Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0051/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
8.28
Պատասխանող
Էլմիրա Մանյան
Էլմիրա Մանյան Վասիլ
Էլմիրա Մանյան
Էլմիրա Մանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Լիլիթ Թադևոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-08-29 | 11:00 | 1 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-01 | 09:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-24 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-13 | 12:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-31 | 10:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-16 | 11:00 | 6 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-04-25 | 16:00 | 2 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Գործ Հ. ԵԱՔԴ/0051/01/16
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Քարտուղարությամբ` Ա.Ջուլհակյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
պաշտպան` Գ.Քալաշյանի
մեղադրող` Հ.Խալաթյանի
ամբաստանյալ` Է.Մանյանի տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի
տուժողի իրավահաջորդ ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի
Երևան 29.08.2016թ
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Դատարան) 01.07.2016թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60116015 քրեական գործը:
24.03.2016թ. Էլմիրա Մանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի Դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, Երևանի «էլեկտրատրանսպորտ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված «Շկոդա TR 14» մակեիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով, Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն` դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ։
24.03.2016թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Էլմիրա Մանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
02.04.2016թ. թիվ 60116015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Մանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ուղղարկվել է Դատարանը:
Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճռով Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարվել է մասնակի և որոշվել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Որոշվել է որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Որոշվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան՝ Գ.Քալաշյանը։
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործը քննված է թերություններով և այն հնարավոր չէ լրացնել դատաքննությամբ: Գործի նյութերի` ապացույցների և եզրակացությունների միջև առկա են մեծ հակասություններ և այդ նկատառումներից ելնելով, պաշտպանը առաջարկել է Դատարանին գործը ուղղարկել նոր քննության կամ կայացնել արդարացման դատավճիռ, սակայն Դատարանը չունենալով բավարար ապացույցներ, այնուամենայնիվ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ:
Դատարանը իր վճռում նշել է, թե իբր իի պաշտպանյալը ոչինչ չի ձեռնարկել վրաերթի ենթարկվածներին օգնելու համար, սակայն նախաքննության կողմից ներկայացված ոչ լիարժեք տեսաերիզում, թեկուզ աղոտ, բայց երևում է, թե ինչպես է իր պաշտպանյալը մոտեցել տուժող Սեդա Ստեփանյանին ջրի շշով:
Նախաքննության մարմինը ներկայացրել է միայն «Պարկինգ Սիթի» ՍՊԸ-ի տեսաերիզը, այն դեպքում, երբ շրջապատում առկա են եղել բազմաթիվ տեսանկարահանող սարքեր։ Եթե հնարավոր չէ ապացուցել, որ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ բախումից, ապա ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 104-րդ հոդվածով, նախաքննության մարմինը այլ ճանապարհ պետք է փնտրեր` ապացուցելու նրա մեղավորությունը կատարված վրաերթի մեջ: Սակայն նախաքննության մարմինը և մեղադրողը նշված փաստի հաստատումը ցանկանում էին դնել պաշտպանական կողմի վրա, դրանով իսկ խախտելով ամբաստանյալի` ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված իրավունքները։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ մեղադրող կողմի ներկայացրած տեսագրությունը և դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փարձաքննությամբ ապացուցվում է, որ իր վստահորդը իրեն ամրացված «Շկոդա» մակնիշի տրոլեյբուսով հարվածել է ոմն մարմնեղ կնոջ, ով Դատարանում հանդես եկավ որպես Սեդա Ստեփանյան, իսկ 29.12.2015թ. թիվ 2413/հ դատաբժշկական եզրակացության և 16.03.2016 թվականի թիվ 014001615 դատահետքաբանական եզրակացության մեջ նշվում է Սեդա Սեդրակյանը և չկա տող անգամ, որ իմ պաշտպանյալը հարվածել է հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանին։ Դատաբժշկական թիվ 1415 փորձաքննության արձանագրությունում նշված է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել կոշտ հարվածի հետևանքով, այլ ոչ թե վրաերթի կամ իմ պաշտպանյալի վարած տրոլեյբուսի հետ բախման հետևանքով: Նշվածը ապացուցվում է նաև 16.03.2016թ. թիվ 014001615 դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ։
Վերոգրյալ համալիր փորձաքննության եզրակացության մեջ նշված է «հնարավոր է» «կարող էր» արտահայտությունները: Բացի այդ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանը չի շփվել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ, եթե շփվեր, նրա կամ տրոլեյբուսի վրա կլինեին ներկանյութի, քսայուղերի հետքեր և հակառակը` Հասմիկ Ւգիթյանի հագուստի հետքեր տրոլեյբուսի վրա: Նման հետքերի բացակայությունը հաստատում է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահվան և Է.Մանյանի գործողությունների մեջ բացակայում է պատճառական կապը։
Վթարի պահին, դեպքի վայրում բացի Սեդա Սեդրակյանի ամուսնուց եղել են բազմաթիվ վկաներ, սակայն նրանցից ոչ մեկը չի հարցաքննվել, այն դեպքում, երբ և վկան և տուժողի ներկայացուցիչները տալիս էին բազմաթիվ անձանց անուններ, ովքեր անմիջական ականատես են եղել դեպքին և զբաղվել են առևտրով Հ.Իգիթյանի, վկայի և նրա ամուսնու հետ: Դատարանը անհրաժեշտ չի գտել պարզելու նշված հանգամանքները և չունենալով բավարար ապացույցներ դատապարտել է իր պաշտպանյալին:
Եվ քրեական գործով և դատավճռով, մեկ բառ անգամ չկա այն մասին, որ Է.Մանյանը և վկան կոպիտ կերպով խախտել են ճանապարհային երթևեկության կանոնները, ստեղծել վթարային վիճակ շարժվող տրանսպորտային միջոցների համար: Ստացվում է Դատարանը իր վճռով խրախուսել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումները և մեր ժողովրդի մոտ ձևավորվել է այն կարծիքը, որ ինչ խախտում էլ անեն հետիոտները, միևնույնն է մեղավորը վարորդներն են, նման վճիռները չեն նպաստում հանցագործությունների կանխարգելակմաը և նախադեպ են հանցագործությունների ավելացման համար:
Պաշտպանը գտել է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվեր առանց քննության, քանի որ չի ապացուցվել իր պաշտպանյալի մեղքը կատարված հանցագործության մեջ: Թույլատրելի չէ ամբաստանյալից բռնագանձել գումար, երբ հայտնի չէ հանգուցյալի մահվան բուն պատճառը կամ գումարի չափը որոշել մոտավորապես` չունենալով իրավահաստատող փաստաթղթեր:
Վերոգրյալ հանգամանքները վկայում են այն մասին, որ Դատարանը բազմկողմանի, օբեկտիվ և խորացված դատաքննություն չի կատարել, հաշվի չի առել գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները, ղեկավարվել է իր հայեցողությամբ և վճիռ է կայացրել ենթադրություններով , դրանով իսկ խախտելով ՀՀ քր. օր-ի, քր. դատ. օր-ի, ՀՀ Սահմանադրության և Եվրոպական կոնվենցիայի մի շարք իրավական դրույթներ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, պաշտպանը խնդրել է ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանել Դատարանի դատավճիռը, կարճել դատական ակտը կամ դրա մի մասը, ամբողջությամբ առանց քննության թողնել քաղաքացիական հայցը։
3. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանական կողմի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն/.../»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
Դատարանը` «ապացույցների հետազոտման և գնահատման» բաժնում նշել է հետևյալը.
«/.../ Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային:
Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է:
Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի:
Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում:
Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել:
Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել: Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ :
Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել:
-Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն:
Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է:
Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից:
Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին:
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին:
-Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին:
-ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի:
-<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 08.05.2013թ. թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները հիմնավորվել են տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի, վկա` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքների, ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրության, տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրության, <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրության, տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտի, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608, դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415, դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությունների, իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի, <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագրի օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի ուսումնասիրությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը, ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և դրանք դնելով ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում, հանգել է ճիշտ և իրավաչափ հետևության` արդյունքում կայացնելով օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալին վերագրվող արարքը որակված է ճիշտ, իսկ նշանակված պատիժը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ և 61-րդ հոդվածների իրավական դրույթներին:
Անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ»:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարտավոր են քաղաքացիական հայցվորի կամ նրա ներկայացուցչի կամ սեփական նախաձեռնությամբ միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու քաղաքացիական հայցը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 163-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»:
Վերը նշվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Տվյալ դեպքում, տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացվել է 2.972.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցի պահանջ, որը Դատարանը բավարարել է մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, իսկ մնացած մասը թողնվել է առանց քննության, նկատի ունենալով, որ Ս.Իգիթյանի կողմից այն մասը հիմնավորող ոչ մի փաստական տվյալ չի ներկայացվել:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Դատարանը` քննության առնելով Ս.Իգիթյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցի պահանջը, իրավացիորեն գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս, ուստի պաշտպանի ներկայացրած բողոքի պահանջը` քաղ. հայցի մասով, բավարարելու հիմքեր առկա չեն:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրության արդյունքում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանելու, քաղաքացիական հայցը ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Գործ Հ. ԵԱՔԴ/0051/01/16
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Քարտուղարությամբ` Ա.Ջուլհակյանի
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
պաշտպան` Գ.Քալաշյանի
մեղադրող` Հ.Խալաթյանի
ամբաստանյալ` Է.Մանյանի տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի
տուժողի իրավահաջորդ ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի
Երևան 29.08.2016թ
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Դատարան) 01.07.2016թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60116015 քրեական գործը:
24.03.2016թ. Էլմիրա Մանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի Դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, Երևանի «էլեկտրատրանսպորտ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված «Շկոդա TR 14» մակեիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով, Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն` դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ։
24.03.2016թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Էլմիրա Մանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
02.04.2016թ. թիվ 60116015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Մանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ուղղարկվել է Դատարանը:
Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճռով Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարվել է մասնակի և որոշվել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Որոշվել է որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Որոշվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան՝ Գ.Քալաշյանը։
2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործը քննված է թերություններով և այն հնարավոր չէ լրացնել դատաքննությամբ: Գործի նյութերի` ապացույցների և եզրակացությունների միջև առկա են մեծ հակասություններ և այդ նկատառումներից ելնելով, պաշտպանը առաջարկել է Դատարանին գործը ուղղարկել նոր քննության կամ կայացնել արդարացման դատավճիռ, սակայն Դատարանը չունենալով բավարար ապացույցներ, այնուամենայնիվ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ:
Դատարանը իր վճռում նշել է, թե իբր իի պաշտպանյալը ոչինչ չի ձեռնարկել վրաերթի ենթարկվածներին օգնելու համար, սակայն նախաքննության կողմից ներկայացված ոչ լիարժեք տեսաերիզում, թեկուզ աղոտ, բայց երևում է, թե ինչպես է իր պաշտպանյալը մոտեցել տուժող Սեդա Ստեփանյանին ջրի շշով:
Նախաքննության մարմինը ներկայացրել է միայն «Պարկինգ Սիթի» ՍՊԸ-ի տեսաերիզը, այն դեպքում, երբ շրջապատում առկա են եղել բազմաթիվ տեսանկարահանող սարքեր։ Եթե հնարավոր չէ ապացուցել, որ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ բախումից, ապա ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 104-րդ հոդվածով, նախաքննության մարմինը այլ ճանապարհ պետք է փնտրեր` ապացուցելու նրա մեղավորությունը կատարված վրաերթի մեջ: Սակայն նախաքննության մարմինը և մեղադրողը նշված փաստի հաստատումը ցանկանում էին դնել պաշտպանական կողմի վրա, դրանով իսկ խախտելով ամբաստանյալի` ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված իրավունքները։
Պաշտպանը նշել է նաև, որ մեղադրող կողմի ներկայացրած տեսագրությունը և դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փարձաքննությամբ ապացուցվում է, որ իր վստահորդը իրեն ամրացված «Շկոդա» մակնիշի տրոլեյբուսով հարվածել է ոմն մարմնեղ կնոջ, ով Դատարանում հանդես եկավ որպես Սեդա Ստեփանյան, իսկ 29.12.2015թ. թիվ 2413/հ դատաբժշկական եզրակացության և 16.03.2016 թվականի թիվ 014001615 դատահետքաբանական եզրակացության մեջ նշվում է Սեդա Սեդրակյանը և չկա տող անգամ, որ իմ պաշտպանյալը հարվածել է հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանին։ Դատաբժշկական թիվ 1415 փորձաքննության արձանագրությունում նշված է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել կոշտ հարվածի հետևանքով, այլ ոչ թե վրաերթի կամ իմ պաշտպանյալի վարած տրոլեյբուսի հետ բախման հետևանքով: Նշվածը ապացուցվում է նաև 16.03.2016թ. թիվ 014001615 դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ։
Վերոգրյալ համալիր փորձաքննության եզրակացության մեջ նշված է «հնարավոր է» «կարող էր» արտահայտությունները: Բացի այդ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանը չի շփվել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ, եթե շփվեր, նրա կամ տրոլեյբուսի վրա կլինեին ներկանյութի, քսայուղերի հետքեր և հակառակը` Հասմիկ Ւգիթյանի հագուստի հետքեր տրոլեյբուսի վրա: Նման հետքերի բացակայությունը հաստատում է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահվան և Է.Մանյանի գործողությունների մեջ բացակայում է պատճառական կապը։
Վթարի պահին, դեպքի վայրում բացի Սեդա Սեդրակյանի ամուսնուց եղել են բազմաթիվ վկաներ, սակայն նրանցից ոչ մեկը չի հարցաքննվել, այն դեպքում, երբ և վկան և տուժողի ներկայացուցիչները տալիս էին բազմաթիվ անձանց անուններ, ովքեր անմիջական ականատես են եղել դեպքին և զբաղվել են առևտրով Հ.Իգիթյանի, վկայի և նրա ամուսնու հետ: Դատարանը անհրաժեշտ չի գտել պարզելու նշված հանգամանքները և չունենալով բավարար ապացույցներ դատապարտել է իր պաշտպանյալին:
Եվ քրեական գործով և դատավճռով, մեկ բառ անգամ չկա այն մասին, որ Է.Մանյանը և վկան կոպիտ կերպով խախտել են ճանապարհային երթևեկության կանոնները, ստեղծել վթարային վիճակ շարժվող տրանսպորտային միջոցների համար: Ստացվում է Դատարանը իր վճռով խրախուսել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումները և մեր ժողովրդի մոտ ձևավորվել է այն կարծիքը, որ ինչ խախտում էլ անեն հետիոտները, միևնույնն է մեղավորը վարորդներն են, նման վճիռները չեն նպաստում հանցագործությունների կանխարգելակմաը և նախադեպ են հանցագործությունների ավելացման համար:
Պաշտպանը գտել է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվեր առանց քննության, քանի որ չի ապացուցվել իր պաշտպանյալի մեղքը կատարված հանցագործության մեջ: Թույլատրելի չէ ամբաստանյալից բռնագանձել գումար, երբ հայտնի չէ հանգուցյալի մահվան բուն պատճառը կամ գումարի չափը որոշել մոտավորապես` չունենալով իրավահաստատող փաստաթղթեր:
Վերոգրյալ հանգամանքները վկայում են այն մասին, որ Դատարանը բազմկողմանի, օբեկտիվ և խորացված դատաքննություն չի կատարել, հաշվի չի առել գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները, ղեկավարվել է իր հայեցողությամբ և վճիռ է կայացրել ենթադրություններով , դրանով իսկ խախտելով ՀՀ քր. օր-ի, քր. դատ. օր-ի, ՀՀ Սահմանադրության և Եվրոպական կոնվենցիայի մի շարք իրավական դրույթներ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, պաշտպանը խնդրել է ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանել Դատարանի դատավճիռը, կարճել դատական ակտը կամ դրա մի մասը, ամբողջությամբ առանց քննության թողնել քաղաքացիական հայցը։
3. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանական կողմի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված:
2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս:
3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե`
դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա.
այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար.
դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին:
4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները:»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն/.../»
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
Դատարանը` «ապացույցների հետազոտման և գնահատման» բաժնում նշել է հետևյալը.
«/.../ Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային:
Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է:
Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի:
Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում:
Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել:
Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել: Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ :
Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել:
-Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն:
Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է:
Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից:
Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին:
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին:
-Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին:
-ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի:
-<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում»։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 08.05.2013թ. թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները հիմնավորվել են տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի, վկա` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքների, ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրության, տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրության, <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրության, տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտի, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608, դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415, դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությունների, իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի, <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագրի օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի ուսումնասիրությամբ:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը, ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և դրանք դնելով ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում, հանգել է ճիշտ և իրավաչափ հետևության` արդյունքում կայացնելով օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալին վերագրվող արարքը որակված է ճիշտ, իսկ նշանակված պատիժը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ և 61-րդ հոդվածների իրավական դրույթներին:
Անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1.Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
«1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ»:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարտավոր են քաղաքացիական հայցվորի կամ նրա ներկայացուցչի կամ սեփական նախաձեռնությամբ միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու քաղաքացիական հայցը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 163-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»:
Վերը նշվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Տվյալ դեպքում, տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացվել է 2.972.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցի պահանջ, որը Դատարանը բավարարել է մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, իսկ մնացած մասը թողնվել է առանց քննության, նկատի ունենալով, որ Ս.Իգիթյանի կողմից այն մասը հիմնավորող ոչ մի փաստական տվյալ չի ներկայացվել:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Դատարանը` քննության առնելով Ս.Իգիթյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցի պահանջը, իրավացիորեն գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս, ուստի պաշտպանի ներկայացրած բողոքի պահանջը` քաղ. հայցի մասով, բավարարելու հիմքեր առկա չեն:
Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրության արդյունքում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանելու, քաղաքացիական հայցը ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0051/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Հ.Խալաթյանի
պաշտպան` Գ.Քալաշյանի
տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հուլիսի 1-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Վասիլի Մանյանի, 1952 թվականի մայիսի 30-ին, Ալավերդի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում, որպես տրոլեյբուսի վարորդ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Շոպրոնի 3-րդ նրբանցքի 16-րդ շենքի 13-րդ բնակարանում:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60116015 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ թիվ 60116015 քրեական գործի շրջանակներում Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ և հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Այսպիսով, էլմիրա Վասիլի Մանյանը խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և նրան անզգուշությամբ պատճառել է մահ, այսինքն՝ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Ամբաստանյալ էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի ապրիլի 1-ին Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ թիվ 60116015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0051/01/16 համարը:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Էլմիրա Վասիլի Մանյանը 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով.
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճա¬նաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային:
Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ
Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է:
Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի:
Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում:
Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել:
Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել : Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ :
Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն:
Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է:
Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից:
Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին:
-Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին:
-ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի:
-<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածներով (համապատասխան մասով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Քալաշյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Է.Մանյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Պնդում է, որ տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում:
Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերթից մահացել է:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին հիշյալ տարածքում մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
-Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
-Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
-Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
-Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
-Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
-Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան:
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Էլմիրա Վասիլի Մանյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը 3 /երեք/ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական` հարևանասեր է, բարի, խղճով և աշխատասեր,ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը, աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիանով նախատեսված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից պատիժը կրելու հարցը քննարկելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշպանվող շահը, մասնավորապես այն, որ Է.Մանյանի կողմից կատարած հանցագործությունը դասվում է հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստիև դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
(…):
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը:
Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը:
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանն որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնաս խնդրել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից բռնագանձել 2.972.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր յոթանասուներկու հազար/ ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը պետք է բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի պետք է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատարանն անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացված մնացած քաղ. հայցին, արձանագրում է, որ տուժողի իրավահաջորդի կողմից նշված հանգամանքները հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ դատարան չի ներկայացվել, ուստի և այդ մասով քաղ. հայցը պետք է թողնել առանց քննության` վերջինիս իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-5-րդ և 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը պետք է թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Հ.Խալաթյանի
պաշտպան` Գ.Քալաշյանի
տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի
տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հուլիսի 1-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Վասիլի Մանյանի, 1952 թվականի մայիսի 30-ին, Ալավերդի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում, որպես տրոլեյբուսի վարորդ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Շոպրոնի 3-րդ նրբանցքի 16-րդ շենքի 13-րդ բնակարանում:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60116015 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ թիվ 60116015 քրեական գործի շրջանակներում Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ և հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Այսպիսով, էլմիրա Վասիլի Մանյանը խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և նրան անզգուշությամբ պատճառել է մահ, այսինքն՝ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք:
Ամբաստանյալ էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի ապրիլի 1-ին Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ թիվ 60116015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0051/01/16 համարը:
2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Էլմիրա Վասիլի Մանյանը 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով.
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճա¬նաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային:
Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ
Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է:
Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի:
Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում:
Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել:
Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել : Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ :
Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն:
Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է:
Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից:
Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին:
-Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին:
-ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի:
-<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածներով (համապատասխան մասով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Քալաշյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Է.Մանյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է:
Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Պնդում է, որ տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում:
Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերթից մահացել է:
Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին հիշյալ տարածքում մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել:
-Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք:
-Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է:
-Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին:
Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում:
Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց:
Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում:
-Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել:
-Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
<<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց:
-Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան:
Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով:
<<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Էլմիրա Վասիլի Մանյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը 3 /երեք/ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական` հարևանասեր է, բարի, խղճով և աշխատասեր,ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը, աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիանով նախատեսված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից պատիժը կրելու հարցը քննարկելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշպանվող շահը, մասնավորապես այն, որ Է.Մանյանի կողմից կատարած հանցագործությունը դասվում է հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստիև դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
(…):
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը:
Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը:
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանն որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնաս խնդրել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից բռնագանձել 2.972.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր յոթանասուներկու հազար/ ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը պետք է բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի պետք է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատարանն անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացված մնացած քաղ. հայցին, արձանագրում է, որ տուժողի իրավահաջորդի կողմից նշված հանգամանքները հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ դատարան չի ներկայացվել, ուստի և այդ մասով քաղ. հայցը պետք է թողնել առանց քննության` վերջինիս իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-5-րդ և 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը պետք է թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ
Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով:
Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0051/01/16
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 02-04-2016 |
|---|---|
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 60116015 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Էլմիրա Մանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին> ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Հասմիկ Իգիթյանին և անզգուշությամբ պատճառել է մահ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հայրանուն | Վասիլ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Էլմիրա Մանյանի անձնագիրը` կցված քրեական գործին |
| Վիճակագրական տողի համարը | 8.28 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 02-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 04-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 06-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժողի իրավահաջորդ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սեդա |
| Ազգանուն | Ստեփանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սաթենիկ |
| Ազգանուն | Իգիթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Քալաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Խալաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 6 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 09:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 01-07-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 01-07-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Լրացուցիչ պատիժ | Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործողությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկել |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0051/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ Դատավոր` Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ մեղադրող` Հ.Խալաթյանի պաշտպան` Գ.Քալաշյանի տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի տուժողի իրավահաջորդի ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հուլիսի 1-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Վասիլի Մանյանի, 1952 թվականի մայիսի 30-ին, Ալավերդի քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, աշխատում է <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում, որպես տրոլեյբուսի վարորդ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Շոպրոնի 3-րդ նրբանցքի 16-րդ շենքի 13-րդ բնակարանում: Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել: 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 60116015 քրեական գործը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Ճանճապանյանի 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ թիվ 60116015 քրեական գործի շրջանակներում Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ և հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ: Այսպիսով, էլմիրա Վասիլի Մանյանը խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, ինչի հետևանքով վրաերթի է ենթարկել Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և նրան անզգուշությամբ պատճառել է մահ, այսինքն՝ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք: Ամբաստանյալ էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ 2016 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2016 թվականի ապրիլի 1-ին Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ թիվ 60116015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0051/01/16 համարը: 2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս խախտել է ճանապարհային երթևեկության կանոնները, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում. Էլմիրա Վասիլի Մանյանը 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Մաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով. Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճա¬նաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային: Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է: Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի: Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել: /դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես. -Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում: Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել: Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել : Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ : Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է: Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն: Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է: Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից: Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց: Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում: Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց: Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով: <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին: -Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին: -ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա: -ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը: -ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի: -<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը: /դատական նիստի արձանագրություն/ Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում: 3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող՝ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը վարելիս ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որը անզգուշությամբ առաջացրել է Հ.Իգիթյանի մահը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածներով (համապատասխան մասով): Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները: Անդրադառնալով պաշտպան Գ.Քալաշյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Է.Մանյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. -վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի դատաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է: Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Պնդում է, որ տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերթից մահացել է: Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին հիշյալ տարածքում մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել: -Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք: -Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է: -Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին: Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում: Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց: Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում: -Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել: -Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց: -Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով: <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Էլմիրա Վասիլի Մանյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը 3 /երեք/ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական` հարևանասեր է, բարի, խղճով և աշխատասեր,ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը, աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիանով նախատեսված 1 /մեկ/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում: Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից պատիժը կրելու հարցը քննարկելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշպանվող շահը, մասնավորապես այն, որ Է.Մանյանի կողմից կատարած հանցագործությունը դասվում է հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքին, ուստիև դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը: Քննարկելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: 2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով: (...): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն` 1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ: 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար: (…): Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով: Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության: Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը: Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…): (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը: Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը: Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ: Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են` ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը. բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը, գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը: Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով: Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման` ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը, գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/: Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանն որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնաս խնդրել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից բռնագանձել 2.972.000 /երկու միլիոն ինը հարյուր յոթանասուներկու հազար/ ՀՀ դրամ գումար: Դատարանը գտնում է, որ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը պետք է բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի պետք է բռնագանձել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում: Դատարանն անդրադառնալով տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացված մնացած քաղ. հայցին, արձանագրում է, որ տուժողի իրավահաջորդի կողմից նշված հանգամանքները հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ դատարան չի ներկայացվել, ուստի և այդ մասով քաղ. հայցը պետք է թողնել առանց քննության` վերջինիս իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան: Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը: Ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-5-րդ և 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը: Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը պետք է թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը: Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը ՎՃՌԵՑ Էլմիրա Վասիլի Մանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով: Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ: Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան: Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 01-07-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 05-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 151, 151 |
| Գործին կից նյութերը | Է. Մանյանի անձնագիրը: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 08-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 151, 151 |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալ Էլմիրա Մանյանի անձնագիրը |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 28-07-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 08-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 151, 151 |
| Գործին կից նյութերը | մեղադրյալ Էլմիրա Մանյանի անձնագիրը |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-16836/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 15-02-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 17-02-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 06-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 151, 151, 188 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 09-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 151, 151, 188 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0051/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 27-07-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 27-07-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Քալաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Էլմիրա Մանյան Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողւջությամբ կամ մասնակի բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Էլմիրա Վասիլի Մանյանի /ՀՀ քր օր-ի 242 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 1 տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 01.07.2016թ. դատավճիռը , կարճել դատական ակտըկամ դրա մի մասը , ամբողջությամբ առանց քննության թողնել քաղաքացիական հայցը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 10-08-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 10-08-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 22-08-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-08-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Գործ Հ. ԵԱՔԴ/0051/01/16 ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՆԱԽԱԳԱՀՈՒԹՅԱՄԲ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Քարտուղարությամբ` Ա.Ջուլհակյանի ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` պաշտպան` Գ.Քալաշյանի մեղադրող` Հ.Խալաթյանի ամբաստանյալ` Է.Մանյանի տուժողի իրավահաջորդ` Ս.Իգիթյանի տուժողի իրավահաջորդ ներկայացուցիչ` Թ.Պողոսյանի Երևան 29.08.2016թ դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Դատարան) 01.07.2016թ. դատավճռի դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները. 23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60116015 քրեական գործը: 24.03.2016թ. Էլմիրա Մանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի Դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 07:40-ի սահմաններում, Երևանի «էլեկտրատրանսպորտ» ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված «Շկոդա TR 14» մակեիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայով, Տիգրանյան փողոցի կողմից Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ։ Հասնելով Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածին, խախտել է ՃԵԿ-ի 67 կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջները, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, ժամանակին միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտնագավոր գոտուց, այլ շեղել է ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն` դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկել հետիոտներ` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանին ու Հասմիկ Սաշայի Իգիթյանին և վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է մահ։ 24.03.2016թ. նախաքննության մարմնի որոշմամբ Էլմիրա Մանյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին: 02.04.2016թ. թիվ 60116015 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էլմիրա Մանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ուղղարկվել է Դատարանը: Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճռով Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով: Էլմիրա Վասիլի Մանյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Էլմիրա Վասիլի Մանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ: Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի քաղ. հայցը բավարարվել է մասնակի և որոշվել է ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի բռնագանձել 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանին իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան: Որոշվել է որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատաավտոտեխնիկական N0 01391608, N0 07531608, դատահետքաբանական Հմ` 01401602 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`243.600 (երկու հարյուր քառասուներեք հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը: Որոշվել է դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը ի պահ հանձնված <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսը թողնել <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերության տնօրինությանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող Սեդա Ստեփանյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ Հասմիկ Իգիթյանի հագուստները վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Իգիթյանի տնօրինությանը: Դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել պաշտպան՝ Գ.Քալաշյանը։ 2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Պաշտպանը նշել է, որ սույն քրեական գործը քննված է թերություններով և այն հնարավոր չէ լրացնել դատաքննությամբ: Գործի նյութերի` ապացույցների և եզրակացությունների միջև առկա են մեծ հակասություններ և այդ նկատառումներից ելնելով, պաշտպանը առաջարկել է Դատարանին գործը ուղղարկել նոր քննության կամ կայացնել արդարացման դատավճիռ, սակայն Դատարանը չունենալով բավարար ապացույցներ, այնուամենայնիվ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ: Դատարանը իր վճռում նշել է, թե իբր իի պաշտպանյալը ոչինչ չի ձեռնարկել վրաերթի ենթարկվածներին օգնելու համար, սակայն նախաքննության կողմից ներկայացված ոչ լիարժեք տեսաերիզում, թեկուզ աղոտ, բայց երևում է, թե ինչպես է իր պաշտպանյալը մոտեցել տուժող Սեդա Ստեփանյանին ջրի շշով: Նախաքննության մարմինը ներկայացրել է միայն «Պարկինգ Սիթի» ՍՊԸ-ի տեսաերիզը, այն դեպքում, երբ շրջապատում առկա են եղել բազմաթիվ տեսանկարահանող սարքեր։ Եթե հնարավոր չէ ապացուցել, որ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ բախումից, ապա ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 104-րդ հոդվածով, նախաքննության մարմինը այլ ճանապարհ պետք է փնտրեր` ապացուցելու նրա մեղավորությունը կատարված վրաերթի մեջ: Սակայն նախաքննության մարմինը և մեղադրողը նշված փաստի հաստատումը ցանկանում էին դնել պաշտպանական կողմի վրա, դրանով իսկ խախտելով ամբաստանյալի` ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված իրավունքները։ Պաշտպանը նշել է նաև, որ մեղադրող կողմի ներկայացրած տեսագրությունը և դատահետքաբանական և դատաբժշկական համալիր փարձաքննությամբ ապացուցվում է, որ իր վստահորդը իրեն ամրացված «Շկոդա» մակնիշի տրոլեյբուսով հարվածել է ոմն մարմնեղ կնոջ, ով Դատարանում հանդես եկավ որպես Սեդա Ստեփանյան, իսկ 29.12.2015թ. թիվ 2413/հ դատաբժշկական եզրակացության և 16.03.2016 թվականի թիվ 014001615 դատահետքաբանական եզրակացության մեջ նշվում է Սեդա Սեդրակյանը և չկա տող անգամ, որ իմ պաշտպանյալը հարվածել է հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանին։ Դատաբժշկական թիվ 1415 փորձաքննության արձանագրությունում նշված է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահը վրա է հասել կոշտ հարվածի հետևանքով, այլ ոչ թե վրաերթի կամ իմ պաշտպանյալի վարած տրոլեյբուսի հետ բախման հետևանքով: Նշվածը ապացուցվում է նաև 16.03.2016թ. թիվ 014001615 դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության եզրակացությամբ։ Վերոգրյալ համալիր փորձաքննության եզրակացության մեջ նշված է «հնարավոր է» «կարող էր» արտահայտությունները: Բացի այդ հանգուցյալ Հասմիկ Իգիթյանը չի շփվել Է.Մանյանի վարած տրոլեյբուսի հետ, եթե շփվեր, նրա կամ տրոլեյբուսի վրա կլինեին ներկանյութի, քսայուղերի հետքեր և հակառակը` Հասմիկ Ւգիթյանի հագուստի հետքեր տրոլեյբուսի վրա: Նման հետքերի բացակայությունը հաստատում է, որ Հասմիկ Իգիթյանի մահվան և Է.Մանյանի գործողությունների մեջ բացակայում է պատճառական կապը։ Վթարի պահին, դեպքի վայրում բացի Սեդա Սեդրակյանի ամուսնուց եղել են բազմաթիվ վկաներ, սակայն նրանցից ոչ մեկը չի հարցաքննվել, այն դեպքում, երբ և վկան և տուժողի ներկայացուցիչները տալիս էին բազմաթիվ անձանց անուններ, ովքեր անմիջական ականատես են եղել դեպքին և զբաղվել են առևտրով Հ.Իգիթյանի, վկայի և նրա ամուսնու հետ: Դատարանը անհրաժեշտ չի գտել պարզելու նշված հանգամանքները և չունենալով բավարար ապացույցներ դատապարտել է իր պաշտպանյալին: Եվ քրեական գործով և դատավճռով, մեկ բառ անգամ չկա այն մասին, որ Է.Մանյանը և վկան կոպիտ կերպով խախտել են ճանապարհային երթևեկության կանոնները, ստեղծել վթարային վիճակ շարժվող տրանսպորտային միջոցների համար: Ստացվում է Դատարանը իր վճռով խրախուսել է ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումները և մեր ժողովրդի մոտ ձևավորվել է այն կարծիքը, որ ինչ խախտում էլ անեն հետիոտները, միևնույնն է մեղավորը վարորդներն են, նման վճիռները չեն նպաստում հանցագործությունների կանխարգելակմաը և նախադեպ են հանցագործությունների ավելացման համար: Պաշտպանը գտել է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է թողնվեր առանց քննության, քանի որ չի ապացուցվել իր պաշտպանյալի մեղքը կատարված հանցագործության մեջ: Թույլատրելի չէ ամբաստանյալից բռնագանձել գումար, երբ հայտնի չէ հանգուցյալի մահվան բուն պատճառը կամ գումարի չափը որոշել մոտավորապես` չունենալով իրավահաստատող փաստաթղթեր: Վերոգրյալ հանգամանքները վկայում են այն մասին, որ Դատարանը բազմկողմանի, օբեկտիվ և խորացված դատաքննություն չի կատարել, հաշվի չի առել գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները, ղեկավարվել է իր հայեցողությամբ և վճիռ է կայացրել ենթադրություններով , դրանով իսկ խախտելով ՀՀ քր. օր-ի, քր. դատ. օր-ի, ՀՀ Սահմանադրության և Եվրոպական կոնվենցիայի մի շարք իրավական դրույթներ: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, պաշտպանը խնդրել է ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանել Դատարանի դատավճիռը, կարճել դատական ակտը կամ դրա մի մասը, ամբողջությամբ առանց քննության թողնել քաղաքացիական հայցը։ 3. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` դրա հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով պաշտպանական կողմի պատճառաբանությունները, ինչպես նաև վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ հանգում է հետևության, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Դատարանի վիճարկվող դատական ակտը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: 2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի օրինական և հիմնավորված: 2. Դատարանի դատավճիռն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, սույն օրենսգրքի և այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են տվյալ քրեական գործը լուծելիս: 3. Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե` դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա. այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար. դատարանի կողմից հաստատված ճանաչված հանգամանքները համապատասխանում են դատարանում հետազոտված ապացույցներին: 4. Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված: Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները:» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն/.../» ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»: Դատարանը` «ապացույցների հետազոտման և գնահատման» բաժնում նշել է հետևյալը. «/.../ Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Էլմիրա Վասիլի Մանյանը, դատաքննության ընթացքում ցուցմունք տալով իրեն մեղավոր չճանաչեց: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ի առավոտյան <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲ ընկերությանը պատկանող, իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով կանգնած է եղել շուկայի կանգառում, քանի որ այդ ժամանակ թեպետ քիչ, սակայն ուղևորներ են լինում: Այդ ընթացքում շուրջ 8-10 մարդիկ են կանգնած եղել, սակայն չի հիշում կանգառից ուղևոր բարձրացել է, թե իջել, հստակ հիշում է, որ շարժ եղել է: Այնուհետև իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով շարժվելով չի նկատել Սեդային և Հասմիկին, քանի որ դիմացն է նայել: Հարվածի ձայն լսելուց հետո նայել է հայլիներին, ապա իջնելով տեսել է, որ մեքենայի դիմային աջ թարթիչը վնասվել է,քանի որ հիշյալ հատվածով է կպել Սեդային: Վերջինիս հետևի անվադողի մոտ էր ընկած և նրա մոտ այլ անձ չի եղել: Երբ մոտեցել է Սեդային, վերջինիս ամուսինը նրան բարձացնում էր գետնից: Մեքենայից ջուր է բերել և տվել Սեդային: Հարվածելուց հետո միայն Սեդային է տեսել: Գիտակցում է, որ Սեդային հարվածել է, սակայն պնդում է, որ Հասմիկին չի հարվածել: Հասմիկին դեպքից հետո օգնություն չի ցուցաբերել, քանի որ արդեն մահացել է: Դեպքի նախորդող պահերին իր տրոլեբուսի աջ և ձախ կողմերով մեքենա չի անցել: Իր դիմացի տեսադաշտը բաց է եղել, պարզ և տեսանելի: Կողմերի հարցերին պատասխանելով Էլմիրա Մանյանը ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ պնդում է, որ հարվածել է Սեդային` ով հարվածից հետո տրոլեբուսի հետևի անիվի մոտ էր ընկած, իսկ Հասմիկին` ով ընկած էր մայթին, չի հարվածել, նա ուղղակի քայլելուց ընկել է, սակայն այդ ամենը չի տեսել: Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի կողմից բերված պատճառաբանություններն անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես. -Տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Հ.Իգիթյանն իր քույն է, ով աշխատում էր Կոմիտասի շուկայում: 2015թ դեկտեմբերի 23-ին հեռախոսով զանգել և հայտնել են, որ Հ.Իգիթյանը ավտովթարի հետևանքով մահացել է, որից հետո ամուսինը գնացել է դեպքի վայր և տեսել նրան արդեն իսկ մահացած վիճակում: Անձամբ Սեդա Ստեփանյանին չի ճանաչում, սակայն տեղյակ է, որ նա իր քրոջ հետ աշխատում է շուկայում և այդ օրը միասին են փողոցը անցել: Ամբաստանյալ Է.Մանյանն իր հետ կոպիտ խոսելով հայտնել է, որ իրեն ամրակցված <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսով երթևեկելիս միայն Սեդային է հարվածել և անգամ ներողություն չի խնդրել: Է.Մանյանը մշտապես հերքել է, որ ինքն է տրոլեյբուսով երթևեկելիս հարվածել Հ.Իգիթյանին, որին որևէ օգնություն չի ցուցաբերել:Իսկ երբ Է.Մանյանին հարցրել են, թե ով իր քրոջը վրաերթի ենթարկել, եթե ոչ նա, ապա վերջինս պատասխանել է, որ քրոջը վրաերթի ենթարկողն ինքը չէ : Դեպքից հետո Ս.Ստեփանյանի հետ չի հանդիպել և այդ կապակցությամբ նրա հետ չի զրուցել: -Վկա Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի պահին ինքը և Հ.Իգիթյանը հատել էին ճանապարհի երթևեկելի 3-րդ ուղղեգոտին, իսկ տրոլեբուսը տեսել է երկրորդ ուղղեգոտին հատելիս: Տեսել են, որ կանգառում մարդ չկա: Հնարավոր է վարորդը կանգառ չի արել և իրենց չի նկատել: Վթարի պահը չի հիշում, միայն հիշում է, որ արդեն ընկած էր և Է.Մանյանը մոտեցել և հարցրել է, թե ինչպես է իրեն զգում: Դրանից հետո գիտակցության է եկել հիվանդանոցում, ապա տեղեկացել, որ Հ.Իգիթյանը մահացել է: Փողոցը հատել են քայլելով՝ շուկայի դիմացի մայթից դեպի շուկայի մայթ, սակայն չի հիշում կողք-կողքի են եղել, թե իրար հետևից:Իրենք անցել էին 3-րդ և 2-րդ ուղղեգոտիները, արդեն իսկ առաջին ուղղեգոտին անցնելիս տրոլեբուսը հարվածել է իրենց: Մինչ հարվածն որևէ ազդանշան չի եղել, որևէ մեքենա չի անցել: Չի հիշում, թե տրոլեբուսից ինչ հեռավորության վրա է գտնվել, բայց հստակ հիշում է, որ տրոլեբուսը կանգառ չի կատարել, եթե կանգառ աներ, իրենց չէր հարվածի: Դեպքից հետո ամբաստանյալի կողմից որևէ նյութական օգնություն չի ստացել, միայն ամբաստանյալի թոռը մեկ անգամ ալցելել է և տեսակցել է իրեն: Պնդում է որ, տրոլեբուսն է իրենց հարվածել, որից հետո գիտակցությունը կորցրել է և գիտակցության գալով տեսել է տրոլեբուսը կանգնած վիճակում: Հ.Իգիթյանին չի տեսել, միայն հիվանդանոցում է իմացել, որ վերջինս վրաերից մահացել է: Հ.Իգիթյանը մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից: Չի հիշում, թե դեպքի վայրում քաղաքացիներն օգնություն ցույց տվել են, թե ոչ, սակայն հիշում է, որ շտապօգնության մեքենայով տեղափոխվել են հիվանդանոց: Պնդում է, որ Հ.Իգիթյանն մահացել է Է.Մանյանի վարած տրոլեբուսի հարվածից, քանի որ դեպքի պահին մեկ այլ տրանսպորտային միջոց չի եղել: Հրապարակված և հետազոտված ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքի վայրը հանդիսանում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 հասցեի առջևի հատվածը, որտեղ ճանապարհը ասֆալտապատ է, չոր, առկա են մայթեր, բաժանարար 4 գծանշումներ: ճանապարհի երթևեկելի մասը ուղիղ է, հարթ և հորիզոնական: Դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի երթևեկելի մասի լայնությունը 12,4 մետր է, որը ընդհատվող բաժանարար գծանշումնեյտվ բաժանված է երեք ուղեգոտիների՝ ձախը և կենտրոնականը 3,7 մետր լայնության, աջ գոտին 5 մետր լայնության: Մայթերի լայնությունը 4,2, 1,4 և 2 մետր են: Դեպքի վայրում բացակայում են ՃԵԿ-ի նշանները: Դեպքի վայրը գտնվում է բնակավայրի սահմաններում: Զննության պահին եղանակը պարզ է, առանց տեղումների: <<Շկողա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի, թիվ 10 երթուղու տրոլեյբուսը գտնվում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի դեպի Դրիբոյեղովի փողոցի կողմը տանող ուեմասում, աջ ճամփեզրից 3,7 մետր և 3,2 մետր հեռավորության վրա, Կոմիտասի 51 շինության եզրային մասից 3,6 մետր հեռավորության վրա: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողմում, հետնամասում, 2,7x0,8 մետր տարածքում, ասֆալտին թափված են պլաստմասի կտորներ: <<Շկոդա>> մակնիշի տրոլեյբուսի աջ կողային մասում, աջ ճամփեզրից 3,3 մետր հեռավորության վրա, 0,3x0,1 մետր տարածքում առկա է հողանման զանգվածի հետք: Հ. Իգիթյանի դիակը գտնվում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեղովի փողոց տանող ուղեմասի աջ ճամփեզրի մոտ, թիվ 51 շինության եզրային մասից գլուխը 0,6 մետր, իսկ ոտքերը` 1,6 մետր հեռավորության վրա, տրոլեյբուսից գլուխը 2,6 մետր, իսկ ոտքերը 3,5 մետր հեռավորության վրա: Հ. Իգիթյանի գլխի տակի հատվածում առկա է արնանման հեղուկի հետք: Հրապարակված և հետազոտված տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ անկյունային հատվածում կան դեֆորմացված, վնասված հատվածներ, առջևի աջ լապտերի և թարթիչի պլաստսասե երեսվածքը կոտրված է: Հրապարակված և հետազոտված տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտով, համաձայն <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ գլխ. ճարտարապետ Ա.Պողոսյանի կողմից 10.01.2011թ. հաստատվել է, որ <<ՇԿՈԴԱ>> մակնիշի 67 տրոլեբուսը, տեխ.անձնագիր 11152, շահագործման է հանձնվել տրոլեբուսի վարորդ Էլմիրա Մանյանին: Հրապարակված և հետազոտված <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի <<ACER>> տեսակի համակարգչի գործաղրմամբ վերարտադրվել է լազերային սկավառակը, որը <<PRINCO BUDGET>> տեսակի է, <<CD-R80>>: Դրանում առկա է մեկ պանակ, որի մեջ առկա են թվով երկու տեսագրությունների ֆայլեր: Վերարտադրելով դրանցից առաջինը` <<komitas trolebus>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից: Տեսագրության 07:50:16-ին երևում է, որ երկու կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտան դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, իսկ նրանցից ավելի արագ քայլով, նույն ուղղությամբ փողոցը հատում է մի տղամարդ և առաջ է ընկնում նրանցից: Տեսագրության 07:50:18-ին երևում է, որ Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի աջ գոտիով տեսախցիկի տեսադաշտ է մուտք գործում տրոլեյբուս, որը դանդաղ ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ: 07:50:23-ին հետիոտն կանայք հատում են Կոմիտասի պողոտայի բաժանարար հոծ գծերը և մուտք են գործում դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս, շարունակում են հատել նշված ուղեմասը նույն տեմպով և ուղղությամբ: 07:50:25-ին տրոլեյբուսը մի պահ կանգնում է: 07:50:26-ին տրոլեյբուսը վերսկսում է ընթացքը և ընթանում է Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ` փոքր ինչ ձախ մանևրելով և արագություն զարգացնելով: Այդ ընթացքում մի պահ տրոլեյբուսը փակում է տեսախցիկի տեսադաշտը և փողոցը հատող կանայք չեն երևում: 07:50:30-ին երևում է, որ տրոլեյբուսի առջևի աջ մասից շպրտվում և գետնին են ընկնում կանայք, իսկ տրոլեյբուսը փոքր-ինչ առաջ գնալով` կանգնում է մասամբ աջ` կետրոնական գոտում: Վերարտադրելով դրանցից երկրորդ ֆայլը` <<komitas trolebus2>> գրառումով, երևում է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի թիվ 51 շենքի առջևի հատվածը, տեսանկարահանումը կատարված է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի կողմից, սակայն ավելի առաջ` Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ, տեղադրված տեսախցիկի կողմից: Տեսագրության 07:50:23-ին երևում է, որ մի տղամարդ հատում է Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասը դեպի Տիգրանյան փողոց տանող ուղեմասի կողմից, որը այդ պահին գտնվում է դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ և կենտրոնական գոտիների բաժանարար գծերի հատվածում: 07:50:26-ին երևում է, որ այդ տղամարդու հետևից հանգիստ քայլով, ուղիղ անկյան տակ, նույն ուղղությամբ երթևեկելի մասը հատում են երկու կանայք, որոնք այդ պահին գտնվում են Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմասի ձախ գոտում: 07:50:32-ին երևում է, որ նշված կանայք նույն տեմպով և ուղղությամբ հասնում են տվյալ ուղեմասի աջ գոտուն և նույն պահին երևում է, որ տվյալ ուղեմասի մասամբ կենտրոնական գոտով Գրիբոյեդովի փողոցի ուղղությամբ ընթանում է տրոլեյբուս, որը 07:50:30-ին առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկում փողոցը հատող երկու կանանց և նրանք ընկնում են ասֆալտին, իսկ տրոլեյբուսը անցնելով որոշ տարածություն` կանգնում է: Վերջին պահին հետիոտն կանայք նկատում են դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող տրոլեյբուսը, սակայն չեն հասցնում դուրս գալ տրոլեյբուսի ընթացագոտուց: Զննությամբ պարզվել է, որ դեպքի պահին ասֆալտը չոր է, դեռ մթնշաղ է, տեղումներ չկան: Տրոլեյբուսի համարն է 67: Հետիոտն կանանց կողմից Կոմիտասի պողոտայի դեպի Գրիբոյեդովի փողոց տանող ուղեմաս մուտք գործելուց հետո մինչ վրաերթի պահը տևում է 10 վայրկյան: Զննությամբ պարզվել է նաև, որ տրոլեյբուսի վարորդի տեսադաշտը վրաերթին նախորդող պահին ազատ է, դրանից ձախ կամ առաջ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներ չկան: Տրոլեյբուսի հետևի լապտերները դեպքի պահին միացված չեն: Տեսագրությունները ձայնային մաս չեն պարունակում: Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի բանվորական և կայանման արգելակային համակարգերը գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելիություն` տրոլեյբուսի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկառավարելխություն' շարժման ուղղությանը փոխելու առումով, չեն հայնտաբերվել: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի ընթացային մասը` կախոցներն ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ վրաերթը և առաջ բերեին տրոլեյբուսի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայնտաբերվել: Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608 եզրակացությամբ, համաձայն որի <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը հետիոտների նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է և նա իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած ժամանակին միջոցներ չձեռնարկելով իր վարած տրոլեյբուսը կանգնեցնելու կամ դանդաղեցնելու համար այն հաշվով, որպեսզի հետիոտները դուրս գան վտանգավոր գոտուց, այլ շեղելով ուշադրությունը երթևեկությունից, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել <<ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին>> ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի ու ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, ղրանով իսկ պայմանավորել հետիոտների նկատմամբ վրաերթի առաջացումը ինքն իրեն գրվելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: <<Շկոդա TR 14>> մակնիշի 67 համարի տրոլեյբուսի վարորդը, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ուշադրությունը չշեղեր երթևեկությունից ու իրականացներ իր վարած տրոլեյբուսի ընթացքի պատշաճ կառավարում, այն է` իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած, պետք է ժամանակին կատարված արգելակումով իր վարած տրոլեյբուսի խրացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն տար հետիոտներին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց: Հրապարակված և հետազոտված դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կենսականորեն կարևորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարումից՝ փակ, բութ գանգուղեղային վնասվածք ստանսղու հետևանքով, որն էլ գտնվում է ուղղակի պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Սույն հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված՝ աջից վերին կոպի շրջանում արյունազեղման, գլխի մաշկի տակ՝ աջ քունքածոծրակային շրջանում, աջ քունքամկանում արյունազեղումների, գանգի թաղի և հիմի ոսկրերի կոտրվածքների, վեր և ենթակարծրենային արյունահավաքների, ենթաոստանային արյունազեղումների, գլխուղեղի սալջարդի, կետային արյունազեղումների, գլխուղեղի այտուցի առկայություններով, որոնք պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, նման վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ համարվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառող՝ կյանքին վտանգ սպառնացող, իսկ տվյալ դեպքում բերել է մահվան: Փորձաքննության ընթացքում հայտնաբերվել են նաև' քերծվածքներ աջ վերին և ստորին վերջույթների շրջաններում, կողերի երկկողմանի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք ևս պատճառվեկ են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործության հետևանքով, նման մարմնական վնասվածքները կենդանի անձանց մոտ սովորական ընթացքի դեպքում համարվում են առջողջությանը միջին ծանրության վնաս պատճառող, և տվյալ դեպքում չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ մահվան անմիջական պատճառի հետ: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյան մեջ, դատաքիմիական ոաումնասիյտւթյամբ, սպիրտներ չեն հայտնաբերվել: Հ. Իգիթյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է 0 (առաջին) խմբին: Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությամբ, համաձայն որի Հ. Իգիթյանի անդրավարտիքի և կուրտկայի վրա առկա են մեխանիկական վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք կարող էին առաջանալ սահմանափակ մակերեսներով կոշտ առարկաների հետ փոխազդեցությունների մեջ մտնելու և մեխանիկական ձգվածության հետևանքով: <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական վնասվածքներ, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով, հնարավոր է նաև վրաերթի ընթացքում: Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<Շկոդա 14TR>> մակնիշի, 67 համարի տրոլեյբուսը, Հ.Իգիթյանի հագուստները և կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են քրեական գործին, իսկ տրոլեյբուսը ի պահ է հանձնված <<Երևանի էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ին: -Տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի <<«Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամաղրված տեսագրությունները, որպես այլ փաստաթուղթ, ճանաչվել են ապացույց և ղրանք կրող լազերային սկավառակը կցվել է քրեական գործին: -ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա: -ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Է.Մանյանը բնակվում է Շապրոնի 3-րդ նրբանցք, 4 շենք, 13 բնակարանում: Ընտանիքը բաղկացած է հինգ անձից` աղջիկը` Նարինե Մանուկյան, թոռներ` Հրաչիկ Կարապետյանը, Վաչե Կարապետյանը, թոռան կնը` Մելանա Թամոյանը: -ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանին ճանաչում են 15 տարուց ավելի, ապրում են հարևանությամբ: Նա արժանի է մեծ սիրո և հարգանքի,Հարևանասեր, մարդասեր, բարի, խղճով և աշխատասեր անձնավորություն է, ունի 5 հոգանոց ընտանիք: Աշխատում և վայելում է իրեն ճանաչողների սերն ու հարգանքը: Արժանի է ամեն տեսակ գովեստի: -<<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Էլմիրա Մանյանը աշխատում է <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ-ում 1980 թվականից մինչ օրս, ընդհանուր առմամբ համակարգում ունի 33 տարվա աշխատանքային ստաժ, որի ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ և պարտաճանանչ աշխատող, կատարել է իր վրա դրված պարտականությունները, տիրապետում է իր մասնագիտության հմտություններին, նրա կողմից իր մեղքով կատարված որևէ ՃՏ պատահար մինչ այժմ չի գրանցվել: Վայելում է ղեկավարության և աշխատանքային ընկերների սերն ու հարգանքը: Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում»։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 08.05.2013թ. թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ` իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները հիմնավորվել են տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Սաշայի Իգիթյանի, վկա` Սեդա Համբարձումի Ստեփանյանի ցուցմունքների, ճանապարհատրանսպորտային դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրության, տրանսպորտային միջոցի զննության մասին արձանագրության, <<Փարկինգ-Սիթի>> ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրված տեսագրությունները զննելու մասին արձանագրության, տրոլեյբուսի շահագործման հանձնելու մասին ակտի, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 01391608, դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության թիվ 07531608, դիակի դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1415, դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձաքննության թիվ 01401602 եզրակացությունների, իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, տեսագրությունները որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին որոշման, ՀՀ ոստիկանության ԻԿ ձև 8 տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի կողմից տրված տեղեկանքի, ՀՀ Երևան քաղաքի <<ԷԳԱՆ>> համատիրության նախագահի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի, <<Երևանի Էլեկտրատրանսպորտ>> ՓԲԸ ընկերության տնօրենի և աշխ. ներկայացուցչության նախագահի կողմից տրված բնութագրի օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի ուսումնասիրությամբ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը, ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից և դրանք դնելով ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում, հանգել է ճիշտ և իրավաչափ հետևության` արդյունքում կայացնելով օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել նաև, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալին վերագրվող արարքը որակված է ճիշտ, իսկ նշանակված պատիժը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ և 61-րդ հոդվածների իրավական դրույթներին: Անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի մյուս պահանջին` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1.Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` «1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ»: 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածի համաձայն` «Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարտավոր են քաղաքացիական հայցվորի կամ նրա ներկայացուցչի կամ սեփական նախաձեռնությամբ միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու քաղաքացիական հայցը»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 163-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրք 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության»: Վերը նշվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: Տվյալ դեպքում, տուժողի իրավահաջորդ` Սաթենիկ Իգիթյանի կողմից ներկայացվել է 2.972.000 ՀՀ դրամի քաղաքացիական հայցի պահանջ, որը Դատարանը բավարարել է մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամի չափով, իսկ մնացած մասը թողնվել է առանց քննության, նկատի ունենալով, որ Ս.Իգիթյանի կողմից այն մասը հիմնավորող ոչ մի փաստական տվյալ չի ներկայացվել: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Դատարանը` քննության առնելով Ս.Իգիթյանի ներկայացրած քաղաքացիական հայցի պահանջը, իրավացիորեն գտել է, որ այն ենթակա է բավարարման մասնակի` 1.000.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս, ուստի պաշտպանի ներկայացրած բողոքի պահանջը` քաղ. հայցի մասով, բավարարելու հիմքեր առկա չեն: Վերոգրյալ հոդվածների բովանդակային վերլուծության և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրության արդյունքում, Վերաքննիչ քրեական դատարանը գալիս է համոզման, որ Դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել այնպիսի դատական սխալ, որն ազդել է գործի արդյունքի վրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի` որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ամբողջոնթյամբ կամ մասնակի բեկանելու, քաղաքացիական հայցը ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու և բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու օբյեկտիվ հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 01.07.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-08-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 151, 151, 65 |
| Գործին կից նյութեր | կից ամբաստանյալ Է.Մանյանի անձնագիրը |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 13-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 151, 151, 65 |
| Գործին կից նյութերը | կից ամբաստանյալ Է.Մանյանի անձնագիրը |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-26363/16 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0051/01/16
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 28-09-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Գրիգոր |
| Ազգանուն | Քալաշյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Էլմիրա |
| Ազգանուն | Մանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 17-10-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 14-11-2016 |
| Որոշման ամսաթիվ | 31-01-2017 |
| Մակագրվել է | 17-10-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0051/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 14 նոյեմբերի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի և պաշտպան Գ.Քալաշյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Բողոքի հեղինակները փաստարկել են, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը սույն օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի հիմքով ներկայացնելու դեպքում բողոքը բերած անձը պետք է հիմնավորի, որ դրա վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը, մասնավորապես վճռաբեկ բողոքում հիմնավորելով, որ` 1) տարբեր գործերով ստորադաս դատարանների առնվազն երկու դատական ակտում միևնույն նորմը կիրառվել է հակասական մեկնաբանությամբ` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը` կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներով մեկ այլ գործով ստորադաս դատարանի դատական ակտի միևնույն նորմի` իրար հակասող մեկնաբանության վերաբերյալ. 2) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտված` տվյալ նորմի սահմանադրաիրավական բովանդակությանը` կցելով Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշումը և մեջբերելով ստորադաս դատարանի դատական ակտի այն մասը, որը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասին, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի որոշման եզրափակիչ մասի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. 3) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հակասության վերաբերյալ. 4) բողոքարկվող դատական ակտում որևէ նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ տվյալ նորմին տրված մեկնաբանությանը` կցելով այդ դատական ակտերը և մեջբերելով դրանց հակասող մասերը, կատարելով համեմատական վերլուծություն` բողոքարկվող դատական ակտի և նույնանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի դատական ակտի միջև առկա հակասության վերաբերյալ. 5) բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր»։ Մինչդեռ բողոք բերած անձանց կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 2.2-րդ մասի պահանջները չեն պահպանվել։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` «Բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (…) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը»։ Մինչդեռ բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում է բողոքի պատճենը գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը։ Այսինքն, պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «(…) Վճռաբեկ բողոքին կցվում է նաև վճռաբեկ բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)»։ Բողոքի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վճռաբեկ բողոքին կցված չէ դրա էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)։ Այսինքն պահպանված չէ նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ` ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձանց պետք է տրամադրել 7-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի և պաշտպան Գ.Քալաշյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել։ Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալները շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 7-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից։ Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0051/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 31 հունվարի 2017 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման դեմ պաշտպան Գ.Քալաշյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դատավճռով Էլմիրա Վասիլի Մանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 1 (մեկ) տարի ժամկետով` զրկելով վարորդական իրավունքից` 2 (երկու) տարի ժամկետով։ Պաշտպան Գ.Քալաշյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել է` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ամբաստանյալ Է.Մանյանը և պաշտպան Գ.Քալաշյանը։ Վճռաբեկ դատարանը 2016 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ ներկայացված բողոքը վերադարձրել է` տրամադրելով 7-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար։ Պաշտպան Գ.Քալաշյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով ամբողջությամբ բեկանել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դատավճիռը և այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշումը և գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները խախտել են ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ, 18-րդ 35-րդ, 127-րդ, 360-րդ, 365-րդ, 398-րդ հոդվածների, «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ, 25-րդ, 39-րդ հոդվածների պահանջները։ Ըստ բողոքաբերի, բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Էլմիրա Վասիլի Մանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման դեմ պաշտպան Գ.Քալաշյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 24-11-2016 |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 15-11-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 08-02-2017 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 151, 151, 122 թերթ, կից` Էլմիրա Մանյանի անձնագիրը: |