Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0269/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
7.29
Պատասխանող
Հակոբ Ասատրյան
Հակոբ Ասատրյան Մաքսիմ
Հակոբ Ասատրյան
Հակոբ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Արթուր Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մխիթար Պապոյան
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Արթուր Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-05-23 | 12:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-03-24 | 10:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-25 | 16:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-04 | 12:00 | 5 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0269/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«23» մայիսի 2016թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ս.Չիչոյան
Մ.Արղամանյան
Հ.Հակոբյան
Է.Պետրոսյան
Ա.Ղազարյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի (ծնված` 1964 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արարատյան 1-ին զանգվածի 10/3 շենքի 50-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14827115 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Հակոբ Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն արարքի համար, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող «Կոմիտաս» մասնաճյուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքված իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամը վերջինների փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ` «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Էդգար Հովհաննիսյանի, Արթուր Պրոխորյանի, Ռիմա Կիլինյանի և Արտուշ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Հակոբ Ասատրյանի վերաբերյալ թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0269/01/15 համարը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի համաձայն` Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը ստացել է 2016 թվականի մարտի 29-ին:
2016 թվականի ապրիլի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործի քննությունը տեղի է ունեցել արագացված դատաքննության կարգով, որը միջնորդել էր ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը: Մինչև ամբաստանյալի կողմից արագացված կարգ կիրառելու մասին միջնորդություն ներկայացնելը, Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդություն էր ներկայացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով, որի քննությունն Առաջին ատյանի դատարանը հետաձգել էր և անդրադառնալու էր դատավճիռ կայացնելու համար խորհրդակցական սենյակում գտվելու ժամանակ: Դատական վիճաբանությունների ընթացքում պնդել է իր միջնորդությունը և նշել` «եթե դատարանը գտնի, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով (հիմքերով) սույն քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքերը բացակայում են, ապա որոշում կայացնել նշանակել հնարավորին մեղմ պատիժ, իսկ ազատության սահմանափակման հետ կապված պատիժ նշանակելու դեպքում, որոշում կայացնել այն պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Առաջին ատյանի դատարանը սույն քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով կարճելու մասին միջնորդությունը մերժել է հետևյալ պատճառաբանությամբ` «Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը»: Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները և հիմնավորումները չեն բխում գործում առկա և դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական հանգամանքներից: «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանն Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ որևէ բողոք, պահանջ չունի Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ, հաշտվել է վերջինի հետ, որովհետև իրենց հասցված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ անդրադարձ չի կատարել նշված փաստին և չի պատճառաբանել, թե ինչու է մերժում իր կողմից ներկայացված միջնորդությունը: Հակոբ Ասատրյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ, որը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, կատարել է առաջին անգամ, ուստի առկա էին բոլոր փաստերը և պայմանները, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հակոբ Ասատրյանն արարքը կատարել է ֆինանսական ծանր պայմաններից դրդված, սակայն հետագայում գիտակցել է իր սխալը և շտկել այն, ինչի մասին է վկայում նաև «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանում կատարված վերը նշված հայտարարությունը: Հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունք, աջակցել է նախաքննության մարմնին` հանցագործությունը բացահայտելու համար, և լիովին հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Վերը նշվածը հիմք է քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար` գործուն զղջալու հիմքով: Բացի այդ, հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանը հաշտվել է տուժողի հետ և ամբողջությամբ հատուցել է հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը, ուստի սույն քրեական գործով առկա են նաև տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու բոլոր հիմքերը: Այսպիսով` սույն քրեական գործով առկա են բոլոր հիմքերը, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշում:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատարանը, դատախազը, ինչպես նաև դատախազի համաձայնությամբ` քննիչը կարող են հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ և 74-րդ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հանցանք կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները`
- անձն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք,
- հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով,
- աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն,
- հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
Սույն քրեական գործի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերը նշված պարտադիր պայմաններից երկրորդը, այն է` հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով, սույն քրեական գործով առկա չէ, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճմանը և քրեական հետապնդման դադարեցմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դա թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները`
- անձը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք,
- ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է իր 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են`
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև սույն քրեական գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր պայմանները, այնուամենայնիվ, նշված հոդվածով սահմանված կարգով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որպիսի պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ և հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն` հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
«23» մայիսի 2016թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)
Նախագահող դատավոր
դատավորներ
դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպան
Մ.Պապոյան
Ս.Չիչոյան
Մ.Արղամանյան
Հ.Հակոբյան
Է.Պետրոսյան
Ա.Ղազարյան
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի (ծնված` 1964 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արարատյան 1-ին զանգվածի 10/3 շենքի 50-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը`
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14827115 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Հակոբ Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն արարքի համար, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող «Կոմիտաս» մասնաճյուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքված իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամը վերջինների փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ` «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Էդգար Հովհաննիսյանի, Արթուր Պրոխորյանի, Ռիմա Կիլինյանի և Արտուշ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Հակոբ Ասատրյանի վերաբերյալ թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0269/01/15 համարը:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի համաձայն` Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը ստացել է 2016 թվականի մարտի 29-ին:
2016 թվականի ապրիլի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործի քննությունը տեղի է ունեցել արագացված դատաքննության կարգով, որը միջնորդել էր ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը: Մինչև ամբաստանյալի կողմից արագացված կարգ կիրառելու մասին միջնորդություն ներկայացնելը, Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդություն էր ներկայացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով, որի քննությունն Առաջին ատյանի դատարանը հետաձգել էր և անդրադառնալու էր դատավճիռ կայացնելու համար խորհրդակցական սենյակում գտվելու ժամանակ: Դատական վիճաբանությունների ընթացքում պնդել է իր միջնորդությունը և նշել` «եթե դատարանը գտնի, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով (հիմքերով) սույն քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքերը բացակայում են, ապա որոշում կայացնել նշանակել հնարավորին մեղմ պատիժ, իսկ ազատության սահմանափակման հետ կապված պատիժ նշանակելու դեպքում, որոշում կայացնել այն պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Առաջին ատյանի դատարանը սույն քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով կարճելու մասին միջնորդությունը մերժել է հետևյալ պատճառաբանությամբ` «Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը»: Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները և հիմնավորումները չեն բխում գործում առկա և դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական հանգամանքներից: «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանն Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ որևէ բողոք, պահանջ չունի Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ, հաշտվել է վերջինի հետ, որովհետև իրենց հասցված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ անդրադարձ չի կատարել նշված փաստին և չի պատճառաբանել, թե ինչու է մերժում իր կողմից ներկայացված միջնորդությունը: Հակոբ Ասատրյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ, որը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, կատարել է առաջին անգամ, ուստի առկա էին բոլոր փաստերը և պայմանները, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հակոբ Ասատրյանն արարքը կատարել է ֆինանսական ծանր պայմաններից դրդված, սակայն հետագայում գիտակցել է իր սխալը և շտկել այն, ինչի մասին է վկայում նաև «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանում կատարված վերը նշված հայտարարությունը: Հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունք, աջակցել է նախաքննության մարմնին` հանցագործությունը բացահայտելու համար, և լիովին հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Վերը նշվածը հիմք է քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար` գործուն զղջալու հիմքով: Բացի այդ, հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանը հաշտվել է տուժողի հետ և ամբողջությամբ հատուցել է հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը, ուստի սույն քրեական գործով առկա են նաև տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու բոլոր հիմքերը: Այսպիսով` սույն քրեական գործով առկա են բոլոր հիմքերը, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշում:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատարանը, դատախազը, ինչպես նաև դատախազի համաձայնությամբ` քննիչը կարող են հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ և 74-րդ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հանցանք կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները`
- անձն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք,
- հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով,
- աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն,
- հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը:
Սույն քրեական գործի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերը նշված պարտադիր պայմաններից երկրորդը, այն է` հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով, սույն քրեական գործով առկա չէ, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճմանը և քրեական հետապնդման դադարեցմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դա թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները`
- անձը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք,
- ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը:
Հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է իր 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են`
1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը,
2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը,
3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը:
Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը (...)»:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև սույն քրեական գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր պայմանները, այնուամենայնիվ, նշված հոդվածով սահմանված կարգով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որպիսի պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ և հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն` հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0269/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ24՚ մարտի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Արամ Ղազարյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի /ծնված 1964 թվականի փետրվարի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Արարատյան 1-ին զանգված 10/3 շենք, 50 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14827115 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հակոբ Ասատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականին հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող ՙԿոմիտաս՚ մասնաճուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքած իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամ գումարը վերջիններիս փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ՝ ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արամ Ղազարյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի մեղավորությունը` իր լիազորությունները ՙԲՏԱ Բանկ՚ ՓԲԸ-ի շահերին հակառակ եւ իր օգտին օգտագործելու մեջ, որի հետևանքով կազմակերպության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արման Բաբայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորի անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տուժող կողմը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ24՚ մարտի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Արամ Ղազարյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի /ծնված 1964 թվականի փետրվարի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Արարատյան 1-ին զանգված 10/3 շենք, 50 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14827115 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հակոբ Ասատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականին հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող ՙԿոմիտաս՚ մասնաճուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքած իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամ գումարը վերջիններիս փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ՝ ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արամ Ղազարյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի մեղավորությունը` իր լիազորությունները ՙԲՏԱ Բանկ՚ ՓԲԸ-ի շահերին հակառակ եւ իր օգտին օգտագործելու մեջ, որի հետևանքով կազմակերպության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արման Բաբայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորի անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տուժող կողմը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0269/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-12-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14827115 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հակոբ Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 28.07.2015-17.11.2015թթ. <ԲՏԱ բանկ> ՓԲԸ-ի <Կոմիտաս> մասնաճյուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորություններն իր օգտին օգտագործելով, բանկի և վարկառուներ՝ Ա.Պրոխորյանի,Ա.Հակոբյանի, Է.Հովհաննիսյանի, Ռ.Կլինինյանի միջև կնքված իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր՝ 9.257.000 ՀՀ դրամ գումարը վերջիններիս փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ՝ <ԲՏԱ բանկ> ՓԲԸ-ի օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հայրանուն | Մաքսիմ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 7.29 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 11-01-2016 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | տուժողի ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 24-03-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 24-03-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0269/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ24՚ մարտի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի /ծնված 1964 թվականի փետրվարի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Արարատյան 1-ին զանգված 10/3 շենք, 50 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14827115 քրեական գործը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Հակոբ Ասատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականին հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող ՙԿոմիտաս՚ մասնաճուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքած իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամ գումարը վերջիններիս փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ՝ ՙԲՏԱ ԲԱՆԿ՚ ՓԲԸ-ի օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արամ Ղազարյանը: Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժողի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի մեղավորությունը` իր լիազորությունները ՙԲՏԱ Բանկ՚ ՓԲԸ-ի շահերին հակառակ եւ իր օգտին օգտագործելու մեջ, որի հետևանքով կազմակերպության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը): Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արման Բաբայանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորի անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը: Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, ընտանիքի միակ կերակրողն է, տուժող կողմը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել: Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 25-03-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 142 թերթից, 54թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 143, 54 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-04-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 25-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 143, 54 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-8271/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 24-10-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-10-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 26-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատորից. 1-ինը՝ 143 թերթից, 2-րդը՝ 54 թերթից, 3-րդը՝ 64 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 143,54,64 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0269/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 18-04-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 18-04-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հակոբ Ասատրյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի /ՀՀ քր. օր-ի 214 հոդվածի 1-ին մասով - տուգանք` 300.000 ՀՀ դրամի չափով / վերաբերյալ 24.03.2016թ. դատավճիռը , ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քր. օր-ի 214 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 28-04-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 28-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-04-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-05-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0269/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈւՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ «23» մայիսի 2016թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) Նախագահող դատավոր դատավորներ դատական նիստերի քարտուղար դատախազ պաշտպան Մ.Պապոյան Ս.Չիչոյան Մ.Արղամանյան Հ.Հակոբյան Է.Պետրոսյան Ա.Ղազարյան դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի (ծնված` 1964 թվականի փետրվարի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, հաշվառված է Երևան քաղաքի Արարատյան 1-ին զանգվածի 10/3 շենքի 50-րդ բնակարանում) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը` ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14827115 քրեական գործը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Հակոբ Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով` այն արարքի համար, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 28-ից մինչև նոյեմբերի 17-ն ընկած ժամանակահատվածում «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության Երևան քաղաքի Կոմիտաս 3/6 հասցեում գործող «Կոմիտաս» մասնաճյուղում որպես ոսկերիչ-փորձագետ աշխատելու ընթացքում իր լիազորությունները ընկերության շահերին հակառակ և իր օգտին օգտագործելով, բանկի և համապատասխանաբար վարկառուներ Արթուր Պրոխորյանի, Արտուշ Հակոբյանի, Էդգար Հովհաննիսյանի, Ռիտա Կլիլինյանի միջև կնքված իրեն պատկանող ոսկիների գրավադրմամբ վարկային պայմանագրերով տրամադրված վարկի ընդհանուր 9.257.000 ՀՀ դրամը վերջինների փոխարեն իրեն վերցնելով, պայմանագրերով գրավադրված ոսկիների պարկերից վերցրել է համապատասխան գրավադրված ոսկյա իրերը կամ դրանց փոխարեն լցրել է սկրեպներ` «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության օրինական շահերին պատճառելով էական վնաս: 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Թորոսյանի որոշմամբ թիվ 14827115 քրեական գործով Էդգար Հովհաննիսյանի, Արթուր Պրոխորյանի, Ռիմա Կիլինյանի և Արտուշ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` հանցակազմի բացակայության հիմքով: 2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Հակոբ Ասատրյանի վերաբերյալ թիվ 14827115 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0269/01/15 համարը: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի համաձայն` Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով: Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վերը նշված դատավճռի օրինակն ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը ստացել է 2016 թվականի մարտի 29-ին: 2016 թվականի ապրիլի 18-ին Վերաքննիչ դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 դատավճռի դեմ: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանը խնդրել է թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով: Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0269/01/15 քրեական գործի քննությունը տեղի է ունեցել արագացված դատաքննության կարգով, որը միջնորդել էր ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանը: Մինչև ամբաստանյալի կողմից արագացված կարգ կիրառելու մասին միջնորդություն ներկայացնելը, Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդություն էր ներկայացվել ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել` գործուն զղջալու կամ տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով, որի քննությունն Առաջին ատյանի դատարանը հետաձգել էր և անդրադառնալու էր դատավճիռ կայացնելու համար խորհրդակցական սենյակում գտվելու ժամանակ: Դատական վիճաբանությունների ընթացքում պնդել է իր միջնորդությունը և նշել` «եթե դատարանը գտնի, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով (հիմքերով) սույն քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքերը բացակայում են, ապա որոշում կայացնել նշանակել հնարավորին մեղմ պատիժ, իսկ ազատության սահմանափակման հետ կապված պատիժ նշանակելու դեպքում, որոշում կայացնել այն պայմանականորեն չկիրառելու մասին»: Առաջին ատյանի դատարանը սույն քրեական գործի վարույթը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ և 73-րդ հոդվածների հիմքով կարճելու մասին միջնորդությունը մերժել է հետևյալ պատճառաբանությամբ` «Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը»: Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները և հիմնավորումները չեն բխում գործում առկա և դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական հանգամանքներից: «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանն Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ որևէ բողոք, պահանջ չունի Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ, հաշտվել է վերջինի հետ, որովհետև իրենց հասցված վնասն ամբողջությամբ վերականգնվել է, սակայն Առաջին ատյանի դատարանը որևէ կերպ անդրադարձ չի կատարել նշված փաստին և չի պատճառաբանել, թե ինչու է մերժում իր կողմից ներկայացված միջնորդությունը: Հակոբ Ասատրյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ, որը ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է, կատարել է առաջին անգամ, ուստի առկա էին բոլոր փաստերը և պայմանները, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հակոբ Ասատրյանն արարքը կատարել է ֆինանսական ծանր պայմաններից դրդված, սակայն հետագայում գիտակցել է իր սխալը և շտկել այն, ինչի մասին է վկայում նաև «ԲՏԱ ԲԱՆԿ» ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Վիկտորյա Բաստաջյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանում կատարված վերը նշված հայտարարությունը: Հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, ընդունել է մեղքը, զղջացել է կատարածի համար, տվել է խոստովանական ցուցմունք, աջակցել է նախաքննության մարմնին` հանցագործությունը բացահայտելու համար, և լիովին հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Վերը նշվածը հիմք է քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար` գործուն զղջալու հիմքով: Բացի այդ, հարկ է նկատել, որ Հակոբ Ասատրյանը հաշտվել է տուժողի հետ և ամբողջությամբ հատուցել է հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը, ուստի սույն քրեական գործով առկա են նաև տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու բոլոր հիմքերը: Այսպիսով` սույն քրեական գործով առկա են բոլոր հիմքերը, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը կայացներ Հակոբ Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին որոշում: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով պաշտպանի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, դատախազի պատասխանը` վերաքննիչ բողոքի դեմ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատարանը, դատախազը, ինչպես նաև դատախազի համաձայնությամբ` քննիչը կարող են հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ և 74-րդ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հանցանք կատարելուց հետո կամովին ներկայացել է մեղայականով, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի համաձայն` ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե նա հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: Վերոգրյալ իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները` - անձն առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք, - հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով, - աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, - հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է հանցագործությամբ պատճառված վնասը: Սույն քրեական գործի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերը նշված պարտադիր պայմաններից երկրորդը, այն է` հանցանք կատարելուց հետո անձը կամովին ներկայացել է մեղայականով, սույն քրեական գործով առկա չէ, որպիսի պայմաններում հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել: Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում քրեական գործի կարճմանը և քրեական հետապնդման դադարեցմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ դա թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ առկա են հետևյալ պարտադիր պայմանները` - անձը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, - ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձը հաշտվել է տուժողի հետ և հատուցել կամ այլ կերպ հարթել է նրան պատճառած վնասը: Հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքում անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է իր 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որի իրացումը ենթադրում է որոշակի նախապայմանների առկայություն: Դրանք են` 1) անձի կողմից ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած լինելը, 2) տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտությունը, 3) պատճառված վնասը հատուցած կամ այլ կերպ հարթած լինելը: Միևնույն ժամանակ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է հրաժարվել իր լիազորությունն իրացնելուց այն դեպքում, երբ բացակայում է նշված երեք նախապայմաններից (իրավաչափության պայմաններից) մեկը կամ մի քանիսը (...)»: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև սույն քրեական գործով առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով նախատեսված պարտադիր պայմանները, այնուամենայնիվ, նշված հոդվածով սահմանված կարգով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելը վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողական լիազորությունն է, որպիսի պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, գտնում է, որ հնարավոր չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածով սահմանված կարգով Հակոբ Ասատրյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել: Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ողջամիտ և հիմնավոր են Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 72-րդ, 73-րդ հոդվածներով սահմանված քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմքեր սույն քրեական գործով առկա չեն` հաշվի առնելով Հակոբ Ասատրյանին մեղսագրվող արարքի բնույթը և հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավոր մտադրության աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, պատճառված վնասի չափը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Ամբաստանյալ Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի պաշտպան Արամ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-05-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 143, 54, 37 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 143, 54, 37 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-15045/16 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0269/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 22-06-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հակոբ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 06-07-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 05-10-2016 |
| Մակագրվել է | 06-07-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0269/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 5 հոկտեմբերի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի մայիսի 23-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Հ.Ասատրյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության արագացված կարգ, 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճռով Հակոբ Ասատրյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել տուգանքի՝ 300.000 ՀՀ դրամի չափով։ Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի մայիսի 23-ին որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մարտի 24-ի դատավճիռը՝ օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին։ Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Հ.Ասատրյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանը՝ խնդրելով բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը, քրեական գործի վարույթը կարճել, իսկ ամբաստանյալ Հ.Ասատրյանի նկատմամբ՝ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ տուժողի հետ հաշտվելու կամ գործուն զղջալու հիմքով։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է ընդունվի քննության, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված հիմքը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Բողոքաբերի փաստարկների և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով և նույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված՝ իրավունքի զարգացման խնդիր։ Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով և նույն հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հակոբ Մաքսիմի Ասատրյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի մայիսի 23-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Հ.Ասատրյանի պաշտպան Ա.Ղազարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 18-10-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 143, 54, 58 թերթ: |