ԵԱՔԴ/0025/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Գ.Մանուկյանի
պաշտպան` Լ.Ավագյանի
տուժողի իրավահաջորդ` Ռ.Հովհաննիսյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի ապրիլի 18-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի, ծնված 1983 թվականի հունվարի 3-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, աշխատում է <<Իմիքս գրուպ>> ՍՊԸ-ում, որպես խանութ-սրահի վարիչի տեղակալ, բնակվում է ք.Երևան, Լեփսիուսի փողոց, շենք 4, բնակարան 10:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչ Գ.Թամոյանի 2015 թվականի փետրվարի 2-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60100915 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության քննիչ Գ.Գալստյանի 2015 թվականի մայիսի 4-ի որոշմամբ թիվ 60100915 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և կատարվել նախաքննություն:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանին 2016 թվականի փետրվարի 15-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2015թ. փետրվարի 2-ին, ժամը 08:00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման <<Օպել>> մակնիշի 24 ՏՏ 214 պ/հ ավտոմեքենան վարել է Երևան քաղաքի Սարկավագի փողոցով՝ Ազատության պողոտայի կողմից դեպի Թբիլիսյան խճուղու ուղղությամբ, աջակողմյան ճամփեզրից մոտ 1 մետր հեռավորությամբ, մոտակա լույսերով, շուրջ 45-50 կմ/ժամ արագությամբ: Հասնելով՝ Սարկավագի փողոցի 85 հասցեի մոտակայքին՝ թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 67 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, այն է՝ իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու պահից սկսած՝ պայմանավորված երթևեկելի մասում իր տեսադաշտում գտնվող հետիոտնի առկայությամբ, ժամանակին չի դիմել արգելակման, իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ այն լրիվ կանգնեցնելու միջոցով հնարավորություն չի տվել հետիոտնին դուրս գալու վտանգավոր գոտուց, որի տեխնիկական հնարավորությունը ունեցել է, այլ շարունակել է երթևեկությունը և ավտոմեքենայի առջևի ձախակողմյան հատվածով վրաերթի է ենթարկել հետիոտն Ռոբերտ Վանուշի Եղիազարյանին, անզգուշությամբ պատճառելով մահ:
Ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի 15-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի մարտի 1-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Լ.Ավագյանը միացավ միջնորդությանը:
Տուժողի իրավահաջորդ Ռ.Հովհաննիսյանը նշեց, որ ամբաստանյալ Լ.Բաբաջանյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված նյութական վնասը հատուցել է, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելն, որն անզգուշությամբ առաջացրել է Ռ.Եղիազարյանի մահը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, <<Ղարս>> համատիրության կառավարչի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Լ.Բաբաջանյանն իրեն դրսևորել է որպես բարեխիղճ, օրինակելի, աշխատասեր անձնավորություն, ունենալով հանդուրժող, համբերատար բնավորություն արժանացել է տարվա լավագույն աշխատող տիտղոսին, սիրվել և գնահատվել է բնակիչների կողմից, հոգատար է, մեծերին հարգող, ազնիվ: Ծառայողական բնութագրի համաձայն Լ.Բաբաջանյանը ծառայության ընթացքում իրեն դրսևորել է որպես բանիմաց, գիտուն, կարգապահ զինվոր, աշխատելով իր մասնագիտական կարողությունների վրա, իր փորձն ու ընդունակությունները հաղորդում է ընկերներին, վայելում է հրամանատարների և ծառայակիցների սերն ու հարգանքը: Մարտական պատրաստության մեջ ձեռք բերած հաջողությունների, օրինակելի կարգապահության, հաղթանակի ու ԼՂՀ պաշտպանության բանակի օրվա, Շուշիի ազատագրման 10-րդ տարելիցի, ՀՕՊ զորքերի կազմավորման 11-րդ տարելիցի կապակցությամբ պարգևատրվել է պատվոգրերով:
Ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետով դիտվում է հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասը կամովին հատուցելը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանը որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով առնելով կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված մեկ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժը՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով վարորդական իրավունքից զրկելով, նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, երիտասարդ տարիքը, դրական բնութագիրը, ծառայության ընթացքում պատվոգրերով պարգևատրված լինելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն, որ տուժող իրավահաջորդ Ռ.Հովհաննիսյանն ամբաստանյալ Լ.Բաբաջանյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը՝ սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ծառայությանը ի պահ հանձնված <<Օպել>> մակնիշի 24 SS 214 պետհամարանիշի ավտեմեքենան պետք է հանձնել Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի տնօրինությանը, Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում գտնվող Ռոբերտ Վանուշի Եղիազարյանի հագուստները և կոշիկները` հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Ռուզաննա Ռազմիկի Հովհաննիսյանի տնօրինությանը, իսկ փորձաքննությամբ հայտնաբերված ներկածածկույթի միկրոմասնիկները` պահել քրեական գործի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 (մեկ) տարի ժամկետով` վարորդական իրավունքից զրկելով 2 (երկու) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության ՃՈ ծառայությանը ի պահ հանձնված <<Օպել>> մակնիշի 24 SS 214 պետհամարանիշի ավտեմեքենան հանձնել Լայերտ Վարդանի Բաբաջանյանի տնօրինությանը, Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում գտնվող Ռոբերտ Վանուշի Եղիազարյանի հագուստները և կոշիկները հանձնել տուժողի իրավահաջորդ Ռուզաննա Ռազմիկի Հովհաննիսյանի տնօրինությանը, իսկ փորձաքննությամբ հայտնաբերված ներկածածկույթի միկրոմասնիկները պահել քրեական գործի հետ միասին` վերջինիս պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ