ԵԱՔԴ/0068/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈ`

Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Դ.Աղաջանյանի
պաշտպան` Լ.Գասպարյանի
տուժող` Բ.Թոփակյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի, ծնված 1974 թվականի մարտի 1-ին, Ախթալա քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է ՀՀ, Լոռու մարզ, ք.Ալավերդի, Սանահին Սարահարթ, 2/3 շենք, բնակարան 25, փաստացի բնակվում է ք.Երևան, Ոսկանյան 54 տուն:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:


1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14809615 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանին 2016 թվականի ապրիլի 7-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի հունիսի 15-ից մինչև օգոստոսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում, հանդիսանալով Ա.Խաչատրյան 12 հասցեում գործող <<Արտաշես Ոսկանյան>> ԱՁ-ի հսկիչ-վաճառողուհին, յուրացրել է պահպանման համար իրեն վստահված խոշոր չափերի հասնող` 1.403.410 ՀՀ դրամ գումար ընդհանուր արժողությամբ ապրանքներ և գումար:
Ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի նկատմամբ 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի ապրիլի 22-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Լ.Գասպարյանը միացավ միջնորդությանը:
Տուժող Բաբկեն Թոփակյանը նշեց, որ հանցագործությամբ իրեն պատճառված 1.403.410 ՀՀ դրամ վնասից 180.000 ՀՀ դրամը հատուցվել է և ամբաստանյալ Ս.Ալիխանյանի նկատմամբ ներկայացնում է 1.223.410 (մեկ միլիոն երկու հարյուր քսաներեք հազար չորս հարյուր տաս) ՀՀ դրամ քաղ. հայց` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված և չհատուցված վնասի փոխհատուցում:
Միաժամանակ նշեց, որ ամբաստանյալ Ս.Ալիխանյանից բողոք, պահանջ չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ և խնդրում է Ս.Ալիխանյանի նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Մեղադրող Գ.Աղաջանյանը մեղադրական եզրակացությամբ առարկել է արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ, սակայն դատական նիստի ընթացքում մեղադրող Դ.Աղաջանյանը փոխեց դիրքորոշումը և չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի կողմից յուրացումը`Ս.Ալիխանյանին վստահված Բ.Թոփակյանի գույքի խոշոր չափերով հափշտակությունը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ:
<<Աստղիկ>> բժշկական կենտրոնի կողմից տրված էպիկրիզի համաձայն Ս.Ալիխանյանի մոտ ախտորոշվել է ձվարանների դիսֆունկցիա ռեպրոդուկտիվ շրջանում:
Ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորությանը աստիճանը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, առողջական վիճակը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Ս.Ալիխանյանը հանցագործությամբ պատճառված 1.403.410 ՀՀ դրամ վնասից 180.000 ՀՀ դրամը վճարել է և պատրաստակամություն է հայտնել մնացածը վճարելու, որպիսի պայմաններում տուժող Բ.Թոփակյանը խնդրել է վերջինիս նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Վերը հիշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
(…):
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը:
Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը:
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Տուժող Բաբկեն Հարությունի Թոփակյանն որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնաս խնդրել է ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանից բռնագանձել 1.223.410 (մեկ միլիոն երկու հարյուր քսաներեք հազար չորս հարյուր տաս) ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ տուժող Բաբկեն Հարությունի Թոփակյանի ներկայացրած քաղ.հայցը պետք է բավարարել և ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանից հօգուտ տուժող Բաբկեն Հարությունի Թոփակյանի պետք է բռնագանձել 1.223.410 (մեկ միլիոն երկու հարյուր քսաներեք հազար չորս հարյուր տաս) ՀՀ դրամ գումար` որպես Բ.Թոփակյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ չկան:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`


ՎՃՌԵՑ

Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել` տուգանք ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 500 (հինգ հարյուր)-ապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Տուժող Բաբկեն Հարությունի Թոփակյանի քաղ. հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Սուսաննա Սուրենի Ալիխանյանից հօգուտ տուժող Բաբկեն Հարությունի Թոփակյանի բռնագանձել 1.223.410 (մեկ միլիոն երկու հարյուր քսաներեք հազար չորս հարյուր տաս) ՀՀ դրամ` որպես Բ.Թոփակյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ