Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

՚12ՙ փետրվարի 2018թ. ք.Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲª Ժ.ԿՈԾԻՆՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲª
ՄԵՂԱԴՐՈՂՆԵՐ Վ.ՄԿՐՏՉՅԱՆԻ
Դ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Լ.ՄԱՆՈՒԿՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ Ս.ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ Ա.ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴԻ ՆԵՐԿ. Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանիª ծնված 03.05.1998թվականին, քաղաք Երևան, ազ•ությամբ
հայ,ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, սովորում է Երևանի Գեղարվեստի
ակադեմիայի 1-ին կուրսում,չի աշխատում,չամուսնացած,նախկինում չդատված,
ֆիզիկապես վատառողջ, հաշվառված է քաղաք Երևան, Մամիկոնյաց փողոց, 21
շենք, 26բնակարան հասցեում, 07.01.2016թվականին որոշում է կայացվել Ս.Մու-
րադյանին ձերբակալելու մասին, 11.01.2016թվականին հայտարարվել է հետա-
խուզում,12.01.2016թվականին որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավո-
րումը, 23.03.2016թվականին ինքնակամ ներկայացել է քննչական բաժին և նույն
օրը 12.01.2016թվականին որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը
թողնվել է անփոփոխ:
Մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով:
Դատաքննությամբ և •ործի տվյալներով դատարանը

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Գործով ամբաստանյալ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2016թվականի հունվարի 6-ին ժամը 20.30-ի սահմաններում Շախսուվարյան փողոցի 8/Ա շենքի բակում թիվ 6998ավտոտնակի դիմաց, կենցաղային հարցերի շուրջ ծա•ած վիճաբանության ընթացքում մեկ ուրիշինª Խաչիկ Ղազանչյանին սպանելուª ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությամբ, իր մոտ եղած սուր կտրող-ծակող առարկայով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի կենսական կարևոր նշանակություն ունեցող մասերինª պատճառելով կյանքին վտան• սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են աջ վերին վերջույթի շրջանի հեմոպնևմոթորաքսով, հեմոպերիկարդով զու•որդված, ձախից 8-րդ կողոսկրի կոտրվածքովª պրևրալ խոռոչներ թափանցող, ձախ թոքի բազմաթիվ միջանցիկ և կույր, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի վնասումով, հեմոպերիտոնեումով զու•որդված, հետորովայնամզային տարածության արյունահավաքովª ձախ •ոտկային շրջանի թափանցող ծակված-կտրված վերքերի ձևով և ստացած մարմնական վնասվածքներից Խաչիկ Ղազանչյանն առանց •իտակցության •ալու 09.02.2016թվականի ժամը 06.30-ին ՚Արաբկիրՙ ԲՀ-ում մահացել է:
Վերը նշված հանցավոր արարքը կատարելու համար նախաքննական մարմինը Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով և 22.04.2016թվականին մեղադրական եզրակացությամբ քրեական •ործն ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

2.Գործի փաստական հան•ամանքները.

Դատաքննությամբ Սուրեն Մուրադյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի և հրաժարվեց ցուցմունք տալուց:
Նախաքննության ընթացքում Սուրեն Մուրադյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի և 23.03.2016թվականին որպես անչափահաս մեղադրյալի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հաշվառված է ՚Ավանՙ հո•եբուժական կլինիկայում վարքի և հույզերի խան•արման ախտորոշմամբ, նարկոլո•իական դիսպանսերում •րանցված չէ: Շուրջ 9տարի է ճանաչում է Խաչիկ Ղազանչյանին, ում հետ եղել են մտերիմ ընկերներ, հաճախակի են եղել միմյանց տներում, իսկ բացի Խաչիկից ընկերություն է արել նաև Գառնիկի, Աբելի, Հենրիկի, Վլադի և Հայկոյի հետ: Դեպքից մոտ երկու ամիս առաջ սկսել է իր, Խաչիկի, Աբելի և Գառնիկի հարաբերությունները բարդանալ, այն պատճառով, որ Աբելը և Խաչիկը հաճախակի իրենից •ումարներ են պահանջել: Մինչև իրենց հարաբարերությունները սրվելը, ինքը նրանց որոշակի •ումարներ է տվել, նրանք իմացել են, որ իր կողմից պատրաստված նկարները վաճառում է և այդ •ումարների մի մասը նրանց պահանջով տվել է նրանց: Նրանք իրեն պարտք են եղել մոտ 30.000ՀՀ դրամ, այդ •ումարները նրանք վերցրել են իրենց անձնական ծախսերի համար: 2016թվականի հունվարի 06-ին, առավոտվանից եղել է տանը և զբաղվել է նկարներով, իսկ նույն օրը երեկոյան իրենց շան հետ դուրս է եկել զբոսնելու և տուն է •նացել երեկոյան ուշ ժամի: 12-ից մինչև 20.00-ն իր ձեռքի հեռախոսին զան• է եկել Գառնիկի հեռախոսից, սակայն խոսացողը եղել է Խաչիկը, ով իրեն պահանջել է իջնել և իրեն •ումար տալ, ինքը չի ցանկացել իջնել, սակայն նրանք բազմիցս զան•ահարել են և սպառնացել են, որ իջնի, որից հետո հեռախոսը վերցնելով իջել է բակ: Բակում տեսել է Խաչիկին, Աբելին և Գառնիկին, որից հետո Խաչիկը սպառնալից ձայնով հարցրել է փողը բերել է, թե ոչ, իսկ ինքն էլ ասել է, որ փող չկա, որը լսելուց հետո բացի Գառնիկից, Աբելը և Խաչիկը սկսել են իրեն հայհոյել, ան•ամ ծաղրել, որին ինքը ուշադրություն չի դարձրել և արհամարհել է: Իրենք քայլել են մինչև Գառնիկենց զբաղեցրած շենքի մուտքը, այդ •նալու ընթացքում և մուտքի մոտ նրանք շարունակում էին և պահանջում էին, որ նրանց հետ •նա Վլադի ծնունդին, որին ինքը չի համաձայնել, սակայն նրանք համառորեն պնդել են, ծաղրական ժեստեր արել և հայհոյել են այդ պահով: Խաչիկն ավելի ակտիվ է եղել և նա իրեն ՚մայր հայհոյեցՙ, որից հետո բարկացել է, արդեն իրեն չի տիրապետել, մոտեցել է Խաչիկին, նկատել է, որ նրա ձեռքին դանակ կա, նա ցանկացել է իրեն խփել, այդ պահին նրա ձեռքից դանակը վերցրել է, ավելի ճիշտ ՚խլել էՙ, այդ պահին նա ձեռքով խփել է իր դեմքին, ինքը չհասկանալով և իրեն չտիրապետելով, այն դանակը, որը վերցրել էր նրա ձեռքից, դրանով հարվածել է նրան, թե քանի ան•ամ է հարվածել, չի կարող ասել, շոկի մեջ է եղել և չի •իտակցել իր •ործողության հետևանքները: Հայտնում է, որ որևէ նպատակ չի ունեցել նրան սպանելու, այլ սկզբից մինչև վերջին պահը ցանկացել է հարթել իրենց վեճը, նկատի ունենալով, որ իրենք մտերիմ ընկերներ են և չի ցանկացել ան•ամ մարմնական վնասվածք պատճառել: Քանի որ առաջին ան•ամն էր նման դեպքի հանդիպել, վախեցել է ոստիկանություն ներկայանալ, այդ պատճառով մնացել է ազատության մեջ, սակայն մտածելով, որ իր արարքի համար պետք է պատասխան տա` հոր ուղեկցությամբ 2016թվականի մարտի 23-ին կամովին ներկայացել է քննչական բաժին: Արարքի համար զղջում է, ցավում է, որ իր երկար տարիների ընկերոջ հետ նման դեպք եղավ: Իրեն մասնակի է մեղավոր ճանաչում, այն բանի համար, որ չի ցանկացել մահ պատճառել Խաչիկին, այդ դեպքը մինչև հիմա թվում է երազի մեջ է եղել և Խաչիկը մինչ օրս կենդանի է: Կրկին զղջում է արարքի համար և խնդրում է իր նկատմամբ մեղմ վերաբերվել: Սպառնալիքները և հայհոյանքները տալուն ներկա են եղել Գառնիկը և Աբելը, նրանք իրեն մայր են հայհոյել, ասել են ՚•յոթ, դու ինչ տղա եսՙ և այլ բնույթի հայհոյանքներ: Ինքը որևէ մեկին չի ասել, որ իրեն սպառնում են:
Հարց- Նախաքննության ընթացքում տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ միջադեպը տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ Աբել Բաբայանը շնորհավորել է Ձեզ Սուրբ ծննդյան օրվա կապակցությամբ, իսկ Խաչիկ Ղազանչյանն ասել է, որ Դուք աստծուն չեք հավատում, որից հետո Դուք սպառնացել եք նրանց և հայտնել, որ Ձեզ այդ հարցով չդիմեն: Իսկ դրանից հետո Ձեզ մոտ եղած դանակով բազմաթիվ վնասվածքներ եք հասցրել Խաչիկ Ղազանչյանին, որից էլ Խաչիկ Ղազանչյանը մահացել է: Ինչ կասեք այդ մասին:
Պատասխան- Նրանք ճիշտ չեն ասել: Նրանց նպատակն էր որպեսզի իրենից •ումար ստանան, նրանք իրեն ասել են, որ իրենց •ումար տա կամ նվեր •նի, որ իրենք •նան ծնունդի, ինքը մերժել է նրանց պահանջը, որից էլ առաջացել է իրենց վիճաբանությունը: Ինչ վերաբերում է աթեիստ լինելու հան•ամանքին կեղծիք է, ինքը կնքված է, ունի կնունքի խաչ: Որոշ դեպքերում իրենց ընկերական զրույցների ժամանակ նրանք ասել են, որ աստված կապ ունի, իսկ ինքն էլ ասել է, որ նրանք ճիշտ չեն, կյանքին պետք է նայել ռեալ, քանի որ մարդկային •ործոնն ավելի ռեալ է, քան ձեր կարծիքը: Հայտնում է նաև, որ աթեիստի թեման շոշափելուց Գառնիկենց շենքի մուտքի մոտ Խաչիկը ասել է, որ ՚դու ոնց վերաբերվում ես համասեռամոլներին, այդպես էլ մենք վերաբերվում ենք քո նման ռեալ մտածող մարդկանցՙ: Նման խոսակցությունն իրեն ավելի շատ է հուզել, իրեն թվում է, որ նրանք նման պիտակ իրեն ցանկացան կպցնել, քանի որ ինքը չի ցանկացել նրանց ցանկությունը կատարել` նրանց •ումար տալ կամ նվեր առնել: Այդ խոսակցությանը ներկա է եղել նաև Գառնիկը:
Հարց- Նախաքննության ընթացքում տեղեկություններ են ստացվել այն մասին, որ Դուք դանակը, որով սպանել եք Խաչիկ Ղազանչյանին, վերցրել եք Ձեր տանից: Բացի այդ նախաքննությամբ հիմնավորվել է, որ Դուք դանակը հանել եք Ձեր ծոցից, ինչ կասեք այդ մասին:
Պատասխան- Ճիշտ չէ, դանակը, եղել է Խաչիկի ձեռքին, ինքը տանից դանակ չի վերցրել, ոչ մի նպատակ չի ունեցել Խաչիկին, Աբելին կամ Գառնիկին վնաս պատճառելու և իր հետ տանից դանակ վերցնելու: Կրկնում է, որ դանակը եղել է Խաչիկի ձեռքին և վեճի ժամանակ այն վերցրել է նրա ձեռքից, իր ձեռքին եղել է ընդամենն իր հեռախոսը, իր •րպանից ոչինչ չի հանել:
Հարց- Մանրամասն նկարա•րեք պահը, երբ Դուք մարմնական վնասվածք եք հասցրել Խաչիկ Ղազանչյանին, որտեղից ըստ Ձեզ նա հանեց դատակը, ինչ տեսք ուներ այն, Դուք Խաչիկ Ղազանչյանի մոտ դանակ նախկինում տեսել եք, թե ոչ, այդ ընթացքում ինչ •ործողություններ է կատարել Աբել Բաբայանը:
Պատասխան- Տանից դուրս է եկել նրանց կանչով, իջել է բակ և հանդիպել նրանց, Խաչիկը պահանջել է, որ նրանց •ումար կամ նվեր տա, ինքը մերժել է նրան և իրենք չորսով միասին քայլել են դեպի Գառնիկենց շենքի կողմը: Նա դանակը հանել է •րպանից, շրջվել է, որ իրեն խփի, ինքն անմիջապես երկու ձեռքով բռնել է նրա ձեռքը և խլել է դանակը նրա ձեռքից: Կրկնում է, որ դանակը եղել է նրա մոտ, իր մոտ դանակ չի եղել, իսկ դանակը եղել է սովորական դանակ` պոչը կապույտ լենտով փաթաթած: Դեպքից հետո այն նետել է շենքի մոտ •տնվող աղբանոց: Աբելը տեսնելով իր ձեռքում Խաչիկի դանակը` փախել է դեպքի վայրից:
Հարց- Նշեք ինչից ելնելով Դուք մտացեծիք, որ Խ.Ղազանչյանը պատրաստվում է Ձեզ դանակով հարվածել, չէ որ նա Ձեզ չի սպառնացել, Ձեզ վրա չի հարձակվել, ինչպես դուք եք նշում նա ընդամենը պտտվել է:
Պատասխան- Քանի որ նա սպառնալով •ումար կամ նվեր էր պահանջում, որ տամ իրեն, նա մոտեցել է իրեն, տեսնելով նրա ձեռքի դանակը, ինքը խլել է այն:
Հարց- Ձեր հայտնած հան•ամանքները հակասում են քրեական •ործով ձեռք բերված տվյալներին և Ձեր իսկ հայտնած հան•ամանքները անտրամաբանական են, եթե ինչպես Դուք եք նշում, որ չեք ցանկացել սպանել Խաչիկ Ղազանչյանին, ապա ինչպես կբացատրեք Ձեր կողմից հասցված շուրջ 23մարմնական վնասվածքները, չէ որ դրանք ավելի բնորոշ են վրեժխնդիր լինելուն, այլ ոչ թե պատահական հասցրած մարմնական վնասվածքների:
Պատասխան- Հարցին պատասխանում է, որ ճիշտ ցուցմունք է տալիս, թե որքան է հարվածել Խաչիկին չի կարող ասել, քանի որ պահի տակ չի •իտակցել և չի կարողացել իրեն տիրապետել, պահի տակ •տնվել է շոկի մեջ: Դեպքը վերհիշելով իրեն վատ է զ•ում, ուստի խնդրում է ներկայումս ցուցմունքը ընդհատել /հատոր 2 •.թ.35-39, դատական նիստի արձանա•րություն/:
29.03.2016թվականին որպես անչափահաս մեղադրյալի Ս.Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Աբելի և Խաչիկի կողմից սպառնալիք չի եղել, ուղղակի նրանց պահանջից այն տպավորությունն է եղել, որ նրանք կդադարեցնեն իրենց շփվելը, նրանք հիմնականում ձևացնում էին, որ իրենք ընկերներ են և տարբեր պատրվակներով իրենից •ումարներ էին ուզում, մեկ պարտքով, մեկ ասելով, որ չտա իր համար վատ կլինի: Երբ Խաչիկի ուսին ձեռք է տվել և ասել է, որ •նում է տուն: Նա շրջվելու պահին հանել է դանակը, վախենալով, որ նա կարող է իրեն հարվածել, ինքը երկու ձեռքով խլել է նրա ձեռքի դանակը: Նա այդ պահին բռունցքով հարվածել է իր դեմքին, հայհոյել է մորը և այլ բնույթի խուլի•անական հայհոյանք է տվել իր հասցեին, այդ պահին զ•ացել է, որ աչքերի դիմաց ոչինչ չի տեսնում և դրանից հետո ոչինչ չի հիշում: Տարածքը շատ մութ է եղել, այդ պահին շենքից մշուշոտ աղոտ լույս է նկատել, տեսել է նաև, որ Խաչիկն ընկած է •ետնին, այդ տեսնելով փախել է և դանակը, որը խլել էր Խաչիկից, նետել է աղբարկղ, որից հետո հեռացել է, սակայն այդ պահին իր մոտ սուր •լխացավ է առաջացել և սիրտը սկսել է խառնել: Բացի հեռախոսից իր •րպանում ունեցել է նաև բանալի, որն իր հայրիկի ավտոտնակի բանալին էր և, քանի որ այն իր մոտ է եղել, •նացել է ավտոտնակ, բացել է դուռը, վառել է լույսը, ավտոտնակում եղել է սանհան•ույց, մոտեցել է, որ լվացվի, սակայն իրեն վատ է զ•ացել, մի փոքր լվացվել է և զ•ացել է, որ քունը տանում է, զ•ացել է ընդհանուր թուլություն, չի կարողացել շարժվել, ձեռքերն ու ոտքերը չեն ենթարկվել իրեն, չի կարողացել իրեն տիրապետել, դողացրել է, անկախ իրենից նստել է զու•արանակոնքին, զ•ացել է, որ սփրթնել է, զու•արանակոնքին նստելուց հետո չ•իտակցելով քնել է մինչև լույս: Առավոտյան լուսաբացին, երբ բոլորը քնած են եղել, նկատել է, որ մոռացել է անջատել լույսը ու ջուրը, փախել է ավտոտնակից, իմանալով, որ հնարավոր է, որ հայրը •ա, իր բանալիով մտնի ավտոտնակ` իմանալով, որ նա նույնպես ունի ավտոտնակի բանալին: Դրանից հետո մեկ-երկու օր եղել է փողոցում, չի ասել իր •տնվելու վայրը, օ•տվելով մեղադրյալի իր իրավունքից չի ցանկանում հայտնել, թե որտեղ է •տնվել այդ ժամանակ, այդ մասով միայն ցանկանում է ասել, որ որևէ մեկը չի իմացել, որ ինքը հետախուզման մեջ է •տնվում: Ինքը Աբել Բաբայանին սպանելու մտադրություն չի ունեցել, այդ ուղղությամբ, որ ուղղությամբ •նացել է Աբելը, վազել է, քանի որ այդ ճանապարհը միակն է եղել, որը տարել է տուն, իսկ ինքն էլ այդ ուղղությամբ ռեֆլեքսորեն է վազել, հաստատ Աբելի ետևից չի վազել, նրան սպառնալիքներ չի տվել ու, երբ տեսել է, որ Խաչիկն ընկած է •ետնին և դանակը արյունոտված է ինքը փախել է և հիմա նոր մտաբերում է, որ Աբելն էլ է այդ ուղղությամբ փախել, ինքը Աբելին հետևելու կամ սպառնալու նպատակ չի ունեցել /հատոր 2 •.թ. 101-103, դատական նիստի արձանա•րություն/:
04.04.2016թվականին որպես անչափահաս մեղադրյալի Ս.Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որևէ աթեիստական միավորման անդամ չի հանդիսանում, որևէ կազմակերպության չի անդամակցում և որևէ սոցիալական, աղանդավորական շարժման չի հարում, ինքը քրիստոնյա է, կնքվել է ՚Սուրբ Սար•իսՙ եկեղեցում: Խաչիկի ուսին նշմարել է, որ •նում է տուն, բայց շրջվելու ընթացքում նա •րպանից դանակ է հանել և հայհոյել, ցանկացել է իրեն խփել, սակայն ինքը խլել է դանակը, նա իրեն հարվածել է, հայհոյել, ինքն իրեն կորցրել է, չի հիշում ինչպես է կարողացել այդքան վնաս տալ: Հարվածի հետևանքով քիթը ցավացել է և արյուն է եկել, սակայն դրանից վնասվածք չի ստացել: Դատաբժշկական փորձաքննության կարիք չունի, հրաժարվում է դատաբժշկական փորձաքննությունից: Մանրամասն իր ցուցմունքներում դեպքի վերաբերյալ հայտնել է: Ինչպես նախորդ ցուցմունքում նշել է, դեպքից հետո երկու օր եղել է փողոցում, իսկ դրանից հետո օ•տվելով մեղադրյալի իր իրավունքից հրաժարվում է հայտնել, թե որտեղ է եղել, միայն կարող է նշել, որ իրեն որևէ մեկը չի օ•նել թաքնվելու հարցում, որևէ մեկը տեղյակ չի եղել, որ ինքը հետախուզման մեջ է եղել, ան•ամ ինքն էլ չի իմացել, որ հետախուզման մեջ է •տնվել, ինքն այդ ընթացքում հեռախոս չի ունեցել և ընտանիքի անդամների հետ կապ չի պահել /հատոր 2 •.թ. 131-132, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը իր ցուցմունքները պնդել է նաև Աբել Բաբայանի և Գառնիկ Պապյանի հետ 23.03.2016թվականին կատարված առերես հարցաքննությունների ընթացքում /հատոր 2 •.թ. 45-46, 48-50, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանի նախաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ Խաչիկ Խազանչյանն իր հարազատ որդին է և նա ընկերություն է արել Սուրեն Մուրադյանի և Աբել Բաբայանի հետ: Խաչիկը հին• տարեկանից պարապել է սպորտով, մասնավորապես վերջին տարիներին թայլանդական բոքս է պարապել: Խաչիկը և Սուրենը նորմալ ընկերներ են եղել, նրանց միջև ինքը հարց չի տեսել: 2016թվականի հունվարի 6-ին առավոտյան եղել է աշխատանքի, իսկ Խաչիկը մնացել է տանը, իմանալով, որ Աբելի հետ պետք է •նար իր հարազատների` քրոջ և հոր տուն: Երեկոյան ժամը 19.30-ի սահմաններում աշխատանքից վերադարձել է տուն, իսկ այդ ժամանակ Աբելը և Խաչիկը եղել են տանը և միասին սուրճ են խմել: Ժամը 20.00-ի սահմաններում Աբելն ու Խաչիկը տանից դուրս են եկել և Խաչիկն ասել է, որ 10րոպեից տուն է վերադառնալու: Դրանից հետո, ժամը 21.00-ի սահմաններում •տնվել է տանը, երբ իրենց տուն է •նացել իրենց հարևան Արսենը և ասել է, որ հա•նվի, որպեսզի •նան հիվանդանոց, Խաչիկը հիվանդանոցում է: Այդ պահին Սուրենի մայրը` Ֆլորան եկել է իրենց տուն և ասել է, որ ցանկանում է Խաչիկի հետ զրուցել, իսկ ինքը նրան ասել է, որ Խաչիկը հիվանդանոցում է և ինքը նույնպես •նում է հիվանդանոց: Դրանից հետո ինքը, իրենց հարևան Արսենը, Ֆլորան և նրա ամուսինը, որին տեսել է առաջին ան•ամ, միասին •նացել են հիվանդանոց: Հիվանդանոցում իմացել է, որ Խաչիկին բազմաթիվ ան•ամ դանակահարել են և նրա վիճակը ծայրահեղ ծանր է: Հաջորդ օրը Աբելին կանչել է իրենց տուն և նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել և ով է դանակահարել իր որդուն, իսկ նա պատմել է, որ Սուրենն է դանակահարել Խաչիկին, նրանց միջև վիճաբանություն չի եղել, ուղղակի նրանք Սուրենին ասել են աթեիստ պետք չի լինել, իսկ Սուրենն ասել է, որ իրեն այդ հարցով բան չասեն, որից հետո շարունակել են քայլել` Խաչիկը առջևից, իսկ Սուրենն ու Աբելը ետևից: Այնուհետև Սուրենը ձայն է տվել Խաչիկին ու մոտեցել է նրան և երբ Խաչիկը պտտվել է, Սուրենը սկսել է դանակով հարվածել Խաչիկին, Խաչիկի պառկած ժամանակ Սուրենը հարվածներ է հասցրել: Այլ տեղեկություն չունի դեպքի վերաբերյալ և կարող է միայն նշել, որ իր որդին եղել է չափված-ձևած մարդ, որևէ մեկին չի վիրավորել և չէր էլ կարող վիրավորել, նա նման դաստիարակություն չի ստացել և հար•անք է ունեցել մեծերի հանդեպ: Իր որդին իր մոտ երբեք դանակ չի պահել, քնելուց պարբերաբար ստու•ել է նրա •րպանները: Կպչուն ժապավենով դանակ երբեք չի եղել Խաչիկի մոտ, իրենց տանն ընդհանրապես նման դանակ չի եղել /հատոր 1 •.թ. 114-115, հատոր 2 •.թ. 124, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Տի•րան Մուրադյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հունվարի 6-ին տանը հեռուստացույց դիտելիս է եղել, ապա որոշել է լուրեր նայել: Հետո երեխան է ուշացել: Իր երեխան ունեցել է շատ լավ ընկերներ, հատկապես անձամբ շատ սիրել է Աբելին, Խաչիկին և առհասարակ բոլորին, իր երեխային նրանցից չի տարբերել, նրանք իր տանն են եղել, իր երեխան էլ նրանց տանն է եղել, իսկ ամենաապահովն ու հան•իստը եղել է այն ժամանակ, երբ Սուրենը եղել է Խաչիկենց տանը, ընդհանրապես այդ ժամանակ չի անհան•ստացել եղել է •իշերը ժամը 1-ը, թե 12-ը, նրանք եղել են ՚հալալՙ ընկերներ, վստահ է եղել, որ նրանք միասին են, ապա այլ շրջապատներում խնդիր չեն ունենա, սակայն հակառակը, խնդիր է ծա•ել հենց իրենց միջև, որի մասին բնականաբար ինքը տեղյակ չի եղել, որևէ բան չի լսել կամ իմացել: Որոշակի բաներ կան, որ հիմա հնարավոր է չհիշի, ժամերը կոնկրետ չկարողանա ասել: Սուրենն իջել է շանը ման տալու և ինքը մտածել է, որ նա ընկերների հետ է, քանի որ նա իր իմանալով շան հետ միշտ դուրս է եկել Գառնիկի, Խաչիկի և Աբելի հետ, մեկ-երկու ամիս հետո է իմացել, որ նրանց հետ չի դուրս •ալուց եղել: Շան հետ վերադառնալուց հետո Սուրենը կրկին ցանկացել է դուրս •ալ, ինքը հարցրել է, թե ուր է •նում, նոր է տուն վերադարձել, սակայն Սուրենն ասել է, որ 10-15 րոպեով է դուրս •ալիս, ընկերների հետ է, իսկ կինն էլ իր վրա է զայրացել, ասել երեխա է, թող դուրս •ա: Երկրորդ •նալուց հետո Սուրենն ուշացել է, ինքը անընդհատ լուսամուտներից նայել է, որպեսզի տեսնի, թե երբ է •ալու: Հետո պատշ•ամբից տեսել է Սուրենին, նա ասել է, որ դեպք է պատահել, իրեն չփնտրեն, ապա հեռախոսը •ցել է ձյան մեջ, նա ասել է, որ խնդիրը Խաչիկի հետ է կապված ու փախել է: Ինքը իջել է և վերցրել նրա հեռախոսը, որից հետո էլ Սուրենի հեռախոսը հայտնվել է իր մոտ: Դրանից հետո կնոջ հետ միասին •նացել են Խաչիկենց տուն, նրա մայրը դուրս է եկել և միասին •նացել են հիվանդանոց, այդ ժամանակ մանրամասն որևէ բան չեն իմացել: Սուրենին հարցրել էր, թե քանի ան•ամ է խփել և Սուրենն ասել էր, որ երկու ան•ամ է հարվածել, սակայն պարզվել է, որ երկու ան•ամ չէ: Այլ բաներ •ործից և դեպքից տեղյակ չէ, մնացածն իր ենթադրություններն են: Հիվանդանոց •նալուց հետո իմացել են, որ հարվածները երկուսը չեն, այլ շատ-շատ է, երեխայի վիճակն էլ շատ ծանր է և հասկանալով, որ հիվանդանոցում իրենց •տնվելն անիմաստ է, որովհետև բժշկի հետ խոսալուց հետո նա ասել է, որ երեխայի վիճակը ծանր է: Դրանից հետո •նացել է տուն, ապա ոստիկանությունը եկել է իր ետևից և մինչև լույս մնացել է այնտեղ: Դրանից ավել դեպքի վերաբերյալ այլ բանից տեղյակ չէ, դեպքի ժամանակ ներկա չի եղել: Ինքը բնակվում է չորս հարկանի շենքի երրորդ հարկում, տղայի հետ զրուցել է իրենց պատշ•ամբից, իսկ տղան կան•նած է եղել բակում, նա ասել է, որ եթե իջնի, ապա ինքը կ•նա, ասել է, որ չի ցանկանում տուն •ալ, երկար չի ցանկանում խոսել, շունչը կտրվել է, իրեն վատ է զ•ացել, հեռախոսը •ցել է ձյան մեջ և •նացել է, ինքը հարցրել է, թե ինչ է պատահել, իսկ Սուրենն ասել է, որ վեճ է եղել Խաչիկ հետ, ինքը հարցրել է, նրան խփել է, թե ոչ, իսկ Սուրենն ասել է, որ կարծես, թե խփել է, կոնկրետ չի հիշում, թե ինչպես է ասել բառացի: Հստակ հիշում է, որ Սուրենն ասել է, որ երկու ան•ամ է հարվածել, մնացած բաները չի ճշտել, թե ումն է եղել դանակը, ինչ, միայն ասել է, որ խփել է, չի ասել, թե ինչով է խփել: Ինքը չի էլ ճշտել դանակով է խփել, թե ոչ: Իր և տղայի խոսակցությունը տևել է մոտավոր 30վայրկյան, երբ ինքը եղել է պատշ•ամբում, իսկ տղան եղել է բակում կան•նած, իսկ երբ ինքը իջել է, տղան արդեն այնտեղ չի եղել: Դրանից հետո տղային տեսել է քննչականում, երբ նա արդեն հանձնվել է: Դեպքից հետո տղային տեսել է, նա իրեն պատմել է, որ նրանք իրեն նեղել են, անպատվել, •ումար են ուզել, նվեր, ասել են, որ լավ նկար ունի, նկարը տանեն վաճառեն, ասել են տանից ինչ-որ բան •ողանա բերի և այլ նման բաներ, իսկ տղան ասել է, որ չի կարող: Սուրենն այդ ամենն իրենից •աղտնի է պահել, ինքը հին• րոպեում այդ հարցը կլուծեր, չի ասել իրեն: Սուրենը դուրս է •ալիս տանից, այդ ՚հալալ ընկերներըՙ, որոնք 10-12տարվա ընկերներ են եղել, որոնք ժամերով իր տանն են մնացել և իր կնոջ հացն են կերել, Սուրենին ՚մայր, ծնողՙ են հայհոյել և ինչ ստոր հայհոյանք ասես ասել են, որից հետո Խաչիկն է զան•ահարում չի վերցնում հեռախոսը, որովհետև ՚խեղդել էՙ և ասել ՚էս բեր, էն բերՙ, որից հետո փակ համարով են զան•ահարում Սուրենին, որը կա վերծանումներով: Ստոր հայհոյանքներ են տվել զան•ելով, նույնիսկ ամաչում է այդ հայհոյանքները կրկնել կամ ասել: Դրանից հետո Սուրենը •նում է ճշտելու, թե ինչու համար են տղաները •ժվել ու իր հասկանալով շարունակվել են այդ խոշտան•ումները, շորթման այդ ձախողումները, որից հետո Գառնիկին զան• է •ալիս և նա •նում է տուն, իսկ Սուրենը, Աբելը և Խաչիկը •նում են քայլելու: Սուրենի մեջ այդ ժամանակ վախ է առաջանում, որ մարդ են կանչել և տանում են իրեն ծեծեն, նույն հաջողությամբ էլ կարող էին իր երեխային ծեծեին և նա մահանար, սակայն Սուրենը միայնակ •նում է: Դրանից հետո ճանապարհին Աբելն ու Խաչիկը շարունակում են անպատվել և ստոր հայհոյանքներ տալ: Աբելն ու Խաչիկը միմյանց նայելով ծնող են հայհոյում և քմծիծաղ են տալիս, որ իբր տես ծնող են հայհոյում և նա կուլ է տալիս, իսկ Սուրենն ասում է, որ տուն է •նում, Խաչիկը այդ ժամանակ պտտվում և դանակը հանում, ցանկանում է Սուրենին խփել, Սուրենն ու Խաչիկը միմյանց քաշքշում են և Սուրենը վերցնում է նրա ձեռքից դանակը: Դրանից հետո Սուրենն այլևս բան չի հիշում, իսկ Աբելն էլ հիշում է, որ տեսել է միմյանց քաշքշում են և մտածում է, որ դա կատակ է: Սուրենն հիշում է, որ Խաչիկը ընկել է •ետնին, իսկ Աբելն էլ փախչում է, իսկ ինքն էլ դանակը ձեռքին է, դանակը շպրտում է աղբամանը և ինքն էլ նույնպես փախչում է: Սուրենը նաև պատմել է, որ իրեն տեսնելուց հետո •նացել է ավտոտնակ, որտեղ սանհան•ույց կա, այդ ժամանակ իրեն վատ է զ•ացել, չի կարողացել տիրապետել իրեն և մտել է սանհան•ույց, փսխել է, •ույնն է •ցած եղել, ապա զ•ացել է, որ քունն է տանում, հենց սանհան•ույցում ջուրը և լույսը միացրած ընկել է և քնել: Այսքանից ավել բան Սուրենն իրեն չի պատմել: Նախաքննության ընթացքում հիշում է, թե ինչ ցուցմունքներ է տվել, դրանք եղել են իր անձնական ենթադրությունները, այդ ժամանակ ցուցմունքները տալուց դեռևս Սուրենի հետ զրուցած չի եղել և դա եղել է իր կարծիքըª դեպքից ընդհանրապես տեղյակ չլինելով: Դեպքից հետո իր հիշելով Սուրենի ընկեր Գառնիկն է զան•ահարել իրեն և ասել, որ Սուրենն իր մոտ ինչ-որ բան է մոռացել, ցանկանում է վերադարձնել, իսկ ինքն էլ ասել է, որ պահի մոտը, Սուրենը կ•ա և ինքը այն կվերադարձնի, իսկ այդ ժամանակ արդեն մոտավոր իմացել է դեպք մասին: Նախաքննությամբ դանակի վերաբերյալ հայտնածը եղել է իր անձնական ենթադրությունները, սակայն մի բան կարող է հստակ ասել, որ Սուրենը տանից որևէ բան չի վերցրել: Վկա Տի•րան Մուրադյանի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ այդ ժամանակ հայտնել է ընդամենն իր կարծիքը, դա իր ենթադրությունն է եղել, քանի որ այդ ժամանակ ինքը ոչ մի ինֆորմացիա չի ունեցել դեպքի վերաբերյալ: 10-15վայրկյանում տղան իրեն չէր կարող այդքան բան հայտնել: Իր հիշելով ցուցմունքը տալուց ՚երևիՙ բառն օ•տա•ործել է, որ ՚երևի տանից է վերցրելՙ, որ ՚երևի •տել էՙ, ինքը քննիչի •րած ցուցմունքը չի կարդացել, նա •րել է և ինքն էլ այդպես ստորա•րել է: Ինքն այնտեղ չի եղել և չ•իտի, թե ինչպես է ամեն ինչը տեղի ունեցել, դա կարող են դեպքին ներկա •տնվողները հայտնել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Տի•րան Մուրադյանը նախաքննությամբ 07.01.2016թվականին որպես վկայի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պարզաբանվել է, որ կարող է ցուցմունք չտալ իր որդու` Սուրեն Մուրադյանի վերաբերյալ, սակայն ցանկանում է ցուցմունք տալ դեպքի կապակցությամբ: Որդին` Սուրեն Մուրադյանը, զինված ուժերում ծառայության մեկնելու համար հետազոտություն է անցել ռազմաբժշկական հանձնաժողովում և ըստ եզրակացության ՚Ավանիՙ հո•եբուժական կլինիկայի կողմից նշանակվել է պարտադիր բուժում: Ցանկանում է որդու վերաբերյալ մի քանի մանրամասներ հայտնել: Նա հո•եկան լուրջ խնդիրներ ունի, ան•ամ իր հետ առճակատման է •նում և ինքը նրան հազիվ է համոզում, որ հան•ստանա: Մոտ երկու ամիս առաջ, որդին չնչին ընկերական վեճի արդյունքում` մոր հետ վիճելու շուրջ դանակը վերցրել է ձեռքը և ցանկացել է կտրել իր երակները և իր կողմից նրան համոզելու արդյունքում հազիվ է կարողացել նրան հան•ստացնել, երբ նրա ձեռքից դանակը վերցրել է, նա ամբողջ մարմնով դողալուց է եղել: Նշում է, որ որդին ընկերություն է արել Խաչիկի և Աբելի հետ, նրանք շատ մտերիմ ընկերներ են եղել և օրվա մի քանի ժամը եղել են իրենց տանը, երբ Սուրենը Խաչիկի հետ է եղել, ինքը ապահով է զ•ացել: 2016թվականի հունվարի 06-ին, երբ ինքն առավոտյան արթնացել է, Սուրենը նկարելիս է եղել: Օրվա ընթացքում նրա ներկերը վերջացել են և ինքը Սուրենի հետ միասին, իր մեքենայով, •նացել են ներկ •նելու, որից հետո տուն են վերադարձել և Սուրենը շարունակել է իր նկարը: Երեկոյան, ժամը չի հիշում քանիսին, Սուրենը տանից դուրս է եկել, ինքը նրան հարցրել է, թե ուր է •նում, իսկ Սուրենն ասել է, որ •նում է մաքուր օդ շնչելու` ընկերների հետ մասին, իսկ մինչ այդ Սուրենը տանից կրկին դուրս էր եկել` իրենց շանը դուրս հանելու նպատակով: Դուրս •ալուց հետո Սուրենը տուն չի վերադարձել և ինքը իր /077/00-00-23բջջային հեռախոսահամարից զան•ահարել է Սուրենի` /093/55-44-88 համարին և զրույցի ընթացքում Սուրենը հայտնել է, որ ՚բան է եղել, ասեմ, բայց մամային չպետք է ասեսՙ, ինքը նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել, իսկ Սուրենն ասել է, որ մարդ է խփել, ինքը հարցրել է, թե ում է խփել, իսկ Սուրենն ասել է, որ իր մտերիմ ընկերոջը` Խաչիկին: Ինքը հարցրել է, թե ինչն է պատճառը, իսկ Սուրենն իրեն ասել է, որ Խաչիկը արդեն մեկ շաբաթ է իրենից պահանջում է, որ տանից բան տանի` վաճառելու համար, ինքը չի տարել, որից հետո Խաչիկն իրեն անբարոյականի տղա է անվանել և դուրս հրավիրել տանից` խառը հայհոյանքներ տալով: Դրանից հետո տղան ասել է, որ դուրս չի •ալու, իսկ Խաչիկն ասել է` ՚հորդ ես ասելու այ խաբարբզիկՙ, որից հետո Սուրենը տանից վերցրել է խոհանոցային դանակը և •նացել է դուրս, այնուհետև հանդիպել է Խաչիկին և Աբելին, որտեղ Խաչիկը շարունակել է հայհոյանքներ տալ տղային` մոր և հոր հասցեին: Տղան ասել է, որ չհայհոյի, թե չէ ինքը կխփի նրան, սակայն Խաչիկը շարունակել է հայհոյել, որից հետո տղան դանակով հարվածել է Խաչիկին: Այդ մասին տեղեկացել է որդուց` հեռախոսի միջոցով, որից հետո տղան անջատել է հեռախոսը և նրա •տնվելու վերաբերյալ տեղեկություն չունի /հատոր 1 •.թ. 31-32, դատական նիստի արձանա•րություն/:
05.02.2016թվականին որպես վկայի Տի•րան Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որքանով ինքը տեղյակ է Սուրենը Խաչիկ Ղազանչյանի պահանջած նվերը տանից չի վերցրել և չի տվել նրան և Աբելին, որովհետև երկուսով պահանջել են, սպառնացել են, և սեռական բնույթի հայհոյանքներ են տվել` ծնողին վերաբերվող: Թե Սուրենը երբ է զան•ահարել և ինչ համարից, չի կարող ասել: Դեպքից անցել է բավականին ժամանակ, այդ պահին չի իմացել, որ նման դեպք է տեղի ունեցել, իր հիշելով անհան•ստացել է նրա համար և զան•ահարել հարցրել է, թե որտեղ է նա /հատոր 1 •.թ. 169, դատական նիստի արձանա•րություն/:
10.02.2016թվականին որպես վկայի լրացուցիչ Տի•րան Մուրադյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը Սուրենի հեռախոսը •տել է իրենց պատշ•ամբի տակ` ձների մեջ, ուստի չի բացառում, որ Սուրենը խոսացած լինի Գառնիկի հետ: Գառնիկը զան•ահարել է նաև Սուրենի հեռախոսահամարին և չի հիշում, թե ինչի մասին են խոսացել Գառնիկի հետ, •լուխը շատ խառն էր /հատոր 1 •.թ. 175, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Կամո Բաբայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ ամբաստանյալի հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ այն տեղի է ունեցել հունվարի 06-ինª երեկոյան: Տղան զան•ել է իրեն և ասել, որ ինքը իջնի բակ, քանի որ դեպք է պատահել, տեսնի Աբելը ինչ է ասում: Դուրս է եկել և բակում տեսել է Աբելին, ով վախեցած է եղել, նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել, իսկ նա ասել է, որ ընկերը արնաքամ է լինումª մահանում է, ինքը հարցրել է, թե որտեղ, իսկ Աբելն ասել է, որ իր հետ •նաª ցույց տալու համար: Մինչ այնտեղ հասնելն Աբելն իրեն պատմել է, որ իր ընկեր Խչոն և Սուրենը վիճել են միմյանց հետ, դանակահարություն է եղել, իսկ Խչոն այնտեղ ընկած է: Ինքը նրան հարցրել է, թե նա ինչու է փախել, նա ասել է, որ ինքը ցանկացել է նրանց բաժանել, բրդել է, սակայն նա դանակով պտտվել է իր վրա, սակայն ինքը փախել է և եկել իրենց տուն: Ինքը, իր տղան և Աբելը միասին, իր մեքենայով •նացել են այնտեղ, ինքը մեքենան մի քիչ հեռու է կան•նեցրել, նա մոտավոր ցույց է տվել տեղը, որպեսզի անվտան•ությունն ապահովեր նրանց, նրանք մնացել են մեքենայի մեջ, իսկ ինքը •նացել է այնտեղ, սակայն այնտեղ ոչ տուժողն է եղել և ոչ էլ կատարողը: Ինքն Աբելին ասել է, որ այնտեղ չեն, ուր կարող են լինել, Աբելը սկսել է զան•ահարել ընկերներին, հետո պարզվել է, որ Խաչիկին տարել են ՚Արաբկիրՙ բժշկական կենտրոն: Հետո իրենք •նացել են այնտեղ, տղաները կրկին մնացել են մեքենայի մեջ, իսկ ինքը բարձրացել է վերև: Այդ ընթացքում զան•ահարել է իր ղեկավարությանը տեղյակ է պահել, որ նման դեպք է տեղի ունեցել,հետո եկել է Արաբկիրի ոստիկանությունը և կատարել են մնացած •ործողությունները: Աբելը պատմել է, որ Սուրենը հարվածել է Խաչիկին, մանրամասներ չի պատմել: Ինքը •նացել է Աբելի մատնանշած վայրը, որտեղ տեղի էր ունեցել դեպքը, այնտեղ արյան հետքեր եղել են, սակայն որևէ մարդ չի եղել, որի մասին վերադարձել և ասել է Աբելին, իսկ Աբելն էլ չ•իտի, թե ում է զան•ահարել և ճշտել, որ Խաչոյին տարել են հիվանդանոց: Չի հարցրել, թե Սուրենն ինչի համար է հարվածել Խաչոյին, ցանկացել է շուտ հասնել դեպքի վայր, քանի որ Աբելը դեպքի վայրի հասցեն չի իմացել, որպեսզի շտապօ•նություն ուղարկեր, իսկ Աբելն այնպես է նկարա•րել, որ այդ երեխան լավ չի: Ինքն այդ ժամանակ շատ բան չի էլ լսել և հարցեր չի էլ տվել, միայն ցանկացել է շուտ տեղ հասնի /հատոր 1 •.թ.117-118, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Վալերի Բաբայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալինª Աբելի միջոցով, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ ամսի 6-ի •իշերը, ինքը տանն է եղել և մոտավոր ժամը 20.40-ի սահմաններում Աբելը զան•ահարել է իրեն և ասել, որ ինքը •նա իրենց շենքի մոտ •տնվող ՚Զեյթունՙ խանութի մոտ, ինքը նրան զան•ել է և ասել, որ եթե լուրջ բան չկա տուն բարձրանա, սակայն նա ասել է, որ •նա խանութի մոտ: Երբ ինքը •նացել է, Աբելը •րեթե ուշա•նաց, լացելով ընկել է իր ձեռքերին, նրա վրա ջուր է լցրել, նա հազիվ ուշքի է եկել: Նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել, իսկ Աբելն ասել է, որ ՚Խչոն չկաՙ, ասել է, որ Սուրենը խփել է Խչոյին: Ինքը հարցրել է միասին իջնեն այնտեղ, սակայն Աբելն ասել է, որ չէ, հնարավոր է դեռ այնտեղ լինի, իսկ ինքն էլ առաջարկել է, որ իր հորն ասեն, որից հետո իր հայրը, ինքը և Աբելը իջել են դեպքի վայր, որտեղ ինքն ու Աբելը մնացել են մեքենայի մեջ, իսկ հայրը •նացել է Աբելի նկարա•րած վայրը: Հայրը եկել է և ասել, որ այնտեղ մարդ չկա, որից հետո Աբելը հեռախոսով ճշտել է, որ Խչոյին տարել են հիվանդանոց, որից հետո •նացել են ՚Արաբկիրՙ հիվանդանոց: Հիվանդանոց •նալուց հետո իրեն նույնպես տարել են ոստիկանություն, հետո •նացել է քննչական բաժին և այնտեղ ասել է այն, ինչ հիմա ասեց: Աբելի ասածների 50տոկոսը չեն հասկացել, նա չի կարողացել կոնկրետ պատմել: Խփելու պատճառների մասին Աբելը պատմել է, որ Սուրոյի հետ քայլել են, Խչոն մի քիչ առաջ է անցել, այդ պահին խոսակցություն է եղել Սուրենի աթեիստ լինելու վերաբերյալ, իսկ Սուրենն ասել է, որ մի ասեք, հաճելի չի: Աբելի պատմածով մոտ 10վայրկյան չանցած, Սուրենը •ոռացել է ՚Խչոՙ ու սկսել է հարվածել: Աբելը ասել է, որ ինքը բրդել է Սուրենին, իր հիշելով հարվածելու ընթացքում, որից հետո էլ ընկել է Աբելի հետևից: Աբելը չի ասել, թե Սուրենի մոտ որտեղից է դանակ եղել, չի ասել նաև Խաչիկի մոտ դանակ եղել է, թե ոչ: Սուրենին ծանոթացնելիս Աբելը չի ասել, որ Սուրոն աթեիստ է, այլ նրանք, որ •նացել են իրենց բակ, ինքն ասել է եկեք •նանք եկեղեցի, սակայն Աբելն ասել է, որ Սուրոյի մոտ նման բաներ չասի, ինքը հարցրել է, թե ինչու, իսկ Աբելն էլ ասել է, որ նա աթեիստ է և այդ ժամանակվանից նոր իմացել է: Աբելը պատմել է, որ դեպքի ժամանակ Սուրոյին ասել են, որ աթեիստ չլինի, սակայն Սուրոն ասել է, որ չասես նման բան, հաճելի չի, լավ չի լինելու, իսկ Աբելն էլ ասել է, որ ՚լավ էլ չեմ ասիՙ, որից հետո էլ տեղի է ունեցել դեպքը: Իր իմանալով նրանք երեքով ինչ-որ իրենց ընկերոջ ծնունդին են •նալուց եղել /հատոր 1, •.թ. 126-127, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Աննա Հակոբյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ ամբաստանյալին ճանաչում է նույն բակից, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ տեղեկություն չի ունեցել, որովհետև մինչ այդ է տեսել Սուրենին, դրանից առաջ շանն են ման տվել, իսկ դրանից հետո ինքը •նացել է ընկերուհու տուն, իսկ հաջորդ օրն առավոտյան իմացել է դեպքի մասին, իրենց կողքի հարևանն է Խաչիկին տեղափոխել հիվանդանոց: Հարևաններից է իմացել առաջին ան•ամ դեպքի մասին, խոսակցությունն է պատահական լսել, քանի որ իրեն չեն ցանկացել ասել դրա մասին: Իրեն ասել են, որ դեպքը տեղի է ունեցել ծնունդ •նալու ճանապարհին, մնացածը ինտերնետային կայքերից է իմացել, որտեղ տարբեր վարկածներ են •րված եղել: Իր իմանալով նրանք ծնունդ •նալիս են եղել, հետո Սուրենը Խաչիկին է ձայն տվել և հարվածել դանակով, տեղյակ չէ, թե դանակն ումն է եղել: Խաչիկն ու Սուրենն ընկերներ են եղել, որևէ կոնֆլիկտ, վիճաբանություն չի եղել նրանց միջև, նրանք բոլորն էլ մտերիմ ընկերներ են եղել: Խաչիկին փոքրուց ճանաչել է, նա երբեք անհիմն որևէ մեկին չի վիրավորել: Ինքը Սուրենի և Խաչիկի հետ հաճախ է շփվել, նրանք, ինչքանով որ ինքը տեղյակ է, հաշտ ընկերներ են եղել: Այդ օրը Խաչիկին չի տեսել, Սուրենին է տեսել: Իր իմանալով, նրանք Վլադի ծնունդին են •նալուց եղել, նա իրենց բակից չի և նրան լավ չի ճանաչում: Դեպքի վերաբերյալ նոր տեղեկություններ չի լսել, միայն իմացել է, որ Սուրբ Զատիկի շնորհավորանքի դեպքը սուտ է եղել, այլ նոր բան չ•իտի: Իմացել է, որ Զատիկի շնորհավորանքը չի պատճառը եղել, սակայն չ•իտի, թե ինչն է եղել պատճառը /հատոր 1 •.թ. 183-184, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Բա•րատ Ավանեսյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ Տի•րան Մուրադյանի հետ հարևաններ են և միմյանց ճանաչում են շուրջ 13տարի, իսկ վերջին 5տարին մտերիմ են ընտանիքներով: 2016թվականի հունվարի 06-ին զանա•ահարել է Տի•րանին և շնորհավորել, իսկ հաջորդ օրն առավոտյան Տի•րանը զան•ահարել է իրեն և ասել, որ իր տանը դժբախտություն է եղել, որ իր տղան դանակահարել է դպրոցական ընկերոջը, որից հետո ինքը •նացել է Տի•րանենց տունª մանրամասներին տեղեկանալու համար: Տանը Տի•րանն իրեն պատմել է, որ տղան հունվարի 06-ին, երեկոյան վեճ է ունեցել իր դպրոցական ընկեր Խաչիկի հետ և դանակով խփել է նրան: Տի•րանն իրեն պատմել է, որ Սուրենի պատմելով Խաչիկը ժամանակ առ ժամանակ ինչ-որ բաներ է ուզել Սուրենից: Այդ չարաբաստիկ օրը, Խաչիկը և ինչ-որ ընկեր Սուրենից ինչ-որ բան են ուզել, որը Սուրենը չի տարել, հետո հեռախոսով զան•ել է Խաչիկը և մայր հայհոյել Սուրենին: Տի•րանի պատմելով, Սուրենը երեկոյան դուրս է եկել, ճանապարհին հանդիպել են, նրանք քայլել են դեպի բարձրահարկ շենքը: Տվյալ շենքի մոտ Տի•րանի պատմելով Սուրիկը ևս մի քանի ան•ամ զ•ուշացրել է Խաչիկին, որ իրեն կար•ին պահի և չհայհոյի մորը, սակայն դրանից հետո նրանց միջև քաշքշուկ է առաջացել և Սուրենը դանակով հարվածել է Խաչիկին: Այդ ամենի մասին իրեն պատմել է Տի•րանը, իսկ այդ մասին Տի•րանը իմացել է իր որդի Սուրենից: Դեպքի մասին այլ բան չ•իտի, քանի որ դա Տի•րանի նեղ ընտանեկան •ործն է և բացի այդ, նա այդ թեմայով շատ չի խոսել /հատոր 1 •.թ. 181-182, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Սուրեն Այվազյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ նույն շենքից ճանաչում է Խաչիկ Ղազանչյանին, Գևոր• Ղազանչյանին, ովքեր բնակվում են հենց իրենց մուտքի 2-րդ հարկի 34բնակարանում: Խաչիկի մասին կարող է ասել, որ նա լավ երեխա է, նա ունի երկու քույր, որոնք երկուսն էլ ամուսնացած են: 2015թվականի հունվարի 06-ին, ժամը 20.30-ի սահմաններում դուրս է եկել տանից, որպեսզի նշանածին ճանապարհի, այդ ժամանակ կան•նած է եղել շենքի բակում, երբ իրենց մուտքի դիմաց կան•նած սպիտակ •ույնի արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայից իջել է Խաչիկը, ով տեսնելով իրեն ասել է, որ իրեն լավ չի զ•ում, օ•նի և ընկել է •ետնին: Ինքը նրան հարցրել է, թե ինչ է պատահել, նա իրեն ասել է, որ իրեն դանակով խփել են և տեսել է, որ նա թուլացել է: Ինքը Խաչիկին նստեցրել է նույն տաքսի մեքենայի հետևի նստատեղին և վարորդին ասել է, որ շատ շուտ տանի հիվանդանոց: Այդ ժամանակ շենքից դուրս է եկել նշանածը, նրան ասել է, որ •նում է հիվանդանոց, ապա այդ տաքսի մեքենայով •նացել են Արաբկիրի հիվանդանոց, որտեղ Խաչիկին ցույց են տվել անհրաժեշտ բուժօ•նություն: Նշում է, որ ճանապարհին ինքը Խաչիկին հարցրել է, թե ինչ է պատահել, իսկ նա թուլացած ասել է, որ իրեն դանակով խփել են և, քանի որ չի կարողացել խոսել, ինքը նրան լրացուցիչ հարցեր չի տվել, որպեսզի չծանրաբեռնի: Հիվանդանոցի ճանապարհին որևէ մեկի անուն չի տվել, նա ուղղակի ցավից մռռացել է: Տաքսի մեքենան եղել է սպիտակ •ույն, արտասահմանյան, քանի որ կողքի է կան•նած եղել, մակնիշը և պետհամարանիշը չի հիշում: Ինքը վարորդին ասել է, որ քշի հիվանդանոց, նրա հետ այլ բան չի խոսացել, քանի որ մտքերով միայն մտածել է այն մասին, որ Խաչիկին շուտ հասցնի հիվանդանոց, այլ բան իր մտքով չի անցել, իսկ երբ Խաչիկին տաքսու վարորդի հետ բարձրացրել են ընդունարան, նրան այլևս չի տեսել: Տաքսու վարորդը եղել է մոտավոր 50-60տարեկան և նրա մասին այլ բան չի կարող ասել, քանի որ նրան տեսել է մի քանի վայրկյան, իսկ ուշադրության կենտրոնում եղել է Խաչիկը: Նշում է, որ Խաչիկին բուժօ•նություն ցույց տալու` հիվանդանոց տեղափոխելու և ընդունարան բարձրացնելու ժամանակ հա•ուստները, տաբատը արյունոտվել է /հատոր 1 •.թ. 29-30, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Ռաֆայել Շահբազյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ Սուրեն Մուրադյանն իր դասընկերն է եղել, ում հետ պարբերաբար խոսել է հեռախոսով և ժամանակ են անց կացրել: 2016թվականի հունվարի 7-ին, իրենք դասարանով պետք է •նային Վերոնա կառաոկե ակումբª միասին ամանորյա տոները նշելու: Այդ նպատակով հունվարի 06-ին զան•ահարել է Սուրենին, որ տեսնի, թե նա ինչով է զբաղվում և արդյոք իրենց հետ •նալու է կառաոկե, հեռախոսը վերցրել է Սուրենը, նրան հարցրել է դուրս իջնելու է, թե ոչ, իսկ նա ասել է, որ հո•նած է և չի կարող դուրս իջնել, այնուհետև անջատել է հեռախոսը: Հաջորդ օրը, մինչ կառաոկե •նալը, շարունակել է զան•ել Սուրենին, սակայն նա զան•երին չի պատասխանել և նրանից որևէ տեղեկություն չի ունեցել: Դրանից մոտ 2-3օր հետո թաղամասում խոսակցություններ են տարածվել, որ Սուրենը դանակով հարվածներ է հասցրել իրենց հետ նույն դպրոցում սովորող, իրենցից մեկ տարի փոքր Խաչիկին, որին ճանաչել է դեմքով, որպես նույն դպրոցի տղա: Այլ հան•ամանքներ դեպքի մասին չ•իտի և չի էլ ուզում իմանալ, քանի որ դա իր •ործը չի: Խաչիկի մասին կարող է ասել, որ նա նորմալ տղա էր, նրանից վատ բան չի տեսել: Սուրենը նույնպես աչքի չի ընկել կռվարարությամբ կամ անկար•ապահ վերաբերմունքով: Տեղյակ է, որ Սուրենը նկարում է /հատոր 1 •.թ. 177-178, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Բաբկեն Շահինյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ իր քույր Ֆլորա Շահինյանն ամուսնացած է Տի•րան Մուրադյանի հետ և ունեն որդի Սուրեն Մուրադյանը: 2016թվականի հունվարի 06-ին, երեկոյան ուշ ժամի վերադարձել է տուն և տեղեկացել է, որ քրոջ որդինª Սուրենը, կասկածվում է դանակահարության մեջ, ուստի զան•ահարել է քրոջ տունª կատարվածի մասին պարզելու, սակայն հեռախոսազրույցը շատ կարճ է տևել: Հաջորդ օրը մեկնել է նրանց տուն, որտեղ արդեն •տնվել են ոստիկանության աշխատակիցները: Տեղում արդեն տեղեկացել է, որ նախորդ օրը Սուրենին բակի ընկերները դուրս են կանչել, վիճել են, կռվել են, ինչի արդյունքում էլ տեղի է ունեցել դանակահարությունը: Տեղեկացել է, որ ընկերները Սուրենին նեղել են, բան-ման են պահանջել, երբ Սուրենը զ•ացել է, որ իր բարությունը, խելոքությունը չարաշահում են, արդեն սկսել են հայհոյել, ինչն էլ ըստ երևույթի հասցրել է այս տհաճ պատմությանը: Եթե նախկինում իմանային այդ մասին, ապա կկանխեին և նման բան չէր լինի: Քույրն և փեսան են հայտնել, որ դեպքի օրը և ընդհանրապես, Սուրենից պահանջել են •ումար և իրեր, երևի իրենց անձնական կարիքներից ելնելով են պահանջել: Որևէ տեղեկություն չի ունեցել Սուրեն Մուրադյանի •տնվելու վերաբերյալ /հատոր 1 •.թ. 204-205, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Գառնիկ Պապյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալին, իրենց կողքի շենքից է, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ դեպքի օրն ինքը, Խաչիկը և Աբելը եղել են Խաչիկենց տանը, որոշ ժամանակ հետո դուրս են եկել նրանց տանից: Ճանապարհին տեսել են, որ Սուրենն է •ալիս և իրենք սպասել են, որ մոտենա իրենց: Հետո ընկերները •նալուց են եղել Վլադի տարեդարձը շնորհավորելու, քանի որ ինքն արդեն շնորհավորած է եղել, ասել է, որ չի •ալիս, առաջարկել է, որ իրեն ճանապարհեն: Խչոն համաձայնվել է և ասել, որ միևնույն ժամանակ էլ ՚սայթՙ կմտնի: Բարձրացել են իրենց շենք, Խչոն ՚սայթՙ է մտել, սակայն իր հեռախոսն էլ արդեն ՚նստում էրՙ, իսկ մայրն էլ տուն էր կանչել արդեն, ինքը մտել է ներս, որից հետո էլ դեպքն է եղել արդեն, իսկ դեպքի մասին իմացել է Աբելից: Իր հեռախոսին Խչոյի համարից բաց թողնված զան• է եղել, հետ է զան•ել, Սուրեն Այվազյանն է վերցրել և ասել է, որ Խչոն հիվանդանոցում է: Ինքը հա•նվել է և իջել, որպեսզի իմանա ինչ է պատահել, զան•ել է Սուրոյին, քանի որ Աբելը և Խչոն նրա հետ են եղել: Սուրոյի հեռախոսին պատասխանել է հայրը, սակայն ասել է, որ նա տանը չէ: Հետո զան•ել է Աբելին, իսկ Աբելն իրեն ասել է, որ •նա Վլադենց բակ, •նացել է այնտեղ, իսկ մի քանի րոպե հետո էլ զան•ել է և ասել, որ •նա •արաժների մոտ, որտեղ տեղի էր ունեցել դեպքը: Այնտեղ •նալուց հետո տեսել է, որ Վալերի հայրն այնտեղ է, հարցրել է, թե Աբելը որտեղ է, իսկ նա պատասխանել է, որ մեքենայի մեջ է: Ինքը նստել է մեքենան և Աբելն արդեն իրեն պատմել է, թե ինչ է տեղի ունեցել: Ասել է, որ իրենք քայլելուց են եղել, Խչոն առջևից, Սուրոն •ոռացել է Խչո, որից հետո դանակով խփել է: Սկզբում Աբելը չի հասկացել, թե ինչ է կատարվում, հետո արդեն սթափվել է, բրդել է Սուրենին և •ցել, որից հետո Սուրենը վազել է նրա հետևից, որից հետո էլ Աբելը •նացել է Վալերիկի մոտ: Ինքն ասել է, որ Խչոն հիվանդանոցում է, սակայն չեն իմացել, թե որ հիվանդանոցում, որից հետո մտածելով •նացել են մոտակա հիվանդանոցը: Հիվանդանոց հասնելուց հետո ինքը իջել է հիվանդանոցում, սակայն ներս չի մտել, այնտեղ տեսել է Սուրոյի հորն ու մորը, ովքեր իրեն հարցրել են, թե ինչ է պատահել, սակայն ինքն ասել է, որ դեռևս ոչինչ չ•իտի, որից հետո մտել է հիվանդանոց, իսկ հիվանդանոց մտնելուց, մուտքի մոտ տեսել է Խչոյի ծնողներին: Մտել է հիվանդանոց, որպեսզի մտնի Խչոյի մոտ, չի իմացել, որ ամեն ինչ այդքան լուրջ է, սակայն իրեն այնտեղ ասել են, թե Խչոյի վիճակը ինչպես է, ապա իրեն ասել են, որ հիվանդանոցից •նա, որից հետո •նացել են ոստիկանությունª Վալերիկի հոր հետ: Սուրեն Մուրադյանի, Խաչիկի և Աբելի հետ ընկերություն արել է, իսկ ավելի շատ մտերիմ եղել է Խաչիկի հետ, նրան ճանաչում է չորս տարեկանից: Դեպքի օրը առավոտյան զան•ահարել է Խաչիկինª իմանալու, թե •նացել է պապիկի տուն, թե ոչ, Խչոն ասել է, որ պետք է Աբելի հետ ճշտի, քանի որ միասին պետք է •նային, նրանք րոպե չեն ունեցել, ինքն է զան•ել կապը պահել, իմանալու Խչոն ինչ է ասում, Աբելն ինչ է ասում, թե երբ են •ալու: Ինքը դրսում •արաժի դիմացի ձյունն է մաքրելիս եղել, երբ նրանք եկել են իր մոտ, ձյունը մաքրել են, որից հետո •նացել են խանութ, որից հետո էլ •նացել են Խաչիկենց տուն, որտեղ մնացել են մոտավոր երկու ժամ և երեքով տանից դուրս են եկել, քանի որ Խչոյի մաման է եկել և տանը այլևս միայնակ չեն եղել: Դուրս են եկել •նալու ծնունդ շնորհավորելու: Այդ ընթացքում տղաներն իր հեռախոսով զան•ահարել են, սակայն չի կարող ասել, թե ում են զան•ահարել, իր հեռախոսով են զան•ել, քանի որ նրանք րոպե չեն ունեցել, իսկ իր քարտը ՚սիմՙ է եղել: Չ•իտի, թե ում են զան•ել, ինչ են խոսել, նրանք սենյակից դուրս են եկել խոսելու ժամանակ, իսկ ինքն էլ հեռուստացույց է նայել, չի էլ հետաքրքրվել ինչ են խոսել: Նրանք իրենից •աղտնի չեն խոսել, ուղղակի հեռուստացույցի ձայն է բարձր եղել, դուրս են եկել դրսում են խոսել: Չի կարող հիշել հեռախոսով խոսելու ժամանակ երկուսով են դուրս եկել, թե միայնակ, չի հիշում: Տանից դուրս •ալուց հետո ինքն է զան•ելª Սուրենին և Աբելին, իսկ դա էլ արդեն դեպքից հետո, մինչ դեպքը, տանից դուրս •ալուց հետո զան• չի եղել, իր հեռախոսով ոչ մեկ չի զան•ել: Չ•իտի, տանից դուրս •ալուց հետո Խաչիկն ու Աբելը զան• ստացել են, թե ոչ, սակայն նրանք հաստատ չեն զան•ել, քանի որ րոպե չեն ունեցել: Տանից դուրս •ալուց հետո, երբ հասել են հացի խանութի փռի մոտ, Աբելը տեսել է, որ Սուրենն է միայնակ •ալիս, սպասել են, որպեսզի նա •ա: Նա սովորականի նման մոտեցել է, բարևել են, որևէ տարօրինակ բան չի եղել: Ինքն այդ ժամանակ ասել է, որ Վլադի ծնունդը ՚սայթովՙ շնորհավորել է, առաջարկել է իրեն ճանապարհեն տուն, իսկ իրենք •նան: Դրանից հետո հետ են •նացել իրենց շենք, բարձրացել են իրենց հարկ: Պայմանավորվածություն չի եղել, որ Սուրենը նույնպես պետք է •նար Վլադի ծնունդին, ծնունդ չի եղել, ուղղակի պետք է •նային շնորհավորելու, սակայն Սուրենի հետ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել: Իրեն ճանապարհելուց հետո, չորսով բարձրացել են իրենց հարկ, Խչոն իր հեռախոսով մտել է ՚սայթՙª սիրած աղջկա հետ խոսելու, որից հետո մայրն իրեն տուն է կանչել, քանի որ հյուրեր են ունեցել: Երբ ճանապարհին Սուրենը մոտեցել է իրենց, ինքն անձամբ Սուրենի հետ խոսակցություն չի ունեցել, իսկ Աբելի և Խաչիկի հետ չի հիշում խոսակցություն եղել է, թե ոչ, արդեն երկար ժամանակ է անցել: Այդ ժամանակ իմացել է, որ ցանկանում են ծնունդ •նալուց ինչ-որ նվեր տանեն, սակայն չի իմացել, թե կոնկրետ ինչ, դրա մասին իր մոտ չեն խոսել, իրենից •ումար չեն խնդրել ծնունդ •նալու համար, Սուրենից նույնպես: Դեպքից հետո Աբելը պատմել է, որ զան•ել են, Սուրենից նվեր են պահանջելª սուվիներ առնելու նպատակով, Սուրենը այն վաճառելուց է եղել: Սուվիները դանակ է եղել և նրանք ցանկացել են այն •նեն Սուրենից, որպեսզի նվիրեն: Այսինքն, իր հեռախոսով, որ զան•ել են, Սուրենի հետ են խոսել, նա նվեր վաճառելուց է եղել և ցանկացել են նրանից •նել: Սուրենը դանակ է վաճառել և այլ իրեր և այդ նպատակով են զան•ել նրան: Իր իմանալով այդ դանակները Թուրքիայից են բերվել, անձամբ Սուրենը չի բերել, չ•իտի, թե ով է բերոմ: Երբ Սուրենը եկել է, նրա ձեռքին դանակ չի նկատել, որևէ տարօրինակ բան նույնպես չի նկատել: Այդ ընթացքում Աբելի, Խաչիկի և Սուրենի միջև որևէ խոսակցություն չի լսել: Երբ ինքը դեպքից հետո •նացել է Աբելի մոտ, նա դեպքի վայրը ցույց չի տվել և մեքենայից ընդհանրապես դուրս չի եկել: Այս պահին նույնպես չ•իտի, թե ինչի համար է եղել վիճաբանությունը, սպասել է, որ Խչոն ապաքինվի և նա պատմի, թե ինչ է պատահել: Աբելը կռվին նույնպես ներկա է եղել, նրան դեպքից հետո մի քանի ան•ամ է տեսելª հիվանդանոցում, սակայն այդ պահին չեն մտածել ինչն է պատճառը եղել, մտածել են միայն Խչոյի առողջության մասին, որևէ ձևով հարց չի տվել Աբելին, թե ինչից է առաջացել վիճաբանությունը: Աբելը պատմել է, որ սկզբում չի հասկացել, թե ինչ է կատարվել, հետո սթափվել է և •նացել է Սուրենին հրել է: Դեպքի հաջորդ օրը տեսել է Վալերի Բաբայանին, նրան հարցրել է, թե դեպքը ինչպես է տեղի ունեցել, Աբելն ինչ է պատմել, սակայն Աբելը նույնպես նրան պատմել էր այն, ինչ իրեն էր պատմել: Աբելը միայն պատմել է, որ Խաչիկը դիմացից քայլել է, Սուրոն հետևից •ոռացել է, հասել և հարվածել է, այլ բան չի պատմել, ինքն այլ բանից տեղյակ չէ: Չի նկատել, որ Աբելը կամ Խաչիկը հեռախոսով խոսելիս որևէ մեկին հայհոյեն: Դեպքի օրը եղել է Խչոյենց տանըª ժամը 6-ից 8-ի կողմերը: Դեպքից առաջ չի զան•ել և չի խոսել Սուրենի հետ, Սուրենը նույնպես իրեն չի զան•ել: Իր հեռախոսից զան•ել են Խչոն և Աբելը, իսկ ինքն այդ ժամանակ հյուրասենյակում հեռուստացույց է նայել, այսինքն իր հեռախոսով անընդհատ զան•ել են Խչոն և Աբելը, նրանք դուրս են եկել, հետո են զան•ել, քանի որ հեռուստացույցի ձայնը բարձր է եղել: Խչոյենց տանը եղել են մինչև 8-ի սահմանները, մինչև Խչոյի մոր տուն •ալը և նրա •ալուց հետո դուրս են եկել տանից: Գնացել են հացի խանութի փռի մոտ, այնտեղից Աբելը տեսել է, որ Սուրենը •ալիս է, ինքն ու Խչոն չէին տեսել, սպասել են, նա մոտեցել է և բարևել են, ինքը տեղյակ չի եղել, որ Սուրենին զան•ել են, խոսել են, պայմանավորվել են: Խչոն և Աբելն իր ընկերներն են, նրանք իրենից թաքուն չեն խոսել, երբ իր հեռախոսը նրանց ձեռքին է եղել և իրեն զան• է եկել տվել են իրեն, իսկ եթե նրանց զան•ած համարներից է զան•ը եկել, ապա նրանք են պատասխանել, այդ ժամանակ իր հիշելով մայրը կամ եղբայրն են զան•ել: Ինքը փակ համարով Սուրենին չի զան•ել: Դեպքի օրը զան•ել է Սուրենի հորը, ոստիկանության աշխատակցի խնդրանքով, որպեսզի Սուրենի տեղը պարզեն: Ոստիկանության աշխատակիցն ասել է, որ զան•ի Սուրենի հորը և ասի, որ նրան բան ունի փոխանցելու: Դեպքից հետո, երբ տուն է •նացել, տեսել է, որ Սուրենին փակ համարով զան• է •նացել և հետո էլ, երբ ինքն է զան•ել այդպես փակ համարով է զան•ը •նացել: Աբելին հարցրել է, թե ինչի համար են այդքան զան•ել, ինչ են հարցրել, ինչու համար են փակ համարով զան•ել Սուրենին, սակայն Աբելը կոնկրետ պատասխաններ չի տվել, ասել է, որ Վլադին նվեր առնելու համար են զան•ել: Վլադին մոտ հին• ան•ամ է տեսել, Վլադի հետ ավելի մտերիմ է եղել Աբելը, նա է իրենց բոլորին ծանոթացրել Վլադի հետ: Չի հիշում Վլադի համարն ունի, թե ոչ, նրա հետ հեռախոսային կապ չի ունեցել, միայն հնարավոր է զան•եին և ասեին, որ դուրս իջնի: Սուրենը ճանաչել է Վլադին, ինչպես ինքն է Վլադի հետ եղել, այնպես էլ Սուրենը: Աբելն է որոշել, որ պետք է •նային Վլադի ծնունդին: Աբելն իր համարից է զան•ել Վլադին, որ իմանա, թե երբ է տուն •նալուª ժամը 6-8սահմաններում: Ինքը չպետք է •նար Վլադի ծնունդը շնորհավորելու, քանի որ մտերիմ չեն եղել, ընկերներով մեկը մյուսի ծնունդը շնորհավորում են: Վլադին նվեր •նելու համար նրանք դեռևս չէին որոշել, թե ինչ պետք է •նեին և ինչ •ումարի սահմաններում: Որոշել էին Սուրենի մոտից դանակ •նեին, որը նա վաճառում էր, իր կարծիքով նրանց մոտ •ումար եղել է, որ ցանկացել են •նել, •ումարը չի տեսել, սակայն կլիներ: Դեպքից հետո Խաչիկի հեռախոսահամարին մի քանի ան•ամ է զան•ահարել, որպեսզի իմանա Խաչիկն ինչպես է, իսկ այդ ժամանակ հեռախոսը եղել է Խչոյի մոր մոտ, այսինքն ինչքան զանա•ահարել է, խոսել է Խչոյի մամայի հետ: Չի եղել, որ ինքը զան•ի և զան•ին ոստիկանության աշխատակիցներ պատասխանեն: Դատարանին ինչ հայտնում է ճիշտն է հայտնում, այս պահին ինչ հիշում է, այդ էլ հայտնում է: Սուրենին մանկապարտեզից է ճանաչում: Երբևէ ականատես չի եղել այնպիսի դեպքի, որ Սուրենը հարձակվի իր կամ ընկերների վրա, կռիվ չի նախաձեռնել կամ ստեղծել: Չի եղել երբևէ այնպիսի իրավիճակ, որը տվյալ դեպքում ներկայացրել է Աբելը, որ Սուրենը դանակը հաներ և հարձակվեր: Աբելը, երբ այդպես պատմել է, իր համար էլ է տարօրինակ, թե ինչու պետք է անիմաստ տեղը այդպես •նար և հարձակվեր, ինքը չ•իտի, այդ պահին դրա վրա չի կենտրոնացել, ուղղակի մտածել է, թե ինչպես անեն, որ իրենց ընկերն իրեն լավ զ•ա, շուտ առողջանա: Այդ դեպքից հետո էլ չի հարցրել դրա մասին, քանի որ Աբելի հետ շփումն այլևս առաջվանը չի եղել, քանի որ նա իր ընկերոջն այնտեղ այդպես թողել և հեռացել է, ինքը նրա հետ շփումը սառեցրել է: Դեպքի վերաբերյալ իմացել է Աբելից, իսկ Վալերին իրեն զան•ահարել է իմանալու, թե ինքն ուր է, արդյոք տեղյակ է արդեն դեպքի մասին, թե ոչ /հատոր 1 •.թ.92-94, հատոր 2 •.թ. 45-46, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Վլադիմիր Հարությունյանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ շուրջ մեկ տարի է ճանաչում է Սուրեն Մուրադյանին, Խաչիկ Ղազանչյանին և Աբել Բաբայանին, նրանց հետ •տնվում է նորմալ մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Հիմնական ժամանակն անց է կացնում մարզվելով, քանի որ հանդիսանում է Հայաստանի բասկետբոլի հավաքականի անդամ և բացի այդ սովորում է ֆիզմաթ դպրոցում և դասերը շատ ժամանակ են խլում: 2016թվականի հունվարի 06-ին լրանում էր իր ծննդյան 17-ամյակը, այդ օրվա համար որևէ լուրջ բան չէր պլանավորել և իրենց տանը նշել են ծննդյան արարողությունը: Իր ծննդյան արարողությանը որևէ մեկին չէր հրավիրել, սակայն եթե ընկերները •նային, ապա ինքը ուրախ կլիներ: Երեկոյան ժամը 23.00-ի սահմաններում, չի հիշում, թե տղաներից ում հետ է զրուցելուց եղել, իմացել է, որ Խաչիկին դանակահարել են և տարել են հիվանդանոց: Ինքը շատ է անհան•ստացել և սկսել է զան•ահարել իրենց ընդհանուր ծանոթներին, որպեսզի պարզի, թե ինչ է եղել, սակայն որևէ մեկը կոնկրետ բան չի իմացել, սակայն ասել են, որ Խաչիկին տարել են հիվանդանոց, քանի որ դանակահարել էին: Այդ օրը այլ բան չի իմացել, իսկ երբ հաջորդ օրը •նացել է հիվանդանոց, այդ ժամանակ իմացել է, որ Սուրենն է մարմնական վնասվածքներ հասցրել Խաչիկին, թե ինչ պատճառով է հարվածել չեն ասել: Դեպքի մասին այլ տեղեկություններ չունի: Ինչպես արդեն նշեց, իր ծննդյան արարողությանը որևէ մեկին չի հրավիրել, սակայն եթե •ային, ապա ինքը դեմ չէր լինի: Սուրենի, Խաչիկի և Աբելի հետ հանդիպելու պայմանավորվածություն չի ունեցել: Նրանց վերաբերմունքից միայն լավն է տեսել: Չի տեսել կամ լսել որևէ դեպք, որ Սուրենը կամ տղաներից որևէ մեկը մյուսին մականունով դիմի /հատոր 1 •.թ. 95-96, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Աբել Բաբայանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալինª նույն թաղամասից, նրա հետ բարեկամություն կամ թշնամություն չունի: Դեպքի վերաբերյալ կարող է հայտնել, որ դեպքի օրը եղել է Խաչիկի հետ, առավոտյան •նացել է Խաչիկենց տուն, հետո միասին •նացել են նրա տատիկի տուն, հետո •նացել են Խաչիկի մորաքրոջ տուն, հետո երեկոյան վերադարձել են, մի քիչ դրսում են մնացել, ապա ինքը, Գառնիկը և Խաչիկը բարձրացել են Խաչիկենց տուն: Այդ օրը իրենց ընկեր Վլադի ծննդյան օրն է եղել և որոշել են ընկերներով •նան շնորհավորելու: Խաչիկը զան•ել է Սուրենին և տեղյակ է պահել, որ ցանկանում են •նալ շնորհավորելու, նա կարող է իրենց միանալ, թե ոչ, իսկ Սուրենն ասել է, որ չի կարող: Հետո Խաչիկը կրկին է զան•ել Սուրենին և ասել է, որ •ումար են հավաքում ընկերներովª նվեր առնելու համար, Սուրենն ասել է, որ չի կարող •ալ, իսկ Խաչիկն էլ ասել է, որ եթե չի կարող •ալ, •ումարը տա, որ կարողանան նվեր առնեն: Դուրս են եկել տանից, կան•նել են բակում, Սուրենին են տեսել, մոտեցել է իրենց, հետո բարձրացել են Գառնիկենց շենքի հարկ, այնտեղ մի քիչ խոսել են, Գառնիկը տուն է •նացել, հետո դուրս են եկել, •նացել են Սուրենի շենքի մոտ, Սուրենն ասել է, որ •նում է տուն, իսկ ինքն առարկել է, ասել է •նան շնորհավորելու, որին Սուրենը համաձայնվել է: Քայլել են, այդ ընթացքում Խաչիկն իր զատիկն է շնորհավորել, ինքն ասել է. ՚մերսի ձերն էլՙ, իսկ Խաչիկն էլ ասել է, որ Սուրենն աստծուն չի հավատում, ինչու է նրան էլ շնորհավորում: Սուրենն ասել է, որ եթե այդ թեմայով մեկ ան•ամ էլ են խոսել, ապա վատ է լինելու, իսկ ինքն էլ կատակով ասել է, թե ինչպես է վատ լինելու ՚կարող ա •լուխներս ջարդեսՙ, ծիծաղել են և առաջ քայլել: Այդ ժամանակ ինքը Սուրենին թևանցուկ է քայլել, իսկ Խաչիկը քայլել է իրենցից առաջ: Այդ ժամանակ Սուրենը ձեռքը ծոցա•րպանը տանելով դուրս է եկել իր թևից, •նացել է ասել Խաչիկ և ձեռքը դրել է նրա ուսին, Խաչիկը պտտվել է, սկսել են կռիվ անել, իրեն թվացել է ընկերներով կատակ են անում, ասել է հան•ստացեք, ապա մի քանի քայլ առաջ է եկել և Սուրենի մոտ դանակ է նկատել, ապա Սուրենը Խաչիկին •ետնին է •ցել •ոռալով և ցանկացել է կրկին հարվածել դանակով, ինքը մոտեցել և հրել է Սուրենին, որից հետո նա վազել է իր ուղղությամբ, իսկ ինքն էլ փախել է, •նացել է Զեյթուն, ապա ընկերոջ և ընկերոջ հոր հետ կրկին վերադարձել է, տեսել է, որ Խաչիկն այնտեղ չէ, իմացել են, որ նրան տարել են հիվանդանոց, իսկ դրանից մոտ 15րոպե հետո իրեն տարել են բաժանմունք: Դեպքի օրը Խաչիկին տեսել է առավոտյան ժամը 7-8-ի սահմաններում, հենց այդ օրն են պայմանավորվելª հեռախոսազան•ով, իջել է բակ, նա ասել է, որ պետք է •նա իր պապիկի տուն և միասին •նացել են նրա պապիկի տուն, իսկ պապիկի տունը Էրեբունի-Մասիվում է: Այնտեղ մնացել են մոտ 2ժամ, ապա •նացել են Խաչիկի մորաքրոջ տուն, որը պապիկի տանից մի քիչ հեռու է: Այնտեղից վերադարձել են երեկոյան ժամը 4-5-ի սահմաններում, այդ ժամանակ արդեն եղել են Խաչիկենց շենքի բակում: Բակում եղել են ինքն ու Խաչիկը, հետո զան•ել են Գառնիկն էլ է եկել, իսկ մինչ այդ Գառնիկի հետ խոսել էր Խաչիկը: Գառնիկի •ալուց հետո մի փոքր մնացել են բակում, ապա միասին բարձրացել են Խաչիկենց տուն, որտեղ մնացել են մոտ մեկ ժամ: Այդ ընթացքում Խաչիկը Սուրենին զան•ել է Գառնիկի հեռախոսահամարով, զան•ել էր, որպեսզի ասի •ա, սակայն մինչ այդ որևէ պայմանավորվածություն չի եղել, որ պետք է ծնունդ •նան: Չ•իտի մինչ այդ Սուրենը տեղյակ է եղել, որ Վլադի ծնունդն է, թե ոչ: Սուրենի հետ Խաչիկն է խոսել, ով իրեն փոխանցել է, որ Սուրենը չի ցանկանում •ալ ծնունդի: Երկրորդ ան•ամն էլ են զան•ել Սուրենին, որ համոզեն, որ •ա ծնունդի: Իրենք ասել են, որ եթե չի •ալու, ապա եթե կարող է փողը տա, որ նվեր առնեն: Խաչիկը Սուրենի հետ հան•իստ է խոսել, սովորականի նման, իսկ •ումար ուզելը խնդրանքի կար•ով է եղել, սակայն չի կարող ասել, թե Սուրենն ինչ է պատասխանել, չ•իտի ասել է կարող է տալ, թե ոչ: Սուրենին զան•ելուց մոտ 10-15րոպե անց իջել են բակ, ժամը մոտավոր 7-8-ի սահմաններում: Երբ ինքը, Խաչիկը և Գառնիկը բակ իջնելուց հետո քայլել են, ինքը հեռվում Սուրենին է տեսել, ասել է, որ սպասեն, որպեսզի նա •ա հասնի իրենց: Բակ իջնելուց հետո իրենցից որևէ մեկը Սուրենի հետ հեռախոսազրույց չի ունեցել, այսինքն այդ ընթացքում 2-3ան•ամ են Սուրենին զան•ել, ավելի կոնկրետ հստակ երկու ան•ամ են զան•ել, հնարավոր է շփոթվում է: Հնարավոր է Խաչիկն այդ ընթացքում Սուրենի հետ հեռախոսով զրուցեր և ինքը չիմանար, իրենք Խաչիկենց տանն են եղել և նա հեռախոսով խոսելով տանը քայլել է և ինքը բնականաբար նրա հետևից չի քայլել: Սուրենին տեսնելուց հետո բարևել են, սովորականի նման խոսել են, ապա քայլելով •նացել են Գառնիկենց հարկ, որտեղ մնացել են մոտ 10-15րոպե, ապա Գառնիկը •նացել է տուն, իսկ իրենք էլ •նացել են, իսկ այդ ընթացքում ծնունդ •նալու հետ կապված որևէ խոսակցություն չի եղել, որևէ լեզվակռիվ կամ խոսակցություն չի եղել, Խաչիկը Սուրենից •ումար այլևս չի ուզելª Սուրենի մերժելուց հետո: Խաչիկն ուզել է մոտավոր 1000դրամ •ումար, 1000դրամը հաստատապես չի լսել, ուղղակի միշտ այդքան են հավաքել և ենթադրում է, որ այդքան պետք է ուզեր: Գառնիկենց տանից իջնելուց հետո, Սուրենենց տան մոտով քայել են դեպի Վլադենց տունª նույն ճանապարհի վրա են: Սուրենը ցանկացել է բարձրանալ տուն, սակայն ինքն ասել է, որ իրենց հետ ծնունդի •ա, որին Սուրենը համաձայնվել է: Երբ դեռ չէին հասել ավտոտնակների մոտ, շենքի արանքներից դուրս են եկել փողոց, փողոցում Խաչիկն իրեն շնորհավորել է զատիկի կապակցությամբ, ինքն էլ ասել է, որ մոռացել էր, ապա ասել է ՚Ձերն էլՙ, իսկ Խաչիկն ասել է, որ Սուրենը աստծուն չի հավատում, ինչու է շնորհավորում: Խաչիկին այդ օրն առաջին ան•ամ չէր տեսնում, ուղղակի մոռացել էին, իսկ բարեկամների տուն •նացել էին ամանորը շնորհավորելու: Խաչիկն ասել է, որ Սուրենին մի շնորհավորի, նա աստծուն չի հավատում, Սուրենն ասել է. ՚մի հատ էլ էս էդ թեմայով կատակել վատ կլինիՙ, ինքը կատակի տալով ասել է. ՚խի պիտի վատ լինի, տալու ես մեր •լուխը ջարդեսՙ, ծիծաղել են և առաջ անցել: Սուրենն այդ իր կատակը նորմալ է ընդունել և նույնպես ծիծաղել է այդ կապակցությամբ: Երբ հասել են ավտոտնակների մոտ, Խաչիկն իրենցից մի քիչ առաջ է քայլելª մոտ 2մետր, իսկ Սուրենը եղել է իրեն թևանցուկª իր աջ կողմից, այդ ժամանակ Սուրենը ձեռքը տարել է ծոցա•րպանը, դուրս է եկել իր թևից, •նացել ասել է Խաչիկ, ձեռքը դրել է ուսին, նա պտտվել է և սկսել են իրար հրմշտել, սակայն չի կարող ասել, թե ինչի համար: Մտածել է կատակ են անում, ասել է, որ հան•ստանան, հետո Սուրենի աջ ձեռքին դանակ է տեսել: Տեսել է, թե Սուրենն ինչպես է հարվածում Խաչիկին: Հետո Խաչիկը մեջքով ընկել է •ետնին, իսկ Սուրենն այդ ժամանակ ուղղահայաց պառկած է եղել Խաչիկի վրա և ցանկացել է կրկին հարվածել դանակով, ինքը հրել է Սուրենին, նա ընկել է, իսկ Խաչիկն այդ ժամանակ ձեռքով բռնել էր Սուրենի աջ ձեռքը, որով նա դանակն էր պահում: Երբ ինքը հրել է Սուրենին, դանակը դեռ նրա ձեռքում է եղել, վազել է իր կողմ և ինքը փախել է, •նացել է ընկերոջ ու ընկերոջ հոր հետ վերադարձել է դեպքի վայր, սակայն Խաչիկն այնտեղ չի եղել: Պառկած վիճակում Սուրենը հարված չի հասցրել, բոլոր հարվածները հասցրել է մինչ այդª կան•նած դիրքում: Հարվածելու ժամանակ Սուրենը որևէ արտահայտություն չի արել, չի հայհոյել, միայն •ոռացել է, Խաչիկը նույնպես որևէ արտահայտություն չի արել, միայն ցավից •ոռացել է: Հետո իր հեռախոսով զան•ել է ընկերոջ հեռախոսին, իր հեռախոսի մեջ •ումար չի եղել, միայն զան• է թողել և նա իրեն հետ է զան•ել: Նրան ասել է, որ •ա շենքի բակ, նրան պատմել է, թե ինչ է եղել, հետո նրա հորն են տեսել, նրան նույնպես պատմել են, թե ինչ է պատահել, ապա նրա հոր մեքենայով իջել են, սակայն Խաչիկն այնտեղ չի եղել, զան•ել է Գառնիկն է եկել դեպքի վայր, Գառնիկին զան•ել է Վալերի հեռախոսահամարով: Գառնիկը դեպքի մասին դեռևս չի իմացել, ինքն է նրան ասել այդ մասին: Գառնիկի հեռախոսահամարով զան•ել են Խաչիկի հեռախոսահամարին և ասել են, որ Խաչիկը հիվանդանոցում է և իրենք •նացել են հիվանդանոց: Ինքը հիվանդանոց չի մտել, չի կարող ասել այնտեղ ով է եղել: Երբ Խաչիկը երկրորդ ան•ամ զան•ել է Սուրենին, հարցրել է ՚հըն չես •ալիսՙ, իսկ Սուրենն ասել է, որ չի •ալիս, իսկ Խաչիկն էլ ասել է. ՚•ոնե •ումար տուրՙ, քանի որ •ումարը չէր բավականացնում նվեր •նելու համար, նա •ումարի չափ չի ասել: Երբ ինքը բակում արդեն Սուրենին ասել է, որ •նան, Սուրենը համաձայնվել է, այդ ժամանակ նույնպես •ումարի վերաբերյալ խոսակցություն չի եղել: Նվեր դեռևս չէին առել, որ •նում էին, պետք է առնեին Վլադենց շենքի տակի խանութից, դեռևս չէին որոշել ինչ պետք է •նեին, տեղում էին որոշելու: Երբ Սուրենը համաձայնվել է ծնունդ •ալու, •ումարի վերաբերյալ խոսակցություն չի •նացել: Նախկինում չի եղել, որ Սուրենից •ումար պահանջեն, եղել է, որ Սուրենից •ումար են խնդրել, եղել է, որ նա է իրենցից խնդրել, եղել է ինքն է Խաչիկից խնդրել, կամ էլ Խաչիկն իրենից, պահանջել չի եղել: Չի եղել դեպք, որ Սուրենենց տանից ինչ-որ բան վերցնեն կամ խնդրեն, որ նա տա իրենց: Տեղյակ չէ, թե Սուրենը քանի հարված է հասցրել Խաչիկին, լսել է, որ 7-8հարված է եղել: Ինքը 2հարված է տեսել, սկզբում Սուրենն իրեն մեջքով է կան•նած եղել, հնարավոր է այդ ժամանակ է եղել մնացած հարվածները որոնք ինքը չի տեսել: Խաչիկի կամ իր մոտ այդ օրը դանակ չի եղել, այսքան ժամանակ երբևէ նրա մոտ դանակ չի տեսել, եթե լիներ ինքը տեղյակ կլիներ այդ մասին: Խաչիկին ճանաչում է մոտ 7տարի, իսկ Սուրենի հետ ծանոթացել է Խաչիկի հետ ծանոթանալուց մոտ մեկ տարի հետո և իրենց Խաչիկն է ծանոթացրել: Սուրենի հետ շփվելու ընթացքում երբևէ որևէ ա•րեսիա չի նկատել իրենց հանդեպ, սակայն վերջին 1-2տարիների ընթացքում շեղվածություն նկատել է, համացանցում տարօրինակ բաներ է ուղարկել, տարօրինակ նկարներ է ուղարկել: Երբ այս վերջին ան•ամ բանակի համար Սուրենը •նացել է զինկոմիսարիատ, իրենց ասել է, որ հո•եկան խնդիրների պատճառով իրեն տարկետում են տվել: Վլադենց տուն •նալու նախաձեռնությունը եղել է իրենն ու Խաչիկինը, զան•ել են նրան շնորհավորելու, հարցրել են դուրս կ•ա, թե ոչ, իսկ Վլադն ասել է, որ տանն է նշում: Վլադն իմացել է, որ իրենք •նալու էին նրանց տուն, նա միշտ էլ սպասել է իրենց: Երբ Սուրենը հրաժարվել է իրենց հետ •ալ, ապա նրան տեսել են, փողոցում, իր մոտ զարմանք չի առաջացել, թե նա ինչու համար է եկել, հնարավոր է իրենց զան•ելու պահին հարմար չի եղել, իսկ այդ ժամանակ հարմար է եղել և նա եկել էր: Խաչիկն իրեն փոխանցել է, որ Սուրենն ասել է, որ չի կարող •ալ ծնունդի, իսկ երբ Սուրենին տեսել է, մտածել է, որ արդեն հարմար է: Սուրենին տեսնելու ժամանակ նրա մոտ որևէ ա•րեսիա չի նկատել, նա հան•իստ է եղել: Դեպքի պահին չի տեսել, որ Սուրենը կոնկրետ դանակը հանել է ծոցա•րպանից, միայն տեսել է, որ նա ձեռքը տարել է դեպի ծոցա•րպանը և նրա ձեռքում դանակ է տեսել, որից էլ կարող է ենթադրել, որ ծոցա•րպանից է հանել դանակը: Սուրենը պառկած է եղել Խաչիկի վրա, ցանկացել է հարվածել Խաչիկին, իսկ Խաչիկը բռնել էր նրա ձեռքը: Երբ ինքը հրել է Սուրենին, Սուրենն այդ ժամանակ արդեն նստած է եղել Խաչիկի վրա: Ինքը հրել է նրան, նա ընկել է մի կողմ և վազել է իր ուղղությամբ, չ•իտի նա կվնասեր իրեն, թե կսպաներ, ինքն այդ ժամանակ վտան• է զ•ացել, այդ պատճառով էլ փախել է: Դեպքի վայրում միայն մեկ ճանապարհ չէր, այլ ճանապարհներ էլ կան, ինքը վազել է դեպի Սուրենենց տուն տանող ճանապարհով, որը տանում է նաև Վլադենց տուն: Հիվանդանոց միշտ էլ •նացել է և հետաքրքրվել Խաչիկի առողջությամբ: Խաչիկի մահվանից հետո նրանց տուն չի այցելել, ինչ-որ պատճառ կամ թաքցնելու բան չի ունեցել չ•նալու համար: Չ•նալու պատճառը եղել է այն, որ իր նկատմամբ լարվածություն է նկատել, ուղղակի իր համար տհաճ է եղել, որ մարդիկ իրեն տեսնելուց անիծել են, կամ զան•ել անիծել են: Նախաքննության ընթացքում ինչ ցուցմունք է տվել դա ճիշտ է, այն ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել, հնարավոր է հիմա ինչ ասում է, հնարավոր է ժամերի և օրերի տարբերություն տա, իսկ հան•ամանքների առումով ինչ ասում է, ճիշտ է ասում: Նախաքննության ընթացքում Սուրենի հայրը կամ նրա պաշտպանը չեն փորձել իրեն տեսնել: Դեպքի ամբողջ օրը եղել է Խաչիկի հետ, չի կարող ասել, թե Խաչիկն ինչու համար է այդքան զան•ել Սուրենին, Խաչիկն իրեն չի ասել, որ զան•ում է Սուրենին և նա չի պատասխանում, Խաչիկն իրեն նման բան չի ասել և ինքը դրա մասին չի իմացել: Երբ Խաչիկը Գառնիկի հեռախոսով զան•ահարել է Սուրենին, •տնվել են Խաչիկենց տանը, իսկ այդ ժամանակ եղել են երեքովª ինքը, Խաչիկը և Գառնիկը: Հնարավոր է Խաչիկը զան•եր և խոսեր և իրենք չիմանային, թե ինչ է խոսում, քանի որ իրեն այդքան էլ հետաքրքիր չի եղել, թե նա ինչ է խոսացել, բացի այդ իրենք նրանց տանն են եղել, նա քայլելով է խոսել և ինքը չէր քայլելու նրա հետևից: Իմացել է, որ Խաչիկի ձեռքին դանակ չկա, սակայն տանը քայլելու ընթացքում հնարավոր էր խոհանոցից ինչ-որ բան վերցներ և ինքը չիմանար: Խաչիկն իրեն ասել է, որ Գառնիկի հեռախոսահամարից զան•ել է Սուրենին, որպեսզի նրան կանչեր, որ միասին •նան Վլադի ծնունդին: Եթե ծնունդ է լինում կազմակերպված, ապա իրենք բոլորով ներկա են լինում, իսկ եթե ոչ, իրենք են •նում: Գառնիկն իրենց հետ չի եկել Վլադի ծնունդը շնորհավորելու, չի կարող ասել, թե ինչու, չի հարցրել, թե նա ինչու չի •ալիս: Խաչիկն էլ, ինքն էլ ճշտել էին, որ Վլադը ծնունդը տանն էր անում, նրա հետ խոսել էին իր հեռախոսով, կոնկրետ ինքը իր հեռախոսով է խոսել, իր հիշելով Վլադը հետ է զան•ել իր համարին: Չի հիշում ինքը Վլադի հետ ում հեռախոսով է խոսել, հիշում է, որ իր հեռախոսով է խոսել, Վլադի համարն ուներ իր հեռախոսի մեջ, երբ քննիչի մոտ ցուցմունք է տվել, այդ ժամանակ նույնպես եղել է նրա համարն իր հեռախոսի մեջ, իսկ Գառնիկի եղբոր հեռախոսահամարն իր հեռախոսի մեջ չի եղել, նրա հեռախոսահամարը չի իմացել: Վլադի հետ խոսել էր և •իտեր, որ նրա ծնունդն էր, նրան չէին ասել, որ •նում են շնորհավորելու: Առաջին ան•ամ, երբ Խաչիկը զան•ել է Սուրենինª Գառնիկի հեռախոսահամարից, նրան ասել է, որ Վլադի ծնունդ է և հարցրել է կ•ա, թե ոչ, ըստ երևույթին Սուրենն ասել է, որ չի •ալու, ինքը Խաչիկին հարցրել է և նա իրեն ասել է, որ Սուրենը չի •ալու: Երկրորդ ան•ամ նույնպես զան•ել է, որպեսզի համոզի Սուրենին, որ նա •ա, դրանից հետո չ•իտի էլի է զան•ել, թե ոչ: Տեղյակ չէ, որ Խաչիկը Սուրենին փակ համարից է զան•ել, նա իրեն այդ մասին չի ասել: Նվերի համար հավաքել են 1000դրամª յուրաքանչյուրը, իրենք երկուսով են եղել և •ումարը կազմել է 2000դրամ, Գառնիկից •ումար չեն վերցրել, քանի որ նա այդ պահին հնարավորություն չի ունեցել այն տալու: Ինքը չի համոզել Սուրենին, որ նա •ումար տա, չի տեսել, որ Խաչիկը նույնպես համոզի Սուրենին •ումար տալու համար: Զան•երից հետո Սուրենին հանդիպել են դրսումª Խաչիկենց շենքի ամենավերջին մուտքի մոտ, նա վերևից •ալուց է եղել: Դա եղել է Սուրենին վերջին ան•ամ զան•ելուց մոտ 10րոպե հետո: Սուրենի •ալուց հետո բարևել են միմյանց, որպիսությունն են հարցրել, ապա բարձրացել են Գառնիկենց հարկ, զբաղվել են այնտեղ մի քիչ, քանի որ դեռևս ծնունդ •նալու ժամանակը չի եղել, քանի որ Վլադի հետ խոսել էին և իմացել, որ այդ պահին հարմար չէ, նրանց տանը շատ հյուր կա: Ինքն է խոսել Վլադի հետ, իր հիշելով իր հեռախոսահամարից, նա չի ասել, որ հյուրեր կան և հարմար չէ: Նրա հետ խոսել են Էրեբունի •ալուց հետո, իր հիշելով Սուրենի հետ խոսելուց առաջ: Վլադն ասել է, որ իրենց տանը հյուրեր կան, իրենք անհարմար են զ•ացել •նալ, քանի որ չեն ճանաչել նրա հյուրերին: Նրա հետ խոսելուց մոտավոր 30-40րոպե հետո են որոշել, որ •նան, եթե հյուրեր լինեին շուտ դուրս կ•ային: Ինքն ու Խաչիկն են որոշել 30-40րոպե հետո •նալ, իսկ իրենց այդ խոսակցությունների ամբողջ ընթացքում Գառնիկն իրենց հետ է եղել և այդ խոսակցություններից տեղյակ է եղել, սակայն այնպես չէ, որ ասել է եկեք 20րոպե հետո •նանք: Չի կարող ասել Գառնիկն այդ ամբողջ խոսակցությունները լսել է, թե ոչ, նա կարող է ասել այդ մասին, իրար հետ են եղել կան•նած, ըստ երևույթին լսել է: Այդ օրն իմացել է, որ Խաչիկի մոտ եղել է հեռախոս, կրակայրիչ, սակայն նա չէր ծխում, ընդհանրապես նրա մոտ տեսել է փլեյեր, սակայն այդ օրը չի տեսել այն: Փլեյերը եղել է փոքր, կանաչ •ույնի: Երբ դուրս են եկել քայլելու հայհոյանքներ չի հիշում եղել են, թե ոչ: Սուրենի ձեռքի դանակը եղել է երկար և նեղ, այն տեսել է Սուրենի ձեռքինª հարվածելու ժամանակ: Իրենց ընկերը ծնունդ չէր հրավիրել, իրենք զ•ուշացրել էին, որ •նալու էին շնորհավորելու: Երբ արդեն պատրաստվել են ծնունդ •նալ, Սուրենը եղել է իրեն թևանցուկ, իսկ Խաչիկը քայլել է իրենց առջևիցª մոտ 1-1.5մետր հեռավորության վրա: Այդ պահին լուռ քայլելուց են եղել և Սուրենը հարձակվել է Խաչիկի վրա, նման դեպքեր չի եղել, դա եղել է առաջին դեպքը, չի կարող ասել, թե ինչպես այդպիսի բան կատարվեց, իրեն էլ է հետաքրքիր: Սուրենը ձեռքը դրել է Խաչիկի ուսին, իսկ երբ Խաչիկը պտտվել է սկսել են իրար հրմշտել, այդ պահին որևէ բան չի ասել, ուղղակի բարձր •ոռացել է, առանց բառեր արտահայտելու: Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքների բովանդակությունը հիշում է, հնարավոր է մի քանի բան շփոթի, նախաքննական ցուցմունքները ամբողջությամբ ճիշտ է: Վկայի նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վերջինս հայտնեց, որ նախաքննական ցուցմունքները ճիշտ են, ինչ ասել է, ճիշտն է ասել, դանակի մասով կարող է ասել, որ Սուրենն աջ ձեռքն է տարել ծոցա•րպանը և այնտեղից է դանակը հանել ենթադրում է, որ ձախ ձեռքն է դրել Խաչիկի ուսին: Եթե Խ.Ղազանչյանի մոտ դանակ լիներ և փորձեր հարվածել Սուրենին և Սուրենն այն խլեր, չի կարող ասել դա ինքը կարող էր տեսնել, թե ոչ, քանի որ Սուրենն իրեն մեջքով է կան•նած եղել, իսկ Խաչիկը նրա դիմաց: Երբ Սուրենը մոտեցել է Խաչիկին, նա քայլել է, Սուրենին եղել է մեջքով: Երբ Սուրենը ձեռքը դրել է մեջքին, անմիջապես քաշքշուկն է եղել, առանց խոսակցության: Այն, որ նախաքննության ընթացքում հստակ նշել է, որ տեսել է, թե ինչպես է դանակը հանում ծոցա•րպանից, այդ կապակցությամբ հայտնում է, որ ինչպես արդեն նշեց, տեսել է, թե ինչպես է աջ ձեռքը տանում ծոցա•րպանը, դրանից մոտավոր 10վայրկյան հետո աջ ձեռքում դանակ է եղել և ենթադրել է, որ դանակը ծոցա•րպանից է հանել: Չի կարող ասել այդ 10վայրկյանում Խաչիկը կարող էր դանակ հանել և Սուրենն այն խլեր: Ներկայումս հիշում է, որ 2-3հարված է տեսել, եթե նախաքննությամբ այլ ձև է նշել, այն ժամանակ հիշողությունն ավելի թարմ է եղել: Իր նախաքննական ամբողջ ցուցմունքները խնդրում է հիմք ընդունել: Ինքը Սուրենին չի հայհոյել, եթե Խաչիկը Սուրենին հայհոյեր, ապա ինքն այդ կլսեր, այսինքն հայհոյանք չի եղել: Իրենք Խաչիկենց տանը եղել են, այնտեղից զան•ել են Սուրենին և հիշում է, որ Խաչիկենց տանից միասին են դուրս եկել և միան•ամից •նացել այնտեղ, հնարավոր է Խաչեկենց տանից դուրս են եկել, Խաչիկը •նացել է խանութ հետո եկել է իր մոտ, ներկայումս լավ չի հիշում, իսկ Գառնիկը Խաչիկի հետ է եղել, Սուրենին տեսնելու ժամանակ Գառնիկը իրենց հետ է եղել: Իր նախաքննական ցուցմունքներն էլ են ճիշտ, դատաքննականն էլ: Դատարանում Վլադի հետ կապված ցուցմունք տվեց, հայտնեց, որ զան•ել է, իսկ նախաքննության ժամանակ չի հայտնել, քանի որ հարմար չի •տել, ավելի ճիշտ մտքով չի անցել, որ հայտնի, իրեն չեն էլ հարցրել, եթե հարցնեին կասեր: Դանակների ձևից հասկանում է այն ծալովի է, թե ոչ, այն, որ նշել է, որ դանակը ծալովի է, ենթադրել է: Սուրենը դանակը բռնած է եղել շեղբով դեպի ներքև պահած: Դեպքի օրը Խաչիկի բարեկամների տուն են •նացել, իր բարեկամների տուն չեն •նացել: Արվամոլների հետ կապված որևէ խոսակցություն չի եղել: Նախաքննությամբ իրեն հարցրել են հայհոյանք եղել է, թե ոչ, ինքն էլ ասել է, որ չի եղել, քանի որ կռվելու ընթացքում հայհոյանք չի եղել: Դատարանում հայտնում է այն ինչ հիշում է և ճիշտն ասում է այնքանով, որքանով, որ հիշում է: Նախաքննության ժամանակ հիշել է, սակայն այն, որ նշված է, որ դեպքի օրը •նացել են Էրեբունի թաղամասում •տնվող իր և Խաչիկի բարեկամների տուն, հայտնում է, որ սկզբում եղել են իրենց տանը, հետո •նացել են Խաչիկի բարեկամների տուն, ուղղակի միտքն է սխալ ձևակերպվել: Ինքն էր համոզել Սուրենին, որ իրենց հետ •ա, միայն ինքն է համոզել, իսկ Խաչիկը հեռախոսով է համոզել, ինքը դրսում տեսնելուց հետո է համոզել, ասել է, որ արի •նանք երկար չենք մնա, որին էլ Սուրենը միան•ամից համաձայնել է /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Աբել Բաբայանը նախաքննության ընթացքում 06.01.2016թվականին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ընտանիքի անդամների հետ միասին բնակվում է նշված հասցեում, մորական կողմի տատիկը` Սուսաննա Պողոսյանը ժամանակին բնակվել է Մամիկոնյանց փողոցի վրա, սակայն շուրջ 4տարի է նրանք բնակվում են Զեյթունում: Տատիկի տուն •նալ-•ալուց ծանոթացել է Մամիկոնյանց փողոցում բնակվող Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանի և Խաչիկ Գևոր•ի Ղազանչյանի հետ, իսկ, երբ տատիկը տեղափոխվել է Զեյթուն, ինքը շարունակել է շփվել Սուրենի և Խաչիկի հետ: Սուրենի և Խաչիկի մասին միայն լավը կարող է ասել, նրանք եղել են լավ ընկերներ: 2016թվականի հունվարի 6-ին, ժամը 20.40-ի սահմաններում, Տի•րանյան փողոցի վրա •տնվող ՚Մեր Տունՙ սուպերմարկետի մոտ հանդիպել է Խաչիկին, իսկ մոտ 10րոպե հետո իրենց է միացել նաև Սուրենը և իրենք միասին պետք է •նային իրենց ընդհանուր ընկեր Վլադ Հարությունյանի ծննդյան արարողությանը մասնկակցելու: Իրենք շենքերի բակերով քայլել են և ընթացքում ինքն ու Խաչիկը սկսել են խոսել Սուրենի հետ, նրա աթեիստ լինելու վերաբերյալ: Ինքը նրան ասել է, որ նրա ծնողները քրիստոնյա են, ուրեմն նա էլ է քրիստոնյա, իսկ Խաչիկը ասել է, որ մի օր պետք է ամուսնանա և ում է ասելու, որ ՚տեր էՙ, այդ ժամանակ Սուրենը ջղայնացել է և ասել, որ վերջացնեն խոսակցությունը, թե չէ իրենց համար վատ կլինի, իսկ ինքն էլ կատակով ասել է, ինչ պետք է անես ՚•լուխներս կջարդեսՙ և դադարել են այդ թեմայով խոսելը: Իրենք շարունակել են քայլել, Խաչիկը իրենցից առաջ է եղել, ինքն ու Սուրենը քայլել են կողք կողքի, Վլադենց շենք չհասած, հանկարծ շենքերի բակում Սուրենը ձեռքը տարել է պալտոյի ծոցա•րպանը, իրենից առաջացել է, հասել Խաչիկին, նրա ետևից ձայն է տվել, Խաչիկը պտտվել է և Սուրոն սկսել է ծոցա•րպանից հանած դանակով հարվածել Խաչիկին, երբ Խաչիկը պտտվել է Սուրենը սկսել է հարվածել նրա մեջքին, նրան կզացնելով, այդ հարվածներից Խաչիկն ընկել է •ետնին, իսկ Սուրենը նրա վրա և փորձել է հարվածել, սակայն Խաչիկը մեջկանց ընկած էր •ետնին, Սուրենն էլ նստած է եղել նրա վրա, ինքը հրել է Սուրենին, ով այդ ժամանակ դանակը ձեռքին փորձել է հարվածել Խաչիկին, ով ձեռքերով բռնել էր դանակը, որ Սուրենը չկարողանա հարվածել, իր հրելուց հետո Սուրենն ընկել է •ետնին, ինքը ցանկացել է մոտենալ Խաչիկին, սակայն Սուրենը •ետնից վեր է կացել և դանակը ձեռքին վազել է դեպի իրեն, ինքը վախից հետ է •նացել և շենքերի արանքներով սկսել է փախչել, իսկ Սուրենն ընկել է իր ետևից, ասես ցանկացել է իրեն դանակով հարվածել և սպանել, մի պահ ոտքը սայթաքել է և վայր է ընկել և Սուրենը •րեթե հասել է իրեն, որ դանակով խփի, սակայն իր մեջ ուժ է •տել և շարունակել է փախնել` տեղից բարձրանալով: Ինքն առանց հետ նայելու փախել է և, երբ հասել է Կոմիտաս փողոցի ՚Երևան Սիթիիՙ մոտ, տեսել է, որ Սուրենը չկա: Հասել է ՚Սիթիիՙ մոտ •տնվող բենզալցակայանի մոտ, որի կողքին •տնվում է կան•առը, այնուհետև մի քիչ սպասել է և վերադարձել Շախսուվարյան 8ա շենքի մոտ, որտեղ տեղի էր ունեցել դեպքը, որպեսզի Խաչիկին օ•նի և հիվանդանոց տանի, սակայն տեղում արյուն է տեսել, իսկ Խաչիկին արդեն տեղափոխել էին հիվանդանոց: Նշում է, որ միջադեպը տևել է մոտ 1րոպե, իսկ դրանից հետո շուրջ 2րոպե ինքն է փախել: Այդ ընթացքում Սուրենը հայհոյանքներ չի տվել, նա ուղղակի բարձր •ոռացել է, չի կարող ասել, թե նրա վարքա•ծի պատճառն ինչն է եղել, սակայն նա առանց պատճառի իր ծոցա•րպանից հանել է դանակ, ապա դրանով հարձակվել է Խաչիկի վրա և ցանկացել է նրան սպանել, ինքը Սուրենին այդպիսին չէր տեսել, նա ուղղակի բարձր •ոռացել է և հարվածել Խաչիկին:Սկզբում ինքը սառել է տեղում, երբ նա հարվածել է Խաչիկին, սակայն, երբ նա արդեն նստած Խաչիկի վրա ուժ է տվել դանակին, իսկ Խաչիկը դիմադրել է, ինքը նրան մի կողմ է հրել և դա է եղել պատճառը, որ նա չի կարողացել սպանել Խաչիկին: Չի կարող ասել, թե ինչ կլիներ, եթե Սուրենն իրեն հասներ, սակայն իր կարծիքով նա ցանկացել է իրեն սպանել, սակայն ինքը դուրս է եկել մարդաշատ վայր, նա այլևս իր ետևից չի •նացել: Միջադեպի ժամանակ բացի երեքից այլ մարդ չի եղել, պատահական անցորդ չի եղել, շենքերից չեն միջամտել: Ինքն օ•տա•ործում է /099/60-90-45հեռախոսահամարը, Սուրենն օ•տա•ործել է /093/55-44-88հեռախոսահամարը, իսկ տան համարը /010/ 23-00-00, իսկ Խաչիկը բջջային չի ունեցել, նրա մայրիկի համարն է եղել /077/87-50-21: Դեպքից հետո զան•ել է իր ընկեր Վալերիին, ում հայրը ոստիկանության աշխատակից է, •նացել է նրանց տուն` Զեյթուն և Վալերիի հոր` Գա•իկի հետ •նացել են դեպքի վայր: Դանակը, որով Սուրենը հարվածել է Խաչիկին, ծալովի է եղել, մթության մեջ մու• •ույն է երևացել, շեղբի մասը եղել է մոտ 8-10սմ երկարություն, լայնությունը 1սմ, բռնակը չի տեսել` ձեռքի մեջ է եղել, սակայն տեսնելու դեպքում կճանաչի: Սկզբում Սուրենը կան•նած է եղել իրեն մեջքով` Խաչիկի դիմաց և ինքը չի տեսել նրա հարվածները դիմացից, սակայն, երբ Խաչիկը կռացել է, ինքը տեսել է 4-6հարված նրա մեջքին հասցված: Պնդում է, որ դանակով հարվածներ է հասցրել Սուրեն Մուրադյանը, բացի նրանից որևէ մեկը չէր կարող վնասվածք հասցնել: Ինքը տեսել է, թե Սուրենը ինչպես է հարվածել Խաչիկին դանակով, իսկ հետո նա դանակով ընկել էր իր ետևից և ցանկացել է հարվածել, սակայն ինքը փախել է /հատոր 1 •.թ. 15-18, դատական նիստի արձանա•րություն/:
07.01.2015թվականին և 01.02.2016թվականին որպես վկայի Աբել Բաբայանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մոտ 6տարի է ինչ ընկերություն է անում Սուրեն Մուրադյանի հետ, շատ մոտ ընկերներ են, օրը միմյանց հետ են անց կացնում: Ինչպես բոլոր ընկերները, այնպես էլ իրենք, կատակել են միմյանց հետ, սակայն երբևէ չի եղել, որ իրենք միմյանց հետ վիճաբանեն կամ իրար ծեծի ենթարկեն: Եղել են դեպքեր, երբ Սուրենը Խաչիկի հետ կատակներ է արել, վերջինս էլ ընդամենն ասել է. ՚•նա, էլ հետս չխոսեսՙ, սակայն դա մի քանի ժամ է տևել, որից հետո նրանք կրկին միմյանց հետ են եղել: Ցանկանում է նշել մի հան•ամանք, որ այս դեպքից հետո ինքն իրեն անալիզ է արել և Սուրենի հետ մեջբերված խոսակցությունները, մասնավորապես, որ նա ասում էր ինքը սատանիստ է, ինքը նրան հարցրել է, թե դա ինչ է նշանակում, իսկ նա պատասխանել է, որ աստված չկա, ինչ տեղի է ունենում պատահականություն է: Դրանից հետո մի քանի ամիս անց, նա ասել է, որ աթեիստ է: Այնուհետև ինքը հիշել է նրա նկարած նկարները, որի մեջ պատկերված էին սատանայի կերպարանքը` իր պատկերացմամբ, նաև պատկերված են եղել ռասիստական կազմակերպության Կուն-Կլանս կլանի անդամները: Միևնույն ժամանակ ցանկանում է ուշադրությունը հրավիրել այն հանա•ամանքի վրա, որ Սուրենը ՚Սկայպիՙ, ՚Ֆեյսբուքիՙ միջոցով իրեն է ուղարկել մահացած կամ սադիստաբար սպանված մարդկանց նկարներ կամ դեպքեր: Բացի այդ, հիշել է նաև, որ Սուրենն իրենց ասել է, որ հո•եկան խնդիրներ ունի, որի հիման վրա էլ տարկետում է ստացել բանակից: Նա իրենց խնդրել էր, որ իր սիրած աղջկան չասեն այդ մասին: Ցանկանում է մանրամասն ցուցմունք տալ դեպքի` 06.01.2016թվականին տեղի ունեցած դանակահարության վերաբերյալ: Դեպքի օրն առավոտյան ինքը Զեյթուն թաղամասում բնակվող տատիկի տանից •նացել է Խաչիկենց տուն և նրա հետ միասին •նացել են Էրեբունի թաղամասում բնակվող իր և նրա բարեկամների տուն` Ամանորը շնորհավորելու, իսկ արդեն ժամը 19.00-ի սահմաններում վերադարձել են Խաչիկենց տուն, այնուհետև որոշել են •նալ Վլադենց տուն` ծննունդը շնորհավորելու: Դրա համար Խաչիկը Գառնիկի /093/16-10-77համարից զան•ահարել է Սուրենի /093/55-44-88համարին և ասել է, որ նա էլ միանա իրենց, սակայն Սուրենը հրաժարվել է: Այդ խոսակցության ժամանակ Խաչիկենց տանն են եղել, որտեղ եղել է նաև իրենց ընկեր Գառնիկը: Զան•ելուց մոտ կես ժամ հետո տանից դուրս են եկել, որպեսզի •նան Վլադենց տուն: Բակում իրենց է մոտեցել Սուրենը, իսկ այդ պահին զան•ահարել է Գառնիկի մայրը և տուն է կանչել նրան, ապա իրենք չորսով ճանապարհել են Գառնիկին դեպի նրանց տուն և նրանց մուտքի մոտ կան•նել են մոտ 10րոպե: Այնուհետև քայլել են դեպի Վլադենց տան ուղղությամբ, որի ընթացքում ինքն առաջարկել է Սուրենին, որ միանա իրենց, նա հրաժարվեց, իսկ ինքը պնդել է և ասել, որ երկար չեն մնա, ընդամենը մի պահ կշնորհավորեն և դուրս կ•ան, որին նա համաձայնվել է և իրենք շարունակել են քայլել դեպի Վլադենց տուն: Ճանապարհին Խաչիկը շնորհավորել է իր Զատիկը, իսկ ինքն էլ փոխադարձ շնորհավորել է նրանցը, ինչից հետո Խաչիկը կատակով ասել է, որ Սուրենին չշնորհավորի, միևնույն է նա աստծուն չի հավատում: Սուրենն ասել է, որ այդ թեման չշարունակեն, հակառակ դեպքում ահավոր կ•ժվի, իսկ ինքը հարցրել է, թե ինչ պետք է անի ՚կարող •լուխներս ջարդեսՙ, ծիծաղել են, ապա շարունակել են քայլել առանց խոսելու: Մոտ 2-3 րոպե անց, իրենք թևանցուկ քայլել են Սուրենի հետ, իսկ իրենց դիմացից քայլել է Խաչիկը, Սուրենի աջ ձեռքը ծոցում էր, իսկ ձախ ձեռքը թևանցուկ է եղեկ իր աջ ձեռքին: Հանկարծ Սուրենն իր ձախ ձեռքը հանել է իր աջ ձեռքի մեջից և արա• մոտեցել է Խաչիկին` տալով նրա անունը, ձախ ձեռքով բռնելով Խաչիկի ուսից շրջել է դեպի իրեն և սկսել է հարվածել Խաչիկին: Երբ նրանք շրջվել են դեպի իրեն, ինքը Սուրենի ձեռքին նկատել է դանակ, որով նա վերևից ներքև հարվածել է Խաչիկին: Նրանք միասին ընկել են •ետնին, Սուրենը փորձել է դանակը հրել Խաչիկի կրծքավանդակը, իսկ Խաչիկը երկու ձեռքով բռնել էր Սուրենի աջ ձեռքը, որի մեջ •տնվել է դանակը: Ինքն ուշքի •ալով հասկացել է, թե ինչ է կատարվում, հրել է Սուրենին Խաչիկի վրայից` փորձելով օ•նել Խաչիկին: Սուրենը վեր է կացել •ետնից և հարձակվել է իր վրա, իսկ ինքը վախից վազել է դեպի փողոց, ապա ընկել է և •ոռացել, իսկ Սուրենը եկել է դեպի իրեն, իսկ ինքը վեր է կացել և փախել, նա դադարել է իրեն հետապնդել: Այդ ամբողջ ընթացքում Սուրենն աննորմալ ձևով •ոռացել է, առանց հայհոյանքների: Ինքը վազել է դեպի կան•առ,, իսկ մնացածը եղել է այնպես, ինչպես նկարա•րել է նախորդ ցուցմունքում: Խաչիկը Սուրենին չի պարտադրել, որ նա տանից ապրանքներ բերի, որ ինքը վաճառի, Խաչիկը Սուրենին և նրա ծնողներին չի հայհոյել, դա անհավանական է, Խաչիկի և Սուրենի հարաբերություններն այնպիսին չեն եղել, որ Խաչիկը իրեն թույլ տար Սուրենի հանդեպ նման ձևով վարվել և վերջապես Խաչիկն ու Սուրենն ավելի մոտ ընկերներ են եղել, քան ինքը: Ինչ վերաբերվում է դեպքի ամբողջ օրվան, ապա իր ներկայությամբ Խաչիկը Սուրենի հետ կոպիտ չի խոսել և առավել ևս ծնող չի հայհոյել: Միջադեպի ընթացքում Սուրեն Մուրադյանն իրեն չի հարվածել, ինքը որևէ մարմնական վնասվածք չի ստացել /հատոր 1 •.թ. 35-38, 165, դատական նիստի արձանա•րություն/:
23.03.2016թվականին վկա Աբել Բաբայանի և մեղադրյալ Սուրեն Մուրադյանի միջև կատարված առերես հարցաքննության ընթացքում Աբել Բաբայանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2016թվականի հունվարի 06-ին, բակում Սուրենը տեսել է իրեն ու Խաչիկին, որից հետո իրենք քայլելով •նացել են իրենց ընկերոջ ծնունդը շնորհավորելու: Խաչիկը քայլել է իրենցից առաջ, իսկ ինքն ու Սուրենը եղել են հետ` միմյանց կողքի: Քայլելով զրուցել են աթեիզմից և զատիկից, հանկարծ Սուրենն ասել է, որ եթե նորից շոշափեն աթեիզմի թեման, ապա վատ կլինի, որից հետո շարունակել են քայլել: Հանկարծ Սուրենը մոտեցել է Խաչիկին, նրանք սկսել են միմյանց հարվածել, ինքը սկզբում մտածել է, որ նրանք կատակ են անում, մոտեցել է նրանց և ասել, որ վերջացնեն, սակայն հասկացել է, որ ամեն ինչ լուրջ է, հետո մոտեցել է մի քայլ և Սուրենի ձեռքին դանակ է տեսել, որը նա մտցնում էր Խաչիկի մեջքին, այդ ժամանակ Խաչիկն ընկել է, Սուրենը նորից է ցանկացել հարվածել, ինքը մոտեցել է և հրել Սուրենին, ցանկացել է օ•նել Խաչիկին, սակայն Սուրենը դանակը ձեռքին վազել է իր ետևից, որից հետո ինքը վեր է կացել և առանց հետ նայելու փախել է: Ս.Մուրադյանի ցուցմունքը լսելուց հետո Ա.Բաբայանը հայտնում է, որ ինքը, Սուրենը և Խաչիկը ընկերներ են եղել և, երբ զան•ել են Սուրենին կատակով հայհոյել են իրար, սակայն դա իրենց մոտ ընդունված է եղել որպես ընկեր, իրենք միմյանց ծնող չեն հայհոյել, իրենք հար•ում են իրենց ընկերների ծնողներին: Այդ ողջ օրն ինքն ու Խաչիկը իրար հետ են եղել և ինքը Խաչիկի մոտ դանակ չի տեսել, իսկ •ումարային խոսակցությունն եղել է այնպես, որ իրենք Սուրենին ասել են, որ Վլադի ծնունդի համար •ումար են հավաքում, հնարավոր է կարողանա օ•նի •ումարով, իսկ Սուրենն ասել է, որ •ումար չունի, իրենք միմյանց օ•նել են որպես ընկերներ, նրան չեն պարտադրել, որ իրենց •ումար տա, որպես ընկեր են ուզել 1000դրամ: Իրենք Սուրենին արվամոլների հետ չեն համեմատել, պնդում է իր ցուցմունքը /հատոր 2 •.թ. 48-50, դատական նիստի արձանա•րություն/:
26.03.2016թվականին որպես վկայի լրացուցիչ Աբել Բաբայանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. Հարց- Սուրեն Մուրադյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ Ս.Մուրադյանը հայտնեց, որ Դուք իրեն սպառնացել եք և ստիպել •ումարներ տալ, Դուք էլ նշեցիք, որ եղել է դեպք, որ Սուրենից •ումար եք պահանջել, ինչպես կբացատրեք այդ հան•ամանքը:
Պատասխան- Ինչպես նշեցի, ես Սուրենը և Խաչիկը իրար մտերիմ ընկերներ ենք եղել, իրար հետ շատ ենք շփվել և ժամանակ անց կացրել: Որպես ընկերներ մենք պարբերաբար •ումար ենք տվել և վերցրել: Եղել է դեպք, որ մի տեղ ենք •նացել և ով ինչքան •ումար ունեցել է այդքան էլ տվել է, ընկերության մեջ հաշիվ չենք արել: Այդ օրը մենք պետք է ծնունդ •նայինք և որոշել էինք մարդը 1000դրամի չափով •ումար դնել և Վլադին նվեր առնել, իսկ մինչ այդ իրար մեջ քննարկել էինք այդ հան•ամանքը: Ոչ ես, ոչ Խաչիկը չենք ստիպել, որ Սուրենը մեզ •ումար տա, նա մեր ընկերն է, մենք չէինք կարող նման անշնորհքություն թույլ տալ:
Հարց- Սուրեն Մուրադյանն իր առերես հարցաքննության ժամանակ ցուցմունքում հայտնել է, որ Դուք իրեն մայր եք հայհոյել հեռախոսով, ինչ կասեք այդ մասին:
Պատասխան- Ես նորից եմ նշում, որ Սուրենին ընդունել եմ որպես ընկեր, նրանց տանը հաց եմ կերել, նա էլ մեր տանն է հաց կերել: Նոր տարուն •նացել ենք Սուրենենց տուն, որից հետո էլ •նացել ենք մեր տուն: Այսինքն եթե •նացել ենք տներով իրար հետ, ես ոնց էի կարող ինձ նման բան թույլ տալ, ես կամ Խաչիկը հաստատ Սուրենին ծնող չենք հայհոյել, ընդհակառակը նրանց շատ ենք սիրել և հար•ել: Մեր մեջ եղել է կատակով իրար հայհոյել, սակայն դրանք ընդհանուր բնույթի են եղել, ընկերների մեջ տարածված ձևով, դրանով ոչ թե իրար վիրավորել ենք, այլ իրար հետ կատակ ենք արել, մեր խոսակցականի մեջ դրանք սովորական բան է եղել, Սուրենը մեզ է ասել, մենք իրեն, արտառոց ոչ մի բան չի եղել, որից ելնելով բորբոքվեր և կռիվ աներ:
Հարց- Սուրեն Մուրադյանն իր ցուցմունքում հայտնել է նաև, որ դանակը վերցրել է Խաչիկ Ղազանչյանի մոտից և նա չի ցանկացել սպանել Ձեզ, այլ ուղղակի վազել է նույն ճանապարհով, ինչ-որ Դուք, ինչ կասեք այդ մասին:
Պատասխան- Ես պնդում եմ, որ այդ օրը` 2016թվականի հունվարի 06-ին, ես ու Խաչիկը առավոտվանից եղել ենք իրար հետ և միասին տարբեր տեղեր ենք •նացել, ու Խաչիկի մոտ հաստատ դանակ չի եղել, Սուրենն իր •րպանից է հանել դանակը և դրանով հարվածել է Խաչիկին, դա հաստատ: Ինչ վերաբերվում է, որ Սուրենը չի ցանկացել ինձ սպանել, այդ հարցին ես չեմ կարող պատասխանել, քանի որ այդ ժամանակ նա վազում էր իմ հետևից և ես մտածում էի, որ նա ուզում էր ինձ վնաս տալ, սակայն իրականում, թե նրա մտքին ինչ է եղել, ես չեմ կարող ասել /հատոր 2 •.թ. 97-98, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Գործով վկա Արթուր Բաբայանի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում տված նույնաբովանդակ ցուցմունքներն այն մասին, որ Աբել Բաբայանը հանդիսանում է իր որդին: Կնոջ ծնողները նախկինում բնակվել են Մամիկոնյանց փողոցի վրա և Աբելը այնտեղից ճանաչում է Խաչիկ Ղազանչյանին և Սուրեն Մուրադյանին: Նրանք իրենց տուն էլ են •նացել-եկել և ինքը նրանց մասին լավ տպավորություն է ունեցել: 2016թվականի հունվարի 06-ին, Աբելը դուրս է եկել տանից և ասել է, որ •նում է ընկերներին հանդիպելու, իսկ դրանից հետո կ•նա կնոջ ծնողների տանը •իշերելու, որոնք բնակվում են Զեյթունում: 2016թվականի հունվարի 7-ին Աբելը զան•ահարել է իրեն և խնդրել է, որ ինքը շուտ •նա Զեյթուն, իսկ երբ ինքը •նացել է, Աբելն իրեն ասել է, որ հունվարի 06-ին, ժամը 20.00-ի սահմաններում, Խաչիկենց տանից դուրս են եկել ինքը, Խաչիկը և Գառնիկը, մինչ այդ զան•ել են Սուրենին ասել են, որ •նում են ծնունդ ու •ումար են հավաքում, Սուրենն ասել է, որ ինքը չի •ալիս: Աբելը, Խաչիկը և Գառնիկը Խաչիկենց տանից դուրս են եկել •նացել են դեպի ընկեր Վլադի տան կողմ, ճանապարհին հանդիպել են Սուրենին, չորսով հետ են եկել Գառնիկենց շքամուտք, որտեղ WiFi է եղել, դրանով զբաղվել են իրենց հեռախոսներով, հետո Գառնիկը •նացել է տուն, իրենք երեքով շարունակել են ճանապարհը: Ճանապարհին Խաչիկը ասել է. ՚Աբել Զատիկը շնորհավորՙ, Աբելը ասել է. ՚կներեք Ձերն էլ շնորհավորՙ, Խաչիկը ասել է, ինչի ես Սուրենին շնորհավորում ինքը մեկ է չի հավատում, իսկ Սուրենն էլ ասել է, որ այդ թեմայով իր հետ չխոսեն, թե չէ վատ կլինի և նրանք միասին քայլել են: Սուրենը մոտեցել է Խաչիկին, ով քայլել է նրանց առջևից և Սուրենն ասել է Խաչիկ, Խաչիկը պտտվել է, Սուրենը հարվածել է Խաչիկին: Սկզբում Աբելը մտածել է, որ դա կատակ է, սակայն երբ նա պտտվել և կողքի ընկել է •ետնին, Աբելը տեսել է Սուրենի ձեռքի դանակը, որով նա ցանկացել է հարվածել Խաչիկին: Այդ ժամանակ Աբելը մոտեցել է և Խաչիկի վրայից հրել է Սուրենին և նա ընկել է կողքի, որից հետո վեր է կացել և ընկել Աբելի հետևից: Աբելը փախել է մինչև Կոմիտաս փողոց, նստել է երթուղային տաքսի և •նացել է ընկերոջ տուն, ում հայրը ոստիկան է: Դրանից հետո նրանք •նացել են դեպքի վայր, որտեղ էլ պարզել են, որ Խաչիկին տարել են հիվանդանոց: Սուրենին զան•ել է իր իմանալով Խաչիկը: Սուրենին հանդիպելուց հետո նվերի մասին խոսակցություն չի եղել, Գառնիկի •նալուց հետո, Սուրենն ասել է, որ ինքն էլ է •նում տուն, Աբելը ասել է.՚լավ ինչի ես •նում, երկու ոտ բան մնաց, •նանք Վլադին շնորհավորենք, հետո կ•նասՙ /հատոր 1 •.թ. 149-151, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձա•ետի թիվ 0023/հ եզրակացությունն այն մասին, որ Խաչիկ Ղազանչյանի մարմնական վնասվածքներըª աջ վերին վերջույթի շրջանի հեմոպնևմոթորաքսով, հեմոպերիկարդով զու•որդված, ձախից 8-րդ կողոսկրի կոտրվածքովª պրևրալ խոռոչներ թափանցող, ձախ թոքի բազմաթիվª միջանցիկ և կույր, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի վնասումով, հեմոպերիտոնեումով զու•որդված, հետորովայնամզային տարածության արյունահավաքովª ձախ •ոտկային շրջանի թափանցող ծակված-կտրված վերքերի ձևով պատճառվել են սուր ծակող-կտրող •ործիքով և առողջությանը պատճառել են ծանր վնասª կյանքին վտան• սպառնացող /հատոր 1, •.թ. 147-148, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատաբժշկական փորձա•ետի թիվ 0184 եզրակացությունն այն մասին, որ Խաչիկ Խազանչյանի մահը վրա է հասելª •լխուղեղի այտուցի և բազմաօր•անային անբավարարության հետևանքով, որոնք էլ պայմանավորված են եղել կրծքավանդակի և •ոտկային շրջանների բազմաթիվ թափանցող և չթափանցող կտրած-ծակած վնասվածքների ստացման հետևանքով զար•ացածª •լխուղեղի փափկեցման և նեկրոզի օջախներով, •լխուղեղի այտուցով, թարախա-ֆիբրինային պլևրիտով, թարախա-ֆիբրինային միաձույլ թոքաբորբով և ինտերստիցիալ հեպատիտով: Խ.Ղազանչյանի մոտ հայտնաբերվել ենª կրծքավանդակի զույ• կեսերի, •ոտկային շրջանի բազմաթիվ ծակած-կտրածª կրծքավանդակի և որովայնի խոռոչ թափանցող, բազմաթիվ կրծքավանդակի խոռոչ չթափանցող վերքեր ուղեկցված արտաքին և ներքին արյունահոսությամբ, մկանների, սրտապարկի, սրտի, թոքերի, որովայնամզի վնասումներով, աջ վերին վերջույթի ծակած-կտրած վերքեր, ինչպես նաև կրծքավանդակի և զույ• վերին վերջույթների շրջանների քերծվածքներ, որոնք պատճառվել են սուր ծակող-կտրող •ործիքով/ներով/ և նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում են առողջությանը ծանր վնաս առաջացնողª կյանքին վտան• սպառնացող և տվյալ դեպքում վնասվածքները •տնվում են պատճառական կապի մեջ Խ.Ղազանչյանի մահվան հետ /հատոր 2, •.թ. 114-123, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Փորձա•ետի թիվ 16-0069եզրակացությունն այն մասին, որ
1.Փորձաքննությանը ներկայացված Խ.Ղազանչյանի արյան նմուշն ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակար•ի պատկանում են Օ խմբի:
2.Փորձաքննությանը ներկայացված Սուրեն Այվազյանի տաբատի, Խ.Ղազանչյանի կոշկաքուղերի, տաբատի, սպորտային վերնամասի, կաշվե բաճկոնի, սվիտերի, անթև մայկայի, վարտիքի, լաթի կտորի, մարլյայի խծուծի վրա տեղակայված կասկածելի հետքերում հաստատվել է արյան առկայություն, որը պատկանում է մարդու և առաջացել ըստ արյան ABO իզոշճաբանական համակար•ի Օ խմիբ արյուն ունեցող որևէ անձից կամ անձանցից, այդ թվում նաև կարող էր առաջանալ Խ.Ղազանչյանից:
Փորձաքննությանը ներկայացված Խ.Ղազանչյանի բաճկոնի, սպորտային վերնազ•եստի, սվիտերի և մայկայի վրա առկա վնասվածքներըª բնույթով ծակած-կտրած են առաջացել են միակողմանի սուր սայր ունեցող ծակող-կտրող •ործիքի/ների/ դանակի/ների/ ներ•ործությունից /հատոր 2 •.թ. 70-98, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված ՚ԱրմենՏելՙ և ՚ՎիվաՍելՙ ընկերությունների կողմից քննությանը տրամադրված վերծանումների զննությունն այն մասին, որ 2016թվականի հունվարի 6-ին Աբել Բաբայանի, Խաչիկ Ղազանչյանի և Սուրեն Մուրադյանի հեռախոսահամարները 20.00-ից սպասարկվել են Արաբկիր վարչական շրջանում •տնվող ալեհավաքի կողմից /հատոր 1 •.թ. 166-168, հատոր 2 •.թ. 1-2, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դեպքի վայրի զննության արձանա•րությունն այն մասին, որ Շախսուվարյան 8Ա շենքի հետնամասում •տնվող թիվ 6998համարով համարակալված ավտոտնակի դիմացից հայտնաբերվել և առ•րավվել է արնանման հետք /հատոր 1 •.թ. 19-23, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դեպքի վայրի զննության արձանա•րությունն այն մասին, որ Աբել Բաբայանի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ Աբել Բաբայանը մատնացույց է արել Շախսուվարյան 8ա շենքի հետնամասում •տնվող ավտոտնակներից թիվ 6998 համարի ավտոտնակը և հայտարարել է, որ այդ ավտոտնակի մոտ է Սուրեն Մուրադյանը •րպանից հանել դանակը և դրանով հարվածել Խաչիկ Ղազանչյանին /հատոր 1 •.թ. 27-28, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դեպքի վայրի զննության արձանա•րությունն այն մասին, որ Սուրեն Մուրադյանի մասնակցությամբ կատարվել է դեպքի վայրի զննություն, որի ժամանակ Սուրեն Մուրադյանը մատնացույց է արել Շախսուվարյան 8ա շենքի հետնամասում •տնվող ավտոտնակներից թիվ 6998համարի ավտոտնակը և հայտարարել է, որ այդ ավտոտնակի մոտ է ինքը դանակահարել Խաչիկ Ղազանչյանին /հատոր 2 •.թ. 43-44, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Հա•ուստները զննելու մասին արձանա•րությունն այն մասին, որ 2016թվականի հունվարի 6-ին ՚Արաբկիրՙ ԲՀ-ում վիրաբույժ Համբարձումյանը ներկայացրել է Խ.Ղազանչյանի հա•ուստներըª կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան և վարտիքը, որոնց վրա առկա է եղել արնանման հետքեր /հատոր 1 •.թ. 6, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Առ•րավում կատարելու մասին որոշումն ու արձանա•րությունն այն մասին, որ Սուրեն Այվազյանից առ•րավվել է Խաչիկ Ղազանչյանին հիվանդանոց տեղափոխելու ժամանակ նրա հա•ին եղած տաբատը, որի վրա առկա են արնանման հետքեր /հատոր 1 •.թ. 33-34, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված Ս.Այվազյանի տաբատը, Խ.Ղազանչյանի կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան, վարտիքը, լաթի կտորը և մարլյայի խծուծը /հատոր 2 •.թ. 134-135, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Ինքնակամ ներկայանալու մասին արձանա•րությունն այն մասին, որ 2016թվականի մարտի 23-ին տարված բացատրական աշխատանքների շնորհիվ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժին է ներկայացել հետախուզման մեջ •տնվող Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը /հատոր 2 •.թ. 23, դատական նիստի արձանա•րություն/:
20.10.2016թվականի ստացիոնար դատահո•եբուժական և դատահո•եբանական փորձաքննության թիվ 98եզրակացությունն այն մասին, որª /հո•եբուժական մաս/ ինչպես իրավախախտումը կատարելիս, այնպես էլ ներկայումս նա կարող էր •իտակցել իր •ործողությունների վտան•ավորությունը և ղեկավարել դրանք: Հանրորեն վտան•ավոր արարքը 06.01.20016թվականին կատարելու պահին Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը չի •տնվել պաթոլո•իական աֆեկտի վիճակում, որը կարող էր զրկել նրան •իտակցել իր •ործողությունների վտան•ավորությունը և ղեկավարել դրանք: Ուստի, իրեն մեղսա•րվող արարքի նկատմամբ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին հարկ է ճանաչել մեղսունակ: /հո•եբանական մաս/ Հանրորեն վտան•ավոր արարքը 06.01.20016թվականին կատարելու պահին Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը ֆիզիոլո•իական կամ կոմուլյատիվ աֆեկտի վիճակում չի •տնվել, •տնվել է խիստ լարված հո•եվիճակում, որն էապես ազդել է նրա •իտակցության և հո•եկան •ործունեության վրաª նվազեցնելով վարքի •իտակցված կառավարման ունակությունը/հատոր 2 •.թ. 351-382, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Փորձա•ետ Անի Վարդանյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է փորձաքննությունների ազ•ային բյուրոյի հո•եբանական փորձաքննությունների բաժնի պետ, հո•եբան-փորձա•ետ, ունի 7տարվա աշխատանքային ստաժ: Ֆիզիոլո•իական և կոմուլյատիվ աֆեկտները եռափուլ •ործընթաց են, որոնք երկուսն էլ ունեն կոնկրետ հստակ սահմանման չափանիշներ, նրանք տարբերվում են իրենց առաջին փուլերով, իսկ 2-րդ և 3-րդ փուլերով դրանք նման •ործընթացներ են: Խնդիրն այստեղ նրանում է, որ դինամիկայի առանձնահատկություններից ելնելով, աֆեկտին ոչ բնորոշ •ործընթացի առավել վառ արտահայտություն ունեն երրորդ փուլում, այսինքն այստեղ այն 3-րդ փուլը, ինչը ենթադրում է ասթենիկ, ոչ լարված, ուժասպառ հո•եվիճակ, չունենք, որով և խիստ հատկանշական է, որ առկա է լարաված հո•եվիճակի շարունակական պրոցես, ինչով և սահմանվել է խիստ լարված հո•եվիճակը: Ֆիզիոլո•իական և կոմուլյատիվ աֆեկտը նույնիսկ պապուլյար •րականության մեջ շատ հաճախ, որ հնարավոր է լինում օ•տվել, ունենում են իրենց դրսևորման հատուկ ձևաչափը, առաջին փուլª լարվածության կուտակման փուլի վրա, կոմուլյատիվ աֆեկտի ժամանակ դա կարող է լինել տևական ժամանակահատված, ֆիզիոլո•իական աֆեկտի ժամանակ կարող է տևել նույնիսկ վայրկյաններ, երկրորդ փուլª որտեղ ունենում ենք արտահայտված որոշակի լարվածության պարպում և սովորաբար դա հենց ամենաուշա•րավն է լինում նման •ործերում, որովհետև հակաիրավական •ործողությունները կատարվում են տվյալ լարվածության պարպման փուլում և երրորդ փուլª ինչին տվյալ •ործի շրջանակներում անդրադառնալ չեն կարող: Պաշտպանի այն հարցին, թե արդյոք այն մեթոդական ձեռնարկը, որով ղեկավարվել է փորձա•ետը, աֆեկտ դատահո•եբանական հասկացության մեջ, բացի ֆիզիոլո•իական և կոմուլյատիվ աֆեկտից ներառվում է նաև հո•եկան խիստ լարված հո•եվիճակը, որը էական ազդեցություն է ունեցել վարքի և •իտակցության վրա, փորձա•ետը պատասխանեց, որ ոչ միշտ, այն կարող է համապատասխանել, եթե առկա են երեք փուլեր, որոնք բնորոշ են աֆեկտի հիմնական փուլերին: Աֆեկտն ունի երկու տարատեսակ, հո•եկան խիստ հուզմունք սահմանելու համար նույնականացնում են դա ֆիզիոլո•իական կամ կոմուլյատիվ աֆեկտի հետ, կարելի է արձանա•րել, որ աֆեկտն ունի 3-րդ տարատեսակը, եթե համապատասխանում է նշված պայմաններին: Իրական խնդիրն այն է, որ նույն այդ 3-ի 2-րդ կետում նշված է կոմուլյատիվ աֆեկտի ընթացքը, որտեղ փոքր տարբերություններ կան կապված ընթացքի և առանձնահատկությունների հետ: Առհասարակ, հո•եկան խիստ լարված վիճակը չի համարվում աֆեկտ, իր ասածը դա է, խիստ լարված վիճակը, որոշակի առանձնահատկությունների դեպքում հնարավոր է որակել որպես աֆեկտի պրոցես, որն ըստ էության, քանի որ դարձյալ եռափուլ •ործընթացով նկարա•րվող երևույթ է, հենց դասակար•վում է կոմուլյատիվ կամ ֆիզիոլո•իական աֆեկտի տակ, որը ըստ էության իր ընթացքով շատ նման է կոմուլյատիվ աֆեկտին, միայն առաջին փուլի դինամիկան լռիվ ուրիշ է, որը քննարկման ենթակա չէ, մեկն ավելի երկարատև պրոցես է ենթադրում, մյուսը կարող է լինել կարճատևª միայն տվյալ պահի ազդեցության տակ, երկրորդ փուլումª դրանց պայթունով, երրորդ փուլը, որն ամենակարևորն է և, որն այստեղ ամենախիստ և էական •ործոնն է հանդիսացելª աֆեկտ չսահմանելու համար, իսկ խիստ լարված վիճակն այտեղ լարվածության ուժ•նության առումով է դիտարկվել, ոչ թե այն առումով, որ դա սահունության տեսակետից որոշակիորեն տարբերվել է աֆեկտիվ պրոցեսից, այդ պատճառով դիտարկվում է որպես լարվածություն: Իր եզրակացության մեջ նշել է, որ քանի որ երրորդ փուլում ասթենիկ պրոցես տեղի չի ունեցել և լարվածությունը շարունակվել է, դրանով պայմանավորված համարել, որ դա աֆեկտիվ պրոցես է, հնարավոր չէ: Աֆեկտի ժամանակ հո•եվիճակն ազդում է •իտակցության և հո•եկան •ործունեության վրա, նվազեցնում է վարքի •իտակցված կառավարման ունակությունը: Հո•եկան խիստ լարված վիճակն հակաիրավական •ործողություններ կատարելու պահին ազդեցություն ունեցող պրոցես է, հենց դրանով էլ պայմանավորված է, որ եզրակացության համապատասխան հատվածում այդպես էլ նշված է: Տվյալ պարա•այում աֆեկտին բնորոշ առաջին երկու փուլերն առկա են, անհամապատասխանությունը եղել է երրորդ փուլի հետ կապված, ինչի համար էլ դիտվել է, որ աֆեկտ չկա, այսինքն այստեղ պայմանավորված է նրանով, որ երրորդ փուլում չի եղել ասթենիկ վիճակը, լարվածությունը շարունակվել է երրորդ փուլում: Ասթենիկ վիճակի առաջացման վերաբերյալ կոնկրետ ժամանակահատված •րականության մեջ չենք կարող հանդիպել, հստակ թվեր չեն նշվում և դա հենց պատճառն է, որ իրենք հետազոտություն կատարելիս, մեթոդիկաներ կիրառելիս, հո•եվիճակի ախտորոշում կատարելիսª դեպքից անմիջապես հետո փուլի համար, այսինքն հենց դանակահարել է, ինչպես նաև հետոª փորձաքննվողի նկարա•րածով, երբ •տնվել է ավտոտնակում, մեթոդիկան այդ հնարավորությունը տալիս է, քանի որ սուբյեկտիվ ինքնա•նահատական պահանջող բնութա•րականներ են, այստեղ նա ինչպես ներկայացնում է իրավիճակը, հենց այդ կար•ով էլ հարցադրումները տրվում են և նա ներկայացրել է, որ դրանից հետո •տնվել է ավտոտնակում, որոշակի ռեակցիաներ է նույնիսկ նկարա•րել, բայց մեթոդիկան հնարավորություն է տալիս բավականին հստակ դինամիկան և փոփոխություններն ախտորոշել, այնպես որ դեպքից հետոյի ժամանակահատվածի համար, որպեսզի չսխալվեն վերցրել են անմիջապես հետոյի պրոցեսը, երբ նա նկարա•րել է, որ դեպքի վայրից վազելով հեռացել է այդ տարածքից և հետո ավտոտնակում •տնվելու ժամանակահատվածը: Ասթենիան ենթադրում է հո•նածության, լարվածության ամբողջության պարպման վիճակ, որտեղ որևէ հո•եկան ակտիվ •ործունեություն հնարավոր չէ, որով էլ պայմանավորված է այն, որ անձը նպատակային •ործողություններ, •իտակցված վարք, թե որտեղ կարող է դանակը նետել, իսկ որտեղ ոչ, իմանալ •նալ հայրիկին ասել կամ չասել, կամ նմանատիպ •ործողություն, որը նպատակային է անձի մոտ սկսում են ի սպառ բացակայել, որովհետև այստեղ էմոցիոնալ ֆոնը այնքան է պարպվում հենց կոնկրետ հակաիրավական •ործողությունների պահին և ըստ էության հուզական առումով ամբողջությամբ դատարկում է ենթադրում, հենց դրանով էլ պայմանավորված է երրորդ փուլի ասթենիան: Այստեղ իրենք տեսել են լարվածության ցուցանիշի շարունակում, ասթենիայի բացակայության պայմաններում: Այս ամեն ինչը նշել են, հաշվի են առել նաև անչափահասի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև իր անձնային առանձնահատկությունները, պայմանավորված հո•եբուժական ախտորոշմամբ: Չմոռանանք նաև, որը շատ կարևոր խնդիր է, որ անձի մոտ առկա է ՚էմոցիոնալ անկայուն տիպի շեշտված անձնավորությունՙ ախտորոշումը և ինքը եզրակացության մեջ նշել է, որ նպաստավոր ֆոն է հանդիսացել հուզական լարվածության ուժ•նացման համար: Անչափահասների մոտ հետաֆեկտային փուլը կարող է այլ դրսևորումներ ունենալ, սակայն դա չի նշանակում, որ պետք է •երակշռի, բայց նման ախտորոշման պայմաններում, երբ ունեն անձի էմոցիոնալ անկայունություն, միանշանակ անկայուն վարքը կարող է դրսևորվել: Այս պարա•այում երրորդ փուլի վերաբերյալ կասկածելի հան•ամանք չկա, նշվում է •իտակցված •ործողություններ, թեստով միանշանակ դուրս բերված լարվածություն և սրանք միանշանական այնպիսի ցուցանիշներ են, որ եթե դիտարկելու են լինում այլ խնդիրներ, ունենք էմոցիոնալ անկայունության ախտորոշում, նման վարքա•իծ, անձ, որը կարող է նման իրավիճակում ելք տեսնել նման կերպ: Անչափահասների մոտ ասթենիկ փուլը կարող է ունենալ առանձնահատկություններ, բայց դա չի նշանակում, որ խիստ •իտակցված •ործողությունները հաշվի չառնել: եթե մարդը կարողանում է շատ •իտակցված ձևով հասկանալ, •նալ իրենց տան մոտ, նույնը փորձա•իտական զրույցի ժամանակ է ներկայացրել, հորը հայտնել կատարված իրողության մասին, դանակը նետել աղբարկղըª ոչ թե ուրիշ տեղ, որը մինչև վերջ շեշտել է, սրանք բոլորը •իտակցված •ործողություններ են, իսկ •իտակցվածությունը ենթադրում է հասկանալ սեփական •ործողությունների հավանական հետևանքները, բնույթը, նշանակությունը: Անչափահասների մոտ երրորդ փուլի ժամանակ կարող է որոշակի ավտոմատացված •ործողություններ պահպանվեն, որոշակի լարվածության ֆոն դեռևս առկա լինել, բայց իրենք հո•եվիճակի այնպիսի դինամիկա են ստացել և նկարա•րվում է •ործողությունների այնպիսի դինամիկա, որի դեպքում դրանք ավտոմատացված չեն: Երրորդ փուլի, ասթենիկ վիճակի բացակայության մասին կարող է հայտնել, որ եթե անձի մոտ նպատակային •ործողությունները խիստ բացակայում են, որևէ նպատակային ընթացք, •իտակցված շարժում, •ործողությունները, լարվածություն պահանջող աշխատանք, •ործողություն, մտածողության ընթացք, կողմնորոշվելու հստակ կարողությունª ուր •նալ, ինչպես •նալ, որտեղ ավելի շահեկան, որտեղ կարելի է թաքնվել, նման •ործողությունները առհասարակ բացակայում են: Տվյալ փուլում ամենահստակ արտահայտված դեպքերում անձինք ընդհանրապես դեպքի վայրից որևէ այլ տեղ չեն •նում: Երբ 3-րդ փուլից նոր անձն արդեն ամբողջությամբ սթափվի, ասթենիան ամբողջությամբ անցնի, նոր կարող է ի հայտ •ալ որոշակի •իտակցվածության իրավիճակ, հասկանա ինչ է տեղի ունեցել: Իսկ այս դեպքում ունենք •ործողությունների հստակ դրվա•, ընդ որում մի քանի դրվա•ով, ունենք խիստ լարվածության հիմքեր և նկարա•րված է, սակայն չկա աֆեկտ սահմանելու հիմքեր, որովհետև չունենք արտահայտված երրորդ փուլ: Դանակի բազմաթիվ հարվածները չի ենթադրում, որ միանշանակ պետք է ամբողջությամբ պարպում լինի, եթե պարպումը լիարժեք տեղի է ունենում և նա ամբողջությամբ կարողանում է պարպել էմոցիոնալ վիճակը հենց դրանով, դա աֆեկտի առանձնացման չափանիշ է, բայց եթե այդ ամբողջական պարպումը տեղի չի ունեցել, այստեղ մենք ունենք լարվածության շարունակություն, դա աֆեկտի •նահատման չափանիշներն են: Մենք այստեղ ունենք անձ, որն ունի հո•եբուժական ախտորոշում, ինչը նաև հանդիսացել է նպաստավոր ֆոն էմոցիաների նման ուժ•նացման համար, նույնիսկ հնարավոր է 1-ին և 2-րդ փուլերը չլիներ, եթե նրա մոտ նման ախտորոշում չլիներ: Իրենք անձին բնութա•րում են որպես անձª իր պատմությամբ, կերպարով, առանձնահատկություններով, իրավիճակն են •նահատում որպես այդպիսին: Հո•եվիճակ սահմանելու համար պետք է ունենալ հստակ սխեմա, ոչ թե ինչ-որ պատառիկներ, որոնք կարող են հարմարեցնել աֆեկտին, դա պետք է լինել հստակ, առկա իր երեք փուլերով, մեկի բացակայությունն արդեն աֆեկտ չէ: 3-րդ փուլը հնարավոր է, որ ավելի ուշ է արտահայտվում, բայց հնարավոր չէ ընդհանրապես չարտահայտվի: Աֆկետ սահմանելու համար պետք է ունենալ 3փուլ, խիստ լարվածությունը աֆեկտի սահմանման տակ տրվում է այն դեպքում, երբ համապատասխանում է 3-ի 2-րդ կետերին, որը սահմանվում է որպես կոմուլյատիվ աֆեկտ, եթե այդ կետերից որևէ մեկը բացակայում էª աֆեկտ սահմանել հնարավոր չէ: Հնարավոր է անչափահասների մոտ հետաֆեկտային վիճակի ժամանակ պահպանվի բարձր լարվածությունը, սակայն այս պարա•այում Սուրեն Մուրադյանի մոտ տեղի է ունեցել •իտակցված •ործողություններ՝ դանակը •ցել է աղբարկղը, դեպքի մասին հայտնել է հորը, ասել է, սրանք ամբողջ նյութերից վերցրած նպատակային •ործողություններ են, որոնց առկայությամբ էլ հնարավոր չէր աֆեկտ դիտարկել: Այնտեղ աղբարկղ եղել է, թե ոչ, չ•իտի, սակայն Մուրադյանն այդպես է պատմել, պատմել է նաև, որ •տնվել է ավտոտնակում՝ լարված, վախեցած վիճակում, հետո քնել է: Քնելն ավելի շատ ասթենիկ •ործընթացին բնորոշ ռեակցիա է, որը պաշտպանը վկայակոչում է նրա համար, որ աֆեկտին բնորոշ 3-րդ փուլ կարող է լինել, ինչը հենց նշանակում է լարվածության մարված վիճակ, խիստ լարված վիճակի, վախեցած վիճակի իրավիճակները կարող են շատ հակադրվել դրան: Ասթենիկ դրսևորումները, երբ որոշ չափով կարող են հետաձ•ված լինել, դրանց վերաբերյալ անչափահասների մոտ կոնկրետ ժամկետներ չկան սահմանված, թեև անչափահասների մոտ ասթենիան կարող է ավելի ուշ տեղի ունենալ, բայց ոչ մի չափանիշ չի համապատասխանում, քանի որ մենք ունենք որոշակի նպատակային •ործողություններ, ունենք որոշակիորեն արտահայտված լարված հո•եվիճակ, կոմպոնենտները մի քանիսն են՝ մեկը չէ: Ընդհանրացնելով կարող է ասել, որ աֆեկտի երկու փուլերը եղել են, սակայն 3-րդ փուլի բացակայության պայմաններում նշել է, որ ֆիզիոլո•իական կամ կոմուլյատիվ աֆեկտ առկա չէ, առկա է եղել հո•եկան խիստ լարվածություն, որն էապես ազդել է վարքի •իտակցության վրա: Աֆեկտի ժամանակ եթե անձը հետքերը չի թաքցնում դա աֆեկտին բնորոշ պրոցես չէ: Եթե մարդը հետք է թաքցնում, դա նշանակում է •իտակցված •ործողություն և նա հասկանում է, որ դա տեսնեն, իր համար կարող է վատ լինել և այս բոլոր •ործողությունները •իտակցվածություն է ենթադրում, իսկ տարբերակել արտաքին և ներքին պահպանվածությունը •ործողությունների՝ •իտակցվածության տեսանկյունից, դրանք վերաբերում են նրան, որ դրանք ավտոմատ •ործողություններ են: Անչափահասների մոտ կարող են լինեն արտաքին •ործողություններ, որոնք թվա, որ •իտակցված են, սակայն իրականում •իտակցված չլինի: Սա վերաբերվում է ավտոմատ, արդեն մարդու առօրյա կենցաղում մտած վարքային այնպիսի նորմեր, որոնք նրա համար շատ •իտակցվածություն չեն պահանջում, այսինքն եթե նա պետք է •նա սանհան•ույց, նրան •իտակցվածություն անհրաժեշտ չէ, նա •իտի դրա տեղը, այսինքն՝ դրանք ավտոմատ •ործողություններ են, բայց եթե դրանք որոշակիորեն կարող են կապված լինեն նպատակի հետ կամ որևէ հավանական ելքերին ուղղվածություն տալու հետ, դա արդեն •իտակցվածություն է ենթադրում, եթե անձը բաժակը վերցնի ու ջուրը խմի, այդ •ործողությունը իրենք չեն ենթադրում, որ դրա համար շատ հասկացման պրոցես է պահանջվում, որովհետև դա ֆիզիոլո•իական պահանջ է և նա ավտոմատացված •ործողությունների շրջանակներում ջուր է խմում: Չենք կարող դիտել, որ տարիներ շարունակ ամեն ինչ հորը պատմել է և ավտոմատացված այդ ժամանակ էլ է պատմել, քանի որ դա նշանակում է նման իրավիճակում հավանական ելքեր: Աֆեկտ սահմանելու համար պետք է ունենանք բոլոր առանձին կետերի համադրություն և •իտակցվածությունը չի ենթադրում աֆեկտի 3-րդ փուլ /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Փորձա•ետ Սեդրակ Թադևոսյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ հանդիսանում է ՚Նուբարաշեն հո•եբուժական կենտրոնՙ ՓԲԸ-ի 2-րդ բաժանմունքի վարիչ, ունի 34տարվա աշխատանքային ստաժ: Սուրեն Մուրադյանի մոտ ախտորոշվել է էմոցիոնալ անկայուն տիպի շեշտված անձնավորություն և նման շեշտված անձնավորություն լինելով անձի մոտ հնարավոր է չնչին պատճառը ևս հան•եցնի ա•րեսիայի դրսևորման: Առանց այդ շեշտվածության, ար•րեսիայի դրսևորում հնարավոր է, առհասարակ ցանկացած անձի մոտ, սակայն բացառում է առանց որևէ պատճառի ա•րեսիան, քանի որ դրա համար պետք է անմեղսունակ անձ լինել: Քանի որ իրենք տվել են, որ փորձաքննվողը մեղսունակ է տվյալ մեղսա•րվող արարքի նկատմամբ, միանշանակ կարող է ասել, որ էմոցիոնալ անկայությունը որպես շեշտվածություն նպաստող հան•ամանք կարող է հանդիսանալ որևիցե պատճառի դեպքում:Անձի շեշտվածությունը դա որպես պաթոլո•իա չի ախտորոշվում, անձի շեշտվածությունը ընդամենը բնութա•րական, նկարա•րական, անձի նկարա•րություն է, որ առավել հատկանշական է տվյալ անձի մոտ էմոցիոնալ անկայությունը՝ անզսպվածությունը, շուտ բորբոքվածությունը և այլն, իսկ տվյալ փորձաքննվողը իրենց մոտ •նահատվել է որպես էմոցիոնալ տիպի անձի շեշտվածություն և ոչ ավելին, որին ի վերջո եզրակացությամբ ճանաչել են մեղսունակ: Որպես նախա•ահ տվյալ փորձաքննությանը հո•եբանական մասով մասնակցում է միայն կազմակերպչական առումով: Պաթոլո•իական աֆեկտի ժամանակ նախադրյալներ են պետք հիվանդության, իսկ այստեղ հո•եկան հիվանդության մասին խոսք չի ընթանում, որպեսզի շոշափի պաթոլո•իական աֆեկտի ֆակտը: Հստակ նշել են, որ փորձաքննվողը չի •տնվել հո•եկան որևէ խան•արվածության, ինչպես նաև հո•եկան •ործունեության ժամանակավոր խան•արում նրա մոտ չի հայտնաբերվել, մնացած հարցերը ընդամենը բնութա•րել են նրա այդ առանձնահատկությունները՝ անձի շեշտվածություն որպես /դատական նիստի արձանա•րություն/:
09.12.2017թվականի կրկնակի դատահո•եբանական հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությունն այն մասին, որª հաշվի առնելով նախաքննությամբ ձեռք բերված տվյալները և ելնելով փորձաքննությամբ ստացված արդյունքներից, հան•ում են հետևյալ հետևությունների. 1.Սուրեն Տր•րանի Մուրադյանը 06.01.2016թվականին հանրորեն վտան•ավոր արարքը կատարելու պահին •տնվել է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի վիճակում: 2. Այս հարցի պատասխանը տրվել է 1 և 3 հարցի պատասխաններում: 3. Համաձայն •ոյություն ունեցած մասնա•իտական •րականությանª •ոյություն ունի աֆեկտիվ վիճակների մի քանի տարատեսակներª դասական ֆիզիոլո•իական, ախտաբանական (պաթոլոո•իական), կումուլյատիվ, հո•եակտիվ նյութերի ազդեցությունից առաջացած և հուզական այնպիսի վիճակներ և ռեակցիաներ, որոնք էական ազդեցություն են թողնում •իտակցության և վարքի վրաª որպես հուզական լարվածություն ու հուզական •ր•ռում: Առանձնահատուկ ցանկանում են նշել, որ թվարկած այս բոլոր աֆեկտի տեսակները բնութա•րվում են աֆեկտին բնորոշ բոլոր պարտադիր հատկանիշներով (իր երեք փուլերով մինչաֆեկտային, աֆեկտիվ բռնկում և ետաֆեկտային. ֆիզիկական, հո•եկան հյուծում) /հատոր 3 •.թ. 19-49, դատական նիստի արձանա•րություն/:
Փորձա•ետ Խաչատուր Գասպարյանը դատաքննությամբ ցուցմունք տվեց այն մասին, որ աշխատում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում որպես բժշկական հո•եբանության ամբիոնի վարիչ, ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և նույն համալսարանում էլ պաշտպանել է հո•եբանական •իտությունների թեկնածությունը, այնուհետև մասնա•իտացել է Ան•լիայի Օքսֆորդի համալսարանում և Նյու Յորքում: Դատական հո•եբանության ուղղությամբ հատուկ մասնա•իտական պատրաստություն է ստացել Մոսկվայի Սերբսկու անվան սոցիալական հո•եբուժության ինստիտուտում և հանդիսանում է լիցենզավորված փորձա•ետ, մասնա•իտական աշխատանքի ստաժը 21տարի է, որպես հո•եբան-փորձա•ետª 16տարի: Հետազոտությունն իրականացնելն իրենց համար շատ ծավալուն է եղել: Իրենք երկու ճանապարհով են հան•ել այդ եզրակացության, առաջինն այն ինչ ձեռք է բերվել նախաքննությամբ և դատաքննությամբ, երկու նյութերն էլ շատ երկար է տևել հետազոտելը, քանի որ շատ հաճախ լսել են դատաքննության ամբողջ պրոցեսըª վկայությունները, որոնք իրենց ավելի են օ•նել կողմնորոշվելու համար: Բացի դրանից, եզրակացությանը հան•ելու համար մի շարք հո•եբանական մեթոդներ են կիրառել, մասնավորապես, հո•եվիճակների արտահայտման աստիճանների վերաբերյալ ռետրոսպեկտիվ մեթոդիկա են կիրառել, որի հայկական տարբերակի ադապտացնողը հենց Գայանե Ղազարյանն է, ով Հայաստանում այն փոքրաթիվ մասնա•ետներից է, ով դիպլոմավորված դատական հո•եբան է և իր ղեկավարությամբ հո•եկան վիճակների արտահայտման ռետրոսպեկտիվ թեստ է ադապտացվել և այդ թեստի համաձայնª հո•եբանական հետազոտության արդյունքների, նյութերում եղած տեղեկությունների վերլուծությամբ ստացել են պատկեր, որը հետադարձ ձևով վկայում է, թե այդ իրավիճակում ինչպիսին է եղել ամբաստանյալի հո•եկան վիճակները: Երկրորդ հան•ամանքը, ինչի վրա կցանկանար ուշադրություն հրավիրել, նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված նյութերում երրորդ փուլը հստակ նկարա•րված է և չկան այդ փուլին հակասող ուրիշ վկայություններ, այսինքն եթե փորձա•ետին չեն տալիս հակասական նկարա•րություններ, մի բան, որ հերքի նշվածը, ուզեն, թե չուզեն իրենք փորձա•իտական զրույցն են վերցնում որպես հիմք, և եղած նյութերը: Երրորդ փուլի նկարա•րություններում դետալներ կան, օրինակ, որ նշում է շենքի առաջին հարկում լույսը վառելուց հետո մի տեսակ ուշքի է եկել, հետո սկսել է փախչել կամ քայլել, չի հիշում, նկարա•րում է, որ ճանապարհի պատկերը կտրտված է եղել, որը արդեն որոշակի կողմնորոշության մասին է վկայում: Նկատել է դանակը իր ձեռքում, հասել է իրենց շենքի մոտ պատուհանից տեսել է հորը, վախեցել է, հեռախոսը նետել է ձյան մեջ, բացել է ավտոտնակի դուռը, զ•ացել է սրտխառնոց: Սրանք այնպես է նկարա•րվածª սրտխառնոց, •լխացավ, զու•արանակոնքի հետ կապված նրա փսխումը, արթնանալը ջրի ձայնից, այսինքն, հյուծումն այն աստիճան է եղել նրա մոտ, որ ան•ամ նրա •իտակցությունը մի պահ անջատվել է և քնել է: Սա խոսում է այդպիսի մի իրավիճակի մասին, որ երրորդ փուլն իսկապես առկա է եղել: Պետք է ասել, որ ինքը մասնրամասն լսել է բոլոր վկաների վկայությունները, որոնք իրենք անընդհատ քննարկել են: Բացի դրանից առկա է մի հետաքրքիր հան•ամանք, որ մասնա•իտական •րականության մեջ առանձնացված է անչափահասներին հատուկ առանձնահատկություններ, որոնք պետք է հաշվի առնի փորձա•ետը: Այսինքն, անչափահասի դեպքում փորձա•ետը չի կարող նույն կերպ իրականացնել փորձաքննությունը և նույն կերպ եզրակացության հան•ել: Մի կարևոր հան•ամանք կաª էկզո•են, որը նշանակում է արտաքին ազդեցություններով պայմանավորված հիմքի առկայությունը մեղադրյալի մոտ և այդ առկայությունը նախորդ նյութերում իրենք արդեն տեսնում են և ԱՆ դատական բժշկության կենտրոնի փորձա•ետի կողմից տրված համալիր փորձաքննության եզրակացության մեջ նույնպես նշվում է, որ նա չի տառապել հիվանդությամբ, սակայն հանդիսանում է էմոցիոնալ անկայուն անձ և դա խոսում է նրա շեշտված անձնավորության մասին: Այսինքն, սա ևս մի •ործոն էր, որը իրենց առիթ էր տալիս մտածելու երրորդ փուլի առկայության մասին: Անչափահասի անհատական առանձնահատկությունները ընդհանրապես բնութա•րական երկու տիպերի դեպքում են ավելի կարևորվում, եթե իրենք խոսում են երրորդ փուլի և ընդհանրապես աֆեկտի մասին ամբողջովին, չենք կարող միայն երրորդ փուլն առանձնացնել: Այսինքն, երբ իրենք երկրորդ հարցին էին փորձում կենտրոնանալ պատասխանելª արդյոք առկա է երրորդ փուլը, և դատաքննության, և նախաքննության նյութերը փաստում են, որ նկարա•րված է երրորդ փուլին հատուկ բոլոր հատկանիշները, չկան դրան հերքող փաստարկներª դատաքննությամբ և նախաքննությամբ ձեռք բերված, այսինքն ստացվում է, որ իրենք պետք է որպես կողմնորոշիչ հիմք վերցնեն նրա փորձա•իտական զրույցը, որը նույնպես շատ կարևոր է, որը իրենք ձայնա•րել են, քանի որ լինում են դեպքեր, որ փորձաքննության այդ երկու րոպեն իրենք միասին լսում են տասից ավել ան•ամª վերլուծելու համար, թե ինչքանով է այն համապատասխանում ստացված թեստերի արդյունքներին: Ծանոթանում են •ործին, դետալներ են առանձնացնում, զրույցի ժամանակ իրենց համար շատ կարևոր հարցեր են տալիս, որոնք կարևոր են իրենց համար և կլինեն կողմնորոշիչ, իսկ մանրամասն արդեն նկարա•րված է փորձաքննությամբ: Նախորդ փորձաքննության եզրակացությունն իրականում իր կարծիքով չի հակասում այս փորձաքննության եզրակացությանը, ուղղակի նա ուրիշ բառ է ընտրել նկարա•րելու համար իր կարծիքը, ինքն այդպես է •նահատում, սակայն ինքն իրավունք չունի իրավական •նահատական տալ, սա մասնա•իտական տեսանկյունից է, որովհետև դա միշտ հակասություն է առաջացնում, թե ինչպես եղավ, որ նա այդ եզրակացությանը չհան•եց: Եթե խոսում են դատարանի կողմից որոշմամբ բարձրացված հարցի մասինª կա արդյոք երրորդ փուլ, ապա կարող է ասել, որ մի•ուցե առաջին և երկրորդ փուլի նկարա•րությունն ավելի անջատված էª իրենք կտոր-կտոր են հավաքելª համոզվել, քան թե երրորդ փուլը, որը հստակ նկարա•րված է այս •ործի շրջանակներում: Երրորդ փուլի առկայության մասին հո•եբանական •իտության կողմից առանձնացվում են հիմնական այն չափանիշները, որոնք անհրաժեշտ են, որպեսզի իրենք հան•են եզրակացության, իրենց մասնա•իտական •րականության մեջ առանձնացվել են անչափահասներին վերաբերողները, հետո իրենք նկարա•րել են դրա առանձնահատկությունները ամբողջովին և առանձնացրել են առաջին փուլ, մինչ աֆեկտային փուլ և ուղղվածությունն աճում է: Եզրակացության մեջ նշել են մասնա•իտական •րականության դասական ֆիզիոլո•իական աֆեկտի հատկանիշները, որոնք այստեղ կան, օրինակª առաջին փուլ, մինչաֆեկտային փուլ, հո•ետրավմատիկ ներ•ործության սուբյեկտիվ անսպասելիության, աֆեկտի բռնկումի առաջացման սուբյեկտիվ հանկարծակիություն: Սրանք վերնա•իրն է, հետո իրենք նկարա•րել են, թե նշված պահանջները բավարարված են արդյոք, թե ոչ: Իրենք փուլերով են •նացել, երկրորդ փուլը եթե նայենքª հուզական հակազդումների պայթունավտան•ություն և երրորդ փուլըª ֆիզիկական ասթենիա և հո•եկան ասթենիա, իսկ ասթենիա բառը հյուծում է նշանակում կամ թուլացում, հո•նածություն: Մասնա•իտական •րականության մեջ այդ երեք փուլերին եթե առանձին-առանձին անդրադառնում ենª իրենց ենթակետերով, ապա բոլոր կետերը բավարարված են, դրա համար իրենք հան•ել են այդպիսի եզրակացության: Ընդհանրապես, երբ •իտական և փորձա•իտական •նահատական են տալիս, կարող են օ•տվել, ոչ միայն հայերեն, այլև ռուսերեն, ան•լերեն լեզուներով •րականություններից: Եվ իր կրթությունը, և Գայանե Ղազարյանի կրթությունը երկու երկրներում էլ եղել էª Ռուսաստանում, Հայաստանում: Մեր մասնա•իտական •րականությունը բոլորը հայերեն թար•մանված չեն: Հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակը Ռուսաստանում դիտվում է որպես աֆեկտին համարժեք, իսկ ՀՀ-ում դեռ հստակեցված չէ այդ սահմանները, այսինքն իրենք ռուսական •րականությունից օ•տվում են մասնա•իտական տեսանկյունից հղումներ անելով: ՀՀ-ում չկան դատահո•եբանական •րականություն, որը կարող են հիմք ընդունել, միակ առաջին հիմնարար •իրքը Էլդա Գրինի աշխատանքն է Արզումանյանի հետ համատեղ, որն ուղղված է ավելի կոնկրետ հարցի պատասխաններ •տնելու և երկրորդ •իրքը վերջերս Գայանե Ղազարյանի կողմից տպա•րված հայերեն ՚Դատահո•եբանական փորձաքննությունՙ •իրքն է: Ընդհանրապես, երբ ցանկանում են •իտական •նահատական տալ, կարող են տարբեր լեզուներով •րքերից օ•տվել, բայց իրենք նկարա•րում են, թե ինչի հիման վրա են և ինչի են այդ հղումը կատարում և եթե փորձաքննությունն ուշադիր նայեն, կան հղումների համարները: Մասնա•իտական •րականության մեջ այնքան տեսակետներ և աֆեկտի տարատեսակներ կան, որ կարող են խճճվել, օրինակ կա հետաձ•ված աֆեկտ, ատիպիկ աֆեկտ, որը նշանակում է ամեն տեսակի աֆեկտ, որը նկարա•րված չէ կլասիկ մասնա•իտական •րականության մեջ, բայց իրենք երբ •րականությանը հղում են անում, օրինակª անչափահասների վերաբերյալ, օ•տվել են մի հեղինակից, մեկ ուրիշ հան•ամանքի վերաբերյալ օ•տվում են մեկ ուրիշ հեղինակից: Կան հեղինակներ, որոնք չեն անդրադառնում անչափահասի փորձա•իտական •նահատականի հո•եբանական առանձնահատկություններին, ուղղակի նկարա•րում են աֆեկտը իր երեք փուլերով: Իսկ կան հեղինակներ, որոնք առանձնահատուկ անդրադառնում են անչափահասների առանձնահատկություններին: Միայն վերջին հարցին պատասխանելու համար 7•րքից են օ•տվել: Իրենց կողմից նշված •րականության հեղինակները չեն կարող բոլորը նույն կարծիքն ունենալ, հնարավոր է նրանք մեկը մյուսին լրացնեն մեկը մի ասպեկտով, մյուսը մեկ ուրիշ, բայց նրանք մեկը մյուսին չեն հակասում: Օրինակ իրենք օ•տվել են դեռահասության ժամանակ ինչն է հատուկ անչափահասներին, որովհետև նախորդ փորձաքննության մեջ այդ մասը մի տեսակ հստակեցված չի եղել, որի համար էլ իրենք հատուկ շեշտել են: Այսինքն, իրենց կողմից նշված հեղինակների կարծիքները մեկը մյուսին լրացնող է, բայց հեղինակների կարծիքները կարող են տարակարծիք լինել, սակայն իրենց կողմից տրված այն եզրահան•ումը և այն հետևությունները, որոնք իրենք նշել են, իրենց հետևությունների և վերլուծության մեջ չկա որևէ դրույթ, որը կարող է հակասել այդ տաս •րքերի մեջ եղած որևէ դրույթի, այսինքն իրենք հիմնավորումները վերցրել են, սակայն չի կարող ներկայացվել որևէ փաստ, որով այնտեղ կարող է այլ բան նշված լինել և իրենք այլ բան նշած լինեն: Նրանք տարբեր անկյուններից մոտենում են աֆեկտի •աղափարին, բայց ամեն մեկը նկարա•րում է աֆեկտը, չկա մասնա•իտական •րականության մեջ մի թեզ, չեն կարող իրեն ներկայացնել այնպիսի մի կետ, որը կարող է հակասել իր եզրակացությանը: Կարող է նշել, որ նշված •րականության հեղինակների կարծիքները չեն կարող նույնը լինել, կարող են մեկը մյուսին լրացնող լինել, •իտությունը չի կարող նույնը լինել, միայն կարող են ասել, որ առնվազն միմյանց չեն հակասում: Եթե նույնիսկ հակասություններ կան •իտության մեջ դրանք ավելի •իտական, հիփոթետիկ հակասություններ են, կոնկրետ պրակտիկ եզրակացության համար հակասությունները էական նշանակություն չունեն: Հնարավոր է մի հեղինակի մոտ կարդան, որ հուզական խիստ սաստիկ վիճակը դա արդեն աֆեկտին համարժեք է, իսկ մյուս հեղինակն ասի, որ դա աֆեկտին համարժեք չէ, դրա համար պետք է երեք փուլն էլ լինի: Թեստերը առանձին-առանձին են կատարվում, հնարավոր չէ երեք թեստն էլ միասին կատարվի, իսկ յուրաքանչյուր թեստի կիրառումից հետո վերլուծություն է կատարվում: Թեստի կիրառումից հետո, կոնկրետ այս դեպքում քսան օրից ավել վերլուծել են այս թեստը: Թեստերի իրականացման եղանակները չի նկարա•րվում եզրակացության մեջ, կարող է ցանկացած թեստի անուն ասել և ինքը հստակեցնի կատարման եղանակը: Օրինակ Կետելի 16-PFթեստը ուղղված է անձնային առանձնահատկությունները որոշելուն, այն 16ֆակտոր է անձի վերաբերյալ և անմիջապես Կետելից հետո տվել են աղյուսակը, որտեղ նրա անձնային առանձնահատկությունները բացահայտվում ենª ըստ նրա թեստի պատասխանների: Ընդ որում թեստերի մեջ երկու տեղ ունեն անկեղծության աստիճանը որոշելու հատուկ •աղտնի հարցեր, եթե փորձաքննվողը այդ անկեղծության սանդղակին չի համապատասխանում, պետք է ստիպված լինեին կրկին դատարանին միջնորդություն ներկայացնել ամբաստանյալի հետ ուրիշ թեստեր անելու համար, բայց նրա պարա•այում անկեղծության սանդղակը համապատասխանել է: Երբեմն լինում է, որ մեկ հանդիպումը բավարար չի լինում եզրակացության հան•ելու համար: Ըստ փորձաքննության ամբաստանյալը փորձաքննությանը ներկա է եղել 2ժամ 50րոպե, որի ընթացքում կատարվել է 6թեստ: Յուրաքանչյուր թեստ ունի իր տրամաբանությունը, օրինակª այն թեստերը, որոնք հարցերի պատասխաններ են, սկզբում դրանք են տալիս, հետո անցնում են պրոեկտիվ թեստի, որտեղ նա հարցերի չի պատասխանում, ընդամենը երեք րոպե է անհրաժեշտ դրա համար, իրենք դնում են •ույները և նա պետք է •ույների ընտրություն անի, այստեղ ուղեղի մյուս կողմն է ակտիվ, իրենք հաշվի են առնում, եթե մի կողմը ծանրաբեռնում են, հաջորդ թեստով մյուս կողմի վրա են դնում ծանրաբեռնվածությունը և այս դեպքում փորձում են նրա մոտ լավ մտքեր ստեղծել, առաջարկում են սուրճ, թեյ, հան•ստանալ, նրա հետ վարվում են հո•եբանի նման, որ չլինի ուղղակի հարց և պատասխան: Գույների թեստի ժամանակ շարում են յոթ •ույները և նրան առաջարկում են ընտրել •ույները, ապա իրենք ընտրած •ույներից •ալիս են եզրակացության, հետո նրան ասում են դեպքի օրվա պահի իր հո•եվիճակը պատկերացնի, ապա ընտրի •ույները ըստ իր նախասիրության, այսինքն թեստերն ունեն տրամաբանություն և չեն կարող 2ժամ 50րոպե մարդուն դնեն միայն մտածել տան մի ուղղությամբ, որը օբյեկտիվ չի լինի, ընդհանրապես հո•եբանական փորձաքննությունը այդ տրամաբանությամբ է իրականացվում: Գործի վերաբերող նյութերի վերաբերյալ զրույցը ընդամենը 30-40րոպե է տևել, մնացած ժամանակը թեստերի վրա է անցնում: Երկու ամիս շարունակ ծանոթանում են նյութերին, չեն •նում թեստավորման առանց հասկանալու ում և ինչի համար են դա անում: Այդ պահին, երբ նա ընտրություններ է կատարում, մեկն իրենցից նշումներ է կատարում, մյուսը վարում է թեստը, այդպես աշխատում են և զու•ահեռ արդյունքներն արդեն ունենում են: Թեստերի պատասխանները արդեն տված են և նա չպետք է մտածի, ուղղակի պետք է նշաններ անի: Թեստ կա ընդամենը երեք րոպե է տևում: Պետք է համարել, որ հո•եբանական թեստավորումը սկսվում է •ործին ծանոթացումից հետո, երբ իրենք կարդում են, առանձնացնում են նրա բնութա•րիչները, նրան վերաբերվող հարցերն են դուրս •րում, որը հսկայական ծավալուն աշխատանք է, դրանից հետո թեստավորումը 2ժամ 50րոպեում իրականացնելը հնարավոր է: Թեստերի վերծանման բանալիներն առանձին մոտ շատ ծավալուն են /մոտ 180 էջ/, դրանք մասնա•իտական մասն է և չեն ներառվում եզրակացության մեջ, իսկ թեստերի սանդղակները նշում են ըստ արդյունքների և այդ թիվը ցանկացած մասնա•ետ չի փոխի: Սովորաբար վերծանման բանալին չեն նկարա•րում, այլ նկարա•րում են իրականացված թեստը և ստացված արդյունքը, հակառակ դեպքում ինչ իմաստ ունի փորձա•ետ հրավիրել, ինքներդ թեստերն արեք, բանալիները վերլուծեք և եզրակացության եկեք: Փորձա•ետը եթե ճանաչվում է փորձա•ետ, պետք է ընդամենը կարողանա ներկայացնել ընտրած ճանապարհը, մեթոդիկաները, որով հասնում է եզրակացության և արդյունքների: Մեծ փորձ ունի եզրակացություններ տալու և ծանոթ է առնվազն երեք երկրների եզրակացության, ոչ մի տեղ բանալին չի ներ•րավվում եզրակացության մեջ: Կետելի թեստի նշած աղյուսակում առկա բալերը նշել են ըստ ուղեցույցի: Սովորաբար ընդունված չէ նշել կոնկրետ թեստի մանրամասները և արդյունքները, հիմքերն իրենք իրենց մոտ պահում են ամեն եզրակացության հետ և եթե անհրաժեշտություն կա, կարող են դրանք ներկայացնել: Սովորաբար, եթե նախորդ փորձաքննության եզրկացության հետ հակասություններ են լինում, իրենք հանդիպում են նախորդ փորձա•ետի հետ և քննարկում են կատարում հակասությունների վերաբերյալ, սակայն այս դեպքում հակասություններ չեն եղել և իրենք չեն հանդիպել: ՚TEMS-Aՙ-ն թեստ է, որը ադապտացվել է իրենց ամբիոնում, այն ադապտացվել է աշխարի 32երկրներում: ՚Բժշկական հո•եբանությունՙ •րքի մեջ ունեն այդ թեստի տեսական հիմքերը և թեստը: ՚Բժշկական հո•եբանությունըՙ առաջին հայերեն դասա•իրքն է, որով բժշկական համալսարանում անցնում են հո•եբանություն: Հիշում է երկու վկայություններ քրեական •ործից, որոնցից մեկի անունը Աբել էր, նա հանդիսանում էր ընկերներից մեկը, որն այդ օրվա •լխավոր դերակատարներից է, հայրը, ով ուղղակի նկարա•րողական հայտնում է, որ Սուրենը չի ցանակացել, սակայն նրան ասել են, որ մնա և նույն բանը պատմել է Սուրենըª փորձա•իտական զրույցի ժամանակ: Փորձա•իտական եզրակացության 20-րդ էջում նշված էª ՚1-ին փուլª Սուրեն Մուրադյանը բակ իջնելուց հետո հանդիպել է Գառնիկի, Խաչիկի և Աբելի հետ, որից հետո Գառնիկը •նացել է տուն, իսկ իրենք շարունակել են քայլել դեպի ավտոտնակներ: Խաչիկը և Աբելը սկսել են վիրավորել, հայհոյանքներ հնչեցնել Սուրենի հասցեին: Սուրենը չի կարողացել հավատալ տեղի ունեցածին, լուռ լսել է, կարծես այդ ամենը իրական չլիներ: Նա չի իմացել ինչ անի, ասել է, որ ուզում է հետ •նալ, բայց նրա ձեռքից բռնել են և չեն թողելՙ, այս իրենք նշել են մի մասը Սուրեն Մուրադյանի հետ եղած զրույցից, իսկ մյուս մասը քրեական •ործի նյութերից: Այդ հատվածից հայհոյանքները նշել են Սուրենի ասածներից: Իրենց իրավասության շրջանակներից դուրս է եղել նախորդ փորձաքննությանը իրավական •նահատական տալը, թե ինչքանով չի այն հիմնավոր եղել, եթե հարց լիներ դրա վերաբերյալ որոշման մեջ իրենք կպատասխանեին, սակայն հարց չի եղել: Իր կարծիքով նախորդ փորձաքննության մեջ հատկապես հաշվի չէր առնվել դեռահասության էլեմենտը: Նախորդ փորձա•ետի տրամաբանությունը •րեթե չի հակասում իրենց տրամաբանությանը: Նա էլ է •րում, որ էականորեն կարող էր ազդել, այդ էականորենը եթե 100-ի մեջ վերցնենք 1աստիճան է և 1աստիճան այն կողմ ասում ենք աֆեկտ է, մեկ աստիճան այս կողմ ասում ենք, որ աֆեկտ չկաª խիստ հուզմունքի վիճակ է: Մաթեմատիկական խնդիրը մեկը մի ճանապարհով է լուծում •տնում, մյուսը մեկ այլ, սակայն արդյունքը նույնը կլինի, սակայն հո•եբանության մեջ նույն արդյունքը չի ստացվելու: Հնարավոր չէ դեպքից 10օր հետո անձը հյուծվի, փսխի և մենք ասենք, որ 3-րդ փուլը էապես առկա է, իսկ ժամանակի մասին •րականությունն ասում է, որ ոչ ոք չի կարող հստակ ժամանակ նշել, դա կարող է լինել մի քանի րոպեից մինչև մի քանի ժամ, ոչ ոք չի կարող ասել օրինակ եթե 20րոպեում է դա եղել, ուրեմն առկա է, իսկ 21-րդ րոպեում առկա չէ: Այն հարցի շուրջ, թե արդյոք հնարավոր է, որ 2-րդ փուլից մինչև 3-րդ փուլն անցնելն անձը կատարի •իտակցված •ործողություններª իր արարքը թաքցնելու համար, որից հետո էլ նոր միայն մարդու մոտ առաջանա ասթենիկ վիճակ, փորձա•ետը հայտնեց, որ կան որոշ ավտոմատիզմով պայմանավորված կամային •ործողություններ, որոնք անձը կարող է իրականացնել, դրանք թվում են կամային, սակայն ավտոմատիզմով է կատարվում և դա արդեն իրավական կողմը պետք է •նահատական տա, իրենք նկարա•րում են միայն, •նահատողն իրենք չեն, այսինքն •րականության մեջ այդ հարցի վերաբերյալ այսպես է, որ կան որոշակի կամային ավտոմատիզմի շրջանակներում •ործողություն: Եթե բոլոր դժվար իրավիճակներում, օրինակª 10-ից 5դեպքում, ամբաստանյալը զան•ել է հորը, ապա այս պարա•այում, եթե դեպքից հետո նույնպես զան•ել է հորը, ապա դա կարող ենք դիտել որպես կրկնվող •ործողություն, իսկ եթե դա այդպես չէ, ապա այն պետք է դիտել որպես •իտակցված •ործողություն: Այն, որ դեպքից հետո Սուրենը վազել է, հորն է տեսել, հեռախոսն է •ցել ձյան մեջ, վախեցել է, սա կարող է լինել որպես դրվա•ային •իտակցում, աղճատված է •իտակցությունը, մարդը լրիվ չի կորցնում այն, երբ անձը ամբողջությամբ է կորցնում •իտակցությունը արդեն առկա է լինում պաթոլո•իական աֆեկտ, իսկ ֆիզիոլո•իական աֆեկտի ժամանակ նրա մոտ •իտակցությունը լինում է դրվա•ային և աղճատվածª մասամբ •ալիս է և •նում է, չի կողմնորոշվում ինչ անել, դա կարծես նման է այն բանի, որ մարդը հարազատ մարդու է կորցնում, շոկային վիճակից մարդը չի ուզում հավատա, թե ինչ է կատարվել, որը կոչվում է հերքման պաշտպանական մեխանիզմ և այս փուլի մեջ մարդը իրականության և հերքման քաշքուկի մեջ է լինում, •իտակցությունը և մթա•նած կարող է լինեի, կարող է լինել դրվա•ային, կարող է լինել աղճատված և ամեն դեպքն ունի իր առանձնահատկությունը, մենք չենք կարող մեկ ֆորմուլա ընտրել և ասել, որ եթե ՚ա,բ,•ՙ կա ուրեմն դա այդպես է, ամեն մեկը շատ անհատական է և ամեն մեկի մոտ տարբեր ձև է դրսևորվում: Անչափահասների պարա•այում շատ ավելի բուռն է ընթանում, որի մասին վկայում է հարվածների քանակը, այսինքն նրանց մոտ շատ կարևոր է էկզո•ենª արտաքին ազդեցությամբ պայմանավորված նշանները: Անչափահասների պարա•այում երկու առանձնահատկություններն այն են, որ երկու տիպ ենª ար•ելակող և շիզոդիդ, որոնց դեպքում այդ երկու ազդեցություններն էլ կարող են կրել, այսինքն նրա անձը շեշտված է, որը չի նշանակում, որ եթե անձը շեշտված է, ուրեմն նրա մոտ պետք է լինի աֆեկտիվ վիճակ, այլ դա հաստատող նախադրյալներներ են հիմնավորում: Այն, որ ամբաստանյալը նշել է, որ դանակը աղբարկղն է նետել, նախաքննությամբ դանակը չի հայտնաբերվել, տեղազննության արձանա•րությամբ ինքը աղբարկղի մասին որևէ նշում չի տեսել և հակված է հավատալու, որ աղբարկղ ընդհանրապես չի եղել: Եզրակացության հան•ում են ելնելով թեստերի պատասխաններից, դրա մեջ իրավական •նահատական չկա, դա հո•եբանական •նահատական է, իսկ իրավական •նահատականը պետք է դատարանի կողմից տրվի և կարծում է, որ շատ հստակ փորձա•իտական եզրակացության մեջ նշված է այն, ինչ ունեցել են ասելու: Փորձաքննության եզրակացության 25-րդ էջի 2-րդ պարբերությունում նշվածի զ•ալի մասը վերցված է Սուրեն Մուրադյանի հետ փորձա•իտական զրույցից և նրա ցուցմունքներից: Փորձաքննությունը հիմնված է փորձաքննվողի խոսքերի, •ործում առկա ցուցմունքների և թեստերի արդյունքների վրա: Եզրկացության մեջ նշել են, թե ինչ է նշանակում է•զո•ենª արտաքին ազդեցությամբ պայմանավորված հիմքի առկայությունը մեղադրյալի մոտ, այսինքնª այդ հիմքը իրենք այստեղ նկարա•րել են, որ կա, հետո նշել են, որ երկու եզրակացություններում չկա էնտո•են հիմքը, այսինքն կամ էնտո•են է լինելու կամ էկզո•են: Էկզո•ենն այն է, որ պայմանավորում են արտաքին ազդեցությամբ, իսկ էնտո•ենըª ներքին ազդեցություններով, այսինքն նկարա•րված նախորդ եզրակացության մեջ չկա էնտո•են •ործոնի առկայությունը, միայն էկզո•ենն է, որը փաստում է, որ առաջին կետը, որը անչափահասներին է վերաբերում, էկզո•ենը ապահովված է: Երկու եզրակացությունն էլ ասում են, որ կա էմոցիոնալ անկայուն տիպի շեշտված անձնավորություն, այսինքնª արտաքին ազդակները կարող են փորձաքննվողին էմոցիոնալ վիճակից շեղել, նրա հուզական վիճակները հաստատուն չեն, որը մեկ ան•ամ ևս հաստատում է էկզո•ենի առկայությունը: Շեշտվածությունը հո•եբանական առանձնահատկություն է և շեշտվածությունը նորմայի սահմանում է, շեշտվածությունը հեշտությամբ կարող է վերածվել պաթոլո•իայի, իսկ շեշտվածությունը մտնում է մարդու բնավորության մեջ և յուրաքանչյուրն էլ ունի շեշտվածություն: Սուրեն Մուրադյանի անձնային որակումը և անձնային բնութա•րիչները մեկ ան•ամ ևս հաստատում են, որ նա իրոք հայտնվել է աֆեկտի վիճակում, այդ բոլոր նախադրյալները նկարա•րել են: 3-րդ փուլն ամենաշատն է նկարա•րված •ործի մեջ, քանի որ դրան հակասող որևէ բան չկա, որևէ մեկը չի ասում, որ նա ստում է, չի •նացել ավտոտնակ, այլ •նացել է հարևանի տուն կամ այլ տեղ: Իրենց համար այս նկարա•րությունը կլասիկ 3-րդ փուլ է և իրենք այդ նախադրյալները հաշվի առնելով, թեստերի արդյունքները քննության առնելով, հան•ել են հետևության, որ կա երրորդ փուլ, իսկ եթե ասում ենք, որ կա երրորդ փուլ, ուրեմն ավտոմատ ասում ենք, որ կա 1-ին փուլ: Եթե անձը հայտնվում է այնպիսի իրավիճակում, որտեղ այդքան քանակությամբ հարվածներ է հասցնում, դա չի կարող պատահել, որ հենց այդպես անցնի և նա շարունակի մնալ մեծ էներ•իայով և բարձր աշխատունակությամբ, այդպիսի պոռթկումը էմոցիոնալ հրաբուխ է լինում: Գիտակցված մարդը չի կարող 24ան•ամ տարբեր տեղեր հարվածել: Իրենք ռետրոսպեկտիվ թեստ են արել, որը տվել է կլասիկ աֆեկտի •ոյություն, նա չ•իտի, թե ինչ պատասխաններ է տալու, որ ի օ•ուտ իրեն լինի, դա պրոյեկտիվ թեստ է, իսկ պրոյեկտիվն այն է, որ նրան •իտակցված հարց չի տրվում, որ նա էլ •իտակցված պատասխանի, նա այդքան հո•եբանական •իտելիք չունի, որ կարողանա պատասխանել: Ինքն ու Գայանե Ղազարյանը մեթոդիկա ունեն, երբ թեստովորումն իրականացնում են, իրենք առանձին-առանձին վերլուծություն են կատարում, հետո նոր միայն երկուսով •ալիս են եզրակացության: Բացի թուլությունից և հուսահատությունից առկա են ևս այլ հան•ամանքներ, որոնք հաստատել են 3-րդ փուլի առկայությունը: Թուլությունը դա հյուծվածության դրսևորման ձև է, բայց կան հիմնական հատկանիշ°ներ և լրացուցիչ հատկանիշներ, իրենք հետո դրանք շարադրել են հաջորդ էջերում, թե ինչ լրացուցիչ հատկանիշների հիման վրա են իրենք 3-րդ փուլի առկայություն եզրակացնում: Հո•եկան ակտիվության մակարդակը չենք կարող միայն առանձին վերցնել, բայց եթե հո•եկան լարվածությունը ցածր է, ապա դա խոսում է այն մասին, որ հո•եկան կոմետիվ ֆունկցիաները •ործում են ոչ լիարժեք, այսինքն կոմետիվ ֆունկցիաների յուրահատուկ թերարժեքության կամ թեր•ործունեության մասին է դա խոսում, որից էլ մեկ ան•ամ ևս հաստատվում է 3-րդ փուլը: Բոլոր մեթոդիկաներով ստացել են 3-րդ փուլի հաստատումը հավաստող եզրակացություն և ուրիշ կերպ չէին կարող •րել: Եթե մենք լինեինք արտասահմանում, օրինակª Ան•լիայում, որտեղ ինքը մի քանի ան•ամ մասնակցել է փորձաքննությունների, այդ դեպքում հո•եկան խիստ լարված վիճակը համարժեք է աֆեկտի և անպայման այն մեղմացնող հան•ամանք է, սակայն ՀՀ-ում միայն ցանկանում են իրավական •նահատական տալ այն դեպքում, երբ կա աֆեկտ բառը, հակառակ դեպքում չի դիտարկվում որպես մեղմացնող հան•ամանք: Եթե •րված է, որ ՚էականորեն ազդում էՙ, դա նշանակում է, որ ավելի շատ ազդում է, քան թե չի ազդում, հակառակ դեպքում կ•րեին թեթև ազդեցություն է ունեցել կամ կ•րեին կարող է ազդել, սակայն որպես մասնա•ետ կարող է ասել, որ եթե ՚էականորենՙ բառը նշվում է դա ՚ուժեղՙ բառ է և դա արդեն նշանակում է, որ լուրջ ազդեցություն է ունեցել և նախորդ փորձաքննության եզրակացությունն իրականում չի հակասում այս փորձաքննության եզրակացությանը, իր կարծիքով նախորդ փորձաքննության մեջ հատկապես հաշվի չէր առնվել դեռահասության էլեմենտը: Իրենք հաշվի առնելով մասնա•իտական •րականության մեջ առանձնացված անչափահասներին հատուկ առանձնահատկությունները, հան•ել են եզրակացության, այսինքն անչափահասի դեպքում փորձա•ետը չի կարող նույն կերպ իրականացնել փորձաքննությունը և նույն կերպ եզրակացության հան•ել /դատական նիստի արձանա•րություն/:
Դատական նիստին հրավիրվել էր նաև փորձա•ետ Գայանե Ղազարյանը, ում դատավարության կողմերը հարցեր չուղղեցին:3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, այն է` հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում կատարած սպանությունը, ուստի Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը` սպանությունըª ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկելը, պետք է վերաորակել և նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքը ամրա•րած ՀՀ Քրեական օրենսդրության հիմնարար սկզբունք հանդիսացող ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 3հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները: ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 23հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի •ալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը:
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ամրա•րած ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 18հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք •ործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի •ործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
ՀՀ Քրեական դատվարության օրենս•րքի 18հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօ•ուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 25հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները •նահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակար•ի շրջանակներում:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 124հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը •ործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հան•ամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստու•ելը և •նահատելն է:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 126հոդվածի համաձայն` •ործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստու•ման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստու•ելու միջոցով:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 127հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է •նահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները •նահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 107հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1. Դեպքը և հան•ամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2. Կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3. Հանցա•ործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4. Անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5. Քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հան•ամանքները.
6. Այն հան•ամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
Ապացույցների ազատ •նահատման, ապացուցման ենթակա հան•ամանքների և քրեադատավարական ապացուցման տարրեր հանդիսացող ապացույցների ստու•ման և •նահատման` ՀՀ Քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների համակցությունը, դատարանը հիմնավորված է համարում, որ անչափահաս մեղադրյալ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը մանուկ հասակից ընկերություն է արել տուժող Խաչիկ Ղազանչյանի և •ործով վկա Աբել Բաբայանի հետ£ 2015թվականի դեկտեմբեր ամսից Խաչիկի և Աբելի հետ հարաբերությունները լարվել են, քանի որ Աբելն ու Խաչիկը սկսել են իրենց այլ ձև պահել Ս.Մուրադյանի նկատմամբ£ 2016թվականի հունվարի 6-ին Խաչիկ Ղազանչյանը և Աբել Բաբայան իրենց ընդհանուր ընկեր Գառնիկ Պապյանի հեռախոսահամարից զան•ահարել են Սուրեն Մուրադյանին և ասել, որ •ումար տա միասին ընդհանուր ընկեր Վլադի ծնունդին •նալու համար£ Սուրեն Մուրադյանը •ումար չի ունեցել և այդ մասին ասել է Խաչիկին և Աբելին, ովքեր նրա հասցեին հայհոյանք են տվել և պահանջել, որ իջնի բակ: Ժամը 20.30-ի սահմաններում շենքի բակում Սուրեն Մուրադյանը հանդիպել է Գառնիկին, Աբելին և Խաչիկին£ Հանդիպման ժամանակ Աբելն ու Խաչիկը նորից •ումար են պահանջել, Սուրենի հասցեին հայհոյանքներ են տվել և վիրավորել նրան: Դրանից հետո Գառնիկն ասել է, որ •նում է տուն և բոլորով միասին Գառնիկին ճանապարհելու համար •նացել են նրանց շենք, բարձրացել են Գառնիկենց հարկ, որից հետո Գառնիկը մտել է տուն, իսկ Սուրենը, Խաչիկը և Աբելը միասին •նացել են դեպի Վլադենց տուն£ Ճանապարհին Աբելն ու Խաչիկը շարունակել են Սուրենի հասցեին հայհոյանքներ տալ և վիրավորել նրան: Նրանց հակաբարոյական և հակաիրավական •ործողություններից Սուրեն Մուրադյանը կորցրել է ինքնատիրապետումը և հայտնվելով հանկարծակի հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում, Շախսուվարյան փողոցի 8/Ա շենքի բակում թիվ 6998ավտոտնակի դիմաց, Խաչիկ Ղազանչյանին իր մոտ եղած սուր կտրող-ծակող առարկայով բազմաթիվ հարվածներ /18 հարված/ է հասցրել վերջինիս մարմնի տարբեր մասերինª պատճառելով կյանքին վտան• սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են աջ վերին վերջույթի շրջանի հեմոպնևմոթորաքսով, հեմոպերիկարդով զու•որդված, ձախից 8-րդ կողոսկրի կոտրվածքովª պրևրալ խոռոչներ թափանցող, ձախ թոքի բազմաթիվ միջանցիկ և կույր, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի վնասումով, հեմոպերիտոնեումով զու•որդված, հետորովայնամզային տարածության արյունահավաքովª ձախ •ոտկային շրջանի թափանցող ծակված-կտրված վերքերի ձևով և ստացած մարմնական վնասվածքներից Խաչիկ Ղազանչյանն առանց •իտակցության •ալու 09.02.2016թվականի ժամը 06.30-ին ՚Արաբկիրՙ ԲՀ-ում մահացել է:
Դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանա•րել, որ Սուրեն Մուրադյանից •ումար պահանջելու, հայհոյանքներ տալու, վիրավորելու փաստը հաստատված է համարվել նաև վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից: Սուրեն Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքով, մեղադրական եզրակացությամբ ակնհայտ է, որ նախաքննության մարմինը ըստ էության հաստատված է համարել, որ Սուրեն Մուրադյանը •ործել է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի վիճակում, սակայն այդ հարցն ընդհանրապես քննության չի առնվել: Սույն •ործով նախաքննության մարմինը, Սուրեն Մուրադյանին մեղադրանք առաջադրելով, մեղադրական եզրակացության համաձայն հաստատված է համարել հետևյալը. ՚ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչավան բաժնի կողմից հարուցված և քննված թիվ 14100316 քրեական •ործի նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է հետևյալը. Երևան քաղաքի Մամիկոնյաց 21-րդ շենքի 26-րդ բնակարանի բնակիչ, սույն քրեական •ործով անչափահաս մեղադրյալ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանը մանուկ հասակից ընկերություն է արել անչափահաս տուժող Խաչիկ Ղազանչյանի և •ործով վկա Աբել Բաբայանի հետ£2015թ. դեկտեմբեր ամսից Խաչիկի և Աբելի հետ հարաբերությունները լարվել են, քանի որ Աբելն ու Խաչիկը սկսել են իրենց այլ ձև պահել Ս.Մուրադյանի նկատմամբ£ 2016թ. հունվարի 6-ին Խաչիկ Ղազանչյանը և Աբել Բաբայան իրենց ընդհանուր ընկեր Գառնիկ Պապյանի հեռախոսահամարից զան•ահարել են Սուրեն Մուրադյանին և ասել, որ •ումար տա միասին ընդհանուր ընկեր Վլադի ծնունդին •նալու համար£ Սուրեն Մուրադյանը •ումար չի ունեցել և այդ մասին ասել է Խաչիկին և Աբելին, ովքեր նրա հասցեին հայհոյանք են տվել և պահանջել, որ իջնի բակ: Ժամը 20.30-ի սահմաններում շենքի բակում Սուրեն Մուրադյանը հանդիպել է Գառնիկին, Աբելին և Խաչիկին£ Հանդիպման ժամանակ Աբելն ու Խաչիկը նորից •ումար են պահանջել£ Դրանից հետո Գառնիկն ասել է, որ •նում է տուն և բոլորով միասին Գառնիկին ճանապարհելու համար •նացել են նրանց շենք, բարձրացել են Գառնիկենց հարկ, որից հետո Գառնիկը մտել է տուն, իսկ Սուրենը, Խաչիկը և Աբելը միասին •նացել են դեպի Վլադենց տուն£ Ճանապարհին Աբելն ու Խաչիկը շարունակել են Սուրենի հասցեին հայհոյանքներ տալ և վիրավորել նրան£ ...ՙ /հատոր 2 •.թ.122-123/:
Սույն քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցները իրենց համակցությամբ թույլ են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը հանցանքը կատարել է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի վիճակում:
Դատարանը, իրավական ստու•ման և •նահատության ենթարկելով քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցները, •տնում է, որ քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ անչափահաս ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը ապօրինաբար դիտավորությամբ կյանքից զրկել է տուժող Խաչիկ Ղազանչյանին, այլ հիմնավորվում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը տուժողի հակաբարոյական և հակաիրավական •ործողությունների հետևանքով հանկարծակի առաջացած հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում կատարել է սպանություն:
Քրեական •ործում առկա են դատահո•եբանական փորձաքննությունների եզրակացություններ, որոնցում արձանա•րված է, որը նաև իրենց ցուցմունքներով հաստատեցին հարցաքննված փորձա•ետները, որ ֆիզիոլո•իական աֆեկտը /հո•եկան խիստ հուզմունքը/ ընթանում է եռփուլային դինամիկայով: Առաջին փուլը կոչվում է նախապատրաստական փուլ` այսինքն պետք է տեղի ունենա ինչ-որ մի բանª բռնություն, նվաստացում կամ պատվի և արժանապատվության հետ կապված ծանր վիրավորանք: Երկրոդ փուլը դա արդեն հակազդումն է: Հակազդումը ընթանում է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի /հո•եկան խիստ հուզմունքի/ ժամանակ, որում և տեղի է ունենում •իտակցության մասնակի նեղացում, կար•ավորման •ործողությունը իջնում է, •ործունեությունը և հսկողությունը այդ •ործողությունների իջնում է և այդպես է ընթանում երկրորդ փուլը, սույն •ործով հակազդումը դրսևորվել է սպանությամբ: Իսկ երրորդ փուլը հետաֆեկտային վիճակն է, որը որպես կանոն այս կամ այն ծանրությամբ վերջանում է ասթենիայով, այսինքն պարզում է տեղի ունենում և հետո թուլանում է, ուժասպառ է լինում, որը կարող է ձևավորվել տարբեր ձևերով: Բոլոր փորձա•ետները թե իրենց եզրակացություններով, թե ցուցմունքներով հիմնավորել են, որ սույն •ործով ֆիզիոլո•իական աֆեկտի առաջին երկու փուլերը անվիճելիորեն առկա են ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանի մոտ, նրանց մոտ տարաձայնությունը կապված է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի երրորդ փուլի` հետաֆեկտային վիճակի հետ, որը տարբեր փորձա•ետներ կարող են տարբեր կերպ •նահատել, այդ •նահատումը անհատական է, կոնկրետ չափորոշիչներ •իտությունը չի նախատեսում: Վերո•րյալից հետևում է, որ Սուրեն Մուրադյանի կողմից սպանությունը կատարվել է բուն հո•եկան խիստ հուզմունքի ժամանակ, որը դրսևորվում է ֆիզիոլո•իական աֆեկտի եռփուլային դինամիկայի երկրորդ փուլում, դրա մասին են վկայում նաև հո•եբանական փորձաքննությունների եզրակացությունները:
Դատահո•եբանական փորձաքննության եզրակացությունը •ործով ձեռք բերված ապացույցներից մեկն է և այն մյուս ապացույցների նկատմամբ որևէ նախապատվություն ունենալ չի կարող, այն ենթակա է իրավական •նահատման, իսկ •ործով ձեռք բերված ապացույցները թույլ են տալիս հան•ելու հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը հանցանքը կատարել է հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում:
Քննարկող արարքի մեղմացնող որակյալ հատկանիշը կարող է առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ հանցավորի մոտ հո•եկան խիստ հուզմունքն առաջացել է հանկարծակի, իսկ դրան անմիջապես հաջորդել է հակաիրավական արարքը£ Ֆիզիոլո•իական աֆեկտ ասելով հասկացվում է արտաքին միջավայրի ազդեցության տակ ուժեղ ցնցումից առաջացած և բուռն կերպով ընթացող կարճատև հույզ£ Ֆիզիոլո•իական աֆեկտի դեպքում անձի մոտ ոչ թե վերանում, այլ զ•ալիորեն թուլանում է սեփական վարքա•ծի նկատմամբ ինքնահսկողությունը և ներքին ար•ելակման կարողությունը£ Այդպիսի հո•եկան լարված վիճակը մարդուն հանում է ներքին հավասարակշռությունից և զ•ալիորեն թուլացնում է իր •ործողությունները ղեկավարելու նրա հնարավորությունը, կոնկրետ իրավիճակում ճիշտ կողմնորոշվելու ունակությունը, կոնֆլիկտային իրավիճակի լուծման լավա•ույն տարբերակի ընտրությունը£ Կախված անձի անհատական հո•եբանական առանձնահատկություններից, մարդու մոտ առաջացած բուռն, համեմատաբար կարճատև հուզական վիճակըª ցասումը, սարսափը, հուսահատությունը, վախը, ատելությունը և այլն, դրսևորվում է հիմնականում ծայրահեղ •ր•ռվածությամբª բղավոցներով, անկանոն շարժումներով, անկապ խոսքերով և այլն: Հո•եկան խիստ հուզմունքի ծա•ման հանկարծակիությունը կայանում է նրա անմիջապես, անհապաղ, անսպասելի ծա•ման մեջª որպես տուժողի հակաիրավական կամ հակաբարոյական վարքա•ծի պատասխան արձա•անք, •ործնականում ակնթարթային պատասխան£ Հո•եկան խիստ հուզմունքի ծա•ման հանկարծակիությունը հանցավորի և շրջապատի համար լինում է անսպասելի, չնախատեսված և չնախապատրաստված£ Արարքն աֆեկտի վիճակում սպանություն կատարելու մեղադրանքով որակելու համար անհրաժեշտ է, որ տուժողի հակաիրավական կամ հակաբարոյական •ործողությունները, դրանց արդյունքում աֆեկտի ծա•ումը, այդ վիճակում տուժողին մարմնական վնասվածք հասցնելու դիտավորության ծա•ումը և այն անհապաղ իրա•ործելը հաջորդեն միմյանց որպես հո•եբանական մեկ ամբողջական պրոցեսի հաջորդական •ործողությունների համակցություն£ Տվյալ դեպքում դիտավորությունը միշտ հանկարծակի ծա•ած դիտավորությունն է: Սպանության դրդապատճառները կարող են բազմազան լինելª խանդ, վրեժ և այլն, որոնք սակայն չեն կարող ազդել արարքի որակման վրա:
Հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում կատարված սպանության առկայության համար անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
• հանցա•ործությունը կատարելու պահին անձը պետք է •տնվի հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում
• հո•եկան խիստ հուզմունքը պետք է առաջանա հանկարծակի
• սպանությունը պետք է պայմանավորված լինի տուժողի անօրինական վարքա•ծով, հակաբարոյական •ործողություններով
• սպանությունը պետք է տեղի ունենա բուն հո•եկան խիստ հուզմունքի ժամանակ, այլ ոչ թե նրանից հետո
Ընդ որում նշված հակաբարոյական •ործողությունները կամ վարքա•իծը կարող են դրսևորվել ինչպես իր` հանցավորի, այնպես էլ նրա մերձավորիների նկատմամբ: Երկու դեպքում էլ դրանք հավասարապես կարող են դիտվել որպես հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակի առաջացման` օրենքով նախատեսված հիմք:
Այդ հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակն առկա է եղել ամբաստանյալ Ս.Մուրադյանի կողմից տուժող Խ.Ղազանչյանին մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ժամանակ, ինչի արդյունքում տուժողը մահացել է, հո•եկան խիստ հուզմունքն առաջացել է հանկարծակի, երբ տուժողը •ումար է պահանջել,հայհոյանքներ է հնչեցրել ամբաստանյալի և նրա ծնողների հասցեին, վիրավորել է նրան, և սպանությունը տեղի է ունեցել բուն հո•եկան խիստ հուզմունքի ժամանակ, ոչ թե նրանից հետո, ինչի մասին վկայում են նաև քրեական •ործում առկա դատահո•եբանական փորձաքննությունների եզրակացությունները:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, այն է` տուժողի հակաբարոյական և հակաիրավական •ործողությունների հետևանքով հանկարծակի առաջացած հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում կատարված սպանություն, հետևաբար Սուրեն Մուրադյանին ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել և նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 309հոդվածի 1ին մասի համաձայն` •ործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենս•րքով սահմանված կար•ով և դեպքերում:
Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությունով ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով նրա վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությունով չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հան•ամանքներն ինքնին ընդ•րկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե •ործի նախնական քննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է: Դատարանը վերլուծելով և •նահատելով դատաքննության ընթացում հետազոտված ապացույցները իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` •ործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանը կատարել է արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, այն է` տուժողի հակաբարոյական և հակաիրավական •ործողությունների հետևանքով հանկարծակի առաջացած հո•եկան խիստ հուզմունքի վիճակում կատարված սպանություն, հետևաբար Սուրեն Մուրադյանին ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերավորակել և նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտան•ավորության աստիճանը, շարժառիթը, հետևանքը, հանցա•ործության տարածվածությունը, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքները, նկատի ունենալով այն, որ քրեական պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները:
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին): Այսինքն` պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցա•ործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտան•ավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը:
Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 62հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 7-րդ, 9-րդ, 10-րդ կետերով, նույն հոդվածի 2-րդ մասով ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք է համարում այն, որ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել/հատոր 2 •.թ. 51-52/, հանցանքը կատարելու պահին եղել է անչափահաս, հանցա•ործության կատարմանը նպաստել է տուժող Խաչիկ Ղազանչյանի հակաիրավական և հակաբարոյական վարքա•իծը, որով պայմանավորվել է հանցա•ործությունը, հանցանքը կատարելուց հետո մեղայականով ներկայացել է /հատոր 2 •.թ. 23/, ամբաստանյալը պատրաստակամություն է հայտնել տուժողին պատճառված վնասը հատուցելու վերաբերյալ, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է ՚Էմոցիոնալ անկայուն տիպի շեշտված անձնավորությունՙ ախտորոշմամբ հիվանդությամբ /հատոր 2 •.թ. 351-356/, բնութա•րվում է դրականª հարևանների կողմից, որը հաստատել է Երևան քաղաքի ՚Արե•ՙ համատիրության նախա•ահը, Երևանի •եղարվեստի պետական ակադեմիայի դասախոս Մ.Էլբակյանի կողմից, որը հաստատել է նույն ակադեմիայի կերպարվեստի ֆակուլտետի դեկան Է.Վարդանյանը /հատոր 2 •.թ. 53-54/:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանցա•ործության համար պատիժ է նախատեսվում ազատազրկումª առավելա•ույնը չորս տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 85հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայնª անչափահասները քրեական պատասխանատվության են ենթարկվում, և նրանց նկատմամբ պատիժ է նշանակվում սույն օրենս•րքի դրույթներին համապատասխանª հաշվի առնելով սույն բաժնում նախատեսված կանոնները:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 89հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայնª ազատազրկումն անչափահասների նկատմամբ նշանակվում էª ոչ մեծ ծանրության հանցա•ործության համար` առավելա•ույնը մեկ տարի ժամկետով, իսկ միջին ծանրության հանցա•ործության համարª առավելա•ույնը երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործությունների համար առավել խիստ պատիժն է ազատազրկում 4/չորս/ տարի ժամկետով: Տվյալ դեպքում նկատի ունենալով այն հան•ամանքը, որ սույն քրեական •ործով ամբաստանյալը հանցանքը կատարելու պահին անչափահաս է եղել, հետևաբար ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 89հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայնª ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործության համար առավելա•ույնը պատիժը կկազմի 3/երեք/ տարի ժամկետով:
՚Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալՙ ՄԱԿ-ի նվազա•ույն ստանդարտ կանոնների/՚Պեկինյան կանոններՙ/ 5-րդ կետի համաձայն` անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակար•ը ուղղված է առաջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավախախտների վրա ազդեցություն •ործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հան•ամանքներին£ ՚Պեկինյան կանոններիՙ 17.1-րդ կետի համաձայն` ներ•ործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղեկավարվի հետևյալ սկզբունքներով. ա) ներ•ործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախտման հան•ամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին. բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնարավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազա•ույնի. (®)£ ՚Պեկինյան կանոններիՙ 19.1-րդ կետի համաձայն` անչափահասին որևէ ուղղիչ հիմնարկում ներփակելը միշտ պետք է ծայրահեղ միջոց լինի, անհրաժեշտ նվազա•ույն ժամկետի համար կիրառված£
՚Երեխայի իրավունքների մասինՙ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 37հոդվածի համաձայնª մասնակից պետությունները ապահովում են, որ. (...) բ. ոչ մի երեխա չզրկվի ազատությունից անօրինական կամ կամայական կերպով£ Երեխայի ձերբակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումն իրականացվում են համաձայն օրենքի և •ործադրվում են միայն որպես ծայրահեղ միջոց և որքան հնարավոր էª կարճ ժամանակամիջոցով, (...)£
՚Ազատազրկված անչափահաս անձանց պաշտպանության վերաբերյալՙ ՄԱԿ-ի կանոնների/՚Հավանայի կանոններՙ/ 2-րդ կետը սահմանում էª անչափահասին ազատությունից զրկելը պետք է կիրառվի որպես ներ•ործության ծայրահեղ միջոցª անհրաժեշտ նվազա•ույն ժամկետով£ Այն պետք է սահմանափակվի բացառիկ դեպքերում£ Պատժի ժամկետը պետք է որոշվի դատական մարմնի կողմիցª չբացառելով նրան վաղաժամկետ ազատելու հնարավորությունըե£
Մեջբերված դրույթների վերլուծությունից բխում է, որ անչափահասները, պայմանավորված իրենց տարիքային և սոցիալ-հո•եբանական առանձնահատկություններով, ունեն հատուկ հո•ածության և խնամքի կարիք, ուստի արդարադատություն իրականացնելիս պետք է հաշվի առնել ձեռնարկվող միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը նրանց բարեկեցության վրա£ Մասնավորապես, կիրառվող ներ•ործության միջոցների ընտրությունը պետք է պայմանավորված լինի ոչ միայն կատարված իրավախախտման ծանրությամբ, այլև անձի անհատական առանձնահատկություններով£ Հասարակությունից մեկուսացնելու հետ կապված պատժատեսակները անչափահասների նկատմամբ պետք է կիրառվեն որպես ծայրահեղ միջոց` հնարավոր նվազա•ույն ժամկետներով և սահմանափակ ու բացառիկ դեպքերում, քանի որ ի տարբերություն չափահասներիª ազատազրկման բացասական հետևանքները նրանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն են թողնում£
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 61հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` 1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները£ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով£
ՀՀ Քրեական օրենս•րքի օրենս•րքի 90հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` անչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հո•եկանի զար•ացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը£
ՀՀ Քրեական օրենսդրությունում անչափահասների նկատմամբ քրեական պատասխանատվության և պատժի հատուկ կանոնների նախատեսումը մարդասիրության սկզբունքի կարևորա•ույն դրսևորումներից է£ ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 5-րդ բաժնում նախատեսված են պատժի տեսակների սահմանման և դրանց նշանակման, քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու, պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատելու, վաղեմության ժամկետները հաշվելու և դատվածության մարման հատուկ պայմաններ, որոնք էականորեն բարելավում են անչափահասի վիճակը և լրացուցիչ երաշխիքներ սահմանում նրա իրավունքների պաշտպանությունն ապահովելու համար£ Բացի այդ, անձի տարիքից բխող հո•եկան առանձնահատկություններով պայմանավորվածª հանցանք կատարելու պահին հանցավորի անչափահաս լինելն (14-18 տարեկան) ինքնին քրեական օրենս•րքում նախատեսված է որպես մեղմացուցիչ հան•ամանք£
Վերը շարադրված իրավադրույթները, իրավական վերլուծությունները կիրառելով, մասնավորապես, հիմնվելով օբյեկտիվորեն •ոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության վրա և հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու վտան•ավորության աստիճանը` դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պետք է նշանակել ազատազրկում` 2տարի 6ամիս ժամկետով, ինչը լիովին համապատասխանում է անչափահասին հասարակությունից մեկուսացնելը որպես ծայրահեղ միջոց դիտելու և այն բացառիկ դեպքերում կիրառելու վերաբերյալ միջազ•ային-իրավական ակտերով սահմանված պահանջներին և նպատակ է հետապնդում ապահովելու անչափահասի բարեկեցությունը, նրա իրավունքների պաշտպանությունն ու բնականոն զար•ացումը£ Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը ելնում է այն իրողությունից, որ օրենքի առաջնային պահանջը պատժի արդարացիությունն է, որըª որպես քրեական իրավունքի սկզբունք, ձևակերպված է ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 10հոդվածում, համաձայն որի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժը պետք է լինի արդարացի, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունը կանխելու համար: ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածի դրույթների համաձայն պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները: Դատարանը միաժամանակ հավաստում է, որ նշանակվող պատժի արդարացիության հարցը լուծելիս դատարանը ճիշտ է •նահատել •ործի բոլոր հան•ամանքները, ամբաստանյալի անձը բնութա•րող բոլոր տվյալները, այն որ իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարածի համար, նախկինում դատապարտված չի եղել, հանցանքը կատարելու պահին եղել է անչափահաս, հանցանքը կատարելուց հետո մեղայականով ներկայացել է/հատոր 2 •.թ. 23/, ֆիզիկապես վատառողջ է, տառապում է ՚Էմոցիոնալ անկայուն տիպի շեշտված անձնավորությունՙ ախտորոշմամբ հիվանդությամբ/հատոր 2 •.թ. 351-356/, ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է տվյալ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ կրելու պայմանով 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով ազատազրկում պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 48հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներինª սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին` դատարանը •տնում է, որ խափանման միջոց կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժողի իրավահաջորդ, քաղաքացիական հայցվոր Մանյա Քալաշյանի և նրա ներկայացուցիչ Ա.Գրի•որյանի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայցի պահանջ այն մասին, որ Ս.Մուրադյանը քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով Խաչիկ Ղազանչյանի ծնողներին պատճառել է բարոյական և նյութական վնաս: Վերո•րյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 158, 160հոդվածներով, խնդրում են ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանից որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում բռնա•անձել 28.791.000ՀՀ դրամ, որիցª 25.000.000դրամը որպես տուժողի իրավահաջորդներինª ծնողներին, պատճառված բարոյական վնաս, 1.500.000դրամը որպես հուղարկավորության ծախսեր, 1.098.000դրամը որպես •երեզմանի բարեկար•ման, շիրմաքարի և տապանաքարի ծախսեր, 200.000դրամը որպես մահվան տարեդարձի կազմակերպման ծախս, 743.000դրամը որպես Խաչիկ Ղազանչյանին 06.01.2016թվականից մինչև 09.02.2016թվականն ընկած ժամանակահատվածում ցուցաբերված բուժօ•նության ժամանակ օ•տա•ործված դեղորայքի և բժշկական պարա•աների •ումար, 250.000դրամը որպես ներկայացուցչիª փաստաբանի ծառայությունների դիմաց վճար:
Քննության առնելով տուժողի իրավահաջորդ, քաղաքացիական հայցվոր Մ.Քալաշյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը պարզեց, որ ներկայացված 28.791.000ՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցի մեջ ներառված են ինչպես հանցա•ործությամբ պատճառված նյութական վնասիª տուժողի բուժման և հուղարկավորության ծախսերի, այնպես էլ այլ վնասների հատուցման, նաև տուժողի ընտանիքին պատճառված բարոյական վնասի հատուցման պահանջներ:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցի վերաբերյալ ամբաստանյալի պաշտպանը հայտնեց, որ ամբաստանյալի հայրը պատրաստակամ է հատուցել այնքան •ումար, որքան որ դատարանը դատական ակտով կբավարարի:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 154հոդվածի համաձայնª քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան:
ՀՀ Քաղաքացիական օրենս•րքի 1058հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քաղաքացու անձին կամ •ույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի •ույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման այն պատճառած անձի կողմից: Վնասի հատուցման պարտականությունն օրենքով կարող է դրվել վնաս չպատճառած անձի վրա:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 60հոդվածի համաձայն` քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս: Ըստ ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 158հոդվածի 2-րդ մասիª քաղաքացիական հայցը հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար:
Հետևաբար քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ Քաղաքացիական օրենս•րքի 1087հոդվածը, որը վերաբերում է հուղարկավորության ծախսերի հատուցմանը, սահմանում է, որ տուժողի մահվան հետ կապված վնասի համար պատասխանատու անձինք պարտավոր են հատուցել հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերն այն անձին, ով այդ ծախսերը կատարել է:
՚Հուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասինՙ ՀՀ Օրենքի 1-ին հոդվածը սահմանում է, որ սույն օրենքը կար•ավորում է •երեզմանատների և դիակիզարանների շահա•ործման հետ կապված իրավահարաբերությունները և սահմանում է հուղարկավորության արարողությունների կազմակերպման պետական կար•ավորման հիմնական սկզբունքներն ու պայմանները: Նշված օրենքի 2հոդվածում, որտեղ շարադրված են օրենքում օ•տա•ործվող հիմնական հասկացությունները, հուղարկավորությունը բնորոշվում է որպես ՚մարդու մահից հետո նրա մարմինը հողին հանձնելու կամ դիակիզելու արարողությունՙ: ՚Հուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասինՙ ՀՀ Օրենքի 16հոդվածը ՀՀ Քաղաքացիական օրենս•րքի 1087հոդվածում նշված հուղարկավորության հետ կապված անհրաժեշտ ծախսերի շարքն է դասում անհրաժեշտ փաստաթղթերի ձևակերպումը, դիահերձումը, դա•աղի հատկացումը, մահացածի մարմնի /աճյունի/ տեղափոխումը •երեզմանատուն, հուղարկավորումը, մետաղե ցուցատախտակի տեղադրումը: Հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը պետք է լինեն ողջամիտ ըստ արժեքի և անհրաժեշտ ըստ նպատակահարմարության. դա•աղի արժեքը, դիահերձարանի ծառայությունները, դա•աղը •երեզման հասցնելը, •երեզման փորելը, թաղման ծիսակար•ի ծախսերը /հուղարկավորման կար•ը, արարողությունը եկեղեցում, հո•եհացը/:
Ինչպես պարզում է հայցադիմումից, հուղարկավորության ծախսը կազմել է 1.500.000ՀՀ դրամ, ինչի վերաբերյալ չի ներկայացվել որևէ ապացույց, իսկ տուժողին ցուցաբերված բուժօ•նության ժամանակ օ•տա•ործված դեղորայքի և բժշկական պարա•աների •ումարը կազմել է 743.000դրամը, ինչի վերաբերյալ ներկայացվել են համապատասխան ապացույցներ: Քննարկելով քաղաքացիական հայցը դատարանը •տնում է, որ թեև ներկայացված չէ հուղարկավորության •ումարի ստույ• հաշվարկը, սակայն •ումարի այդ չափը ՚Հուղարկավորությունների կազմակերպման և •երեզմանատների ու դիակիզարանների շահա•ործման մասինՙ ՀՀ Օրենքի և ՀՀ Քաղաքացիական օրենս•րքի 1087հոդվածի պահանջներին համապատասխան, ամբողջությամբ ընդ•րկում է միայն հուղարկավորության համար անհրաժեշտ ծախսերը, որոնք արվել են փաստացի և անհրաժեշտաբար ու ողջամիտ են իրենց ծավալով և վերը շարադրվածից ելնելով դատարանը •տնում է, որ հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառվածª հուղարկավորության ծախսը և տուժողին ցուցաբերված բուժօ•նության •ումարըª 2.243.000ՀՀ դրամ •ույքային վնասը ենթակա է ամբաստանյալից բռնա•անձման: Իսկ ինչ վերաբերում է ընտանիքին պատճառված բարոյական վնասի, փաստաբանի ծառայությունների դիմաց վճարի, •երեզմանի կառուցապատման, հուշաքարի տեղադրման, մահվան տարեդարձի կազմակերպման հետ կապված ծախսերի հատուցմանը, ապա դրանք հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասներ չեն և այդպիսի հայցերը ներկայացվում, ապահովվում, ապացուցվում, քննվում և լուծվում են ընդհանուր հիմունքներովª քաղաքացիական դատավարության կար•ով: Դատարանը •տնում է, որ վերը նշված պատճառաբանությամբ այդ մասով քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության /նմանատիպ դիրքորոշում է հայտնել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2007թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԴ-150/07 որոշման մեջ/:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 155հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում հարուցված քաղաքացիական հայց, որը դատարանի կողմից թողնվել է առանց քննության, կարող է հետա•այում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կար•ով:
ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 367հոդվածի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված Ս.Այվազյանի տաբատը պետք է վերադարձնել վերջինիս տնօրինությանը, Խ.Ղազանչյանի կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան, վարտիքը պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված լաթի կտորը, մարլյայի խծուծը պետք է ոչնչացնել:
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցը, դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ դատապարտյալին պետք է ազատել դատական ծախսերը վճարելուց, քանի որ նա անչափահաս է և լրացուցիչ •ույքային պարտավորույթունը նրա վրա դնելը չի բխի նրա լավա•ույն շահերից:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-375, 397հոդվածներով դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 104հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով:
Սուրեն Տի•րանի Մուրադյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենս•րքի 105հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Խափանման միջոց` կալանավորումը թողնել անփոփոխ:
Պատժի սկիզբը հաշվել 23.03.2016թվականից:
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի: Ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանից հօ•ուտ տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանի բռնա•անձել 2.243.000/երկու միլիոն երկու հարյուր քառասուներեք հազար/ ՀՀ դրամª որպես հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում: Քաղաքացիական հայցը մնացած մասով թողնել առանց քննության`տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանին իրավունք վերապահելով հայց հարուցել քաղաքացիական դատավարության կար•ով:
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Ս.Այվազյանի տաբատը վերադարձնել վերջինիս տնօրինությանը, Խ.Ղազանչյանի կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան, վարտիքը վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանին, իսկ իրեղեն ապացույց ճանաչված լաթի կտորը, մարլյայի խծուծը` ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանª ստացման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐª Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ

ԵԱՔԴ/0064/01/16

Ո Ր Ո Շ Ու Մ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈւՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈւ
ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՎ ՎԱՐՈւՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈւ ՄԱՍԻՆ

21.01.2025թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը՝

ՆԱԽԱԳԱՀՈւԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆԻ
ՔԱՐՏՈւՂԱՐՈւԹՅԱՄԲ՝ Ա. ԳԱՐՍԵՎԱՆՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ՝

ՄԵՂԱԴՐՈՂՆԵՐ՝ Բ. ՂԱԶԻՆՅԱՆԻ
Հ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
Ա. ԵՐԻՑՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա. ՈՍԿԱՆՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ՝ Ս. ՄՈւՐԱԴՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ՝ Մ. ՔԱԼԱՇՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ ՆԵՐԿ.՝ Ա. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ՝
Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի(ծնված՝ 03.05.1998թ., ք.Երևան, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, նախկինում չդատված, հաշվառված է՝ Երևան քաղաքի Մամիկոնյանց 21-րդ շենքի 26-րդ բնակարանում)
վերաբերյալ՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թիվ ԵԱՔԴ/0064/01/16 (նախաքննական համարը՝ 14100316) քրեական գործը.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Գենջոյանի 06.01.2016թ. որոշմամբ՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14100316 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Գենջոյանի 11.01.2016թ. որոշմամբ՝ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանը ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Գենջոյանի 11.01.2016թ. որոշմամբ՝ մեղադրյալ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
23.03.2016թ. Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանը ինքնակամ ներկայացել է քննչական բաժին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Գենջոյանի 23.03.2016թ. որոշմամբ՝ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանին 11.01.2016թ. ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Թիվ 14100316 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 22.04.2016թ. մուտքագրվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 12.02.2018թ. դատավճռով՝ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում՝ դատապարտվելով ազատազրկման՝ 2 տարի 6 ամիս ժամկետով:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 10.08.2018թ. որոշմամբ՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018թ. փետրվարի 12-ի դատավճիռը բեկանվել և գործն ուղարկվել է նույն դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության:
Քրեական գործը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում ստացվել է 27.10.2018թ. և մակագրվել դատավոր Ա.Վարդապետյանին: Դատավոր Ա.Վարդապետյանի լիազորությունները դադարած համարելու հիմքով՝ քրեական գործը 16.01.2020թ. վերամակագրվել է դատավոր Ռ.Պապոյանին: Դատավոր Ռ.Պապոյանը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր նշանակվելու հիմքով՝ քրեական գործը 17.11.2022թ. վերամակագրվել է դատավոր Մ.Շահվերդյանին:
Դատարանը փաստում է, որ 30.06.2021թ. ընդունվել և 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգիրքը, որի 483-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝
«Այն քրեական գործերը, որոնցով մինչև սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում է կայացվել, քննվում և լուծվում են մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:
Նկատի ունենալով, որ մինչև ՀՀ 30.06.2021թ. քրեական դատավարության օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը սույն քրեական գործով դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում է կայացվել՝ դատարանը քրեական գործը քննել և լուծել է մինչև 2022թ. հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանին ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. հունվարի 6-ին, ժամը՝ 2030-ի սահմաններում, Շախսուվարյան փողոցի 8/Ա շենքի բակում՝ թիվ 6998 ավտոտնակի դիմաց, կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում Խաչիկ Ղազանչյանին սպանելու, ապօրինաբար կյանքից զրկելու դիտավորությանբ, իր մոտ եղած սուր կտրող-ծակող առարկայով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել վերջինիս մարմնի կենսական կարևոր նշանակություն ունեցող մասերին՝ պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որոնք արտահայտվել են աջ վերին վերջույթի շրջանի հեմոպնևմոթորաքսով, հեմոպերիկարդով զուգորդված, ձախից 8-րդ կողոսկրի կոտրվածքով՝ պրևրալ խոռոչներ թափանցող, ձախ թոքի բազմաթիվ միջանցիկ և կույր, սրտապարկի, սրտի ձախ փորոքի վնասումով, հեմոպերիտոնեումով զուգորդված, հետորովայնամզային տարածության արյունահավաքով՝ ձախ գոտկային շրջանի թափանցող ծակված-կտրված վերքերի ձևով և ստացած մարմնական վնասվածքներից Խաչիկ Ղազանչյանն առանց գիտակցության գալու 09.02.2016թ., ժամը՝ 0630-ին, «Արաբկիր» ԲՀ-ում մահացել է:
Պաշտպան Ա.Ոսկանյանը հայտնեց դատարանին, որ իր պաշտպանյալին բացատրել է վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքն ու հետևանքները և վերջինս համաձայն է նշված հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելուն, հետևաբար՝ միջնորդեց իր պաշտպանյալի նկատմամբ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Ս.Մուրադյանը հայտնեց, որ համաձայն է, որպեսզի ոչ արդարացնող, այն է՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցելու հիմքով իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի:
Մեղադրող Ա.Երիցյանը հայտնեց դատարանին, որ հիմքերն առկա լինելու պարագում՝ առարկություններ չունի ներկայացված միջնորդության դեմ:
Տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ Ա.Գրիգորյանն առարկեց միջնորդության դեմ այն պատճառաբանությամբ, որ առկա է քաղաքացիական հայց, որին պետք է լուծում տրվի:
Տուժողի իրավահաջորդ Մ.Քալաշյանը որևէ դիրքորոշում չհայտնեց:
Դատարանը, ուսումնասիրելով քրեական գործը, լսելով կողմերի կարծիքներն ու հիմնավորումները, գտնում է, որ միջնորդությունը պետք է բավարարել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ս.Մուրադյանին մեղսագրվող հանցանքի ենթադրյալ կատարման պահին գործել է Հայաստանի Հանրապետության 18.04.2003թ. քրեական օրենսգիրքը:
05.05.2021թ. ընդունվել և 01.07.2022թ. ուժի մեջ է մտել ՀՀ քրեական նոր օրենսգիրքը, որի 552-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգիրքը գործողության մեջ է դրվում «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» օրենքով»:
«Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքը գործողության մեջ դնելու մասին» 09.06.2022թ. օրենքի 1-ին հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Սույն օրենքով 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործողության մեջ է դրվում Հայաստանի Հանրապետության 2021 թվականի մայիսի 5-ի քրեական օրենսգիրքը (այսուհետ՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրք):
2. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը (...)»:
ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի.
• 19-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«Առանձնապես ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված է առավելագույն պատիժ՝ ազատազրկում տասը տարուց ավելի ժամկետով կամ ցմահ ազատազրկում»:
• 75-րդ հոդվածի 1-4-րդ մասերի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
(...)
4) տասնհինգ տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ»:
• 95-րդ հոդվածի համաձայն՝
Մինչև տասնութ տարին լրանալը հանցանք կատարած անձին վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից (...) ազատելիս սույն օրենսգրքի 75-րդ (...) [հոդվածով] նախատեսված վաղեմության ժամկետները համապատասխանաբար կրճատվում են կիսով չափ:
• 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սպանությունը՝ ապօրինաբար մեկ ուրիշին դիտավորությամբ կյանքից զրկելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»:
ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի.
• 17-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝
«Առանձնապես ծանր հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված է 10 տարուց ավելի ժամկետով ազատազրկում կամ ցմահ ազատազրկում:»:
• 83-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
(…)
4) 20 տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքի դեպքում:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչև անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը:
3. Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելուն հաջորդող օրվանից, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելուն հաջորդող օրվանից:
(…)
6. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է նոր հանցանք: Այդ դեպքում յուրաքանչյուր հանցագործության համար վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքն ավարտվելու պահից:
7. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտվելու օրվանից անցել է 15 տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտվելու օրվանից՝ 25 տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ: (…)»:
• 106-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Մինչև 18 տարին լրանալը հանցանք կատարած անձին վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելիս սույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածով նախատեսված վաղեմության ժամկետները համապատասխանաբար կրճատվում են մեկ երկրորդի չափով:
• 155-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Սպանությունը` ապօրինաբար մեկ ուրիշին կյանքից զրկելը`
պատժվում է ազատազրկմամբ` ութից տասնհինգ տարի ժամկետով»:
Համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերոնշյալ իրավանորմերը՝ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով փոփոխության է ենթարկվել ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով սահմանված հանցագործությունների դասակարգումն՝ ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով անզգուշությամբ և դիտավորությամբ կատարվող հանցանքների միջև տարբերություն չի դրվում. անզգուշությամբ կատարվող հանցանքներն էլ կարող են ծանր լինել: Չնայած դրան, պահպանվել են ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով նախատեսված պատժի այն ժամկետները, որոնք դրված էին հանցագործությունների դասակարգման հիմքում: Մինչդեռ վաղեմության ժամկետների հաշվարկման առումով ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով նախատեսվել են ավելի երկար ժամկետներ։ Ընդ որում՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգիրքը վաղեմության ժամկետի հաշվարկը նախատեսել է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից։ Այսինքն՝ վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է հանցանքն ավարտելուն հաջորդող օրվանից, ի տարբերություն նախկին իրավակարգավորման, որով, որպես վաղեմության ժամկետի սկիզբ, նշվում էր հանցանքն ավարտված համարելու օրը։ Ավելին՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով փոփոխվել է նաև վաղեմության ժամկետի հաշվարկման ավարտի պահը: Մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով այն ավարտվում է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելով, ի տարբերություն նախկին իրավակարգավորման, որով, որպես վաղեմության ժամկետի ավարտ, նշվում էր դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը:
Բացի այդ, նոր իրավակարգավորմամբ վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման մասով կատարված հիմնական փոփոխությունը հանգում է նրան, որ վաղեմության ժամկետն ընդհատվում է ցանկացած նոր հանցանք կատարելու պարագայում, այլ ոչ թե՝ միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք կատարելու դեպքում, ինչպես նշված էր նախկին իրավակարգավորմամբ։
Իսկ վաղեմության ժամկետի ընթացքի կասեցման մասով՝ ինչպես 18.04.2003թ., այնպես էլ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքերով սահմանված իրավակարգավորումները գրեթե նույնական են, և հիմնական տարբերությունը հանգում է ժամկետներին, մասնավորապես՝ նոր իրավակարգավորումն ավելի երկար կասեցման ժամկետներ է սահմանում:
ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն:
2. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի:
3. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ։
3. Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ։ Եզրափակիչ դատավարական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե նշանակված պատիժն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված պատժի առավելագույն ժամկետից, կամ նշանակված պատժատեսակն ավելի խիստ է ուժի մեջ մտած օրենսդրությամբ նախատեսված առավել խիստ պատժատեսակից։ Նշված դեպքերում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնք կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն։
4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով։
5. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սակայն մինչև իրավասու մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտը կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրեական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան։
6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և միաժամանակ մասնակիորեն խստացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
Համադրելով քրեական օրենսդրության նախկին և ներկա կանոնակարգումները՝ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանք կատարած անձի վիճակն առավել ամբողջական բարելավող է ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 13-րդ հոդվածը, հետևաբար՝ դատարանը գտնում է, որ մինչև 01.07.2022թ. կատարված հանցագործությունների նկատմամբ կիրառելի է այդ նորմը:
Քրեական օրենքը հետադարձ ուժով կիրառելու նորմերի համակարգային վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ «չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (nullum crimen, nulla poena sine lege) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացառիկ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից շեղումը բացարձակապես անթույլատրելի է: Սա նշանակում է, որ անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե արարքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով այն հանցագործություն չի համարվել, ինչպես նաև` հանցանք կատարած անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն այն օրենքով, որը գործել է նրա կողմից արարքը կատարելու ժամանակ: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքի բաղադրամասերից է նաև այն դրույթը, համաձայն որի` չի կարող կիրառվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որն օրենքով կիրառելի է եղել հանցագործության կատարման պահին: Միևնույն ժամանակ քրեական օրենքի ժամանակի ընթացքում գործողության ընդհանուր կանոնն ունի նաև բացառություն: Մասնավորապես, քրեական օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում, այսինքն` դրա գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց վրա հետևյալ դեպքերում`
1. նոր օրենքը լրիվ կամ մասնակի վերացնում է արարքի հանցավորությունը (լրիվ կամ մասնակի ապաքրեականացում),
2. նոր օրենքը մեղմացնում է պատիժը,
3. նոր օրենքն այլ կերպ բարելավում է հանցանք կատարած անձի վիճակը:
Թվարկված պայմաններն ունեն իմպերատիվ բնույթ, և նոր օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո դրանցից առնվազն մեկի առկայության պարագայում նոր օրենքի գործողությունը տարածվում է մինչև այն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են այն, սակայն ունեն դատվածություն:
Իսկ այն դեպքերում, երբ նոր ընդունված օրենքը միաժամանակ բովանդակում է պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող և պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող դրույթներ, ապա օրենքը հետադարձ ուժ է ստանում միայն մեղմացման առումով Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Գասպար Պողոսյանի գործով՝ 20.10.2011թ., թիվ ԳԴ1/0013/01/11, Վաղարշակ Գալոյանի գործով՝ 18.10.2013թ., թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 և Հարություն Շահբազյանի գործով՝ 20.12.2017թ., թիվ ՇԴ3/0012/01/15 որոշումները:
Միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության և քրեական օրենքի հետադարձ ուժի կառուցակարգերը ճիշտ կիրառելու հարցում ելակետային նշանակություն ունի հանցավոր արարքի կատարման պահը: Հետևաբար իրավասու մարմինը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ քրեական օրենքի այս կամ այն նորմի կիրառելիության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվի հանցավոր արարքի (գործողության կամ անգործության) փաստացի կատարման պահի և քրեական օրենքի ուժի մեջ մտնելու պահի համադրմամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե երբ է իրականացվում վարույթը և վարույթն իրականացնելու պահին կիրառման ենթակա օրենքը գործում է, թե ոչ: Ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության վերը նշված ընդհանուր կանոնի միակ բացառությունը քրեական օրենքի հետադարձության կանոնն է, ինչը ենթադրում է, որ հանցավոր արարքի փաստացի կատարումից հետո ընդունված, հանցանք կատարած անձի համար բարենպաստ հետևանքներ առաջացնող նոր օրենքը պետք է տարածվի այդ անձի վրա Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Վաղարշակ Գալոյանի գործով՝ 18.10.2013թ., թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 որոշումը:
Մինչդեռ, եթե հանցավոր արարքի փաստացի կատարումից հետո ընդունված նոր օրենքն անձի համար վատթարացնող հետևանքներ է առաջացնում (հանցավորություն է սահմանում, պատիժն է խստացնում կամ այլ կերպ վատթարացնում է անձի վիճակը), ապա չի կարող տարածվել նախքան այդ օրենքի ընդունումը ծագած հարաբերությունների նկատմամբ:
Այսպիսով՝ դատարանը գտնում է, որ նոր իրավակարգավորմամբ տեղի է ունեցել անձի վիճակը վատթարացնող փոփոխություններ, հետևաբար՝ այդ փոփոխությունների տարածումը նախքան դրանց ընդունվելը ծագած իրավահարաբերությունների նկատմամբ անթույլատրելի է, քանի որ խախտում է անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չտալու օրենսդրական պահանջը:
Միաժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես քրեական նախկին օրենսգիրքը, այնպես էլ քրեական նոր օրենսգիրքը նախատեսում է անչափահասներին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու՝ վաղեմության կրճատված ժամկետներ, մասնավորապես՝ քրեական նոր օրենսգիրքը սահմանում է, որ մինչև 18 տարին լրանալը հանցանք կատարած անձին վաղեմության ժամկետներն անցնելու հետևանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածով նախատեսված վաղեմության ժամկետները համապատասխանաբար կրճատվում են մեկ երկրորդի չափով:
Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ դատարանը, Ս.Մուրադյանին մեղսագրվող ա¬րար¬քի փաս¬տա¬կան հատկա¬նիշ¬նե¬րը համադրելով ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազ¬մի հատկանիշնե¬րի հետ, արձանագրում է, որ վերջինիս՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին, որն ինչպես 18.04.2003թ., այնպես էլ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքերով դիտավորյալ հանցագործություն է:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ Սուրեն Մուրադյանին մեղսագրվող ա¬րար¬քի համար ինչպես ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի, այնպես էլ ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով՝ նախատեսված են ազատազրկման ձևով հիմնական պատիժներ՝ մինչև տասնհինգ տարի ժամկետով, ուստի՝ այն դասվում է առանձնապես ծանր հանցագործությունների շարքին: Հետևաբար՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը մինչև 01.07.2022թ. կատարած անձը ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարվելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է տասնհինգ տարի:
Միժամանակ մինչև 18 տարին լրանալն անձի կողմից առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու դեպքում՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված տասնհինգ տարի վաղեմության ժամկետը ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի(ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի 1-ին մաս) ուժով կրճատվում է մեկ երկրորդի չափով՝ կազմելով 7 տարի 6 ամիս։
Դատարանը, գործում առկա տվյալները ենթարկելով պատշաճ գնահատման, իսկ գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության արդյունքում արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սուրեն Մուրադյանին՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցագործությունն ավարտվել է 06.01.2016թ., երբ Ս.Մուրադյանի(17 տարեկան հասակում) 18 տարին լրացած չի եղել:
Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս.Մուրադյանի՝ 2016թ. հունվարի 11-ից 2016թ. մարտի 23-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ այսինքն 2 ամիս 12 օր ժամկետով հետախուզման մեջ լինելու հանգամանքով պայմանավորված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 4-րդ մասի ուժով, վերջինիս նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու 7 տարի 6 ամիս ժամկետը լրացել է 2023թ. սեպտեմբերի 18-ին և այդ օրվա դրությամբ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված կամ կասեցված չի եղել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝
(...)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները.
(...)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ (…) [կետում] նշված [հիմքով] գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով: (...)»:
Վերոգրյալ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ դրանում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են ինչպես քրեական հետապնդման հնարավորությունը, այնպես էլ քրեական գործի վարույթը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ և արձանագրել, որ «20. (…) [Թ]եև թվարկված [ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված] հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 22.12.2011թ., թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը):
Ընդ որում, հարկ է նկատել, որ քրեական հետապնդումը բացառող՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս նշել է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միևնույն ժամանակ, քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն՝ այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության փուլում վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Անահիտ Սաղաթելյանի գործով՝ 20.10.2011թ., թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով՝ 28.03.2014թ., թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով՝ 27.03.2015թ., թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը, Ֆարիդա Ավագիմյանի գործով՝ 12.04.2017թ., թիվ ԱՎԴ2/0016/01/14 որոշումը, Անդրանիկ Գրիգորյանի գործով՝ 30.08.2017թ., թիվ ԵԿԴ/0180/01/15 որոշումը): Մասնավորապես, դատարանը պետք է պարզի, թե արդյո՞ք ամբաստանյալը համաձայն է, որ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անձի համաձայնությունը ստանալու դեպքում՝ դատարանը պարտավոր է դադարեցնել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում՝ պետք է դատական քննությունը շարունակի ընդհանուր կարգով, սակայն դատավճիռ կայացնելիս՝ դադարեցնի անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Ընդ որում, երբ անձն արդեն հնարավորություն է ունեցել առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններում (վերջին դեպքում՝ վճռաբեկ բողոք բերելու միջոցով) վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ապա քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս նրա դիրքորոշումը լրացուցիչ ճշտելու անհրաժեշտությունը բացակայում է (տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով վերը հիշատակված որոշման 25-րդ կետը):
Այսպիսով՝ սույն գործի փաստական հանգամանքները գնահատելով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ Սուրեն Մուարդյանին՝ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցել է, և վերջինս չի առարկել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետում նշված հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցման դեմ:
Միևնույն ժամանակ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում՝ դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասին) քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, և թիվ ԵԱՔԴ/0064/01/16 (նախաքննական համարը՝ 14100316) քրեական գործով վարույթը կարճել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը՝ դատարանը գտնում է, որ Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված գրավ խափանման միջոցը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը: Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 27.03.2020թ. «ՀԱՅԷԿՈՆՈՄԲԱՆԿ» ԲԲ ընկերության «Շենգավիթ» մասնաճյուղում թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին Տիգրան Սուրենի Մուրադյանի կողմից Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավի համար վճարված՝ 2.000.000 ՀՀ դրամը պետք է վերադարձնել Ֆլորա Կարապետի Շահենյանին, քանի որ մահվան մասին թիվ ԲԱ876589 պետական վակայանի համաձայն՝ Տիգրան Սուրենի Մուրադյանը 15.07.2024թ. մահացել է, իսկ Ֆլորա Կարապետի Շահենյանը հանդիսանում է նրա կինը:
Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի պահանջն առ այն, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով, դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Մ.Քալաշյանի ներկայացուցիչ Ա.Գրիգորյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության: Միևնույն ժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, քրեական դատավարությունում հարուցված քաղաքացիական հայցը, որը դատարանի կողմից թողնվել է առանց քննության, կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով:
Նկատի ունենալով, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորությունը չի կարող ապացուցված համարվել այլ կերպ, քան մեղադրական դատավճռով, իսկ դատական ծախսերը կարող են բռնագանձվել բացառապես դատավճռով՝ դատարանը գտնում է, որ մեղադրական դատավճռի բացակայության պայմաններում դատարանը նաև չի կարող լուծել թիվ 16-0068 եզրակացությամբ դատաքիմիական ու թիվ 16-0069 եզրակացությամբ դատահետքաբանական և դատակենսաբանական համալիր փորձաքննությունների կատարմամբ առաջացած դատական ծախսի հարցը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ լաթի կտորը և մարլյայի խծուծը, պետք է ոչնչացնել, Ս.Այվազյանի տաբատը՝ վերադարձնել վերջինիս և թողնել նրա տնօրինությանը, Խ.Ղազանչյանի կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան և վարտիքը՝ վերադարձնել տուժողի իրավահաջաորդին և թողնել նրան տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված Աբել Բաբայանի 099-60-90-42 և «ՎիվաՍել» ընկերության կողմից տրամադրված Սուրեն Մուրադյանի 093-55-44-88 և Խաչիկ Խազանչյանի 077-87-50-21 հեռախոսահամարների վերծանումները, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները պետք է վերացնել:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով և ՀՀ 01.07.1998թ. քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ և 313-րդ հոդվածներով՝ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ ՀՀ 18.04.2003թ. քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով (համապատասխանում է ՀՀ 05.05.2021թ. քրեական օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 1-ին մասին) քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ ընտրված գրավ խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ մինչև որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, 27.03.2020թ. «ՀԱՅԷԿՈՆՈՄԲԱՆԿ» ԲԲ ընկերության «Շենգավիթ» մասնաճյուղում թիվ 900023292015 դեպոզիտ հաշվին Տիգրան Սուրենի Մուրադյանի կողմից Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց գրավի համար վճարված՝ 2.000.000(երկու միլիոն) ՀՀ դրամը վերադարձնել Ֆլորա Կարապետի Շահենյանին:
Թիվ ԵԱՔԴ/0064/01/16 (նախաքննական համարը՝ 14100316) քրեական գործով վարույթը կարճել:
Մանյա Գևորգի Քալաշյանի կողմից հարուցված քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ լաթի կտորը և մարլյայի խծուծը, որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել, Ս.Այվազյանի տաբատը վերադարձնել վերջինիս և թողնել նրա տնօրինությանը, Խ.Ղազանչյանի կոշիկները, տաբատը, սպորտային վերնամասը, կաշվե բաճկոնը, սվիտերը, անթև մայկան և վարտիքը վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Մանյա Քալաշյանին և թողնել նրա տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված և ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթղթերը, պահել քրեական գործի հետ միասին՝ վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Սուրեն Տիգրանի Մուրադյանի նկատմամբ սույն քրեական գործի շրջանակներում կիրառված սահմանափակումները վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ Մ. ՇԱՀՎԵՐԴՅԱՆ