Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0055/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
4.8
Պատասխանող
Նիկոլայ Մոսինյան Յուրա
Նիկոլայ Մոսինյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-17 | 14:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-03 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-20 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-06 | 14:00 | 2 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0055/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Վ.Սարգսյանի
պաշտպան` Վ.Վարդանյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հունիսի 17-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի, ծնված 1977 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Միկոյան փողոցի 2-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14828615 քրեական գործը:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչի պաշտոնակատար Ռ.Դոխոյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14828615 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին 2016 թվականի մարտի 4-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, այն բանի համար, որ նա ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի ընթացքում հանդիսանալով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահ, 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ կազմված ընտրական փաստաթղթերում և արձանագրություններում ակնհայտ սխալ տվյալներ հաստատելու, ինչպես նաև այլ եղանակով կեղծել է քվեարկության արդյունքները: Այսպես.
Նիկոլայ Մոսինյանը, հանդիսանալով ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հանրաքվեի` Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի Ա.Խաչատրյան 28/1 հասցեում գտնվող թիվ 33 մանկապարտեզի շենքում տեղակայված թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահը, տեղամասային կենտրոնում նշված օրը քվեարկության ավարտից հետո հանձնաժողովի մյուս անդամների մասնակցությամբ հաշվել է քվեաթերթիկները, մասնակիցների քանակը, ամփոփել են քվեարկության արդյունքները: Փաստացի քվեարկությանը մասնակցել են 648 քաղաքացիներ, որոնցից 483-ը քվեարկել են <<ԱՅՈ>>, 122-ը` <<ՈՉ>>, իսկ 43 քվեաթերթիկ անվավեր են ճանաչվել: Հանձնաժողովի նախագահի սխալ հաշվարկի արդյունքում <<ԱՅՈ>>-ի օգտին քվեարկածների թիվը շփոթմամբ հայտարարվել է 9-ով պակաս` 474, հետևաբար քվեարկության մասնակիցների թիվն էլ` 639:
Դրանից հետո Նիկոլայ Մոսինյանը` կողմնակից լինելով սահմանադրական բարեփոխություններին, նպատակ ունենալով իր գործողություններով նպաստել նոր Սահմանադրության ընդունմանը, իր տեղամասում <<ԱՅՈ>>-ի բացարձակ հաղթանակ ապահովելու ու հանրաքվեի արդյունքները կեղծելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է 503-ով մեխանիկորեն ավելացնել <<ԱՅՈ>> քվեարկածների քանակը:
Հարմար պահի չքվեարկված քվեաթերթիկների <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում նշում կատարելու և դրանք ընդհանուր քվեարկված քվեաթերթիկներին խառնելու նպատակով, չքվեարկած քվեաթերթիկների մարման գործընթացի ժամանակ 503 հատի եզրային հատվածից կտրում չի կատարել: Այնուհետև, քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ փորձել է կազմել կեղծ արձանագրություն` դրանում իր պատկերացրած (հաշված) <<ԱՅՈ>>-ի 474 թիվը դարձնել 977, սակայն հանձնաժողովի <<ՀԱԿ>> անդամ Ալիտա Սարդարյանի կողմից նկատվելուց հետո կանխվել է:
Վերջինս վերցրել է ընտրատարածքային հանձնաժողովի կողմից հատկացված արձանագրությունների 5 բնօրինակներից 3-ը, ինչի արդյունքում առաջացել է վիճաբանություն Ն.Մոսինյանի և Ա.Սարդարյանի միջև: Ստեղծված իրավիճակը հանդարտեցնելու պատրվակով քվեարկված և մարված քվեաթերթիկները, անհատական կնիքները, ծրարներն ու ընտրացուցակները հանձնաժողովի կողմից մեկանգամյա օգտագործման համար տրամադրված թղթե ծրարներում փաթեթավորելուց հետո, Նիկոլայ Մոսինյանը փաթեթներով լցված պարկը ոստիկանների ուղեկցությամբ տեղափոխել է Արաբկիր վարչական շրջանի Թաղապետարանի շենք` իբրև այնտեղ տեղակայված թիվ 4 ընտրատարածքային հանձնաժողովին հանձնելու համար, սակայն իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով դուրս է եկել թաղապետարանի շենքից, իր <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 ՍՍ 191 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով միայնակ մեկնել է թաղապետարանին հարակից ամայի տարածք, որտեղ մարված քվեաթերթիկների ծրարից հանել է չվնասված 503 թերթիկները, դրանց վրա <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում կատարել է համապատասխան քվեարկության նշումներ և տեղավորել <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների ծրարում, որը կրկին փաթեթավորել ու կնիքել է: Այնուհետև, ընտրացուցակներում 503 պատահական անձանց տվյալների սյունյակներում լրացրել է մտացածին անձնագրային տվյալներ, ստորագրել նրանց փոխարեն, հաստատել կնիքներով` իբրև հանրաքվեին մասնակցած անձանց: Միաժամանակ Նիկոլայ Մոսինյանը կնիքել և ընդհանուր ծրարների հետ փաթեթավորել է ձեռքի տակ եղած բոլոր ծրարները:
Իր մոտ գտնվող հանրաքվեի արդյունքների վերաբերյալ երկու դատարկ արձանագրությունները լրացրել է, գրանցել, որ <<ՈՉ>>-ի օգտին քվեարկել են 122 անձ, 43 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր, իսկ մնացած տեղեկությունների սյունակներում մտցվել է կեղծ տվյալներ, որով 503-ով ավելացրել է քվեարկությանը փաստացի մասնակցած անձանց թիվը` (շփոթմամբ իր հաշված) <<639>>-ը դարձրել է <<1142>>, իսկ փաստացի <<ԱՅՈ>> քվեարկած անձանց թիվը (շփոթմամբ իր հաշված) <<474>>-ը`դարձել է <<977>>, համապատասխանաբար չքվեարկած, մարված քվեաթերթիկների թիվը նվազեցրել է` <<1236>>-ը դարձրել է <<733>>:
Դրանից հետո` վերադառնալով թիվ 4/20 տեղամաս ու չարաշահելով հանձնաժողովի անդամներ` Ադա Ասատրյանի, Ռուզաննա Ալեյանի և Դավիթ Մարուքյանի վստահությունը, նրանց մոլորության մեջ է գցել, թե արձանագրել է քվեարկության փաստացի տվյալները, որից հետո շահարկելով արձանագրությունները և արկղը տարածքային ընտրական հանձնաժողով հանձնելու սահմանված ժամանակի լրանալու հանգամանքը, մոլորության մեջ գտնվող հանձնաժողովի քարտուղար Ադա Ասատրյանին թելադրել է <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների և սահմանված նմուշի քվեարկության ծրարների քանակների մասին արձանագրություններում իր մտցրած կեղծ տվյալները, վերջինիս կողմից դրանք հանրաքվեի տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանում անագրվելուց հետո հանձնաժողովի անդամները ստորագրել են արձանագրության օրինակաները և վերը նշված գրանցամատյանը: Ի վերջո` Նիկոլ Մոսինյանը կեղծելով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասի քվեարկության արդյունքները և ընտրական փաստաթղթերը ակնհայտ սխալ տվյալներով հաստատելով' արձանագրության կեղծված երկու օրինակները հանձնել է ընտրատարածքային հանձնաժողովին:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի ապրիլի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Վ.Վարդանյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, քվեարկության արդյունքները կեղծելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է: Նոր Նորքի 5/5 համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ն.Մոսինյանը բնութագրվում է որպես կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն, վայելում է բնակիչների և շրջապատի հարգանքը:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը պետք է հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Վ.Սարգսյանի
պաշտպան` Վ.Վարդանյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հունիսի 17-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի, ծնված 1977 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Միկոյան փողոցի 2-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14828615 քրեական գործը:
ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչի պաշտոնակատար Ռ.Դոխոյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14828615 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին 2016 թվականի մարտի 4-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, այն բանի համար, որ նա ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի ընթացքում հանդիսանալով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահ, 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ կազմված ընտրական փաստաթղթերում և արձանագրություններում ակնհայտ սխալ տվյալներ հաստատելու, ինչպես նաև այլ եղանակով կեղծել է քվեարկության արդյունքները: Այսպես.
Նիկոլայ Մոսինյանը, հանդիսանալով ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հանրաքվեի` Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի Ա.Խաչատրյան 28/1 հասցեում գտնվող թիվ 33 մանկապարտեզի շենքում տեղակայված թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահը, տեղամասային կենտրոնում նշված օրը քվեարկության ավարտից հետո հանձնաժողովի մյուս անդամների մասնակցությամբ հաշվել է քվեաթերթիկները, մասնակիցների քանակը, ամփոփել են քվեարկության արդյունքները: Փաստացի քվեարկությանը մասնակցել են 648 քաղաքացիներ, որոնցից 483-ը քվեարկել են <<ԱՅՈ>>, 122-ը` <<ՈՉ>>, իսկ 43 քվեաթերթիկ անվավեր են ճանաչվել: Հանձնաժողովի նախագահի սխալ հաշվարկի արդյունքում <<ԱՅՈ>>-ի օգտին քվեարկածների թիվը շփոթմամբ հայտարարվել է 9-ով պակաս` 474, հետևաբար քվեարկության մասնակիցների թիվն էլ` 639:
Դրանից հետո Նիկոլայ Մոսինյանը` կողմնակից լինելով սահմանադրական բարեփոխություններին, նպատակ ունենալով իր գործողություններով նպաստել նոր Սահմանադրության ընդունմանը, իր տեղամասում <<ԱՅՈ>>-ի բացարձակ հաղթանակ ապահովելու ու հանրաքվեի արդյունքները կեղծելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է 503-ով մեխանիկորեն ավելացնել <<ԱՅՈ>> քվեարկածների քանակը:
Հարմար պահի չքվեարկված քվեաթերթիկների <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում նշում կատարելու և դրանք ընդհանուր քվեարկված քվեաթերթիկներին խառնելու նպատակով, չքվեարկած քվեաթերթիկների մարման գործընթացի ժամանակ 503 հատի եզրային հատվածից կտրում չի կատարել: Այնուհետև, քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ փորձել է կազմել կեղծ արձանագրություն` դրանում իր պատկերացրած (հաշված) <<ԱՅՈ>>-ի 474 թիվը դարձնել 977, սակայն հանձնաժողովի <<ՀԱԿ>> անդամ Ալիտա Սարդարյանի կողմից նկատվելուց հետո կանխվել է:
Վերջինս վերցրել է ընտրատարածքային հանձնաժողովի կողմից հատկացված արձանագրությունների 5 բնօրինակներից 3-ը, ինչի արդյունքում առաջացել է վիճաբանություն Ն.Մոսինյանի և Ա.Սարդարյանի միջև: Ստեղծված իրավիճակը հանդարտեցնելու պատրվակով քվեարկված և մարված քվեաթերթիկները, անհատական կնիքները, ծրարներն ու ընտրացուցակները հանձնաժողովի կողմից մեկանգամյա օգտագործման համար տրամադրված թղթե ծրարներում փաթեթավորելուց հետո, Նիկոլայ Մոսինյանը փաթեթներով լցված պարկը ոստիկանների ուղեկցությամբ տեղափոխել է Արաբկիր վարչական շրջանի Թաղապետարանի շենք` իբրև այնտեղ տեղակայված թիվ 4 ընտրատարածքային հանձնաժողովին հանձնելու համար, սակայն իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով դուրս է եկել թաղապետարանի շենքից, իր <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 ՍՍ 191 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով միայնակ մեկնել է թաղապետարանին հարակից ամայի տարածք, որտեղ մարված քվեաթերթիկների ծրարից հանել է չվնասված 503 թերթիկները, դրանց վրա <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում կատարել է համապատասխան քվեարկության նշումներ և տեղավորել <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների ծրարում, որը կրկին փաթեթավորել ու կնիքել է: Այնուհետև, ընտրացուցակներում 503 պատահական անձանց տվյալների սյունյակներում լրացրել է մտացածին անձնագրային տվյալներ, ստորագրել նրանց փոխարեն, հաստատել կնիքներով` իբրև հանրաքվեին մասնակցած անձանց: Միաժամանակ Նիկոլայ Մոսինյանը կնիքել և ընդհանուր ծրարների հետ փաթեթավորել է ձեռքի տակ եղած բոլոր ծրարները:
Իր մոտ գտնվող հանրաքվեի արդյունքների վերաբերյալ երկու դատարկ արձանագրությունները լրացրել է, գրանցել, որ <<ՈՉ>>-ի օգտին քվեարկել են 122 անձ, 43 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր, իսկ մնացած տեղեկությունների սյունակներում մտցվել է կեղծ տվյալներ, որով 503-ով ավելացրել է քվեարկությանը փաստացի մասնակցած անձանց թիվը` (շփոթմամբ իր հաշված) <<639>>-ը դարձրել է <<1142>>, իսկ փաստացի <<ԱՅՈ>> քվեարկած անձանց թիվը (շփոթմամբ իր հաշված) <<474>>-ը`դարձել է <<977>>, համապատասխանաբար չքվեարկած, մարված քվեաթերթիկների թիվը նվազեցրել է` <<1236>>-ը դարձրել է <<733>>:
Դրանից հետո` վերադառնալով թիվ 4/20 տեղամաս ու չարաշահելով հանձնաժողովի անդամներ` Ադա Ասատրյանի, Ռուզաննա Ալեյանի և Դավիթ Մարուքյանի վստահությունը, նրանց մոլորության մեջ է գցել, թե արձանագրել է քվեարկության փաստացի տվյալները, որից հետո շահարկելով արձանագրությունները և արկղը տարածքային ընտրական հանձնաժողով հանձնելու սահմանված ժամանակի լրանալու հանգամանքը, մոլորության մեջ գտնվող հանձնաժողովի քարտուղար Ադա Ասատրյանին թելադրել է <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների և սահմանված նմուշի քվեարկության ծրարների քանակների մասին արձանագրություններում իր մտցրած կեղծ տվյալները, վերջինիս կողմից դրանք հանրաքվեի տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանում անագրվելուց հետո հանձնաժողովի անդամները ստորագրել են արձանագրության օրինակաները և վերը նշված գրանցամատյանը: Ի վերջո` Նիկոլ Մոսինյանը կեղծելով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասի քվեարկության արդյունքները և ընտրական փաստաթղթերը ակնհայտ սխալ տվյալներով հաստատելով' արձանագրության կեղծված երկու օրինակները հանձնել է ընտրատարածքային հանձնաժողովին:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի ապրիլի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Վ.Վարդանյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, քվեարկության արդյունքները կեղծելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է: Նոր Նորքի 5/5 համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ն.Մոսինյանը բնութագրվում է որպես կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն, վայելում է բնակիչների և շրջապատի հարգանքը:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը պետք է հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0055/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 13-04-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14828615 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Նիկոլայ Մոսինյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի ընթացքում հանդիսանալով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահ, 06.12.2015թ. քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ կազմված ընտրական փաստաթղթերում և արձանագրություններում ակնհայտ սխալ տվյալներ հաստատելու, ինչպես նաև այլ եղանակով կեղծել է քվեարկության արդյունքները: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Նիկոլայ |
| Ազգանուն | Մոսինյան |
| Հայրանուն | Յուրա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Նիկոլայ Մոսինյանի անձնագիր` կցված քրեական գործի 2-րդ հատորին |
| Վիճակագրական տողի համարը | 4.8 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 13-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 14-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 15-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-05-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նիկոլայ |
| Ազգանուն | Մոսինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վ. |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-06-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Նիկոլայ |
| Ազգանուն | Մոսինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 17-06-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0055/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` Դատավոր` Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ մեղադրող` Վ.Սարգսյանի պաշտպան` Վ.Վարդանյանի Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հունիսի 17-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի, ծնված 1977 թվականի մարտի 1-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, թերի բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և փաստացի բնակվում է Երևան քաղաքի Միկոյան փողոցի 2-րդ շենքի 16-րդ բնակարանում: Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին: 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Վարդանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14828615 քրեական գործը: ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննիչի պաշտոնակատար Ռ.Դոխոյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14828615 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ: Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին 2016 թվականի մարտի 4-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով, այն բանի համար, որ նա ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի ընթացքում հանդիսանալով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահ, 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ կազմված ընտրական փաստաթղթերում և արձանագրություններում ակնհայտ սխալ տվյալներ հաստատելու, ինչպես նաև այլ եղանակով կեղծել է քվեարկության արդյունքները: Այսպես. Նիկոլայ Մոսինյանը, հանդիսանալով ՀՀ Սահմանադրության փոփոխությունների 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ի հանրաքվեի` Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի Ա.Խաչատրյան 28/1 հասցեում գտնվող թիվ 33 մանկապարտեզի շենքում տեղակայված թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի նախագահը, տեղամասային կենտրոնում նշված օրը քվեարկության ավարտից հետո հանձնաժողովի մյուս անդամների մասնակցությամբ հաշվել է քվեաթերթիկները, մասնակիցների քանակը, ամփոփել են քվեարկության արդյունքները: Փաստացի քվեարկությանը մասնակցել են 648 քաղաքացիներ, որոնցից 483-ը քվեարկել են <<ԱՅՈ>>, 122-ը` <<ՈՉ>>, իսկ 43 քվեաթերթիկ անվավեր են ճանաչվել: Հանձնաժողովի նախագահի սխալ հաշվարկի արդյունքում <<ԱՅՈ>>-ի օգտին քվեարկածների թիվը շփոթմամբ հայտարարվել է 9-ով պակաս` 474, հետևաբար քվեարկության մասնակիցների թիվն էլ` 639: Դրանից հետո Նիկոլայ Մոսինյանը` կողմնակից լինելով սահմանադրական բարեփոխություններին, նպատակ ունենալով իր գործողություններով նպաստել նոր Սահմանադրության ընդունմանը, իր տեղամասում <<ԱՅՈ>>-ի բացարձակ հաղթանակ ապահովելու ու հանրաքվեի արդյունքները կեղծելու դիտավորությամբ նպատակադրվել է 503-ով մեխանիկորեն ավելացնել <<ԱՅՈ>> քվեարկածների քանակը: Հարմար պահի չքվեարկված քվեաթերթիկների <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում նշում կատարելու և դրանք ընդհանուր քվեարկված քվեաթերթիկներին խառնելու նպատակով, չքվեարկած քվեաթերթիկների մարման գործընթացի ժամանակ 503 հատի եզրային հատվածից կտրում չի կատարել: Այնուհետև, քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ փորձել է կազմել կեղծ արձանագրություն` դրանում իր պատկերացրած (հաշված) <<ԱՅՈ>>-ի 474 թիվը դարձնել 977, սակայն հանձնաժողովի <<ՀԱԿ>> անդամ Ալիտա Սարդարյանի կողմից նկատվելուց հետո կանխվել է: Վերջինս վերցրել է ընտրատարածքային հանձնաժողովի կողմից հատկացված արձանագրությունների 5 բնօրինակներից 3-ը, ինչի արդյունքում առաջացել է վիճաբանություն Ն.Մոսինյանի և Ա.Սարդարյանի միջև: Ստեղծված իրավիճակը հանդարտեցնելու պատրվակով քվեարկված և մարված քվեաթերթիկները, անհատական կնիքները, ծրարներն ու ընտրացուցակները հանձնաժողովի կողմից մեկանգամյա օգտագործման համար տրամադրված թղթե ծրարներում փաթեթավորելուց հետո, Նիկոլայ Մոսինյանը փաթեթներով լցված պարկը ոստիկանների ուղեկցությամբ տեղափոխել է Արաբկիր վարչական շրջանի Թաղապետարանի շենք` իբրև այնտեղ տեղակայված թիվ 4 ընտրատարածքային հանձնաժողովին հանձնելու համար, սակայն իր հանցավոր մտադրությունն ավարտին հասցնելու նպատակով դուրս է եկել թաղապետարանի շենքից, իր <<Մերսեդես Բենց>> մակնիշի, 20 ՍՍ 191 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով միայնակ մեկնել է թաղապետարանին հարակից ամայի տարածք, որտեղ մարված քվեաթերթիկների ծրարից հանել է չվնասված 503 թերթիկները, դրանց վրա <<ԱՅՈ>>-ի վանդակում կատարել է համապատասխան քվեարկության նշումներ և տեղավորել <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների ծրարում, որը կրկին փաթեթավորել ու կնիքել է: Այնուհետև, ընտրացուցակներում 503 պատահական անձանց տվյալների սյունյակներում լրացրել է մտացածին անձնագրային տվյալներ, ստորագրել նրանց փոխարեն, հաստատել կնիքներով` իբրև հանրաքվեին մասնակցած անձանց: Միաժամանակ Նիկոլայ Մոսինյանը կնիքել և ընդհանուր ծրարների հետ փաթեթավորել է ձեռքի տակ եղած բոլոր ծրարները: Իր մոտ գտնվող հանրաքվեի արդյունքների վերաբերյալ երկու դատարկ արձանագրությունները լրացրել է, գրանցել, որ <<ՈՉ>>-ի օգտին քվեարկել են 122 անձ, 43 քվեաթերթիկ ճանաչվել է անվավեր, իսկ մնացած տեղեկությունների սյունակներում մտցվել է կեղծ տվյալներ, որով 503-ով ավելացրել է քվեարկությանը փաստացի մասնակցած անձանց թիվը` (շփոթմամբ իր հաշված) <<639>>-ը դարձրել է <<1142>>, իսկ փաստացի <<ԱՅՈ>> քվեարկած անձանց թիվը (շփոթմամբ իր հաշված) <<474>>-ը`դարձել է <<977>>, համապատասխանաբար չքվեարկած, մարված քվեաթերթիկների թիվը նվազեցրել է` <<1236>>-ը դարձրել է <<733>>: Դրանից հետո` վերադառնալով թիվ 4/20 տեղամաս ու չարաշահելով հանձնաժողովի անդամներ` Ադա Ասատրյանի, Ռուզաննա Ալեյանի և Դավիթ Մարուքյանի վստահությունը, նրանց մոլորության մեջ է գցել, թե արձանագրել է քվեարկության փաստացի տվյալները, որից հետո շահարկելով արձանագրությունները և արկղը տարածքային ընտրական հանձնաժողով հանձնելու սահմանված ժամանակի լրանալու հանգամանքը, մոլորության մեջ գտնվող հանձնաժողովի քարտուղար Ադա Ասատրյանին թելադրել է <<ԱՅՈ>> քվեարկած քվեաթերթիկների և սահմանված նմուշի քվեարկության ծրարների քանակների մասին արձանագրություններում իր մտցրած կեղծ տվյալները, վերջինիս կողմից դրանք հանրաքվեի տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանում անագրվելուց հետո հանձնաժողովի անդամները ստորագրել են արձանագրության օրինակաները և վերը նշված գրանցամատյանը: Ի վերջո` Նիկոլ Մոսինյանը կեղծելով հանրաքվեի թիվ 4/20 տեղամասի քվեարկության արդյունքները և ընտրական փաստաթղթերը ակնհայտ սխալ տվյալներով հաստատելով' արձանագրության կեղծված երկու օրինակները հանձնել է ընտրատարածքային հանձնաժողովին: Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի 27-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2016 թվականի ապրիլի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: 2. Արագացված դատական քննություն Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ: Պաշտպան Վ.Վարդանյանը միացավ միջնորդությանը: Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, քվեարկության արդյունքները կեղծելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը): Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է: Նոր Նորքի 5/5 համատիրության նախագահի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ն.Մոսինյանը բնութագրվում է որպես կարգապահ, ընկերասեր անձնավորություն, վայելում է բնակիչների և շրջապատի հարգանքը: Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը: Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում: Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: Քննարկելով ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել: Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը պետք է հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը: Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա: Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին կայացած ՀՀ Սահամանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի թիվ 4 ընտրատարածքի թիվ 4/20 տեղամասային հանձնաժողովի գրանցամատյանը և քվեարկության արդյունքների վերաբերյալ ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված մեկական արձանագրությունները, թվով երկու ընտրողների ցուցակները` մատյանները և <<Ըստ գտնվելու վայրի մասնակիցների>> լրացուցիչ 1 ցուցակը հանձնել ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տնօրինությանը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-06-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 08-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 303, 242, 67 |
| Գործին կից նյութերը | Նիկոլայ Մոսինյանի անձնագիրը, թիվ 4/20 ընտրատեղամասի ընտրական փաստաթղթերի պարկը, թիվ 4/20 ընտրատեղամասի գրանցամատյանը, ԿԸՀ և ԸԸՀ ներկայացված արդյունքների ամփոփման երկու արձանագրությունները, թիվ 4/20 ընտրատեղամասի ընտրողների երեք ցուցակները` մատյանները, փաթեթավորված և կնիքված վիճակում: |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 25-07-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 02-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | Բաղկացած է 3հատորից,1հատոր`303թերթ,2հատոր`242թերթ,3հատոր`75թերթ: |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձնագիրը ծրարված վիճակում: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 03-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | Բաղկացած է 3հատորից,1հատոր`303թերթ,2հատոր`242թերթ,3հատոր`75թերթ: |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալ Նիկոլայ Յուրայի Մոսինյանի անձնագիրը ծրարված վիճակում: |