Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0067/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
1.14
Պատասխանող
Լյովա Թորոսյան Բաղիշ
Լյովա Թորոսյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արսեն Նիկողոսյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-12 | 12:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-20 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-20 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-19 | 14:00 | 6 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0067/01/16
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
12 օգոստոսի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ` Կ. Գրեյանի
Ա.Վարդանյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Ա.Առաքելյանի,
ամբաստանյալ՝ Լ.Թորոսյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի` ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթգիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Կարախանյանի կողմից 2016 թվականի հունվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է 09101916 նախաքննական համարով քրեական գործը:
2016 թվականի հունվարի 19–ին որոշում է կայացվել Ռոբերտ Ամբերտի Դումոյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով։
2016 թվականի սեպտեմբերի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։
2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2016 թվականի փետրվարի 12–ին Լյովա Թորոսյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթունի բաժին։
2016 թվականի ապրիլի 16–ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2016 թվականի ապրիլի 26–ին Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և 2016 թվականի ապրիլի 27–ին հանձնվել է Ա.Նիկողոսյանին։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում։
2016 թվականի մայիսի 12–ին կայացվել է քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշում։
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
2. Մեղադրական եզրակացության համաձան` քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը.
«2015 թվականի հոկտեմբերին գործով մեղադրյալ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ծանոթացել է Անահիտ Աղանիկյանի հետ։ Ծանոթությունից մի քանի օր անց, Լյովա Թորոսյանը գնացել է Անահիտ Աղանիկյանի` Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23 շենքի 11 բնակարան, որտեղ ծանոթացել է նույն տանը վերջինիս հետ համատեղ բնակվող Ռոբերտ Դումոյանի հետ։ Նրանք զրուցել են ընկույզ գնելու և կենցաղային հարցերի շուրջ։ Նախնական պայմանավորվածության համաձայն, Ռոբերտ Դումոյանը ցանկություն է հայտնել Լյովա Թորոսյանի կողմից լավ որակի ընկույզ բերելու դեպքում նրանից գնել այն։ Դրանից հետո Լյովա Թորոսյանը և Ռոբերտ Դումոյանը մի քանի անգամ հանդիպել են, սակայն վերջինս Լյովա Թորոսյանի կողմից տարված ընկույզը չի հավանել և չի գնել։ Լյովա Թորոսյանի ու Ռոբերտ Դումոյանի միջև այդ կապակցությամբ լարված հարաբերություններ են առաջացել և նրանք այլևս չեն շփվել։ Լյովա Թորոսյանը և Անահիտ Աղանիկյանը շարունակել են իրենց շփումը և գտնվել նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ Այդ ընթացքում Լյովա Թորոսյանը սիրահարվել է Անահիտ Աղանիկյանին և 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի 23 շենքի հետմանասում, նկատել է Ռոբերտ Դումոյանին, հետևից աննկատ մոտեցել է վերջինիս և խանդի հողի վրա, գործով չպարզված առարկայով մեկ անգամ հարվածել է Ռոբերտ Դումոյանի գլխին` դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով առողջության թեթև վնաս` առողջության` կարճատև քայքայումով` գլխի ճակատագագաթային շրջանի սալջարդ` վերքի ու գագուղեղային վնասվածքի ձևով և վազելով դիմել է փախուստի։ Հարվածի հետևանքով Ռոբերտ Դումոյանը վայր է ընկել գետնին և այդ ժամանակ տեսել է, որ Լյովա Թորոսյանը վազքով մոտեցել է մի տաքսի ավտոմեքենայի ու դրանով հեռացել»։
Նկարագրված հանցավոր արարքը կատարելու համար 2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բախիշի Թորոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։
Առաջադրված մեղադրանքում Լյովա Թորոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և խոստովանական ցուցմունք տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23–րդ շենքի հետնամասում ինքն է հարվածել Ռ.Դումոյանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։
3. 2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Ռոբերտ Դումոյանի դիմումը` հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ.
«(…) Նախկինում ես հայտնել էի, որ բողոքում եմ ինձ մարմնական վնասվածք հասցրած Լյովա Թորոսյանի դեմ, սակայն այժմ հայտնում եմ, որ ես հաշտվել եմ նրա հետ, նրա դեմ որևէ բողոք չունեմ և չեն ցանկանում, որպեսզի նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության, ուստի խնդրում եմ նրա դեմ հարուցված քրեական գործը կարճել` հիմք ընդունելով դիմումս»։
2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի դիմումը հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ.
«Դիմում եմ Ձեզ այն մասին, որ ես ընդունում եմ մեղքս, որ Ռոբերտ Դումոյանին ես եմ պատճառել մարմնական վնաս, զղջում եմ կատարածիս համար, ներողություն եմ խնդրել Ռ.Դումոյանից, հաշտվել եմ նրա հետ և դեմ չեմ ու չեմ առարկում, որ իմ նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործի վարույթի կարճվի տուժողի հետ հաշտության հիմքով»։
4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում 2016 թվականի օգոստոսի 12–ին ստացվել է բնակարան այցելելու մասին արձանագրություն հետևյալ բովանդակությամբ.
«Ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթուն բաժնի ՀՈԲ–ի տեսուչ ոստ. լ.–նտ Գ.Թամամյանս ներկայությամբ ք.Երևան, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի` կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանից ստացված գրության հիման վրա ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 11։15–ին եղա ք.Երաև, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի հասցեում` նպատակ ունենալով Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանին ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 12։00–ին բերման ենթարկել վերը նշված դատարան։
Այցելությամբ պարզվեց, որ Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանը չի բնակվում վերը նշված հասցեում և ըստ նույն հասցեի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի բանավոր հայտարարությամբ Ռ.Ա.Դումոյանը շուրջ 2 ամիս գտնվում է ՌԴ–ում։
Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն ճիշտ է, որի համար ստորագրում ենք»։
5. Դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալը հայտնեց, որ հաշտվել է տուժողի հետ, ընդունում է իր մեղքը և զղջում է տեղի ունեցած դեպքի համար։
Միևնույն ժամանակ, դատական նիստը նախագահողի այն հարցին, թե արդյո՞ք ամբաստանյալը գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու դեպքում` նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու է ոչ արդարացնող հիմքով, դրանից բխող բոլոր հետևանքներով` ամբաստանյալը պատասխանեց, որ գիտակցում է։
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու դեմ։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. Դատական քննության ընթացքում լսելով ամբաստանյալի և մեղադրողի դիրքորոշումը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, այդ թվում Դատարան ներկայացված` տուժողի և ամբաստանյալի դիմումները, սույն գործով Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյո՞ք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված անհրաժեշտ նախադրյալները թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Լ.Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու համար` տուժող Ռ.Դումոյանի հետ հաշտվելու հիմքով։
7. ՄԱԿ–ի Գլխավոր վեհաժողովի կողմից 1985 թվականի նոյեմբերի 29–ին ընդունված` «Հանցագործությունների և իշխանության չարաշահման զոհերի համար արդարադատության հիմնական սկզբունքների հռչակագիր» վերտառությամբ թիվ 40/34 բանաձևի «Ա» բաժնի 6–րդ կետի բ) ենթակետում նշված է, որ պետք է թույլ տրվեն զոհերին իրենց կարծիքներն ու մտահոգությունները ազգային քրեական արդարադատության համակարգին համապատասխան ներկայացնելու և քննարկելու դատաքննության համապատասխան փուլերում, որտեղ այն ազդեցություն կունենա իրենց անձնական շահերին, առանց կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելու մեղադրյալի նկատմամբ։
Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 1985 թվականի հունիսի 28–ի` «Քրեական իրավունքում և դատավարությունում զոհերի կարգավիճակի մասին» R(85)11 հանձնարարականի համաձայն` հայեցողական որոշումը, թե արդյոք քրեական հետապնդում իրականացնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ` չպետք է ընդունվի առանց սահմանված ընթացակարգով քննարկելու տուժողին պատճառված վնասի հատուցումը, այդ թվում լուրջ ջանքերը, որոնք գործադրվել են մեղադրյալի կողմից այդ ուղղությամբ։
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35–րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 36–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ եւ հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 37–րդ հոդվածի համաձայն` դատարանը կարող է հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել եւ քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183–րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Միևնույն ժամանակ` հաշտությունը թույլատրվում է մինչեւ դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի` խորհրդակցական սենյակ հեռանալը։
9. Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ 2011 թվա¬կանի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործով որոշման 16-րդ և 18–րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել է.
«16. (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորութ¬յունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բա¬ցակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայ¬մաններից) մեկը կամ մի քանիսը։
(…)
18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայ¬ման¬ներից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտութ¬յունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատա¬րած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերա¬բերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայաց¬նել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությու¬նը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտ-նում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատ¬մամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգոր-ծության։
19. (…)Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատ-վել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը:
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տու¬ժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայաց¬նում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հան¬ցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշ¬տութ¬յան հիմքով ազատելուն»։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2015 թվականի հունիսի 9–ի թիվ ՍԴՈ–1213 որոշման 8–րդ կետում հայտնել է.
«ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի առաջին նախադասության համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի, ի թիվս այլ հոդվածների, 117-րդ եւ 118-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Այս եւ փոխկապակցված այլ դրույթների համադրված վերլուծությունից երեւում է, որ քրեադատավարական օրենսդրությունը, հանրային նվազ վտանգավորության հանգամանքով պայմանավորված, առանձնացնում եւ հստակ սահմանում է մասնավոր հետապնդման գործերի շրջանակը, որոնց համար նախատեսում է քննության առանձնահատուկ դատավարական կարգ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը սահմանում է` եթե օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման: Այս իրավակարգավորման վերլուծությունից բխում է, որ առկա է դատավարական հակադիր շահերով օժտված սուբյեկտների փոխադարձ կամքը, որն արտահայտվում է հաշտության միջոցով: Որոշակի հանգամանքներով պայմանավորված՝ հիշյալ սուբյեկտներն ազատորեն արտահայտում են իրենց կամքն առ հաշտություն: Այլ կերպ ասած, քրեական գործի վարույթը կարճելու` օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը կիրառելիս համապատասխան իրավասու սուբյեկտները, այդ թվում` դատարանը, հիմք են ընդունում տուժողի կողմից կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ հաշտվելու հանգամանքը` ելնելով այն կանխավարկածից, որ երկու կողմերի կամքը գիտակցված է եւ նպատակային»:
10. Ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանին առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով, դասվում է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի շարքին։
Այդպիսի գործերի մասնավոր բնույթն արտահայտվում է նրանում, որ դրանց կապակցությամբ քրեական հետապնդում նախաձեռնվում է տուժողի բողոքի հիման վրա։ Այդ նախաձեռնության իրավունքը բացառիկ է և վերապահված է միայն քրեական վարույթի մասնավոր մասնակից` տուժող ճանաչված անձանց։
Այդ հանգամանքով էլ պայմանավորված է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերով իրականացվող քրեական վարույթի առանձնահատկությունը, որն արտահայտվում է այն նախաձեռնող սուբյեկտի կողմից քրեական վարույթը տնօրինելու լիարժեք իրավազորության առկայությամբ։
Այսինքն, մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի հետագա ընթացքը կանխորոշված է այդ վարույթը նախաձեռնող սուբյեկտի կամահայտնությամբ։ Վերջինիս էությունը կայանում է նրանում, որ քանի դեռ տուժողը քրեական վարույթի ընթացքում շարունակում է պնդել իր բողոքը, ձեռնամուխ լինել իր մասնավոր շահերի պաշտպանությանը, հետաքրքրություն ցուցաբերել գործի ելքի նկատմամբ, այնքան շարունակվում է քրեական վարույթը` հասնելով իր հանգուցալուծման։
Սակայն, այն դեպքում, երբ տուժողը քրեական վարույթի հետագա ընթացքի նկատմամբ կորցնում է իր հետաքրքրությունը, հրաժարվում է իր ներկայացրած պահանջից` ազատ և փոխադարձ կամահայտնությամբ հաշտվելով մեղադրյալի հետ` ներելով նրան, ապա այդ գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում։
Սույն գործով, քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով` տուժող Ռոբերտ Դումոյանի բողոքի հիման վրա, հետևաբար, քրեական վարույթի հետագա ընթացքը տնօրինելու իրավազորությամբ ևս օժտված է եղել նա։
Սույն որոշման 9–րդ կետում վկայակոչված ՀՀ սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ուսումնասիրելով տուժող Ռոբերտ Դումոյանի կողմից գրված դիմումը` Դատարանը ղեկավարվում է այն կանխավարկածով, որ նա իր կամքով և նպատակային է հաշտվել ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանի հետ` ներելով նրան, հրաժարվելով իր ներկայացված բողոքից, չունենալով որևէ պահանջ նրա նկատմամբ և չցանկանալով, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Միևնույն ժամանակ, այդ հաշտության մասին է հավաստում նաև Լյովա Թորոսյանի կողմից իր ազատ կամահայտնությամբ գրված դիմումը, որտեղ նա հայտնել է, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար և ափսոսանք հայտնում այն կատարելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված դիմումները վկայում են, որ տուժող Ռոբերտ Դումոյանը և ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանը հաշտվել են կամավոր և փոխադարձ համաձայնության արդյունքում։
Հետևաբար, Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործով վարույթը կարճման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 37–րդ և 41-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց`
Ամբաստանյալ՝ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի (ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթ գիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով։
Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված գլխարկը վերադարձնել տուժողին սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
12 օգոստոսի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),
նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ` Կ. Գրեյանի
Ա.Վարդանյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող՝ Ա.Առաքելյանի,
ամբաստանյալ՝ Լ.Թորոսյանի,
դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի` ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթգիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Կարախանյանի կողմից 2016 թվականի հունվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է 09101916 նախաքննական համարով քրեական գործը:
2016 թվականի հունվարի 19–ին որոշում է կայացվել Ռոբերտ Ամբերտի Դումոյանին տուժող ճանաչելու մասին։
2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով։
2016 թվականի սեպտեմբերի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։
2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2016 թվականի փետրվարի 12–ին Լյովա Թորոսյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթունի բաժին։
2016 թվականի ապրիլի 16–ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։
2016 թվականի ապրիլի 26–ին Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և 2016 թվականի ապրիլի 27–ին հանձնվել է Ա.Նիկողոսյանին։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում։
2016 թվականի մայիսի 12–ին կայացվել է քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշում։
Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
2. Մեղադրական եզրակացության համաձան` քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը.
«2015 թվականի հոկտեմբերին գործով մեղադրյալ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ծանոթացել է Անահիտ Աղանիկյանի հետ։ Ծանոթությունից մի քանի օր անց, Լյովա Թորոսյանը գնացել է Անահիտ Աղանիկյանի` Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23 շենքի 11 բնակարան, որտեղ ծանոթացել է նույն տանը վերջինիս հետ համատեղ բնակվող Ռոբերտ Դումոյանի հետ։ Նրանք զրուցել են ընկույզ գնելու և կենցաղային հարցերի շուրջ։ Նախնական պայմանավորվածության համաձայն, Ռոբերտ Դումոյանը ցանկություն է հայտնել Լյովա Թորոսյանի կողմից լավ որակի ընկույզ բերելու դեպքում նրանից գնել այն։ Դրանից հետո Լյովա Թորոսյանը և Ռոբերտ Դումոյանը մի քանի անգամ հանդիպել են, սակայն վերջինս Լյովա Թորոսյանի կողմից տարված ընկույզը չի հավանել և չի գնել։ Լյովա Թորոսյանի ու Ռոբերտ Դումոյանի միջև այդ կապակցությամբ լարված հարաբերություններ են առաջացել և նրանք այլևս չեն շփվել։ Լյովա Թորոսյանը և Անահիտ Աղանիկյանը շարունակել են իրենց շփումը և գտնվել նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ Այդ ընթացքում Լյովա Թորոսյանը սիրահարվել է Անահիտ Աղանիկյանին և 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի 23 շենքի հետմանասում, նկատել է Ռոբերտ Դումոյանին, հետևից աննկատ մոտեցել է վերջինիս և խանդի հողի վրա, գործով չպարզված առարկայով մեկ անգամ հարվածել է Ռոբերտ Դումոյանի գլխին` դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով առողջության թեթև վնաս` առողջության` կարճատև քայքայումով` գլխի ճակատագագաթային շրջանի սալջարդ` վերքի ու գագուղեղային վնասվածքի ձևով և վազելով դիմել է փախուստի։ Հարվածի հետևանքով Ռոբերտ Դումոյանը վայր է ընկել գետնին և այդ ժամանակ տեսել է, որ Լյովա Թորոսյանը վազքով մոտեցել է մի տաքսի ավտոմեքենայի ու դրանով հեռացել»։
Նկարագրված հանցավոր արարքը կատարելու համար 2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բախիշի Թորոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։
Առաջադրված մեղադրանքում Լյովա Թորոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և խոստովանական ցուցմունք տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23–րդ շենքի հետնամասում ինքն է հարվածել Ռ.Դումոյանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։
3. 2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Ռոբերտ Դումոյանի դիմումը` հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ.
«(…) Նախկինում ես հայտնել էի, որ բողոքում եմ ինձ մարմնական վնասվածք հասցրած Լյովա Թորոսյանի դեմ, սակայն այժմ հայտնում եմ, որ ես հաշտվել եմ նրա հետ, նրա դեմ որևէ բողոք չունեմ և չեն ցանկանում, որպեսզի նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության, ուստի խնդրում եմ նրա դեմ հարուցված քրեական գործը կարճել` հիմք ընդունելով դիմումս»։
2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի դիմումը հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ.
«Դիմում եմ Ձեզ այն մասին, որ ես ընդունում եմ մեղքս, որ Ռոբերտ Դումոյանին ես եմ պատճառել մարմնական վնաս, զղջում եմ կատարածիս համար, ներողություն եմ խնդրել Ռ.Դումոյանից, հաշտվել եմ նրա հետ և դեմ չեմ ու չեմ առարկում, որ իմ նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործի վարույթի կարճվի տուժողի հետ հաշտության հիմքով»։
4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում 2016 թվականի օգոստոսի 12–ին ստացվել է բնակարան այցելելու մասին արձանագրություն հետևյալ բովանդակությամբ.
«Ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթուն բաժնի ՀՈԲ–ի տեսուչ ոստ. լ.–նտ Գ.Թամամյանս ներկայությամբ ք.Երևան, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի` կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանից ստացված գրության հիման վրա ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 11։15–ին եղա ք.Երաև, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի հասցեում` նպատակ ունենալով Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանին ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 12։00–ին բերման ենթարկել վերը նշված դատարան։
Այցելությամբ պարզվեց, որ Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանը չի բնակվում վերը նշված հասցեում և ըստ նույն հասցեի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի բանավոր հայտարարությամբ Ռ.Ա.Դումոյանը շուրջ 2 ամիս գտնվում է ՌԴ–ում։
Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն ճիշտ է, որի համար ստորագրում ենք»։
5. Դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալը հայտնեց, որ հաշտվել է տուժողի հետ, ընդունում է իր մեղքը և զղջում է տեղի ունեցած դեպքի համար։
Միևնույն ժամանակ, դատական նիստը նախագահողի այն հարցին, թե արդյո՞ք ամբաստանյալը գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու դեպքում` նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու է ոչ արդարացնող հիմքով, դրանից բխող բոլոր հետևանքներով` ամբաստանյալը պատասխանեց, որ գիտակցում է։
Դատական նիստի ընթացքում մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու դեմ։
Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. Դատական քննության ընթացքում լսելով ամբաստանյալի և մեղադրողի դիրքորոշումը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, այդ թվում Դատարան ներկայացված` տուժողի և ամբաստանյալի դիմումները, սույն գործով Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյո՞ք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված անհրաժեշտ նախադրյալները թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Լ.Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու համար` տուժող Ռ.Դումոյանի հետ հաշտվելու հիմքով։
7. ՄԱԿ–ի Գլխավոր վեհաժողովի կողմից 1985 թվականի նոյեմբերի 29–ին ընդունված` «Հանցագործությունների և իշխանության չարաշահման զոհերի համար արդարադատության հիմնական սկզբունքների հռչակագիր» վերտառությամբ թիվ 40/34 բանաձևի «Ա» բաժնի 6–րդ կետի բ) ենթակետում նշված է, որ պետք է թույլ տրվեն զոհերին իրենց կարծիքներն ու մտահոգությունները ազգային քրեական արդարադատության համակարգին համապատասխան ներկայացնելու և քննարկելու դատաքննության համապատասխան փուլերում, որտեղ այն ազդեցություն կունենա իրենց անձնական շահերին, առանց կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելու մեղադրյալի նկատմամբ։
Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 1985 թվականի հունիսի 28–ի` «Քրեական իրավունքում և դատավարությունում զոհերի կարգավիճակի մասին» R(85)11 հանձնարարականի համաձայն` հայեցողական որոշումը, թե արդյոք քրեական հետապնդում իրականացնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ` չպետք է ընդունվի առանց սահմանված ընթացակարգով քննարկելու տուժողին պատճառված վնասի հատուցումը, այդ թվում լուրջ ջանքերը, որոնք գործադրվել են մեղադրյալի կողմից այդ ուղղությամբ։
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35–րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 36–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ եւ հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 37–րդ հոդվածի համաձայն` դատարանը կարող է հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել եւ քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183–րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Միևնույն ժամանակ` հաշտությունը թույլատրվում է մինչեւ դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի` խորհրդակցական սենյակ հեռանալը։
9. Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ 2011 թվա¬կանի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործով որոշման 16-րդ և 18–րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել է.
«16. (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորութ¬յունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բա¬ցակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայ¬մաններից) մեկը կամ մի քանիսը։
(…)
18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայ¬ման¬ներից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտութ¬յունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատա¬րած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք:
Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերա¬բերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն:
Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին:
Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայաց¬նել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությու¬նը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտ-նում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատ¬մամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգոր-ծության։
19. (…)Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատ-վել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը:
Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տու¬ժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայաց¬նում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հան¬ցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշ¬տութ¬յան հիմքով ազատելուն»։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2015 թվականի հունիսի 9–ի թիվ ՍԴՈ–1213 որոշման 8–րդ կետում հայտնել է.
«ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի առաջին նախադասության համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի, ի թիվս այլ հոդվածների, 117-րդ եւ 118-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Այս եւ փոխկապակցված այլ դրույթների համադրված վերլուծությունից երեւում է, որ քրեադատավարական օրենսդրությունը, հանրային նվազ վտանգավորության հանգամանքով պայմանավորված, առանձնացնում եւ հստակ սահմանում է մասնավոր հետապնդման գործերի շրջանակը, որոնց համար նախատեսում է քննության առանձնահատուկ դատավարական կարգ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը սահմանում է` եթե օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման: Այս իրավակարգավորման վերլուծությունից բխում է, որ առկա է դատավարական հակադիր շահերով օժտված սուբյեկտների փոխադարձ կամքը, որն արտահայտվում է հաշտության միջոցով: Որոշակի հանգամանքներով պայմանավորված՝ հիշյալ սուբյեկտներն ազատորեն արտահայտում են իրենց կամքն առ հաշտություն: Այլ կերպ ասած, քրեական գործի վարույթը կարճելու` օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը կիրառելիս համապատասխան իրավասու սուբյեկտները, այդ թվում` դատարանը, հիմք են ընդունում տուժողի կողմից կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ հաշտվելու հանգամանքը` ելնելով այն կանխավարկածից, որ երկու կողմերի կամքը գիտակցված է եւ նպատակային»:
10. Ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանին առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով, դասվում է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի շարքին։
Այդպիսի գործերի մասնավոր բնույթն արտահայտվում է նրանում, որ դրանց կապակցությամբ քրեական հետապնդում նախաձեռնվում է տուժողի բողոքի հիման վրա։ Այդ նախաձեռնության իրավունքը բացառիկ է և վերապահված է միայն քրեական վարույթի մասնավոր մասնակից` տուժող ճանաչված անձանց։
Այդ հանգամանքով էլ պայմանավորված է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերով իրականացվող քրեական վարույթի առանձնահատկությունը, որն արտահայտվում է այն նախաձեռնող սուբյեկտի կողմից քրեական վարույթը տնօրինելու լիարժեք իրավազորության առկայությամբ։
Այսինքն, մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի հետագա ընթացքը կանխորոշված է այդ վարույթը նախաձեռնող սուբյեկտի կամահայտնությամբ։ Վերջինիս էությունը կայանում է նրանում, որ քանի դեռ տուժողը քրեական վարույթի ընթացքում շարունակում է պնդել իր բողոքը, ձեռնամուխ լինել իր մասնավոր շահերի պաշտպանությանը, հետաքրքրություն ցուցաբերել գործի ելքի նկատմամբ, այնքան շարունակվում է քրեական վարույթը` հասնելով իր հանգուցալուծման։
Սակայն, այն դեպքում, երբ տուժողը քրեական վարույթի հետագա ընթացքի նկատմամբ կորցնում է իր հետաքրքրությունը, հրաժարվում է իր ներկայացրած պահանջից` ազատ և փոխադարձ կամահայտնությամբ հաշտվելով մեղադրյալի հետ` ներելով նրան, ապա այդ գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում։
Սույն գործով, քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով` տուժող Ռոբերտ Դումոյանի բողոքի հիման վրա, հետևաբար, քրեական վարույթի հետագա ընթացքը տնօրինելու իրավազորությամբ ևս օժտված է եղել նա։
Սույն որոշման 9–րդ կետում վկայակոչված ՀՀ սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ուսումնասիրելով տուժող Ռոբերտ Դումոյանի կողմից գրված դիմումը` Դատարանը ղեկավարվում է այն կանխավարկածով, որ նա իր կամքով և նպատակային է հաշտվել ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանի հետ` ներելով նրան, հրաժարվելով իր ներկայացված բողոքից, չունենալով որևէ պահանջ նրա նկատմամբ և չցանկանալով, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
Միևնույն ժամանակ, այդ հաշտության մասին է հավաստում նաև Լյովա Թորոսյանի կողմից իր ազատ կամահայտնությամբ գրված դիմումը, որտեղ նա հայտնել է, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար և ափսոսանք հայտնում այն կատարելու համար։
Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված դիմումները վկայում են, որ տուժող Ռոբերտ Դումոյանը և ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանը հաշտվել են կամավոր և փոխադարձ համաձայնության արդյունքում։
Հետևաբար, Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործով վարույթը կարճման։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 37–րդ և 41-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց`
Ամբաստանյալ՝ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի (ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթ գիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով։
Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված գլխարկը վերադարձնել տուժողին սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0067/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 26-04-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09101916 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լյովա Թորոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, սիրահարված լինելով Ռոբերտ Դումոյանի ընկերուհուն` Անահիտ Աղանիկյանին, խանդի հողի վրա 2016թ. հունվարի 9-ին, մոտեցել է Ռոբերտ Դումոյանին և գործով չպարզված առարկայով մեկ անգամ հարվածել է Ռ.Դումոյանի գլխին` վերջինիս դիտավորությամբ պատճառելով առողջությանը թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լյովա |
| Ազգանուն | Թորոսյան |
| Հայրանուն | Բաղիշ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.14 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 26-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Նիկողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 27-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 29-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-05-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լյովա |
| Ազգանուն | Թորոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Դումոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 12-08-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լյովա |
| Ազգանուն | Թորոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 12-08-2016 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0067/01/16 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 12 օգոստոսի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան), նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի, քարտուղարությամբ` Կ. Գրեյանի Ա.Վարդանյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող՝ Ա.Առաքելյանի, ամբաստանյալ՝ Լ.Թորոսյանի, դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի` ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթգիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Կարախանյանի կողմից 2016 թվականի հունվարի 19-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է 09101916 նախաքննական համարով քրեական գործը: 2016 թվականի հունվարի 19–ին որոշում է կայացվել Ռոբերտ Ամբերտի Դումոյանին տուժող ճանաչելու մասին։ 2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։ 2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ 2016 թվականի փետրվարի 12–ին Լյովա Թորոսյանը բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթունի բաժին։ 2016 թվականի ապրիլի 16–ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը։ 2016 թվականի ապրիլի 26–ին Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում։ Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և 2016 թվականի ապրիլի 27–ին հանձնվել է Ա.Նիկողոսյանին։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում։ 2016 թվականի մայիսի 12–ին կայացվել է քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին որոշում։ Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները. 2. Մեղադրական եզրակացության համաձան` քրեական գործով կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը. «2015 թվականի հոկտեմբերին գործով մեղադրյալ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանը ծանոթացել է Անահիտ Աղանիկյանի հետ։ Ծանոթությունից մի քանի օր անց, Լյովա Թորոսյանը գնացել է Անահիտ Աղանիկյանի` Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23 շենքի 11 բնակարան, որտեղ ծանոթացել է նույն տանը վերջինիս հետ համատեղ բնակվող Ռոբերտ Դումոյանի հետ։ Նրանք զրուցել են ընկույզ գնելու և կենցաղային հարցերի շուրջ։ Նախնական պայմանավորվածության համաձայն, Ռոբերտ Դումոյանը ցանկություն է հայտնել Լյովա Թորոսյանի կողմից լավ որակի ընկույզ բերելու դեպքում նրանից գնել այն։ Դրանից հետո Լյովա Թորոսյանը և Ռոբերտ Դումոյանը մի քանի անգամ հանդիպել են, սակայն վերջինս Լյովա Թորոսյանի կողմից տարված ընկույզը չի հավանել և չի գնել։ Լյովա Թորոսյանի ու Ռոբերտ Դումոյանի միջև այդ կապակցությամբ լարված հարաբերություններ են առաջացել և նրանք այլևս չեն շփվել։ Լյովա Թորոսյանը և Անահիտ Աղանիկյանը շարունակել են իրենց շփումը և գտնվել նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ Այդ ընթացքում Լյովա Թորոսյանը սիրահարվել է Անահիտ Աղանիկյանին և 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի 23 շենքի հետմանասում, նկատել է Ռոբերտ Դումոյանին, հետևից աննկատ մոտեցել է վերջինիս և խանդի հողի վրա, գործով չպարզված առարկայով մեկ անգամ հարվածել է Ռոբերտ Դումոյանի գլխին` դիտավորությամբ նրա առողջությանը պատճառելով առողջության թեթև վնաս` առողջության` կարճատև քայքայումով` գլխի ճակատագագաթային շրջանի սալջարդ` վերքի ու գագուղեղային վնասվածքի ձևով և վազելով դիմել է փախուստի։ Հարվածի հետևանքով Ռոբերտ Դումոյանը վայր է ընկել գետնին և այդ ժամանակ տեսել է, որ Լյովա Թորոսյանը վազքով մոտեցել է մի տաքսի ավտոմեքենայի ու դրանով հեռացել»։ Նկարագրված հանցավոր արարքը կատարելու համար 2016 թվականի փետրվարի 9–ին Լյովա Բախիշի Թորոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը` չհեռանալու մասին։ Առաջադրված մեղադրանքում Լյովա Թորոսյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել և խոստովանական ցուցմունք տվել այն մասին, որ 2016 թվականի հունվարի 9–ին` ժամը 12։00–ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Դրոյի փողոցի 23–րդ շենքի հետնամասում ինքն է հարվածել Ռ.Դումոյանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։ 3. 2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Ռոբերտ Դումոյանի դիմումը` հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ. «(…) Նախկինում ես հայտնել էի, որ բողոքում եմ ինձ մարմնական վնասվածք հասցրած Լյովա Թորոսյանի դեմ, սակայն այժմ հայտնում եմ, որ ես հաշտվել եմ նրա հետ, նրա դեմ որևէ բողոք չունեմ և չեն ցանկանում, որպեսզի նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության, ուստի խնդրում եմ նրա դեմ հարուցված քրեական գործը կարճել` հիմք ընդունելով դիմումս»։ 2016 թվականի մայիսի 19–ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից ստացվել է Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի դիմումը հասցեագրված Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազին, հետևյալ բովանդակությամբ. «Դիմում եմ Ձեզ այն մասին, որ ես ընդունում եմ մեղքս, որ Ռոբերտ Դումոյանին ես եմ պատճառել մարմնական վնաս, զղջում եմ կատարածիս համար, ներողություն եմ խնդրել Ռ.Դումոյանից, հաշտվել եմ նրա հետ և դեմ չեմ ու չեմ առարկում, որ իմ նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի և քրեական գործի վարույթի կարճվի տուժողի հետ հաշտության հիմքով»։ 4. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում 2016 թվականի օգոստոսի 12–ին ստացվել է բնակարան այցելելու մասին արձանագրություն հետևյալ բովանդակությամբ. «Ոստիկանության Քանաքեռ–Զեյթուն բաժնի ՀՈԲ–ի տեսուչ ոստ. լ.–նտ Գ.Թամամյանս ներկայությամբ ք.Երևան, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի` կազմեցի սույն արձանագրությունն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանից ստացված գրության հիման վրա ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 11։15–ին եղա ք.Երաև, Դրոյի փ. 23շ. 11 բն.–ի հասցեում` նպատակ ունենալով Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանին ս/թ–ի օգոստոսի 12–ին ժամը 12։00–ին բերման ենթարկել վերը նշված դատարան։ Այցելությամբ պարզվեց, որ Ռոբերտ Ալբերտի Դումոյանը չի բնակվում վերը նշված հասցեում և ըստ նույն հասցեի բնակչուհի Աննման Տիգրանի Աղանիկյանի բանավոր հայտարարությամբ Ռ.Ա.Դումոյանը շուրջ 2 ամիս գտնվում է ՌԴ–ում։ Արձանագրությունն ընթերցվեց բարձրաձայն ճիշտ է, որի համար ստորագրում ենք»։ 5. Դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալը հայտնեց, որ հաշտվել է տուժողի հետ, ընդունում է իր մեղքը և զղջում է տեղի ունեցած դեպքի համար։ Միևնույն ժամանակ, դատական նիստը նախագահողի այն հարցին, թե արդյո՞ք ամբաստանյալը գիտակցում է, որ տուժողի հետ հաշվելու հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու դեպքում` նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվելու է ոչ արդարացնող հիմքով, դրանից բխող բոլոր հետևանքներով` ամբաստանյալը պատասխանեց, որ գիտակցում է։ Դատական նիստի ընթացքում մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու դեմ։ Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. Դատական քննության ընթացքում լսելով ամբաստանյալի և մեղադրողի դիրքորոշումը, հետազոտելով քրեական գործի նյութերը, այդ թվում Դատարան ներկայացված` տուժողի և ամբաստանյալի դիմումները, սույն գործով Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է պարզել, թե արդյո՞ք առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված անհրաժեշտ նախադրյալները թիվ ԵԱՔԴ/0067/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Լ.Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործով վարույթը կարճելու համար` տուժող Ռ.Դումոյանի հետ հաշտվելու հիմքով։ 7. ՄԱԿ–ի Գլխավոր վեհաժողովի կողմից 1985 թվականի նոյեմբերի 29–ին ընդունված` «Հանցագործությունների և իշխանության չարաշահման զոհերի համար արդարադատության հիմնական սկզբունքների հռչակագիր» վերտառությամբ թիվ 40/34 բանաձևի «Ա» բաժնի 6–րդ կետի բ) ենթակետում նշված է, որ պետք է թույլ տրվեն զոհերին իրենց կարծիքներն ու մտահոգությունները ազգային քրեական արդարադատության համակարգին համապատասխան ներկայացնելու և քննարկելու դատաքննության համապատասխան փուլերում, որտեղ այն ազդեցություն կունենա իրենց անձնական շահերին, առանց կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելու մեղադրյալի նկատմամբ։ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 1985 թվականի հունիսի 28–ի` «Քրեական իրավունքում և դատավարությունում զոհերի կարգավիճակի մասին» R(85)11 հանձնարարականի համաձայն` հայեցողական որոշումը, թե արդյոք քրեական հետապնդում իրականացնել հանցանք կատարած անձի նկատմամբ` չպետք է ընդունվի առանց սահմանված ընթացակարգով քննարկելու տուժողին պատճառված վնասի հատուցումը, այդ թվում լուրջ ջանքերը, որոնք գործադրվել են մեղադրյալի կողմից այդ ուղղությամբ։ 8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործեր են համարվում քրեական դատավարության օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35–րդ հոդվածի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 36–րդ հոդվածի համաձայն` մասնավոր հետապնդման գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ եւ հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: ՀՀ քրեական դատավարության օրեսնգրքի 37–րդ հոդվածի համաձայն` դատարանը կարող է հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել եւ քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183–րդ հոդվածի համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Միևնույն ժամանակ` հաշտությունը թույլատրվում է մինչեւ դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի` խորհրդակցական սենյակ հեռանալը։ 9. Աշոտ Բաբայանի վերաբերյալ 2011 թվա¬կանի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 քրեական գործով որոշման 16-րդ և 18–րդ կետերում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հայտնել է. «16. (…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորութ¬յունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են՝ 1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը, 2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը, 3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը: Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բա¬ցակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայ¬մաններից) մեկը կամ մի քանիսը։ (…) 18. Սույն որոշման 16-րդ կետում նշված իրավաչափության պայ¬ման¬ներից երկրորդը տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտութ¬յունն է: Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատա¬րած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: Հաշտության կամավոր բնույթը ենթադրում է հաշտվելու վերա¬բերյալ կողմերի ինքնուրույն և ազատ կամահայտնություն: Հաշտության փոխադարձ բնույթը նշանակում է, որ կողմերից երկուսն էլ պետք է հայտարարեն հաշտության մասին: Հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայաց¬նել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեա¬կան հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությու¬նը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտ-նում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատ¬մամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգոր-ծության։ 19. (…)Հետևաբար հանցանք կատարած անձը չի կարող ազատ-վել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա չի հատուցել կամ այլ կերպ չի հարթել տուժողին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատ¬ճառված ֆիզիկական, գույքային և բարոյական վնասը: Դրա հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե տու¬ժողն իրեն պատճառված վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայաց¬նում, կամ տուժողն ու հանցանք կատարած անձը համաձայնության են գալիս վնասն ապագայում հատուցելու մասին, կամ տուժողը զիջում է պարտքը, կամ պարզապես չի ցանկանում ստանալ իրեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, ապա այդ հանգամանքը չի կարող խոչընդոտել հան¬ցանք կատարած անձին քրեական պատասխանատվությունից հաշ¬տութ¬յան հիմքով ազատելուն»։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2015 թվականի հունիսի 9–ի թիվ ՍԴՈ–1213 որոշման 8–րդ կետում հայտնել է. «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի առաջին նախադասության համաձայն` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի, ի թիվս այլ հոդվածների, 117-րդ եւ 118-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, եւ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Այս եւ փոխկապակցված այլ դրույթների համադրված վերլուծությունից երեւում է, որ քրեադատավարական օրենսդրությունը, հանրային նվազ վտանգավորության հանգամանքով պայմանավորված, առանձնացնում եւ հստակ սահմանում է մասնավոր հետապնդման գործերի շրջանակը, որոնց համար նախատեսում է քննության առանձնահատուկ դատավարական կարգ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը սահմանում է` եթե օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ` քրեական գործ չի կարող հարուցվել եւ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման: Այս իրավակարգավորման վերլուծությունից բխում է, որ առկա է դատավարական հակադիր շահերով օժտված սուբյեկտների փոխադարձ կամքը, որն արտահայտվում է հաշտության միջոցով: Որոշակի հանգամանքներով պայմանավորված՝ հիշյալ սուբյեկտներն ազատորեն արտահայտում են իրենց կամքն առ հաշտություն: Այլ կերպ ասած, քրեական գործի վարույթը կարճելու` օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը կիրառելիս համապատասխան իրավասու սուբյեկտները, այդ թվում` դատարանը, հիմք են ընդունում տուժողի կողմից կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ հաշտվելու հանգամանքը` ելնելով այն կանխավարկածից, որ երկու կողմերի կամքը գիտակցված է եւ նպատակային»: 10. Ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանին առաջադրված մեղադրանքը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով, դասվում է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի շարքին։ Այդպիսի գործերի մասնավոր բնույթն արտահայտվում է նրանում, որ դրանց կապակցությամբ քրեական հետապնդում նախաձեռնվում է տուժողի բողոքի հիման վրա։ Այդ նախաձեռնության իրավունքը բացառիկ է և վերապահված է միայն քրեական վարույթի մասնավոր մասնակից` տուժող ճանաչված անձանց։ Այդ հանգամանքով էլ պայմանավորված է մասնավոր հետապնդման քրեական գործերով իրականացվող քրեական վարույթի առանձնահատկությունը, որն արտահայտվում է այն նախաձեռնող սուբյեկտի կողմից քրեական վարույթը տնօրինելու լիարժեք իրավազորության առկայությամբ։ Այսինքն, մասնավոր հետապնդման քրեական գործերի հետագա ընթացքը կանխորոշված է այդ վարույթը նախաձեռնող սուբյեկտի կամահայտնությամբ։ Վերջինիս էությունը կայանում է նրանում, որ քանի դեռ տուժողը քրեական վարույթի ընթացքում շարունակում է պնդել իր բողոքը, ձեռնամուխ լինել իր մասնավոր շահերի պաշտպանությանը, հետաքրքրություն ցուցաբերել գործի ելքի նկատմամբ, այնքան շարունակվում է քրեական վարույթը` հասնելով իր հանգուցալուծման։ Սակայն, այն դեպքում, երբ տուժողը քրեական վարույթի հետագա ընթացքի նկատմամբ կորցնում է իր հետաքրքրությունը, հրաժարվում է իր ներկայացրած պահանջից` ազատ և փոխադարձ կամահայտնությամբ հաշտվելով մեղադրյալի հետ` ներելով նրան, ապա այդ գործերով վարույթը կարճվում է եւ փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում։ Սույն գործով, քրեական վարույթը նախաձեռնվել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք հանդիսացող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117–րդ հոդվածով` տուժող Ռոբերտ Դումոյանի բողոքի հիման վրա, հետևաբար, քրեական վարույթի հետագա ընթացքը տնօրինելու իրավազորությամբ ևս օժտված է եղել նա։ Սույն որոշման 9–րդ կետում վկայակոչված ՀՀ սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ուսումնասիրելով տուժող Ռոբերտ Դումոյանի կողմից գրված դիմումը` Դատարանը ղեկավարվում է այն կանխավարկածով, որ նա իր կամքով և նպատակային է հաշտվել ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանի հետ` ներելով նրան, հրաժարվելով իր ներկայացված բողոքից, չունենալով որևէ պահանջ նրա նկատմամբ և չցանկանալով, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։ Միևնույն ժամանակ, այդ հաշտության մասին է հավաստում նաև Լյովա Թորոսյանի կողմից իր ազատ կամահայտնությամբ գրված դիմումը, որտեղ նա հայտնել է, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար և ափսոսանք հայտնում այն կատարելու համար։ Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված դիմումները վկայում են, որ տուժող Ռոբերտ Դումոյանը և ամբաստանյալ Լյովա Թորոսյանը հաշտվել են կամավոր և փոխադարձ համաձայնության արդյունքում։ Հետևաբար, Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործով վարույթը կարճման։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73–րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 37–րդ և 41-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց` Ամբաստանյալ՝ Լյովա Բաղիշի Թորոսյանի (ծնված 1954 թվականի հունվարի 25–ին, ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, աշխատում է երկաթ գիծ կայարանում որպես ուղեկցող, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Սիլիկյան թաղամաս 3–րդ փողոց 29 տուն, բնակվում է Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Գ.Նժդեհի փողոցի 5–րդ շենքի նկուղային հարկում) նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով։ Լյովա Թորոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ, մինչև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված գլխարկը վերադարձնել տուժողին սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 12-08-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 16-09-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 03-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր`169 թերթ, 129 թերթ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 06-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 169,129 |