ԵԱՔԴ/0027/01/16
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը
կարճելու մասին

<<22>> ապրիլի 2016թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան),
նախագահությամբ` դատավոր Ռ. Մխիթարյանի,
քարտուղարությամբ` Հ. Արտաշեսյանի,
մասնակցությամբ` մեղադրող Ա. Առաքելյանի,
տուժող՝ Ս. Մարտիրոսյանի,
ամբաստանյալ Բ.Ավետիսյանի,
պաշտպան Է.Բեգլարյանի,
դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի (ծնվ. 05.11.1992թ, ՀՀ-ում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, դատվածություն չունի, հաշվառման հասցեն` ք.Երևան, Ռուբինյանց 17/1 շենք թիվ 22 բնակարան, փաստացի բնակության հասցեն` ք. Երևան, Անդրանիկի փողոց 145 շենք թիվ 134 բնակարան)` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ռ.Մախմուդյանի 2016 թվականի հունվարի 1-ի որոշմամբ, Երևան քաղաքի բնակիչ Սամվել Վազգենի Մարտիրոսյանի հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնում նախապատրաստված նյութերով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 09100316 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով:
Քննիչի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ գործով տուժող է ճանաչվել Սամվել Վազգենի Մարտիրոսյանը:
Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի նկատմամբ, 2016 թվականի փետրվարի 9-ին կասկածյալի դատավարական կարգավիճակում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2016 թվականի փետրվարի 9-ին Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով:
2016 թվականի փետրվարի 22-ին, հայտարարվել է նախաքննության ավարտը, գործով կազմվել է մեղադրական եզրակացություն, որը հաստատվել է Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ա. Առաքելյանի 2016 թվականի մարտի 1-ի որոշմամբ:
Քրեական գործը՝ հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, 2016 թվականի մարտի 3-ին ուղարկվել է Դատարան՝ ըստ էության քննության առնելու համար:
Դատավորների միջև գործերի բաշխման համակարգչային ծրագրի միջոցով քրեական գործը՝ թիվ ԵԱՔԴ/0027/01/16 համարի ներքո, մակագրվել և 2016 թվականի մարտի 4-ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ռ. Մխիթարյանին:
Նույն օրը՝ 2016 թվականի մարտի 4-ին, քրեական գործն ընդունվել է վարույթ, իսկ 2016 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ՝ նշանակվել է դատական քննության:

Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքները.
2. Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանին գործով մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով՝ մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
<<[Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանը] 2015 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ռուբինյանց փողոցում գտնվող <<Երևան Սիթի>> սուպերմարկետի մոտակայքում ճանապարհահատվածը ազատելու նպատակով վիճաբանել է նույն տարածքում մաքրման աշխատանքներ իրականացնող՝ <<Սանիտեք>> ՍՊԸ-ի բանվոր Սամվել Վազգենի Մարտիրոսյանի հետ, որի ընթացքում ծեծի է ենթարկել վերջինիս՝ դիտավորությամբ մետաղյա ձողով երկու անգամ հարվածել է վերջինիս մեջքին և երկու անգամ էլ ոտքով հարվածել որովայնին՝ պատճառելով ֆիզիկական ցավ և առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ ձախ գոտկային շրջանի քերծվածքների, արյունազեղման ձևով>>:
3. Դատական քննության ընթացքում՝ դատական նիստի նախապատրաստական փուլում, գործով տուժող Սամվել Վազգենի Մարտիրոսյանը դիմում է ներկայացրել հաշտության վերաբերյալ, հայտարարել և պնդել է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի հետ հաշտվել են ու չի ցանկանում, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության:
Ընդ որում, տուժողը նաև պնդել է, որ ամբաստանյալի հետ հաշտվելն իր կամահայտնությունն է՝ առանց կողմնակի ներգործության:
Ամբաստանյալ Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանը ևս հանդես է եկել հաշտության վերաբերյալ հայտարարությամբ և պնդել, որ հաշտությունը փոխադարձ է՝ ինքը նույնպես հաշտվել է տուժողի հետ և ցանկանում է, որ այդ հիմքով դադարեցվի իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը:
Գործով մեղադրողը տուժողի ու ամբաստանյալի կողմից դատական նիստում արված հայտարարությունների կապակցությամբ նշել է, որ իր կարծիքով՝ քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման և քրեական հետապնդումը դադարեցման՝ ամբաստանյալի հետ տուժողի հաշտվելու հիմքով:

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
4. Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ <<Մասնավոր հետապնդման գործեր են հանդիսանում սույն օրենսգրքի 183 հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի (...), 118-րդ հոդվածով, (...) նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման: Հաշտությունը թույլատրվում է մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե.
(...)
5¤ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում տուժողը հաշտվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հետ.
(...)>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի՝ <<Սույն օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի երկրորդ մասում նշված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով վարույթը կարճվում է և փաստվում է քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարում, երբ տուժողը հաշտվում է մեղադրյալի հետ>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` <<Ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը>>:
Ոչ մեծ ծանրության հանցանքի հասկացությունը տրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, որի համաձայն՝ <<Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ, վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի ձևակերպումները, արձանագրել է, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը՝ տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով՝ հանցանք կատարած անձը:
Նույն որոշմամբ՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ՝ հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար՝ այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության (տե՚ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշումը):
Շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 2-3-րդ կետերում արձանագրված փաստական տվյալները՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տուժող Սամվել Վազգենի Մարտիրոսյանի և ամբաստանյալ Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի միջև հաշտությունը կամավոր է և փոխադարձ, որպիսի հանգամանքը՝ տվյալ դեպքում, այլևս բացառում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումն ու այն ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
Անդրադառնալով Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցի հարցին՝ Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով՝ այն պետք է վերացնել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, 36-րդ, 183-րդ և 313-րդ հոդվածներով` Դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Թիվ ԵԱՔԴ/0027/01/16 քրեական գործով ամբաստանյալ Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` տուժողի հետ փոխադարձ հաշտության հիմքով:
Բաբկեն Արմենի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը վերացնել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ