու պայմաններին, ապա գործի քննությունը շարունակվում է, ուստի նշված պայմանների առկայությունը ևս բացակայում է:
Ամփոփելով փաստենք, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն արդեն 4 տարի 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, մինչդեռ վերացել են վերջինիս կալանքի տակ պահելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով սահմանված հատկանիշները:
(…)
Այսպիսով, նշված հանգամանքները եթե ինքնին ի սպառ չի բացառում, ապա առնվազն` զգալիորեն նվազեցնում է հավանականությունը, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում Շավարշ Սահակյանը կթաքնվի քննությունից կամ կխոչընդոտի քննությանը:
(…)
Հարկ է հիշել ու չմոռանալ, որ սույն գործով նախաքննությունը վաղուց ավարտվել է, դրա շրջանակներում արդեն իսկ ամբողջությամբ բացահայտվել են քննվող դեպքին ենթադրաբար առնչվող բոլոր անձանց շրջանակն ու ինքնությունները և քրեական գործն ուղարկվել է դատարան 03.06.2016թ.-ից գտնվում է Դատարանի վարույթում: Մինչդեռ, Դատարան մուտք լինելուց հետո, մինչ Ձեր կողմից գործի վարույթը ստանձնելը, քրեական գործը գտնվելով այլ Դատարանի վարույթում դատական նիստեր են նշանակվել, սակայն տեղի չեն ունեցել, այսինքն, մի քանի ամիս դատական նիստերը հետաձգվելու պատճառով Շավարշ Սահակյանը գտնվել է չարդարացված անազատության մեջ, ինչով խախտվել է նրա` ողջամիտ ժամկետներում արդար դատաքննության իրավունքը:
Շուրջ 4,5 տարի կատարված դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել են դատակոչված բոլոր վկաները, հետազոտվել են քրեական գործի բոլոր նյութերն ու ապացույցները: Հետևաբար Դատարանի ունեցած մտահոգությունն առ այն, որ հայտնվելով ազատության մեջ, Շավարշ Սահակյանը որևէ կերպ կխոչընդոտի սույն գործով քննության իրականացմանը կամ կթաքնվի քննությունից, կարծում ենք այս պահին այլևս իրատեսական չէ և այս պարագայում եթե անգամ ի սպառ չի բացակայում նման հավանականությունը, համենայնդեպս էականորեն ու ողջամտորեն նվազել է:
(…)
Հաշվի առնելով, որ Շավարշ Սահակյանի անձը և մյուս հանգամանքները բնութագրող տվյալներն էականորեն նվազեցնում են ՀՀ քերական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով որպես կալանավորման հիմք գնահատված հավանական գործողությունների կատարման հնարավորությունը, անհրաժեշտ ենք համարում նշել մասնավորապես այն, որ հայտնի է նրա անձը, ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, հանդիսանում է ընտանիքի միակ աշխատողն ու կերակրողը, աշխատանքի և բնակության վայրերում բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է քրոնիկական հեպատիտ Ց հիվանդությամբ, որն ավելի է սրվել ՔԿՀ-ում գտնվելու ընթացքում, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով չկա որևէ գույքաին պահանջ, կարծում ենք միջնորդությունը քննարկելիս հաշվի կառնվեն Հարգելի Դատարանի կողմից:
Ակնհայտ է, որ Շավարշ Սահակյանի անձը բնութագրող հանգամանքները վերը նշված հիմնավորումների համատեքստում նույնպես ողջամտորեն նվազեցնում և փարատում են այն մտավախությունները, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողություններից որևէ մեկը՝ թեկուզ թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, կամ խոչնդոտել քննությանը:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ նշված հանգամանքների պարագայում Շավարշ Սահակյանի ազատության իրավունքն ակնհայտորեն գերակա է նրան կալանավորելու հանրային շահի նկատմամբ: Օրինակ՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց ընտրելու ձևով, ՍԷԿՏ համակարգի կիրառմամբ՝ Շավարշ Սահակյանի ազատ տեղաշարժման իրավունքը սահմանափակելու եղանակով:(…)>>:
4. Առաջին ատյանի դատարանի միջնորդությունը քննության առնելու մասին 2020 թվականի մայիսի 14-ի վերը նշված որոշմամբ` մասնավորապես նշված է. <<(…) Քննարկելով միջնորդությունը, լսելով պաշտպանին, մեղադրողի-դատախազի դիրքորոշումը Դատարանը գտնում է, որ միջնորդությունը ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(…)
Սույն քրեական գործով Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ շարունակական կալանքը պահպանելու համար Դատարանը հիմք է ընդունել, որ ազատության մեջ մնալով վերջինս կարող է խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք և խուսափել հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց դրանով իսկ խոչընդոտելով հնարավոր դատարանի դատավճռի կատարմանը:
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվող արարքների [ծ]անրությունն ու ակնկալվող պատժի խստությունը հիմք են տալիս Դատարանին հիմնավորված ենթադրություն անել առ այն, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատության սահմանափակման հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառելու պայմաններում բարձր է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված գործողություններ կատարելու հավանականությունը:
(…)
Այսպիսով, Դատարանը, նկատի ունենալով, որ թեև ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի անձը հայտնի է, վերջինս ունի մշտական բնակության վայր, վատառողջ է, սակայն մեղսագրվող հանցանքների ծանրությունը և ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և Դատարանի համոզմամբ կան հիմնավոր կասկածներ, որ ազատության հետ կապված խափանման միջոցն ի զորու չէ կանխել, զսպիչ նշանակություն ունենալ և ապահովել ու երաշխավորել դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծն, ինչը նաև հնարավորություն է տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել վերջինիս ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության մասին:
Դատարանը գտնում է, որ գործի դատարանում քննության տվյալ փուլում դեռևս չեն վերացել ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելու հանգամանքները, որոնք էլ Դատարանին իրավունք են տալիս գալու հետևության, որ դեռևս բացակայում են կիրառված խափանման միջոցը փոխելու հիմքերը:
Վերոգրյալների հիման վրա Դատարանը գտնում է, որ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցն ի զորու չէ կանխելու Շավարշ Սահակյանի ոչ իրավաչափ վարքագիծը և չի կարող զսպիչ նշանակություն ունենալ և երաշխավորել դատաքննության ընթացքում վերջինիս պատշաճ վարքագիծն, ուստի վերջինիս նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը վերացնելու և ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցով փոխարինելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը ենթակա է մերժման:(…)>>:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
5. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Իր վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանը մասնավորապես նշել է. <<(…) Գտնում եմ, որ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով կայացված <<Միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> որոշումը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով և ենթակա է վերացման ստորև ներկայացվող հիմնավորումներով:
Դատարանի կողմից 15.05.2020 թվականի որոշմամբ թույլ են տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտումներ, որի արդյունքում ընդունված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը:
Մասնավորապես` սույն քրեական գործը դատարանում քննվում է ավելի քան 3 տարի, իսկ այդ ընթացքում իմ պաշտպանյալ, ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը մինչ օրս ավելի քան 4,5 տարի գտնվում է անազատության մեջ: Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը՝ ունի մշտական բնակության վայր, նրա նկատմամբ չկա գույքային պահանջ, նախկինում դատապարտված, արատավորված չի եղել, չունի հանցավոր կապեր, բնութագրվում է դրական, ունի միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է, խնամքին ունի 2 անչափահաս երեխաներ, վատառողջ է, տառապում է քրոնիկական հեպատիտ Ց հիվանդությամբ, որը ավելի է սրվել ու խորացել ՔԿՀ-ում գտնվելու ընթացքում, գտնվում է <<Նուբարաշեն>> քրեակատարողական հիմնարկի բուժանձնակազմի դինամիկ հսկողության տակ, քննությունից չի խուսափել, քննությանը չի խոչընդոտել, չի թաքնվել, չի լքել իր բնակության վայրը:
Փաստորեն, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը 2015 թվականի օգոստոսի 8-ից մինչ օրս 4,5 տարի գտնվում է անազատության մեջ:
Բազմիցս միջնորդություններ են ներկայացվել Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը վերացնելու չհեռանալու մասին ստորագրությամբ փոփոխելու կամ այն դրա այլընտրանքային խափանման միջոց, սակայն միջնորդությունները մերժվել է:
Սույն քրեական գործի նախաքննությունն ավարտվել է, իսկ դատաքննության փուլում հետազոտվել են ապացույցները, հարցաքննվել են գործով վկաները, այլ կերպ առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով սահմանված որևէ հիմք, մասնավորապես վերջինս արդեն 4 տարի 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, գործը գտնվում է դատաքննության փուլում, այսինքն՝ վարույթն իրականցնող մարմնից խուսափելու պայմանը նույնպես բացառվում է, Շավարշ Սահակյանը չի կարող խոչընդոտել նաև դատարանում գործի քննությանը, քանի որ հետազոտվել են գործում առկա ապցույցները, հարցաքննվել են վկաները, ուստի բացառվում է քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն զործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու պայմանը: Ինչ վերաբերում է նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու և դատավճռի կատարմանը խոչընդոտելու պայմաններին, ապա գործի քննությունը շարունակվում է, ուստի նշված պայմանների առկայությունը ևս բացակայում է:
Ամփոփելով փաստենք, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն արդեն 4 տարի 6 ամիս է գտնվում է կալանքի տակ, մինչդեռ վերացել են վերջինիս կալանքի տակ պահելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով սահմանված հատկանիշները:
(…)
Այսպիսով, նշված հանգամանքները եթե ինքնին ի սպառ չի բացառում, ապա առնվազն` զգալիորեն նվազեցնում է հավանականությունը, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում Շավարշ Սահակյանը կթաքնվի քննությունից կամ կխոչընդոտի քննությանը:
(…)
Հարկ է հիշել ու չմոռանալ, որ սույն գործով նախաքննությունը վաղուց ավարտվել է, դրա շրջանակներում արդեն իսկ ամբողջությամբ բացահայտվել են քննվող դեպքին ենթադրաբար առնչվող բոլոր անձանց շրջանակն ու ինքնությունները և քրեական գործն ուղարկվել է դատարան 03.06.2016թ.-ից գտնվում է Դատարանի վարույթում: Մինչդեռ, Դատարան մուտք լինելուց հետո, մինչ Ձեր կողմից գործի վարույթը ստանձնելը, քրեական գործը գտնվելով այլ Դատարանի վարույթում դատական նիստեր են նշանակվել, սակայն տեղի չեն ունեցել, այսինքն, մի քանի ամիս դատական նիստերը հետաձգվելու պատճառով Շավարշ Սահակյանը գտնվել է չարդարացված անազատության մեջ, ինչով խախտվել է նրա` ողջամիտ ժամկետներում արդար դատաքննության իրավունքը:
Շուրջ 4,5 տարի կատարված դատաքննության ընթացքում հարցաքննվել են դատակոչված բոլոր վկաները, հետազոտվել են քրեական գործի բոլոր նյութերն ու ապացույցները: Հետևաբար Դատարանի ունեցած մտահոգությունն առ այն, որ հայտնվելով ազատության մեջ, Շավարշ Սահակյանը որևէ կերպ կխոչընդոտի սույն գործով քննության իրականացմանը կամ կթաքնվի քննությունից, կարծում ենք այս պահին այլևս իրատեսական չէ և այս պարագայում եթե անգամ ի սպառ չի բացակայում նման հավանականությունը, համենայնդեպս էականորեն ու ողջամտորեն նվազել է:
(…)
Հաշվի առնելով, որ Շավարշ Սահակյանի անձը և մյուս հանգամանքները բնութագրող տվյալներն էականորեն նվազեցնում են ՀՀ քերական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածով որպես կալանավորման հիմք գնահատված հավանական գործողությունների կատարման հնարավորությունը, անհրաժեշտ ենք համարում նշել մասնավորապես այն, որ հայտնի է նրա անձը, ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում երկու անչափահաս երեխաները, հանդիսանում է ընտանիքի միակ աշխատողն ու կերակրողը, աշխատանքի և բնակության վայրերում բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է քրոնիկական հեպատիտ Ց հիվանդությամբ, որն ավելի է սրվել ՔԿՀ-ում գտնվելու ընթացքում, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա նկատմամբ սույն քրեական գործով չկա որևէ գույքաին պահանջ, կարծում ենք միջնորդությունը քննարկելիս հաշվի կառնվեն Հարգելի Դատարանի կողմից:
Ակնհայտ է, որ Շավարշ Սահակյանի անձը բնութագրող հանգամանքները վերը նշված հիմնավորումների համատեքստում նույնպես ողջամտորեն նվազեցնում և փարատում են այն մտավախությունները, որ ազատ արձակվելու դեպքում նա կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողություններից որևէ մեկը՝ թեկուզ թաքնվել վարույթն իրականացնող մարմնից, կամ խոչնդոտել քննությանը:
Այսպիսով, գտնում ենք, որ նշված հանգամանքների պարագայում Շավարշ Սահակյանի ազատության իրավունքը ակնհայտորեն գերակա է նրան կալանավորելու հանրային շահի նկատմամբ: Օրինակ՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց ընտրելու ձևով, ՍԷԿՏ համակարգի կիրառմամբ՝ Շավարշ Սահակյանի ազատ տեղաշարժման իրավունքը սահմանափակելու եղանակով:
(…)
Վերոնշյալ ողջ փաստերը վկայում են այն մասին, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն իր վարքագծով ապացուցել է, որ նպատակ չունի խոչընդոտելու սույն գործի քննությանը և որևէ ազդծություն ունենալ վկաների կամ գործով այլ անձանց վրա:
Մինչդեռ, Դատարանն անտեսել է վերոնշյալ բոլոր ծանրակշիռ հանգամանքները և որոշումը կայացրել է միայն ենթադրությունների հիման վրա, այնինչ գործում առկա չէ որևէ ապացույց կամ Շավարշ Սահակյանի կողմից կատարված որևէ գործողություն, որը կվկայեր այն մասին, որ վերջինս նպատակ ունի խոչընդոտել սույն գործի քննությանը, հետևաբար դատարանի նման պնդումն անհիմն է:
Ավելին՝ հանրապետությունում տիրող վիրուսային իրավիճակով պայմանավորված էականորեն ավելացել են նման միջնորդությունների բավարարումները, քանի որ ազատազրկման վայրերում պայմանները վտանգավոր են հատկապես խրոնիկական հիվանդություններ ունեցող անձանց համար, որպիսին է հանդիսանում իմ վստահորդ Շավարշ Սահակյանը:(…)>>:
Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է վերացնել թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 14.05.2020 թվականին կայացված <<Միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> որոշումը:

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում արձանագրված դիրքորոշումները.
6. Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանը համապատասխան դիմումով խնդրել է դատական նիստն անցկացնել իր բացակայությամբ:
Մեղադրող Խ.Երեմյանը, դատական նիստում ներկայացնելով համապատասխան փաստարկներ, առարկել է ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել է այն մերժել: Ի թիվս այլնի հայտնել է, որ դեռևս պատք է հարցաքննվեն համապատասխան անձինք, իսկ ամբաստանյալի արդեն իսկ դրսևորած վարքագիծը մյուս փաստարկների համակցությամբ հիմք են համապատասխան խափանման միջոցի հիմքերի շարունակական առկայության մասին ողջամիտ հետևության հանգելու համար և այլ խափանման միջոց չի կարող ապահովել ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 5-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
Այսպես.
8. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն.
<<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
<<Ոչ ոք չի կարող արգելանքի վերցվել և պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով և կարգով>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 138-րդ հոդվածի համաձայն`
<<(...) 6. Դատարանում գործի քննության ընթացքում մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետ չի սահմանվում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<Դատարանը, դատական քննության ժամանակ, լսելով ամբաստանյալի բացատրությունները, կողմերի կարծիքները, իրավունք ունի ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրել, փոխել կամ վերացնել խափանման միջոցը>>:
Նախ, ինչպես հետևում է մեջբերված քրեադատավարական դրույթների համադրված վերլուծությունից, մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետի երկարացում և կալանքի տակ պահելու առավելագույն ժամկետ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված է միայն մինչդատական վարույթի ընթացքում: Այլ կերպ` ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում մեղադրյալին (ամբաստանյալին) կալանքի տակ պահելու ժամկետային սահմանափակումներ չի նախատեսում: Դրա հետ մեկտեղ սակայն, օրենսդիրը նախատեսել է այնպիսի ընթացակարգեր ու գործիքակազմ, որոնք երաշխավորում են ինչպես դատական քննության նախապատրաստական փուլում, այնպես էլ դատական քննության ընթացքում անձի` իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի, այդ թվում նաև` կալանավորման և դրա այլընտրանքի հիմնավոր լինելու կամ չլինելու հարցը դատարանի կողմից վերանայվելու հնարավորությունը:
<<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով.
(…)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը՝ իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար,
(…)
3. Սույն հոդվածի 1-ին կետի <<գ>> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով:(…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատարանը, (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից,
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառի չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով,
3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք,
4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց,
5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ կա հիմնավոր կասկած, որ նա կատարել է այնպիսի հանցանք, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, և կան բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է կատարել սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված որևէ գործողություն>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝
<<Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի [է] առնվում 1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, 2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը, 3) տարիքը և առողջական վիճակը, 4) սեռը, 5) զբաղմունքի տեսակը, 6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը, 7) գույքային դրությունը, 8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը, 9) այլ էական հանգամանքներ>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<Նույնանման փաստերով այլ գործով վճռաբեկ դատարանի կողմից իրավական նորմի մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանության դեպքում դատարանը պետք է հիմնավորի օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտի՝ վճռաբեկ դատարանի մեկնաբանությունից շեղվելը>>:
Մեջբերված վերջին քրեադատավարական դրույթը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ¥ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81¤: (…)>> (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք գործերով (տե°ս Ա.Ճուղուրյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-132/07 որոշումը, Ա. Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 որոշման 10-րդ կետը և այլն) արտահայտած իրավական դիրքորոշումների ընդհանրական վերլուծությունից հետևում է, որ ինչպես ցանկացած այլ խափանման միջոց, կալանավորումը մեղադրյալի նկատմամբ կիրառվում է քրեական գործի քննության ընթացքում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը (այն գործողությունները, որոնք ուղղված են քննությունից և դատից թաքնվելուն, գործով ճշմարտության բացահայտմանը խոչընդոտելուն, ինչպես նաև հանցավոր գործունեությունը շարունակելուն) կանխելու նպատակով: Այսինքն, կալանավորման կիրառումը նպատակ է հետապնդում քրեական գործով վարույթի ընթացքում կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը:
Կալանավորումը նաև խափանման բացառիկ միջոց է, քանի որ դրա կիրառման հետևանքով ազատությունից զրկվում է դատարանի դատավճռով դեռևս մեղավոր չճանաչված անձը: Ուստի, վերոնշյալ բացառիկության չափանիշից բխում է, որ անձը պետք է ենթարկվի նախնական կալանքի հետևյալ երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում.
1/ առկա է ողջամիտ կասկած, որ անձը կատարել է իրավախախտում, և
2/առկա են հիմնավոր պատճառներ կարծելու, որ ազատության մեջ գտնվելով նա կարող է.
ա) դիմել փախուստի, կամ
բ) կատարել նոր հանցագործություն, կամ
գ) խոչընդոտել արդարադատության իրականացմանը, կամ
դ) լուրջ վտանգ ներկայացնել հանրային կարգին:
Բացի այդ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. <<(…)
[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում: Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից։ Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:(…)>>:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վերը նշված իրավական դիրքորոշումը կիրառելի է Առաջին ատյանի դատարանի ինչպես նախապատրաստական փուլում, այնպես էլ մյուս փուլերում խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու, վերացնելու կամ անփոփոխ թողնելու մասին որոշումներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով:
2. Խափանման միջոցներն են`
1) կալանավորումը.
2) գրավը.
3) ստորագրություն` չհեռանալու մասին.
4) անձնական երաշխավորությունը.
5) կազմակերպության երաշխավորությունը.
6) հսկողության հանձնելը.
7) հրամանատարության հսկողության հանձնելը:
3. Կալանավորումը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի նկատմամբ: Հսկողության հանձնելը կարող է կիրառվել միայն անչափահասի նկատմամբ: Հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը կարող է կիրառվել միայն զինծառայողի կամ զինապարտի նկատմամբ` զորահավաքներ անցնելու ժամանակահատվածում:
4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված խափանման միջոցները չեն կարող կիրառվել մեկը մյուսի հետ կապակցված, բացառությամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի, որը կարող է կիրառվել սույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված խափանման միջոցների հետ կապակցված>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Գրավը դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի կամ դատախազության դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը: 2. Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն: 3. Գրավի չափը չի կարող պակաս լինել նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի չափից: Գրավը ենթակա է մուծման վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշման կայացման պահից երկօրյա ժամկետում: 4. Մինչև գրավի մուծված լինելու մասին ապացույցներ ստանալը վարույթն իրականացնող մարմինն ազատության մեջ գտնվող կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառում է ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը: (…)>>։
Վճռաբեկ դատարանը Ս.Մարգարյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ <<(…) [Գ]րավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։
[Վ]երոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)>> (տե՛ս Ս.Մարգարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Զարգացնելով գրավի թույլատրելիության վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը՝ Վճռաբեկ դատարանը Դ.Վարդանյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Մ]եղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։
Միևնույն ժամանակ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը։ (…) (տե՛ս Դ.Վարդանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը):
Վերոգրյալ իրավակարգավորումներից իրավական դիրքորոշումների համակցված վերլուծությունից բխում է, որ կալանավորումը բացառիկ խափանման միջոց է և համապատասխան հիմքերի և պայմանների առկայության դեպքում այն կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի քրեական գործով վարույթի ընթացքում հնարավոր ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր չէ: Հակառակ դեպքում, դատարանը պետք է մերժի կալանավորման վերաբերյալ միջնորդությունը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը: Նա պարտավոր է ներկայանալ հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի և դատարանի կանչով և նրանց հայտնել իր բնակության վայրը փոխելու մասին: 2. Կասկածյալից կամ մեղադրյալից չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերցնում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը>>:
9. Վերը նշված իրավակարգավորումները և իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 2-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը մեղադրվում է բնակչության առողջության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու մեջ, որի համար որպես հիմնական պատիժ նախատեսված է բացառապես ազատազրկման ձևով` յոթից տասնհինգ տարի ժամկետով: Դրա հետ մեկտեղ, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին վերագրվող կոնկրետ արարքի առանձնահատկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման եղանակը (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը), գործի` ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրությունն ու դրանից հետևող ողջամիտ հնարավորությունն ու հավանականությունը` մեղադրյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգմանը: Սույն որոշման 1-3-րդ կետերում նշված և սույն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին տրամադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս հանգելու այն հետևության, որ դեռևս չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերը: Մասնավորապես, մնալով ազատության մեջ, Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը կարող է խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, որպիսի հանգամանքն իր հերթին հանդիսանում է կալանավորման ինքնուրույն հիմք և, որի չեզոքացման իրական և իրավաչափ երաշխիք դեռևս չեն կարող դիտարկվել նյութերում առկա, ինչպես նաև վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքները:
Անրադառնալով դատական ակտում նշված քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու և հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց խուսափելու վերաբերյալ նշված հիմքերին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ այդ հիմքերի առկայության վերաբերյալ համապատասխան փաստական տվյալներ, վերաքննիչ դատարան ուղարկված նյութերում չկան: Այսուհանդերձ այդ հանգամանքը վերոգրյալի համատեքստում ինքնին բավարար չէ դատական ակտը բեկանելու և նոր դատական ակտ կայացնելու համար:
Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ խափանման միջոցի հիմքերն ունեն կանխատեսական բնույթ և ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել, վերանալ, ավելանալ և նախկինում կայացված որոշմամբ արդեն իսկ նշված հիմքերը կամ որևէ հիմքի բացակայության վերաբերյալ նշումը կամ հիմքի առկայության վերաբերյալ նշված հետևության հիմքում ընկած փաստական տվյալները, ինքնին չեն բացառում, համապատասխան փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, հետագայում այդ հիմքի առկայության վերաբերյալ հետևության հանգելու, ինչպես նաև համապատասխան հիմքի առկայության վերաբերյալ այլ փաստական տվյալ նշելու համար:
Հետևաբար, այդ մասով վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկներն անհիմն են և բավարար չեն հակառակ հետևությանը հանգելու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները և դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 1-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն իրավաչափ են և բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաստական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշման 1-4-րդ կետերում նշված փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառումը տվյալ դեպքում չի կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ ազատության մեջ մնալու դեպքում ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավոր են: Այսպես, սույն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով սույն որոշման նախորդ կետերում նշված քրեական գործի առանձնահատկությունները, ամբաստանյալի ենթադրյալ վարքագծի դրսևորումները, ամբաստանյալին վերագրվող արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը և սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, կալանքի համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառման միջոցով ողջամտորեն հնարավոր չէ ապահովել ամբաստանյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը` գործի դատական քննության ընթացքում և տվյալ դեպքում ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, դեռևս չի կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ կալանավորման համապատասխան հիմքերի չեզոքացման համար: Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալին կալանքի տակ պահելն այն պայմաններում, երբ առկա է ամբաստանյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսևորելու հավանականությունը, արդարացված է և ապահովում է անձի իրավունքի սահմանափակման և հատապնդվող արդյունքի միջև անհրաժեշտ և ողջամիտ հավասարակշռություն: Հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն, իրենց էության մեջ, իրավաչափ են (մանրամասն տես սույն որոշման 4-րդ կետը):
Առկա դատավարական ակտերից բխում է, որ տվյալ դեպքում ողջամտորեն կարող է խոսք լինել խափանման միջոցի այն հիմքի առկայության մասին, որ ամբաստանյալը մնալով ազատության մեջ կարող է խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով, իսկ ինչպես արդեն նշվեց, վերոգրյալ փաստական տվյալները վկայում են, որ, ինչպես ստորագրությունը չհեռանալու մասին, այնպես էլ այլ խափանման միջոցները չեն կարող տվյալ պարագայում գործուն երաշխիք հանդիսանալ համապատասխան հիմքերի չեզոքացման համար և ապահովել ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը գործի դատական քննության ընթացքում:
Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքում նշված ամբաստանյալի անձին և առողջական վիճակին վերաբերվող փաստական տվյալներին, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ այդ տվյալները վերը նշված փաստարկների համատեքստում բավարար չեն հակառակ հետևության հանգելու համար:
Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանն հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները բավարար չեն ամբաստանյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոց կիրառելու համար և էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տեսսույն որոշման 4-րդ կետը):
10. Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում ներկայացված մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե'ս սույն որոշման 5-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
Այսուհանդերձ, անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում նշված այն փաստարկներին, որոնք վերաբերվում են առկա համաճարակային պայմաններում անձին կալանքի տակ պահելու իրավաչափությանը, Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ այդ հանգամանքն ինքնին բավարար չէ անձի խափանման միջոցը փոփոխելու համար, իսկ մյուս հանգամանքների հետ համակցությամբ գնահատելու, նաև վերաքննիչ բողոքում ներկայացված չափանիշները կիրառելու համար հարկ է նշել, որ սույն նյութերում բավարար փաստական տվյալներ չկան առ այն, որ ամբաստանյալին կալանքի տակ պահելը կարող է անմարդկային վերաբերմունքի տարրեր պարունակել: Այս մասով ևս էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշված հետևություններին (մանրամասն տես սույն որոշման 4-րդ կետը):
11. Ամփոփելով սույն որոշման նախորդ կետերում արձանագրված դատողություններն ու եզրահանգումները` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները համապատասխանում են գործի փաստական հանգամանքներին, Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության կայացրել է իրավաչափ դատական ակտ:
Այսինքն, ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ կիրառված կալանք խափանման միջոցը չհեռանալու մասին ստորագրությամբ փոփոխելու մասին ներկայացված համապատասխան միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված պատճառաբանություններն, այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
12. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի մայիսի 14-ի <<Միջնորդությունը քննության առնելու մասին>> թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 01-07-2020
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 04-08-2020
Էջերի քանակը 106 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 04-08-2020
Էջերի քանակը 106 թերթ
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը Ե-28584/20
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 08-10-2021
Ամսաթիվ 02-10-2021
Ում կողմից է բերվել բողոքը Պաշտպան
Բողոքը բերող անձը
Անուն Մամիկոն
Ազգանուն Մանուկյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Շավարշ Սահակյան մյուսները` Գայանե Մարգարյան ,Խաչատուր Ներսիսյան մյուսները`Գայանե Զավենի Մարգարյան , Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /Շենգավիթ/` Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի /ՀՀ քր.օր. 266 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով , ՀՀ քր.օր. 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ/ մասով 22.07.2021թ. կայացրած դատավճիռը և առաջադրված մեղադրանքում հռչակել Շավարշ Սահակյանի անմեղությունը , նրան ճանաչել անպարտ և արդարացված , կամ գործը Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի մասով ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 29-10-2021
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել (Նախագահի կողմից)
Ամսաթիվ 29-10-2021
Նախագահող դատավոր
Անուն Վազգեն
Ազգանուն Ռշտունի
Դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Դատավոր
Անուն Մնացական
Ազգանուն Հարությունյան
Ինքնաբացարկ
Ամսաթիվ 02-11-2021
ՀՀ քր. դատ. օր. հոդված
Ինքնաբացարկի նախաձեռնող Դատավորի նախաձեռնություն
Բավարարում
Երբ 02-11-2021
Որոշման բովանդակություն (Դատական ակտ) ԵԱՔԴ/0102/01/16





Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ

ԻՆՔՆԱԲԱՑԱՐԿ ՀԱՅՏՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«2» նոյեմբերի 2021թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան) դատավոր Ա.Նիկողոսյանս, ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան) թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը և ստացված թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հեդվածի 1-ին մասով և Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց Ի՝

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռով վճռվել է.
«Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 7 (յոթ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով դատապարտել ազատազրկման` 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 9 (ինը) տարի ժամկետով` գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015թ. օգոստոսի «6»-ից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ Արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված` կալանավորում խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը (…)»:
2. 2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկ Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է մասնակիորեն՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի մասով բեկանել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը և Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել, կամ գործն ուղարկել նույն դատարան նոր քննության։
Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ին դատարանի նախագահի կողմից մակագրվել է դատարանի կազմին (նախագահող դատավոր՝ Վ.Ռշտունի, կազմի դատավորներ՝ Ա.Նիկողոսյան, Մ.Հարությունյան) և 2021 թվականի նոյեմբերի 1 -ին հանձնվել է նախագահող դատավորին:

Որոշման պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
3. Ուսումնասիրելով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը և ստացված թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը՝ անհրաժեշտ եմ համարում նշել հետևյալը.
«Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 71-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Դատավորը պարտավոր է ինքնաբացարկ հայտնել, եթե նա տեղյակ է այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կարող են ողջամիտ կասկած հարուցել տվյալ գործով նրա անաչառության մեջ:
2. Ինքնաբացարկի հիմքերը ներառում են, ի թիվս այլնի, այն դեպքերը, երբ`
(...)
3) դատավորը մասնակցել է տվյալ գործի քննությանն այլ դատարանում (…)»:
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը 2010 թվականի սեպտեմբերի 28-ի թիվ ՍԴՈ-918 որոշմամբ հայտնել է. «Ինքնաբացարկը ՀՀ իրավահամակարգում հանդիսանում է այնպիսի ինստիտուտ, որը կոչված է արդարադատության բնագավառում երաշխավորելու օբյեկտիվ և անաչառ որոշումների կայացումը՝ ինչպես ընթացակարգային (դատավարական), այնպես էլ նյութական իրավահարաբերություններ կարգավորելիս, և կոչված է երաշխավորելու դատական իշխանության անկախությունը, արդարադատության արդյունավետությունը, անկողմնակալությունը»:
Ինքնաբացարկի էության վերաբերյալ այդ իրավական դիրքորոշումը դատարանի անկախության կարևորագույն երաշխիք է և բխում է այն գաղափարախոսությունից, որ դատավորն արդարադատություն իրականացնելիս ոչ միայն պետք է լինի, այլ նաև պետք է երևա անկողմնակալ։
Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 2010 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ CM/Rec(2010)12 հանձնարարականի 22-րդ կետի համաձայն. «Դատական անկախության սկզբունքը նշանակում է յուրաքանչյուր դատավորի անկախություն դատավարական ֆունկցիաներ կատարելուց: Դատավորները որոշումներ կայացնելիս պետք է լինեն անկողմնակալ և անկախ, ունակ լինեն գործելու առանց որևէ ազդեցության, ճնշման, ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերմունքի կամ ներգործության (…)»:
Դատավորի անկողմնակալության վերաբերյալ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նաև ՄԻԵԴ) 1982 թվականի հոկտեմբերի 1-ի Պյերսակն ընդդեմ Բելգիայի գործով որոշման 30-րդ կետում հայտնել է. «Չնայած անկողմնակալությունը սովորաբար նշանակում է նախահամոզման կամ կողմնապահության բացակայություն՝ դրա բացակայությունը կամ, ընդհակառակը՝ առկայությունը կարող է ստուգվել տարբեր միջոցներով՝ [Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին 1950 թվականի նոյեմբերի 5–ի Եվրոպական] Կոնվենցիայի 6–րդ հոդվածի 1–ին կետին համապատասխան։ Տվյալ համատեքստում կարելի է տարբերություններ գտնել կոնկրետ գործով տվյալ դատավորի անձնական համոզմունքներն արտացոլող սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ մոտեցման միջև, որը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե արդյոք եղել են բավարար երաշխիքներ, այդ կապակցությամբ ցանկացած կասկած բացառելու համար»։
ՄԻԵԴ-ը հայտնել է նաև, որ սուբյեկտիվ անկողմնակալության կապակցությամբ դատարանից պահանջվում են նախահամոզման փաստական առկայության ապացույցներ։ Պաշտոնապես նշանակված դատավորի անձնական անկողմնակալությունը չի դրվում կասկածի տակ, եթե միայն ի հայտ չեն գալիս հակառակն ապացուցող վկայություններ։
Ինչ վերաբերում է օբյեկտիվության թեսթին, ապա ըստ ՄԻԵԴ-ի՝ օբյեկտիվության թեսթի սահմաններում անհրաժեշտ է որոշել՝ արդյոք անկախ դատավորի անձնական վարքագծի համար գոյություն ունեն անվիճելի փաստեր, որոնք կարող են կասկած հարուցել նրա անկողմնակալության վերաբերյալ։
Այդ իրավական դիրքորոշումները վերահաստատվել են նաև Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի կողմից ընդդեմ Հայաստանի կայացված՝ 2008 թվականի փետրվարի 15-ի Գալստյանն ընդդեմ Հայաստանի, 2008 թվականի դեկտեմբերի 1-ի Աշուղյանն ընդդեմ Հայաստանի գործերով։
Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ դատարանի անկողմնակալությունը կասկածի տակ դնելու համար անհրաժեշտ է ունենալ անվիճելի այնպիսի փաստեր, որոնք կվկայեն դատարանի անկողմնակալ չլինելու և այդպիսին չերևալու մասին ոչ միայն դատավարության մասնակիցների, այլ նաև հասարակության ներկայացուցիչների համար։
Սակայն այդպիսի փաստեր ներկայացնելու համար անհրաժեշտ է պատշաճ իրավական գնահատականի արժանացնել դատավորի՝ որպես արդարադատություն իրականացնող անձի վարքագիծը, այնուհետև հանգել համապատասխան եզրահանգման դատարանի անկողմնակալ չլինելու և այդպիսին չերևելու վերաբերյալ։
ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, 2010 թվականի սեպտեմբերի 28-ի թիվ ՍԴՈ-918 որոշմամբ մեկնաբանելով այդ իրավանորմը հայտնել է, որ դատավորի ինքնաբացարկի հիմք կարող են լինել այնպիսի փաստերը և հանգամանքները, որոնք ողջամիտ կասկած կարող են հարուցել տվյալ գործով դատավորի անկողմնակալության հարցում։
4. Վերոգրյալ իրավական դրույթների լույսի ներքո գնահատման ենթարկելով էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները՝ փաստում եմ, որ դեռևս 2016 թվականին՝ երբ հանդիսանում էի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր, սույն քրեական գործը մակագրվել է ինձ: Տվյալ դեպքում գործի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Շավարշ Զավենի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը Առաջին ատյանի դատարանում քննվել է նաև իմ նախագահությամբ մինչև 2018 թվականի մայիսի 25-ը, ուստի, գտնում եմ, որ դա անկողմնակալ դիտորդի մոտ կարող է ողջամիտ կասկած հարուցել սույն գործով իմ անաչառության մեջ։
5. Արդյունքում ելնելով նաև արդարադատության շահից՝ գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով պետք է հայտնել ինքնաբացարկ:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 71-րդ հոդվածով և Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 90-րդ հոդվածով

Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ի՝

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործով հայտնել ինքնաբացարկ:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա. ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական կազմին անդամակցող դատավորի կողմից կայացվել է ինքնաբացարկի որոշում
Փոխարինման ամսաթիվ 08-11-2021
Ինքնաբացարկի մասին որոշում կայացրած դատավոր
Անուն Արսեն
Ազգանուն Նիկողոսյան
Փոխարինող դատավոր
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 10-11-2021
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 25-11-2021
Ժամ 14:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Կողմերի բացակայության պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 22-12-2021
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Կազմի դատավոր Մ.Պապոյանի արձակուրդում գտնվելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 04-02-2022
Ժամ 16:00
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Կազմի դատավոր Մ.Հարությունյանի վատառողջ լինելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 23-02-2022
Ժամ 15:30
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 14-03-2022
Ժամ 15:50
Նիստերի դահլիճի համարը 6
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, ստորոդաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է և բեկանված մասով ուղարկվել է ստորադաս դատարան նոր քննության
Ամսաթիվ 14-03-2022
Ամբաստանյալ
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր.դատ. օր.հոդված
Քր. օր.հոդված
Քր. օր.հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0102/01/16



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղարներ

դատախազ
ամբաստանյալ
պաշտպան


Վ.Ռշտունի
Մ.Պապոյան
Մ․Հարությունյան
Ա.Մարտիրոսյան
Ա․Ավետիսյան
Շ․Գրիգորյան
Շ․Սահակյան
Մ․Մանուկյան
Ս



<<14>> մարտի 2022 թվականի ք.Երևան

վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի (ծնված՝ 1980 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Երևան քաղաքում, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, վատառողջ, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, չի աշխատում, բնակվել է Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև դատարան) 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռի դեմ պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը՝

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Մ․Եսայանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 34-268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 16127315 քրեական գործը:
2015 թվականի հունիսի 24-ին թիվ 16127315 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի վարույթ:
2015 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել թիվ 59102415 քրեական գործը։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել թիվ 59102715 քրեական գործը։
2015 թվականաի օգոստոսի 6-ին Շավարշ Սահակյանը ձերբակալվել է։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետի տեղակալ Ս․Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործի նյութերով հարուցվել և առանձին վարույթում է առանձնացվել թիվ 59102815 քրեական գործը։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102815 քրեական գործը միացվել է թիվ 59102715 քրեական գործին։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետի տեղակալ Ս․Հարությունյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործի նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին։
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 8-ի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով։
2015 թվականի օգոստոսի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործով Շավարշ Սահակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա․Սահակյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102715 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարացվել է երկու ամսով։
2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 16127315 քրեական գործը միացվել է թիվ 59102715 քրեական գործին։
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ թիվ 59102415 քրեական գործը միացվել է թիվ 59102715 քրեական գործին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարացվել է երկու ամսով։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 31-ի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետը երկարացվել է երկու ամսով։
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ․Տիգրանյանի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
2016 թվականի հունիսի 3-ին թիվ 59102715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան։
2020 թվականի հուլիսի 23-ին մեղադրող Խ.Երեմյանի որոշմամբ Շավարշ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով այն արարքների համար, որ նա, գործելով մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձինք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբաշխմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ ներմուծելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու հանցավոր գործունեությունն իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և ՀՀ պետական սահմանով մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի տարբեր քանակի դեղահաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է գործով դեռևս չպարզված անձանց, ինչպես նաև Խաչատուր Ներսիսյանին և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարներն ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիգորի Պռոշյանին: Այդ թվում՝ 2015 թվականի հունիսի 18-ին, Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է վերջինից ձեռք բերել <<Սուբուտեքս>> տեսակի 6 դեղահաբ: Այնուհետև, պայմանավորվածության համաձայն նշված օրը՝ ժամը 13-ի սահմաններում, Խաչատուր Ներսիսյանը և Գագիկ Գրիգորյանը, վերջինի կողմից շահագործված <<Օպել Աստրա>> մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան 19/1 հասցեում գործող <<Հին թոնրատուն>> հացատան մոտ, որտեղ Գագիկ Գրիգորյանը սպասել է, իսկ Խաչատուր Ներսիսյանը հանդիպել է Շավարշ Սահակյանին, ով Խաչատուր Ներսիսյանին ապօրինի իրացրել է խոշոր չափ հանդիսացող՝ 0.042 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող, <<B8>> ներհրված դաջվածքով, <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբեր, որոնք 2015 թվականի հունիսի <<18>>-ին հայտնաբերվել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի 19/1 հասցեում գործող <<Հին Թոնրատուն>> սննդի կետի տաղավարի զննությամբ, որի ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը հայտարարել է, որ դրանք իրեն են պատկանում:
Բացի այդ, Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին հանդիպել է Գայանե Մարգարյանին և նրան տվել 700.000-800.000 ՀՀ դրամ, իսկ Գայանե Մարգարյանը Շավարշ Սահակյանին է փոխանցել Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի 60 դեղահաբեր, որից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ 2015 թվականի օգոստոսի <<06>>-ին հայտնաբերվել է նշված բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները:
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով՝ գույքի 200000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ՝ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի ժամկետով՝ գույքի 200000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ: Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի օգոստոսի 6-ից:
2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը, իսկ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործը ստացվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ին և նույն դատարանի նախագահի կողմից մակագրվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 29-ին (Նախագահող դատավորի աշխատակազմին հանձնվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 1-ին):
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ դատարանը նյութական և դատավարական օրենքները սխալ է կիրառել, ինչի արդյունքում Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով կայացրել է անհիմն և չպատճառաբանված մեղադրական դատավճիռ։
Մասնավորապես՝ ամբողջ դատական քննության ընթացքում ձեռք են բերվել Շավարշ Սահակյանին վերագրվող արարքները նրա կողմից կատարած չլինելը հաստատող բազմաթիվ ապացույցներ, որոնք հետազոտվել են նաև դատարանում և չեն հերքվել, իսկ դատաքննության ընթացքում այդպես էլ ձեռք չի բերվել բավարար ապացույցների համակցություն, որը կհաստատի, որ Շավարշ Սահակյանը կատարել է իրեն վերագրվող արարքները:
Մինչդեռ առաջին ատյանի դատարանը մեղադրական դատավճռում պատշաճ գնահատման չի ենթարկել նշված ապացույցները, անտեսվել են պաշտպանության կողմի բերած փաստարկները, դրանց մի մասին դատարանը չի անդրադարձել, ինչի արդյունքում կայացնելով անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ՝ դատարանը հանգել է սխալ հետևության՝ հաստատված համարելով Շավարշ Սահակյանին վերագրվող արարքների կատարման մեջ վերջինի մեղավորությունը:
Համադրելով քրեական գործով ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված փաստական տվյալներն ու ապացույցները, անդրադառնալով Շավարշ Սահակյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշմանը և առաջադրված մեղադրանքին՝ նշել է, որ Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվող հանցագործության քրեաիրավական որակումը հեռու է իրականությունից և առաջադրված մեղադրանքը քրեական գործի փաստական տվյալների, ապացույցների միակողմանի մեղադրական թեքումով գնահատման և առանց վերլուծության ու պատճառաբանելու դատական ակտ կայացնելու արդյունք է, քանի որ Շավարշ Սահակյանը, իրացնելու նպատակով Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով, Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ չի տեղափոխել և նրա գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետի և 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հանցակազմը:
Վերաքննիչ բողոքով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի առաջ բարձրացվում է այն հարցը, թե արդյոք Շավարշ Սահակյանի կողմից 2015 թվականին ենթադրյալ հանցանքի պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքում 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերի գոյություն չունենալու պարագայում այն կարող էր տարածվել Շավարշ Սահակյանի վրա և նույն հոդվածով ենթարկվեր քրեական պատասխանատվության, եթե այո, ապա արդյոք ենթադրյալ հանցավոր արարքի այս կամ այն դրսևորումը նոր հանցակազմով սահմանելը և անձի նկատմամբ կիրառելը կարող են համահունչ լինել Սահմանադրության 72-րդ և 73-րդ հոդվածներին, արդյոք որևէ կոնկրետ ապացույց չլինելու պարագայում Շավարշ Սահակյանը կարող էր դատապարտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Շավարշ Սահակյանը դատապարտվել է ազատազրկման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով այն արարքի համար, որ վերջինը, 2015 թվականին Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբեր է տեղափոխել:
Համաձայն 2016 թվականի մայիսի 15-ին ընդունված <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի 5-րդ և 9-րդ հոդվածների՝ ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածը և ՀՀ քրեական օրենսգիրքը լրացվել է 267.1-րդ հոդվածով, որը պատասխանատվություն է նախատեսում պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի և /կամ դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության համար: Թիվ ՀՕ-83-Ն օրենքի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած և հանվել է Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվող արարքների շարքից: Բացի այդ, ընդհանրապես բացակայում է Շավարշ Սահակյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները, քանի որ սույն գործով նրա նկատմամբ առկա չէ որևէ ապացուց այդպիսի հանցագործություն կատարելու դեպքով:
Արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշում են հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով, այսինքն՝ 2015 թվականին ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը չի կարող պատժվել 2016 թվականի մայիսի 16-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածով:
Այսինքն՝ 2020 թվականի հուլիսի 23-ի առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին որոշմամբ Շավարշ Սահակյանին առաջադրվել է նոր մեղադրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, ինչի արդյունքում Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործություններ, որոնք, ըստ էության, հանցանքի կատարման պահին գոյություն չեն ունեցել, այսինքն՝ հետադարձ ուժ է տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-րդ հոդվածին, ինչով վատթարացել է մեղադրյալի վիճակը:
Դատական ակտը հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, քանի որ դատարանը քննության առարկա չի դարձրել այն հանգամանքը, որ Շավարշ Սահակյանը 2015 թվականին ենթադրյալ կատարած հանցանքի համար դատապարտվել է այդ պահին գոյություն չունեցող հոդվածով:
Գործում առկա չեն այնպիսի ապացույցներ, որոնք հիմնավորում են Շավարշ Սահակյանի՝ կազմակերպված հանցավոր խմբի անդամ հանդիսանալու հանգամանքները, դրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի ուժով ներկայացվող պարտադիր հատկանիշները, այսինքն՝ չկան ապացույցներ, որոնք կփաստեն Շավարշ Սահակյանի կողմից խմբի մյուս անդամներին ճանաչելը, նրանց հետ տևական ժամանակով համագործակցելը, մյուսների գործողություններից տեղեկություններ ունենալը, այդ գործողություններին մասնակցել համաձայնվելը և այլ կարևոր հանգամանքներ: Ավելին՝ բացակայում է թեկուզ և մեկ ապացույց, որով կհիմնավորվի Շավարշ Սահակյանի մասնակցությունը թմրամիջոցների մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ փոխադրելուն, կամ թեկուզ և այդ փոխադրման մանրամասներից տեղեկություններ ունենալու հանգամանքները, որպիսի պայմաններում պետք է փաստել Շավարշ Սահակյանի արարքում մաքսանենգության և կազմակերպված խմբի կազմում գործելու հանցակազմերի բացակայությունը:
Ինչ վերաբերվում է Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, ապա այն անհամեմատ խիստ է, քանի որ դատարանը հաշվի չի առել, որ հայտնի է նրա անձը, ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, խնամքին են երկու անչափահաս երեխաները, հանդիսանում է ընտանիքի միակ աշխատողն ու կերակրողը, աշխատանքի և բնակության վայրերում բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է քրոնիկական հեպատիտ Ց հիվանդությամբ, որն ավելի է սրվել ու խորացել ՔԿ հիմնարկում գտնվելու ընթացքում, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա նկատմամբ տվյալ քրեական գործով չկա որևէ գույքային պահանջ:
Ելնելով վերոգրյալից՝ բողոքաբերը խնդրել է մասնակի բեկանել դատարանի դատավճիռը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով հռչակել Շավարշ Սահակյանի անմեղությունը, նրան ճանաչել անպարտ և արդարացնել կամ քրեական գործը Շավարշ Սահակյանի մասով ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Պաշտպան Մ․Մանուկյանը վերոնշյալ հիմնավորումներով ներկայացրեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Շ․Սահակյանը միացավ պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Դատախազ Շ․Գրիգորյանն առարկեց պաշտպանի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով ներկայացված բողոքները և քրեական գործը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ նշել է, որ ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից՝ այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն՝ օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Հետևաբար ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները են՝ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, անմեղության կանխավարկած:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ, դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ նշել է նաև, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած:
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալի նկատմամբ <<ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2016 թվականի մայիսի 16-ի թիվ ՀՕ-83-Ն ՀՀ օրենքը հետադարձ ուժ տալու իրավաչափության մասով բողոքաբերի պնդումներին:
ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը սահմանում է, որ արարքի հանցավորությունը և պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով։ Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը` անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի` արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։ Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի։ Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը։
Վերոգրյալ իրավանորմերից բխում է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ընդհանուր կանոնը կայանում է նրանում, որ անձը պատասխանատվության կարող է ենթարկվել հանցանքի պահին գործող օրենքով։ Նշված կանոնից միանշանակ բացառություն են այն դեպքերը, երբ հանցանքի կատարումից հետո արարքի հանցավորությունը վերացվում է, պատիժը մեղմացվում է կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավվում է։ Նշվածից պարզ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը փոխլրացնում է նույն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածին:
Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ոչ ոք չի կարող որևէ գործողության կամ անգործության համար հանցագործության մեջ մեղավոր ճանաչվել, եթե դրանք կատարվելու պահին գործող ազգային օրենքներով կամ միջազգային իրավունքով հանցագործություն չեն համարվել: Չի կարող նաև ավելի ծանր պատիժ նշանակվել, քան այն, որը կարող էր սահմանվել հանցանքը կատարելու ժամանակ:
Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 15-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ոչ ոք չի կարող մեղավոր ճանաչվել որևէ գործողության կամ թողտվության հետևանքով որևէ քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ, որը, այն կատարվելու պահին գործող ներպետական օրենսդրության կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, չի հանդիսացել քրեական հանցագործություն: Հավասարապես, չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը կիրառման էր ենթակա քրեական հանցագործության կատարման պահին: Եթե հանցագործությունը կատարվելուց հետո օրենքով ավելի թեթև պատիժ է սահմանվում, այդ օրենքի գործողությունը տարածվում է տվյալ հանցագործի վրա:
Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ոչ ոք չի կարող որևէ գործողության կամ անգործության հետևանքով մեղավոր ճանաչվել որևէ հանցագործության մեջ, որը, կատարման պահին գործող ներքին կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, քրեական հանցագործություն չէ:
Ամփոփելով վերը նշված միջազգային իրավական նորմերի կարգավորումները՝ պետք է նկատել, որ դրանց հիմնական նպատակն ավելի ծանր պատիժ նշանակելու կամ վատթարացնող նոր օրենք կիրառելու հնարավորության բացառումն է:
<<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2016 թվականի մայիսի 16-ի ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած:
Նախքան վերը նշված փոփոխությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի համաձայն՝
<<2. Թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների, խիստ ներգործող, թունավոր, թունավորող, ռադիոակտիվ նյութերի, ռազմական նշանակության արտադրանքի, նման արտադրանք չհամարվող պայթուցիկ նյութերի և սարքերի, զենքի, բացի ողորկափող որսորդական հրազենից և դրա փամփուշտներից, միջուկային, քիմիական, կենսաբանական կամ զանգվածային ոչնչացման այլ տեսակի զենքի, երկակի նշանակության ապրանքների ռազմավարական տեսակետից կարևոր հումքային ապրանքների կամ մշակութային արժեքների, որոնց տեղափոխման համար սահմանված են հատուկ կանոններ, մաքսանենգությունը՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ:
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է՝
1) պաշտոնատար անձի կողմից պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով,
2) մաքսային հսկողության որոշակի ձևերից ազատված անձի կողմից կամ մաքսային հսկողության սահմանված ձևերից ազատված առանձին ապրանքների կամ տրանսպորտային միջոցների՝ մաքսային սահմանի վրայով տեղափոխման համար լիազորված անձի կողմից,
3) մաքսային հսկողություն իրականացնող անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ վեցից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ:
4. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ կամ երրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է կազմակերպված խմբի կողմից՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասներկու տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ:>>
2016 թվականի հունիսի 25-ին ուժի մեջ մտած <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2016 թվականի մայիսի 16-ի ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգիրքը լրացվել է 267.1-րդ հոդվածով, որն ունի հետևյալ բովանդակությունը.
<<1. Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգությունը`
պատժվում է ազատազրկմամբ` երկուսից վեց տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ:
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի չափերով.
2) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ`
պատժվում է ազատազրկմամբ` երեքից յոթ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ:
3. Սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների խոշոր չափերով.
2) պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով`
պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ:
4. Սույն հոդվածի առաջին, երկրորդ կամ երրորդ մասերով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
1) թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով.
2) կազմակերպված խմբի կողմից.
3) մաքսային կամ սահմանային հսկողություն իրականացնող անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով`
պատժվում է ազատազրկմամբ` ութից տասներկու տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ:>>:
Վերը նշված օրենսդրական փոփոխություններից պարզ է դառնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածը ճանաչվել է ուժը կորցրած, սակայն Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության ձևով կատարված արարքների հակաիրավականությունը չի վերացել, քանի որ միևնույն փոփոխությամբ նշված արարքների համար պատասխանատվությունը նախատեսվել է 267.1-րդ հոդվածով: Այլ կերպ ասած, եթե մինչև 2016 թվականի հունիսի 25-ը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության համար պատասխանատվություն էր նախատեսված 215-րդ հոդվածով, ապա ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը նշված փոփոխությամբ այն նախատեսվել է 267.1-րդ հոդվածով: Ընդ որում` հատկանշական է, որ օրենսդրի կողմից վերը նշված փոփոխությունը կատարվել է նույն իրավական ակտով, այսինքն` առանց ժամանակային խզման, ինչը նշանակում է, որ չի եղել այնպիսի ժամանակահատված, որ մաքսանենգության համար մեղավորը քրեական պատասխանատվությունից ազատված լինի:
Ավելին՝ և՛ նախկին, և՛ ներկա կարգավորման պայմաններում 215-րդ հոդվածի 4-րդ և 267․1-րդ հոդվածի 4-րդ մասերով որպես պատիժ է նախատեսված ազատազրկում՝ ութից տասներկու տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այս առումով օրենսդրական նոր կարգավորումներն ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի վիճակը վատթարացնող օրենք չեն:
Բացի այդ, մինչև 2016 թվականի մայիսի 16-ը գործող քրեական օրենքով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափը 0.2 գրամից ավել չափն է եղել, իսկ ՀՀ կառավարության 2018 թվականի հունիսի 27-ի N 707-Ն որոշման Հավելված N 1-ի՝ թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մանր, զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը սահմանող ցանկի համաձայն՝ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոցի առանձնապես խոշոր չափը 0.025 գրամից ավել չափն է: Այսինքն՝ թեև ենթադրյալ արարքը կատարելուց հետո թմրանյութերի չափերի հետ կապված տեղի են ունեցել օրենսդրական փոփոխություններ, այնուամենայնիվ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքում նշված՝ 0.221 գրամ և 2.764 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոցներն ինչպես նախկինում, այնպես էլ ներկայում գործող օրենսդրության պայմաններում կազմում են առանձնապես խոշոր չափ:
Սակայն Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է, որ 2016 թվականի հունիսի 25-ին ուժի մեջ մտած <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին>> 2016 թվականի մայիսի 16-ի ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածով ՀՀ քրեական օրենսգիրքում լրացված 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասը որպես հանցակազմը ծանրացնող հանգամանք է նախատեսում նշված հոդվածի առաջին, երկրորդ կամ երրորդ մասերով նախատեսված արարքը, որը կատարվել է`
<<1) թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով.
2) կազմակերպված խմբի կողմից.>>։
Մինչդեռ մինչ այդ փոփոխությունը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ մասերով որպես հանցակազմը ծանրացնող հանգամանք նախատեսում էր միայն կազմակերպված խմբի կողմից կատարված մաքսանենգությունը և չէր նախատեսվում թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և դրանց պրեկուրսորների առանձնապես խոշոր չափերով մաքսանենգությունը։ Ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այս առումով առաջին ատյանի դատարանը նոր քննության ընթացքում պետք է քննարկի նաև, թե արդյոք իրավաչափ է վերոնշյալ պայմաններում ամբաստանյալի արարքը որակել ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով նույնպես։
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ամբաստանյալին մեղսագրված արարքներն ապացուցված չլինելու մասով բողոքաբերի պնդումներին:
Տվյալ դեպքում առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ և բոլոր ապացույցների` միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելիության սահմաններում գնահատելու արդյունքում, եկել է այն հետևության, որ ապացուցված է ամբաստանյալներ Շավարշ Սահակյանի և Գայանե Մարգարյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրացնելու նպատակով Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբեր տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն իրականացնելու հանգամանքը, որի ընթացքում Գայանե Մարգարյանն իրականացրել է ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուց հետո Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, իսկ Շավարշ Սահակյանն՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Դատարանն ապացուցված է համարում, որ Շավարշ Սահակյանը Ֆրանսիայի Հանրապետությունից ձեռք բերված և մաքսանենգ ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ՀՀ առաքված առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերից առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերն իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում, որն էլ 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին հայտնաբերվել է բնակարանի խուզարկությամբ, իսկ մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերը և դրանց կտորները հայտնաբերվել են Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ:
Այսինքն՝ դատարանն ապացուցված է համարել, որ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը և Գայանե Զավենի Մարգարյանը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարքներ, որոնց համապատասխան էլ պետք է ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության:
Գնահատելով ամբաստանյալներ Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի, Գայանե Մարգարյանի և այլ գործով մեղադրյալ Գագիկ Գրիգորյանի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների արժանահավատությունը՝ դատարանը գտել է, որ դրանք արժանահավատ չեն, քանի որ չեն բխում գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությունից ու գործի փաստական տվյալներից, և նպատակ են հետապնդում քողարկել միմյանց, խուսափել պատասխանատվությունից և պատժից, ինչպես նաև մեղմացնել ակնկալվող պատասխանատվությունն ու պատիժը:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, պատշաճ չի գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները։ Մասնավորապես՝ դատարանում հետազոտված ապացույցներից երևում է, որ այլ քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Գրիգորյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ շուրջ երկու ամիս է ինչ գործածում է <<Սուբուտեքս>> տեսակի թմրամիջոց, որը ձեռք է բերում Հրազդան քաղաքի բնակիչ Գնչու մականվամբ Խաչատուր Ներսիսյանից՝ յուրաքանչյուր հաբի համար վճարելով 40.000 ՀՀ դրամ: Պայմանավորվել է <<Սուբուտեքս>> ձեռք բերելու վերաբերյալ և իր վարած <<Օփել Աստրա>> մակնիշի ավտոմեքենայով 2015 թվականի հունիսի սկզբներին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին է տվել 60.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ վերջինն այդ գումարին ավելացրել է ևս 20.000 ՀՀ դրամ գումար: Միասին են մտել Աբովյան քաղաքի շենքերից մեկի մուտք, որտեղ լուցկու տուփի մեջ եղել է <<Սուբուտեքս>> տեսակի երկու հաբ, որից կեսը գործածել է Խաչատուրը, իսկ մնացածը՝ ինքը: Դրանից մի քանի օր անց, կրկին նախօրոք հեռախոսով պայմանավորվելով, միասին գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ ինքը Խաչատուր Ներսիսյանին տվել է 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Աբովյան քաղաքում Խաչատուր Ներսիսյանը դուրս է եկել ավտոմեքենայից և վերադառնալով իրեն տվել է մեկ հաբ <<Սուբուտեքս>>: Բացի այդ, 2015 թվականի հունիսի 17-ին Խաչատուր Ներսիսյանի հետ ունեցած հերթական հեռախոսազրույցների ընթացքում իմանալով, որ վերջինը հաջորդ օրը պետք է ձեռք բերի <<Սուբուտեքս>> հաբեր, խնդրել է մեկ հաբ էլ ձեռք բերել իր համար: Հաջորդ օրը հանդիպել է Խաչատուր Ներսիսյանին, իր նշված ավտոմեքենայով միասին գնացել են Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոց: Հասնելով արագաչափի մոտ` Խաչատուր Ներսիսյանի պահանջով կանգնեցրել է ավտոմեքենան, որից հետո վերջինը, իջնելով ավտոմեքենայից, հեռացել է՝ իրեն ասելով ավտոմեքենան կանգնեցնել հացատան դիմաց: Մոտ 15 րոպե անց Խաչատուր Ներսիսյանը վերադարձել է, սակայն չի հասցրել իր համար նախատեսված <<Սուբուտեքս>> հաբը տալ իրեն, քանի որ այդ պահին հացատուն են մտել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել թմրամիջոցները: Դրանից մոտ մեկ ամիս անց Խաչատուրը ՔԿՀ-ից զանգահարել է իրեն և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել, որ ումից որ <<Սուբուտեքս>> է վերցնելիս եղել Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից, այդ տվողը բռնվել է, նաև բռնվել է այդ <<գրուպի մեջի>> կինը: Խաչատուրն իրեն ասել է, որ <<Սուբուտեքսը>> ձեռք է բերել Շավարշից, ով արդեն բռնվել է ու գտնվում է իրենց մոտ՝ բերդում: Ասել է նաև, որ փոշմանել է, որ դրանց անունները չի տվել ցուցմունքների ժամանակ: Ասել է, որ պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո հնարավոր է անունները տա, որ հոդվածը փոխեն:
Գագիկ Գրիգորյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Խաչատուր Ներսիսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս:
Ամբաստանյալ Գայանե Մարգարյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ քրոջ դուստրը` Մարինե Վարդանյանը, ամուսնու` Գրիշայի և երեխաների հետ բնակվել են Ֆրանսիայում: Տեղյակ չէ, թե նրանք Ֆրանսիայում ինչով են զբաղվել, սակայն նրանց հետ միշտ գտնվել է լավ հարաբերությունների մեջ: 2014 թվականի հուլիսին Մարինեն եկել է Հայաստան, և ինքը գնացել է նրան տեսակցելու: Ինչ-որ մեկին տեսակցելու համար Մարինեի առաջարկով գնացել են Երևան քաղաքի <<Տաշիր>> առևտրի կենտրոնի մոտակայք, ինքը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ Մարինեն իջել է, և չի տեսել, թե ում հետ է տեսակցել: Մեկ անգամ էլ Մարինեն առաջարկել է իրեն Երևանում հանդիպել մի տղամարդու ու նրան <<շաքարի դեղ>> փոխանցել: Ինքը չի մերժել և վերցնելով պոլիէթիլենով փաթաթված դեղը՝ Մարինեի նշած ժամին գնացել է Երևան քաղաքի 3-րդ մասի <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ՝ որտեղ Մարինե Վարդանյանի կազմակերպմամբ առաջին անգամ հանդիպել է Շավոյին և նրան է տվել այդ դեղերը: Շավոն իրեն գումար է տվել, որն ամբողջությամբ տարել է Արտաշատ ու տվել Մարինեին: Դրանից հետո Մարինե Վարդանյանը գնացել է Ֆրանսիա: 2014 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին, Մարինեն զանգահարել է Ֆրանսիայից և հեռախոսազրույցի ընթացքում ասել է. <<Բան կա ուղարկելու, ես գործ չունեմ, ինքն ինձ հասցեն կասի, ես կտանեմ, կտամ այդ պայմանավորված մարդուն, նա էլ ինձ գումար կտա, որ փոխանցեմ իրեն>>: Ինքը պատասխանել է, որ աշխատանք չունի, չի կարող գնալ-գալ, ուզում է նորից աշխատել մանկապարտեզում, ինչին ի պատասխան Մարինեն ասել է, որ այդ աշխատանքով չի կարողանա պարտքերը մարել, եթե օգնի, ապա գումար կտա: 2014 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին Մարինեի առաջին ուղարկած դեղերն իրեն է փոխանցել Մարինեի ամուսինը՝ Գրիշան, ով այդ ժամանակ ՀՀ-ում է եղել: Դեղերը փաթաթած են եղել թղթի մեջ ու դրված են եղել տոպրակի մեջ: Փոխանցելու պահին Գրիշան ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի, թե ուր տանի դրանք: Այդ դեղերը մաս-մաս՝ 6-7 անգամով տվել է Շավոյին: Առաջին երկու անգամը տվել է 3-րդ մասի <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտ, իսկ մնացած անգամները տարել և տվել է Շավոյի տանը՝ իրենց տանից մեկ կանգառ վերև: Այդ դեղերը Շավոյին տվել է ստանալու օրվանից մինչև 2015 թվականի հունվար ամսվա վերջերը: Գումարները Շավոյից վերցրել է մաս-մաս, վերջինը գումարները տվել է կամ դեղերի փոխանցման պահին, կամ էլ հետո, ընդհանուր առմամբ այդ անգամվա համար իրեն տվել է մոտ 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար, որից Մարինեն իրեն մաս-մաս թողել է ընդհանուրը մոտ 150.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ մնացածը բանկային փոխանցմամբ ուղարկել է Մարինեին: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոյի հետ պայմանավորվել է Մարինեն, զանգել է իրեն ու ասել կոնկրետ քանի հատ հաբ տանի նրան ու ինքն էլ կատարել է Մարինեի ասածները: Այդ ժամանակ մտածել է, որ դրանք վատ բան են, դժվար թե շաքարի դեղի համար այդքան գումար տային, սակայն իրեն թույլ չի տվել հարցնել այդ ամենը Մարինեին: Երկրորդ անգամ Մարինեն մոտ 200 հատ դեղ է ուղարկել 2015 թվականի փետրվարի վերջերին կամ մարտի սկզբներին: Դրանք կրկին բերել է Գրիշան ու կրկին միայն դեղերն ու կրկին ասել է, որ Մարինեն կզանգի ու կասի, թե ինչ անի: Այդ դեղերը 6-7 անգամով, ամեն անգամ 20-30 հատ դեղերով, տարել ու տվել է Շավոյին` նրա տանը: Իրենց հանդիպումների ժամանակ այլ անձ ներկա չի գտնվել: Երբ Շավոյի կինը տանն է եղել, նրա ներկայությամբ դեղերը չի տվել: Յուրաքանչյուր անգամ Շավոն տարբեր չափի գումար է տվել, նույնիսկ եղել է, որ գումար չի տվել, ասել է, որ չի ծախվում: Ամեն անգամ տվել է 200.000-400.000 ՀՀ դրամ գումար: Ինքն այդ գումարները միշտ ուղարկել է Մարինեին: Սկզբում ինքը վերցրել է ընդհամենը 10.000 դրամ՝ հաց գնելու համար, բայց հետո արդեն կարիքից ելնելով սկսել է վերցնել գումարները, յուրաքանչյուր ուղարկված անգամից իրեն մնացել է մոտ 100.000 ՀՀ դրամ գումար: Շավոն ընդհանրապես տարօրինակ պահվածք է ունեցել, երբ գումարն ուշացրել է, իր պահանջից հետո Շավոն ասել է, որ Մարինեի հետ հարցերը կլուծի: Երկրորդ անգամվա դեղերը Շավոյին տվել է մեկուկես-երկու ամսվա ընթացքում: Երրորդ անգամ Մարինեն դեղերը Ֆրանսիայից ուղարկել է 2015 թվականի մայիսի կեսերին: Մարինեի ասելով գնացել է Երևան քաղաքի <<Անաստասավան>> կոչվող թաղամաս, մի տղայից վերցրել է ծանրոցը, Մարինեի ասածով բացել է այն և հանել է դեղերը: Այդ անգամ Մարինեն ուղարկել է 310 կամ 320 հատ, այս անգամվա դեղերն էլ ամբողջությամբ տվել է Շավոյին, նրա տան մեջ, յուրաքանչյուր անգամ տվել է 20-30 հատ, ամեն անգամ ստացել է տարբեր՝ 150.000, 200.000, 300.000 ՀՀ դրամ չափերով գումարներ: Դրանք կրկին ուղարկել է Մարինեին, իրեն մաս-մաս մնացել է մոտ 130.000 ՀՀ դրամ գումար: Վերջին անգամ ծանրոցն ուղարկելու համար Մարինեն զանագահարել է իրեն, հայտնել է ծանրոցն ուղարկելու մասին, տվել է այն բերողի հեռախոսահամարը: 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ առավոտյան, զանգահարել է Մարինեի տված հեռախոսահամարով, որից մոտ 30 րոպե անց այդ տղամարդը, ով Գրիշայի բարեկամն է եղել, եկել է իրենց բակ և փոխանցելով Մարինեի ուղարկած ծանրոցը՝ հեռացել է: Դեղերը լցված են եղել երկու տուփերի մեջ, անձեռոցիկով բաժանված: Այդ դեղերից հաշվելով 60 հատ՝ լցրել է թափանցիկ տոպրակի մեջ, գնացել է Շավոյի տուն, որտեղ այդ դեղերը տվել է նրան ու վերջինից վերցնելով 700.000-800.000 ՀՀ դրամ գումար՝ վերադարձել է տուն: Քիչ անց եկել է քույրը՝ Անահիտը, ում տվել է ծանրոցը, որում եղել են երեխայի շորեր, կոնֆետներ: Տվել է նաև Շավոյից վերցրած գումարը: Դրանից հետո Մարինեի ասելով առանձնացրել է 30 հատ հաբ, տաքսի ավտոմեքենայով տարել է <<Անաստասավան>> այն տղամարդուն, ով էլ բերել էր երրորդ անգամվա ծանրոցը: Առանց նրանից գումար վերցնելու վերադարձել է տուն: Նույն օրը՝ երեկոյան, իրենց բնակարան են եկել ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցները, ներկայացրել են դատարանի որոշում՝ բնակարանում խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ և առաջարկել են կամովին ներկայացնել տանը պահվող թմրամիջոցները: Խուզարկությամբ իր բնակարանի զուգարանից հայտնաբերվել են երկու տարրաները, որոնց մեջ լցված են եղել հաբերը: Ինքը չի էլ կասկածել, որ դրանք թմրամիջոց են:
Շավարշ Սահակյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ Գայանե Մարգարյանը նշել է, որ իր հետ առերեսվողը Շավարշն է:
Ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը դատաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հայտնել է, որ թմրամիջոցները ձեռք է բերել իր անձնական օգտագործման նպատակով և ոչ Գայանե Մարգարյանից: Այդ մասով պնդեց նաև նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքները:
Ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնցով մասնավորապես հայտնել է, որ մոտ երկու տարի է սկսել է օգտագործել <<Սուբուտեքս>> տեսակի թմրամիջոց: Այդ ժամանակվանից ծանոթացել է Մարոյի հետ ու սկսել է մտերիմ հարաբերություններ նրա հետ: 2012 կամ 2013 թվականին իմանալով, որ վերջինը մեկնում է Ֆրանսիա և եվրոպական երկրներում համեմատաբար հեշտ է թմրամիջոց ձեռք բերելը, ուստի Մարոյին խնդրել է հնարավորության դեպքում այնտեղից <<Մեթադոն>> կամ նման մի թմրամիջոց ուղարկել իր օգտագործման համար: Դրանից մի քանի ամիս անց Մարոն զանգահարել է Ֆրանսիայից և ասել է, որ <<Սուբուտեքս>> տեսակի թմրամիջոց կա ու հարցրել է, թե ցանկանում է արդյոք դրանից օգտագործել: Ինքը պատասխանել է, որ ցանկանում է, և Մարոն մեկ <<Սուբուտեքսի>> արժեքը 20.000 ՀՀ դրամ է ասել: Ինքը երեք հատ գնելու ցանկություն է հայտնել: Պայմանավորվածության համաձայն գնացել է <<Երևան մոլի>> մուտքի մոտ, որտեղ իրեն է մոտեցել մի կին, ով իրենից պարզելով, որ հանդիսանում է Շավոն, տվել է երեք հատ <<Սուբուտեքսն>>, իսկ ինքը նրան տվել է 60.000 ՀՀ դրամ: Այդ երեք հատը տարել է տուն և օգտագործել է միայնակ: Դրանից հետո Մարոյի հետ հեռախոսով պայմանավորվել է հայտնել նրան ինչ-որ թաքստոցի տեղ, որտեղից ինքը կվերցնի <<Սուբուտեքսի>> նախօրոք պայմանավորված քանակությունը և այդ նույն թաքստոցում կթողնի դրանց գումարը: Դրանից հետո տարբեր հաճախականությամբ՝ նախորոք հեռախոսազրույցով պայմանավորվել է <<Սուբուտեքսի>> պահանջած քանակությունը, դրա արժեքը, թաքստոցի գտնվելու վայրը, որից հետո պայմանավորված ժամին գնացել է այդ թաքստոցը, վերցրել է <<Սուբուտեքսը>> և նույն տեղում թողել է դրանց քանակին համապատասխան գումարը: Առաջին ամսից հետո Մարոն յուրաքանչյուր <<Սուբուտեքսի>> համար սկսել է պահանջել 25.000 ՀՀ դրամ, իսկ դրանից մոտ երեք ամիս անց սկսել է պահանջել 30.000 ՀՀ դրամ: Այդ վերջին գինը պահպանվել է մինչև վերջ: Մարոյի հետ պայմանավորվելով այդ կերպ <<Սուբուտեքս>> է ձեռք բերել 20-ից ավելի անգամ, իսկ թաքստոցները եղել են տարբեր տեղերում: Մոտ մեկ շաբաթ առաջ Մարոյի հետ պայմանավորվել է 30 հատ <<Սուբուտեքս>> ուղարկելու վերաբերյալ, որի դիմաց պետք է վճարեր 900.000 ՀՀ դրամ: 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ ժամը 10-ից 10:30-ի սահմաններում, զանգահարել է Մարոն և ասել, որ ամեն ինչ արվել է, և թաքստոցն իրենց տնից քիչ ներքև գտնվող ավտոտնակների դիմաց է: Գնացել է այնտեղ և թաքստոցից վերցրել 30 հատ <<Սուբուտեքսը>>՝ նույն տեղում թողնելով 900.000 դրամ գումարը: Այդ հաբերը բերել է տուն և պահել է զուգարանում՝ կոնքաթասի հետևում: Դրանից հետո՝ ժամը 15-ի սահմաններում, ծեծել են տան մուտքի դուռը: Կինը բացել է դուռն ու ինքը տեսնելով ոստիկաններին՝ վախեցել ու միանգամից վազելով գնացել է զուգարան, ցանկացել է վերացնել պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ լցված <<Սուբուտեսք>> հաբերը: Չկողմնորոշվելով փորձել է կուլ տալ դրանք, սակայն ոստիկանները միջամտել և քաշքշուկի ընթացքում տոպրակը բերանից դուրս է թռել ու ընկել է զուգարանի լվացարանի մեջ: Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցները, ներկայացնելով խուզարկության թույլտվության մասին դատարանի որոշումը առաջարկել են կամովին հանձնել տանը պահվող թմրամիջոց և այլ արգելված իրեր: Ինքը զուգարանի լվացարանից կամովին ներկայացրել է այդ 30 հատ <<Սուբուտեքսը>>, որոնք լվացարանում եղած ջրի ազդեցությունից վերածվել են մածուցիկ մասսայի: <<Սուբուտեքսի>> հաբերն օգտագործել է անձամբ՝ ներարկման միջոցով: Այդ 30 հատն էլ պետք է օգտագործեր անձամբ: Իր օրական <<դոզան>> 2-3 հատ է եղել:
Նախաքննության ընթացքում Շավարշ Սահակյանը հրաժարվել է Գայանե Մարգարյանի հետ առերես հարցաքննությունից և հայտնել է, որ նրան չի ճանաչում:
Ամբաստանյալ Խաչատուր Ներսիսյանը դատաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի՝ միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի մասով և հրաժարվել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքներից՝ հայտնելով, որ դրանք տվել է թմրամիջոցի ազդեցության տակ: Գագիկի անունը տվել է, որպեսզի իրեն առաջադրված մեղադրանքի մասը փոփոխվի, իսկ Շավարշից թմրամիջոց ընդհանրապես չի վերցրել, այլ վերցրել է Արթուրից, ով մահացել է:
Խաչատուր Ներսիսյանը նախաքննության ընթացքում հայտնել է, որ 2015 թվականի հունիսի 18-ին իր ծանոթ, տաքսու վարորդ Գագիկ Գրիգորյանի հետ գնացել է Երևան քաղաք, որպեսզի այնտեղի դեղատներից իր բուժման համար դեղամիջոց գնի: Գագիկի հետ հասնելով Լենինգրադյան փողոցում գործող հացատան դիմաց՝ իջել է մեքենայից և սկսել է մոտակա դեղատներում անհրաժեշտ դեղամիջոցը գտնել: Վերադառնալով հացատուն՝ իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են Արթուրի տված <<Սուբուտեքսը>>, որից մեկն իրեն բռնելու պահին ընկել է գետնին, որն ինքը ոտքով տրորել է, իսկ մնացածն անձեռոցիկի մեջ փաթաթված դրել է հացատան սեղանի վրա:
Գագիկ Գրիգորյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը համաձայնվել է Գագիկ Գրիգորյանի ցուցմունքների հետ և հայտնել է, որ 2015 թվականի հունիսի սկզբներին Գագիկ Գրիգորյանի վարած ավտոմեքենայով գնացել են Աբովյան քաղաք, որտեղ միասին մտել է շենքերից մեկի մուտք և այնտեղից վերցրել են գետնին՝ լուցկու տուփի մեջ եղած երկու <<Սուբուտեքս>> հաբերը, որի դիմաց նույն տեղում թողել են 80.000 ՀՀ դրամ գումար: Այդ գումարից 60.000-ը եղել է Գագիկի տված գումարը, իսկ 20.000-ն ավելացրել է ինքը: Դրանից մի քանի օր անց Գագիկ Գրիգորյանի հետ միասին գնացել են Աբովյան քաղաք, և ինքը միայնակ մտնելով շենքերից մեկի մուտքч վերցրել է գետնին դրված մեկ հաբ <<Սուբուտեքսը>>, որի տեղում թողել է Գագիկի տված 35.000 ՀՀ դրամը: 2015 թվականի հունիսի 18-ին՝ Երևան քաղաքի Լենինգրադյան փողոցի մոտակայքից ձեռք է բերել <<Սուբուտեքս>> տեսակի հաբեր, որից մեկը 40.000-ի դիմաց իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել Գագիկ Գրիգորյանին փոխանցելու համար, իսկ մնացածն իր անձնական գործածման նպատակով: Չի հասցրել <<Սուբուտեքսը>> հանձնել Գագիկին, քանի որ հացատանը գտնվելու ժամանակ եկել են ոստիկանության աշխատակիցները և հայտնաբերել են թմրամիջոցները:
2015 թվականի օգոստոսի 6-ին խուզարկություն կատարելու արձանագրության համաձայն՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 հասցեի բնակարանում կատարված խուզարկության ընթացքում զուգարանի լվացարանից Շավարշ Սահակյանը ներկայացրել է պոլիէթիլենային տոպրակ, որի մեջ առկա է եղել սպիտակավուն մածուցիկ զանգված: Հայտնաբերվածի վերաբերյալ Շավարշ Սահակյանը հայտարարել է, որ այն հանդիսանում է 30 հատ <<Սուբուտեքս>> տեսակի թմրամիջոց, որը պատկանում է իրեն ու իր անձնական օգտագործման համար է: Դրանք ձեռք է բերել մի կնոջից: Զուգարանի պահարանից ներկայացրել է նաև <<Добрый>> տեսակի հյութի տարրա, որի մեջ ըստ վերջինի հայտարարության առկա են օգտագործած ներարկիչներ և ասեղներ, որոնք օգտագործել է թմրամիջոց գործածելու համար:
2015 թվականի օգոստոսի 7-ին քննչական փորձարարություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն՝ փորձարարության մասնակից Գայանե Մարգարյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 հասցեի բնակարանը և հայտարարել, որ 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին Մարինե Վարդանյանի ուղարկած հաբերից 60 հատը բերել է այդ բնակարան և տվել է այնտեղ բնակվող Շավարշ Սահակյանին:
2016 թվականի հունվարի 23-ի և 2016 թվականի մայիսի 15-ի հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակում և թղթային կրիչում առկա տեղեկությունների և Գայանե Մարգարյանի, Շավարշ Սահակյանի, Խաչատուր Ներսիսյանի հեռախոսահամարների վերծանումներում առկա տեղեկությունների զննության արձանագրություններով այն մասին, որ 2015 թվականի մայիս-հունիս ամիսների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը կայուն հեռախոսակապ է պահպանել Շավարշ Սահակյանի, Գագիկ Գրիգորյանի և Վահե Կարապետյանի հետ: Այդ ընթացքում 2015 թվականի հունիսի 6-ից մինչև 18-ն ընկած ժամանակահատվածում Խաչատուր Ներսիսյանը հեռախոսազրույցների ընթացքում Գագիկ Գրիգորյանից իմացել է, որ վերջինն ուզում է ինչ-որ բան ձեռք բերել, այդ բանը ձեռք բերելու նպատակով պայմանավորվել է Վահե Կարապետյանի հետ, այնուհետև պայմանավորվել է հանդիպել Գագիկ Գրիգորյանի հետ: Դրանից հետո Վահե Կարապետյանից հստակեցնելով դրա գտնվելու վայրը՝ վերջինին հայտել է, որ վերցրել է և նույն տեղում թողել է գումարը: Նույնաբնույթ հեռախոսազրույցները նշված ժամանակահատվածում բազմաթիվ են: Խաչատուր Ներսիսյանի և Շավարշ Սահակյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը բազմիցս պայմանավորվել է հանդիպումների մասին և ինչ-որ բան վերցնելու մասին: 2015 թվականի օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում Խաչատուր Ներսիսյանը Շավարշ Սահակյանին հայտնել է 5 հատ ձեռք բերելու մասին, այնուհետև Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում իմանալով, որ վերջինն ուզում է մեկ հատ՝ զանգահարել է կրկին Շավարշ Սահակյանին և հայտնել, որ ուզում է ոչ թե 5 հատ, այլ 6 հատ: 2015 թվականի հունիսի 18-ին Գագիկ Գրիգորյանի հետ հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են հանդիպել, որից հետո ժամը 12:27-ին և 12:34 Շավարշ Սահակյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում վերջինին հայտնել է, որ հասել է և սպասում է նրան: Շավարշ Սահակյանն էլ իր հերթին ասել է, որ հեսա կգա: Բացի այդ Շավարշ Սահակյանը 2015 թվականի հուլիսի 21-ից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում հեռախոսազրույցներ է ունեցել Մարինե Վարդանյանի, Վահագն Վլասյանի և այլոց հետ: Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել է, որ Մարինեն ինչ-որ բան պիտի ուղարկի իրեն, իսկ 2015 թվականի օգոստոսի 4-ին և 5-ին տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում պայմանավորվել են, որ Մարինե Վարդանյանը Շավարշ Սահակյանին ուղարկի 60 հատ, իսկ հետագա հեռախոսազրույցի ընթացքում Շավարշ Սահակյանը Մարինե Վարդանյանին հայտնում է, որ արդեն ստացել է: 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին Շավարշ Սահակյանի և Վահագն Վլասյանի միջև եղած հեռախոսազրույցների ընթացքում Շավարշը Վահագնին կանչում է իր մոտ, որից րոպեներ անց տեղի ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում նրանք սկսում են վիճել քիչ առաջ ստացածի քանակի վերաբերյալ: Վահագն Վլասյանը պնդում է, որ կշռել է և պարզվել է, որ եղել է 29 կիլոգրամ, ոչ թե 30, իսկ Շավարշ Սահակյանն առաջարկում է ավտոմեքենայում լավ փնտրել: Այնուհետև կիլոգրամները փոխարինվում են հոգիներով, որից մեկը, ըստ Շավարշ Սահակյանի պնդման ընկած է եղել հետևի նստատեղին, իսկ մյուսը մնացել է գրպանում: Ինքն անձամբ է հաշվել, որից հետո նստատեղին ընկածը վերցրել է և դրել է ընդհանուրի հետ: Վերջում համաձայնվում են, որ եղել է 29 հատ:
ՀՀ ԱՆ <<Հանրապետական դատական բժշկության գիտագործնական կենտրոն>> ՊՈԱԿ կողմից 2015 թվականի օգոստոսի 7-ին տրված դատաբժշկական թիվ 2286 եզրակացությամբ այն մասին, որ Շավարշ Սահակյանի զույգ բազուկների շրջաններում հայտնաբերվել են կետային բնույթի վերքեր՝ բազմաթիվ օվալ բնույթի արյունազեղումներով, որոնք հետևանք են նախկինում կատարված բազմաթիվ ներարկումների, իսկ ՀՀ ԱՆ <<Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության կողմից 2015 թվականի օգոստոսի 18-ին տրված դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 0710 եզրակացության համաձայն՝ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի մեզի փորձանմուշում հայտնաբերվել է ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդները: Շավարշ Սահակյանի մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոիդային շարքի անալգետիկ՝ բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքերը: <<Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն>> ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական կլինիկայի կողմից 2016 թվականի փետրվարի 10-ին տրված դատանարկոլոգիական ամբուլատոր փորձաքննության հմ.13-14 հանձնաժողովային եզրակացության համաձայն՝ Շավարշ Սահակյանը տառապում է <<Հոգեկան և վարքային խանգարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով: Կախվածության համախտանիշ>> ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ կերպով չի հիմնավորել, թե գործով ձեռք բերված որ փաստական տվյալներն են հիմք տվել հաստատելու, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն իրեն մեղսագրված արարքներ կատարել է կազմակերպված խմբի կազմում։ Մասնավորապես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԼԴ/0136/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի մայիսի 11-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համեմատական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանցակցության վերոնշյալ երկու ձևերը` նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց խումբը և կազմակերպված խումբը, միմյանցից տարբերակելու համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ երեք չափանիշները`
ա) կայունությունը,
բ) միավորվածությունը,
գ) մեկ կամ մի քանի հանցանքներ կատարելը:
Կայունության հատկանիշն արարքը կազմակերպված խմբի կողմից որակելու համար անհրաժեշտ, հիմնական չափանիշն է: Կազմակերպված խմբի կայունությունը դրսևորվում է խմբի ամրությամբ, անդամների կողմից իրենց առջև դրված նպատակներին հասնելու համար անհրաժեշտ կազմակերպվածությամբ, խմբի անդամների ջանքերի համաձայնեցվածությամբ, խմբի մեկ կամ մի քանի անդամների կողմից մյուսներին ղեկավարելով, հատուկ, խմբի գործունեության համար անհրաժեշտ ներխմբային նորմերի առկայությամբ:
Կազմակերպված խմբի միավորվածության չափանիշը ենթադրում է մեկ կամ մի քանի հանցագործություններ կատարելու մշակված ծրագրերի առկայություն, այդ ծրագրերի ակտիվ իրականացում, ոտնձգությունը համատեղ կատարելու մշակված եղանակների առկայություն, դերերի` մշակված տեխնիկական բաշխում, հանցանքի կատարումը դյուրին դարձնելուն ուղղված` նախապես պայմանավորված գործողությունների կատարում, հանցանքի կատարման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծում:
Կազմակերպված խումբը ստեղծվում է տևական ժամանակ հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակով, դրա ստեղծման նպատակը, որպես կանոն, մի շարք հանցանքներ, այդ թվում` համասեռ հանցագործություններ կատարելն է: ՀՀ քրեական օրենսդրությունը չի բացառել, սակայն, որ խումբը կարող է ստեղծվել մեկ, սակայն երկարատև և մանրակրկիտ պլանավորված հանցագործություն կատարելու նպատակով: Այս առումով կարևորվում են կազմակերպված խմբին բնորոշ վերոնշյալ երկու չափանիշները` կայունությունը և միավորվածությունը, քանի որ կազմակերպված խմբի յուրաքանչյուր անդամ գիտակցում է, որ կայուն և միավորված խմբի կազմի մեջ է մտնում, մասնակցում է խմբի անդամների փոխադարձ համաձայնությամբ կատարվող արարքներին կամ դրանց մի մասին:
Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարել նաև ընդգծել, որ վերոնշյալ չափանիշների հետ մեկտեղ առկա են նաև նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց և կազմակերպված խմբի տարբերակման լրացուցիչ չափանիշներ, որոնք պետք է հաշվի առնվեն հիմնական չափանիշները գնահատելիս: Դրանք են` կազմակերպված խմբի կողմից կատարվող հանցագործության երկարատև պլանավորումը, տևական ժամանակով հանցավոր գործունեությամբ զբաղվելու նպատակը, խմբի նյութատեխնիկական հագեցվածությունը, ընդհանուր ֆինանսական միջոցների առկայությունը և այլն:
Այսպիսով` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ կազմակերպված խմբին բնորոշ հիմնական առանձնահատկություններն են`
ա) հանցանքի կատարմանը երկու կամ ավելի անձանց մասնակցությունը,
բ) մասնակից անձանց միջև առկա ամուր սուբյեկտիվ կապը, հանցանքը համատեղ կատարելու վերաբերյալ նախապես ձեռք բերված համաձայնությունը,
գ) հանցանքի կատարումը խմբի մեկ կամ մի քանի անդամների կողմից` այն պայմաններում, երբ խմբի մյուս անդամները կազմակերպել, դրդել կամ օժանդակել են հանցանքի կատարումը,
դ) հանցանքը համատեղ, միասնական ջանքերով կատարելը,
ե) յուրաքանչյուր անձի` հանցանքը համատեղ կատարելուն ուղղված դիտավորությունը,
զ) յուրաքանչյուրի գործողության համաձայնեցվածությունը մյուսի գործողության հետ, ինչն արտացոլում է հանցանքի կատարման վերաբերյալ նրանցից յուրաքանչյուրի տեղեկացվածությունը:
Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Ընդ որում, համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության, հանցագործության կատարման տեղի, ժամանակի, եղանակի և միջոցների, ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ: Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կատարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք, թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները:
Ի համեմատ նախնական համաձայնությամբ խմբի` կազմակերպված խմբի պարագայում առկա է կազմակերպվածության առավել բարձր աստիճան: Հանցակցության այս ձևը բնութագրվում է պլանավորվածությամբ, մանրակրկիտ նախապատրաստվածությամբ, ինչպես նաև հանցակիցների միջև դերերի բաշխմամբ ու անդամների մասնագիտացվածությամբ: Կազմակերպված խմբի անդամները ոչ թե պարզապես համաձայնության են գալիս հանցանքը համատեղ կատարելու մասին, ինչպես դա առկա է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, այլ համաձայնություն են ձեռք բերում մեկ կամ մի քանի հանցագործություն համատեղ կատարելու շուրջ:
Վերոնշյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի հիմնավորել, թե արդյոք տվյալ դեպքում առկա են կազմակերպված խմբի վերոնշյալ հատկանիշները և ինչով են դրանք հաստատվում։
Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքում նկարագրված է, որ վերջինը, գործելով մաքսանենգ ճանապարհով, Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Մինչդեռ դատարանի պատճառաբանություններից անհասկանալի է, թե ամբաստանյալի որ գործողություններն են վկայում թմրամիջոցի մաքսանենգության առկայությունը։ Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267․1-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների մաքսանենգության համար։ Միաժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215․1-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ տվյալ հոդվածով, ինչպես նաև սույն օրենսգրքի 235.1-ին և 267.1-ին հոդվածներով մաքսանենգություն են համարվում 10 հազար ԱՄՆ դոլլարին համարժեք գումարի չափը գերազանցող գումարով կանխիկ դրամական միջոցների և (կամ) վճարային գործիքների, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հաստատած ցանկում ընդգրկված ռազմավարական տեսակետից կարևոր հումքային ապրանքների կամ մշակութային արժեքների՝ օրենքով սահմանված խոշոր չափերով, ինչպես նաև, անկախ չափերից, թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների, խիստ ներգործող, թունավոր, պայթուցիկ, ռադիոակտիվ նյութերի, ճառագայթման աղբյուրների, միջուկային նյութերի, հրազենի կամ նրա բաղկացուցիչ մասերի, բացի ողորկափող որսորդական հրազենից և դրա փամփուշտներից, պայթուցիկ սարքերի, ռազմամթերքի, զանգվածային ոչնչացման զենքի, դրա տեղափոխման միջոցների, այլ զինամթերքի, ռազմական տեխնիկայի, զանգվածային ոչնչացման զենք կամ դրա փոխադրման հրթիռային համակարգեր ստեղծելու համար օգտագործվող այլ նյութերի կամ սարքավորումների, միջուկային, քիմիական, կենսաբանական կամ զանգվածային ոչնչացման այլ զենքի կամ երկակի նշանակության ապրանքների՝ Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ապօրինի տեղափոխումը, որը կատարվել է առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունները սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու, կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնները, այդ թվում՝ արգելքներն ու սահմանափակումները խախտելու, կամ մաքսային կամ այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267․1-րդ հոդվածով որակելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի անձը կատարի մաքսանենգության օբյեկտիվ կոմը կազմող գործողություններից մեկը, մասնավորապես՝ թմրամիջոցների, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի և (կամ) դրանց պրեկուրսորների Եվրասիական տնտեսական միության մաքսային սահմանով կամ Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանով ապօրինի տեղափոխի՝ առանց մաքսային հսկողության կամ դրանից թաքցնելով, կամ դրանց մասին հավաստի տեղեկությունները սահմանված կարգով չհայտարարագրելու կամ ոչ իր անվամբ հայտարարագրելու, կամ դրանց տեղափոխման համար սահմանված կանոնները, այդ թվում՝ արգելքներն ու սահմանափակումները խախտելու, կամ մաքսային կամ այլ փաստաթղթերը խաբեությամբ օգտագործելու միջոցով։
Մինչդեռ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքում նշված է, իսկ դատարանը հաստատված է համարել, որ Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց պարունակող <<Սուբուտեքս>> տեսակի դեղահաբեր ձեռք բերելու և մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև, կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունից թմրամիջոցները ձեռք բերելուն և դրանք մաքսանենգ ճանապարհով ՀՀ պետական սահմանով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձնիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրամիջոցները մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանն՝ այդ դեղահաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները:
Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի հիմնավորել, թե ամբաստանյալի որ գործողություններն են վկայում և ինչպիսի ապացույցներով է հիմնավորվում, որ Շավարշ Սահակյանը կատարել է իրեն մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 267.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցանքները։ Բացի այդ, գործով տվյալներ են ձեռք բերվել, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանը օգտագործել է <<Բուպրենորֆին>> տեսակի թմրամիջոց, ուստի թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության որևէ հանցակազմով մեղավոր ճանաչելու դեպքում պարզաբանման է ենթակա նաև այն հարցը, թե ամբողջ թմրամիջոցը արդյոք եղել են իրացման նպատակով, իսկ, եթե՝ ոչ, ապա որքանը, որից հետո արարքներին պետք է տալ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանը բավարար չափով չի պատճառաբանել դատական ակտը, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը զրկված է վիճարկվող դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու հնարավորությունից։ Հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նոր քննության ընթացքում առաջին ատյանի դատարանն ապացույցների բավարար համակցության հիման վրա պետք է պատշաճ հիմանավորի՝ հաստատի կամ հերքի ամբաստանյալին մեղսագրված արարքում կազմակերպված խմբի առկայության, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 267.1-ին հոդվածով նախատեսված հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կատարած լինելու հանգամանքը։
Այսպիսով՝ հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավոր և պատճառաբանված չէ, ուստի այն պետք է բեկանել և քրեական գործն ուղարկել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:
Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալը 2015 թվականի օգոստոսի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, իր նկատմամբ նշանակված պատժի մեծ մասն արդեն իսկ կրել է, իսկ Վերաքննիչ դատարանը բավարարելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը՝ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանում է և քրեական գործն ուղարկում է նոր քննության, որպիսի պայմաններում հայտնի չէ, թե տվյալ քրեական գործով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ, հետևաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը պետք է փոփոխել և որպես խափանման միջոց ընտրել գրավ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի (5000000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ) չափով:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը բեկանել՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործն ուղարկելով նույն դատարան՝ նոր քննության:
Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխել և որպես խափանման միջոց ընտրել գրավ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի (5000000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ) չափով:
Գրավի գումարը ենթակա է վճարման ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի արտաբյուջետային թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ



ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ



Մ․ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 14-03-2022
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Վազգեն
Ազգանուն Ռշտունի
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Մխիթար
Ազգանուն Պապոյան
Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ
Անուն Մնացական
Ազգանուն Հարությունյան
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 27-07-2022
Էջերի քանակը 13 հատոր՝ համապատասխանաբար 219, 209, 226, 155, 166, 311, 344, 164, 161, 84, 262, 228 և 113 թերթ
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 27-07-2022
Էջերի քանակը 13 հատոր՝ համապատասխանաբար 219, 209, 226, 155, 166, 311, 344, 164, 161, 84, 262, 228 և 113 թերթ
Ուր Վճռաբեկ
Գրության համարը 23051/22
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 05-12-2022
Ամսաթիվ 02-12-2022
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Շիրազ
Ազգանուն Գրիգորյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Շավարշ Սահակյան մյուսները` Գայանե Մարգարյան ,Խաչատուր Մանվել Ներսիսյան մյուսները`Գայանե Զավենի Մարգարյան , Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /Շենգավիթ/ 24.11.2022թ.կայացված որոշումը և բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի /ՀՀ քր.օր. 266 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215 հոդ. 4-րդ մասով /նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել գրավը 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 09-12-2022
Գործը ստացվել է Երևան քաղաքի դատարան
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
Միջանկյալ դատական ակտեր Կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշում
Մակագրել (Նախագահի կողմից)
Ամսաթիվ 09-12-2022
Նախագահող դատավոր
Անուն Գրիգոր
Ազգանուն Հովհաննիսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 15-12-2022
Գրավոր ընթացակարգ
Ամսաթիվ 26-12-2022
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԱՔԴ/0102/01/16




Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՏՈՒԿ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ԲՈՂՈՔԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ
ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«26» դեկտեմբերի 2022թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, նախագահությամբ՝ դատավոր Գ.Հովհաննիսյանի, (այսուհետ նաև՝ Վերաքննիչ դատարան), Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի (այսուհետ նաև՝ Դատախազ) ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքի հիման վրա գրավոր ընթացակարգով դատական վերանայման ենթարկելով թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Դավիթ Բալայան) 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշումը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հունիսի 03-ին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան) է մուտք եղել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի և Գայանե Զավենի Մարգարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ երկու դրվագով: Նույն օրը հիշյալ քրեական գործը մակագրվել և երեք օր անց հանձնվել է դատավոր Ա.Նիկողոսյանին:
Դատավոր Ա.Նիկողոսյանի այլ դատարանի դատավոր նշանակվելու կապակցությամբ հիշյալ քրեական գործը 2018 թվականի մայիսի 25-ին վերամակագրվել և երեք օր անց հանձնվել է դատավոր Ա.Գաբրիելյանին:
2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռով Շավարշ Սահակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով, Խաչատուր Մանվելի Ներսիսյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Գայանե Մարգարյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:
Դատավճիռը Շավարշ Սահակյանի մասով բողոքարկվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, իսկ մնացած մասով այն ուղարկվել է կատարման:
2022 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ բավարարվել է ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մամիկոն Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը և Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը բեկանվել է՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 քրեական գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ նոր քննության: Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի /հինգ միլիոն ՀՀ դրամի/ չափով:
2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը որոշում է կայացրել վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին:
2022 թվականի սեպտեմբերի 19-ին քրեական գործը մակագրվել է և հաջորդ օրը հանձնվել դատավոր Դ.Բալայանին:
2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Առաջին ատայանի դատարանը բավարարել է ամբաստանյալի պաշտպանի միջնորդությունը և Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի գումարի չափը նվազեցրել է ու սահմանել նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով և նրա նկատմամբ ընտրվել է նաև ստորագրությունը չհեռանալու մասին խափանման միջոցը:
2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանն (այսուհետ նաև` Ամբաստանյալ) Առաջին ատյանի դատարանի դատական նիստում միջնորդություն է ներկայացրել իր նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը վերացնելու մասին:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է՝ ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ 17.10.2022 թվականին որպես խափանման միջոց սահմանված գրավը վերացվել է և անհապաղ ազատ է արձակվել կալանքից դատական նիստերի դահլիճում: Նույն որոշմամբ Ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պահպանվել է:
2022 թվականի դեկտեմբերի 05-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված որոշման դեմ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը:
Բողոքի վերաբերյալ նյութերը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2022 թվականի դեկտեմբերի 09-ին, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի նախագահի մակագրությամբ հանձնվել է դատավոր Գ.Հովհաննիսյանին և դատավորի աշխատակազմին է փոխանցվել 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ին:
2022 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Վերաքննիչ դատարանը որոշում է կայացրել հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելու և դատական վարույթը գրավոր ընթացակարգով իրականացնելու մասին՝ որոշման կայացման օր նշանակելով 2022 թվականի դեկտեմբերի 26-ը:

2. Բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
2.1 Շավարշ Սուրիկի Սահակյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է ներկայացվել այն բանի համար, որ նա. «[Գ]ործելով՝ մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով թմրամիջոցներ ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու նպատակով, իր, Գրիգորի Պռոշյանի, Մարինե Վարդանյանի, Շավարշ Սահակյանի և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց կողմից ստեղծված կայուն և դերերի հստակ բաշխում ունեցող կազմակերպված խմբի կազմում, 2014թ. դեկտեմբերից մինչև օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացրել է խմբի կողմից իրացնելու նպատակով առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերի Ֆրանսիայի Հանրապետությունից մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ տեղափոխելու և դրանք ՀՀ-ում իրացնելու գործունեություն: Այսպես. Մարինե Վարդանյանը, բնակվելով Ֆրանսիայի Հանրապետությունում և ունենալով այնտեղից «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբեր ապօրինի ձեռք բերելու և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելու հնարավորություն, այդ նպատակով ստեղծել է կայուն կազմակերպված խումբ, որում ներգրավել է իր մտերիմ Շավարշ Սահակյանին, ամուսնուն՝ Գրիգորի Պռոշյանին, մորաքրոջը՝ Գայանե Մարգարյանին, և գործով դեռևս չպարզված անձանց: Այնուհետև կատարել է դերերի հստակ բաշխում, այն է՝ ինքն իրականացրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությունում թմրամիջոցները ապօրինի ձեռք բերելուն և մաքսային հսկողությունից թաքցնելով ՀՀ տեղափոխելուն ուղղված գործողությունները, Գրիգորի Պռոշյանը և գործով չպարզված անձիք՝ այդ թմրամիջոցները ՀՀ-ում ստանալուն և դրանք ՀՀ-ում փոխադրելով Գայանե Մարգարյանին հանձնելուն ուղղված գործողությունները, Գայանե Մարգարյանը ստացված թմրանյութերը մաս-մաս Շավարշ Սահակյանին փոխանցելուն և իրացումից ստացված գումարները վերջինից վերցնելուն և Մարինե Վարդանյանին ու Գրիգորի Պռոշյանին ուղարկելուն ուղղված գործողությունները, Շավարշ Սահակյանը՝ այդ հաբերի իրացումներին և դրա արդյունքում ստացված գումարները հավաքելուն ուղղված գործողությունները: Նշված դերաբախշմամբ կազմակերպված խումբը մաքսանենգ ճանապարհով առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցներ ՀՀ ներմուծելու և ՀՀ-ում դրանք իրացնելու հանցավոր գործունեությունը իրականացրել է շուրջ 4 անգամ՝ 2014թ.-ի դեկտեմբերից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 6-ն ընկած ժամանակահատվածում: Այդ ընթացքում Շավարշ Սահակյանը, գործելով Մարինե Վարդանյանի ցուցումներով, խմբի մյուս անդամ Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ մաս-մաս ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի տարբեր քանակների հաբեր, դրանք վաճառելու եղանակով իրացրել է Խաչատուր Ներսիսյանին, Վահագն Վլասյանին և գործով դեռևս չպարզված այլ անձանց, և իրացումից ստացված գումարները փոխանցել է Գայանե Մարգարյանին, ով իր հերթին այդ գումարները ուղարկել է Մարինե Վարդանյանին և Գրիշա Պռոշյանին:
Այդ թվում, Շավարշ Սահակյանը, 2015թ. օգոստոսի սկզբներին, Մարինե Վարդանյանի հետ ունեցած հեռախոսազրույցների ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, Գայանե Մարգարյանի փոխանցմամբ ստացել է Մարինե Վարդանյանի կողմից Ֆրանսիայի Հանրապետությունում ապօրինի ձեռք բերած, մաքսային հսկողությունից թաքցնելով Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով ՀՀ առաքված, առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 60 հաբ, իսկ ինքը Գայանե Մարգարյանին է փոխանցել 700-ից 800 հազար ՀՀ դրամ : Այդ հաբերից առանձնապես խոշոր չափերով «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի 30 հաբերը նույն օրն իրացրել է Վահագն Վլասյանին, իսկ մնացած՝ առանձնապես խոշոր չափերով՝ 0.221 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը իրացնելու նպատակով ապօրինի պահել է իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Բաշինջաղյան 2-րդ նրբանցքի 12-րդ շենքի 1/1 բնակարանում, որն էլ հայտնաբերվել է 2015թ. օգոստոսի 6-ին բնակարանի խուզարկությամբ: Նույն օրը Գայանե Մարգարյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերվել է մնացած՝ իրացնելու նպատակով ապօրինի պահվող, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 2.764 գրամ «Բուպրենորֆին» տեսակի թմրամիջոց պարունակող «Սուբուտեքս» տեսակի հաբերը և դրանց կտորները», որպիսի արարքների համար էլ ներգրավվել է, որպես մեղադրյալ»:

2.2 Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշման մեջ, մասնավորապես, նշված է.
«(...) Դատարանը քննության առնելով Շավարշ Սահակյանի պաշտպան Մ.Մանուկյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, լսելով դատախազի և ամբաստանյալի դիքորոշումը, գտնում է, ներկայացված միջնորդությունը ենթակա բավարարման մասնակիորեն, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Գործի նյութերի համաձայն Շավարշ Սահակյանը կալանքի տակ է գտնվում 06.08.2015 թվականից: Թեև 14.03.2022 թվականին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց ընտրվել գրավ՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի (5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ) չափով, սակայն փաստ է, որ դրանից հետո անցած 7 ամիսների ընթացքում ամբաստանյալը և նրա հարազատները սահմանված գումարի չափը չեն վճարել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի արտաբյուջետային հաշվին:
Դատարանը՝ հաշվի առնելով, որ 01.07.1998 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարական օրենսդրության կարգավորումների համաձայն ամբաստանյալի նկատմամբ կարող է ընտրվել մի քանի խափանման միջոց, գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ երկու խափանման միջոցների ընտրության պայմաններում կարելի է ապահովել նրա պատշպճ վարքագիծը ու կոնկրետ դեպքում Շ.Սահակյանի նկատմամբ 1․000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավը և ստորագրության չհեռանալու մասին խափանման միջոցներ ընտրելով կապահովվի նրա պատշաճ վարքագիծը:
Դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է հետևյալով.
1. Շ.Սահակյանը կալանքի տակ է ավելի քան 7 տարի 2 ամիս ժամանակ (այս առումով հարկ է նշել, որ պրակտիկայում գրեթե անհնար է գտնել մեկ այլ դեպք, երբ գործի քննության ընթացքում անձն այսքան երկար ժամանակ գտնվել է անազատության մեջ),
2. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն Շ.Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելիս հաշվի է առել հետևյալը, «/.../ ամբաստանյալը 2015 թվականի օգոստոսի 16-ից գտնվում է արգելանքի տակ, իր նկատմամբ նշանակված պատժի մեծ մասն պրդեն իսկ կրել է, իսկ Վերաքննիչ դատարանը բավարարելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը՝ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանում է և քրեական գործն ուղարկում է նոր քննության, որպիսի պայմաններում հայտնի չէ , թե տվյալ քրեական գործով երբ կկայացվի վերջնական դատական ակտ /.../»,
3. ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը՝ մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը:
(...)»:

2.3 Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշման մեջ, մասնավորապես, նշված է.
«(...)
Դատարանը քննության առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, լսելով դատախազի և պաշտպանի դիքորոշումը, գտնում է, ներկայացված միջնորդությունը ենթակա բավարարման, հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Գործի նյութերի համաձայն Շավարշ Սահակյանը կալանքի տակ է գտնվում 06.08.2015 թվականից: 2022 թվականի մարտի 14-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է և որպես խափանման միջոց ընտրվել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհազարապատիկի /5.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով:
17.10.2022 թվականին դատարանը բավարարել է պաշտպանի միջնորդությունը և ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի գումարի չափը նվազեցրել է ու սահմանել նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով, սակայն փաստ է, որ դրանից հետո անցած ավելի քան մեկ ամսվա ընթացքում ամբաստանյալին կալանքից ազատելու համար սահմանված գումարի չափը չի վճարվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի արտաբյուջետային հաշվին:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց ընտրելիս դատարանի նպատակն է եղել, որպեսզի վերջինս վճարի սահմանված 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարը և ազատվի արգելանքից՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ ամբաստանյալը 7 տարուց ավելի է ինչ գտնվում է անազատության մեջ:
Ընդ որում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանն ի սկզբանե ամբաստանյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխել է՝ հաշվի առնելով նրա անազատության մեջ գտնվելու տևական ժամանակահատվածը և այն, որ այն վերջինս իր նկատմամբ նշանակված պատժի մեծ մասն արդեն իսկ կրել է:
Ստեղծված իրավիճում, երբ ամբաստանյալը բացառապես գույքային դրության պատճառով չի կարողանում վճարել սահմանված գրավի գումարը և հայտարարում է, որ անգամ օրենքով նախատեսված գրավի նվազագույն չափը /500.000 ՀՀ դրամ/ սահմանվելու դեպքում չի կարող վճարել, դատարանը գտնում է, որ 7 տարի 3 ամսից ավելի անազատության մեջ պահվող Շավարշ Սահակյանին պետք է հնարավորություն ընձեռել ապացուցելու, որ բացառապես ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին խափանման միջոցը կարող է զսպող միջոց հանդիսանալ, որպեսզի նա դատաքննության հետագա փուլերում՝ ազատության մեջ լինելով, դրսևորի պատշաճ վարքագիծ:
Նման որոշում կայացնելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև այն հագամանքը, որ նիստը նախագահողի վարույթում է գտնվում 130 քրեական գործից ավելի, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ պատկերացնել թե ինչ ժամանակահատվածում հնարավոր կլինի ավարտել գործի քննությունը և կայացնել վերջնական դատական ակտ: Ընդ որում, սույն դատական նիստի ընթացքում դատավարության մասնակիցներն անգամ չէին կարողանում կողմնորոշվել, թե ինչ ապացույցներ են ենթակա հետազոտման քրեական գործի դատաքննության փուլում: Հետևաբար, ամբաստանյալի շարունակական կալանքի տակ պահելը՝ վերջինիս գույքային դրության պայմաններում, որևէ կերպ արդարացված համարվել չի կարող:
Դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը` մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը, ինչը կոնկրետ դեպքում անթույլատրելի է:
(...)»:

3. Բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Դատախազը դատավարական նախապատմության, փաստական հանգամանքների, վերաբերելի իրավանորմերի վկայակոչմամբ հատուկ վերանայման բողոք ներկայացնելով, խնդրել է՝ «Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի ԵԱՔԴ/0102/01/16 որոշումը և բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել գրավը՝ նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկի /1.000.000 ՀՀ դրամ/ չափով»:
Ներկայացված Բողոքում, մասնավորապես, նշված է.
«(…)
Գտնում եմ, որ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի նոեյմբերի 24-ի ԵԱՔԴ/0102/01/16 որոշումը շի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 125-րդ, 362-րդ և 363-րդ հոդվածների բնույթից և բովանդակությունից, հետևաբար՝ դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որն ազդել է քրեական գործի ելքի վրա, ուստի, նշված որոշումը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վկայակոչված հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ գրավի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ:
Ընդ որում, այդ կանխատեսող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական վարույթով ձեռք բերված որոշակի նյութերով, որով էլ վերջին հաշվով որոշվում է գրավի կիրառման հիմնավորվածությունը:
Այսպիսով, կարելի է փաստել, որ առկա է Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ գրավը որպես խափանման միջոց կիրառելու օրենսդրական հիմքերն ու պայմանները, մասնավորապես՝ դատավարության այս փուլում ողջամտորեն բավարար են հիմնավորված համարելու վերջինիս առնչությունը նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/գործող օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/ իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործություններին, ինչը հիմնավորվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված մի շարք ապացույցներով:
Դատարանը Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց սահմանված գրավը վերացնելու անհրաժեշտություն պայմանավորել է ամբաստանյալի կողմից 7 տարի 3 ամսից ավել անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքով, ինչը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված պատճառաբանություն, քանի որ Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 267.1 հոդվածի 4֊րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/գործող օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով/ նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, որոնցից ինչպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման համար նախատեսված է որպես պատիժ՝ ազատազրկում՝ 6-ից 12 տարի ժամկետով:
Ինչ վերաբերվում է Դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ նիստը նախագահողի վարույթում է գտնվում 130 ավելի քրեական գործեր, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ պատկերացնել թե ինչ ժամանակահատվածում հնարավոր կլինի ավարտել գործի քննությունը և կայացնել վերջնական դատական ակտ, ապա հարկ է փաստել, որ նման պատճառաբանությունը նույնպես չի կարող գնահատվել որպես հիմնավոր պատճառաբանություն, քանի որ նման տրամաբանությամբ բոլոր այն գործերով, որոնց դատաքննությունը ինչ-ինչ պատճառներով հետաձգվում են, ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառված ավելի խիստ խափանման միջոցները ենթակա են փոփոխման:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ Դատարանը, 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին քննության առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ վերաքննիչ դատարանի կողմից ընտրված 5.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավի փոփոխելու հարցը, գտել է, որ ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար անհրաժեշտ է վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել ստորագրություն չհեռանալու մասին, իսկ որպես խափանման միջոց ընտրված 5.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի գումարը նվազեցնել՝ սահմանելով գրավի չափը 1.000.000 ՀՀ դրամ:
Հակառակ դրան, նույն Դատարանը, 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ին քննութայն առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ ընտրված 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավը վերացնելու հարցը, գտել է, որ ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը ապահովելու համար անհրաժեշտ է վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել միայն ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Սակայն դատական ակտի չպատճառաբանված լինելու մասին փաստում է ոչ թե այն հանգամանքը, որ Դատարանը 38 օր ժամանակային խզումով կայացրել է իրարամերժ երկու դատական ակտեր, այլ այն հանգամանքը, որ Դատարանը իր դատական ակտով չի պատճառաբանել, թե իր դիրքորոշումի փոփոխությունը ինչ հանգամանքով է պայմանավորված եղել:
Հաշվի առնելով վերը նկարագրված հանգամանքները, ինչպես նաև Շավարշ Սահակյանին մեղսագրվող արարքների վտանգավորության աստիճանը, սպառնացող հնարավոր պատժի խստությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ գործի քննությունը շարունակվում է, դեռևս չեն հետազոտվել փաստաթղթային ապացույցները, չեն հարցաքննվել դատակոչված վկաները, ուստի պետք է գալ այն պատճառաբանված հետևության, որ առկա են մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու անհրաժեշություն, ինչը խոսում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1֊ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքի առկա ու իրատեսական լինելու մասին, և այդ պայմաններում ի չիք է դարձնում այն, որ գրավի հետ չկապված այլ խափանման միջոցն ի զորու է կանխել քրեական գործի ընթացքում ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի ոչ պատշաճ վարքագիծը:
(…)»:

4. Վարույթի մասնակիցների բացատրությունները, լրացուցիչ ներկայացրած նյութերը, միջնորդությունները, բողոքի պատասխանները.
Վերաքննիչ դատարանի կողմից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ը (ներառյալ) սահմանված ժամկետում սույն դատական վարույթի վերաբերյալ պատասխաններ, բացատրություններ, դրանք հիմնավորող նյութեր, միջնորդություններ չեն ներկայացվել։

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերի և փաստարկների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ինչպես նաև ուսումնասիրելով բողոքի վերաբերյալ ստացված գործի հավելվածը (նյութը)՝ Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է հետևյալը.
5.1 ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի նորմերի կիրառելիության հարցի պարզում.
Վերաքննիչ դատարանը նախևառաջ արձանագրում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը քննարկվել և լուծվել է ՀՀ ազգային ժողովի կողմից 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով (այսուհետ՝ Նախկին քրեական դատավարության օրենսգիրք) սահմանված կանոններով, դրանք սույն վարույթի համատեքստում շարունակում են գործել՝ հետևյալ հիմնավորմամբ:
2022 թվականի հուլիսի 01-ին գործողության մեջ է դրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը (այսուհետ նաև՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 482-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Սույն օրենսգրքի ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգիրքը` հետագա բոլոր փոփոխություններով և լրացումներով, բացառությամբ սույն օրենսգրքի 483-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերի»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 483-րդ հոդվածի 7-րդ և 8-րդ մասերի համաձայն՝
«Այն քրեական գործերը, որոնցով մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում է կայացվել, քննվում և լուծվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
«Մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքները բերվում և քննվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:
Վերը նշված իրավակարգավորումներից բխում է, որ այն քրեական գործերով, որոնցով մինչև 2022 թվականի հուլիս 1-ը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացվել է դատական քննության նշանակելու մասին որոշում, կիրառելի է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը։
Միևնույն ժամանակ վերը նշված իրավակարգավորումներից բխում է նաև, որ այն դատական ակտերով, որոնք կայացվել են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետո, վերանայման բողոքները բերվում և քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում բողոքի քննության ընթացակարգի առումով կիրառելի է 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված հատուկ վերանայման վարույթի կարգը։ Սակայն վերը նշված իրավակարգավորումների, ինչպես նաև այն փաստի հաշվառմամբ, որ Առաջին ատյանի դատարանը, որպես կիրառելի իրավունք իրավաչափորեն հիմք է ընդունել մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող իրավակարգավորումները, վիճարկվող դատական ակտի իրավաչափությունը ստուգելիս բովանդակային առումով կիրառելի է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 355-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Դատական վերանայման բողոքի հիմքերը և դրանք հաստատող փաստերը ներկայացվում են բացառապես բողոքում և չեն կարող փոփոխվել կամ լրացվել դատական վարույթի ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
«3. Հատուկ վերանայումն իրականացվում է բողոքում նշված հիմքի և այն հաստատող փաստերի սահմաններում:
4. Հատուկ վերանայման կարգով դատական ակտ կայացնելիս վերադաս դատարանը հիմնվում է միայն ստորադաս դատարանում հետազոտված ապացույցների կամ նյութերի և վարույթի մասնակիցների արած պնդումների վրա»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման «3» կետում շարադրված հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերն ու դրա հիմքում դրված փաստերը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց՝ գրավը վերացնելու և վերջինիս նկատմամբ ստորագրություն չհեռանալու մասին կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները:
Այսպես.
5.2 ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`
(…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները, վարույթն իրականացնող մարմինն իր իրավասության սահմաններում որոշում է կայացնում խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին»:
Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի 2077 (2015) հանձնարարականի 1-ին կետում ամրագրված է, որ կալանավորումը պետք է օգտագործվի բացառության կարգով, որպես վերջին միջոց, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցները բավարար չեն քրեական վարույթի անվտանգությունն ապահովելու համար։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2016 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԵԱՆԴ/0081/01/14 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. «(…)
[Ա]ռաջին ատյանի դատարանի կողմից անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին որոշումների կայացումը և վերջիններիս` վերաքննության կարգով վերանայումը իրականացվում են տարբեր դատավարական գործառույթների շրջանակներում։ Անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու մասին ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը կայացվում է գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դատարանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը` ստորադաս դատարանի որոշումների ստուգման և վերանայման վերադաս դատական ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մրցակցող արժեքների` մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի և դրան հակակշռող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով` քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները ողջամտորեն պետք է նեղ լինեն մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում կալանքի կապակցությամբ կայացվող որոշումների վերանայման սահմաններից: Մասնավորապես` քննարկվող որոշումների վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի ըստ էության լուծմանը: Այդպիսիք են, օրինակ, հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը և այլն: Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադատություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտության և կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը:(…)»:
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատարանը, (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝
1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից,
2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառի չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով,
(...)
3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում`
1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը.
2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը.
3) տարիքը և առողջական վիճակը.
4) սեռը.
5) զբաղմունքի տեսակը.
6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը.
7) գույքային դրությունը.
8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը.
9) այլ էական հանգամանքներ»:
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Գրավը դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի կամ դատախազության դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է: Որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը (…)»։
Նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 144-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Չհեռանալու մասին ստորագրություն տված կասկածյալը կամ մեղադրյալը չի կարող առանց հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի կամ դատարանի թույլտվության մեկնել այլ տեղանք կամ փոխել բնակության վայրը: Նա պարտավոր է ներկայանալ հետաքննության մարմնի, քննիչի, դատախազի և դատարանի կանչով և նրանց հայտնել իր բնակության վայրը փոխելու մասին:
2. Կասկածյալից կամ մեղադրյալից չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերցնում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը»:
Դատական քննության փուլում ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումները վերադաս ատյանի կողմից վերանայելու սահմանների կապակցությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը Ն.Հարությունյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Գ]ործի ըստ էության քննության ընթացքում դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու հարցերի լուծումը գտնվում են նրա` արդարադատության իրականացման պատշաճ կազմակերպման լիազորության ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ կալանքի` որպես խափանման միջոցի հետ կապված հարցերը սերտորեն առնչվում են անձի ազատության իրավունքի էական սահմանափակման հետ, իսկ մյուս կողմից` ենթադրում առավել արժեքավոր հանրային շահի հնարավոր առկայություն` օրենսդիրը կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու, փոփոխելու կամ վերացնելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի որոշումները ընդգրկել է վերաքննիչ բողոքարկման առարկայի շրջանակում։ (…)»:
5.3 Կալանավորման պայմաններից մեկի՝ «հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի» առնչությամբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային իրավունքում ձևավորել է, ի թիվս այլնի, հետևյալ դիրքորոշումները՝
- ողջամիտ կասկածի չափանիշը հիմնվում է «փաստերի կամ տեղեկությունների առկայության վրա, որոնք հնարավորություն կտային անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ տվյալ անձը հնարավոր է, որ կատարած լիներ հանցանքը: Սակայն պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փաստերը բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը կամ նրա նկատմամբ մեղադրանք առաջադրելը հիմնավորելու համար, քանի որ այդ փաստերը կարող են հայտնաբերվել ավելի ուշ՝ քրեական գործի քննության փուլում (տե՛ս Կ.Ֆ.-ն ընդդեմ Գերմանիայի (K.F. v. GERMANY) գործով 1997թ. նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 144/1996/765/962, կետ 57),
- հանցանք կատարած լինելու կասկածի՝ ողջամտորեն հիմնավորված լինելու պահանջը կամայական ձերբակալման և կալանավորման դեմ երաշխիքի կարևոր մասն է կազմում (տե՛ս Գուսինսկին ընդդեմ Ռուսաստանի (Gusinskiy v. Russia) գործով 2004 թվականի մայիսի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 70276/01, կետ 53),
- հիմնավոր կասկածի առկայությունը անհրաժեշտ պայման է անձին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու օրինականության համար (տե՛ս Մակքեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության (McKay v. The United Kingdom) գործով 2006 թվականի հոկտեմբերի 3-ի վճիռը, գանգատ թիվ 543/03, կետ 44)։ Ըստ այդմ, թեև ձերբակալման պահին և սկզբնական կալանքի ժամանակ պետք է առկա լինի հիմնավոր կասկածը, այնուամենայնիվ, կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելիս նույնպես պետք է ցույց տալ, որ այդ կասկածները պահպանվել են և շարունակում են մնալ «հիմնավոր» (տե՛ս Ուրտանսն ընդդեմ Լատվիայի (Urtans v. Latvia) գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16858/11, կետ 32)։ Ազատությունից զրկելու տևողությունը կարող է լինել կարևոր գործոն կասկածի՝ պահանջվող աստիճանի համար» (տե՛ս Մյուրեյն ընդդեմ Միացյալ Թա-գավորության (Murray v. The United Kingdom) գործով 1994 թվականի հոկտեմբերի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14310/88, կետ 56):
5.3.1 Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի և ՄԻԵԴ արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումները ստորև ներկայացված պատճառաբանությամբ ընդունելի են նաև իր համար:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի, ՄԻԵԴ և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը վերացնելու և անազատության հետ չկապված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոց կիրառելու մասին հարցն Առաջին ատյանի դատարանում քննարկելու ժամանակ բավարար տվյալներ էին առկա ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի կողմից նրան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 215-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերագրվող արարքները կատարելու ողջամիտ կասկածի (կալանավորման քրեաիրավական հիմքի) առկայությունը փաստելու համար (հարկ է արձանագրել, որ հատուկ վերանայման բողոքի շրջանակներում այն չի վիճարկվել, հետևաբար՝ դրա առկայությունը փաստվում է առանց մանրազնին ստուգման ենթարկվելու՝ հաշվի առնելով նաև քրեական գործն Առաջին ատյանի դատարանի վարույթում քննվելու փաստը):
5.4 Խափանման միջոցի կիրառման քրեադատավարական հիմքերի դատական ստուգում.
Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման հիմքերի վերաբերյալ վերանայման բողոքի հիմքերի (մանրամասն տե՝ս նաև սույն որոշման 3-րդ կետը) և հիմնավորումների շրջանակներում ու դրանք հաստատող փաստերին, վիճարկվող դատական ակտը ստուգման ենթարկելով դրանց համատեքստում՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավը վերացնելով և ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցի կիրառմամբ ազատ արձակելու որոշում է կայացրել՝ արձանագրելով, որ ամբաստանյալին շարունակական կալանքի տակ պահելը չի կարող պայմանավորվել զուտ նրան վերագրվող հավանական գործողությունների՝ քննությանը խոչընդոտելու, հիմնավորումներով և սպառնացող պատժի խստությամբ, քանզի որքան երկար է ամբաստանյալը գտնվում կալանքի տակ, այնքան ավելի կարևոր է դառնում նրան ազատ արձակելու իրավունքը: Հակառակ պարագայում կարելի է անվերջ սահմանափակել անձի ազատության իրավունքը` մինչև քրեական գործով վերջնական դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտելը, ինչը կոնկրետ դեպքում անթույլատրելի է:
(մանրամասն տե՝ս նաև սույն որոշման «2.2» և «2.3» կետերը)
5.4.1 Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը դատական վերանայման ենթարկելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում Վճռաբեկ դատարանի և ՄԻԵԴ արտահայտած հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
Տիգրան Պետրոսյանի գործով զարգացնելով կալանավորման հիմքերին վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքը և անդրադառնալով մեղադրյալին պատշաճ ծանուցելու և անձի կարգավիճակի հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «(…) Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները բոլոր դեպքերում պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով։ Սակայն միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձևավորվող փաստարկված դատողությունների վրա։ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ համապատասխան փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին չհիմնավորված եզրահանգման գալուն։ Հետևաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետևությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերում առկա ապացույցների, փաստերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում՝ քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսևորած վարքագծի և նրա անձը բնութագրող այլ հատկանիշների՝ իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա։ (…)»:
Կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի պահանջը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (…)»:
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ ազատությունից զրկելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել բացառապես վերացական տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով միայն հանցագործության ծանրությունը: Անգամ այնպիսի հանցագործությունների դեպքում, ինչպիսին, օրինակ, ծանրացնող հանգամանքներում կատարված սպանությունն է, անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մեղադրվողի անձը և այն հանգամանքները, որոնցում նա գտնվում է: Պետք է հաշվի առնել ներգրավված անձի բնութագիրը, նրա բարոյական հատկանիշները, տունը, զբաղվածությունը, գույքը, ընտանեկան կապերը և ցանկացած կապ այն երկրի հետ, որտեղ նա հետապնդվում է, ինչպես նաեւ անձի միջազգային կապերը (տե՛ս, ի թիվս այլնի, Neumeister v. Austria, 1968 թվականի հունիսի 27-ի վճիռը (§10), Mamedova v. Russia, գանգատ թիվ 7064/05/, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, Panchenko v. Russia, գանգատ թիվ 45100/98, 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, Ilijkov v. Bulgaria, գանգատ թիվ 33977/96, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը):
Արդարադատության իրականացմանը միջամտելու վտանգը՝ ապացույցները վերացնելը, վկաների վրա ճնշում գործադրելը և այլն, չպետք է գնահատվեն վերացական կերպով, այլ պետք է բխի գործի կոնկրետ հանգամանքներից և ապացույցներից (Բեցիևն ընդդեմ Մոլդովայի, թիվ 9190/03, 04.10.2005, պարբ. 59): Ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը քննության տարբեր փուլերն ավարտելուն զուգահեռ աստիճանաբար կորցնում է իր կշիռը: Միայն բացառիկ դեպքերում այն կարող է արդարացնել ազատությունից զրկելու շարունակումը մինչև դատական քննությունը (տե՛ս W-ն ընդդեմ Շվեյցարիայի գործը, 26 հունվար, 1993): Եվրոպական դատարանը հասկանում է, որ իշխանությունները կարող են անհրա-ժեշտ համարել կասկածյալին գոնե քննության սկզբում բանտում պահելը՝ նպատակ ունենալով կանխել նրա կողմից գործի շրջանակում շփոթություն առաջացնելը, հատկապես բարդ գործի պարագայում, որով անհրաժեշտ են բազմաբնույթ ուսում-նասիրություններ: Երկարատև ժամանակահատվածում, սակայն, քննության պա-հանջներն այլևս բավարար չեն, անգամ՝ բարդ գործի պարագայում, այդպիսի կալա-նավորումը հիմնավորելու համար. իրադարձությունների սովորական ընթացքի դեպքում ենթադրյալ վտանգները ժամանակ անցնելուն և տարբեր գործո-ղություններ կատարելուն, ցուցմունքներ վերցնելուն և ստուգումներ իրականացնելուն զուգահեռ նվազում են (տե՛ս Clooth-ն ընդդեմ Բելգիայի գործով վճիռը, պարբ. 43):
Ամբաստանյալի կողմից թաքնվելու վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես սպասվող հնարավոր պատժի ծանրության հիման վրա: Այն պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով մի շարք այլ վերաբերելի գործոններ, որոնք կարող են կամ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը կամ ցույց տալ, որ վերջինս այնքան չնչին է, որ չի կարող արդարացնել մինչև դատական քննության ավարտն անձին կալանքի տակ պահելը («Yagci and Sargan v. Turkey», cited above, կետ 52):
Փախուստի ռիսկը պետք է գնահատել անձի բնույթին, բարոյական արժեքներին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման իրականացման վայրի երկրի հետ ունեցած տարաբնույթ կապերի հետ առնչվող գործոնների լույսի ներքո։ Ծանր պատժի ակնկալիքը և ապացույցների կշիռը կարող են վերաբերելի լինել, սակայն դրանք նույնչափ վճռորոշ չեն, և ցանկացած ռիսկ մեղմելու համար պետք է օգտվել երաշխիքներ ստանալու հնարավորությունից («Neumeister v. Austria», 27.06.1968, Series A, գործ 8, կետ 10):
Փախուստի դիմելու հավանականությունը չի կարող գնահատվել, հետևաբար նաև կալանավորման մասին որոշում կայացվել, բացառապես առաջադրված մե-ղադրանքի կամ նախատեսված պատժի ծանրությամբ (Պանչենկոն ընդդեմ Ռուսաստանի, թիվ 45100/98, 08.02.2005, պարբ. 106): Անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի հանգամանքները, կալանավորի անձը, նրա անձնական, հասարակական, ընտանեկան, աշխատանքային կապերը տվյալ պետության կամ համայնքի հետ, կացության կարգավիճակը, գույքային վիճակը և այլն, և այդ ամենի համատեքստում գնահատել նաև մեղադրանքի ծանրությունը և նախատեսված պատժի խստությունը որպես փախուստի դիմելու հավանականությունը գնահատելու հիմք։ Ակնկալվող պատիժը նույնպես դեր խաղում է, սակայն փախուստի վտանգը չի կարող գնահատվել բացառապես այդ նկատառումների հիման վրա: (տե՛ս Kozik-ն ընդդ. Լեհաստանի գործը ստորև և Imre-ն ընդդեմ Հունգարիայի, 2 դեկտեմբեր, 2003, պարբ. 45):
Փախուստի վտանգը, սակայն, չի կարող գնահատվել բացառապես այդպիսի նկատառումների հիման վրա, խոսքը վերաբերում է այն պատիժների ավելի մեծ ծանրությանը, որոնց նկատմամբ վախ պետք է որ ունենար պարոն Նյումեյստերը նոր ապացույցների հիման վրա: Այլ գործոններ, օրինակ՝ անձի բնույթին, բարոյական կերպարին, տանը, զբաղմունքին, գույքին, ընտանեկան կապերին և քրեական հետապնդման երկրի հետ տարաբնույթ կապերին առնչվող գործոնները կարող են կա՛մ հաստատել փախուստի վտանգի գոյությունը, կա՛մ այնքան փոքր վտանգի տպավորություն ստեղծել, որ դրանով հնարավոր չլինի հիմնավորելու մինչդատական կալանքը: Պետք է նաև մտապահել, որ փախուստի վտանգն անհրաժեշտաբար նվազում է կալանքի տակ որոշակի ժամանակ անցկացնելուն զուգընթաց, քանի որ հավանական է, որ մինչդատական կալանքի տևողությունը կնվազեցվի դատապարտման դեպքում անձի նկատմամբ կիրառվելիք ազատությունից զրկելու հնարավոր պատժի տևողությունից, որը թերևս կնվազեցնի այդ հեռանկարի գրավչությունը նրա համար և կթուլացնի այդ միջոցին դիմելու նրա գայթակղությունը: (Kozik-ն ընդդեմ Լեհաստանի գործը, 18 հուլիս, 2006):
5.5 Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Շավարշ Սահակյանին վերագրված արարքների բնույթն ու վտանգավորության բարձր աստիճանը, այլ կերպ՝ ակնկալվող վերջնական պատժի խստությունը, դեռևս չեն հետազոտվել փաստաթղթային ապացույցները, չեն հարցաքննվել դատակոչված վկաները, ապա արձանագրում է, որ դեռևս առկա են հավանական ռիսկեր առ այն, որ հայտնվելով ազատության մեջ՝ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին։ Միևնույն ժամանակ արձանագրում է նաև, որ նշված ռիսկերը էապես նվազել են, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ ռիսկերի առկայության և դրանք բացառապես գրավի կիրառմամբ զսպելու հնարավորության վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկը խիստ վերացական է, դրանով իսկ համաձայնվելով այդ կապակցությամբ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունների իրավաչափ լինելուն:
Վերաքննիչ դատարանը վերը նշված եզրահանգման է եկել նաև հաշվի առնելով անբաստանյալ Շավարշ Սահակյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ մշտական բնակության վայր ունենալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, ապացույցների հավաքման գործընթացի ավարտված լինելն ու գործն այլևս դատարանի վարույթում գտնվելը, որոշումը կայացնելու պահին 7 տարուց ավելի անազատության մեջ գտնվելը, գրավ խափանման միջոց կիրառելուց հետո շուրջ 8 ամիսների ընթացքում ամբաստանյալի հարազատների կողմից սահմանված գրավի չափով գումարը մուծելու հնարավորություն չունենալը՝ նույնիսկ այն նվազեցնելու պայմաններում:
Վերոնշյալ պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ բացառիկ խափանման միջոց կալանավորման կիրառումը այլևս արդյունավետ և անհրաժեշտ չէ, վերջինս պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել պիտանի՝ ազատությունից զրկելու հետ չկապված այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, որպիսի պայմաններում նրա իրավունքների նկատմամբ միջամտության համաչափությունը պահպանելու տեսանկյունով նախապատվությունը կարող է և պետք է տրվի առավել մեղմ խափանման միջոցների կիրառմանը:
Նման եզրահանգում կատարելիս՝ Վերաքննիչ դատարանը ղեկավարվում է այն հիմնարար դրույթով, որ նույնիսկ հանրային մեծ վտանգավորություն ներկայացնող արարքի վերագրման պարագայում անձի նկատմամբ կալանավորումը չպետք է կրի պատժի տարրեր և որպես խափանման միջոց այն կարող է կիրառվել բացառիկ դեպքերում, երբ ազատությունից զրկելու հետ չպայմանավորված այլ խափանման միջոցներն ի զորու չեն ապահովել տվյալ անձի պատշաճ վարքագիծը:
Ինչ վերաբերում է Բողոքից բխող մյուս փաստարկներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՝ս սույն որոշման «3» կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ սույն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դատողություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխաններն, ուստի լրացուցիչ առանձին-առանձին անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է: Ընդ որում, այդ կապակցությամբ հարկ է նաև փաստել, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ թեև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետը դատարանին պարտավորեցնում է պատճառաբանել իր որոշումները, սակայն այն չի կարող մեկնաբանվել որպես կողմի ներկայացրած յուրաքանչյուր փաստարկին դատարանի կողմից մանրամասն պատասխան տալու պահանջ: (Տե՝ս, ի թիվս այլնի, Ռուիզ Տորեխան ընդդեմ Իսպանիայի (RUIZ TORIJA v. SPAIN) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի դեկտեմբերի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18390/91, կետ 29, Վան դե Հուրքն ընդդեմ Նիդեռլանդների (VAN DE HURK v. THE NETHERLANDS) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 1994 թվականի ապրիլի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 16034/90, կետ 61):
5.6 Այսպիսով, ամփոփելով սույն որոշման «5.1-5.5» կետերում շարադրված փաստարկները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման մեջ Վերաքննիչ դատարանի նշած փաստարկներով և պատճառաբանությամբ ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց գրավը վերացնելու և անազատության հետ չկապված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը պահպանելու մասին որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, գործով էության մեջ կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Հետևաբար, Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ Դատախազի հատուկ վերանայման բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ, 143-րդ, 144-րդ հոդվածներով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ, 362-րդ, 393-րդ, 483-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Շիրազ Գրիգորյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժել՝ թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/16 գործով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ ստանալու օրվանից հետո տասնհինգօրյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Գ.Վ.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 26-12-2022
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 31-01-2023
Էջերի քանակը 133
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 31-01-2023
Էջերի քանակը 133
Ուր Երևան քաղաքի դատարան
Գրության համարը 6330/23
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0102/01/16
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
Բողոքի ստացման ամսաթիվ 26-07-2022
Բողոք բերող անձինք Գլխավոր դատախազի տեղակալ
Բողոք բերող անձինք
Անուն Ա
Ազգանուն Աֆանդյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Լրացուցիչ ինֆորմացիա ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 14.03.2022 թվականի որոշման դեմ:
Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ
Անուն Շավարշ
Ազգանուն Սահակյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքը ստացվել է Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Կայացվել է որոշում Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է
Որոշման ամսաթիվ 12-09-2022
Որոշման բովանդակություն ԵԱՔԴ/0102/01/16



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ
ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

12 սեպտեմբերի 2022 թվական ք.Երևան
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քննարկելով ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 14-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ՝ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով, 267.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կանոնների կիրառմամբ՝ պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի ժամկետով՝ գույքի 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով բռնագրավմամբ: Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի օգոստոսի 6-ից:
Նույն դատավճռով դատապարտվել են նաև Խաչատուր Ներսիսյանը և Գայանե Մարգարյանը:
Ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի պաշտպան Մ.Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է. բեկանվել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը և գործն ուղարկվել նույն դատարան՝ նոր քննության: Ամբաստանյալ Շ.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխվել է, և որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավ՝ 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:
Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանը՝ խնդրելով բեկանել այն՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 22-ի դատավճիռը։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում:
Ըստ բողոքաբերի՝ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Հմայակ Դավթյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12, Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 և այլ որոշումներին:
Բողոքի հեղինակը նշել է նաև, որ, ի թիվս այլնի, խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ և 70-րդ հոդվածների պահանջները:
Բողոքի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում:
Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման:
Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Շավարշ Սուրիկի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 14-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
Գործը ստացվել է
Ամսաթիվ 01-08-2022
Զեկուցող դատավոր
Ամսաթիվ 01-08-2022
Զեկուցող դատավոր
Անուն Սերժիկ
Ազգանուն Ավետիսյան
Գործի առաքում
Գործի առաքման ամսաթիվ 14-09-2022
Դատարան Երևանի քրեական դատարան
Այլ նշումներ Առդիր` քրեական գործը` 13 հատորից:
1-ին հատորը` 219 թերթ,
2-րդ հատորը` 209 թերթ,
3-րդ հատորը` 226 թերթ,
4-րդ հատորը` 155 թերթ,
5-րդ հատորը` 166 թերթ,
6-րդ հատորը` 311 թերթ,
7-րդ հատորը` 344 թերթ,
8-րդ հատորը` 164 թերթ,
9-րդ հատորը` 161 թերթ,
10-րդ հատորը` 84 թերթ,
11-րդ հատորը` 262 թերթ,
12-րդ հատորը` 228 թերթ,
13-րդ հատորը` 157 թերթ: