ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԱՔԴ/0038/01/16
30 օգոստոսի 2016թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Տ.ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.05.2016թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2016 թվականի փետրվարի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 1410516 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 1-ին որոշում է կայացվել Արթուր Արամի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2016 թվականի մարտի 9-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.05.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Արթուր Արամի Հովհաննիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի ժամկետով:
Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվվել է 2016 թվականի փետրվարի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն ամբաստանյալ Արթուր Արամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
Վճռվել է նաև.
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված երկաթյա բանալին ոչնչացնել:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.05.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Արամի Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ 2016 թվականի փետրվարի 14-ին ժամը 00-ի սահմաններում հասարակական վայր հանդիսացող Երևան քաղաքի Թբիլիսյան 3/14 բնակելի շենքի մուտքում գտնվելով ալկոհոլային հարբածության վիճակում սեփական անձի կարծեցյալ առավելությունն ու գերակայությունն ընդգծելու մղումով, չնչին պատճառով վիճաբանության մեջ է մտել նույն շենքի բնակիչներ Լենա Խաչատրյանի, Ստեփան Բախտանովի և Աղավնի Մկրտչյանի հետ, բռնության և որպես գենք օգտագործվող առարկայի` մետաղյա ձողի գործադրմամբ և ուրիշի գույքը վնասելով, անտեսելով շենքի բնակիչների վիճաբանությունը դադարեցնելու հորդորները, մեկ անգամ ապտակել է Լենա Խաչատրյանին, բռունցքներով հարվածներ հասցրել Աղավնի Մկրտչյանի մարմնի տարբեր մասերին և մետաղյա ձողով հարվածներ հասցրել Ստեփան Բախտամովի գլխին, որից հետո նույն մետաղյա ձողով հարվածներ հասցնելով և վնասելով 3-րդ և 42-րդ բնակարանների դռները, ուղղակի դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել է հասարակական կարգը՝ շուրջ 15 րոպե բղավել, բարձրաձայն հնչեցրել հայհոյանքներ, խաթարել շենքի բնակիչների անդորրը, վերջիններիս մոտ առաջացնելով տագնապի և վախի զգացում, ինչն արտահայտվել է հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպան Ա.Հակոբյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը։ Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության աոաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 30-ի թիվ ԵԱՔԴ/0038/01/16 դատավճիռը: Իր պաշտպանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և նրա նկատմամբ ագատագրկաման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով որոշակի ժամկետով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արթուր Արամի Հովհաննիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության, արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Արամի Հովհաննիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ խուլիգանությանը դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ, կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, զուգորդվել է բռնություն գործադրելով և ուրիշի գույքը վնասելով, կատարվել է որպես զենք օգտագործվող առարկայի երկաթյա ձողի գռրծադրմամբ, ապացուցված է, նրա արարքը, ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րղ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի։
Դատարանը հղում կատարելով ՀՀ քրեական, օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ հոդվածներին, այնուամենայնիվ կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական, օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված դրույթներին, դատարանը այնուամենայնիվ ճիշտ չի գնահատել Ա. Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Մասնավորապես, դատարանը, իր դատավճռում անդրադառնալով Ա.Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներին, այն է, որ անձը բնութագրվում է դրական, հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ։ Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ա.Հովհաննիսյանը բարի, ազնիվ, պարկեշտ, հարևանների և ընկերների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձնավորություն է: Չնայած այն հանգամանքին որ նա վատառողջ է և նրա խնամքի տակ են գտնվում բազմանդամ ընտանիքը, Ա.Հովհաննիսյանը իր մեջ ուժ է գտնում հարևաններին օգնելու համար, իր բարությամբ և պարկեշտությամբ ձեռք է բերել հարևանների և ընկերների հարգանքն ու վստահությունը, իրեն դրսևորել է, որպես լավ որդի, եղբայր, հայր և ամուսին։ Նրա խնամքին են գտնվում չաշխատող կինը, երկու մանկահասակ երեխաները, վատառողջ ծնողները և եղբայրր, նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխաների առկայությանը, նրա անկեղծորեն զղջալը, տուժողներ Ա.Բախտամովի և Ա.Մկրտչյանի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքը, այնուամենայնիվ դատարանը գտել է, որ վերջինս պատիժ պետք է կրի ազատազրկման ձևով:
Դատարանը գնահատման չի արժանացրել այն հանգամանքը, որ տուժողներ, Ա.Բախտամովի և Ա.Մկրտչյանի կողմից բողոք, պահանջ, չի եղել, քաղ. հայց չի ներկայացվել և, որ վերջիններս դատարանին հայտնել են, որ Ա.Հովհաննիսյանի կողմից անազատության մեջ գտնվելը արդեն բավարար է պատիժ կրելու առումով և խնդրել են, նրան ազատազրկման չդատապարտել:
Այսպիսով, գտել է, որ նման պայմաններում դատարանը կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ և այն ենթակա է փոփոխման մասնավորապես նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով։
Վկայակոչել է ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հողվածը, ՀՀ քրեական դատավարության 62-րղ հոդվածը:
Այսպիսով, դատարանը խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատասխանատվության անձանական, անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, որոնք ամրագրված են նույն օրենսգրքի 8-11-րդ հոդվածներում, իր պաշտպանյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։ Վերը նշված սկզբունքների վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը արատահայտել է իր մի շարք նախադեպային որոշումներում։
Պատժի անհատականացման չափանիշներից աոաջինին հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14)։ Վճռաբեկ դատարանը իր մի շարք որոշումների մեջ անդրադարձել է նաև պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշին, այն է պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին։ Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18֊-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում։
Եթե, դատարանը պաշտպանյալիս մեղավորությունր հիմնավորված է համարել, ապա այնուամենայնիվ պետք է պատշաճ գնահատականի արժանացներ պաշտպանյալիս անձը, գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները և կիրառեր ՀՀ քր. օր. 70-ի հողվածը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հողվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. <(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...)> (տես Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007թվականի հոկտեմբերի 26-իթիվ ՎԲ-192/07որոշումը, Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2008թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը)։ Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-֊րղ հողվածը կիրառելու համար պարտադիր չէ, որպեսզի հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները էականորեն նվազեցնեն արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Դրանք «սովորականե մեղմացնող հանգամանքներ են, կարևորը այն է, որ դրանք բավարար լինեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատիժը կրելու։
Այսպիսով գտել է, որ դատարանը իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որը հակասում է պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին, և չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի անձին։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
< /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/>:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը հաշվի է առել այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Արամի Հովհաննիսյանը կատարել է ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը յոթ տարի է, հանդիսանում է դատվածություն չունեցող անձ: Երևան քաղաքի Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի լիազոր ներկայացուցչի և հարևանների կողմից տրված բնութագրի համաձայն Ա.Հովհաննիսյանը բարի, ազնիվ, պարկեշտ, հարևանների և ընկերների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձնավորություն է: Չնայած այն հանգամանքին, որ նա վատառողջ է և նրա խնամքի տակ են գտնվում բազմանդամ ընտանիքը, Ա.Հովհաննիսյանը իր մեջ ուժ է գտնում հարևաններին օգնելու համար, իր բարությամբ և պարկեշտությամբ ձեռք է բերել հարևանների և ընկերների հարգանքն ու վստահությունը, իրեն դրսևորել է, որպես լավ որդի, եղբայր, հայր և ամուսին: Նրա խնամքին են գտնվում չաշխատող կինը, երկու մանկահասակ երեխաները, վատառողջ ծնողները և եղբայրը: Ամբաստանյալ Արթուր Արամի Հովհաննիսյան ի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխաների առկայությունը, նրա անկեղծորեն զղջալը:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելը:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքը:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ:
Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ արդեն իսկ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Արթուր Արամի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 30.05.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է.


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ