Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0094/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Զավեն Գևորգյան
Զավեն Գևորգյան Մաթևոս
Զավեն Գևորգյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Տիգրան Սահակյան
Ալեքսանդր Ազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Հոդվածներ
Քրեական վերաքննիչ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 112 Մաս 1
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արշակ Խաչատրյան
Տիգրան Սահակյան
Ալեքսանդր Ազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-30 | 17:15 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-09-18 | 11:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-08-17 | 12:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-06-25 | 16:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-06-04 | 15:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-04-27 | 15:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-03-21 | 12:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-02-14 | 16:30 | 3 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-01-24 | 12:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-12-18 | 14:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-11-02 | 14:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-10-02 | 12:00 | 1 | Չի կայացվել | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-08-31 | 12:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-08-01 | 11:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-07-04 | 11:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-06-09 | 15:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-05-18 | 11:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-24 | 17:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-15 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-02-03 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-31 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2017-01-16 | 10:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-12-13 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-11-16 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-25 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-10 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-09 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-05 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-27 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-08 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-24 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-17 | 10:30 | 5 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
18.09.2018թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԱՔԴ/0094/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՖԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Զ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով:
2016 թվականի մայիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությամբ ու գնահատմամբ հաստատված համարելով Զավեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նրան մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով:
Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը որոշել է նաև իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Պաշտպան Ա.Ֆանյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել, փոփոխել այն, Զավեն Գևորգյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում:
Իր վերաքննիչ բողոքը պաշտպան Ա.Ֆանյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում ենք, որ Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի և անհիմն դատական ակտ՝ թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Մասնավորապես, Դատարանը որոշում կայացնելիս սխալ է կիրառել նյութական օրենքը, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ և 42-րդ հոդվածները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, ԵԿԴ/0252/01/15, ԵԿԴ/0149/01/09, ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումները՝ ինչի արդյունքում խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածը, Դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 35-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 126-127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 366-րդ հոդվածները։
Դատարանը դատական ակտի պատճառաբանական մասում մի շարք նորմերի վկայակոչմամբ, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացությամբ ներառված ապացույցների մեխանիկական վերարտադրությամբ մասնավորապես նշել է հետևյալը. «Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ(…):
(…)Նախ պաշտպանյալս որևէ իր ցուցմունքում և որևէ տեղ չի նշել, որ ինքն է եղել նախահարձակ, Դատարանի նշված «վերլուծությունը» մտացածին է, և պաշտպանության կողմի համար հետապնդում է ամբաստանյալին ամեն գնով դատապարտելու նպատակ, բացի դա, «Դատարանի խիստ «անաչառ» լինելը, դատական ակտ կայացնելիս հաստատում է նաև պաշտպանյալիս ցուցմունքների ոչ ամբողջական արտացոլումը դատավճռում, մասնավորապես, ամբաստանյալը, թե նախաքննության և թե դատաքննության փուլում մանրամասն պատճառաբանել է, թե ինչու է ավտոմեքենայից վերցրել դանակ։ Վերջինս դատաքննությամբ նշել է, թե տեսնելով որ անծանոթները մի քանիսն են, նրանցից մեկն էլ բղավոցներով գալիս է դեպի իր կողմը, իր իսկ ապահովության համար վերցրել է դանակը։ Գետնին ընկած վիճակում, անծանոթների հարվածներից պաշտպանվելիս, երբ որ մտածել է, որ ինքը էդտեղից էլ դուրս չի գա ձեռքը գցել է դանակը հանել և սկսել անկանոն շարժումներ անել, այնքան որ իրենից «յան տան», ինքը միտումնավոր որևէ մեկին վնաս տալ չի ցանկացել, իր և տուժողի միջև որևէ թշնամություն չի եղել, ինքը նույնիսկ չի էլ տեսել թե ում է հարվածել։
Դատարանը վերը նշված ցուցմունքն ունկնդրելով, բացի այն, որ անտեսել է ամբաստանյալի ավտոմեքենայից դանակը վերցնելու պատճառաբանությունները, այլ նաև վերջինիս դատաքննական ցուցմունքների «կոնսպեկտած» տարբերակը դատավճռում արտացոլելիս դրանք նույնիսկ չի էլ նշել։
Բացի դա, դատական ակտից խիստ անհասկանալի է, ի վերջո, Դատարանն ինչն է հաստատված համարել, տուժողի մտացածին ցուցմունքը, որ մթության պայմաններում, անձրևոտ օրով, /ի դեպ հենց ինքն է դատաքննությամբ նշել, որ ոչինչ չէր երևում /ինքը միայնակ, ցեխաջրերից մի աննկարագրելի հրաշքով դանակ է գտել և հարվածել Զավեն Գևորգյանին, թե Զավեն Գևորգյանի ցուցմունքները, որոնք դրել է դատավճռի հիմքում և նշել, որ վերջինիս մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է նաև հենց իր իսկ ցուցմունքներով, թեև ամբաստանյալի ցուցմունքներում նկարագրված արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է անհարաժեշտ պաշտպանության վիճակին։
Անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտի իրավաչափության պայմանների հետ կապված ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Արտյոմ Հակոբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 քրեական գործով։ Վերջինս Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղավոր էր ճանաչվել և դատապարտվել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը հիշյալ որոշումը թողել էր օրինական ուժի մեջ։
Քննարկվող գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն էր. իրավաչափ են արդյոք ստորադաս դատարանի այն հետևությունները, որ Ա.Հակոբյանը կատարել է շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով Վ.Պողոսյանի սպանության փորձ՝ այն դեպքում, երբ Վ.Պողոսյանին վնասը հասցվել է նրա կողմից կատարվող ոտնձգության կապակցությամբ և պայմաններում։
Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններին, իսկ 28-րդ կետում անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման վերաբերյալ արտահայտել հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...)Անհրաժեշտ պաշտպանությունը համարժեք չէ ոտնձգությանը, եթե պաշտպանության և ոտնձգության միջև անհամապատասխանությունն ակնհայտ է, այսինքն՝ ոտնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ։ Ընդ որում, ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը պետք է ակնհայտ լինի հենց իր պաշտպանությունն իրականացնողի համար։ Պաշտպանվողը պետք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում։
28. Անհրաժեշտ պաշտպանության համարժեքության գնահատման և որպես արդյունք՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշտ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորության աստիճանի և պաշտպանության միջև համապատասխանությունը:
Օրենքը չի պահանջում, որ պաշտպանվողը կիրառի ոտնձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ։ Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նաև առավել արդյունավետ միջոցներ։
Ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները`
ա) պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան,
բ) ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը,
գ) պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները (սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն),
դ) ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը,
ե) ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն»։
Տվյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ Ա.Հակոբյանի գործողություններն առերևույթ համապատասխանում են անհրաժեշտ պաշտպանության հատկանիշներին։ Նման եզրահանգման Վճռաբեկ դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ա.Հակոբյանի արարքում անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության վեց պայմաններից չորսն ակնհայտորեն առկա են («ա», «գ», «դ» և «ե» ենթակետերով նախատեսվածները)(…):
(…)Սույն քրեական գործով կիրառելի ենք համարում նաև ՀՀ Վճռաբեն դատարանի թիվ ԵԿԴ/0252/01/15 նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, որով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության հարցին։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին՝ վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(...) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրաևքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (...)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տես Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տես, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardu v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(...) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (...)» (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։(...)
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում՝ դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա»։
Վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո տվյալ քրեական գործով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները վերլուծելով, կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ նշված ապացույցները բավարարության տեսանկյունից չեն համապատասխանում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի սահմանած չափորոշիչներին, հետևաբար, Զ.Գևորգյանի մասնակցությունը մեղսագրվող արարքում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորված չէ, իսկ վերջինիս ցուցմունքներում նկատագրված արարքը հանցակազմ չի պարունակում, քանի որ պատճառված վնասն օրենքով համարվում է իրավաչափ(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանը և պաշտպան Ա.Ֆանյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեցին, դատախազ Ա.Առաքելյանը բողոքի դեմ առարկելով` միջնորդեց առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի և պաշտպանի պատճառաբանությունները, դատախազի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել գործով ձեռք բերած ներքոշարադրյալ ապացույցներով:
«Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե «այդ ով է իրենց քրոջը բան ասել»: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել:
Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած «Լեքսուս LX» 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է «էտ ովա մեր քրոջը բան ասե» մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. «արա դու ես մեր քրոջը բան ասել»: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` Արտակ Շաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելով Կարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. «արա խփեց, խփեց», որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փախուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի:
Հատոր 1 գ.թ. 229-234
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է:
Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ:
Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են «Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության:
Հատոր 1 գ.թ. 96-100
Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է «խփին ախպեր» արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել:
Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` «եթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց», և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. «աղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունես», վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին:
Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել:
Հատոր 1 գ.թ. 34-35
Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք:
Հատոր 2 գ.թ. 90-92
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
Հատոր 1 գ.թ. 222-223
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Հատոր 2 գ.թ. 274-275
Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ:
Հատոր 1 գ.թ. 61-69
Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր:
Հատոր 2 գ.թ. 34-40
«Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող «Քանաքեռ» մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` «QANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989» գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը:
Հատոր 2 գ.թ. 113-115
Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով:
Հատոր 2 գ.թ. 272-27»:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Զավեն Գևորգյանի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և հաստատված է համարել Զավեն Գևորգյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, իսկ ամբաստանյալի և պաշտպանի կողմից բերված պատճառաբանությունները հերքվում են նաև հետևյալով:
- Գործի փաստական տվյալներով չի արձանագրվել որևէ հանգամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալ տուժող Կարեն Շաքարյանի, վկաներ Հայկ Մարտիրոսյանի, Արուսյակ Շառոյանի և Քրիստինե Շառոյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ համարելու համար, առավել ևս, որ դրանցում որևէ էական հակասություն չկա, դրանք փոխադարձաբար լրացնում են մեկը մյուսին և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների համակցությամբ թույլատրելի և բավարար են Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորված համարելու համար:
- Արարքը անհրաժեշտ պաշտպանության պայմաններում կատարված լինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի դիտարկումների առումով Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված արարքը գնահատելով Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ 27.08.2010թ-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09, Ա.Թորոսյանի վերաբերյալ 30.03.2012թ-ի թիվ ԵԿԴ/0118/01/11 և Գ.Ասատրյանի վերաբերյալ 18.12.2015թ-ի թիվ ԿԴ3/0028/01/14 որոշումներով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է որ թեև միջադեպը տեղի է ունեցել Կարեն Շաքարյանենց շենքի բակում, սակայն դեպքի օրը ժամը 23-ի սահմաններում Զավեն Գևորգյանը ինքն է զանգահարել տուժողին ու կանչել բակ, որտեղ էլ նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում մոտը եղած դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանի որովայնի շրջանին՝ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
- Զավեն Գևորգյանի ու Կարեն Շաքարյանի միջև, ըստ էության, տեղի է ունեցել փոխադարձ վիճաբանություն ու կռիվ, ինչին միջամտել են նաև ներկա գտնվող անձինք՝ փորձելով այն դադարեցնել ու կռվողներին հանդարտացնել, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է նաև Վահե Կարապետյանի ոտքին՝ նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, որոնց պայմաններում ամբաստանյալի գործողությունները չեն կարող գնահատվել որպես անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում կատարված:
- Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները:
Մասնավորապես, անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այս առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…)33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած(…)»:
Անդրադառնալով սույն գործին ու նաև վերոգրյալ չափանիշներով գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից» վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին ժամը 23-ի սահմաններում Երևանի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով, այսինքն կատարել է հանցանք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ու իրավական վերլուծությունները, գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատմամբ վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թողնել անփոփոխ, պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկմսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
18.09.2018թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԱՔԴ/0094/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՖԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Զ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով:
2016 թվականի մայիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությամբ ու գնահատմամբ հաստատված համարելով Զավեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նրան մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով:
Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատարանը որոշել է նաև իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Պաշտպան Ա.Ֆանյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել, փոփոխել այն, Զավեն Գևորգյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում:
Իր վերաքննիչ բողոքը պաշտպան Ա.Ֆանյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում ենք, որ Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի և անհիմն դատական ակտ՝ թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Մասնավորապես, Դատարանը որոշում կայացնելիս սխալ է կիրառել նյութական օրենքը, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ և 42-րդ հոդվածները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, ԵԿԴ/0252/01/15, ԵԿԴ/0149/01/09, ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումները՝ ինչի արդյունքում խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածը, Դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 35-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 126-127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 366-րդ հոդվածները։
Դատարանը դատական ակտի պատճառաբանական մասում մի շարք նորմերի վկայակոչմամբ, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացությամբ ներառված ապացույցների մեխանիկական վերարտադրությամբ մասնավորապես նշել է հետևյալը. «Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ(…):
(…)Նախ պաշտպանյալս որևէ իր ցուցմունքում և որևէ տեղ չի նշել, որ ինքն է եղել նախահարձակ, Դատարանի նշված «վերլուծությունը» մտացածին է, և պաշտպանության կողմի համար հետապնդում է ամբաստանյալին ամեն գնով դատապարտելու նպատակ, բացի դա, «Դատարանի խիստ «անաչառ» լինելը, դատական ակտ կայացնելիս հաստատում է նաև պաշտպանյալիս ցուցմունքների ոչ ամբողջական արտացոլումը դատավճռում, մասնավորապես, ամբաստանյալը, թե նախաքննության և թե դատաքննության փուլում մանրամասն պատճառաբանել է, թե ինչու է ավտոմեքենայից վերցրել դանակ։ Վերջինս դատաքննությամբ նշել է, թե տեսնելով որ անծանոթները մի քանիսն են, նրանցից մեկն էլ բղավոցներով գալիս է դեպի իր կողմը, իր իսկ ապահովության համար վերցրել է դանակը։ Գետնին ընկած վիճակում, անծանոթների հարվածներից պաշտպանվելիս, երբ որ մտածել է, որ ինքը էդտեղից էլ դուրս չի գա ձեռքը գցել է դանակը հանել և սկսել անկանոն շարժումներ անել, այնքան որ իրենից «յան տան», ինքը միտումնավոր որևէ մեկին վնաս տալ չի ցանկացել, իր և տուժողի միջև որևէ թշնամություն չի եղել, ինքը նույնիսկ չի էլ տեսել թե ում է հարվածել։
Դատարանը վերը նշված ցուցմունքն ունկնդրելով, բացի այն, որ անտեսել է ամբաստանյալի ավտոմեքենայից դանակը վերցնելու պատճառաբանությունները, այլ նաև վերջինիս դատաքննական ցուցմունքների «կոնսպեկտած» տարբերակը դատավճռում արտացոլելիս դրանք նույնիսկ չի էլ նշել։
Բացի դա, դատական ակտից խիստ անհասկանալի է, ի վերջո, Դատարանն ինչն է հաստատված համարել, տուժողի մտացածին ցուցմունքը, որ մթության պայմաններում, անձրևոտ օրով, /ի դեպ հենց ինքն է դատաքննությամբ նշել, որ ոչինչ չէր երևում /ինքը միայնակ, ցեխաջրերից մի աննկարագրելի հրաշքով դանակ է գտել և հարվածել Զավեն Գևորգյանին, թե Զավեն Գևորգյանի ցուցմունքները, որոնք դրել է դատավճռի հիմքում և նշել, որ վերջինիս մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է նաև հենց իր իսկ ցուցմունքներով, թեև ամբաստանյալի ցուցմունքներում նկարագրված արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է անհարաժեշտ պաշտպանության վիճակին։
Անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտի իրավաչափության պայմանների հետ կապված ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Արտյոմ Հակոբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 քրեական գործով։ Վերջինս Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղավոր էր ճանաչվել և դատապարտվել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը հիշյալ որոշումը թողել էր օրինական ուժի մեջ։
Քննարկվող գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն էր. իրավաչափ են արդյոք ստորադաս դատարանի այն հետևությունները, որ Ա.Հակոբյանը կատարել է շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով Վ.Պողոսյանի սպանության փորձ՝ այն դեպքում, երբ Վ.Պողոսյանին վնասը հասցվել է նրա կողմից կատարվող ոտնձգության կապակցությամբ և պայմաններում։
Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններին, իսկ 28-րդ կետում անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման վերաբերյալ արտահայտել հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...)Անհրաժեշտ պաշտպանությունը համարժեք չէ ոտնձգությանը, եթե պաշտպանության և ոտնձգության միջև անհամապատասխանությունն ակնհայտ է, այսինքն՝ ոտնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ։ Ընդ որում, ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը պետք է ակնհայտ լինի հենց իր պաշտպանությունն իրականացնողի համար։ Պաշտպանվողը պետք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում։
28. Անհրաժեշտ պաշտպանության համարժեքության գնահատման և որպես արդյունք՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշտ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորության աստիճանի և պաշտպանության միջև համապատասխանությունը:
Օրենքը չի պահանջում, որ պաշտպանվողը կիրառի ոտնձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ։ Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նաև առավել արդյունավետ միջոցներ։
Ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները`
ա) պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան,
բ) ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը,
գ) պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները (սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն),
դ) ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը,
ե) ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն»։
Տվյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ Ա.Հակոբյանի գործողություններն առերևույթ համապատասխանում են անհրաժեշտ պաշտպանության հատկանիշներին։ Նման եզրահանգման Վճռաբեկ դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ա.Հակոբյանի արարքում անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության վեց պայմաններից չորսն ակնհայտորեն առկա են («ա», «գ», «դ» և «ե» ենթակետերով նախատեսվածները)(…):
(…)Սույն քրեական գործով կիրառելի ենք համարում նաև ՀՀ Վճռաբեն դատարանի թիվ ԵԿԴ/0252/01/15 նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, որով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության հարցին։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին՝ վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(...) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրաևքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (...)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տես Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տես, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardu v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(...) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (...)» (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։(...)
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում՝ դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա»։
Վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո տվյալ քրեական գործով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները վերլուծելով, կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ նշված ապացույցները բավարարության տեսանկյունից չեն համապատասխանում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի սահմանած չափորոշիչներին, հետևաբար, Զ.Գևորգյանի մասնակցությունը մեղսագրվող արարքում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորված չէ, իսկ վերջինիս ցուցմունքներում նկատագրված արարքը հանցակազմ չի պարունակում, քանի որ պատճառված վնասն օրենքով համարվում է իրավաչափ(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանը և պաշտպան Ա.Ֆանյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեցին, դատախազ Ա.Առաքելյանը բողոքի դեմ առարկելով` միջնորդեց առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի և պաշտպանի պատճառաբանությունները, դատախազի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել գործով ձեռք բերած ներքոշարադրյալ ապացույցներով:
«Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե «այդ ով է իրենց քրոջը բան ասել»: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել:
Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած «Լեքսուս LX» 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է «էտ ովա մեր քրոջը բան ասե» մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. «արա դու ես մեր քրոջը բան ասել»: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` Արտակ Շաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելով Կարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. «արա խփեց, խփեց», որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փախուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի:
Հատոր 1 գ.թ. 229-234
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է:
Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ:
Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են «Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության:
Հատոր 1 գ.թ. 96-100
Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է «խփին ախպեր» արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել:
Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` «եթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց», և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. «աղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունես», վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին:
Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել:
Հատոր 1 գ.թ. 34-35
Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք:
Հատոր 2 գ.թ. 90-92
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
Հատոր 1 գ.թ. 222-223
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Հատոր 2 գ.թ. 274-275
Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ:
Հատոր 1 գ.թ. 61-69
Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր:
Հատոր 2 գ.թ. 34-40
«Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող «Քանաքեռ» մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` «QANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989» գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը:
Հատոր 2 գ.թ. 113-115
Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով:
Հատոր 2 գ.թ. 272-27»:
Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Զավեն Գևորգյանի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և հաստատված է համարել Զավեն Գևորգյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, իսկ ամբաստանյալի և պաշտպանի կողմից բերված պատճառաբանությունները հերքվում են նաև հետևյալով:
- Գործի փաստական տվյալներով չի արձանագրվել որևէ հանգամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալ տուժող Կարեն Շաքարյանի, վկաներ Հայկ Մարտիրոսյանի, Արուսյակ Շառոյանի և Քրիստինե Շառոյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ համարելու համար, առավել ևս, որ դրանցում որևէ էական հակասություն չկա, դրանք փոխադարձաբար լրացնում են մեկը մյուսին և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների համակցությամբ թույլատրելի և բավարար են Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորված համարելու համար:
- Արարքը անհրաժեշտ պաշտպանության պայմաններում կատարված լինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի դիտարկումների առումով Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված արարքը գնահատելով Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ 27.08.2010թ-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09, Ա.Թորոսյանի վերաբերյալ 30.03.2012թ-ի թիվ ԵԿԴ/0118/01/11 և Գ.Ասատրյանի վերաբերյալ 18.12.2015թ-ի թիվ ԿԴ3/0028/01/14 որոշումներով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է որ թեև միջադեպը տեղի է ունեցել Կարեն Շաքարյանենց շենքի բակում, սակայն դեպքի օրը ժամը 23-ի սահմաններում Զավեն Գևորգյանը ինքն է զանգահարել տուժողին ու կանչել բակ, որտեղ էլ նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում մոտը եղած դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանի որովայնի շրջանին՝ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս:
- Զավեն Գևորգյանի ու Կարեն Շաքարյանի միջև, ըստ էության, տեղի է ունեցել փոխադարձ վիճաբանություն ու կռիվ, ինչին միջամտել են նաև ներկա գտնվող անձինք՝ փորձելով այն դադարեցնել ու կռվողներին հանդարտացնել, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է նաև Վահե Կարապետյանի ոտքին՝ նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, որոնց պայմաններում ամբաստանյալի գործողությունները չեն կարող գնահատվել որպես անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում կատարված:
- Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները:
Մասնավորապես, անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այս առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…)33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած(…)»:
Անդրադառնալով սույն գործին ու նաև վերոգրյալ չափանիշներով գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից» վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին ժամը 23-ի սահմաններում Երևանի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով, այսինքն կատարել է հանցանք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ու իրավական վերլուծությունները, գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատմամբ վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թողնել անփոփոխ, պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկմսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0094/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ24՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արծրուն Առաքելյանի
պաշտպան Արմինե Ֆանյանի
տուժող Կարեն Շաքարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի /ծնված 1987 թվականի մայիսի 16-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, փաստացի բնակվող` քաղաք Երևան, Քանաքեռ 12-րդ փողոց, 23-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2016 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09109616 քրեական գործը:
2016 թվականի ապրիլի 06-ին Զավեն Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի մայիսի 11-ին Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մայիսի 19-ին թիվ 09109616 ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե ՙայդ ով է իրենց քրոջը բան ասել՚: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել:
Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած ՙԼեքսուս LX՚ 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է ՙէտ ովա մեր քրոջը բան ասե՚ մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. ՙարա դու ես մեր քրոջը բան ասել՚: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` ԱրտակՇաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելովԿարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. ՙարա խփեց, խփեց՚, որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փոխուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի:
Հատոր 1 գ.թ. 229-234
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է:
Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ:
Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինսդ հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել:Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են ՙՄիքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ՚ ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության:
Հատոր 1 գ.թ. 96-100
Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է ՙխփին ախպեր՚ արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել:
Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` ՙեթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց՚, և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. ՙաղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունե±ս՚, վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին:
Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել:
Հատոր 1 գ.թ. 34-35
Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք:
Հատոր 2 գ.թ. 90-92
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
Հատոր 1 գ.թ. 222-223
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Հատոր 2 գ.թ. 274-275
Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ:
Հատոր 1 գ.թ. 61-69
Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր:
Հատոր 2 գ.թ. 34-40
ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող ՙՔանաքեռ՚ մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` ՙQANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989՚ գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը:
Հատոր 2 գ.թ. 113-115
Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. ՙԱրմենՏել՚ ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով:
Հատոր 2 գ.թ. 272-273
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ֆիզիկապես վատառողջ է, խնամքի տակ է գտնվում 2014 թվականին ծնված մեկ մանկահասակ երեխան:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Զավեն Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել նրան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ24՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արծրուն Առաքելյանի
պաշտպան Արմինե Ֆանյանի
տուժող Կարեն Շաքարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի /ծնված 1987 թվականի մայիսի 16-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, փաստացի բնակվող` քաղաք Երևան, Քանաքեռ 12-րդ փողոց, 23-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2016 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09109616 քրեական գործը:
2016 թվականի ապրիլի 06-ին Զավեն Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի մայիսի 11-ին Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2016 թվականի մայիսի 19-ին թիվ 09109616 ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե ՙայդ ով է իրենց քրոջը բան ասել՚: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել:
Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել:
Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած ՙԼեքսուս LX՚ 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է ՙէտ ովա մեր քրոջը բան ասե՚ մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. ՙարա դու ես մեր քրոջը բան ասել՚: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` ԱրտակՇաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելովԿարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. ՙարա խփեց, խփեց՚, որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փոխուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի:
Հատոր 1 գ.թ. 229-234
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է:
Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ:
Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինսդ հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել:Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են ՙՄիքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ՚ ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության:
Հատոր 1 գ.թ. 96-100
Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է ՙխփին ախպեր՚ արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել:
Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` ՙեթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց՚, և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. ՙաղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունե±ս՚, վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին:
Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել:
Հատոր 1 գ.թ. 34-35
Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք:
Հատոր 2 գ.թ. 90-92
Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող:
Հատոր 1 գ.թ. 222-223
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց:
Հատոր 2 գ.թ. 274-275
Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ:
Հատոր 1 գ.թ. 61-69
Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր:
Հատոր 2 գ.թ. 34-40
ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող ՙՔանաքեռ՚ մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` ՙQANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989՚ գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը:
Հատոր 2 գ.թ. 113-115
Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. ՙԱրմենՏել՚ ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով:
Հատոր 2 գ.թ. 272-273
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ֆիզիկապես վատառողջ է, խնամքի տակ է գտնվում 2014 թվականին ծնված մեկ մանկահասակ երեխան:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Զավեն Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել նրան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0094/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 20-05-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09109616 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Զավեն Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 28.03.2016թ. իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հայրանուն | Մաթևոս |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Զավեն Գևորգյանի անձնագիրը |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-05-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 24-05-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Շաքարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատարանի ծանրաբեռնվածության պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-02-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 24-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0094/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ24՚ փետրվարի 2017 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Արծրուն Առաքելյանի պաշտպան Արմինե Ֆանյանի տուժող Կարեն Շաքարյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի /ծնված 1987 թվականի մայիսի 16-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, փաստացի բնակվող` քաղաք Երևան, Քանաքեռ 12-րդ փողոց, 23-րդ տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2016 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09109616 քրեական գործը: 2016 թվականի ապրիլի 06-ին Զավեն Գևորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2016 թվականի մայիսի 11-ին Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2016 թվականի մայիսի 19-ին թիվ 09109616 ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով:՚: Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե ՙայդ ով է իրենց քրոջը բան ասել՚: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել: Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել: Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած ՙԼեքսուս LX՚ 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է ՙէտ ովա մեր քրոջը բան ասե՚ մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող ՙՄերսեդես Բենց՚ մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. ՙարա դու ես մեր քրոջը բան ասել՚: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` ԱրտակՇաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելովԿարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. ՙարա խփեց, խփեց՚, որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փոխուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի: Հատոր 1 գ.թ. 229-234 Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է: Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ: Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինսդ հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել:Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են ՙՄիքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ՚ ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության: Հատոր 1 գ.թ. 96-100 Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է ՙխփին ախպեր՚ արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել: Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` ՙեթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց՚, և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. ՙաղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունե±ս՚, վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին: Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել: Հատոր 1 գ.թ. 34-35 Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք: Հատոր 2 գ.թ. 90-92 Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: Հատոր 1 գ.թ. 222-223 Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց: Հատոր 2 գ.թ. 274-275 Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ: Հատոր 1 գ.թ. 61-69 Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր: Հատոր 2 գ.թ. 34-40 ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող ՙՔանաքեռ՚ մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` ՙQANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989՚ գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն ՙLexus LX 570՚ մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը: Հատոր 2 գ.թ. 113-115 Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. ՙՀայբիզնեսբանկ՚ ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. ՙԱրմենՏել՚ ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. ՙՂ-Տելեկոմ՚ ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով: Հատոր 2 գ.թ. 272-273 Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի մեղավորությունը` դիտավորությամբ Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս պատճառելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված տեղեկանքի` նախկինում դատված չէ: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ֆիզիկապես վատառողջ է, խնամքի տակ է գտնվում 2014 թվականին ծնված մեկ մանկահասակ երեխան: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Զավեն Գևորգյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով: Անդրադառնալով խափանման միջոցին` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել նրան: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 24-02-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր. 1-ինը՝ 254, 2-րդը՝ 329, 3-րդը՝ 136 թերթից: |
| Գործին կից նյութերը | 2-րդ հատորին կցված է Զ. Գևորգյանի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 05-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր. 1-ինը՝ 254, 2-րդը՝ 329, 3-րդը՝ 136 թերթից |
| Գործին կից նյութերը | 2-րդ հատորին կցված է Զ.Գևորգյանի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-04-2017 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 05-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր. 1-ինը՝ 254, 2-րդը՝ 329, 3-րդը՝ 136 թերթից |
| Գործին կից նյութերը | 2-րդ հատորին կցված է Զ.Գևորգյանի ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-6477/17 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 08-02-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 18-02-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 12-03-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 5 հատոր. 1-ինը՝ 254, 2-րդը՝ 329, 3-րդը՝ 136, 4-րդը՝ 99, 5-րդը՝ 132 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-03-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատոր. 1-ինը՝ 254, 2-րդը՝ 329, 3-րդը՝ 136, 4-րդը՝ 99, 5-րդը՝ 132 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0094/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 04-04-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 01-04-2017 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Ֆանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Զավեն Գևորգյան Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի /ՀՀ քր. օր-ի 112 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 3 տարի 6 ամիս ժամկետով / վերաբերյալ 24.02.2017թ. դատավճիռը` Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 07-04-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 07-04-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
Վերաբաշխում
| Ամսաթիվ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Վերաբաշխման հիմքը | Այլ |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 05-05-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեղադրողի և պաշտպանի չներկայանալու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Մեղադրողի դիմումի կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Տուժողի դիրքորոշումը ճշտելու կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 31-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի արձակուրդում գտնվելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Դատարանի կազմի համալրված չլինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի կապակցությամբ դատական նիստը հետաձգվել է: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի վատառողջ լինելու պատճառով դատական նիստը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Վերաբաշխում
| Ամսաթիվ | 26-01-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Վերաբաշխման հիմքը | Ժամանակավոր անաշխատունակություն |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 26-01-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 31-01-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-09-2018 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 18.09.2018թ. քաղաք Երևան ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԱՔԴ/0094/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ԴԱՏԱԽԱԶ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՖԱՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Զ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը Նախաքննական մարմնի կողմից Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով: 2016 թվականի մայիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար: Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությամբ ու գնահատմամբ հաստատված համարելով Զավեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նրան մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով: Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատարանը որոշել է նաև իրեղեն ապացույց ճանաչված` Կարեն Շաքարյանի անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել նրան: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները Պաշտպան Ա.Ֆանյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել, փոփոխել այն, Զավեն Գևորգյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում: Իր վերաքննիչ բողոքը պաշտպան Ա.Ֆանյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Գտնում ենք, որ Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի և անհիմն դատական ակտ՝ թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Մասնավորապես, Դատարանը որոշում կայացնելիս սխալ է կիրառել նյութական օրենքը, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ և 42-րդ հոդվածները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, ԵԿԴ/0252/01/15, ԵԿԴ/0149/01/09, ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումները՝ ինչի արդյունքում խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածը, Դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 35-րդ, 105-րդ, 107-րդ, 126-127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 366-րդ հոդվածները։ Դատարանը դատական ակտի պատճառաբանական մասում մի շարք նորմերի վկայակոչմամբ, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացությամբ ներառված ապացույցների մեխանիկական վերարտադրությամբ մասնավորապես նշել է հետևյալը. «Անդրադառնալով ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի և նրա պաշտպան Արմինե Ֆանյանի այն պատճառաբանություններին, որ ամբաստանյալը Կարեն Շաքարյանին կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնասը պատճառել է պաշտպանվելու նպատակով, դատարանը գտնում է, որ դրանք հերքվել են ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես՝ տուժող Կ.Շաքարյանի, ինչպես նաև ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանի ցուցմունքներով, այն մասին, որ դեպքի նախահարձակը եղել է Զ.Գևորգյանը, և վերջինս դեպքին նախորդող պահին ավտոմեքենայից իջնելիս իր հետ նախապես վերցրել է դանակ(…): (…)Նախ պաշտպանյալս որևէ իր ցուցմունքում և որևէ տեղ չի նշել, որ ինքն է եղել նախահարձակ, Դատարանի նշված «վերլուծությունը» մտացածին է, և պաշտպանության կողմի համար հետապնդում է ամբաստանյալին ամեն գնով դատապարտելու նպատակ, բացի դա, «Դատարանի խիստ «անաչառ» լինելը, դատական ակտ կայացնելիս հաստատում է նաև պաշտպանյալիս ցուցմունքների ոչ ամբողջական արտացոլումը դատավճռում, մասնավորապես, ամբաստանյալը, թե նախաքննության և թե դատաքննության փուլում մանրամասն պատճառաբանել է, թե ինչու է ավտոմեքենայից վերցրել դանակ։ Վերջինս դատաքննությամբ նշել է, թե տեսնելով որ անծանոթները մի քանիսն են, նրանցից մեկն էլ բղավոցներով գալիս է դեպի իր կողմը, իր իսկ ապահովության համար վերցրել է դանակը։ Գետնին ընկած վիճակում, անծանոթների հարվածներից պաշտպանվելիս, երբ որ մտածել է, որ ինքը էդտեղից էլ դուրս չի գա ձեռքը գցել է դանակը հանել և սկսել անկանոն շարժումներ անել, այնքան որ իրենից «յան տան», ինքը միտումնավոր որևէ մեկին վնաս տալ չի ցանկացել, իր և տուժողի միջև որևէ թշնամություն չի եղել, ինքը նույնիսկ չի էլ տեսել թե ում է հարվածել։ Դատարանը վերը նշված ցուցմունքն ունկնդրելով, բացի այն, որ անտեսել է ամբաստանյալի ավտոմեքենայից դանակը վերցնելու պատճառաբանությունները, այլ նաև վերջինիս դատաքննական ցուցմունքների «կոնսպեկտած» տարբերակը դատավճռում արտացոլելիս դրանք նույնիսկ չի էլ նշել։ Բացի դա, դատական ակտից խիստ անհասկանալի է, ի վերջո, Դատարանն ինչն է հաստատված համարել, տուժողի մտացածին ցուցմունքը, որ մթության պայմաններում, անձրևոտ օրով, /ի դեպ հենց ինքն է դատաքննությամբ նշել, որ ոչինչ չէր երևում /ինքը միայնակ, ցեխաջրերից մի աննկարագրելի հրաշքով դանակ է գտել և հարվածել Զավեն Գևորգյանին, թե Զավեն Գևորգյանի ցուցմունքները, որոնք դրել է դատավճռի հիմքում և նշել, որ վերջինիս մեղսագրվող արարքը հիմնավորվում է նաև հենց իր իսկ ցուցմունքներով, թեև ամբաստանյալի ցուցմունքներում նկարագրված արարքն ամբողջությամբ համապատասխանում է անհարաժեշտ պաշտպանության վիճակին։ Անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտի իրավաչափության պայմանների հետ կապված ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Արտյոմ Հակոբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 քրեական գործով։ Վերջինս Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով մեղավոր էր ճանաչվել և դատապարտվել ազատազրկման 8 (ութ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը հիշյալ որոշումը թողել էր օրինական ուժի մեջ։ Քննարկվող գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն էր. իրավաչափ են արդյոք ստորադաս դատարանի այն հետևությունները, որ Ա.Հակոբյանը կատարել է շատերի կյանքի համար վտանգավոր եղանակով Վ.Պողոսյանի սպանության փորձ՝ այն դեպքում, երբ Վ.Պողոսյանին վնասը հասցվել է նրա կողմից կատարվող ոտնձգության կապակցությամբ և պայմաններում։ Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ որոշման 27-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության պայմաններին, իսկ 28-րդ կետում անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման վերաբերյալ արտահայտել հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...)Անհրաժեշտ պաշտպանությունը համարժեք չէ ոտնձգությանը, եթե պաշտպանության և ոտնձգության միջև անհամապատասխանությունն ակնհայտ է, այսինքն՝ ոտնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը տվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ։ Ընդ որում, ոտնձգության և պաշտպանության միջև եղած անհամապատասխանությունը պետք է ակնհայտ լինի հենց իր պաշտպանությունն իրականացնողի համար։ Պաշտպանվողը պետք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ոտնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում։ 28. Անհրաժեշտ պաշտպանության համարժեքության գնահատման և որպես արդյունք՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշտ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորության աստիճանի և պաշտպանության միջև համապատասխանությունը: Օրենքը չի պահանջում, որ պաշտպանվողը կիրառի ոտնձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ։ Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նաև առավել արդյունավետ միջոցներ։ Ոտնձգության և պաշտպանության միջոցների միջև համամասնության խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները` ա) պաշտպանվող բարիքի արժեքավորությունը և այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան, բ) ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը, գ) պաշտպանվողի և ոտնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները (սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը և այլն), դ) ոտնձգողների և պաշտպանվողների քանակը, ե) ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն»։ Տվյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ Ա.Հակոբյանի գործողություններն առերևույթ համապատասխանում են անհրաժեշտ պաշտպանության հատկանիշներին։ Նման եզրահանգման Վճռաբեկ դատարանը եկել է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ա.Հակոբյանի արարքում անհրաժեշտ պաշտպանության իրավաչափության վեց պայմաններից չորսն ակնհայտորեն առկա են («ա», «գ», «դ» և «ե» ենթակետերով նախատեսվածները)(…): (…)Սույն քրեական գործով կիրառելի ենք համարում նաև ՀՀ Վճռաբեն դատարանի թիվ ԵԿԴ/0252/01/15 նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, որով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության հարցին։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են. 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։ 30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին՝ վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։ Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(...) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրաևքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (...)» (տես Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տես Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տես, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardu v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։ Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ 31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(...) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (...)» (տես Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։(...) 31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։ Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում՝ դրա պատճառները։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա»։ Վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո տվյալ քրեական գործով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները վերլուծելով, կարելի է հանգել հետևության առ այն, որ նշված ապացույցները բավարարության տեսանկյունից չեն համապատասխանում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի սահմանած չափորոշիչներին, հետևաբար, Զ.Գևորգյանի մասնակցությունը մեղսագրվող արարքում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հիմնավորված չէ, իսկ վերջինիս ցուցմունքներում նկատագրված արարքը հանցակազմ չի պարունակում, քանի որ պատճառված վնասն օրենքով համարվում է իրավաչափ(…)»: Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանը և պաշտպան Ա.Ֆանյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեցին, դատախազ Ա.Առաքելյանը բողոքի դեմ առարկելով` միջնորդեց առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքում ներկայացված իրենց հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալի և պաշտպանի պատճառաբանությունները, դատախազի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ: Զավեն Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել գործով ձեռք բերած ներքոշարադրյալ ապացույցներով: «Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանը, թեև նախաքննության փուլում նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, սակայն դատաքննության փուլում հայտարարել է, որ Կ.Շաքարյանին մարմնական վնասվածք է պատճառել անզգուշությամբ, որևէ դիտավորություն չի եղել: Դատաքննության փուլում ամբաստանյալը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին երեկոյան գնացել է պապիկի` Քանաքեռ 12-րդ փողոցի 23-րդ տուն, աստիճաններով բարձրանալիս բարձր ձայներ է լսել, և երբ մտել է տուն, տեսել է, որ քեռու փոքր աղջիկը` Արուսյակ Շառոյանը, պապիկի հետ բարձր տոնով վիճել է: Ինքը բարկացել է, գնացել է Արուսյակի սենյակ և հանդիմանել նրան` պապիկի հետ նման տոնով խոսելու համար: Արուսյակը հակառակվել է, ինքն էլ շատ թույլ ապտակել է նրան և դուրս եկել սենյակից: Մի քանի րոպե անց իրեն է զանգահարել քեռու մեծ աղջկա ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ դուրս է եկել տնից, զանգահարել է իր ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը, պայմանավորվել են հանդիպել: Ինքը Հայկին առաջարկել է միասին գնան Կարենենց տուն, նա համաձայնվել է և միասին իր ավտոմեքենայով գնացել են: Հասնելով Կարենենց շենքի բակ` կայանել է ավտոմեքենան, Կարենն արդեն բակում էր: Երբ ցանկացել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իրենց հանդիպակաց երկու ավտոմեքենա է կանգնել, մի ավտոմեքենայից իրեն անծանոթ անձ է իջել և բղավելով եկել դեպի իր ավտոմեքենան, բղավելով հարցրել է, թե «այդ ով է իրենց քրոջը բան ասել»: Ավտոմեքենայից իջնելիս վերցրել է իր փոքր դանակը: Դրանից հետո իրեն անծանոթ երեք-չորս հոգի մոտեցել են իրեն, վիճաբանություն և քաշքշուկ է սկսվել, իրեն գցել են գետին և բազմաթիվ հարվածներ հասցրել, նաև ոտքին ծակոց է զգացել: Ինքը պաշտպանվելու համար դանակով անկանոն շարժումներ է արել, չի նկատել, որ ինչ-որ մեկին հարվածել է, նման դիտավորություն չի ունեցել: Հետագայում է իմացել, որ դանակով Կարենին հարվածել է: Վիճաբանության ընթացքում ինքը մի քանի մարմնական վնասվածք է ստացել այդ թվում` ոտքի վրա երկու տեղից դանակի հարված է եղել: Ամբաստանյալը նշել է նաև, որ վիճաբանության ժամանակ իր ընկեր Հայկին չի տեսել, միայն այն ժամանակ է տեսել, երբ վերջինս մոտեցել է իրեն և ցանկացել օգնել իրեն վեր կենալ, սակայն Հայկին նույնպես սկսել են հարվածել: Նախաքննության փուլում Զ.Գևորգյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, մտնելով տուն, նկատել է, որ մորեղբոր դուստրն անհարգալից տոնով է խուսում պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի հետ: Զայրացած Արուսյակ Շառոյանի պահվածքից, մտնելով վերջինիս ննջասենյակ, նկատողություն է արել նրան պապիկի հետ անհարգալից խոսելու համար և մեկ անգամ ապտակել է վերջինիս: Այնուհետև դուրս է եկել տան պատշգամբ: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել Արուսյակ Շառոյանի քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը և կանչել իրենց տուն: Քանի որ այդ ժամանակ պայմանավորվածություն է ունեցել նաև ընկերոջ` Հայկ Մարտիրոսյանի հետ հանդիպելու և վերջինիցս տեղեկանալով, որ արդեն Քանաքեռ գալու ճանապարհին է, պայմանավորվել են հանդիպել Ավանից դեպի Քանաքեռ տանող նորակառույց բազմաբնակարան շենքերի մոտ: Նշված օրն իր կողմից վարած «Լեքսուս LX» 81 ԼԼ 001 պետհամարանիշի շենքերի մոտ և այնտեղ հանդիպելով Հայկ Մարտիրոսյանին, վերջինիս հետ նշված ավտոմեքենայով գնացել են Կարեն Շաքարյանի շենքի բակ: Հասնելով այնտեղ` ավտոմեքենան կայանել է շենքի բակում` աղբամանների մոտ: Դեռ ավտոմեքենան կայանելու պահին նկատել է, որ Կարեն Շաքարյանը մենակ դուրս է գալիս շենքի մուտքից, սակայն երբ փորձել է իջնել ավտոմեքենայից, նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի մոտ է կանգ առել «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենա, որի վարորդի կողքի նստատեղից դուրս է եկած իրեն անծանոթ երիտասարդը բորբոքված, բարձրաձայն ասել է «էտ ովա մեր քրոջը բան ասե» մտածելով, որ իր և Կարեն Շաքարյանի և անծանոթ երիտասարդների միջև հնարավոր է ծեծկռտուք առաջանա, ավտոմեքենայից իր հետ վերցրել է ծալվող-բացվող դանակը և դրել տաբատի գրպանում: Այնուհետև, մոտենալով իր ավտոմեքենայի ետնամասում հավաքված երիտասարդներին և Կարեն Շաքարյանին, նրանց մեջ գտնվող «Մերսեդես Բենց» մակնիշի ավտոմեքենայից դուրս եկած ագրեսիվ պահվածքով երիտասարդը, դիմելով իրեն ասել է. «արա դու ես մեր քրոջը բան ասել»: Նշված անձին պատասխանել է, որ մինչև իրենց քույրը լինելը իր քույրն է, սակայն խոսքը դեռ չավարտած, Կարեն Շաքարյանը, վերջինիս եղբայրը` Արտակ Շաքարյանը և նրանց մոտ 6-7 ընկերները, որոնց չի ճանաչում, հարձակվել են իր վրա, ձեռքերով և ոտքերով սկսել են հարվածել իր մարմնի տարբեր մասերին, որի արդյունքում ինքը մեջքի վրա վայր է ընկել: Այդ ժամանակ աջ ոտքի ազդրի շրջանում սուր ծակող ցավ է զգացել: Այնուհետև նկատել է, որ իր ավտոմեքենայի սրահից դուրս է եկել ընկերը` Հայկ Մարտիրոսյանը: Վերջինիս նկատելով Կարեն Շաքարյանը և իրեն ծեծի ենթարկող մի քանի անձինք գնացել են դեպի Հայկ Մարտիրոսյանը: Այդ ընթացքում օգտվելով առիթից արագ ոտքի է կանգնել, սակայն իրեն նկատելով Կարեն Շաքարյանը փորձել է մոտենալ իրեն, որի ժամանակ իր աջ գրպանում եղած ծալվող-բացվող դանակով հարվածել է վերջինիս որովայնի շրջանին և դանակով անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող մյուս անձանց ուղղությամբ: Կարեն Շաքարյանին դանակով հարվածելուց հետո վերջինս սկսել է բղավել. «արա խփեց, խփեց», որից հետո իր հետ վիճաբանած երիտասարդները մի պահ կանգ են առել: Հայկ Մարտիրոսյանը, օգտվելով ստեղծված վիճակից, շենքի ետնամասով դիմել է փախուստի, իսկ ինքն իր մոտ եղած դանակը գցելով շենքի բակում` աղբամանների ուղղությամբ, նստել է իր «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենան և դիմել է փախուստի: Հատոր 1 գ.թ. 229-234 Ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Կարեն Շաքարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան, երբ աշխատանքից վերադարձել է տուն, կնոջից տեղեկացել է, որ նրա քույրը` Արուսյակ Շառոյանը վիճել է հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ և այդ կապակցությամբ ցանկացել է դիմել ոստիկանություն, սակայն ինքը թույլ չի տվել` ասելով, որ ամոթ է, կարիք չկա: Դրանից հետո ինքը զանգահարել է Զավենին և առաջարկել հանդիպել` կատարված մասին խոսելու համար: Զավենը եկել է իրենց շենքի բակ` ընկերոջ հետ, իսկ ինքը եղել է մենակ: Զավենի ընկերն ավտոմեքենայից չի իջել: Ինքն ու Զավենը սկսել են խոսել, խոսակցությունը վերածվել է վիճաբանության, որի ընթացքում էլ նկատել է, որ իր որովայնի շրջանում վնասվածք ունի, հստակ չի կարող ասել, թե ով է իրեն հարվածել: Տուժողը նշել է, որ մինչև վիճաբանությունը Զավենի մոտ դանակ չի տեսել, միայն հետո է նկատել գետնին ընկած դանակը: Դրանից հետո զանգահարել է եղբորը, խնդրել գալ ու իրեն տանել, քանի որ որովայնի շրջանում արյունահոսել է: Տուժողը միաժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալից բողոք կամ պահանջ չունի, հաշտվել են միմյանց հետ: Նախաքննության փուլում տուժող Կարեն Շաքարյանը ցուցմունք է տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 19:00-ից 20:00-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատանքից վերադարձել է տուն: Նույն օրը` ժամը 21:00-ի սահմաններում, նկատել է, որ կինը` Քրիստինե Շառոյանը բորբոքված խոսում է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ: Այնուհետև վերջինիցս տեղեկացել է, որ հորաքրոջ որդին` Զավեն Գևորգյանը, վիճել է քրոջ` Արուսյակ Շառոյանի հետ, որի ընթացքում ապտակել է վերջինիս: Միաժամանակ տեղեկանալով, որ Արուսյակ Շառոյանը կատարվածի կապակցությամբ ցանկանում է զանգահարել ոստիկանություն, կնոջն ասել է, որ կարիք չկա ոստիկանություն զանգահարելու, քանի որ ինքը կատարվածի շուրջ կզրուցի Զավեն Գևորգյանի հետ: Այնուհետև զանգահարել է վերջինիս և կանչել իրենց տուն` զրուցելու: Շուրջ 5-10 րոպե անց իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և հայտնել, որ արդեն գտնվում է իրենց շենքի բակում և իրենից պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև իրենց շենքի բակում հանդիպելով Զավեն Գևորգյանին, վերջինիս հարցրել է, թե ինչու է ապտակել Արուսյակ Շառոյանին, սակայն Զավեն Գևորգյանը ոչ մի կոնկրետ պատասխան չի տվել և իր հարցին պատասխանել է, որ լավ է արել: Այնուհետև իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս հեռացել է իրենց շենքի բակից: Դրանից հետո` մոտ 1 ժամ անց` ժամը 23:00-ի սահմաններում, կրկին իրեն է զանգահարել Զավեն Գևորգյանը և պահանջել է իջնել շենքի բակ: Այնուհետև շենքի բակում կայանված Զավեն Գևորգյանի ավտոմեքենայի սրահում նկատելով վերջինիս ընկերոջը, դիտողություն է արել Զավեն Գևորգյանն իր հետ հանդիպմանը մենակ չգալու համար, որից հետո իր և Զավեն Գևորգյանի միջև քաշքշուկ է առաջացել: Վերջինիս հետ միմյանց դեմ-դիմաց կռվելու ընթացքում նկատել է, որ Զավեն Գևորգյանն ինչ-որ առարկայով հարվածել է իր որովայնի շրջանին: Ձեռքով շոշափելով որովայնը և տեսնելով, որ այնտեղից արյունահոսում է, հասկացել է, որ վերջինս իրեն դանակով է հարվածել: Այնուհետև վիճաբանության վայրում նկատելով գետնին գցած դանակը, վերցրել է այն և անկանոն շարժումներ կատարել իր հետ վիճաբանող Զավեն Գևորգյանի ուղղությամբ: Ըստ իր կարծիքի` ինքն է դանակով հարվածել և մարմնական վնասվածք պատճառել Զավեն Գևորգյանին: Դրանից հետո եղբայրները` Արտակ և Արմեն Շաքարյանները, իրեն տեղափոխել են «Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ, որտեղ էլ ենթարկվել է վիրահատության: Հատոր 1 գ.թ. 96-100 Վկա Հայկ Մարտիրոսյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքները և ցուցմունք տվել, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` առավոտյան, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ հեռախոսով պայմանավորվել են հանդիպել, զբոսնել, երեկոյան Զավենը զանգահարել է իրեն և ասել, որ կարող են հանդիպել, ինքն ասել է, որ կգա Քանաքեռ և այնտեղից միասին կգնան ինչ-որ տեղ: Երբ հասել է Զավենի տան մոտ, Զավենն ասել է, որ պետք է նախ Կարենին տեսնի, որից հետո կարող են գնալ: Ինքն իր ավտոմեքենան թողել է Զավենենց տան մոտ, Զավենի ավտոմեքենայով գնացել են Կարենենց շենքի բակ, Զավենն իջել է ավտոմեքենայից, ինքը սպասել է ավտոմեքենայի մեջ: Այնուհետև իրենց ավտոմեքենայի դիմաց կայանվել է արծաթագույն սեդան դասի ավտոմեքենա, որից իջել է 2 երիտասարդ, մոտեցել Զավենին, Զավենը մի քանի վայրկյան զրուցել են, որից հետո ինքը լսել է բղավոցներ, հասկացել է, որ վիճաբանություն է, իջել է ավտոմեքենայից ու գնացել նրանց մոտ: Տեսել է, որ Զավենն ընկած է գետնին և 4-5 հոգի ծեծել են նրան: Ինքը միջամտել է, հարվածել, հրել, հետո փորձել Զավենին բարձրացնել գետնից, սակայն մոտ 3 հոգի սկսել են իրեն հարվածել: Այդ պահին լսել է «խփին ախպեր» արտահայտությունը, մի պահ բոլորը կանգնել են, ինքը տեսնելով, որ կարող է փախչել, փախել է: Ինքը դանակ չի տեսել, չի տեսել նաև, որ Կարենը հարվածի Զավենին: Դեպքի հաջորդ օրը զանգահարել է Զավենին, սակայն նա չի պատասխանել, զանգահարել, խոսել է Զավենի մոր հետ, որից հետո գնացել է Քանաքեռ, Զավենի մոր հետ գնացել են հիվանդանոց` Զավենի մոտ: Վիճաբանության հետևանքով Զավենն ստացել էր մարմնական վնասվածքներ, ոտքի վրա կային ծակած-կտրած վերքեր, իսկ մարմնին` կապտուկներ: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Կարենը լուրջ վնասված է ստացել, և երբ խոսել է Զավենի հետ, վերջինս ասել է, որ դա ինքն է արել: Ենթադրում է, որ Զավենը պաշտպանվելու նպատակով է դանակով հարվածել: Վկա Արուսյակ Շառոյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:30-ի սահմաններում, վերադառնալով տուն, պապիկի` Խաչիկ Շառոյանի ննջասենյակում զրուցել է վերջինիս հետ` տատիկի առողջական խնդիրների հետ կապված: Պապիկը խոսակցության ընթացքում իրեն հայտնել է, որ տատիկի բուժման կազմակերպումը դուր չի եկել հորաքրոջը, ինչի կապակցությամբ վերջինս ցանկանում է հիվանդանոցից դուրս գրել տատիկին: Ինքը պապիկին պատասխանել է` «եթե քո աղջիկը դժգոհ է ուրեմն թող դուրս գրի և տանի ավելի լավ հիվանդանոց», և դուրս գալով պապիկի ննջասենյակից մտել է իր ննջասենյակ: Իր հետևից ննջասենյակ է մտել Զավեն Գևորգյանը և զայրացած դիմելով իրեն` հարցրել է. «աղջիկդ ասելով մորս ի նկատի ունես», վերջինիս պատասխանել է, որ այո, որից հետո Զավեն Գևորգյանը մեկ անգամ ապտակել է իրեն և դուրս եկել ննջասենյակից: Հուզված վերջինիս պահվածքից զանգահարել է քրոջը` Քրիստինե Շառոյանին, պատմել է կատարվածի մասին և խնդրել է զանգահարել ոստիկանություն: Այնուհետև 2016 թվականի մարտի 29-ին` առավոտյան, իրեն է զանգահարել մյուս քույրը` Զոյա Շառոյանը և հայտնել, որ քրոջ ամուսինը` Կարեն Շաքարյանը, վիճել է Զավեն Գևորգյանի հետ, ինչի հետևանքով Կարեն Շաքարյանին տեղափոխել են հիվանդանոց: Նույն օրը հիվանդանոցում քույրը` Քրիստինե Շառոյանը, իրեն հայտնել է, որ երբ ինքը պատմել է վերջինիս Զավեն Գևորգյանի կողմից ապտակ ստանալու մասին, դրանից հետո վերջինս և Կարեն Շաքարյանը հանդիպել են միմյանց, վիճել են, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանին: Վկա Քրիստինե Շառոյանը դատաքննության փուլում օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, միաժամանակ պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, ամուսնու բջջայինին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինս դուրս է եկել տնից: Դրանից մոտ 5 րոպե անց շենքի բակից տղամարդու բղավոց է լսել, որը նմանեցրել է ամուսնու ձայնին: Անմիջապես դուրս է եկել, սակայն ոչ ոքի չի տեսել: Այնուհետև ամուսնու եղբորից իմացել է, որ ամուսինը և հորաքրոջ որդին սուր կտրող ծակող առարկայով պատճառված վնասվածքով գտնվում են հիվանդանոցում: Նույն օրը հիվանդանոցում ամուսնուն տեսակցելու ժամանակ վերջինիցս իմացել է, որ նա վիճաբանել է իր հորաքրոջ որդու` Զավեն Գևորգյանի հետ, որի ժամանակ էլ ստացել է մարմնական վնասվածքը, սակայն վեճի պատճառների մասին ոչինչ չի ասել: Հատոր 1 գ.թ. 34-35 Կարեն Շաքարյանի և Զավեն Գևորգյանի առերեսման արձանագրության համաձայն` Կարեն Շաքարյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին` երեկոյան ժամին, եկել է իրենց շենքի բակ, որտեղ ինքը վերջինիցս փորձել է պարզաբանումներ կատարել նրա կողմից Արուսյակ Շառոյանին ապտակելու պատճառների մասին, սակայն իր և Զավեն Գևորգյանի միջև խոսակցությունը չի ստացվել և վերջինս զայրացած հեռացել է շենքի բակից: Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց իրեն կրկին զանգահարել է Զավեն Գևորգյանը և կանչել շենիք բակ, որտեղ իր և Զավեն Գևորգյանի միջև վիճաբանություն է առաջացել: Զավեն Գևորգյանը պնդել է նախաքննության ընթացքում տված իր ցուցմունքը, որ ինքն է իր մոտ եղած դանակով հարվածել Կարեն Շաքարյանին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածք: Հատոր 2 գ.թ. 90-92 Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 0538/հ եզրակացության համաձայն` Կարեն Շաքարյանի մարմնական վնասվածքներն ըստ ներկայացված բժշկական փստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների` որովայնի առաջային պատի կտրած-ծակած թափանցող վերքի ձևով, ուղեկցված լյարդի վնասումով, ներքին արյունահոսությունով, հասցվել է ծակող-կտրող գործիքով, հնարավոր է որոշմամբ նշված ժամկետում, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս` կյանքին վտանգ սպառնացող: Հատոր 1 գ.թ. 222-223 Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման համաձայն` դեպքի ժամանակ Կարեն Շաքարյանի հագին եղած անթև շապիկը և սպորտային վերնազգեստը ճանաչվել են իրեղեն ապացույց: Հատոր 2 գ.թ. 274-275 Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակը, որտեղ 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի հետ միասին վիճաբանել է վերջինիս մորեղբոր դստեր ամուսնու և նրա ընկերների հետ: Հատոր 1 գ.թ. 61-69 Բջջային հեռախոսահամրների վերծանումների զննման արձանագրության համաձայն` Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 21:43:34-ին, 22:27:46-ին, 22:54:46-ին և 23:04:11-ին կատարված ելքային զանգերը, ինչպես նաև նույն օրը` ժամը 22:00:11-ին, 23:01:37-ին, 23:05:11-ին և 23:10:05-ին ստացված մուտքային զանգերը սպասարկվել են Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72 հասցեում տեղակայված ալեհավաք կայանի կողմից: Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարից 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:04:11-ին ելքային զանգ է կատարվել տուժող Կարեն Շաքարյանի 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարին, իսկ վերջինիս 093-80-40-22 բջջային հեռախոսահամարից Զավեն Գևորգյանի 077-83-77-77 բջջային հեռախոսահամարին ժամը 22:18:11-ին և 22:34:19-ին ստացվել են մուտքային հեռախոսազանգեր: Հատոր 2 գ.թ. 34-40 «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/9 հասցեում գտնվող «Քանաքեռ» մասնաճյուղի առաջին տեսահսկման սարքերի 28.03.2016թ. ժամը 21:00-ից 24:00-ին ընկած ժամանակահատվածի տեսագրությունների լազերային սկավառակի զննման արձանագրության համաձայն` «QANAQER-Camera_QANAQER_20160328222721_20160328230450_98468989» գրառմամբ ֆայլում առկա տեսագրությունն սկսվում է 22:22:21-ից, ավարտվում է 23:04:48-ին, տեսագրության ժամը` 23:03:28-ից ժամը 23:04:05-ին Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակ տանող ավտոճանապարհով դեպի տեսագրող սարքի ուղղությամբ ընթանում է արծաթագույն «Lexus LX 570» մակնիշի ավտոմեքենա, որը վերոհիշյալ շենքի 2-րդ մուտքի դիմացի հատվածից կատարում է շրջադարձ և ընթանում է վերոհիշյալ շենքի 1-ին մուտքի կողմ և կորում է տեսանկարահանող սարքի տեսադաշտից: Զննության մասնակից Հայկ Մարտիրոսյանի հայտարարությամբ` տեսագրությունում երևացող ավտոմեքենան ընկերոջ` Զավեն Գևորգյանի կողմից 28.03.2016թ.-ին վարած ավտոմեքենան է, որի սրահում վերջինիս հետ գտնվել է նաև ինքը: Հատոր 2 գ.թ. 113-115 Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև ապացույց ճանաչված 18.04.2016թ. «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ-ից ստացված լազերային սկավառակով, 11.04.2016թ. «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ից և 13.04.2016թ. «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից ստացված բջջային հեռախոսահամարների լազերային սկավառակներով: Հատոր 2 գ.թ. 272-27»: Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Զավեն Գևորգյանի կողմից կատարված հանցանքը հիմնավորված և նրա մեղավորությունը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է ճիշտ հետևության և հաստատված է համարել Զավեն Գևորգյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, իսկ ամբաստանյալի և պաշտպանի կողմից բերված պատճառաբանությունները հերքվում են նաև հետևյալով: - Գործի փաստական տվյալներով չի արձանագրվել որևէ հանգամանք, որը կարող էր բավարար հիմք հանդիսանալ տուժող Կարեն Շաքարյանի, վկաներ Հայկ Մարտիրոսյանի, Արուսյակ Շառոյանի և Քրիստինե Շառոյանի ցուցմունքներն անարժանահավատ համարելու համար, առավել ևս, որ դրանցում որևէ էական հակասություն չկա, դրանք փոխադարձաբար լրացնում են մեկը մյուսին և գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցների համակցությամբ թույլատրելի և բավարար են Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված հանցանքը հիմնավորված համարելու համար: - Արարքը անհրաժեշտ պաշտպանության պայմաններում կատարված լինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի դիտարկումների առումով Զավեն Գևորգյանին մեղսագրված արարքը գնահատելով Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ 27.08.2010թ-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09, Ա.Թորոսյանի վերաբերյալ 30.03.2012թ-ի թիվ ԵԿԴ/0118/01/11 և Գ.Ասատրյանի վերաբերյալ 18.12.2015թ-ի թիվ ԿԴ3/0028/01/14 որոշումներով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է որ թեև միջադեպը տեղի է ունեցել Կարեն Շաքարյանենց շենքի բակում, սակայն դեպքի օրը ժամը 23-ի սահմաններում Զավեն Գևորգյանը ինքն է զանգահարել տուժողին ու կանչել բակ, որտեղ էլ նրանց միջև ծագած վիճաբանության ընթացքում մոտը եղած դանակով հարվածել է Կարեն Շաքարյանի որովայնի շրջանին՝ նրա առողջությանը պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս: - Զավեն Գևորգյանի ու Կարեն Շաքարյանի միջև, ըստ էության, տեղի է ունեցել փոխադարձ վիճաբանություն ու կռիվ, ինչին միջամտել են նաև ներկա գտնվող անձինք՝ փորձելով այն դադարեցնել ու կռվողներին հանդարտացնել, որի ընթացքում Զավեն Գևորգյանը դանակով հարվածել է նաև Վահե Կարապետյանի ոտքին՝ նրա առողջությանը պատճառելով թեթև վնաս, որոնց պայմաններում ամբաստանյալի գործողությունները չեն կարող գնահատվել որպես անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում կատարված: - Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից պահպանվել են ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատություների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի, ինչպես նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները: Մասնավորապես, անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: Այս առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…)33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց: Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում: Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…): Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը): Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած(…)»: Անդրադառնալով սույն գործին ու նաև վերոգրյալ չափանիշներով գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ «հիմնավոր կասկածից» վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատվում է, որ Զավեն Գևորգյանը 2016 թվականի մարտի 28-ին ժամը 23-ի սահմաններում Երևանի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով, այսինքն կատարել է հանցանք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին: Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն ու իրավական վերլուծությունները, գործով ձեռք բերված ապացույցների գնահատմամբ վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, ուստի վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով թողնել անփոփոխ, պաշտպան Ա.Ֆանյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկմսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-09-2018 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 30-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:15 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 30-11-2018 |
|---|---|
| Մեղադրյալ/ Դատապարտյալ | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 01-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 2 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 1 |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Որոշման բովանդակություն | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ 30.11.2018թ. քաղաք Երևան ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԱՔԴ/0094/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՖԱՆՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Զ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԱՔԴ/0094/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի (այսուհետ նաև՝ Համաներման մասին օրենք) կիրառման հարցը Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննական մարմնի կողմից Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի մարտի 28-ին` ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 72/2 շենքի բակում, իր կողմից մորեղբոր կրտսեր դստերը նկատողություն կատարելու հարցի շուրջ վիճաբանել է վերջինիս քրոջ ամուսնու` Կարեն Վլադիմիրի Շաքարյանի հետ, որի ընթացքում իր մոտ եղած դանակով դիտավորությամբ հարվածել է նրա որովայնի շրջանին` պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող առողջությանը ծանր վնաս` որովայնի պատի` աջ ենթաթուլակողային շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վերք` լյարդի ձախ բլթի վնասումով: 2016 թվականի մայիսի 19-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար: Դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությամբ ու գնահատմամբ հաստատված համարելով Զավեն Գևորգյանին առաջադրված մեղադրանքը, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նրան մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով: Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Պաշտպան Ա.Ֆանյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել, փոփոխել այն, Զավեն Գևորգյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում: 2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ին որոշմամբ ՀՀ վերաքննիչ դատարանը պաշտպան Ա.Ֆանյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողել անփոփոխ։ ՀՀ Ազգային Ժողովի կողմից 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին ընդունվել է «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքը, որն ուժի մեջ է մտել 2018 թվականի նոյեմբերի 06-ին: Ամբաստանյալ Զ.Գևորգյանը և նրա պաշտպան Ա.Ֆանյանը միջնորդություն են ներկայացրել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ խնդրելով կիրառել Համաներման մասին օրենքը և Զավեն Գևորգյանին ազատել թիվ ԵԱՔԴ/0094/01/16 գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից : Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանության կողմի միջնորդությունը ամբաստանյալ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 01-ին ընդունված ՀՀ օրենքի կիրառման հարցը, հանգում է հետևության, որ այն պետք է բավարարել, հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»: Համաներման մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` Համաներման մասին օրենքը կարգավորում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու հետ կապված հարաբերությունները։ Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` համաներում հայտարարելով պետք է պատժից ազատել առավելագույնը չորս տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի դատապարտված անձանց: Զավեն Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 3 տարի 6 ամիս ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Մասնավորապես` Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասի 5-րդ կետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն գլուխները, հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: Դրանց շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը: Սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են նաև Համաներման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով վերոգրյալը և նկատի ունենալով, որ Զավեն Գևորգյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը, գտնում է, որ Համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ նրան պետք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ դատարանի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից: Վերաքննիչ դատարանը, վերը նշված հիմնավորմամբ գտնում է նաև, որ Զավեն Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիման վրա Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 24-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում պատժից: Զավեն Մաթևոսի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 04-02-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատորից. 254, 329, 136 , 99, 124 թերթերից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 04-02-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 5 հատորից. 254, 329, 136 , 99, 124 թերթերից: |
| Ուր | Երևան քաղաքի դատարան |
| Գրության համարը | Ե-3577/19 |