Գործ No ԵԱՔԴ/0097/01/16

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ՙ29՚ սեպտեմբերի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կարեն Բարսեղյանի
պաշտպան Սարգիս Հակոբյանի
տուժող Գայանե Ապերյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Արմեն Մարտիրոսյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գեղամ Պողոսի Գևորգյանի /ծնված 1978 թվականի հունիսի 24-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Քանաքեռ 2-րդ փողոց, 2-րդ նրբանցք, 9-րդ տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով.

ՊԱՐԶԵՑ

2016 թվականի մայիսի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 09113816 քրեական գործը:
2016 թվականի մայիսի 11-ին Գեղամ Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մայիսի 18-ին Գեղամ Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2016 թվականի մայիսի 27-ին թիվ 09113816 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Գեղամ Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, 2016թ. ապրիլի 26-ին` ժամը 21:00-ին Երևան քաղաքի Ֆանարջյան փողոցում գտնվող ՙԱմենափրկիչ՚ եկեղեցու մոտ, իր նախկին կնոջ` Գայանե Հրաչիկի Ապերյանի հետ անչափահաս դստերը տեսակցելու հարցի շուրջ առաջացած վիճաբանության ընթացքում, հետևի կողմից երկու ձեռքով բռնել է վերջինիս պարանոցից և սեղմել` դիտավորությամբ Գայանե Ապերյանի առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով` կոկորդի նյարդամկանային ապարատի հետտրավմատիկ պարեզի ձևով:՚:

Քրեական գործի դատական վիճաբանությունների փուլում ամբաստանյալ Գեղամ Գևորգյանը միջնորդեց իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժող Գայանե Ապերյանի հետ հաշտության հիմքով:
Ամբաստանյալ Գեղամ Գևորգյանը հայտարարեց, որ անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժող Գայանե Ապերյանի հետ, և այդ կապակցությամբ ներկայացրեց գրավոր դիմում:
Տուժող Գայանե Ապերյանը նույնպես հայտարարեց, որ հաշտվել է ամբաստանյալ Գեղամ Գևորգյանի հետ, նրանից բողոք չունի: Այդ կապակցությամբ տուժողը ևս ներկայացրեց գրավոր դիմում:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի համաձայն` ՙքրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/157/01/10 2011թ. հուլիսի 13-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահատել, որ. ՙ(...) Մեջբերված նորմերի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Այսպես` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը:
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոշարադրյալ իրավական կարգավորումները հստակ չեն, և դրանցից յուրաքանչյուրը հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին միակողմանի մոտեցում է դրսևորում:
Նշված իրավական անհստակությունը հարթելու նպատակով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը:
Անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուց վարույթն իրականացնող մարմնի հրաժարման իրավաչափության առաջին պայմանն անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելն է: Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ ՙՈչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը՚:
Վերը նշված իրավաչափության պայմաններից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերաբերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա և ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հարուցված թիվ 09113816 քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել և Գեղամ Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 119-րդ հոդվածով, 183-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 379-րդ հոդվածով դատարանը`

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ 09113816 քրեական գործի վարույթը կարճել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Գեղամ Պողոսի Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժող Գայանե Ապերյանի և ամբաստանյալ Գեղամ Գևորգյանի փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Գեղամ Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցըª ստորագրությունª չհեռանալու մասին, վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ