Գործ No ԵԱՔԴ/0059/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ08՚ հունիսի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տիրայր Կարապետյանի
պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ալբերտ Բորիսի Գալոյանի /ծնված 1967 թվականի սեպտեմբերի 13-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շահսուվարյան փողոց, 8Ա շենք, 63 բնակարան, բնակվող` քաղաք Երևան, Շահսուվարյան փողոց, 8Ա շենք, 45 բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14137315 քրեական գործը:
2015 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ալբերտ Գալոյնաը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ալբերտ Գալոյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
2015 թվականի դեկտեմբերի 02-ին Ալբերտ Գալոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ին թիվ 14137315 քրեական գործից անջատվել է Ալբերտ Գալոյանի մասը և շնորհվել թիվ 14825415 համարը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին թիվ 14825415 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2016 թվականի ապրիլի 05-ին Ալբերտ Գալոյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, նույն օրը քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2016 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ 14825415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Ալբերտ Գալոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, տեղյակ լինելով Արամ Մամիկոնի Ալեքսանյանին փաստացի պատկանող ՙSkoda Fabia՚ մակնիշի 34 PD 776 հ/հ ավտոմեքենայի վրա 2014 թվականի օգոստոսի 6-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի Արգել գյուղում Վահան Արայիկի Մարտիրոսյանի կողմից անզգուշությամբ շինությանը հարվածելու արդյունքում առաջացած վնասվածքների մասին, վերը նշված պատահարի կապակցությամբ ապահովագրական փոխհատուցում ստանալու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով, 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին` ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մանուշյան և Ռիգայի փողոցների խաչմերուկում նույն ՙSkoda Fabia՚ մակնիշի 34 PD 776 հ/հ և ՙVolkswagen Passat՚ մակնիշի 80 ՍՍ 801 հ/հ ավտոմեքենաների մասնակցությամբ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի ձևացում /իմիտացիա/ իրականացնելու եղանակով խարդախությամբ խոշոր չափերի հասնող գումար հափշտակելու շուրջ Վահան Արայիկի Մարտիրոսյանի և Արամ Մամիկոնի Ալեքսանյանի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով, Վահան Մարտիրոսյանի հետ իրականացրել է նշված պատահարի ձևացումը, պատահարի վերաբերյալ ՙՌոսգոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերությանը կեղծ տեղեկատվություն տրամադրել, որից հետո Արամ Ալեքսանյանն իր ընկերոջը` Գուրգեն Բաբկենի Մուշեղյանին օգտագործելու միջոցով` վերջինիս կողմից հանցանքն անզգուշությամբ կատարելու պայմաններում, դիմում-հայտ է ներկայացրել ՙՌոսգոսստրախ-Արմենիա՚ ԱՓԲ ընկերությանը` 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին` ժամը 02:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մանուշյան և Ռիգայի փողոցների խաչմերուկում ՙSkoda Fabia՚ մակնիշի 34 PD 776 հ/հ և ՙVolkswagen Passat՚ մակնիշի 80 ՍՍ 801 հ/հ ավտոմեքենայի մասնակցությամբ տեղի ունեցած ճանապարհատրանսպորտային պատահարի կապակցությամբ ապահովագրական փոխհատուցում ստանալու համար` դրանով իսկ փորձել է խարդախությամբ խոշոր չափերի հասնող` 1.785.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակել, սակայն հանցանքն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներով:՚:

Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը

Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Ալբերտ Գալոյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում է ամբողջ ծավալով, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը:
Մեղադրող Տիրայր Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Հետազոտելով ամբաստանյալ Ալբերտ Գալոյանի անձը բնութագրող տվյալները, դատարանն արձանագրում է, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նա նախկինում դատված չէ, ամուսնացած է: Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ է գտնվում 2006 թվականին ծնված մանկահասակ դուստրը, ինչպես նաև` 2016 թվականի ապրիլի 18-ից մինչև մայիսի 10-ը գտնվել է ԼՂՀ մարտական գործողությունների N առաջնագծում և անվերապահորեն կատարել հրամանատարության կողմից տրված բոլոր մարտական առաջադրանքները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Ալբերտ Գալոյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` խարդախությամբ, մի խումբ անձանց կողմից, խաբեության եղանակով ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակության փորձ է կատարել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն`
ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին և պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ալբերտ Գալոյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արտակ Գալոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ալբերտ Գալոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Ալբերտ Բորիսի Գալոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Ալբերտ Գալոյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ