Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0251/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Արսեն Մարգարյան
Դավիթ Մաթևոսյան
Արշակ Խոջոյան
Գևորգ Մադոյան
Արսեն Մարգարյան Գրիգոր
Դավիթ Մաթևոսյան Արամ
Արշակ Խոջոյան Վոլոդյա
Գևորգ Մադոյան Գագիկ
Դավիթ Մաթևոսյան
Գևորգ Մադոյան
Արսեն Մարգարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Հոդվածներ
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 214 Մաս 2
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Մխիթար Պապոյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2019-06-10 | 15:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2018-06-18 | 15:00 | 3 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2018-06-04 | 16:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-05-25 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-05-23 | 16:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-05-21 | 16:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-05-14 | 15:30 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-04-11 | 15:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-03-28 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-02-23 | 14:00 | 3 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-02-08 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-01-15 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-20 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-04 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-27 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-16 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-10-27 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-10-06 | 14:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-09-12 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-08-14 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-07-27 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-28 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-21 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-14 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-31 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-24 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-12 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-20 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-03 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-03-20 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-02-28 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-02-08 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-01-17 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-12-19 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-12-12 | 16:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-23 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-02 | 14:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-10-13 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-09-22 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-08-25 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-07-25 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-27 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-06-02 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-16 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-20 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-02 | 15:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-17 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-25 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-01 | 15:00 | 5 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0251/01/15
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ
Գ. ՄԵԼԻՔՅԱՆԻ
Կ. ՔԱԼԱՆԹԱՐՅԱՆԻ
Ռ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
Դ. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա. ԽՈՋՈՅԱՆԻ
Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ
2019 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վերաքննության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի փետրվարի 20-ին Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 14112514 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17136114 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով:
2. 2013 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Դ. Թորոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 58209413 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
2014 թվականի փետրվարի 05-ին Նոր Նորք քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի քննիչ Հ. Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 17104414 քրեական գործն և այն ընդունել վարույթ:
2014 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 17104414 և թիվ 58209413 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում` նախաքննությունը շարունակելով 17104414 համարով:
2014 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննրական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17104414 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, վերսկսել վարույթը, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ռ. Մանուկյանը թիվ 14112514 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` փոփոխելով նրա նկատմամբ ընտրված խափանման մրջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է վերջինին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերացնելու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշմում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Մկրտչյանի վարույթ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել «Օրրան» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է դատարանի դահլիճում:
Ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացվել է:
Ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
Վճռվել է նաև.
«Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ»Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
«Ինգո Արմենիա» ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել:»:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 06-ին վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանը, իսկ 2018 թվականի օգոստոսի 08-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ՝ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանի միջնորդությունը բավարարվել է և ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցով, վերջինն ազատվել է կալանքից:
2019 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի արձանագրային որոշմամբ՝ գործի քննությունը շարունակվել է վերաքննության կանոններով։
2. Գործի փաստական հանգամանքները
1. Նախաքննական մարմնի կողմից Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը «Օրրան» ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինի միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը «Օրրան» ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինն էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է:
Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար:
Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինին հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինը նույն օրն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում և «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակում:
2. Նախաքննական մարմնի կողմից Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները:
Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինի անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը:
Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես «Մունա» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել է տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել:
Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16.360.800 ՀՀ դրամ գումարը:
3. Նախաքննական մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով:
2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինի կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
4. Նախաքննական մարմնի կողմից Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Արսեն Մագարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, դատական ակտ կայացնելիս, յուրաքանչյուր ապացույց չի գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատավճիռն ամբողջովին հակասում է ինչպես ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներին, որի արդյունքում դատավարական խախտում թույլ տալով կայացվել է սխալ դատական ակտ:
Բացի այդ դատարանն առհասարակ անտեսել է դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական տվյալները, ապացույցների միակողմանի հետազոտման արդյունքում, Արսեն Մարգարյանին արդարացնող ապացույցները չի ենթարկվել օբյեկտիվ համադրության, որի արդյունքում նույնիսկ անթույլատրելի ապացույցներ են դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում, ուստի ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածներն ի վնաս նրա մեկնաբանելով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին չի տվել հաստատող պատասխաններ, այն դեպքում, երբ պետք է աներ հակառակը, հետևաբար մեղադրական դատավճիռը հիմնված է բացառապես ենթադրությունների վրա և դրանով խախտվել է անմեղության կանխավարկածի դատավարական սկզբունքը, որը հանգեցրել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումների, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 398-րդ հոդվածով և որպես հետևանք հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ դատական ակտ կայացնելուն և ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 107-րդ, 202-րդ, 309-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 398-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ վճռաբեկ և Եվրոպական դատարանների ներքոնշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորշումների համատեքստում դիտարկելով առաջադրված մեղադրանքի բովանդակության, վերագրվող արարքի հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող փաստական տվյալների վերաբերյալ անորոշությունը և անհստակությունը, առաջադրված մեղադրանքի և այն հիմնավորող ապացույցների անհամապատասխանությունը, առաջացրել է պաշտպանության իրավունքի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքի խախտում` կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը:
Մեջբերելով Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը` բողոքաբերը գտել է, որ ինչպես խարդախության, այնպես էլ կեղծիքների դրվագներով Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մեղսագրող հանցագործության թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը։
Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկին իրացված կեղծ փաստաթղթերի դրվագով մեղադրանքը չի ընդունել, համաձայն չէ դրա հետ, այդուհանդերձ համաձայն է եղել վաղեմության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել, որն էլ դատարանն արել է, սակայն դա չի նշանակում, որ համաձայն է մեղադրանքի հետ, քանի որ պնդում է, որ կեղծ փաստաթղթերից տեղյակ չի եղել և դրանց հետ առնչություն չունի։
Ամբաստանյալին մեղսագրվում է հենց առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու հանցագործություն։ Թեև ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանը հանցագործությունը կատարել է խմբի կազմում, սակայն Արսեն Մարգարյանի կողմից խարդախությունն ինչպես անձմաբ, այնպես էլ խմբի կազմում կատարելու թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը կազմող տարրերին բնորոշ փաստական տվյալներ չեն նշվել, իսկ դրանց բացակայությունը առաջացրել է մեղադրանքը ճշգրիտ ընկալելու իրավունքի խախտում, որը համապատասխանում է պաշտպանության իրավունքի էական և կոպիտ խախտմանը։
Վկայակոչելով Լ. Ավետիսյանի և Վ. Մաթևոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նախ պարտավոր էր ապահովել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի պահանջը՝ հաստատված համարելով հանցավոր արարքի առկայությունը, պարտավոր էր նշել ինչպես հանցավորի, իսկ խմբի կազմում կատարած լինելու պայմաններում սպառիչ թվարկեր խմբի կազմում ընդգրկված անձանց տվյալները, հանցագործության տեղի, ժամանակի և եղանակի մասին տվյալներ, այնպես էլ մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեր արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը, որը բացակայում է վիճարկվող դատական ակտում:
Առաջին ատյանի դատարանը բացառապես բավարարվել է նշելով, որ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, այնինչ ինչ գումարի մասին է խոսքը գնում, որքան գումար պետք է հափշտակեր, իրական մռտադրությունը ինչպես է դրսևորվել, բացի այդ դատարանը նշելով` նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը, կրկին չի բացահայտել, թե ինչ գործողությունների մասին է խոսքը և դրանք ինչ առնչություն ունեն խարդախության դեպքի հետ։
Ըստ դատարանի սկզբնական հետևության` խարդախությունը կատարել է խմբի կազմում, այնինչ երկրորդ պարբերության մեջ ձևակերպել է որպես միանձնյա գործողություն, որով հակասություն է ստեղծել հետևությունների մեջ, հանգեցրել չպատճառաբանված և իրարամերժ եզրահանգումների առյկայության, որն անթույլատրելի է և չի ապահովում նույնիսկ ենթադրության չափանիշները, քանի որ գոնե փաստական տվյալների առկայությունը կարող էր հստակություն մտցնել եզրահանգումում, որպեսզի քննարկվեր որևէ ապացույցով դա հաստագրվում է, թե` ոչ։
Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տվալով դատական սխալ և բավարարվելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների շարադրմամբ` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ, դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, չի բացահայտել և չի հիմնավորել` կոնկրետ որ ձևակերպումը կամ փաստական տվյալն է հաստատում նրա առնչությունը խարդախության դեպքին, այնուհետև` մեղավորությունը:
Մուշեղ Դանիելյանը խարդախության մեղադրանքի մասով սկզբնական մեղադրանքում ներառված է եղել որպես հանցակից, սակայն արդարացվել է, այնինչ, դատարանը բավարարվելով բացառապես խմբի կազմ նշելով և չբացահայտելով անձանց ինքնությունը, անորոշ եզրահանագում է նշել, որը հանգեցրել է ենթադրության առկայության և պետք է ճանաչվի անթույլատրելի, քանի որ դրանով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները։
Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ բանկը սույն գործով որպես իրական տուժող և փաստացի հանցագործության օբյեկտ հանդիսանալ չի կարող։
Այսպես` ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արամ Ղուկասյանը, Արսեն Մարգարյանը և Դավթի Մաթևոսյանը խմբի կազմում խարդախությունը կատարել են «Կոնվերս» բանկի նկատմամբ։ Սույն գործով միակ տուժողը բանկն է, այլ տուժողներ չկան։
Վարկային փաթեթի կողմեր են հանդիսացել մի կողմից Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ մյուս կողմից «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ։ Վարկային փաթեթի ուսումնասիրությամբ ակնհայտ է, որ բանկի հանդեպ պարտավորությունը ստանձնել է Մուշեղ Դանիելյանը, ով բանկից ստացել է գումարները և ըստ նախնական պայմանավորվածության 425.000 ԱՄՆ դոլար գումարը փոխանցել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը պահել է իրեն։ Միաժամանակ Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքներում պնդել է, որ Արամ Ղուկասյանին միջնորդավորված ինքն է դիմել վարկը ձևակերպելու համար և նրա հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությամբ համաձայնության են եկել իր անունով ստանալ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից իրեն պետք է տրվեր 40.000 դոլար, սակայն Արամը տվել է միայն 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Բացի դա Արամ Ղուկասյանն է պարտավորություն ստանձնել իր անունով ձևակերպված վարկը մարելու բանկում։
Հաշվի առնելով, որ Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ 30.10.2015 թվականին քրեական հետապնդումը դադարեցվել է հանցակազմի բացակայության հիմքով և որոշման պատճառաբանական մասում դիտարկվել է արարքը բացառապես Արամ Ղուկասյանի կողմից կատարված լինելը, իսկ Մուշեղ Դանիելյանը չի իմացել և չէր կարող գիտակցել խարդախության արարքի առկայությունը, փաստ է դառնում, որ Արամ Ղուկասյանը սույն գործով ենթադրյալ հանցագործությունը կարող էր կատարած լինել բացառապես Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ, այլ ոչ թե բանկի։
Դա հաստատվում է այն փաստով, որ Մուշեղ Դանիելյանի և բանկի միջև առկա են քաղաքացիաիրավական հարաբերություններ, անկախ նրանից, թե վերջինը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից տրամադրվող կեղծ փաստաթղթերի առկայությունը, գիտակցել է և կարող էր արդյոք նախատեսել վարկը չմարելու փաստը, թե` ոչ։
Անհերեքելի և անժխտելի է այն, որ Մ.Դանիելյանը համաձայնություն է տվել իր անունով վարկը վերցնելու պայմանավորվածությանը, վարկային փաթեթը ստորագրելիս, բանկի տնօրինության հետ ունեցած հանդիպման ժամանակ ևս հաստատել է վարկն իր կողմից ստանալու և այն մարելու պարտավորությունը։
Նման պայմաններում Մուշեղ Դանիելյանը գիտակցել է և իր ստորագրությամբ հաստատելով փաստել է, որ Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունն իր հանդեպ ծագում է նրան գումարը տրամադրելուց հետո և միաժամանակ իր վրա է վերցրել վերջինի կողմից չմարելու դեպքում բանկի հանդեպ ունեցած վարկային պարտավորությունը մարելու պարտականությունը։ Ընդ որում այդ ռիսկի տակ մտնելով ավելի քան գիտակցել է, որ ինքն անձամբ է կրելու բացասական հետևանքների վնասը։ Փաստացի բանկը որևէ կերպ չի կարող Արամ Ղուկասյանի հանդեպ պահանջ ներկայացնել, քանի որ վարկային պայմանագրի կողմ չի հանդիսանում, բանկի հետ որևէ պայմանագիր չի կնքել և պայմանավորվածություն ձեռք չի բերել։
Նման պայմաններում Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունը միայն կարող էր ծագել բացառապես ռեգրեսիվ հայցի իրավունքից օգտվելու մասով, որն էլ սույն դեպքում առկա է։
Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տալով դատական սխալ, անտեսել է այն, որ բանկը սույն մեղադրանքով որպես պատշաճ տուժող հանդես գալ չի կարող, քանի որ թե Արամ Ղուկասյանի, թե Արսեն Մարգարյանի, թե որևէ այլ անձի հետ բացառությամբ Մուշեղ Դանիելյանին վարկ տրամադրելու, վարկային մարում կատարելու պարտավորություն ձեռք չի բերել, ուստի Արամ Ղուկասյանի և մյուսների մեղադրանքի մասով որպես խարդախության հանցակազմի պարտադիր տարրերից օբյեկտի վերագրումը բանկին սխալ է, ուստի սույն մեղադրանքի մասով բացակայում է հանցագործությունից տուժած իրական օբյեկտը՝ Մուշեղ Դանիելյանը, որը տուժող չի ճանաչվել և նման տուժող գործով առկա չէ, ուստի բանկի դրվագով քրեական հետապնդումը՝ Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ, ենթակա է դադարեցման հանցակազմի տարրերից օբյեկտի բացակայության հիմքով։
Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ դատարանի եզրահանգման մեջ, Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է խարդախության պարտադիր տարրերից օբյեկտիվ կողմը:
Օբյեկտիվ կողմի պարտադիր տարրերի առկայությունը հաստատելու համար, արդյունքում խմբի կազմում հանցագործությունը կատարված լինելու վերաբերյալ ճշգրիտ եզրահանգման համար, անհրաժեշտ է հայտնաբերել, ի լույս դնել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքից նրա կողմից բանկի նկատմամբ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարված արարքի կատարողին բնորոշ փաստական կողմը, որպիսի ձևակերպումներ, փաստական տվյալներ մեղադրանքում բացակայում են, ուստի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ այդ մասով առկա է մեղադրանքի անորոշություն և կայացրել է անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել, որ առկա անորոշությունն ինքնին զրկում է պաշտպանության կողմին մեղադրանքից արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից, ուստի դատարանն իր հերթին խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։
Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել մեղադրանքում նշված ձևակերպումը. «... Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար»:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանքի մասով արձանագրել է մեղադրանքի անորոշությունը, սակայն զարմանալիորեն դա չի կիրառել խարդախության դրվագում, որում ևս որևէ կերպ բացահայտված չէ` Արսեն Մարգարյանի գործողություններն ինչումն են արտահայտվել, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել տարբերակված մոտեցում երկու մեղադրանքներում առկա ակնհայտ անորոշությանը, որը հանգեցրել է դատական սխալի՝ ենթադրության վրա դատավճիռ կայացնելու պահանջի խախտման։
Այդուհանդերձ դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել այդ մասով մեղադրանքի անորոշությունը, փաստական տվյալներում այդպես էլ չի բացահայտվել, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն Արամ Ղուկասյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ, սակայն հանցակիցներից յուրաքանչյուրի դերն ինչումն է արտահայտվել և արդյունքում նրանցից յուրաքանչյուրը վերագրվող հանցագործության կատարման օբյեկտիվ կողմն առաջացնող ինչպիսի գործողություն է կատարել կամ մասնակցել համակատարմամբ, ինչ դերաբաշխում են կատարել, ուստի ենթադրյալ հանցագործությունը խմբի կազմում կատարված լինելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումն ակնհայտ ապօրինի է և անհիմն, փաստական կողմը չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը, իսկ մեղադրանքի անորոշությունը խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։
Առաջին ատյանի դատարանը նախ թույլ է տվել դատական սխալ, որն արտահայտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ և 38-րդ հոդվածների կանոնների չկիրառման, որի արդյունքում Արսեն Մարգարյանին անհիմն վերագրել է խմբի կազմում հանցագործության կատարում այն դեպքում, երբ առկա է եղել անորոշ մեղադրանք։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ, 38-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Ա. Մաթևոսյանի և Ռ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ որպեսզի հնարավորինս Արսեն Մարգարյանի արարքում առկա լինեին խարդախության օբյեկտիվ կողմի բոլոր տարրերը, ապա պարտադիր պետք է մեղադրանքում նշվեր, թե Արսեն Մարգարյանը բանկի հետ ինչպիսի առնչություն է ունեցել, նրա որ գործողությունն է ուղղված եղել բանկի դեմ, որը կարող էր վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու միջոց հանդիսանալ:
Պարզ վերլուծությամբ կարելի է հաստատուն համոզմունք ձեռք բերել, որ այդպես էլ չի կոնկրետացվել, թե Ա.Մարգարյանը, հանցակցելով երկու անձի հետ խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմն առաջացնող գումարի փաստացի հափշտակությանը, ինչպես է կատարել, այն դեպքում, երբ ըստ մեղադրանքի բանկին վարկային փաստաթղթերը, ներառյալ Արսեն Մարգարյանի կողմից նրան ենթադրյալ իրացված կեղծ փաստաթղթերը, ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, վարկային գործընթացին մասնակցել է բացառապես Արամ Ղուկասյանը և բանկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ենթադրյալ գործողության շուրջ Արսեն Մարգարյանն անմիջականորեն որևէ գործողություն չի կատարել և համակատարման չափանիշներին բնորոշ անմիջական մասնակցություն չի ունեցել։
Մեղադրանքում գումարը հափշտակելու վերաբերյալ առկա անորոշ և վերացական ձևակերպումը զարմանք է առաջացնում այնքանով, որ չի կոնկրետացվել թե Արսեն Մարգարյանի կողմից բանկից անմիջականորեն գումար ստանալու և հափշտակելու գործողությունն ինչպես է դրսևորվել, այն դեպքում, երբ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որն էլ իր հերթին այն տվել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար ստանալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ առկա չէ, առկա չէ նաև որևէ ապացույց, որը կարող է հաստատել Արսեն Մարգարյանի կողմից ընդհանրապես ստացված վարկից գումար ստանալու փաստը։
Ի դեպ, նույնը նաև Դավիթ Մաթևոսյանի դեպքում է, թե ինչպես է վերջինը գումար ստացել բանկից` անհայտ է։
Խարդախության հանցակազմը նյութական է, այսինքն արարքն ավարտված է համարվում գումարը հափշտակելու պահից։ Ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանին վերագրելով համակատարմամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանք, առնվազն պետք է հաստատվեր, որ Արսեն Մարգարյանը կամ անձամբ, կամ էլ համակատարմամբ, բանկից ստացել է գումարն անմիջականորեն, այլ ոչ թե Արամ Ղուկասյանը, ստանալով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից, իսկ Արսենը դրա հետ որևէ առնչություն չունենալով, նրան վերագրել խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանցագործություն։
Եթե գումարը ստացել է Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանից, վերջինն է նրա հետ բանակացություններ վարել, ձեռք բերել պայմանավորվածություն, բանկին ներկայացրել վարկային փաթեթը, բանկի հետ վարել բանկացությունները, այնուհետև գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, այնինչ այս ամբողջ գործընթացում Արսեն Մարգարյանը չի մասնակցել, անթույլատրելի է նրան խարդախության հանցակազմի տարրերի անմիջական կատարում վերագրել, քանի որ բացակայում է տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն կատարելու հանցակազմը, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի պարտադիր տարրն է հանդիսանում և անմիջական կատարման դեպքում է հնարավոր անդրադառնալ համակատարման առկայությանը կամ բացակայությանը։
Արսեն Մարգարյանի արարքում հանցակազմն առկա կլիներ, եթե վերջինը գումար հափշտակած լիներ բանկից, անմիջականորեն բանկի վստահությունը չարաշահելու գործընթացին ունենար անմիջական մասնակցություն, անձամբ կամ խմբի հետ միասին ստանար գումարը, այնինչ անհերքելի է, որ Արսեն Մարգարյանը երբեք բանկ չի մտել, վարկային գործընթացին չի մասնակցել, եթե նույնիսկ կեղծ փաստաթղթեր են ներկայացվել բանկի վստահությունը չարաշահելու համար, ապա անձամբ ինքը նման փաստաթուղթ չի ներկայացրել բանկին և նրա վստահությունը չարաշահելու ուղղությամբ գործողություն կատարելուն որևէ մասնակցություն չի ունեցել։
Տվյալ դեպքում եթե նույնիսկ պայմանակնորեն վերցվի, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է կեղծ փաստաթդթերի առկայությունը և դիտավորյալ դրանք իրացրել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ վերջինն էլ բանկին, որը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու միջոց է հանդիսացել, ապա դա որևէ կերպ համակատարում չի կարող հանդիսանալ, քանի որ արդեն բանկում կազմվող վարկային փաթեթի հետ ինքն անձամբ որևէ առնչություն չի ունեցել և որևէ մեկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ուղղությամբ գործողություններ չի կատարել։
Օբյեկտիվ կողմի տարրերի առկայության մասով մեղադրանքի անորոշությունը հաստատվում է նաև մեղադրանքի այն ձևակերպումները, թե այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար, այնինչ մեղադրանքի մեջ չի նշվել, չի կոնկերտացվել, թե ով կամ ովքեր են գումարը ստացել, միասին, թե առանձին, ով և գումարի որ մասը, մասնավորապես Արսեն Մարգարյանն իրականում գումար բանկից ստացել է, թե` ոչ, ինչպես է ստացել այդ գումարը, այն դեպքում, երբ Արսեն Մարգարյանը երբեք այդ վարկային փաթեթը կազմելու կամ փաստաթուղթ ներկայացնելու համար ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև գումար չի ստացել, գումարները ստացել է միայն Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ Արսենի կողմից այդ գումարը ստանալու կամ դրանից մաս ստանալու մասին որևէ ապացույցի բացակայությունը հաստատում է համակատարմամբ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար հափշտակելու մասին քննիչի ենթադրության առկայությունը, որը բավական չէ հաղթահարել անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքը և կայացնել մեղադրական դատավճիռ։
Դատարանի թույլ տված դատական սխալը կայանում է նրանում, որ դատական ակտը հակասում է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը՝ Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել։
Համադրելով մեղադրանքում նշված փաստական տվյալները, դատարանը պետք է եզրահանգեր, որ Արսեն Մարգարյանը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք կատարելու համար պետք է առնվազն անմիջականորեն առնչվեր բանկի մոլորության մեջ գցելու, վստահությունը չարաշահելու, կամքի վրա ազդելու համար անձամբ շփվեր նրանց հետ, կամ վերջինները գիտակցեին նրա ով լինելը թեկուզ հեռախոսային խոսակցության կամ հեռահաղորդակցության այլ միջոցներով։
Տվյալ դեպքում Արսենը ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև բանկի որևէ աշխատակցի հետ կապի չի դուրս եկել, խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք անձամբ չի կատարել, այսինքն փաստ է, որ խարդախության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն անմիջականորեն չկատարելով, չէր կարող հանդես գալ որպես համակատարող։
Այնինչ դատարանը, հիմնվելով ենթադրության վրա, կայացրել է ակնհայտ անհիմն և ապօրինի դատակա ակտ, որը ենթակա է բեկանման։
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ քննիչը 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար հափշտակելու մասով մեղադրանքում նշել է կեղծ փաստական տվյալ, այն դեպքում երբ ինքն էլ քաջ գիտակցում էր քրեական գործի նյութերից, որ Արամ Ղուկասյանը ստացել է ընդհամենը 425.000 ԱՄՆ դոլար գումար, այսինքն գոնե այդ մասով պարտավոր էր նշել այն, ինչը բխում էր մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներից, որը մեղադրողն անտեսել է։
Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է նաև, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։
Դա ինքնին հաստատում է, որ համաձայն բանկի հանդեպ ձեռք բերված մարելու ժամանակացույցի պարտավորության, կատարվել է 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումարի մարում, որը ոչ թե վնասի հատուցում է, այլ ստանձնած պարտավորության ժամանակին կատարում, իսկ նման պայմաններում բանկից որևէ կերպ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար չէր կարող հափշտակված լինել։
Փաստորեն դատարանին ներկայացված մեղադրանքը պարունակում է վնասի չափի մասով կեղծ տվյալի վկայակոչում, որը հաստատում է մեղադրանքի շինծու լինելը։
Խարդախությանն օժանդակելու մեղադրանք Արսեն Մարգարյանին առաջադրված է եղել նախաքննության ընթացքում, սակայն քննիչը, հրաժարվելով այդ մեղադրանքից, այն փոփոխել և լրացրել է նոր մեղադրանքով՝ հանցագործության համակատարում մի խումբ անձանց հետ։
Հաշվի առնելով, որ առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմում որևէ ձևակերպում չի պարունակում օժանդակության մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, ուստի դատարանն իրավունք չունի դուրս գալ սույն մեղադրանքի սահմաններից և կրկին անդրադառնա օժանդակության հանցակազմի առկայությանը, քանի որ դրանով կխախտի պաշտպանության իրավունքը, ուստի այսպես, թե այնպես դատարանը պարտավոր է եզրահանգել, որ Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մի խումբ անձանց կողմից խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, իսկ դրա առկայությունը բնորոշող փաստական տվյալների բացակայությունը մեղադրանքում պետք է գնահատվեն որպես անորոշություն և առնվազն պաշտպանության իրավունքի խախտման հիմքով բացառվի քրեական հետապնդման հնարավորությունը, որը չկատարելով դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմի էակամն խախտում
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրանքից անորոշ է մնացել ոչ միայն այն փաստը, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար չի ստացվել, հետևաբար չէր կարող հափշտակվել, այլև վերջինն արդյոք ցանկացել է բանկից գումար հափշտակել, և եթե նույնիսկ առնչություն ունի այդ գումարներին, ապա այն վերադարձնելու նպատակ ունեցել է, թե` ոչ։
Անհերքելի է, որ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որից մի մասն ինքն է վերցրել, իսկ մնացած մասը տվել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ երկուստեք պայմանավորվել են` յուրաքանչյուրն իր վարկային պարտավորությունը կատարի։ Ընդ որում անհերքելի է, որ այդ երկկողմանի պայմանավորվածության մեջ Արսեն Մարգարյանը կողմ չի հանդիսացել և տվյալ վարկը մարելու պարտավորություն չի ստանձնել։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով և մասնավորապես ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ իր գիտակցմամբ Արամ Ղուկասյանը բանկից ստացված գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել և վարկը պարտադիր մարելու է։
Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։
Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև սեպտեմբեր ընկած ժամականահատվածում Արամ Ղուկասյանին մաս-մաս տվել է 16.500 ԱՄՆ դոլար գումար։
Եթե նույնիսկ Արամ Ղուկասյանի ցուցմունքների բացակայության պայմաններում ընդունվի, որ այդպես է, ապա փաստ է, որ Արամ Ղուկասյանը, վերցնելով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից և անկախ նրա կողմից կատարված վճարումներից, իր միջոցներով ութ ամիս կատարել է վարկի մարում, որը փաստում է նրա արարքում հատուկ նպատակի բացակայությունը, հակառակ պարագայում, եթե իսզբանե գումարը հափշտակելու նպատակ հետապնդեր, ապա որևէ մարում չէր կատարի հենց սկզբից, նույնիսկ կհափշտակեր Մուշեղ Դանիելյանին վճարած գումարները։
Իսկ թե ինչի հետագայում չի կատարվել մարումներ, այն է մինչ օրս, ապա այդ հարցին կարող է պատասխանել միայն Արամ Ղուկասյանը և այս պահի դրությամբ հնարավոր չէ հիմնավոր հետևություն անել, թե ինչպիսի հարգելի պատճառներ են առկա, որոնք զրկել են կամ կարող էին զրկել Արամին վարկի մարումը կատարելու համար, այն է` չարամտորեն վարկի մարումից խուսափելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, որը հնարավոր է փարատել միայն Արամի ցուցմունքի հիման վրա։
Չի բացառվում հետագայում Արամ Ղուկասյանին հայտնաբերելու դեպքում վերջինն այնպիսի հիմնավորումներ ներկայացնի համապատասխան ապացույցներով, որոնք զրկած լինեն նրան վարկի մարումը կատարելու հնարավորությունից, այնինչ դատարանն արդեն իսկ Արսեն Մարգարյանին ենթադրության և անհիմն ներքին համոզմունքի հիման վրա դատապարտած լինի, որն անթույլատրելի է և բացառապես կարող է տեղավորվել ենթադրությունների չափանիշներում, որ արգելքը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
Վերոգրյալը հատատում է, որ մեղադրողը շտապել է գործը դատարան ուղարկելու, քանի որ գործում առկա որևէ ապացույցով չի կարող փարատվել նշված հանգամանքները։
Թե մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներով, թե դատարանում հետազոտված ապացույցներից և ոչ մեկով չի կարող հաստատվել հակառակը, այն, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից խարդախության կատարելու փաստը, միասնական նպատակի առակայությունը, ցանկացել է դա և իր գործողություններով կատարել է հանցագործություն։
Ա.Մարգարյանը նույնիսկ չէր կարող գիտակցել հնարավոր խարդախության արարքի առկայությունը, Արամի մոտ գումար հափշտակելու հատուկ նպատակի առկայությունը, քանի որ հենց ինքն է անձամբ կատարել որոշակի մարումներ Արամ Ղուկասյանի հետ, տեղյակ է եղել նրա կողմից վարկը մարելուց, ուստի դատարանի ներքին համոզմունքը, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն, հիմնազուրկ է նույնիսկ սուբյեկտիվ կողմի մասով։
Արամը, ութ ամիս կատարելով վարկի մարում, երբեք այն չի ուշացրել, որը Արսենի մոտ չէր կարող համոզմունք ձևավորել, որ Արամը կարող է բանկին խաբել և գումարները չվերադարձնել։
Եթե նույնիսկ Արսենը պայմանականորեն վերցրած կեղծ փաստաթղթեր է տրամադրել Արամին, իսկ վերջինը` բանկին, ապա վերջինի անտեղյակությունը Արամի իրական նպատակներից դատարանի մոտ պետք է համոզմունք ձևավորի, որ Արսենը հանդիսացել է այն օղակը, ում Արամը կարող էր օգտագործել ենթադրյալ հանցավոր նպատակին հասնելու համար, ինչպես Մուշեղ Դանիելյանի դեպքում է։
Դատարանը պետք է նաև հաշվի առնի, որ Արամն ութ ամիս վարկի մարում է կատարել ըստ ժամանակացույցի, որը ևս հաստատում է այն փաստը, որ Ա.Մարգարյանն այդ ընթացքում չէր կարող համոզմունք ձևավորել, գիտակցել Արամի իրական նպատակը, նա նպատակ ունի խաբել բանկին, գումար հափշտակել, թե մարել վարկը, համենայնդեպս մինչ վարկի վերցնելը, այսինքն գումարի հասանելի դառնալը։
Դատարանի հազմոզմունքը՝ ի սկբազնե գումար հափշտակելու նպատակի առկայության մասին, անհիմն է և հերքվում է վերը նշված հիմնավորմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հաստատվում ոչ միայն Արամի կողմից, այլև Արսեն Մարգարյանի կամ մյուսների հետ համատեղ գործելու կամ նրանց օժանդակելու հանգամանքը, վերջինի կողմից խարդախություն կատարելու օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին դիտավորությամբ օժանդակելու փաստը։
Համենայն դեպս մեղադրողն անտեսել է այն փաստը, որ եթե իրականում Արսենն առնչություն ունի խարդախության հետ, ապա առնվազն նրա արարքում պետք է առկա լինեին հանցակազմի չորս տարրերը միաժամանակ, այնինչ դրանց առկայությունը հատատող որևէ ապացույց գործում առկա չէ։
Փաստորեն, Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են Արամ Ղուկասյանի մոտ հնարավոր և ենթադրյալ խարդախություն կատարելու հատուկ նպատակի առկայությունից տեղյակ լինելու, այդ նպատակին հասնելուն օժանդակելու կամ անմիջականորեն մասնակցելու հանցակազմի տարրերը, որը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման համաձայն` պարտադիր պայման է անձի արարքում հանցագործության տարրերի առկայությունը հաստատված համարելու համար, այն է՝ նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է, ուստի խարդախության մեղադրանքի մասով Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման։
Նաև ութ ամիս վարկի մարում կատարելը հաստատում է, որ Արամ Ղուկասյանն ի սզկբանե վարկային պարտավորությունները չկատարելու նպատակ չի ունեցել, իսկ այդ դեպքում ինչպես ՀՀ վճռաբեկ դատարանն է ձևավորել իրավական դիրքորոշում, այն է՝ հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է, այսինքն եթե նույնիսկ Արամը հետագա վարկային պարտավորությունները կատարելու միտում չի ունեցել, ապա այդ դիտավորությունը կարող էր առաջանալ ութ ամիս անց և ոչ թե գումարը ստանալուց առաջ, որն ի դեպ պարտադիր պայման է հանդիսանում քաղաքացիաիրավական և քրեաիրավական հարաբերությունների տարանջատման համար։
Նշվածը հաստատում է, որ խարդախության մասով բացակայում է հանցագործության դեպքն ընդհանրապես, իսկ կողմերի միջև առկա հարաբերությունները կրում են բացառապես քաղաքացիաիրավական բնույթ։
Դավիթ Մաթևոսյանը կարող էր հանդիպման վայր գնալ բանկից, այնինչ նրա ելքը և մուտքը վերահսկվում է համապատասխան քարտերով, ինչպես նաև տեսախցիկներով։
Քննիչն այդ ուղղությամբ որևէ քննություն չի կատարել, այդուհանդերձ Դավիթ Մաթևոսյանը քննարկվող ժամանակահատվածում բանկից դուրս չի եկել, որը հաստատվում է քարտային տվյալներով, ինչպես նաև տեսախցիկների տեսագրությամբ։ Այն, որ քննիչը դրանք չի առգրավվել, ապա դա պետք է մեկնաբանվի հանցավոր անգործություն և որպես չփարատված կասկած մեկնաբանվի ի օգուտ Արսեն Մարգարյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի։
Բացի դա, Մուշեղ Դանիելյանն ընդամենը փաստել է, որ լսել է Դավիթի անուն, այնինչ չկա որևէ ապացույց, որ խոսքը գնում է հենց Դավիթ Մաթևոսյանի մասին, ով բանկից ընդհանրապես այդ ժամանակ դուրս չի եկել, ուստի Արսենից չէր կարող գումար ստացած լինել։
Մեղադրանքի կողմը դատարան է ներկայացրել թերի քննությամբ և անգործությամբ չհիմնավորված մեղադրանք, իսկ դատարանն էլ կայացրել է սխալ դատական ակտ բացառապես ենթադրության հիման վրա, ուստի Արսեն Մարգարյանը ենթակա է արդարացման:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-127-րդ հոդվածներին համահունչ ապացույցների բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ ծավալի հետազոտություն կատարելու օրենսդրական պահանջը դատարանը չի ապահովել: Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի հիմքում դրել է անթույլատրելի ապացույցներ, որի արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կրել է սուբյեկտիվ բնույթ ու հանգեցրել է կամայականության և Արսեն Մարգարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման:
Առաջին ատյանի դատարանը միայն անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի զննության արձանագրությունն անթույլատըելի ապացույց ճանաչելու միջնորդությանը, սակայն պաշտպանության կողմի մյուս միջնորդություններին չի անդրադարձել և փաստացի ապացույցների անթույլատրելիությունը ճանաչելու մասին միջնորդությունները մնացել են առանց քննության:
Այսպես` մեղադրակաան եզրակացության ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ առանցքային ապացույցներից է վկայի կարգավիճակում ներկայացված Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքները, որոնք առկա են 8-րդ հատոր 161, 9-րդ հատոր 21-25, 35-43, 68-70, 10-րդ հատոր 139-143 և 12-րդ հատոր 4-6, 165-168 թերթերում։
Թեև նշված է որպես վկայի տված ցուցմունքներ, այդուհանդերձ բացառությամբ 12-րդ հատոր 165-168 թերթում առկա արձանագրության, մյուսներում Մուշեղ Դանիելյանը հանդես է եկել մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը սույն գործով հանդես է եկել մեղադրյալի կարգավիճակում, իսկ 30.10.2015 թվականին նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում կայացնելուց հետո ձեռք է բերել արդարացվածի կարգավիճակ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի, իսկ 63-65-րդ հոդվածները` կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձանց իրավունքները և պարտականությունները, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ ըստ էության կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձինք օգտվում են նույն իրավունքներից և պարտականություններից, իսկ վկայի կարգավիճակում գտնվող անձն ամբողջովին տարբերվում է ինչպես իրավունքների, այնպես էլ պարտականությունների առումով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 206 -րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի հարցաքննության կարգը, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 212-րդ հոդվածը` մեղադրյալի հարցաքննության կարգը, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ Մուշեղ Դանիելյանը նախ հարցաքննվելով մեղադրյալի կարգավիճակում չի նախազգուշացվել գործով նրան հայտնի ամեն ինչ պատմելու պարտականության, ինչպես նաև ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, այնինչ վկայի կարգավիճակում մեկ անգամ հարցաքննվելիս մեղադրական եզրակացության մեջ վերարտադրված ցուցմունքի բովանդակությամբ որևէ ցուցմունք չի տվել, քննիչը նրան որևէ հարցադրում չի կատարել սույն մեղադրանքների շուրջ, իսկ այն ծավալով ցուցմունքը, որը մեջ է բերել որպես մեղադրանքը հիմնավորող դրանք վերցված են մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքներից, որոնք սույն գործով ապացույց չեն կարող օգտագործվել:
Այսպես։ Առաջին ատյանի դատարանում կարող էր հետազոտել բացառապես վկայի կարգավիճակում տված ցուցմունքները, որը կարգավորվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով, որտեղ անձի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքների մասին որևէ նշում չկա, ընդհակառակը մեղադրյալի ցուցմունքների հրապարակումը կարգավորվում է այլ հոդվածով՝ 337-րդ և այլ ընթացակարգով։
Մուշեղ Դանիելյանի` մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները սույն գործով դատարանում հետազոտվել չէին կարող, քանի որ օրենսդիրն իմպերատիվ պահանջ է ներկայացրել բացառապես վկայի տված ցուցմունքների հրապարակման մասով և միաժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության իրավունքում այդ կարգավիճակները նույնական չեն թե իրավունքների, թե պարտականությունների, թե հարցաքննության կարգի առումով, ուստի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները պետք է ճանաչել անթույլատրելի և հանել ապացույցների զանգվածից` ճանաչելով դրանց օգտագործման անհնարինությունը։
Հաշվին առնելով, որ դատարանը կարևորում է, թե որքանով են այդ ապացույցները ձեռք բերելիս խախտվել Արսեն Մարգարյանի կամ այլ անձանց իրավունքները, ապա հենց այն հանգամանքը, որ կարգավիճակի ուժով Մուշեղ Դանիելյանը պարտավորված չի եղել հայտնել ճշմարտությունը, իրավունքի ուժով պարտավորված չի եղել պատասխանել հարցերին, Արսեն Մարգարյանի հետ առերեսվելիս չի կարող կրել պատասխանատվություն իր հայտնած տվյալների սուտ լինելու համար, ինքնին հանգեցրել են նախաքննության ընթացքում Ա.Մարգարյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքը խախտելուն, քանի որ Մ.Դանիելյանը ձեռք բերելով վկայի կարգավիճակ, քննիչը պարտավոր էր կատարել կրկին առերեսում Ա.Մարգարյանի հետ, որի ընթացքում Մ.Դանիելյանը նախազգուշացված կլիներ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին և պարտավորված կլիներ հայտնել բացառապես ճշմարտությունը։
Հաջորդ անթույլատրելի ապացույցը հանդիսանում է մեղադրական եզրակացության մեջ որպես ինքնուրույն ապացույց վկայակոչված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Ավետիքի Մնացականյանի ցուցմունքները, որոնք ձևակերպվել են վկայի դատավարական կարգավիճակում և սույն գործով հանդիսանում են անթույլատրելի ապացույցներ:
25.02.2014 թվականի որոշմամբ Լևոն Մնացականյանը ներգրավվել է սույն գործով որպես տուժողի ներկայացուցիչ և նույն օրը հարցաքննվել է որպես վկա /տես 1-ին հատոր 29-33/ 10-րդ հատոր 221-231/, այնուհետև հարցաքննվել է 23.06.2015 թվականին որպես վկա։
Փաստորեն քննիչը Լևոն Մնացականյանին` տուժողի ներկայացուցչին ներգրավել է որպես վկա, այն դեպքում երբ վերջինը ենթակա էր բացարկման, քանի որ չէր կարող որպես վկա հարցաքննվել:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ նախ քննիչն էր պարտավոր իմանալ, որ տուժողի ներկայացուցչին չի կարող հարցաքննել որպես վկա, այնուհետև ինքը Լևոն Մնացականյանը, իր իրավունքներին ծանոթանալով, պետք է առարկեր քննիչի անօրինական գործողության դեմ, քանի որ բացարկման հիմք է հանդիսանում, այդուհանդերձ տվել է ցուցմունքներ: Սույն գործով մեղադրական եզրակացության մեջ նշված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Մնացականյանն այդ կարգավիճակում հանդես է եկել ամբողջ քննության ընթացքում, ուստի նա ենթակա է բացարկման, իսկ նրա տված ցուցմունքները ենթակա են ճանաչման անթույլատրելի և չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։
Համաձայն մեղադրական եզրակացության ապացույցների զանգվածում ներառվել է 31.08.2014 թվականի արձանագրություն, համաձայն որի Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում հայտնաբերվել է երկու անգլերենատառ հաղորդագրություն, որը դիտարկվել է որպես մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց։
Ինչպես նաև 14.10.2014 թվականի ամսաթվով արձանագրություն, համաձայն որի քննիչը զննել է «Օրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը, որտեղ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց է դիտարկել Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն էլեկտրոնային հասցեից «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված, Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55 բնակարանի սեփականության վկայականի պատճեն։
Նախ և առաջ քննիչն ինքնին կատարել է հանցագործություն, քանի որ թեկուզ և Գայանե Հարությունյանը որպես տվյալ հեռախոսի սեփականատեր է հանդես եկել, «Օրրան» ՍՊԸ մասով՝ տնօրեն Մարինե Սարիբեկյանն է հանդես եկել, այդուհանդերձ քննիչը երկու դեպքում հայտնաբերել է այլ անձի նամակագրություն պարունակող տեքստ և ֆայլ, անկախ ամենից սեփականատիրոջ և տնօրենի մասնակցությամբ է կատարում զննությունը, թե ոչ օրենսդիրը հստակ և տառացի պահանջ է ներկայացրել քննիչին ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածում,
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ օրենսդիրը հստակ սահմանում է, որ քրեական դատավարության ընթացքում արգելվում է անձին նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքներից ապօրինի զրկելը, այնինչ քննիչը գիտակցելով, որ նամակագրության գաղտնիությունը դա Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքներից է և պաշտպանվում է ՀՀ սահմանադրությամբ, պարտավոր էր Ա.Մարգարյանի հեռագրական հաղորդագրության տեքստը զննելուց առաջ և քրեական գործում բացահայտելուց ստանալ դատարանի թույլտվությունը, այնինչ չի դիմել միջնորդությամբ դատարան, չի ստացել որոշում, որը հնարավորություն կտանար նրան զննել անձնական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները։
Վերը նշվածը հաստատում է, որ քննիչը գործել է ապօրինի և նրա արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի հանցակազմի տարրեր, որը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական կամ այլ հաղորդումների գաղտնիությունը ապօրինի խախտելու համար, իսկ հաշվի առնելով, որ քննիչի գործողությունները կարող էին օրինական լինել, եթե կատարվեին դատարանի թույլտվությամբ, ուստի դրա բացակայությունը փաստում է ապօրինության մասին և զրկում քննարկվող զննության արձանագրությունները սույն գործով ճանաչել թույլատրելի ապացույց, քանի որ կազմվել է առնվազն Ա. Մարգարյանի հիմնական իրավունքների էական խախտմամբ։
Հաջորդ հիմքը, որը թույլ է տալիս քննարկվող արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի ապացույցներ, դա այն է, որ քննիչը երկու արձանագրության դեպքում զննել է և արձանագրությանը կցել է անգլերենատառ գրառումով անհասկանալի բառեր և սիմվոլներ, որոնց կապակցությամբ պետք է փաստեմ, որ վարույթն իրականացնող մարմինը դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակից և քրեական գործին է կցել օտարալեզու գրառումներ պարունակող ինչ-որ տեքստ, որն արգելված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով:
Փաստորեն քննիչը պարտավոր էր հաղորդագրության տեքստը քրեական գործին կցել դրա հայերեն թարգամանությունների հետ, որի բացակայությունը հաստատում է այդ հաղորդագրության և դրանում պարունակող տվյալների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը:
Երրորդ հիմքը դա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածով 1-ին պահանջի կոպիտ և էական խախտումն է, այն է՝ զննումը, որպես կանոն, կատարվում է ցերեկը, ընթերակաների մասնակցությամբ:
Այնինչ քննիչը զննության գործողությունը կատարելիս ընթերականեր չի ներգրավվել և նրանց մասնակցությունը չի ապահովել, որն առևերևույթ կոպիտ և էական խախտում է, քանի որ օրենսդիրը հստակ պահանջ է դրել որպես կանոն կատարել ընթերակաների մասնակցությամբ։
Միաժամանակ քննիչը չի նշել զննության ենթարկվող բջջային հեռախոսի գործարանային համարը և բավարարվել է բացառապես մոդելի նշմամբ, որը բավական չէ հետագայում նույնականացնել քննիչի կողմից իրականում այս կամ այն բջջային հեռախոսը զննված լինելու փաստը։
Միաժամանակ քննիչը պարտավոր էր Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսին առնվազն տալ իրեղեն ապացույցի նշանակություն, նշանակել դատատեխնիկական փորձաքննություն և բացառել հեռախոսում առկա հաղորդագրության իրականում Ա.Մարգարյանի հեռախոսից ուղարկելու փաստը, արդյունքում որևէ չփարատված կասկած չթողնել առ այն, որ Գ.Հարությունյանն ինքն է տեքստի հեղինակը և օգտագործելով բջջային հեռախոսի ծրագրային կամ այլ տեխնիկական հնարավորություններ, հեռախոսում առկա տեքստը չի ենթարկել փոփոխության։
Համապատասխան փորձագետի եզրակացության բացակայությունը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի որպես իրեղեն ապացույց քրեական գործին կցված չլինելու փաստը զրկում է պաշտպանության կողմին միջնորդելու դատարանին նշանակել համապատասխան փորձաքննություն և ընդհանրապես անձամբ տեսողական մեթոդով համոզվել բջջային հեռախոսում առկա հաղորդագրության իսկության մեջ։
«Օրրան» ՍՊԸ-ի մասով քննիչը չի նշել, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, դա իրենից ինչ է ներկայացնում, հեռախոս, համակարգիչ, պլանշետ և այլ, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ և 221-րդ հոդվածների պահանջները։ Ավելին խախտել է ընթերակաների և մյուս մասնակիցների իրավունքները` նրանց չիրազեկելով և չտեղեկացնելով, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, ինչպես է համապատասխան հաղորդագրությունները մտցվել արձանագրության մեջ, որոնք պարտադիր պայման են հանդիսանում գործողության իսկությունը հաստատելու և իրավաչափությունը գնահատելու համար։
Փաստորեն հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, բջջային հեռախոսի նույնականացնող տվյալների բացակայությունը, այն է գործարանային համարի չնշելը, ընթերակաների մասնակից չդարձնելը, փորձաքննության չենթարկելը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի քրեական գործին կցված չլինելը, «Օրրան» ՍՊԸ դեպքում կրկին հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, կիրառված տեխնիկական միջոցը չկոնկրետացնելը և չնշելը, ընթերականերին և զննության մասնակցին չտեղեկացնելը կիրառված տեխնիկական միջոցի մասին, առաջացրել են այնպիսի խախտումների առկայություն, որոնք իրենց բնույթով էական են, ձեռք են բերվել Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքների խախտմամբ, քանի որ երկու դեպքում նրա հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը խախտվել է և քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության, բացի այդ կասկածի տակ են դրվում զննությամբ հայտնաբերված ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեքստերի իսկությունը, ուստի դա հիմք է քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտման առկայության հիմքով նշված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու և մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների զանգվածից հանելու համար։
Դատարանը բացառապես անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի հեռախոսի զննության արձանագրության վերաբերյալ միջնորդությանը:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ անհասկանալի է դատարանի կողմից էական խախտումները վրիպակ որակելը, որոնք նույնական իմաստ ունենալ չեն կարող։ Զարամանալի է, թե անգլերենատառ տեքստն ինչպես կարող է ապացույց ընդունվել առանց թարգամանության առկայության։ Բացի այդ դատարանը նշել է, թե անձանց հիմնական իրավունք չի խախտվել, այն դեպքում, երբ քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության՝ խախտելով անձանց հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը, իսկ այդ դեպքում դրա վրիպակ լինելը թե ինչումն է արտահայտվում դատարանը չի կարող պատասխանել։
Դատարանի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է անթույլատրելի ապացույցներն անհիմն մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու և ակնհայտ ապօրինի դատական ակտ կայացնելու համար, որը Ա. Մարգարյանի համար առաջացրել է ծանր հետևանքներ։
Դատարանը թեև վաղեմության հիմքով դադարեցրել է Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետանդումը, վերջինը ենթակա է արդարացման, քանի որ նրա արարքում բնացակայում են վերագրվող հանցագործության հանցակազմի տարրերը։
Դատարանը իրավական վերլուծություններ հավածում գտել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքը պետք է վերաորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն դեպքում, երբ վճռեցի հատվածում մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, ... 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, ինչը վերջինը նույն օրն իրացրել է «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ և նոտարական գրասենյակում։
Մեղադրանքում, ինչպես նաև նախորդ չորս դրվագ կեղծիքների դեպքում, շարադրված է բացառապես Ա.Մարգարյանի գործողությունները միանձնյա կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասով և թույլ է տրվել նյութական իրավունքի խախտում, փաստական կողմը խմբի կողմից համակատարմամբ կատարված լինելու մասով չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդված/, ինչպես նաև չի նշվել հանցագործության կատարման վայրը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդված/ և իրացման դրսևորման փաստական կողմը, այն է՝
1. …2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, սակայն չի նշվել թե հանցագործությունը որտեղ է կատարվել, որով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջը: Փաստորեն մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ոչ ճշգրիտ, ոչ միայն խախտվել է Արսեն Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինը հնարավորություն չունի հերքելու կամ հաստատելու այս կամ այն վայրում կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, այլև դա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի տարրերից է հանդիսանում, ուստի առկա անորոշության պատճառով դատարանը զրկված է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հնարավորությունից։
2. ... Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, այնինչ մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ճշգրիտ նշված չէ, թե խմբի կազմում համակատարումն ինչպես է կատարվել, նրանցից յուրաքանչյուրն ինչ համակատարման բնորոշ գործողություն են կատարել, որը հնարավորություն կտար քննիչին որակել խմբի կազմում կատարված։ Ընդհակառակը, ըստ մեղադրանքի փաստական կողմի Ա.Մարգարյանին պետք է մեղսագրվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցագործության կատարում, այլ ոչ թե խմբի կազմում, ուստի պետք է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասին բնորոշ համակատարման փաստական տվյալի վկայակոչում առկա չէ:
Մեղադրանքը հիմնավորող միակ և վճռորոշ ապացույցը վկայի կարգավիճակում հարցաքննված Գայանե Հարությունյանի նախաքննական հակասական ցուցմունքներն են, որոնք իրարամերժ են և որևէ կերպ չեն հաստատում Ա.Մարգարյանին վերագրվող հանցագործության դեպքի առկայությունը, ուստի չեն կարող սույն գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ հանդիսանալ։
Նախ և առաջ Գայանե Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները հանդիսանում եմ անթույլատրելի ապացույցներ:
Այսպես` Գայանե Հարությունյանը բոլոր ցուցմունքները տվել է վկայի կարգավիճակում, այն դեպքում, երբ քննիչի կողմից նրան առաջադրվող բոլոր հարցերը պարունակել են փաստաթուղթ կեղծելու հանցագործություն կատարելու պնդում և առաջադրվել են դա հիմնավորելու նպատակով։
Նման պայմաններում քննիչը Գ. Հարությունյանի հիմնական իրավունքները չխախտելու համար, թեև ցուցմունքում առաջադրված հարցերն ուղղակի մատնանշում են Գ.Հարությունյանին կոնկրետ հանցագործության կատարում, քննիչը պարտավոր էր նրան ներգրավել առնվազն որպես կասկածյալ, պարզաբանել կասկածանքի էությունը, փաստական կողմը, իրավաբանական որակումը, այնինչ վկայի կարգավիճակում նախազգուշացնելով սուտ ցուցմունք տալու պատասխանատվության մասին դիտավորյալ կակածյալի կարգավիճակ չի տվել, որպեսզի վերջինը պարտավորված լինի ցուցմունքներ տալու։
Վերոգրյալի հիման քննիչը խախտել է Գ.Հարությունյանի հիմնական իրավունքները` ստանալ կասկածյալի կարգավիճակ, իմանալ` ինչումն է կասկածվում և արդյունավետ իրականացնել պաշտպանությունը, ընդ որում այդ դեպքում նրան պետք է պարզաբանվեր արդեն պաշտպան ունենալու իրավունքը, որը չի կատարվել։
Գայանե Հարությունյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությանն ավելի քան անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ Ա.Մարգարյանը ներգրավվել է որպես վկա այն դեպքում, երբ հանցագործություն կատարելու կասկածանքն առաջադրվել էր նաև վերջինին։
Քննիչը այդ գործողությամբ խախտել է նաև Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքը իմանալ ինչումն է կասկածվում, ունենալ պաշտպան, չի բացատրվել առերես հարցաքննության կարգը և այլն։ Արդյունքում, եթե նույնիսկ Գ.Հարությունյանի մասով դատարանը կարող է այլ եզրահանգման գալ, ապա Ա.Մարգարյանի պահով անհերքելի է նրա իրավունքների խախտումով քննչական գործողությունը կատարելու փաստը, ուստի առնվազն առերես հարցաքննություն կատարելու գործողությունը, ինչպես նաև Գ.Հարությունյանի մյուս ցուցմունքները սույն գործով ձեռք են բերվել քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող։
Այդուհանդերձ նույնիսկ այդ ցուցմունքերի արժանահավատության տեսանկյունից վերլուծելով` ակնհայտ է, որ դրանցով որևէ կերպ չի կարող հաստատվել Ա.Մարգարյանի կողմից կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դեպքը, քանի որ Գ.Հարությունյանը հստակ, տառացի և բառացի ցուցմունք է տվել առերես, որ. «...ես դիմել եմ իմ ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, որպեսզի նա օգնի ինձ վարկ ստանալու հարցում, ինչին Արամը համաձայնել է: Նրա խորհրդով ես դիմել եմ Կոնվերս բանկ ընկերության մասնաճյուղ՝ սպառողական վարկի համար, ներկայացրել եմ պահանջվող փաստաթղթերը, իսկ գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն ինձ Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իմ անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։ Դրանք ներկայացնելուց հետո, հուլիսի կեսերին վարկը հաստատվեց, որից հետո անհրաժեշտ էր այդ սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի բնօրինակները։ Ես զանգահարեցի Արամին, նա գտնվում էր Հայստանից դուրս, Արամն ինձ ասաց, որ իր անունից կզանգի իր ընկեր Արսենը և կօգնի իրեն կադաստրի հարցերում։ Դրանից հետո ինձ զանգահարեց Արամը և ասաց գնամ Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնեմ այդ բնօրինակները, ես գնացել եմ վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ։» ։
Ըստ մեղադրանքի, Արսեն Մարգարյանը հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ, նրա հետ միասին Գ.Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ, որը նույն օրը վերջինը ներկայացրել է բանկ։ Ընդ որում դեպքը տեղի է ունեցել հուլիսի 19-ին։
Համադրելով Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի հետ` ակնհայտ է, որ քննիչը, քննելով կեղծիքի մասին գործ, ինքն է մեղադրանքում կատարել պաշտոնեական կեղծիք՝ Ա.Մարգարյանի մասով նշել է միակ և վճռորոշ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքից չբխող կեղծ փաստական տվյալ՝ անհիմն փաստաթղթի իրացումը վերագրելով Ա.Մարգարյանին։
Գ.Հարությունյանը հստակ նշել է, որ
1. գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն իրեն Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իր անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։
2. Դրանից հետո իրեն զանգահարել է Արամը և ասել, որ գնա Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնի այդ բնօրինակները, ինքը գնացել է վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ:
Երկու դեպքում էլ կեղծ փաստաթղթերը նախ պատճեններն Արամն է տվել Գայանեին, իսկ բնօրինակները՝ Արամի զանգելուց հետո գնացել է նրա ասած վաճառակետ և վերցրել:
Փաստորեն Ա.Մարգարյանի կողմից իրեն կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասին առերես որևէ ցուցմունք չի տվել, նույնիսկ այդ փաստաթղթերի հետ Արսենի առնչությունը վկայող տվյալ չի հայտնել, ուստի անհասկանալի է առաջադրված մեղադրանքում ընդհանրապես Արսենի անունը վկայակոչել որպես հանցակից և ընդհանրապես նրան կապել այդ դեպքի հետ։
Գայանեի ցուցմունքից հետևում է, որ Արսենի մասնակցությունը սկսել է կադաստրում, երբ արդեն վարկի փաստաթղթերը կազմվել էին նոտարի կողմից և վավերացվել, իսկ այդ դեպքում Արսենը բանկին, այնուհետև նոտարին կեղծ փաստաթուղթ ներկայացնելու հետ որևէ առնչություն ունենալ չէր կարող, չէր կարող նաև հանցակցել Արամին այդ հարցում։
Քննիչն անտեսել է Արսենի հետ առերեսվելուց Գայանեի սուտ փաստերի վկայակոչումը, որն էական նշանակություն ուներ դրանց արժանահավատությունը գնահատելիս, այն է ըստ Գայանեի. «Արամի ցուցումով՝ Արսենն ինձ ասաց, որ ներս չմտնենք և ներսից մարդ դուրս կգա և վարկի փաստաթղթերը ամբողջը տանք նրան որպեսզի նա կատարի գրավադրումը։ Դրանից հետո կադաստրից մեկը մոտեցավ մեզ և պահանջեց փաստաթղթերը, սակայն բանկի աշխատակիցը չտվեց դրանք և ասաց, որ ինքն անձամբ կհանձնի գրասենյակ» ։
Հիշյալ տվյալները համադրելով նախաքննության ընթացքում հարցաքննված, Գայանեի կողմից վկայակոչված վարկային մասնագետ Տիգրան Վարժապետյանի ցուցմունքների հետ, այն է՝ «... Ընդմիջման ժամին մենք հասանք Էրեբունի կադաստր, որը փակ էր ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն ինձ ասաց, որ ես ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցեմ իրեն և նա անձամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Ես մերժեցի նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իմ պարտականությունների, ես անձամբ պետք է մուտք կատարեի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես բանկի լիազորված անձ։ Դրանից հետո ես նստեցի իմ ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստեց իրենց ավտոմեքենան... Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն կրկին մոտեցավ ինձ և սկսեց նորից համոզել ինձ, որպեսզի ես տամ նրանց փաստաթղթերը իրենք առանց ինձ մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն ես կրկին մերժեցի նրանց։ Դրանից հետո Գայանեն զայրացած մոտեցավ ինձ և հայտնեց, որ չի ցանկանում նշված վարկը և ետ պահանջեց իր փաստաթղթերը։...»:
Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն մերժել է պաշտպանության կողմի միջնորդությունը Տ.Վարժապետյանին դատարանում հարցաքննելու համար, արժեզրկելով այն փաստը, որ այդ ցուցմունքը հաստատում էր Գայանեի ստելու փաստը և հերքում էր Գայանեի կողմից Արսենին առերես այն պնդումները, թե իբրև Արսենն ասել է, որ կադաստրից մարդ դուրս կգա և կկատարի գրավադրումը, որից հետո կադաստրից մարդ է մոտեցել և պահանջել փաստաթղթերը, իսկ բանկի աշխպատակիցը չի տվել դրանք։
Զարմանալի է դատարանի անտարբերությունն այդ ապացույցին, քանի որ հաստատվում էր, որ Գայանեն ինքն է պահանջել փաստաթղթերը և որևէ այլ անձ բանկի աշխատակցին չի մոտեցել, Տ.Վարժապետյանը հստակ պնդել է, որ Գայանեն է պահանջել փաստաթղթերը, իսկ այլ անձի մասին որևէ փաստ չի նշել, ուստի այդ ապացույցը հատատում էր Գ.Հարությունյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները և ամեն կերպ փորձել է Արսենին կապել վարկային գործի հետ։ Այնինչ Արսենի կողմից կեղծ փաստաթղթեր իրացնելու մասով ընդհանրապես ցուցմունք չի տվել և պնդել է, որ Արամն է իրեն տվել կեղծ փաստաթղթերը, իսկ դրանց բնօրինակներն Արամի ասած տեղից է վերցրել։
Այսպիսով առաջադրված մեղադրանքը շինծու է հիմնված կեղծ փաստական տվյալների վրա, որոնք չեն հաստատվում նույնիսկ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, ուստի Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, քանի որ դրան բնորոշ որևէ գործողություն թե անձամբ, թե համակատարմամբ չի կատարվել Ա.Մարգարյանի կողմից։
Բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը, որը պետք է դրսևորվեր բացառապես դիտավորությամբ, այնինչ թե Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, թե այլ ապացույցներով չի հաստատվել, որ Արսենը տեղյակ է եղել Արամի կողմից Գայանեին իրացված փաստաթղթերի կեղծված լինելուց և գիտակցաբար ցանկացել է կեղծ փաստաթուղթ իրացնել, ուստի նրա արարքում բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը։
Հարկ է նշել, որ դատարանը նախապես հաստատված ապացույցի ուժ է տվել Գայանե Հարությունյանի հեռախոսում առկա հաղորդագրության զննության արձանագրությանը, քանի որ ըստ այդ արձանագրության հաղորդագրությունը ուղարկվել է 2014 թվականի մարտի 5-ին և զարմանալիորեն քննիչը զննել է բացառապես Արսեն Մարգարյանի հաղորդագրությունը, այն դեպքում, երբ ըստ վերծանումների Գայանե Հարությունյանն է առաջին հաղորդագրությունն ուղարկել, ընդհանուր հինգ հաղորդագրություն, իսկ Արսենը՝ ի պատասխան նրա հաղորդագրության ուղարկել է երեքը:
Հարց է առաջանում, թե եթե իրականում այն տեքստով է հաղորդագրությունը եղել, ինչպես արձանագրված է, ապա ուր է Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների տեքստը, բացառվում էր քննիչը դրանք ևս չտեսներ։
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է քննիչի միակողմանի և կամայական գործողության կատարումը, որը կասկածի տակ է դնում հաղորդագրության բովանդակային իսկությունը, քանի որ քննիչը պարտավոր էր արձանագրել նաև Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների բովանդակային տեքստը, որը զարմանալիորեն քննիչի կողմից անտեսվել է և կարևություն չի տրվել, դրանով իսկ խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ, 125-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ միաժամանակ դատարանն օբյեկտիվորեն չի հետազոտել ապացույցները և անտեսել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 25-ին երկու անգամ կապնվել է հեռախոսով Մուշեղ Դանիելյանի հետ, որպեսզի վարկի մարման հարցը լուծվի, ոից հետո անձամբ գնացել է Վարդենիս հանդիպել Մուշեղի եղբոր հետ, սակայն Մ.Դանիելյանը այդպես էլ վարկի հարցը չի լուծել։ Դա հաստատում է այն փաստը, որ Արամ Ղուկասյանը ամեն կերպ փորձել է մարել վարկը, վերջինս գումար հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, իսկ թե հետագայում ինչու չի կարողացել մարել վարկը՝ այդ հարցին կարող է պատասխանել Արամ Ղուկասյանը։
Խարդախության և կեղծ փատաթուղթ իրացնելու դրվագներով դատարանը չի կատարել ապացույցների օբյեկտիվ հետազոտություն և անտեսել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են երկու հանցագործության հանցակազմի տարրերը և նա ենթակա է արդարացման։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ, 398-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Մարդու իրավունքների մասին համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված պաշտպանյալիս իրավունքներն խախտվել վիճարկվող դատավճռով, ուստի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ անօրինական և անհիմն դատական ակտ կայացնելուն:
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատական ակտը բեկանել և փոփոխել` Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գայանե Հարությունյանի դրվագ/, կամ ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով նոր քննության սահմանելով նոր քննության սահմանները։
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 397-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի և 398-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի համաձայն ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 25-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 366-րդ, 398-րդ հոդվածները, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի, վկա Նարինե Ղալումյանի, Մուշեղ Դանիելյանի, Վահե Դալյանի, Դավիթ Իսկանդարյանի, ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներում, թույլ է տվել ինչպես ՀՀ քրեական դատավարական, այնպես էլ նյութական իրավունքի խախտումներ, կայացրել է չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Առաջին հերթին դատարանն անտեսել է դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, որոնք ուղղակիորեն հերքում են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելու փաստը։
Դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմը, անդրադառնալով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումներին և մեղադրյալին մեղսագրված արարքին, հստակ կերպով նշել է, թե կոնկրետ որ ապացույցով որ արարքի կատարումն է հերքվել, սակայն դատարանն անտեսել է ինչպես դատարանում հետազոտված ապացույցները, այնպես էլ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները և փաստացի արտագրելով Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի մի հատվածը` այն որակել է որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում մեջբերված քրեադատավարական նորմերի պահանջները և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները կիրառել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված խարդախության մեղադրանքի վերաբերյալ ապացույցները գնահատելիս, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ և 325-րդ հոդվածներով նրան մեղավոր ճանաչելով` անտեսել է նույն հոդվածների և Վճռաբեկ դատարանի՝ ապացուցման վերաբերյալ նախադեպային որոշումների պահանջները։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ հոդվածի դիսպոզիցիան վկայում է այն մասին, որ արարքը կատարվում է բացառապես դիտավորությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը նախ նշել է, որ Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել է բանկի շահերին hակառակ և այլ անձանց օգտին, միևնույն ժամանակ նշել է, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները։
Անդրադառնալով այն ձևակերպմանը, որ Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը չի նշել, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված և կոնկրետ որ լիազորությունն է Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչումն է արտահայտվել այդ չարաշահումը, և իրավական ակտով սահմանված կոնկրետ որ պարտականությունների կատարման մեջ է նա թերացել։
Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով նշված հանցանքի կատարման մեջ, այն դեպքում երբ մեղադրանքում նշված չէ, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով է սահմանված եղել նրա կոնկրետ լիազորությունը, որը և նա օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին` դատարանը թույլ է տվել Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանության իրավունքի խախտում, քանի որ Դ.Մաթևոսյանի համար անհասկանալի է, թե ինչում է նա մեղադրվում։
Բացի այդ, Մաթևոսյանին մեղսագրված այն փաստարկը, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները, ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրսևորել է անփութություն, որը մեղքի անզգույշ ձևի դրսևորումներից է, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը կարող է կատարվել բացառապես դիտավորությամբ։
Այսինքն, նման պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանը չէր կարող մեղավոր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարման համար, քանի որ մեղսագրված արարքի փաստական կողմում նրան մեղսագրվել է անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Առաջին ատյանի դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել «....առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու....գնահատման եզրակացություն տալու համար»:
Այսինքն, դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել, այն բանի համար, որ նա չի ստուգել` 1.»Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, 2.ֆինանսական վիճակը, 3.առկա գույքը, 4. վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը, 5.Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեւոմ գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքը և տվել է գնահատման եզրակացություն։
Վերը նշված հանգամանքները չստուգելը դատարանը դիտարկել է որպես պարտականությունների ոչ պատշաճ կատարում, այսինքն դատարանը հաստատված է համարել, որ Մաթևոսյանը պարտավոր է եղել կատարելու նշված գործողությունը՝ ստուգելը, սակայն դրսևորելով անգործություն` իր պարտականությունները պատշաճ չի կատարել։
Գնահատման եզրակացություն տալը եղել է Մաթևոսյանի պարտականությունը և դատաքննության ընթացքում հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը վերը նշված գործողություններից նրանք, որոնք հանդիսացել են իր պարտականությունը, կատարել է հստակ և դրանցում որևէ բացթողում չի ունեցել։
Դ.Մաթևոսյանի կողմից պահանջվել են ներկայացնել տարբեր փաստաթղթեր, որոնց միջոցով էլ նա ստուգել է ընկերության գործունեությունը և ֆինանսական վիճակը։ Ընկերության առկա գույքը ստուգելու ուղղությամբ Դ.Մաթևոսյանը ևս իրականցրել է կոնկրետ գործողություններ։ Թեև անհասկանալի է, թե դատարանն ինչ է նկատի ունեցել, նշելով, որ ընկերության գույքը չի ստուգել, անհասկանալի է, թե խոսքը կոնկրետ որ գույքին է վերաբերում, այնուամենայնիվ, Դ.Մաթևոսյանը, ստանալով ընկերությանը պատականող տաքսի ավտոմեքենաների մասին փաստաթղթերը, դրանք անձամբ տեսնելով Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում, ակնհայտորեն ստուգել է նաև գույքի առկայությունը։
Ինչ վերաբերում է գրավադրվող գույքերի Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը ստուգելուն, ապա Դ.Մաթևոսյանը նման պարտականություն և հնարավորություն չի ունեցել։
Վարկը նպատակային օգտագործելու և կոնկրետ անշաժ գույք ձեռք բերելու հանգամանքը ևս ստուգվել է Դ.Մաթևոսյանի կողմից։ Մասնավորապես ընկերության կողմից Դ.Մաթևոսյանին է ներկայացվել վկայակոչված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի վկայականը, այն մասին, որ «Մունա» ընկերությունը ձեռք է բերել այդ գույքը։ Դ.Մաթևոսյանը նաև այցելություն է կատարել անշարժ գույքի գտնվելու վայր և համոզվել, որ դա հանդիսանում է գործող ավտոտեխսպասարկման կայան։ Սեփականության վկայականի առկայության պայմաններում, այդ հանգամանքը հաստատված համարելու համար Մաթևոսյանը նաև ներքին գրագրությամբ տեղեկացրել է բանկի առավել բարձր պաշտոնեական դիրք ունեցող անձանց և նրանց համաձայնությամբ է բավարարվել այդ փաստաթղթի ներկայացմամբ։
Մեջբերելով վարույթն իրականացնող մարմնի 10.06.2014թ-ի որոշմամբ նշանակված ֆինանսատնտեսական ստուգման վերաբերյալ ՀՀ կենտրոնական բանկի ստուգման տված տեղեկանքը` բողոքաբերը գտել է, որ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար ստուգման հստակ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանն ընկերության ֆինանսական վիճակը կարող էր ստուգել այնպես, ինչպես որ նպատակահարմար գտներ։ Ստուգման իրականացման կոնկրետ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանին հնարավոր չէ մեղադրել ստուգման ընթացքում այս կամ այն գործողությունը չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու մեջ։
Արդյոք բանկի աշխատակիցն ի պաշտոնե պարտավոր է անձամբ այցելել գրավադրվող գույք և համոզվել ներկայացված տվյալներին դրա համապատասխանության մեջ հարցի պարզաբանումը, միանշանակ կերպով հերքում է Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդումը, որ Մաթևոսյանը չի ստուգել գրավադրվող գույքերի պատկանելիությունը, քանի որ բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանված չի եղել գրավադրվող գույք այցելելու մասին պահանջ։
Վարկային գործում առկա է վարկի առաջին և ընթացիկ մոնիտորինգի հաշվետվություն, համաձայն որի բանկի աշխատակիցների կողմից 26.03.2013թ-ին այցելության միջոցով իրականացվել է մոնիտորինգ, համաձայն որի հաճախորդը վարկի գումարով ձեռք է բերել ավտոտեխսպասարկման կետ։ Նշվել է հասցե։ Միաժամանակ վարկային գործում առկա է ձեռք բերվող գույքի սեփականության վկայականը, «Մունա» ՍՊԸ տնօրենի կողմից գույքի ձեռք բերման վերաբերյալ տեղեկանք։ Համաձայն վարկային կոմիտեի որոշման՝ վարկի 2-րդ տրանշը տրամադրվել է առուվաճառքի պայմանագիրը և փոփոխված սեփականության վկայականը ներկայացնելուց հետո։
Համաձայն առևտրային ֆինանսավորման կարգի 12.4 կետի ֆինանսավորման տրամադրման օրվանից 2 ամսվա ընթացքում պետք է անցկացվի ֆինասավորման նպատակային օգտագործման մոնիտորինգ, որն իրականացվում է պասիվ եղանակով՝ հաճախորդի ֆինանսական հոսքերի և վարկերի ընթացիկ և սպասարկման վերահսկողության միջոցով, կամ ակտիվ՝ այցելությունների կամ ֆինանսավորման օգտագործումը հիմնավորող փաստաթղթերի հավաքագրման միջոցով։
Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն կերպով Մաթոևսյանին մեղավոր է ճանաչել տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանագամանքը չստուգելու մեջ։
Արդեն իսկ մեջ բերված տեղեկանքը միանշանակ կերպով հերքում է Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված այն գործողությունները, որոնք նա իբրև թե կատարել է կամ պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հիշյալ տեղեկանքով հաստատված է, որ Դ.Մաթևոսյանն իր պարտականությունների մեջ մտնող որևէ գործողություն թերի չի կատարել, չկան այնպիսի գործողություններ, որոնք նա պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հետևաբար դատարանի այն պնդումը, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններն օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին և իր պարտականությունները ոչ պատշաճ է կատարել, բացարձակապես անհիմն է:
Մեջբերելով Դ. Մաթևոսյանի գործառույթների վերաբերյալ քրեական գործում առկա պարզաբանումները` բողոքաբերը գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքներով հստակ պարզաբանել է իր գործառույթները և նշել, որ հայտը թեև ստորագրվել է առանց լիազորագրի ներկայացած անձին տրամադրելով, այնուամենայնիվ վարկը կարող է ստանալ միայն անձամբ վարկառուն, անձնագրով ներկայանալուց հետո և դա որևէ վտանգ իր մեջ չի պարունակել: Նախկինում էլ բանկի շահերից ելենլով նման հայտեր են ներկայացվել:
Դատական քննության ընթացքում վերը նշված փաստական տվյալները հստակ հետազոտվել են, և դրանք ակնհայտորեն հաստատել են, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններից որևէ մեկը չի օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնաց օգտին, ինչպես նաև որևէ պարտականություն ոչ պատշաճ չի կատարել։
Դատական ակտում նշված ապացույցներից որևէ մեկը նման հետևություն անելու հնարավորություն չի ընձեռում և դատարանը փաստացի կատարել է որևէ ապացույցից չբխող, գոյություն ունեցող ապացույցներին հակասող անհիմն ենթադրություն։ Առաջին ատյանի դատարանը, նման անհիմն ենթադրություն կատարելու նպատակով դատական ակտում նշելով հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, չի արձանգրել` ինչպես Կենտրոնական բանկի կողմից տրված տեղեկանքը և արդեն իսկ վկայակոչված գրությունները՝ Դավիթ Մաթևոսյանի պարտականությունների պարզաբանման վերաբերյալ, այնպես էլ բանկում գործող առևտրային ֆինանսավորման կարգը, որտեղ հստակ սահմանվել են ինչպես վարկային մասնագետի, այնպես էլ բանկի մյուս ստորաբաժանումների աշխատակիցների պարտականությունները վարկի տրամադրման սկզբնական և հետագա փուլերում։ Դատարանն անտեսել է, որ պաշտպանական ճառում կողմը հստակ հիմնավորումներ է ներկայացրել արդեն իսկ վկայակոչված ապացույցներից և փաստաթղթերից։
Մասնավորապես անհրաժեշտ է անդրադառնալ դատական ակտում որպես ապացույց վկայակոչված տեղազննություն կատարելու մասին 10.03.2015թ. արձանագրությաննայն մասին, որ Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքնենաներ առկա չեն։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում վկայակոչել է այդ ապացույցը և հենց վերը նշված բովանդակությամբ, ինչպես որ այն նշվել է մեղադրական եզրակացության մեջ։ Հիշյալ ապացույցը գտնվում է 9-րդ հատորի գ.թ.53-54-ում, որի համաձայն Դավիթ Մաթևոսյանը տեղում մատնացույց է արել «Զովք» խանութի մոտի հատվածը, որտեղ որ տեսել է կայանված մեքենաները, ցույց է տվել նաև շինանյութի խանութը, որը զննության համաձայն առկա է եղել և գործել է:
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն զննության պահին դեպքի վայրում «Մունա» տաքսի ծառայության մեքենաներ չեն եղել, որով իբրև վարույթն իրականացնող մարմինը հերքել է Դավիթ Մաթևոսյանի այն փաստարկը, որ իր կողմից հիշյալ վայր այցելության պահին կայանված են եղել «Մունա» գրառմամբ տաքսի ավտոմեքենաներ, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հերթական ենթադրությունը, որը դատարանը համարել է հաստատված։
Նախ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի վրա գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի մոտ այցելությունը կատարվել է 2013 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին, այն ժամանակահատվածում, երբ Մ.Դանիելյանը դիմել է վարկ ստանալու խնդրանքով։
Դեպքի վայրի զննությունը կատարվել է 10.03.2015 թվականին, այսինքն՝ շուրջ երկու տարի մեկ ամիս անց։ Տաքսի ավտոմեքենաներն առհասարակ անշարժ գույք չեն հանդիսանում և երկու տարի առաջ նշված վայրում տաքսի մեքենաների գտնվելու փաստը չի կարող հերքվել երկու տարի հետո դրանց այնտեղ չլինելու փաստով։
Առավել ևս, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն իր դատաքննական ցուցմունքում հայտնել է, որ Արամ Ղուկասյանը կարող էր վճարել մի քանի մեքենայի վարորդների և նրանք իրենց վարած մեքենաների վրա փակցնելով «Մունա» գրառումներ կայանեին Ազատության պողոտայի նշված հատվածում և Դ.Մաթևոսյանի այցելությունից հետո հեռանալ տարածքից` վերացնելով «Մունա» գրառումները։
Դ.Մաթևոսյանի կողմից հայտնած հիշյալ փաստարկները որևէ ապացույցով չեն հերքվել։ Այդ մասին կարող էր պարզաբանումներ ներկայացնել բացառապես Արամ Ղուկասյանը, ով քրեական գործով որևէ անգամ չի հարցաքննվել հետախուզման մեջ գտնվելու պատճառով, և նրա հարցաքննված չլինելու փաստը չի կարող օգտագործվել ի վնաս Դ.Մաթևոսյանի։
Տվյալ դեպքում, Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից 2013 թվականին կոնկրետ տարածք կատարված այցելության արդյունքում նրան հայտնի դարձած տեղեկությունների` իրականությանը չհամապատասխանելը բացառապես դատարանի անհիմն, որևէ ապացույցից չբխող ենթադրությունն է։
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը պարունակում է նյութական հանցակազմ և արարքն ավարտված կարող է համարվել բացառապես հանրորեն վտանգավոր հետևանք առաջանալու դեպքում: Հիշյալ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի համաձայն հետևանքը պետք է դրսևորվի անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու եղանակով։ Հոդվածի 2-րդ մասը կարող է գոյություն ունենալ բացառապես 1-ին մասով նախատեսված էական վնասի առկայության դեպքում, եթե դա առաջացրել է ծանր հետևանքներ։
Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա Դավիթ Մաթևոսյանի կատարած գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պետք է առկա լինի նաև պատճառական կապ, որի բացակայությունը միանշանակ կերպով վկայում է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի բացակայության մասին։
Այս առումով պետք է փաստել, որ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում բանկի առևտրային ֆինանսավորման կարգի հետազոտմամբ և մի շարք ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ 450.000 ԱՄՆ դոլարի վարկի տրամադրումից առաջ վարկ ստանալու համար ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը ստուգելու անմիջական պարտականություն են ունեցել ֆինանսական անվտանգության և ռիսկերի կառավարման վարչությունները, որոնք մյուս ղեկավար ստորաբաժանումների հետ ուսումնասիրել են վարկային գործը և որևէ փաստաթղթի կեղծ լինելու հանգամանքը չեն պարզել։
Նույն ստորաբաժանման աշխատակիցները ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը պարզել են միայն այն ժամանակ, երբ վարկի տրամադրումից մի քանի ամիս անց վարկի մարումները չեն կատարվել։ Ակնհայտ է, որ փաստաթղթերի կեղծ լինելու հանգամանքը ստուգելու պարտականություն և ռեալ հնարավորություն ունեցող բանկի աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները չեն կատարել կամ ոչ պատշաճ են կատարել, ինչ-ինչ պատճառներով։ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, այդ անձանց աշխատանքային գործունեությանը միջամտելու հնարավորություն չի ունեցել, և քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որը կարող էր վկայել այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանի ազդեցությամբ են այդ աշխատակիցները թույլ տվել իրենց պարտականությունների խախտումները։ Ավելին` հիշյալ ստորաբաժանումները փաստացի հանդիսացել են Դ.Մաթևոսյանի նկատմամբ վերադաս աշխատակիցներ և Դ.Մաթևոսյանը նրանց վրա որևէ կերպ ազդելու հնարավորություն չի ունեցել։
Դ.Մաթևոսյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև բանկի աշխատակիցների ցուցմունքներով, առևտրային ֆինանսավորման կարգում սահմանված դրույթներով հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը ոչ միայն պարտականություն չի ունեցել ստուգելու ներկայացված փաստաթղթերի համապատասխանությունը, այլև չէր կարող ստուգել դրանք։ Մասնավորապես Դ.Մաթևոսյանը լիազորություն և հնարավորություն չի ունեցել հարցում կատարելու ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտե և պարզել, թե անշարժ գույքի սեփականության կամ գրավի իրավունքի վկայականները կեղծ են եղել, թե` ոչ։
Գրավի պայմանագրերը կնքվել են նոտարական կարգով, որին մասնակցել է նաև բանկի ներկայացուցիչ Գևորգ Մադոյանը։ Պայմանագրերը կնքելու ընթացքում ևս նոտարի և բանկի աշխատակցի կողմից ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը չի հայտնաբերվել։
Գրավի պայմանագրով գրավադրված անշարժ գույքի սեփականության մասին կեղծ տեղեկությունները կարող էին պարզվել միայն այն դեպքում, երբ բանկի աշխատակից Գ.Մադոյանն անձամբ գրավի պայմանագրերը ներկայացներ կադաստրի կոմիտե՝ դրանց նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու համար և դա էլ այն դեպքում, երբ փաստաթղթերի կեղծիքները կատարելու մեջ մասնակցություն չունենար կադաստրի կոմիտեի որևէ աշխատակից։
Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարվեր, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված գործողությունները, ապա նրա գործողությունների կատարումից անմիջապես հետո վնաս չի առաջացել, և չէր կարող առաջանալ, եթե բանկի արդեն իսկ նշված ստորաբաժանման աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները կատարեին և պարզեին ներկայացված փաստաթղթերի մի մասի կեղծ լինելու հանգամանքը։
Քանի որ վարկը տրամադրվել է բանկում գործող կարգի համաձայն, որը ենթադրում է, որ վարկային մասնագետի կողմից գնահատման եզրակացությունը կազմելուց հետո կատարվել են բազմաթիվ ստուգողական գործողություններ, անգամ Մուշեղ Դանիելյանի անունից Արամ Ղուկասյանը հանդիպել է բանկի ղեկավարության հետ, իբրև թե ներկայացել, որպես Մուշեղ Դանիելյան և բանկի գլխամասում իրենց ձեռքի տակ ունենալով Մուշեղ Դանիելյանի անձնագրային տվյալները, անձնագրի լուսապատճենը` չեն կարողացել տարբերակել 25 և 50 տարեկան մարդկանց տարբերությունը և հավատացել են, որ բանկ ներկայացած Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանն է, ապա ակնհայտ է, որ վնասը պատճառվել է և հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են այլ անձանց գործողությունների արդյունքում։ Այլ անձանց մեջ են մտնում բանկի բոլոր այն ստորաբաժանումների աշխատակիցները, ովքեր հստակ պարտականություններ են ունեցել ստուգելու բանկ ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը, այդ թվում գրավադրվող բնակարանների և ձեռք բերված անշարժ գույքի իրական պատկանելիությունը, սակայն չեն կատարել դրանք։
Նման պայմաններում հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են ոչ թե Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների արդյունքում, այլ մի շարք անձանց գործողությունների հետևանքով, որպիսի պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պատճառական կապը բացակայում է: Բացի այդ, սույն քրեական գործի նյութերով հաստատվել է, որ Արամ Ղուկասյանը խարդախությամբ հափշտակել է բանկից ստացված գումարը և ակնհայտ է, որ բանկին դիտավորությամբ անմիջականորեն վնաս է պատճառել հենց Արամ Ղուկասյանը՝ կատարված հափշտակությամբ։
Միևնույն ժամանակ դատարանը խարդախության կատարման մեջ մեղավոր է ճանաչել նաև Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դավիթ Մաթևոսյանին խարդախության մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել։ Փաստորեն Առաջին ատյանի դատարանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից դիտավորությամբ, խարդախությամբ կատարված հափշտակության հետևանքով պատճառած անմիջական վնասը դիտարկել է իբրև Դավիթ Մաթևոսյանի լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ օգտագործելու և այլ անձանց օգտին օգտագործելու ու պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու արդյունքում պատճառված վնաս։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքին` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը դատական ակտում չի նշել, թե ինչումն է արտահայտվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործումը և կոնկրետ որ փաստաթղթերն է նա օգտագործել, երբ, որտեղ և ինչ եղանակով։ Այսինքն, հանցագործության հանցակազմի հատկանիշների մասին որևէ կերպ նշում չի կատարվել և դատարանը, անդրադառնալով նշված մեղադրանքին, գտել է, որ այն պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ չի հիմնավորվել, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը։
Այսինքն, ըստ դատարանի եզրահանգման Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը հստակ տեղեկություններ է պարունակել նրա կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու վերաբերյալ, սակայն ոչ թե մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, այլ միայնակ։
Դատարանի նման եզրահանգումը անհիմն է և չի բխում որևէ ապացույցից։ Դատարանը անտեսել է դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի ներկայացրած հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, Դ.Մաթևոսյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանացակազմի բացակայության վերաբերյալ։
Դ.Մաթևոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասի առաջին պարբերությունում վարույթն իրականացնող մարմինը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանն օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որպիսի հանգամանքը մեղադրանքի որոշման մեջ միակն է, որը վկայում է առհասարակ կեղծ փաստաղթերի օգտագործման մասին, քանզի մեղադրանքի որոշման մեջ նշված հետագա ձևակերպումները պարզապես ընդհանրական ձևակերպումներ են պարունակում Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդհոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի վերաբերյալ։
Մեդադրանքի որոշման մեջ հստակ նշված չէ, թե կոնկրետ որ փաստաթղթերն են եղել ակնհայտ կեղծ և կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից։
Մեղադրանքը ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանն իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, չնայած այն հանգամանքին, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված և Դ.Մաթևոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել, որ ներկայացվել են կեղծ փաստաթղթեր։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում եկել է նույն եզրահանգման, և նշել, որ Մաթևոսյանի մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Այնուհետև նույն դատարանն առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Միևնույն ժամանակ, դատական ակտում դատարանը նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իր լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնանց օգտին օգտագործելուց և պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելուց հետո պարզվել է, որ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը կեղծ են։ Այսինքն, այն փաստական տվյալները, որոնք դատարանի կողմից հաստատված են համարվել, որևէ նշում չեն պարունակում այն մասին, որ Մաթևոսյանն իմացել է ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, դրանք Մաթևոսյանի համար եղել են ակնհայտ կեղծ և որ նա օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ փաստաթղթերը կեղծվել են գործով չպարզված հանգամանքներում, և Դ.Մաթևոսյանի կողմից այդ փաստաթղթերը կեղծելու մասին փաստական տվյալներ չեն պարունակել, այսինքն վարույթն իրականացնող մարմինը գտել է, որ Դ.Մաթևոսյանը որևէ փաստաթղթի կեղծում չի կատարել, այլ միայն օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ «Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց հետո և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին»:
Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը հաստատված է համարել, որ փաստաթղթերը կեղծել է և դրանք ներկայացրել է Դավթի Մաթևոսյանին Արամ Ղուկասյանը։ Արամ Ղուկասյանը քրեական գործի քննության որևէ փուլում չի հարցաքննվել և բացառապես նրա ցուցմունքով կարող էր հաստատվել կամ հերքվել, թե Դավիթ Մաթևոսյանը նրա կողմից տեղեկացվել է արդյոք ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լիենլու մասին, թե` ոչ։
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման հանգամանքին` բողոքաբերը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրանք չի օգտագործել, քանի որ դրանք ըստ մեղադրանքի որոշման օգտագործել է հենց Արամ Ղուկասյանը՝ դրանք բանկ ներկայացնելով։ Արդեն իսկ բանկ ներկայացված և փաստացի օգտագործված փաստաթղթերը չէին կարող վերստին օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, անգամ եթե նա տեղեկացված լիներ այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին։
Դ.Մաթևոսյանին ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու համար մեղադրանք առաջադրելու պայմաններում պետք է հաստատված համարել, որ նա իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին և դրանք իր համար ակնհայտ կեղծ են եղել։
Քրեական գործով հետազոտված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության կողմից վարկ ստանալու համար Դ.Մաթևոսյանին ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին վերջինն իմացել է, դրանք նրա համար ակնհայտ կեղծ են եղել և վերջինն օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր։
Նման պայմաններում ակնհայտ է, որ մեղադրանքի մեջ նշված վերը շարադրված փաստական տվյալները և Դ.Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու մասին դատողությունները հանդիսանում են դատարանի հերթական անհիմն ենթադրությունները, որոնք չեն բխում որևէ ապացույցից, հետևաբար և Դ.Մաթևոսյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այնուամենայնիվ դատական ակտի եզրափակիչ մասում դատարանը Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ՀՀ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով` 18.06.2018թ-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ բավարարել, դատական ակտը մասնակի բեկանել և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում։
Մեղադրող Հ. Խալաթյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Առաջին ատյանի դաարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 18-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 353-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման եզրահանգման գալուց գործում առկա ապացույցները և փաստական հանգամանքները գնահատելիս դրանք գնահատել է իրարից առանձին, չի համեմատել դրանք միմյանց հետ և գնահատել ամբողջությամբ, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման։
Այսպես.
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում չի նշել, որ բանկից դուրս գալու պահին Դավիթ Մաթևոսյանը գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից, ինչպես արձանագրվել է դատարանի կողմից։ Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ գնացել են բանկ, նկատել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը վերևից նայում է իրենց ուղղությամբ և հետևել իրենց գործողություններին, ինչն իրեն տարօրինակ է թվացել և նրա գործողություններում շահագրգռվածություն է նկատել։ Նշվածն ամենևին չի վկայում այն մասին, որ Դավիթ Մաթևոսյանն ըստ Մուշեղ Դանիելյանի բանկի պատուհանից նայել է իրենց, երբ գումարը ստանալուց հետո դուրս են եկել բանկից։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքներում մշտապես նշել է, որ Արսեն Մարգարյանը կապի մեջ է եղել «Դավիթ» անունով անձնավորության հետ, ով տեղեկություններ է հայտնել երկրորդ տրանշի գումարը ստանալու հնարավորության մասին։
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ բանկից դուրս են եկել, Արսեն Մարգարյանի բջջային հեռախոսին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինն Արամ Ղուկասյանին ասել է «բա Դավիթի փողը», ինչից հետո Արամ Ղուկասյանը մեքենան կանգնեցրել է Գրիբոյեդով փողոցի վրա, Արսեն Մարգարյանին տվել 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և վերջինն իջնելով ավտոմեքենայից ոչ թե գումարը փոխանցել է հետևում կանգնած ավտոմեքենայի վարորդին, ինչպես նշել է Արսեն Մարգարյանն իր ցուցմունքում, այլ գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել, առանց գումար։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում նշել է նաև, որ Արամ Ղուկասյանն իրեն բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն։
Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ հիմնավորվել է վերջինների միջև առկա կապը և նրանց գտնվելու վայրերը, ինչը համապատասխանում է Մուշեղ Դանիելյանի կողմից տրված ցուցմունքներին՝ ժամանակագրական և տեղակայման առումներով։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով հայտնել է նաև, որ Դավիթ Մաթևոսյանը հանդիպման ժամանակ իրենից վարկի ստացման վերաբերյալ ոչ մի ճշգրտող հարցեր չի տվել, նույնիսկ չի հետաքրքրվել, թե Արամ Ղուկասյանն իր լիազոր անձն է, թե ոչ։
Նարինե Ղալումյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն հաձնել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանը։
Դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի փաթեթի մեջ առկա են եղել «Դռակո» ընկերության վարկային փաթեթում առկա փաստաթղթեր, որոնք գտնվել է Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում առկա էլեկտրոնային թղթապանակում։ Նշված փաստաթղթերը տեսնելու հնարավորություն ունեցել են բանկի աշխատակիցները, սակայն դրանք տնօրինելու, մասնավորապես՝ դրանցում փոփոխություն կատարելու կամ դրանք հանելու հնարավորություն ունեցել է Դավիթ Մաթևոսյանը։
Մեջբերելով ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.5, 1.7 կետերը` բողոքաբերը գտել է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Մուշեղ Դանիելյանի և Գայանե Հարությունյանի հեոախոսահամարների վերծանումները, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի հետ հեռախոսային կապ է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբեր ամսից սկսած և այն շարունակվել է մինչև 2013 թվականի ամառ։
Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է «Մունա» ՍՊԸ-ին վարկ տրամադրելու գործընթացի շրջանակներում, վերջինի հետ որևէ անձնական կապ չի ունեցել, մինչև վարկի տրամադրման գործընթացը, իսկ վարկի տրամադրումից հետո վերջինների միջև եղած կապը պատճառաբանել է մոնիթորինգ կատարելու իր պարտականությամբ։
Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից միաժամանակ չի ներկայացվել ողջամիտ պատճառաբանություն առ այն, թե ինչ ընթացակարգով է առաջնորդվել, երբ առանց հավաստիանալու, որ Արամ Ղուկասյանը հանդիսանում է «Մունա» ՍՊԸ լիազոր ներկայացուցիչը և դրա վերաբերյալ առանց պարտադիր լիազորագրի առկայության, սկսել է «Մունա» ՍՊԸ տրամադրվող վարկի գործընթացը և Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր, վերջինի ուղեկցությամբ իբրև թե այցելել բիզնես վայրեր և հավաստիացել դրանց առկայության մեջ և Մուշեղ Դանիելյանին հանդիպել է միայն վարկը հաստատվելուց հետո։
Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ երբ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին գլխամասից տեղեկացրել են, որ «Մունա» ՍՊԸ տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը պետք է հանդիպի բանկի տնօրինության հետ, վերջինը, աշխատելով բանկում և տեղյակ լինելով, որ բանկի գլխամասում անձի տվյալները չեն ստուգվում, հիշյալ հանդիպման մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, և վերջինը գնացել է հանդիպման, վստահ լինելով, որ իր կողմից Մուշեղ Դանիելյան ներկայանալու պարագայում իր անձը չի ստուգվելու։
Այսպիսով, ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտում խարդախության հանցակազմի բացակայության գնահատման ժամանակ առաջնորդվել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանի բերված մեկնաբանություններով և դատաքննական ցուցմունքներով, միաժամանակ վերլուծության չենթարկելով և նշանակություն չտալով դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերը նշված ապացույցներին, դրանց հավաստիությանը, դրանք այլ ապացույցների հետ չհամադրելով և չգնահատելով հանգել է սխալ եզրակացության։
Ակնհայտ է և հիմնավորված, որ Դավիթ Մաթևոսյանը և Արսեն Մարգարյանը եղել են մտերիմ ընկերներ, և այդ ընկերությունը ձևավորվել է դեռևս ուսանողական տարիներից, իսկ Արամ Ղուկասյանն իր հերթին հանդիսացել է Արսեն Մարգարյանի մտերիմ ընկերը, ինչը բացառում է վերջինների կողմից միմյանց չճանաչելու հավանականությունը։
Առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, փաստել է, որ բոլոր չհիմնավորված կասկածները պետք է մեկնաբանել հօգուտ ամբաստանյալի։
Սույն քրեական գործով նման մեկնաբանության անհրաժեշտւթյուն չէր առաջանա, եթե դատարանը համադրեր նշված բոլոր ապացույցները միմյանց հետ, ինչի արդյունքում պարզ կդառնար, որ Դավիթ Մաթևոսյանի նշած հանգամանքը, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է վարկի տրամադրման գործընթացի ժամանակ չի համապատասխանում իրականությանը, ինչը հիմնավորվում է նրանց միջև մինչև վարկի տրամադրումն առկա հեռախոսային կապով։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, առանց համապատասխան լիազորագրի սկսել է վարկի տրամադրման գործընթացը, Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր և կատարել գործողություններ, ինչը լիազորագրի բացակայության պարագայում անթույլատրելի է։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, առանց Մուշեղ Դանիելյանի հետ կապ հաստատելու Ռիսկերի կառավարման վարչության առաջարկին ի պատասխան հայտնել է, որ վարկառուն նպատակահարմար չի գտել ձեռք բերվող գույքը կալանքի տակ դնել։ Վարկի երկրորդ տրանշի տրամադրման օրը՝ գումարը ստանալուց րոպեներ անց, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև առկա է հեռախոսային կապ, որը սպասարկվել է Գրիբոյեդով փողոցում առկա ալեհավաքի կողմից, դրա վերաբերյալ Մուշեղ Դանիելյանը հայտնել է, որ բանկից դուրս գալուց հետո Արսեն Մարգարյանը զանգ է ստացել, Արամ Ղուկասյանին հարցրել «Բա Դավիթի փողը», ապա վերջինի կողմից տրամադրված 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը վերցնելով` մտել է շենքի բակ և ձեռնունայն հետ վերադարձել։
Նշված հանգամանքները համադրության արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի հետ նախնական համաձայնությամբ իրականացրել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ից առանձնապես խոշոր չափերի գույքի հափշտակություն, նախապես պլանավորելով գործողությունների հերթականությունը, դերերի բաշխումը, ինչը վերջինի համար եղել է առավել դյուրին և կանխատեսելի, քանի որ նա աշխատել է նշված բանկում և քաջ ծանոթ է եղել գործընթացին և հնարավոր ռիսկերին։
Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողության մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականները բանկի աշխատակից Նարինե Ղալումյանին հանձնել է Դավիթ Մաթևոսյանը, այնինչ վերջինը գրավի պայմանագրերը կադաստրի պետական կոմիտեից վերցնելու լիազորություն կամ իրավասություն չի ունեցել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ նոտարական գրասենյակից դուրս գալուց հետո Մուշեղ Դանիելյանը դրանք հանձնել է Արամ Ղուկասյանին, որից հետո դրանք կեղծվել են։ Կեղծված փաստաթղթերն իրենց հերթին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրացվել են Նարինե Ղալումյանին։ Ի դեպ, դատարանի կողմից նշված հանգամանքը համարվել է հիմնավորված։
Առնվազն անհասկանալի է, թե ինչպես է Առաջին ատյանի դատարանը մի դեպքում հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի հանցակազմի հատկանիշներ, ինչը վկայում է, որ նա տեղյակ է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, և մյուս կողմից հիմնավորված չի համարվել, որ վերջինը կատարել է խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողություն։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից արարքը նույն հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելուն, ապա Առաջին ատյանի դատարանն այդ որոշումը որևէ կերպ չի հիմնավորել, արձանագրելով միայն, որ մեղադրանքում չի հստակեցվել թե որ փաստաթուղթն է կեղծվել, ում կողմից, ինչը վկայում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի գործողություններում բացակայում է 2-րդ մասի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։
Վերը նկարագրված հանգամանքներում ակնհայտ է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերը վերցվել, ապա իրացվել են Նարինե Ղալումյանին և տվյալ պարագայում վերջինը գիտակցել է, դրանց կեղծ լինելու հանգամանքը, շահագրգռվածություն է դրսևորել դրանց իրացման գործընթացում, ինչը կատարելու համար դրսևորել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ակտիվ գործողություն։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև դատական ակտում արձանագրել է ամբաստանյալների, մեղադրյալների և վկաների կողմից շահագործած հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունները, սակայն բացառությամբ պարզ շարադրանքի, դրանց վերաբերյալ ոչ մի վերլուծություն չի կատարել։
Մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա ապացույցները չի գնահատել և վերլուծության չի ենթարկել Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած վերը նշված որոշումների լույսի ներքո, այլապես գնահատականի կարժանացվեին իրականում այլ ապացույցներով հաստատված մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները, այլ ոչ թե հիմք կընդունվեին Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված վերացական, անհիմն և որևէ այլ ապացույցով չհիմնավորված իրարամերժ և չհիմնավորված ցուցմունքները։ Ակնհայտ է, որ նման ցուցմունքներ տալով վերջինները չեն հայտնել իրականությունը, այլ նրանց գործողությունները միտված են եղել քրեական պատժից և պատասխանատվությունից խոաափելուն կամ ավելի մեղմ պատիժ ակնկալելուն։
Անդրադառնալով Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի արարքների քրեաիրավական որակման վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգումներն անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, իրենց հիմքում չունեն որևէ հիմնավորում։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն ուշադրություն է դարձրել Վելիխան Մուրադյանի տված ցուցմունքի միայն այն հատվածին, որով վերջինը հայտնել է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը որևէ խախտում չեն կատարել և որևէ կերպ արձանագրված չէ, որ բանկի աշխատակիցը պարտականություն ունի գրավի վկայականը վերցնելու համար փաստաթղթերը ներկայացնել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտե, դա իրավունք է, որից կարող են օգտվել հայեցողական կերպով։
Տվյալ պարագայում դատարանն անտեսել է, որ մեղադրանքի կողմի այն հարցին, թե բանկի աշխատակիցներն իրենց գործառույթներն իրականացնում են իրենց հայեցողությամբ թե` ոչ, որին Վելիխան Մուրադյանը պատասխանել է, որ բանկի աշխատակիցները կատարում են միայն իրենց վերապահված լիազորությունները։ Միաժամանակ վերջինը չի կարողացել հիմք ներկայացնել առ այն, որ Արշակ Խոջոյանն իրավունք է ունեցել բանավոր կարգով ցուցում տալ Գևորգ Մադոյանին, որպեսզի վերջինը չկատարի թիվ NIC293345 և NIC293339 լիազորագրերով իրեն հանձնված գործառույթները։
Ի դեպ, դատաքննության ընթացքում պատշաճ ընթացակարգի համաձայն հետազոտվել են նաև վերը նշված լիազորագրերը, որոնց մասին դատարանի կողմից դատական ակտում հիշատակում չի կատարվել։
Վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/1447/02/12 որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի որոշման լույսի ներքո, պարզ է, որ Արշակ Խոջոյանը, Գևորգ Մադոյանին տալով լիազորագրեր, վերջինի համար հստակ սահմանել է` ինչ գործողությունների կատարման համար են դրանք տրված՝ այսինքն պարտականություններ, իսկ վերջինն ընդունելով նշված լիազորագրերը՝ պարտավորվել է դրանք կատարել պատշաճ կերպով։
Հետագայում հեռախոսազանգի միջոցով վերջինին ցուցում տալով փաստաթղթերը հանձնել վարկառուին՝ Արշակ Խոջոյանը տվել է իր իրավասությունների մեջ չմտնող ցուցում, որը և կատարելով՝ Գևորգ Մադոյանը չի կատարել լիազորագրով իր ստանձնած պարտականությունները։
Վերը նշված երկու անձանց գործողությունների արդյունքում նոտարի կողմից տրամադրված փաստաթղթերը չեն մուտքագրվել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտե, կեղծվել և ներկայացվել են բանկ, ինչի արդյունքում բանկից խաբեությամբ հափշտակվել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար, որի հետևանքով բանկի համար առաջացել են ծանր հետևանքներ։
Նշվածը վկայում է այն մասին, որ Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները։
Առաջին ատյանի դատարանն առանց պատշաճ ուսումնասիրության ենթարկելու դատաքննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները և անտեսելով վկայակոչված վճռաբեկ դատարանի որոշումը, հանգել է սխալ եզրանահգման։
Ի հակառակ վերը նշված հիմնավորումներին, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հանցակազմի հատկանիշները։
Զարմանալի է, թե սույն բողոքում զետեղված և վերը նկարագրված ապացույցները, որոնց մասին մեղադրանքի կողմը բարձրաձայնել է դատաքննության ժամանակ, ինչ նկատառումներից ելնելով են անտեսվել և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիմք ընդունվել միայն շահագրգիռ կողմի՝ ամբաստանյալների ներկայացված հանգամանքները, դատավճիռը կայացվել միայն վերջինների հայտնած հանգամանքները հիմք ընդունվելով, այն պարագայում, երբ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն ամբողջովին վկայում են հակառակի մասին։
Ավելի պարզ, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցը ոչ միայն հաստատում է մեղադրանքի փաստական կողմը կազմող հանգամանքները, այլև դրանք միմյանց հետ համադրելու արդյունքում վկայում, որ վերջինները կասկածի տակ դնելու հիմքեր չկան։
Հակառակ դեպքում ստացվում է, որ ամբաստանյալ Մուշեղ Դանիելյանի, Գայանե Հարությունյանի, Նարինե Ղալումյանի ցուցմունքները գնահատված կլինի ոչ ամբողջական՝ մի մասով հիմնավոր, մի մասով անհիմն, ինչն անտրամաբանական է և չի բխում ապացույցների գնահատումը սահմանող քրեադատավարական նորմերից։
Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները չի հետազոտել արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ և դրանք չի գնահատել իրենց համակցության մեջ։
Հատկանշական է, որ դատավճռի «իրավական վերլուծություններ» բաժնում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմի հատկանիշներին, սակայն վերջնական արդյունքում վճռել է նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հիմք է հանդիսանում դատական ակտը բեկանելու համար։
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ամբողջությամբ բեկանել արսեն Մարգարյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը, Արսեն Մարգարյանին (Գայանե Հարությունյանի կողմից վարկ ստանալու դրվագով) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը և վերջինի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը և վերջինի պաշտպան Արման Թամրազյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Մեղադրող Հ. Խալաթյանն ամբողջությամբ պնդեց իր վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն և միաժամանակ առարկեց ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ:
Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանի պաշտպան Ռ. Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ. Մադոյանի պաշտպան Կ. Քալանթարյանն առարկեցին մեղադրող Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին մերժել այն:
4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
«(...) Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է «Ֆինկա ունիվերսալ վարկային» կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է «Կոնվերս Բանկ»-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող «Բալկոն» սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշել է, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին:
Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինը նույնությամբ փոխանցել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականն Արամը ներկայացրել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով:
Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինն իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, «Օրրան» ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարն իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է «Օրրան» ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինի էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղուկասյանի հետ:
Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղն այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարը ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամն իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի «մաղարիչն» են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշել է, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքն Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել:
Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշել է, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի:
- Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե` ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծություն, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից:
Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել «Մունա» ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը:
Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը:
Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարն Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել:
Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու` արդյոք դրանք կեղծ են, թե` ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կարգի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե` ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել:
-Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կոնվերս Բանկում» աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է «Կոնվերս Բանկ» ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր:
«Մունա» ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին:
-Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի «Աջակցող խմբի» մասնագետ: Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար:
«Մունա» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը:
-Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է «Մունա» ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինը Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինն էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինն իրեն հայտնել է, որ «Մունա» ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է «Մունա» ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինը հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար:
Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինն իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են «Կոնվերս Բանկից» 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինի ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինի պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինը կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած «ՎԱԶ 2121» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. «բա Դավիթի փողը», ինչին վերջինը պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինը, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինին հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի:
-Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է «Կոնվերս բանկ»-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինն իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից:
Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը:
Հետագայում տեղեկացել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել:
-Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինը 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինը լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել:
Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների:
-Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է «Օրրան» գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը:
Վկան միաժամանակ նշել է, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել:
-Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը «Կոնվերս Բանկ»-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից:
Վկան միաժամանակ նշել է, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել:
-Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով «Օնլայն» անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը:
-Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է «Դռակո» ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է «Օնլայն» տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է:
-Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինի աշխատակից Գևորգ Մադոյանին:
Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետն իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալ դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` «Մունա» ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը:
«Մունա» ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված:
Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` «Դռակո» ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետն արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել:
Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:
-Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ «Մունա» ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինին ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ:
-Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է «Ավետիսյան և որդիներ» ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել «Մունա» տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել:
-Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է «Ամինտաս Գրուպ» ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է:
-Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների:
Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշել է, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերն իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում:
2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինը պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ:
Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում:
Միաժամանակ վկան հավելել է, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ:
-Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինին է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում:
-Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է «Ամիտաս» ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը:
-Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինը հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինը կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինի ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի:
Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջիննս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններն ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել:
-Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինին խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է «Մունա» ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինը հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ:
Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ:
Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է «Ֆինկա» վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինին` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինը պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը:
2013 թվականի հուլիսի 19-ին «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի «Էրեբունու» սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինի ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ:
-Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է «Սարգսյան իմպորտ» ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված «Մունա» անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ:
-Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը:
Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին:
-Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը:
-Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
-Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված «Միասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016» վերնագրով փաստաթղթում և «ՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման» վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա «ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով:
-14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել «Օրրան» ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` «MarineSaribekyanorran@mail.ru» փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, «Օրրան» ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ:
-31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. «Asa vor tenc chi», «Asa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel»:
-10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «BYD» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն:
-10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` որպես «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին:
Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը.
-«Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը:
«ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով:
-Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
«Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները:
5.Վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Վերաքննիչ դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Վկա Տիգրան Վարժապետյանը, ով Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2005 թվակաին աշխատանքի է անցել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում որպես դրամարկղի պատասխանատու, 2013 թվականին տեղափոխվել է նույն բանկի վարկային գործառնությունների բաժին, որտեղ էլ մինչ օրս աշխատում է։
Որպես բանկի լիազորված անձ հադես է գալիս նոտարական գրասենյակներում, կադաստրում, ճանապարհային ոստիկանությունում՝ գույքը գրավադնելու և համապատասխան փաստաթղթեր ստանալու մասով։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթղթերի համապատասխան փաթեթը կազմավորելուց, հետագայում նոտարի կողմից գործարքը վավերացվելուց հետո փաստաթղթերը մուտքագրում է կադաստրում, ստանում գրավի վկայականները և դրանք տրամադրում բանկին։ Բաժնի տնօրենի կողմից տրված լիազորագրի հիման վրա է կատարում վերը նշված գործառույթները։
Գայանե Հարությունյանին առաջին անգամ տեսել է նոտարի մոտ։ Հավանաբար նոտարի մոտ են գնացել գրավի կամ առուվաճառքի պայմանագրերը վավերացնելու, սակայն չի հիշում, թե որ հասեցի գույքի մասին է խոսքը։ Նոտարը Դանիելյան Էլմիրան է եղել։ Եթե չի սխալվում Գայանե Հարությունյանը նոտար է եկել ամուսնու հետ։
Նոտարի կողմից համապատասխան պայմանագիրը վավերացնելուց հետո այցելել են ՀՀ ԱԳ կադաստրի կոմիտեի՝ Էրեբունի վարչական շրջանի մասնաճյուղ։ Սովորաբար փաստաթղթերը մուտքագրում են Կենտրոն կամ Արաբկիր վարչական շրջանների մասնաճյուղերում, սակայն Գայանեի խնդրանքով այցելել են Էրեբունու բաժին։ Երբ հասել են՝ ընդմիջում է եղել։ Շատ մանրամասներ չի կարող ասել, սակայն հիշում է, որ Գայանե Հարությունյանը պահանջել է փաստաթղթերի ամբողջ փաթեթը, իսկ ինքն ասել է, որ իրավունք չունի, դա կհաձնի համապատասխան աշխատակցի, երբ համապատասխան մասնաճյուղը գործը սկսի։ Հետագա արդեն չի կարող ասել։
Չի հիշում, որ կադաստրի որևէ աշխատակից այդ ընթացքում մոտեցել և պահանջել է փաստաթղթերը, և եթե անգամ լիներ, ապա գրավատուից բացի այլ անձի իրավունք չուներ տալու։ Չի կարող ասել, թե որն է եղել գրավատուի կողմից այդ փաստաթղթերը պահանջելու պատճառը։ Դրանից հետո փաստաթղթերի փաթեթը հանձնել է բաժին։
Եթե չի սխալվում նոտարին տեղեկացրել է գործարքի չկայանալու մասին՝ սեղանամատյանում համապատասխան գրառում կատարելու համար։ Չի կարող ասել, թե մինչև գրավատուի՝ գործարքից հրաժարվելու մասին հայտնելը, նոտարն իր հետ խոսելիս տեղյակ է եղել այդ հանգամանքի մասին, թե՝ ոչ։ Չգիտի, թե նոտարը կվավերացներ գործարքը, եթե իմանար, որ փաստաթղթերը կեղծ են։ Չի հիշում, թե նոտարը փաստաթղթերի իսկության վերաբերյալ իրեն որևէ տեղեկություն հայտնել է, թե ոչ, ինչպես նաև որ որևէ անձ իրենից փաստաթուղթ է պահանջել։
Եթե որևէ այլ անձ պահանջեր փաստաթղթերը, չէր կարող տալ, բացի գրավատուից, իսկ Գայանե Հարությունյանին փաստաթղթերը չտալը հավանաբար պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ իր աշխատանքը ձգձգվել է և ուղղակի ցանկացել է անձամբ մուտքագրել։ Եթե Գայանեն պահանջեր՝ կարող էր տալ փաստաթղթերը, բայց որքան հիշում է, նա պահանջել է ամբողջական փաթեթը, որն ընդգրկում է բանկային գաղտնիք հանդիսացող տվյալներ, և առանց գործարքը կատարվելու այն չէր կարող տալ։ Փաստաթղթերի փաթեթը կարող էր տրամադրել միայն կադաստրի համապատասխան աշխատակցի, այլ անձի, եթե մոտենար կադաստրում կամ դրանից դուրս, չէր տա։ Աշխատանքային պրակտիկային համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացնում են համապատասխան աշխատակցի, մուտքագրում են և ստանում ստացական։ Այդ ժամանակ գործող կարգավորման համաձայն գրավատուն իրավունք է ունեցել անձամբ մուտքագրել փաստաթղթերը և ստանալ ստացական։
Հավանաբար Գայանե Հարությունյանը կադաստրում եղել է ամուսնու հետ, վերջինի վարքագծի վերաբերյալ որևէ բան չի կարող ասել։
Վկայի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2005 թվականից աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում, 2013 թվականի մարտից աշխատում է նույն բանկի գործառնությունների բաժնում որպես մասնագետ։ Իր պարտականությունների համաձայն` քաղաքացիների վարկերը հաստատվելուց հետո բանկային գործերը մուտք են լինում իրենց բաժին, որտեղ պատրաստում են պայմանագրերը, որից հետո կապնվում են վարկառուների հետ և պայմանավորվում նոտար այցելելու և պայմանագրերն այնտեղ ստորագրելու և նոտարի կողմից վավերացվելու համար, որից հետո գնում է կադաստր գրավադրվող գույքը գրավադնելու։ 2013 թվականի հուլիսին բանկի վարկային բաժնից ստացել է Գայանե Հարությունյանին 90.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ տրամադրելու մասին վարկային փաթեթը, որից հետո իր բաժնի կողմից պատրաստվել են համապատասխան պայմանագրերը և փոխանցել են իրեն՝ Գ.Հարությունյանի հետ նոտար այցելելու և պայմանագրերը վավերացնելու համար։ Զանգահարել է Գ.Հարությունյանին և պայմանավորվել, որ 2013 թվականի հուլիսի 19-ին` ժամը 11-ի սահմաններում հանդիպեն ք. Երևան Տ.Մեծի 4 հասցեում գտնվող նոտար Էլմիրա Դանիելյանի մոտ՝ պայմանագրերը կնքելու համար։ Հիմնականում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկեության վարկային պայմանագրերը վավերացնում են նոտար Էլմիրա Դանիելյանի, Դիանա Բեգլարյանի կամ Քրիստինե Արսենյանի մոտ, քանի որ նրանց վաղուց ճանաչում են, այդ պատճառով Գ. Հարությունյանի վարկի հետ կապված պայմանագրերը որոշել էր վավերացնել նոտար Է.Դանիելյանի մոտ: Նշված օրը հանդիպել են նոտար Է .Դանիելյանի մոտ, որտեղ Գ. Հարությունյանը եկել էր ամուսնու և դստեր հետ։ Նոտար Է.Դանիելյանն ուսումնասիրել է ներկայացված պայմանագրերը և վավերացրել դրանք, որից հետո դուրս են եկել նոտարից: Քանի որ Գ.Հարությունյանը պետք է կատարեր գրավադրման համար համապատասխան վճարումներ, խնդրել է՝ իր հետ գնա կադաստր և այնտեղ կատարի վճարումները և անդորրագրերը տա իրեն։ Քանի որ այդ տարբերակն իրեն հարմար էր, որպեսզի չսպասեր մինչև նա կատարեր վճարում և անդորրագրերը փոխանցեր իրեն, որից հետո գնար կադաստր, համաձայնել է նրա առաջարկին՝ իր հետ կադաստր գալու վերաբերյալ։ Հիմնականում անշարժ գույքերը գրավադնում է Արաբկիր կամ Կենտրոն վարչական շրջանների կադաստրի գրասենյակներում և տվյալ օրը ցանկանում էր գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, սակայն Գ.Հարությունյանը, իմանալով, որ պատրաստվում է գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, խնդրել է, որպեսզի գրավադրումը կատարվի կադաստրի Էրեբունու տարածքային ստորաբաժանածում, քանի որ այնտեղ նա ծանոթներ ունի, ինչպես նաև հաշվի առնելով ընդմիջման ժամը, Գ.Հարությունյանն ասել է, որ իր ծանոթից կխնդրի, որ ընդմիջման ժամին կատարի գործարքը։ Տեսնելով, որ ընդմիջման ժամը մոտենում է, համաձայնել է նրա առաջարկին Էրեբունու կադաստրում գրանցումը կատարելու մասին, որից հետո շարժվել են Էրեբունու կադաստր՝ առանձին մեքենաներով։ Ընդմիջման ժամին հասել են Էրեբունու կադաստր, որը փակ է եղել ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն իրեն ասել է, որ ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցի իրեն և նա անձնամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Մերժել է նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իր պարտականությունների, անձամբ պետք է մուտք կատարեր փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ լիազորված անձ։ Դրանից հետո նստել է իր ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստել է իրենց ավտոմեքենան, որը գտնվում էր իր մեքենայից հեռու։ Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն մոտեցել է իրեն և սկսել է նորից համոզել, որպեսզի տա նրանց փաստաթղթերը և նրանք առանց իրեն մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն կրկին մերժել է նրանց։ Դրանից հետո Գ.Հարությունյանը զայրացած մոտեցել է իրեն և հայտնել, որ չի ցանկանում նշված վարկը և հետ է պահանջել իր փաստաթղթերը, մասնավորապես միասնական տեղեկանքը և սեփականության վկայականը։ Այդ ժամանակ չի հասկացել, թե ինչն է պատճառը նրա այդ պահվածքի, ինչին նա հայտնել է, որ ժամանակ չունի սպասելու և պահանջում է իր փաստաթղթերը, որպեսզի գնա դիմի մեկ այլ բանկ կամ գրավատուն։ Նրան հայտնել է, որ չի կարող նրան հետ տալ փաստաթղթերը և այդ հարց֊ով դիմի այն մասնաճյուղ, որտեղ դիմել է նախկինում վարկ ստանալու համար, և չի տվել իր մոտ առկա փաստաթղթերը։ Դրանից հետո գնացել է բանկ, իր բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանն արձակուրդում է գտնվել և այդ պատճառով այդ ամենի մասին հայտնել է խմբի ղեկավարին և հանձնել փաստաթղթերը։ Նաև զանգահարել է նոտար Էլմիրա Դանիելյանին և հայտնել կատարվածի մասին, որպեսզի նոտարն իր մատյաններում կատարի համապատասխան նշումները։
Կադաստրի Էրեբունի տարածքային ստորաբաժանումում իրեն ոչ մեկ չի մոտեցել կադաստրի աշխատակիցներից և ոչ մի հարցով չի դիմել, իսկ Գ.Հարությունյանին որևէ մեկի հետ հանդիպելիս չի նկատել, քանի որ մի պահ առանձնացել էր նրանցից և մտել էր մոտակա խանութ, ինչպես նաև մեքենայում գտնվելիս նրանց մեքենան չէր երևում իր մոտից։
«Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակիցներից որևէ մեկի կողմից կոնկրետ հետաքրքրվածություն կամ որևէ միջնորդություն Գ. Հարությունյանի վարկի վերաբերյալ չի եղել։
-Վկա Գայանե Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Մարգարյանին ճանաչում է Արամի միջոցով: Արսենն այս ամեն ինչի հետ որևէ կապ չունի: Այն ժամանակահատվածում, երբ Արամը ՀՀ–ում չի եղել, գտնվել է Ուկրաինայում, բանկի՝ իր գործի հետ կապված խնդրում էր Ա. Մարգարյանին ինչ-որ տեղ գնա, ինչ-որ բան անի: Քանի որ անցել են երկար տարիներ, մանրամասն չի հիշում:
Նախաքննության ընթացքում որևէ մեկը չի հարկադրել, չի պարտադրել ցուցմունք տալ, հայտնել է իրականությունը: Վկան ըստ էության պնդեց 31.08.2014 թվականին տված ցուցմունքը և նշեց, որ մինչ այդ տված ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությունը: Այդ օրը և դրանից հետո տված ցուցմունքներն են ճիշտ:
Արսեն Մարգարյանն ուղարկել է հաղորդագրություն, որ իր անունը չտա, ասի, որ Արամն է մեղավոր, սակայն չի կարող ասել նման բովանդակության հաղորդագրություն ուղարկելու պատճառը:
Արամ Ղուկասյանին գումար պարտք չի եղել, 4500 ԱՄՆ դոլար է տվել վերջինին «Արդշինբանկի» դիմաց, որտեղ էլ առաջին անգամ է տեսել Արսեն Մարգարյանին, բայց գումաը տվել է Արամ Ղուկասյանին: Չի հիշում Ա. Մարգարյանի կողմից իրեն զանգահարելու և Արամ Ղուկասյանի պարտքը տալու վերաբերյալ որևէ բան:
Վարկ վերցնելու գործընթացի հետ կապված խոսակցությանը ներկա է գտնվել նաև Արսեն Մարգարյանը, սակայն խոսակցությանը չի մասնակցել:
Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ Էրեբունի վարչական շրջանի կադաստրի գրասենյակ գնան: Արսեն Մարգարյանին տեղեկացրել է իրենց` կադաստրում գտնվելու մասին, իսկ վերջինն էլ ասել է, որ սպասի մարդ կմոտենա:
Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ վարկի համար դիմի «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ Կոմիտասի մասնաճյուղ, սակայն չգիտի, թե ինչն է եղել պատճառը:
Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը պատկանում է իրեն մտերիմ անձի` Վարդանին: Արամն ասել է, որ ցանկանում է գնել այդ տարածքը և խնդրել է իրեն գնահատել այն: Նշված տարածքի հետ կապված փաստաթղթերը Մերգելյան փողոցում Ա. Մարգարյանի կողմից փոխանցելու վերաբերյալ որևէ բան չնշեց:
Մինչև 31.08.2014 թվականը տված ցուցմունքը ճիշտ չէ, չի ցանկացել, որ որևէ մեկը խնդիրներ ունենա, Արամն էր խնդրել, որ որևէ բան չասի:
Եթե նշել է, որ Արամն է զանգել, որպեսզի վաճառակետից վերցնի փաստաթղթերը, ուրեմն Արամն է զանգել:
Կադաստրից դուրս եկած անձը երիտասարդ և բարձրահասակ էր: Վերջինը մոտեցել է բոլորին, կանգնած զրուցել են: Երբ բանկի աշխատակիցը չի տվել փաստաթղթերը, զանգել է Արամին և տեղեկացել դրա մասին: Այնուհետև իրեն է զանգահարել նոտարը և նշել, որ փաստաթղթերի հետ խնդիր կա և ինքը գնացել է բանկ:
Չի հիշում, թե արդյոք մոտեցել է բանկի աշխատակցին, պահանջել է փաստաթղթերը: Ա. Մարգարյանը տվել է իրեն փաստաթուղթ, բայց չի կարող ասել կեղծ է եղել, թե` ոչ: Չի կարող ասել, թե Ա. Մարգարյանն այդ փաստաթղթի հետ առնչություն ունեցել է, թե` ոչ:
Քննիչը տեղեկացրել է, թե որ գործով է հրավիրվել հարցաքննության:
Մինչև նոտարի մոտ գնալը վարկի հետ կապված որևէ խոսակցություն Ա. Մարգարյանի հետ չի ունեցել: Հիմնականում կապը պահպանել է Ա. Ղուկասյանի հետ, ով նշել է, որ Արսենը կօգնի: Վարկը ստանալու դեպքում գումարի մի մասը պետք է տար Ա. Ղուկասյանին: Արսենին որևէ բան չպետք է տային:
Չի կարող ասել Ա. Մարգարյանը, թե Ա. Ղուկասյանն է ասել, որ կադաստրից ինչ-որ մեկն է դուրս գալու և փաստաթղթերը վերցնելու:
Երբ որ Արամը ՀՀ-ից բացակայել է, փոխանցել է Արսենի հեռախոսահամարը և կապը պահպանել է վերջինի հետ: Չի կարող ասել, թե ինչ է խոսացել Ա. Մարգարյանի հետ:
Արսեն Մարգարյանի հետ որևէ շինություն նայելու չի գնացել: Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետ Արսենի հետ չի այցելել:
6.Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.
«(...) Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ:
Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(...) Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
(...) Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները:
Խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ:
Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել:
Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել:
Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
(...) Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը «Դավիթի գումարը» ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը:
(...) Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը:
Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ:
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(...) Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
(...) Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ:
(...) Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ.
2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ:
Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից:
Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ.
«(...) Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և «ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից:
Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ:
Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է:
ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել:
Նույն կարգի 11-րդ էջի 4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը.
«Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Այսինքն` ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը:
Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա.
Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում):
Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն:
Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել:
(...) Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը (…)»:
7. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը` թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
1. Արսեն Մարգարյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)։
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Վերաքննիչ դատարանը սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համադրության և պատշաճ վերլուծության արդյունքում վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ հիմնավորվում է ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները բավարար են ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը առաջադրված մեղադրանքներում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանաշին համապատասխան հիմնավորված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է հետևյալ հանգամանքներով. (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով)
- վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը նշել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցանկություն է հայտնել գնել ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, գնահատող ընկերության աշխատակիցը լուսանկարել է բնակարանը, ամբաստանյալը վերցրել է վերը նշված բնակարանի սեփականության վկայականը, որոշակի ժամանակ անց հայտնել է Դ. Հովհաննիսյանին, որ վարկը չի ստացվում: Բացի այդ, Դ. Հովհաննիսյանն ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ցույց է տվել նաև ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 40-րդ բնակարանը և որքան հիշում է այն ևս լուսանկարել են: 16.04.2015 թվականին անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ` վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է Ա. Մարգարյանին և հայտնել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով:
- վկա Վարդան Խաչատրյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող տեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը տվել է Գայանե Հարությունյանին, ինչպես նաև վերջինը, Արսեն Մարգարյանի և գնահատող ընկերության աշխատակցի հետ այցեցել է տեխսպասարկման կետ:
- վկա Դիանա Բալայանը նշել է, որ հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը: Վկան նաև նշել է, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ:
- փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա. Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայանների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
Վերը նշված ապացույցների, ինչպես նաև գործով ձեռք այլ փաստական տվյալների` մասնավորապես վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքների հետ համարդությունը թույլ է տալիս հիմնավորված եզրակացության հանգել ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման, քանի որ վերջինի գործողություններում բացակայում են առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտը, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (Գ. Հարությունյանի դրվագով) առաջադրված մեղադրանքին` ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, քանի որ ամբողջովին բացահայտված չէ, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա. Մարգարյանի կողմից մեղսագրված արարքը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ ոդվածի 2-րդ մասով) խմբի կազմում կատարելը, ուստի նշված մասով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն անհիմն են և առարկայազուրկ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը վկայում է վերջինի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների առկայության մասին, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այդ թվում նաև վկա Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, վերջինի բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, բացի այդ դրանք հերքվում են գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում, ուստի արժանահավատ չեն, չեն համապատասխանում իրականությանը, գործի փաստական հանգամանքներին:
Անդրադառնալով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Լևոն Մնացականյանի ցուցմունքներին, Գայանե Հարությույանի բջջային հեռախոսը և «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրություններն անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու մասին` ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպան վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցները ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, ուստի դրանք անթույլատրելի ճանաչելու քրեադատավարական հիմքերն ըստ էության բացակայում են:
2. Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով.
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված, ինչպես նաև հետագայում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից այն վերաորակելու վերաբերյալ մեղադրողի և ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի` վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանություններին.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)։
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:»։
Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքն իրավացիորեն վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` նկատի ունենալով այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունը վկայում է ամբաստանյալի արարքում ոչ թե խարդախության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, որ Դ. Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, այլ ընդհակառարակը դատարանում հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների ամբողջությունը թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգելու առ այն, որ Դ. Մաթևոսյանը` որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները: Բացի այդ վերջինը, խեղաթյուրելով իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր. գնահատման եզրակացությունում նշել է «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերության վերաբերյալ իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ («Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ), ինչի արդյունքում բանկի շահերին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ինչ վերաբերում է վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքին (բանկից դուրս գալուց հետո Ա.Մարգարյանն ասել է Ա. Ղուկասյանին՝ «բա Դավիթի փողը», վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ, գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել առանց գումարի, Արամ Ղուկասյանն իրենց բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն), որով մեղադրողն ըստ էության փորձել է հիմնավորել ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու վերաբերյալ որևէ կոնկրետ տվյալ չի պարունակում, այն ըստ էության գնահատողական դատողություն է, ենթադրություն Դ. Մաթևոսյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր ենթադյալ հանցանք կատարելու մասին, ինչը չի կարող համարվել բավարար փաստական տվյալ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված համարելու համար։
Բացի այդ՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Արամ Ղուկասյանի կողմից վարկի գումարի ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամն այլ անձի փոխանցելու պահին Դ. Մաթևոսյանի կողմից բանկից դուրս գալու վերաբերյալ քրեական գործում որևէ փաստական տվյալ առկա չէ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ հենց վկա Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին՝ բանկի ներսում՝ պատուհանից իրենց հետևելիս։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների ամբողջությունը (ինչին անդրադարձ կկատարվի հաջորդիվ) վկայում է Դ. Մաթևոսյանի արարքում ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հանցացործության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին:
Արդեն իսկ անդրադառնալով ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վկաներ Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Արթուր Նազլուխանյանի թե նախաքննական, և թե դատաքննկան ցուցմունքների համադրությունը վկայում է այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանն առանց համապատասխան ստուգումների կատարելու գնահատման եզրակացությունում ներառել է իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ, ինչի արդյունքում բանկին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Մասնավորապես վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ գրավի վկայականներն իրեն է փոխանցել հենց ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գ. Մադոյանի կողմից։ Վկաներ Վահե Դալյանի և Արթուր Նազլուխանյանի ցուցմունքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Դ. Մաթևոսյանը՝ որպես առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, գիտակցելով, որ ներկայացված տվյալներն իրականությանը չեն համապատասխանում, գործել է բանկի շահերին հակառակ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը դրևորել է անփութություն և վերջինը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել՝ հաշվի առնելով վերջինին անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում մեղսագրված լինելու հանգամանքը։
Ինչ վերաբերում է տեղազննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրության մասին ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցի համադրությունը վկաներ Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի ցուցմունքների հետ թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգել առ այն, որ Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն եղել, «Մունա» ՍՊ ընկերությունն իրականում տաքսի ծառայությունների մատուցմամբ չի զբաղվել և ըստ էության կատարվել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելություն: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս անհիմն է, քանի որ պաշտպանի կողմից ապացույցները գնահատվել են միակողմանիորեն՝ առանց այլ ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու: Վերը նշված ապացույցներն իրենց համակցությամբ վկայում են այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերը խեղաթյուրված են, իրականությանը չեն համապատասխանում, և գիտակցաբար գործել է բանկի շահերին հակառակ:
Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին և հաստատված է համարում, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունվարի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում նշել է, որ Դ. Մաթևոսյանին մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքիվ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չնայած այն հանգամանքին, որ դատական ակտի եզրափակիչ մասում նշել է, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունից բխում է, որ հիմնավորված է Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշաների առկայությունը:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին տվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները: Վերը նշվածը հաստատվում է վկա Վահե Դալյանի ցուցմունքով այն մասին, որ «...Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:»
Վերոգրյալից բխում է, որ միայն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանն է ունեցել համապատասխան փաստաթղթերում փոփոխություններ կատարելու հնարավորություն, ավելին` վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դ. Մաթևոսյանը: Բացի այդ գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվել է, որ Դ. Մաթևոսյանն այլ անձի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայր, և վերջինի հետ նախնական համաձայնությամբ ըստ էության բանկին ներկայացրել է կեղծ փաստեր, խեղաթյուրել է իրականությունը` դրանով իսկ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն:
Վերը նշված հիմնավորումների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ չի անդրադառնում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն բխում գործում առկա փաստական տվյալներից:
3. Ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու մասով.
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ մեղադրողի` վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլիներ ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և վերջինների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով` ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու մեջ, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ, հաստատված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում տալու համար, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու համար, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը:
Մինչդեռ սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներից բխում է հետևյալը.
- վկա Վելիխան Մուրադյանը («Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ) դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով նշել է, որ 2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործող կարգով արգելված չի եղել Ա. Խոջոյանի կողմից Գ. Մադոյանին պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը (այն կադաստր ներկայացնելու համար) վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին տալու վերաբերյալ ցուցումներ տալը: Բացի այդ վկան նշել է, որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գ. Մադոյանի վրա, ուստի վերջինը կարող էր նաև իր նախաձեռնությամբ փաթեթը տալ վարկառուին կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով որևէ նորմատիվ ակտի և կանոնադրության կետ չի խախտվել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը բխել է բաժնի ղեկավարի լիազորություններից:
Վերոնշյալից բխում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում` պայմանագրերը նոտարի կողմից հաստատելուց հետո վարկային փաթեթը կադաստր տանելու համար (սույն դեպքում գրավի իրավունքի գրանցման նպատակով) վարկառուին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, ինչը հաստատվում է նաև Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված այլ ապացույցներով: Մասնավորապես` այլ փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության», ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի», ինչպես նաև «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածից բխում է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրենց լիազորոթյունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել, և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս չի պատճառվել: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վերը նշված ապացույցների բավարար համակցությունը ցույց է տալիս, որ ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` գրավի իրավունքի պետական գրանցման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը, ինպես նաև այդպիսի գործողությունների կատարելու վերաբերյալ ցուցումներ տալը:
Վերը նշված համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների բացակայության մասին, անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Այսպիսով` ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Դ. Մաթևոսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքներում հաստատված է և նրանց կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալների պատճառաբանությունները հերքվում են գործով ձեռք բերված ապացույցներով: Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դ. Մաթևոսյանին 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:
Բացի այդ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի կողմից իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարումը:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները ` մերժել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ
Գ. ՄԵԼԻՔՅԱՆԻ
Կ. ՔԱԼԱՆԹԱՐՅԱՆԻ
Ռ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ
Դ. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա. ԽՈՋՈՅԱՆԻ
Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ
2019 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վերաքննության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները՝
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի փետրվարի 20-ին Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 14112514 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17136114 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով:
2. 2013 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Դ. Թորոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 58209413 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ:
2014 թվականի փետրվարի 05-ին Նոր Նորք քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի քննիչ Հ. Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 17104414 քրեական գործն և այն ընդունել վարույթ:
2014 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 17104414 և թիվ 58209413 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում` նախաքննությունը շարունակելով 17104414 համարով:
2014 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննրական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17104414 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, վերսկսել վարույթը, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով:
Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ռ. Մանուկյանը թիվ 14112514 քրեական գործն ընդունել է վարույթ:
2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` փոփոխելով նրա նկատմամբ ընտրված խափանման մրջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է վերջինին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերացնելու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշմում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Մկրտչյանի վարույթ։
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել «Օրրան» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է դատարանի դահլիճում:
Ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացվել է:
Ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է:
Վճռվել է նաև.
«Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ»Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
«Ինգո Արմենիա» ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել:»:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 06-ին վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանը, իսկ 2018 թվականի օգոստոսի 08-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ՝ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանի միջնորդությունը բավարարվել է և ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցով, վերջինն ազատվել է կալանքից:
2019 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի արձանագրային որոշմամբ՝ գործի քննությունը շարունակվել է վերաքննության կանոններով։
2. Գործի փաստական հանգամանքները
1. Նախաքննական մարմնի կողմից Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը «Օրրան» ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինի միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը «Օրրան» ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինն էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է:
Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար:
Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինին հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինը նույն օրն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում և «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակում:
2. Նախաքննական մարմնի կողմից Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները:
Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինի անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը:
Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես «Մունա» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել է տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել:
Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16.360.800 ՀՀ դրամ գումարը:
3. Նախաքննական մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով:
2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինի կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
4. Նախաքննական մարմնի կողմից Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Արսեն Մագարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, դատական ակտ կայացնելիս, յուրաքանչյուր ապացույց չի գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատավճիռն ամբողջովին հակասում է ինչպես ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներին, որի արդյունքում դատավարական խախտում թույլ տալով կայացվել է սխալ դատական ակտ:
Բացի այդ դատարանն առհասարակ անտեսել է դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական տվյալները, ապացույցների միակողմանի հետազոտման արդյունքում, Արսեն Մարգարյանին արդարացնող ապացույցները չի ենթարկվել օբյեկտիվ համադրության, որի արդյունքում նույնիսկ անթույլատրելի ապացույցներ են դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում, ուստի ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածներն ի վնաս նրա մեկնաբանելով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին չի տվել հաստատող պատասխաններ, այն դեպքում, երբ պետք է աներ հակառակը, հետևաբար մեղադրական դատավճիռը հիմնված է բացառապես ենթադրությունների վրա և դրանով խախտվել է անմեղության կանխավարկածի դատավարական սկզբունքը, որը հանգեցրել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումների, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 398-րդ հոդվածով և որպես հետևանք հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ դատական ակտ կայացնելուն և ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 107-րդ, 202-րդ, 309-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 398-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ վճռաբեկ և Եվրոպական դատարանների ներքոնշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորշումների համատեքստում դիտարկելով առաջադրված մեղադրանքի բովանդակության, վերագրվող արարքի հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող փաստական տվյալների վերաբերյալ անորոշությունը և անհստակությունը, առաջադրված մեղադրանքի և այն հիմնավորող ապացույցների անհամապատասխանությունը, առաջացրել է պաշտպանության իրավունքի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքի խախտում` կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը:
Մեջբերելով Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը` բողոքաբերը գտել է, որ ինչպես խարդախության, այնպես էլ կեղծիքների դրվագներով Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մեղսագրող հանցագործության թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը։
Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկին իրացված կեղծ փաստաթղթերի դրվագով մեղադրանքը չի ընդունել, համաձայն չէ դրա հետ, այդուհանդերձ համաձայն է եղել վաղեմության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել, որն էլ դատարանն արել է, սակայն դա չի նշանակում, որ համաձայն է մեղադրանքի հետ, քանի որ պնդում է, որ կեղծ փաստաթղթերից տեղյակ չի եղել և դրանց հետ առնչություն չունի։
Ամբաստանյալին մեղսագրվում է հենց առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու հանցագործություն։ Թեև ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանը հանցագործությունը կատարել է խմբի կազմում, սակայն Արսեն Մարգարյանի կողմից խարդախությունն ինչպես անձմաբ, այնպես էլ խմբի կազմում կատարելու թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը կազմող տարրերին բնորոշ փաստական տվյալներ չեն նշվել, իսկ դրանց բացակայությունը առաջացրել է մեղադրանքը ճշգրիտ ընկալելու իրավունքի խախտում, որը համապատասխանում է պաշտպանության իրավունքի էական և կոպիտ խախտմանը։
Վկայակոչելով Լ. Ավետիսյանի և Վ. Մաթևոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նախ պարտավոր էր ապահովել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի պահանջը՝ հաստատված համարելով հանցավոր արարքի առկայությունը, պարտավոր էր նշել ինչպես հանցավորի, իսկ խմբի կազմում կատարած լինելու պայմաններում սպառիչ թվարկեր խմբի կազմում ընդգրկված անձանց տվյալները, հանցագործության տեղի, ժամանակի և եղանակի մասին տվյալներ, այնպես էլ մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեր արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը, որը բացակայում է վիճարկվող դատական ակտում:
Առաջին ատյանի դատարանը բացառապես բավարարվել է նշելով, որ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, այնինչ ինչ գումարի մասին է խոսքը գնում, որքան գումար պետք է հափշտակեր, իրական մռտադրությունը ինչպես է դրսևորվել, բացի այդ դատարանը նշելով` նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը, կրկին չի բացահայտել, թե ինչ գործողությունների մասին է խոսքը և դրանք ինչ առնչություն ունեն խարդախության դեպքի հետ։
Ըստ դատարանի սկզբնական հետևության` խարդախությունը կատարել է խմբի կազմում, այնինչ երկրորդ պարբերության մեջ ձևակերպել է որպես միանձնյա գործողություն, որով հակասություն է ստեղծել հետևությունների մեջ, հանգեցրել չպատճառաբանված և իրարամերժ եզրահանգումների առյկայության, որն անթույլատրելի է և չի ապահովում նույնիսկ ենթադրության չափանիշները, քանի որ գոնե փաստական տվյալների առկայությունը կարող էր հստակություն մտցնել եզրահանգումում, որպեսզի քննարկվեր որևէ ապացույցով դա հաստագրվում է, թե` ոչ։
Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տվալով դատական սխալ և բավարարվելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների շարադրմամբ` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ, դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, չի բացահայտել և չի հիմնավորել` կոնկրետ որ ձևակերպումը կամ փաստական տվյալն է հաստատում նրա առնչությունը խարդախության դեպքին, այնուհետև` մեղավորությունը:
Մուշեղ Դանիելյանը խարդախության մեղադրանքի մասով սկզբնական մեղադրանքում ներառված է եղել որպես հանցակից, սակայն արդարացվել է, այնինչ, դատարանը բավարարվելով բացառապես խմբի կազմ նշելով և չբացահայտելով անձանց ինքնությունը, անորոշ եզրահանագում է նշել, որը հանգեցրել է ենթադրության առկայության և պետք է ճանաչվի անթույլատրելի, քանի որ դրանով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները։
Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ բանկը սույն գործով որպես իրական տուժող և փաստացի հանցագործության օբյեկտ հանդիսանալ չի կարող։
Այսպես` ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արամ Ղուկասյանը, Արսեն Մարգարյանը և Դավթի Մաթևոսյանը խմբի կազմում խարդախությունը կատարել են «Կոնվերս» բանկի նկատմամբ։ Սույն գործով միակ տուժողը բանկն է, այլ տուժողներ չկան։
Վարկային փաթեթի կողմեր են հանդիսացել մի կողմից Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ մյուս կողմից «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ։ Վարկային փաթեթի ուսումնասիրությամբ ակնհայտ է, որ բանկի հանդեպ պարտավորությունը ստանձնել է Մուշեղ Դանիելյանը, ով բանկից ստացել է գումարները և ըստ նախնական պայմանավորվածության 425.000 ԱՄՆ դոլար գումարը փոխանցել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը պահել է իրեն։ Միաժամանակ Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքներում պնդել է, որ Արամ Ղուկասյանին միջնորդավորված ինքն է դիմել վարկը ձևակերպելու համար և նրա հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությամբ համաձայնության են եկել իր անունով ստանալ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից իրեն պետք է տրվեր 40.000 դոլար, սակայն Արամը տվել է միայն 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Բացի դա Արամ Ղուկասյանն է պարտավորություն ստանձնել իր անունով ձևակերպված վարկը մարելու բանկում։
Հաշվի առնելով, որ Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ 30.10.2015 թվականին քրեական հետապնդումը դադարեցվել է հանցակազմի բացակայության հիմքով և որոշման պատճառաբանական մասում դիտարկվել է արարքը բացառապես Արամ Ղուկասյանի կողմից կատարված լինելը, իսկ Մուշեղ Դանիելյանը չի իմացել և չէր կարող գիտակցել խարդախության արարքի առկայությունը, փաստ է դառնում, որ Արամ Ղուկասյանը սույն գործով ենթադրյալ հանցագործությունը կարող էր կատարած լինել բացառապես Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ, այլ ոչ թե բանկի։
Դա հաստատվում է այն փաստով, որ Մուշեղ Դանիելյանի և բանկի միջև առկա են քաղաքացիաիրավական հարաբերություններ, անկախ նրանից, թե վերջինը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից տրամադրվող կեղծ փաստաթղթերի առկայությունը, գիտակցել է և կարող էր արդյոք նախատեսել վարկը չմարելու փաստը, թե` ոչ։
Անհերեքելի և անժխտելի է այն, որ Մ.Դանիելյանը համաձայնություն է տվել իր անունով վարկը վերցնելու պայմանավորվածությանը, վարկային փաթեթը ստորագրելիս, բանկի տնօրինության հետ ունեցած հանդիպման ժամանակ ևս հաստատել է վարկն իր կողմից ստանալու և այն մարելու պարտավորությունը։
Նման պայմաններում Մուշեղ Դանիելյանը գիտակցել է և իր ստորագրությամբ հաստատելով փաստել է, որ Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունն իր հանդեպ ծագում է նրան գումարը տրամադրելուց հետո և միաժամանակ իր վրա է վերցրել վերջինի կողմից չմարելու դեպքում բանկի հանդեպ ունեցած վարկային պարտավորությունը մարելու պարտականությունը։ Ընդ որում այդ ռիսկի տակ մտնելով ավելի քան գիտակցել է, որ ինքն անձամբ է կրելու բացասական հետևանքների վնասը։ Փաստացի բանկը որևէ կերպ չի կարող Արամ Ղուկասյանի հանդեպ պահանջ ներկայացնել, քանի որ վարկային պայմանագրի կողմ չի հանդիսանում, բանկի հետ որևէ պայմանագիր չի կնքել և պայմանավորվածություն ձեռք չի բերել։
Նման պայմաններում Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունը միայն կարող էր ծագել բացառապես ռեգրեսիվ հայցի իրավունքից օգտվելու մասով, որն էլ սույն դեպքում առկա է։
Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տալով դատական սխալ, անտեսել է այն, որ բանկը սույն մեղադրանքով որպես պատշաճ տուժող հանդես գալ չի կարող, քանի որ թե Արամ Ղուկասյանի, թե Արսեն Մարգարյանի, թե որևէ այլ անձի հետ բացառությամբ Մուշեղ Դանիելյանին վարկ տրամադրելու, վարկային մարում կատարելու պարտավորություն ձեռք չի բերել, ուստի Արամ Ղուկասյանի և մյուսների մեղադրանքի մասով որպես խարդախության հանցակազմի պարտադիր տարրերից օբյեկտի վերագրումը բանկին սխալ է, ուստի սույն մեղադրանքի մասով բացակայում է հանցագործությունից տուժած իրական օբյեկտը՝ Մուշեղ Դանիելյանը, որը տուժող չի ճանաչվել և նման տուժող գործով առկա չէ, ուստի բանկի դրվագով քրեական հետապնդումը՝ Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ, ենթակա է դադարեցման հանցակազմի տարրերից օբյեկտի բացակայության հիմքով։
Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ դատարանի եզրահանգման մեջ, Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է խարդախության պարտադիր տարրերից օբյեկտիվ կողմը:
Օբյեկտիվ կողմի պարտադիր տարրերի առկայությունը հաստատելու համար, արդյունքում խմբի կազմում հանցագործությունը կատարված լինելու վերաբերյալ ճշգրիտ եզրահանգման համար, անհրաժեշտ է հայտնաբերել, ի լույս դնել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքից նրա կողմից բանկի նկատմամբ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարված արարքի կատարողին բնորոշ փաստական կողմը, որպիսի ձևակերպումներ, փաստական տվյալներ մեղադրանքում բացակայում են, ուստի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ այդ մասով առկա է մեղադրանքի անորոշություն և կայացրել է անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել, որ առկա անորոշությունն ինքնին զրկում է պաշտպանության կողմին մեղադրանքից արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից, ուստի դատարանն իր հերթին խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։
Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել մեղադրանքում նշված ձևակերպումը. «... Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար»:
Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանքի մասով արձանագրել է մեղադրանքի անորոշությունը, սակայն զարմանալիորեն դա չի կիրառել խարդախության դրվագում, որում ևս որևէ կերպ բացահայտված չէ` Արսեն Մարգարյանի գործողություններն ինչումն են արտահայտվել, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել տարբերակված մոտեցում երկու մեղադրանքներում առկա ակնհայտ անորոշությանը, որը հանգեցրել է դատական սխալի՝ ենթադրության վրա դատավճիռ կայացնելու պահանջի խախտման։
Այդուհանդերձ դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել այդ մասով մեղադրանքի անորոշությունը, փաստական տվյալներում այդպես էլ չի բացահայտվել, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն Արամ Ղուկասյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ, սակայն հանցակիցներից յուրաքանչյուրի դերն ինչումն է արտահայտվել և արդյունքում նրանցից յուրաքանչյուրը վերագրվող հանցագործության կատարման օբյեկտիվ կողմն առաջացնող ինչպիսի գործողություն է կատարել կամ մասնակցել համակատարմամբ, ինչ դերաբաշխում են կատարել, ուստի ենթադրյալ հանցագործությունը խմբի կազմում կատարված լինելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումն ակնհայտ ապօրինի է և անհիմն, փաստական կողմը չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը, իսկ մեղադրանքի անորոշությունը խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։
Առաջին ատյանի դատարանը նախ թույլ է տվել դատական սխալ, որն արտահայտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ և 38-րդ հոդվածների կանոնների չկիրառման, որի արդյունքում Արսեն Մարգարյանին անհիմն վերագրել է խմբի կազմում հանցագործության կատարում այն դեպքում, երբ առկա է եղել անորոշ մեղադրանք։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ, 38-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Ա. Մաթևոսյանի և Ռ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ որպեսզի հնարավորինս Արսեն Մարգարյանի արարքում առկա լինեին խարդախության օբյեկտիվ կողմի բոլոր տարրերը, ապա պարտադիր պետք է մեղադրանքում նշվեր, թե Արսեն Մարգարյանը բանկի հետ ինչպիսի առնչություն է ունեցել, նրա որ գործողությունն է ուղղված եղել բանկի դեմ, որը կարող էր վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու միջոց հանդիսանալ:
Պարզ վերլուծությամբ կարելի է հաստատուն համոզմունք ձեռք բերել, որ այդպես էլ չի կոնկրետացվել, թե Ա.Մարգարյանը, հանցակցելով երկու անձի հետ խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմն առաջացնող գումարի փաստացի հափշտակությանը, ինչպես է կատարել, այն դեպքում, երբ ըստ մեղադրանքի բանկին վարկային փաստաթղթերը, ներառյալ Արսեն Մարգարյանի կողմից նրան ենթադրյալ իրացված կեղծ փաստաթղթերը, ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, վարկային գործընթացին մասնակցել է բացառապես Արամ Ղուկասյանը և բանկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ենթադրյալ գործողության շուրջ Արսեն Մարգարյանն անմիջականորեն որևէ գործողություն չի կատարել և համակատարման չափանիշներին բնորոշ անմիջական մասնակցություն չի ունեցել։
Մեղադրանքում գումարը հափշտակելու վերաբերյալ առկա անորոշ և վերացական ձևակերպումը զարմանք է առաջացնում այնքանով, որ չի կոնկրետացվել թե Արսեն Մարգարյանի կողմից բանկից անմիջականորեն գումար ստանալու և հափշտակելու գործողությունն ինչպես է դրսևորվել, այն դեպքում, երբ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որն էլ իր հերթին այն տվել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար ստանալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ առկա չէ, առկա չէ նաև որևէ ապացույց, որը կարող է հաստատել Արսեն Մարգարյանի կողմից ընդհանրապես ստացված վարկից գումար ստանալու փաստը։
Ի դեպ, նույնը նաև Դավիթ Մաթևոսյանի դեպքում է, թե ինչպես է վերջինը գումար ստացել բանկից` անհայտ է։
Խարդախության հանցակազմը նյութական է, այսինքն արարքն ավարտված է համարվում գումարը հափշտակելու պահից։ Ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանին վերագրելով համակատարմամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանք, առնվազն պետք է հաստատվեր, որ Արսեն Մարգարյանը կամ անձամբ, կամ էլ համակատարմամբ, բանկից ստացել է գումարն անմիջականորեն, այլ ոչ թե Արամ Ղուկասյանը, ստանալով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից, իսկ Արսենը դրա հետ որևէ առնչություն չունենալով, նրան վերագրել խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանցագործություն։
Եթե գումարը ստացել է Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանից, վերջինն է նրա հետ բանակացություններ վարել, ձեռք բերել պայմանավորվածություն, բանկին ներկայացրել վարկային փաթեթը, բանկի հետ վարել բանկացությունները, այնուհետև գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, այնինչ այս ամբողջ գործընթացում Արսեն Մարգարյանը չի մասնակցել, անթույլատրելի է նրան խարդախության հանցակազմի տարրերի անմիջական կատարում վերագրել, քանի որ բացակայում է տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն կատարելու հանցակազմը, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի պարտադիր տարրն է հանդիսանում և անմիջական կատարման դեպքում է հնարավոր անդրադառնալ համակատարման առկայությանը կամ բացակայությանը։
Արսեն Մարգարյանի արարքում հանցակազմն առկա կլիներ, եթե վերջինը գումար հափշտակած լիներ բանկից, անմիջականորեն բանկի վստահությունը չարաշահելու գործընթացին ունենար անմիջական մասնակցություն, անձամբ կամ խմբի հետ միասին ստանար գումարը, այնինչ անհերքելի է, որ Արսեն Մարգարյանը երբեք բանկ չի մտել, վարկային գործընթացին չի մասնակցել, եթե նույնիսկ կեղծ փաստաթղթեր են ներկայացվել բանկի վստահությունը չարաշահելու համար, ապա անձամբ ինքը նման փաստաթուղթ չի ներկայացրել բանկին և նրա վստահությունը չարաշահելու ուղղությամբ գործողություն կատարելուն որևէ մասնակցություն չի ունեցել։
Տվյալ դեպքում եթե նույնիսկ պայմանակնորեն վերցվի, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է կեղծ փաստաթդթերի առկայությունը և դիտավորյալ դրանք իրացրել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ վերջինն էլ բանկին, որը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու միջոց է հանդիսացել, ապա դա որևէ կերպ համակատարում չի կարող հանդիսանալ, քանի որ արդեն բանկում կազմվող վարկային փաթեթի հետ ինքն անձամբ որևէ առնչություն չի ունեցել և որևէ մեկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ուղղությամբ գործողություններ չի կատարել։
Օբյեկտիվ կողմի տարրերի առկայության մասով մեղադրանքի անորոշությունը հաստատվում է նաև մեղադրանքի այն ձևակերպումները, թե այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար, այնինչ մեղադրանքի մեջ չի նշվել, չի կոնկերտացվել, թե ով կամ ովքեր են գումարը ստացել, միասին, թե առանձին, ով և գումարի որ մասը, մասնավորապես Արսեն Մարգարյանն իրականում գումար բանկից ստացել է, թե` ոչ, ինչպես է ստացել այդ գումարը, այն դեպքում, երբ Արսեն Մարգարյանը երբեք այդ վարկային փաթեթը կազմելու կամ փաստաթուղթ ներկայացնելու համար ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև գումար չի ստացել, գումարները ստացել է միայն Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ Արսենի կողմից այդ գումարը ստանալու կամ դրանից մաս ստանալու մասին որևէ ապացույցի բացակայությունը հաստատում է համակատարմամբ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար հափշտակելու մասին քննիչի ենթադրության առկայությունը, որը բավական չէ հաղթահարել անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքը և կայացնել մեղադրական դատավճիռ։
Դատարանի թույլ տված դատական սխալը կայանում է նրանում, որ դատական ակտը հակասում է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը՝ Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել։
Համադրելով մեղադրանքում նշված փաստական տվյալները, դատարանը պետք է եզրահանգեր, որ Արսեն Մարգարյանը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք կատարելու համար պետք է առնվազն անմիջականորեն առնչվեր բանկի մոլորության մեջ գցելու, վստահությունը չարաշահելու, կամքի վրա ազդելու համար անձամբ շփվեր նրանց հետ, կամ վերջինները գիտակցեին նրա ով լինելը թեկուզ հեռախոսային խոսակցության կամ հեռահաղորդակցության այլ միջոցներով։
Տվյալ դեպքում Արսենը ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև բանկի որևէ աշխատակցի հետ կապի չի դուրս եկել, խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք անձամբ չի կատարել, այսինքն փաստ է, որ խարդախության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն անմիջականորեն չկատարելով, չէր կարող հանդես գալ որպես համակատարող։
Այնինչ դատարանը, հիմնվելով ենթադրության վրա, կայացրել է ակնհայտ անհիմն և ապօրինի դատակա ակտ, որը ենթակա է բեկանման։
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ քննիչը 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար հափշտակելու մասով մեղադրանքում նշել է կեղծ փաստական տվյալ, այն դեպքում երբ ինքն էլ քաջ գիտակցում էր քրեական գործի նյութերից, որ Արամ Ղուկասյանը ստացել է ընդհամենը 425.000 ԱՄՆ դոլար գումար, այսինքն գոնե այդ մասով պարտավոր էր նշել այն, ինչը բխում էր մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներից, որը մեղադրողն անտեսել է։
Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է նաև, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։
Դա ինքնին հաստատում է, որ համաձայն բանկի հանդեպ ձեռք բերված մարելու ժամանակացույցի պարտավորության, կատարվել է 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումարի մարում, որը ոչ թե վնասի հատուցում է, այլ ստանձնած պարտավորության ժամանակին կատարում, իսկ նման պայմաններում բանկից որևէ կերպ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար չէր կարող հափշտակված լինել։
Փաստորեն դատարանին ներկայացված մեղադրանքը պարունակում է վնասի չափի մասով կեղծ տվյալի վկայակոչում, որը հաստատում է մեղադրանքի շինծու լինելը։
Խարդախությանն օժանդակելու մեղադրանք Արսեն Մարգարյանին առաջադրված է եղել նախաքննության ընթացքում, սակայն քննիչը, հրաժարվելով այդ մեղադրանքից, այն փոփոխել և լրացրել է նոր մեղադրանքով՝ հանցագործության համակատարում մի խումբ անձանց հետ։
Հաշվի առնելով, որ առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմում որևէ ձևակերպում չի պարունակում օժանդակության մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, ուստի դատարանն իրավունք չունի դուրս գալ սույն մեղադրանքի սահմաններից և կրկին անդրադառնա օժանդակության հանցակազմի առկայությանը, քանի որ դրանով կխախտի պաշտպանության իրավունքը, ուստի այսպես, թե այնպես դատարանը պարտավոր է եզրահանգել, որ Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մի խումբ անձանց կողմից խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, իսկ դրա առկայությունը բնորոշող փաստական տվյալների բացակայությունը մեղադրանքում պետք է գնահատվեն որպես անորոշություն և առնվազն պաշտպանության իրավունքի խախտման հիմքով բացառվի քրեական հետապնդման հնարավորությունը, որը չկատարելով դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմի էակամն խախտում
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրանքից անորոշ է մնացել ոչ միայն այն փաստը, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար չի ստացվել, հետևաբար չէր կարող հափշտակվել, այլև վերջինն արդյոք ցանկացել է բանկից գումար հափշտակել, և եթե նույնիսկ առնչություն ունի այդ գումարներին, ապա այն վերադարձնելու նպատակ ունեցել է, թե` ոչ։
Անհերքելի է, որ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որից մի մասն ինքն է վերցրել, իսկ մնացած մասը տվել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ երկուստեք պայմանավորվել են` յուրաքանչյուրն իր վարկային պարտավորությունը կատարի։ Ընդ որում անհերքելի է, որ այդ երկկողմանի պայմանավորվածության մեջ Արսեն Մարգարյանը կողմ չի հանդիսացել և տվյալ վարկը մարելու պարտավորություն չի ստանձնել։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով և մասնավորապես ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ իր գիտակցմամբ Արամ Ղուկասյանը բանկից ստացված գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել և վարկը պարտադիր մարելու է։
Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։
Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև սեպտեմբեր ընկած ժամականահատվածում Արամ Ղուկասյանին մաս-մաս տվել է 16.500 ԱՄՆ դոլար գումար։
Եթե նույնիսկ Արամ Ղուկասյանի ցուցմունքների բացակայության պայմաններում ընդունվի, որ այդպես է, ապա փաստ է, որ Արամ Ղուկասյանը, վերցնելով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից և անկախ նրա կողմից կատարված վճարումներից, իր միջոցներով ութ ամիս կատարել է վարկի մարում, որը փաստում է նրա արարքում հատուկ նպատակի բացակայությունը, հակառակ պարագայում, եթե իսզբանե գումարը հափշտակելու նպատակ հետապնդեր, ապա որևէ մարում չէր կատարի հենց սկզբից, նույնիսկ կհափշտակեր Մուշեղ Դանիելյանին վճարած գումարները։
Իսկ թե ինչի հետագայում չի կատարվել մարումներ, այն է մինչ օրս, ապա այդ հարցին կարող է պատասխանել միայն Արամ Ղուկասյանը և այս պահի դրությամբ հնարավոր չէ հիմնավոր հետևություն անել, թե ինչպիսի հարգելի պատճառներ են առկա, որոնք զրկել են կամ կարող էին զրկել Արամին վարկի մարումը կատարելու համար, այն է` չարամտորեն վարկի մարումից խուսափելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, որը հնարավոր է փարատել միայն Արամի ցուցմունքի հիման վրա։
Չի բացառվում հետագայում Արամ Ղուկասյանին հայտնաբերելու դեպքում վերջինն այնպիսի հիմնավորումներ ներկայացնի համապատասխան ապացույցներով, որոնք զրկած լինեն նրան վարկի մարումը կատարելու հնարավորությունից, այնինչ դատարանն արդեն իսկ Արսեն Մարգարյանին ենթադրության և անհիմն ներքին համոզմունքի հիման վրա դատապարտած լինի, որն անթույլատրելի է և բացառապես կարող է տեղավորվել ենթադրությունների չափանիշներում, որ արգելքը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։
Վերոգրյալը հատատում է, որ մեղադրողը շտապել է գործը դատարան ուղարկելու, քանի որ գործում առկա որևէ ապացույցով չի կարող փարատվել նշված հանգամանքները։
Թե մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներով, թե դատարանում հետազոտված ապացույցներից և ոչ մեկով չի կարող հաստատվել հակառակը, այն, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից խարդախության կատարելու փաստը, միասնական նպատակի առակայությունը, ցանկացել է դա և իր գործողություններով կատարել է հանցագործություն։
Ա.Մարգարյանը նույնիսկ չէր կարող գիտակցել հնարավոր խարդախության արարքի առկայությունը, Արամի մոտ գումար հափշտակելու հատուկ նպատակի առկայությունը, քանի որ հենց ինքն է անձամբ կատարել որոշակի մարումներ Արամ Ղուկասյանի հետ, տեղյակ է եղել նրա կողմից վարկը մարելուց, ուստի դատարանի ներքին համոզմունքը, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն, հիմնազուրկ է նույնիսկ սուբյեկտիվ կողմի մասով։
Արամը, ութ ամիս կատարելով վարկի մարում, երբեք այն չի ուշացրել, որը Արսենի մոտ չէր կարող համոզմունք ձևավորել, որ Արամը կարող է բանկին խաբել և գումարները չվերադարձնել։
Եթե նույնիսկ Արսենը պայմանականորեն վերցրած կեղծ փաստաթղթեր է տրամադրել Արամին, իսկ վերջինը` բանկին, ապա վերջինի անտեղյակությունը Արամի իրական նպատակներից դատարանի մոտ պետք է համոզմունք ձևավորի, որ Արսենը հանդիսացել է այն օղակը, ում Արամը կարող էր օգտագործել ենթադրյալ հանցավոր նպատակին հասնելու համար, ինչպես Մուշեղ Դանիելյանի դեպքում է։
Դատարանը պետք է նաև հաշվի առնի, որ Արամն ութ ամիս վարկի մարում է կատարել ըստ ժամանակացույցի, որը ևս հաստատում է այն փաստը, որ Ա.Մարգարյանն այդ ընթացքում չէր կարող համոզմունք ձևավորել, գիտակցել Արամի իրական նպատակը, նա նպատակ ունի խաբել բանկին, գումար հափշտակել, թե մարել վարկը, համենայնդեպս մինչ վարկի վերցնելը, այսինքն գումարի հասանելի դառնալը։
Դատարանի հազմոզմունքը՝ ի սկբազնե գումար հափշտակելու նպատակի առկայության մասին, անհիմն է և հերքվում է վերը նշված հիմնավորմամբ։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հաստատվում ոչ միայն Արամի կողմից, այլև Արսեն Մարգարյանի կամ մյուսների հետ համատեղ գործելու կամ նրանց օժանդակելու հանգամանքը, վերջինի կողմից խարդախություն կատարելու օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին դիտավորությամբ օժանդակելու փաստը։
Համենայն դեպս մեղադրողն անտեսել է այն փաստը, որ եթե իրականում Արսենն առնչություն ունի խարդախության հետ, ապա առնվազն նրա արարքում պետք է առկա լինեին հանցակազմի չորս տարրերը միաժամանակ, այնինչ դրանց առկայությունը հատատող որևէ ապացույց գործում առկա չէ։
Փաստորեն, Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են Արամ Ղուկասյանի մոտ հնարավոր և ենթադրյալ խարդախություն կատարելու հատուկ նպատակի առկայությունից տեղյակ լինելու, այդ նպատակին հասնելուն օժանդակելու կամ անմիջականորեն մասնակցելու հանցակազմի տարրերը, որը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման համաձայն` պարտադիր պայման է անձի արարքում հանցագործության տարրերի առկայությունը հաստատված համարելու համար, այն է՝ նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է, ուստի խարդախության մեղադրանքի մասով Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման։
Նաև ութ ամիս վարկի մարում կատարելը հաստատում է, որ Արամ Ղուկասյանն ի սզկբանե վարկային պարտավորությունները չկատարելու նպատակ չի ունեցել, իսկ այդ դեպքում ինչպես ՀՀ վճռաբեկ դատարանն է ձևավորել իրավական դիրքորոշում, այն է՝ հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է, այսինքն եթե նույնիսկ Արամը հետագա վարկային պարտավորությունները կատարելու միտում չի ունեցել, ապա այդ դիտավորությունը կարող էր առաջանալ ութ ամիս անց և ոչ թե գումարը ստանալուց առաջ, որն ի դեպ պարտադիր պայման է հանդիսանում քաղաքացիաիրավական և քրեաիրավական հարաբերությունների տարանջատման համար։
Նշվածը հաստատում է, որ խարդախության մասով բացակայում է հանցագործության դեպքն ընդհանրապես, իսկ կողմերի միջև առկա հարաբերությունները կրում են բացառապես քաղաքացիաիրավական բնույթ։
Դավիթ Մաթևոսյանը կարող էր հանդիպման վայր գնալ բանկից, այնինչ նրա ելքը և մուտքը վերահսկվում է համապատասխան քարտերով, ինչպես նաև տեսախցիկներով։
Քննիչն այդ ուղղությամբ որևէ քննություն չի կատարել, այդուհանդերձ Դավիթ Մաթևոսյանը քննարկվող ժամանակահատվածում բանկից դուրս չի եկել, որը հաստատվում է քարտային տվյալներով, ինչպես նաև տեսախցիկների տեսագրությամբ։ Այն, որ քննիչը դրանք չի առգրավվել, ապա դա պետք է մեկնաբանվի հանցավոր անգործություն և որպես չփարատված կասկած մեկնաբանվի ի օգուտ Արսեն Մարգարյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի։
Բացի դա, Մուշեղ Դանիելյանն ընդամենը փաստել է, որ լսել է Դավիթի անուն, այնինչ չկա որևէ ապացույց, որ խոսքը գնում է հենց Դավիթ Մաթևոսյանի մասին, ով բանկից ընդհանրապես այդ ժամանակ դուրս չի եկել, ուստի Արսենից չէր կարող գումար ստացած լինել։
Մեղադրանքի կողմը դատարան է ներկայացրել թերի քննությամբ և անգործությամբ չհիմնավորված մեղադրանք, իսկ դատարանն էլ կայացրել է սխալ դատական ակտ բացառապես ենթադրության հիման վրա, ուստի Արսեն Մարգարյանը ենթակա է արդարացման:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-127-րդ հոդվածներին համահունչ ապացույցների բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ ծավալի հետազոտություն կատարելու օրենսդրական պահանջը դատարանը չի ապահովել: Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի հիմքում դրել է անթույլատրելի ապացույցներ, որի արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կրել է սուբյեկտիվ բնույթ ու հանգեցրել է կամայականության և Արսեն Մարգարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման:
Առաջին ատյանի դատարանը միայն անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի զննության արձանագրությունն անթույլատըելի ապացույց ճանաչելու միջնորդությանը, սակայն պաշտպանության կողմի մյուս միջնորդություններին չի անդրադարձել և փաստացի ապացույցների անթույլատրելիությունը ճանաչելու մասին միջնորդությունները մնացել են առանց քննության:
Այսպես` մեղադրակաան եզրակացության ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ առանցքային ապացույցներից է վկայի կարգավիճակում ներկայացված Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքները, որոնք առկա են 8-րդ հատոր 161, 9-րդ հատոր 21-25, 35-43, 68-70, 10-րդ հատոր 139-143 և 12-րդ հատոր 4-6, 165-168 թերթերում։
Թեև նշված է որպես վկայի տված ցուցմունքներ, այդուհանդերձ բացառությամբ 12-րդ հատոր 165-168 թերթում առկա արձանագրության, մյուսներում Մուշեղ Դանիելյանը հանդես է եկել մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը սույն գործով հանդես է եկել մեղադրյալի կարգավիճակում, իսկ 30.10.2015 թվականին նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում կայացնելուց հետո ձեռք է բերել արդարացվածի կարգավիճակ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի, իսկ 63-65-րդ հոդվածները` կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձանց իրավունքները և պարտականությունները, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ ըստ էության կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձինք օգտվում են նույն իրավունքներից և պարտականություններից, իսկ վկայի կարգավիճակում գտնվող անձն ամբողջովին տարբերվում է ինչպես իրավունքների, այնպես էլ պարտականությունների առումով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 206 -րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի հարցաքննության կարգը, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 212-րդ հոդվածը` մեղադրյալի հարցաքննության կարգը, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ Մուշեղ Դանիելյանը նախ հարցաքննվելով մեղադրյալի կարգավիճակում չի նախազգուշացվել գործով նրան հայտնի ամեն ինչ պատմելու պարտականության, ինչպես նաև ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, այնինչ վկայի կարգավիճակում մեկ անգամ հարցաքննվելիս մեղադրական եզրակացության մեջ վերարտադրված ցուցմունքի բովանդակությամբ որևէ ցուցմունք չի տվել, քննիչը նրան որևէ հարցադրում չի կատարել սույն մեղադրանքների շուրջ, իսկ այն ծավալով ցուցմունքը, որը մեջ է բերել որպես մեղադրանքը հիմնավորող դրանք վերցված են մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքներից, որոնք սույն գործով ապացույց չեն կարող օգտագործվել:
Այսպես։ Առաջին ատյանի դատարանում կարող էր հետազոտել բացառապես վկայի կարգավիճակում տված ցուցմունքները, որը կարգավորվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով, որտեղ անձի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքների մասին որևէ նշում չկա, ընդհակառակը մեղադրյալի ցուցմունքների հրապարակումը կարգավորվում է այլ հոդվածով՝ 337-րդ և այլ ընթացակարգով։
Մուշեղ Դանիելյանի` մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները սույն գործով դատարանում հետազոտվել չէին կարող, քանի որ օրենսդիրն իմպերատիվ պահանջ է ներկայացրել բացառապես վկայի տված ցուցմունքների հրապարակման մասով և միաժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության իրավունքում այդ կարգավիճակները նույնական չեն թե իրավունքների, թե պարտականությունների, թե հարցաքննության կարգի առումով, ուստի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները պետք է ճանաչել անթույլատրելի և հանել ապացույցների զանգվածից` ճանաչելով դրանց օգտագործման անհնարինությունը։
Հաշվին առնելով, որ դատարանը կարևորում է, թե որքանով են այդ ապացույցները ձեռք բերելիս խախտվել Արսեն Մարգարյանի կամ այլ անձանց իրավունքները, ապա հենց այն հանգամանքը, որ կարգավիճակի ուժով Մուշեղ Դանիելյանը պարտավորված չի եղել հայտնել ճշմարտությունը, իրավունքի ուժով պարտավորված չի եղել պատասխանել հարցերին, Արսեն Մարգարյանի հետ առերեսվելիս չի կարող կրել պատասխանատվություն իր հայտնած տվյալների սուտ լինելու համար, ինքնին հանգեցրել են նախաքննության ընթացքում Ա.Մարգարյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքը խախտելուն, քանի որ Մ.Դանիելյանը ձեռք բերելով վկայի կարգավիճակ, քննիչը պարտավոր էր կատարել կրկին առերեսում Ա.Մարգարյանի հետ, որի ընթացքում Մ.Դանիելյանը նախազգուշացված կլիներ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին և պարտավորված կլիներ հայտնել բացառապես ճշմարտությունը։
Հաջորդ անթույլատրելի ապացույցը հանդիսանում է մեղադրական եզրակացության մեջ որպես ինքնուրույն ապացույց վկայակոչված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Ավետիքի Մնացականյանի ցուցմունքները, որոնք ձևակերպվել են վկայի դատավարական կարգավիճակում և սույն գործով հանդիսանում են անթույլատրելի ապացույցներ:
25.02.2014 թվականի որոշմամբ Լևոն Մնացականյանը ներգրավվել է սույն գործով որպես տուժողի ներկայացուցիչ և նույն օրը հարցաքննվել է որպես վկա /տես 1-ին հատոր 29-33/ 10-րդ հատոր 221-231/, այնուհետև հարցաքննվել է 23.06.2015 թվականին որպես վկա։
Փաստորեն քննիչը Լևոն Մնացականյանին` տուժողի ներկայացուցչին ներգրավել է որպես վկա, այն դեպքում երբ վերջինը ենթակա էր բացարկման, քանի որ չէր կարող որպես վկա հարցաքննվել:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ նախ քննիչն էր պարտավոր իմանալ, որ տուժողի ներկայացուցչին չի կարող հարցաքննել որպես վկա, այնուհետև ինքը Լևոն Մնացականյանը, իր իրավունքներին ծանոթանալով, պետք է առարկեր քննիչի անօրինական գործողության դեմ, քանի որ բացարկման հիմք է հանդիսանում, այդուհանդերձ տվել է ցուցմունքներ: Սույն գործով մեղադրական եզրակացության մեջ նշված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Մնացականյանն այդ կարգավիճակում հանդես է եկել ամբողջ քննության ընթացքում, ուստի նա ենթակա է բացարկման, իսկ նրա տված ցուցմունքները ենթակա են ճանաչման անթույլատրելի և չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։
Համաձայն մեղադրական եզրակացության ապացույցների զանգվածում ներառվել է 31.08.2014 թվականի արձանագրություն, համաձայն որի Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում հայտնաբերվել է երկու անգլերենատառ հաղորդագրություն, որը դիտարկվել է որպես մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց։
Ինչպես նաև 14.10.2014 թվականի ամսաթվով արձանագրություն, համաձայն որի քննիչը զննել է «Օրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը, որտեղ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց է դիտարկել Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն էլեկտրոնային հասցեից «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված, Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55 բնակարանի սեփականության վկայականի պատճեն։
Նախ և առաջ քննիչն ինքնին կատարել է հանցագործություն, քանի որ թեկուզ և Գայանե Հարությունյանը որպես տվյալ հեռախոսի սեփականատեր է հանդես եկել, «Օրրան» ՍՊԸ մասով՝ տնօրեն Մարինե Սարիբեկյանն է հանդես եկել, այդուհանդերձ քննիչը երկու դեպքում հայտնաբերել է այլ անձի նամակագրություն պարունակող տեքստ և ֆայլ, անկախ ամենից սեփականատիրոջ և տնօրենի մասնակցությամբ է կատարում զննությունը, թե ոչ օրենսդիրը հստակ և տառացի պահանջ է ներկայացրել քննիչին ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածում,
Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ օրենսդիրը հստակ սահմանում է, որ քրեական դատավարության ընթացքում արգելվում է անձին նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքներից ապօրինի զրկելը, այնինչ քննիչը գիտակցելով, որ նամակագրության գաղտնիությունը դա Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքներից է և պաշտպանվում է ՀՀ սահմանադրությամբ, պարտավոր էր Ա.Մարգարյանի հեռագրական հաղորդագրության տեքստը զննելուց առաջ և քրեական գործում բացահայտելուց ստանալ դատարանի թույլտվությունը, այնինչ չի դիմել միջնորդությամբ դատարան, չի ստացել որոշում, որը հնարավորություն կտանար նրան զննել անձնական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները։
Վերը նշվածը հաստատում է, որ քննիչը գործել է ապօրինի և նրա արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի հանցակազմի տարրեր, որը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական կամ այլ հաղորդումների գաղտնիությունը ապօրինի խախտելու համար, իսկ հաշվի առնելով, որ քննիչի գործողությունները կարող էին օրինական լինել, եթե կատարվեին դատարանի թույլտվությամբ, ուստի դրա բացակայությունը փաստում է ապօրինության մասին և զրկում քննարկվող զննության արձանագրությունները սույն գործով ճանաչել թույլատրելի ապացույց, քանի որ կազմվել է առնվազն Ա. Մարգարյանի հիմնական իրավունքների էական խախտմամբ։
Հաջորդ հիմքը, որը թույլ է տալիս քննարկվող արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի ապացույցներ, դա այն է, որ քննիչը երկու արձանագրության դեպքում զննել է և արձանագրությանը կցել է անգլերենատառ գրառումով անհասկանալի բառեր և սիմվոլներ, որոնց կապակցությամբ պետք է փաստեմ, որ վարույթն իրականացնող մարմինը դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակից և քրեական գործին է կցել օտարալեզու գրառումներ պարունակող ինչ-որ տեքստ, որն արգելված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով:
Փաստորեն քննիչը պարտավոր էր հաղորդագրության տեքստը քրեական գործին կցել դրա հայերեն թարգամանությունների հետ, որի բացակայությունը հաստատում է այդ հաղորդագրության և դրանում պարունակող տվյալների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը:
Երրորդ հիմքը դա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածով 1-ին պահանջի կոպիտ և էական խախտումն է, այն է՝ զննումը, որպես կանոն, կատարվում է ցերեկը, ընթերակաների մասնակցությամբ:
Այնինչ քննիչը զննության գործողությունը կատարելիս ընթերականեր չի ներգրավվել և նրանց մասնակցությունը չի ապահովել, որն առևերևույթ կոպիտ և էական խախտում է, քանի որ օրենսդիրը հստակ պահանջ է դրել որպես կանոն կատարել ընթերակաների մասնակցությամբ։
Միաժամանակ քննիչը չի նշել զննության ենթարկվող բջջային հեռախոսի գործարանային համարը և բավարարվել է բացառապես մոդելի նշմամբ, որը բավական չէ հետագայում նույնականացնել քննիչի կողմից իրականում այս կամ այն բջջային հեռախոսը զննված լինելու փաստը։
Միաժամանակ քննիչը պարտավոր էր Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսին առնվազն տալ իրեղեն ապացույցի նշանակություն, նշանակել դատատեխնիկական փորձաքննություն և բացառել հեռախոսում առկա հաղորդագրության իրականում Ա.Մարգարյանի հեռախոսից ուղարկելու փաստը, արդյունքում որևէ չփարատված կասկած չթողնել առ այն, որ Գ.Հարությունյանն ինքն է տեքստի հեղինակը և օգտագործելով բջջային հեռախոսի ծրագրային կամ այլ տեխնիկական հնարավորություններ, հեռախոսում առկա տեքստը չի ենթարկել փոփոխության։
Համապատասխան փորձագետի եզրակացության բացակայությունը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի որպես իրեղեն ապացույց քրեական գործին կցված չլինելու փաստը զրկում է պաշտպանության կողմին միջնորդելու դատարանին նշանակել համապատասխան փորձաքննություն և ընդհանրապես անձամբ տեսողական մեթոդով համոզվել բջջային հեռախոսում առկա հաղորդագրության իսկության մեջ։
«Օրրան» ՍՊԸ-ի մասով քննիչը չի նշել, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, դա իրենից ինչ է ներկայացնում, հեռախոս, համակարգիչ, պլանշետ և այլ, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ և 221-րդ հոդվածների պահանջները։ Ավելին խախտել է ընթերակաների և մյուս մասնակիցների իրավունքները` նրանց չիրազեկելով և չտեղեկացնելով, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, ինչպես է համապատասխան հաղորդագրությունները մտցվել արձանագրության մեջ, որոնք պարտադիր պայման են հանդիսանում գործողության իսկությունը հաստատելու և իրավաչափությունը գնահատելու համար։
Փաստորեն հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, բջջային հեռախոսի նույնականացնող տվյալների բացակայությունը, այն է գործարանային համարի չնշելը, ընթերակաների մասնակից չդարձնելը, փորձաքննության չենթարկելը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի քրեական գործին կցված չլինելը, «Օրրան» ՍՊԸ դեպքում կրկին հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, կիրառված տեխնիկական միջոցը չկոնկրետացնելը և չնշելը, ընթերականերին և զննության մասնակցին չտեղեկացնելը կիրառված տեխնիկական միջոցի մասին, առաջացրել են այնպիսի խախտումների առկայություն, որոնք իրենց բնույթով էական են, ձեռք են բերվել Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքների խախտմամբ, քանի որ երկու դեպքում նրա հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը խախտվել է և քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության, բացի այդ կասկածի տակ են դրվում զննությամբ հայտնաբերված ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեքստերի իսկությունը, ուստի դա հիմք է քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտման առկայության հիմքով նշված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու և մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների զանգվածից հանելու համար։
Դատարանը բացառապես անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի հեռախոսի զննության արձանագրության վերաբերյալ միջնորդությանը:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ անհասկանալի է դատարանի կողմից էական խախտումները վրիպակ որակելը, որոնք նույնական իմաստ ունենալ չեն կարող։ Զարամանալի է, թե անգլերենատառ տեքստն ինչպես կարող է ապացույց ընդունվել առանց թարգամանության առկայության։ Բացի այդ դատարանը նշել է, թե անձանց հիմնական իրավունք չի խախտվել, այն դեպքում, երբ քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության՝ խախտելով անձանց հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը, իսկ այդ դեպքում դրա վրիպակ լինելը թե ինչումն է արտահայտվում դատարանը չի կարող պատասխանել։
Դատարանի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է անթույլատրելի ապացույցներն անհիմն մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու և ակնհայտ ապօրինի դատական ակտ կայացնելու համար, որը Ա. Մարգարյանի համար առաջացրել է ծանր հետևանքներ։
Դատարանը թեև վաղեմության հիմքով դադարեցրել է Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետանդումը, վերջինը ենթակա է արդարացման, քանի որ նրա արարքում բնացակայում են վերագրվող հանցագործության հանցակազմի տարրերը։
Դատարանը իրավական վերլուծություններ հավածում գտել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքը պետք է վերաորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն դեպքում, երբ վճռեցի հատվածում մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, ... 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, ինչը վերջինը նույն օրն իրացրել է «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ և նոտարական գրասենյակում։
Մեղադրանքում, ինչպես նաև նախորդ չորս դրվագ կեղծիքների դեպքում, շարադրված է բացառապես Ա.Մարգարյանի գործողությունները միանձնյա կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասով և թույլ է տրվել նյութական իրավունքի խախտում, փաստական կողմը խմբի կողմից համակատարմամբ կատարված լինելու մասով չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդված/, ինչպես նաև չի նշվել հանցագործության կատարման վայրը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդված/ և իրացման դրսևորման փաստական կողմը, այն է՝
1. …2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, սակայն չի նշվել թե հանցագործությունը որտեղ է կատարվել, որով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջը: Փաստորեն մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ոչ ճշգրիտ, ոչ միայն խախտվել է Արսեն Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինը հնարավորություն չունի հերքելու կամ հաստատելու այս կամ այն վայրում կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, այլև դա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի տարրերից է հանդիսանում, ուստի առկա անորոշության պատճառով դատարանը զրկված է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հնարավորությունից։
2. ... Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, այնինչ մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ճշգրիտ նշված չէ, թե խմբի կազմում համակատարումն ինչպես է կատարվել, նրանցից յուրաքանչյուրն ինչ համակատարման բնորոշ գործողություն են կատարել, որը հնարավորություն կտար քննիչին որակել խմբի կազմում կատարված։ Ընդհակառակը, ըստ մեղադրանքի փաստական կողմի Ա.Մարգարյանին պետք է մեղսագրվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցագործության կատարում, այլ ոչ թե խմբի կազմում, ուստի պետք է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասին բնորոշ համակատարման փաստական տվյալի վկայակոչում առկա չէ:
Մեղադրանքը հիմնավորող միակ և վճռորոշ ապացույցը վկայի կարգավիճակում հարցաքննված Գայանե Հարությունյանի նախաքննական հակասական ցուցմունքներն են, որոնք իրարամերժ են և որևէ կերպ չեն հաստատում Ա.Մարգարյանին վերագրվող հանցագործության դեպքի առկայությունը, ուստի չեն կարող սույն գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ հանդիսանալ։
Նախ և առաջ Գայանե Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները հանդիսանում եմ անթույլատրելի ապացույցներ:
Այսպես` Գայանե Հարությունյանը բոլոր ցուցմունքները տվել է վկայի կարգավիճակում, այն դեպքում, երբ քննիչի կողմից նրան առաջադրվող բոլոր հարցերը պարունակել են փաստաթուղթ կեղծելու հանցագործություն կատարելու պնդում և առաջադրվել են դա հիմնավորելու նպատակով։
Նման պայմաններում քննիչը Գ. Հարությունյանի հիմնական իրավունքները չխախտելու համար, թեև ցուցմունքում առաջադրված հարցերն ուղղակի մատնանշում են Գ.Հարությունյանին կոնկրետ հանցագործության կատարում, քննիչը պարտավոր էր նրան ներգրավել առնվազն որպես կասկածյալ, պարզաբանել կասկածանքի էությունը, փաստական կողմը, իրավաբանական որակումը, այնինչ վկայի կարգավիճակում նախազգուշացնելով սուտ ցուցմունք տալու պատասխանատվության մասին դիտավորյալ կակածյալի կարգավիճակ չի տվել, որպեսզի վերջինը պարտավորված լինի ցուցմունքներ տալու։
Վերոգրյալի հիման քննիչը խախտել է Գ.Հարությունյանի հիմնական իրավունքները` ստանալ կասկածյալի կարգավիճակ, իմանալ` ինչումն է կասկածվում և արդյունավետ իրականացնել պաշտպանությունը, ընդ որում այդ դեպքում նրան պետք է պարզաբանվեր արդեն պաշտպան ունենալու իրավունքը, որը չի կատարվել։
Գայանե Հարությունյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությանն ավելի քան անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ Ա.Մարգարյանը ներգրավվել է որպես վկա այն դեպքում, երբ հանցագործություն կատարելու կասկածանքն առաջադրվել էր նաև վերջինին։
Քննիչը այդ գործողությամբ խախտել է նաև Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքը իմանալ ինչումն է կասկածվում, ունենալ պաշտպան, չի բացատրվել առերես հարցաքննության կարգը և այլն։ Արդյունքում, եթե նույնիսկ Գ.Հարությունյանի մասով դատարանը կարող է այլ եզրահանգման գալ, ապա Ա.Մարգարյանի պահով անհերքելի է նրա իրավունքների խախտումով քննչական գործողությունը կատարելու փաստը, ուստի առնվազն առերես հարցաքննություն կատարելու գործողությունը, ինչպես նաև Գ.Հարությունյանի մյուս ցուցմունքները սույն գործով ձեռք են բերվել քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող։
Այդուհանդերձ նույնիսկ այդ ցուցմունքերի արժանահավատության տեսանկյունից վերլուծելով` ակնհայտ է, որ դրանցով որևէ կերպ չի կարող հաստատվել Ա.Մարգարյանի կողմից կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դեպքը, քանի որ Գ.Հարությունյանը հստակ, տառացի և բառացի ցուցմունք է տվել առերես, որ. «...ես դիմել եմ իմ ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, որպեսզի նա օգնի ինձ վարկ ստանալու հարցում, ինչին Արամը համաձայնել է: Նրա խորհրդով ես դիմել եմ Կոնվերս բանկ ընկերության մասնաճյուղ՝ սպառողական վարկի համար, ներկայացրել եմ պահանջվող փաստաթղթերը, իսկ գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն ինձ Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իմ անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։ Դրանք ներկայացնելուց հետո, հուլիսի կեսերին վարկը հաստատվեց, որից հետո անհրաժեշտ էր այդ սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի բնօրինակները։ Ես զանգահարեցի Արամին, նա գտնվում էր Հայստանից դուրս, Արամն ինձ ասաց, որ իր անունից կզանգի իր ընկեր Արսենը և կօգնի իրեն կադաստրի հարցերում։ Դրանից հետո ինձ զանգահարեց Արամը և ասաց գնամ Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնեմ այդ բնօրինակները, ես գնացել եմ վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ։» ։
Ըստ մեղադրանքի, Արսեն Մարգարյանը հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ, նրա հետ միասին Գ.Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ, որը նույն օրը վերջինը ներկայացրել է բանկ։ Ընդ որում դեպքը տեղի է ունեցել հուլիսի 19-ին։
Համադրելով Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի հետ` ակնհայտ է, որ քննիչը, քննելով կեղծիքի մասին գործ, ինքն է մեղադրանքում կատարել պաշտոնեական կեղծիք՝ Ա.Մարգարյանի մասով նշել է միակ և վճռորոշ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքից չբխող կեղծ փաստական տվյալ՝ անհիմն փաստաթղթի իրացումը վերագրելով Ա.Մարգարյանին։
Գ.Հարությունյանը հստակ նշել է, որ
1. գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն իրեն Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իր անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։
2. Դրանից հետո իրեն զանգահարել է Արամը և ասել, որ գնա Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնի այդ բնօրինակները, ինքը գնացել է վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ:
Երկու դեպքում էլ կեղծ փաստաթղթերը նախ պատճեններն Արամն է տվել Գայանեին, իսկ բնօրինակները՝ Արամի զանգելուց հետո գնացել է նրա ասած վաճառակետ և վերցրել:
Փաստորեն Ա.Մարգարյանի կողմից իրեն կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասին առերես որևէ ցուցմունք չի տվել, նույնիսկ այդ փաստաթղթերի հետ Արսենի առնչությունը վկայող տվյալ չի հայտնել, ուստի անհասկանալի է առաջադրված մեղադրանքում ընդհանրապես Արսենի անունը վկայակոչել որպես հանցակից և ընդհանրապես նրան կապել այդ դեպքի հետ։
Գայանեի ցուցմունքից հետևում է, որ Արսենի մասնակցությունը սկսել է կադաստրում, երբ արդեն վարկի փաստաթղթերը կազմվել էին նոտարի կողմից և վավերացվել, իսկ այդ դեպքում Արսենը բանկին, այնուհետև նոտարին կեղծ փաստաթուղթ ներկայացնելու հետ որևէ առնչություն ունենալ չէր կարող, չէր կարող նաև հանցակցել Արամին այդ հարցում։
Քննիչն անտեսել է Արսենի հետ առերեսվելուց Գայանեի սուտ փաստերի վկայակոչումը, որն էական նշանակություն ուներ դրանց արժանահավատությունը գնահատելիս, այն է ըստ Գայանեի. «Արամի ցուցումով՝ Արսենն ինձ ասաց, որ ներս չմտնենք և ներսից մարդ դուրս կգա և վարկի փաստաթղթերը ամբողջը տանք նրան որպեսզի նա կատարի գրավադրումը։ Դրանից հետո կադաստրից մեկը մոտեցավ մեզ և պահանջեց փաստաթղթերը, սակայն բանկի աշխատակիցը չտվեց դրանք և ասաց, որ ինքն անձամբ կհանձնի գրասենյակ» ։
Հիշյալ տվյալները համադրելով նախաքննության ընթացքում հարցաքննված, Գայանեի կողմից վկայակոչված վարկային մասնագետ Տիգրան Վարժապետյանի ցուցմունքների հետ, այն է՝ «... Ընդմիջման ժամին մենք հասանք Էրեբունի կադաստր, որը փակ էր ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն ինձ ասաց, որ ես ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցեմ իրեն և նա անձամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Ես մերժեցի նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իմ պարտականությունների, ես անձամբ պետք է մուտք կատարեի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես բանկի լիազորված անձ։ Դրանից հետո ես նստեցի իմ ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստեց իրենց ավտոմեքենան... Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն կրկին մոտեցավ ինձ և սկսեց նորից համոզել ինձ, որպեսզի ես տամ նրանց փաստաթղթերը իրենք առանց ինձ մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն ես կրկին մերժեցի նրանց։ Դրանից հետո Գայանեն զայրացած մոտեցավ ինձ և հայտնեց, որ չի ցանկանում նշված վարկը և ետ պահանջեց իր փաստաթղթերը։...»:
Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն մերժել է պաշտպանության կողմի միջնորդությունը Տ.Վարժապետյանին դատարանում հարցաքննելու համար, արժեզրկելով այն փաստը, որ այդ ցուցմունքը հաստատում էր Գայանեի ստելու փաստը և հերքում էր Գայանեի կողմից Արսենին առերես այն պնդումները, թե իբրև Արսենն ասել է, որ կադաստրից մարդ դուրս կգա և կկատարի գրավադրումը, որից հետո կադաստրից մարդ է մոտեցել և պահանջել փաստաթղթերը, իսկ բանկի աշխպատակիցը չի տվել դրանք։
Զարմանալի է դատարանի անտարբերությունն այդ ապացույցին, քանի որ հաստատվում էր, որ Գայանեն ինքն է պահանջել փաստաթղթերը և որևէ այլ անձ բանկի աշխատակցին չի մոտեցել, Տ.Վարժապետյանը հստակ պնդել է, որ Գայանեն է պահանջել փաստաթղթերը, իսկ այլ անձի մասին որևէ փաստ չի նշել, ուստի այդ ապացույցը հատատում էր Գ.Հարությունյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները և ամեն կերպ փորձել է Արսենին կապել վարկային գործի հետ։ Այնինչ Արսենի կողմից կեղծ փաստաթղթեր իրացնելու մասով ընդհանրապես ցուցմունք չի տվել և պնդել է, որ Արամն է իրեն տվել կեղծ փաստաթղթերը, իսկ դրանց բնօրինակներն Արամի ասած տեղից է վերցրել։
Այսպիսով առաջադրված մեղադրանքը շինծու է հիմնված կեղծ փաստական տվյալների վրա, որոնք չեն հաստատվում նույնիսկ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, ուստի Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, քանի որ դրան բնորոշ որևէ գործողություն թե անձամբ, թե համակատարմամբ չի կատարվել Ա.Մարգարյանի կողմից։
Բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը, որը պետք է դրսևորվեր բացառապես դիտավորությամբ, այնինչ թե Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, թե այլ ապացույցներով չի հաստատվել, որ Արսենը տեղյակ է եղել Արամի կողմից Գայանեին իրացված փաստաթղթերի կեղծված լինելուց և գիտակցաբար ցանկացել է կեղծ փաստաթուղթ իրացնել, ուստի նրա արարքում բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը։
Հարկ է նշել, որ դատարանը նախապես հաստատված ապացույցի ուժ է տվել Գայանե Հարությունյանի հեռախոսում առկա հաղորդագրության զննության արձանագրությանը, քանի որ ըստ այդ արձանագրության հաղորդագրությունը ուղարկվել է 2014 թվականի մարտի 5-ին և զարմանալիորեն քննիչը զննել է բացառապես Արսեն Մարգարյանի հաղորդագրությունը, այն դեպքում, երբ ըստ վերծանումների Գայանե Հարությունյանն է առաջին հաղորդագրությունն ուղարկել, ընդհանուր հինգ հաղորդագրություն, իսկ Արսենը՝ ի պատասխան նրա հաղորդագրության ուղարկել է երեքը:
Հարց է առաջանում, թե եթե իրականում այն տեքստով է հաղորդագրությունը եղել, ինչպես արձանագրված է, ապա ուր է Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների տեքստը, բացառվում էր քննիչը դրանք ևս չտեսներ։
Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է քննիչի միակողմանի և կամայական գործողության կատարումը, որը կասկածի տակ է դնում հաղորդագրության բովանդակային իսկությունը, քանի որ քննիչը պարտավոր էր արձանագրել նաև Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների բովանդակային տեքստը, որը զարմանալիորեն քննիչի կողմից անտեսվել է և կարևություն չի տրվել, դրանով իսկ խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ, 125-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ միաժամանակ դատարանն օբյեկտիվորեն չի հետազոտել ապացույցները և անտեսել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 25-ին երկու անգամ կապնվել է հեռախոսով Մուշեղ Դանիելյանի հետ, որպեսզի վարկի մարման հարցը լուծվի, ոից հետո անձամբ գնացել է Վարդենիս հանդիպել Մուշեղի եղբոր հետ, սակայն Մ.Դանիելյանը այդպես էլ վարկի հարցը չի լուծել։ Դա հաստատում է այն փաստը, որ Արամ Ղուկասյանը ամեն կերպ փորձել է մարել վարկը, վերջինս գումար հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, իսկ թե հետագայում ինչու չի կարողացել մարել վարկը՝ այդ հարցին կարող է պատասխանել Արամ Ղուկասյանը։
Խարդախության և կեղծ փատաթուղթ իրացնելու դրվագներով դատարանը չի կատարել ապացույցների օբյեկտիվ հետազոտություն և անտեսել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են երկու հանցագործության հանցակազմի տարրերը և նա ենթակա է արդարացման։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ, 398-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Մարդու իրավունքների մասին համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված պաշտպանյալիս իրավունքներն խախտվել վիճարկվող դատավճռով, ուստի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ անօրինական և անհիմն դատական ակտ կայացնելուն:
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատական ակտը բեկանել և փոփոխել` Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գայանե Հարությունյանի դրվագ/, կամ ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով նոր քննության սահմանելով նոր քննության սահմանները։
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 397-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի և 398-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի համաձայն ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 25-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 366-րդ, 398-րդ հոդվածները, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի, վկա Նարինե Ղալումյանի, Մուշեղ Դանիելյանի, Վահե Դալյանի, Դավիթ Իսկանդարյանի, ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներում, թույլ է տվել ինչպես ՀՀ քրեական դատավարական, այնպես էլ նյութական իրավունքի խախտումներ, կայացրել է չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտ։
Առաջին հերթին դատարանն անտեսել է դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, որոնք ուղղակիորեն հերքում են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելու փաստը։
Դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմը, անդրադառնալով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումներին և մեղադրյալին մեղսագրված արարքին, հստակ կերպով նշել է, թե կոնկրետ որ ապացույցով որ արարքի կատարումն է հերքվել, սակայն դատարանն անտեսել է ինչպես դատարանում հետազոտված ապացույցները, այնպես էլ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները և փաստացի արտագրելով Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի մի հատվածը` այն որակել է որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում մեջբերված քրեադատավարական նորմերի պահանջները և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները կիրառել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված խարդախության մեղադրանքի վերաբերյալ ապացույցները գնահատելիս, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ և 325-րդ հոդվածներով նրան մեղավոր ճանաչելով` անտեսել է նույն հոդվածների և Վճռաբեկ դատարանի՝ ապացուցման վերաբերյալ նախադեպային որոշումների պահանջները։
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ հոդվածի դիսպոզիցիան վկայում է այն մասին, որ արարքը կատարվում է բացառապես դիտավորությամբ։
Առաջին ատյանի դատարանը նախ նշել է, որ Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել է բանկի շահերին hակառակ և այլ անձանց օգտին, միևնույն ժամանակ նշել է, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները։
Անդրադառնալով այն ձևակերպմանը, որ Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը չի նշել, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված և կոնկրետ որ լիազորությունն է Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչումն է արտահայտվել այդ չարաշահումը, և իրավական ակտով սահմանված կոնկրետ որ պարտականությունների կատարման մեջ է նա թերացել։
Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով նշված հանցանքի կատարման մեջ, այն դեպքում երբ մեղադրանքում նշված չէ, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով է սահմանված եղել նրա կոնկրետ լիազորությունը, որը և նա օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին` դատարանը թույլ է տվել Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանության իրավունքի խախտում, քանի որ Դ.Մաթևոսյանի համար անհասկանալի է, թե ինչում է նա մեղադրվում։
Բացի այդ, Մաթևոսյանին մեղսագրված այն փաստարկը, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները, ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրսևորել է անփութություն, որը մեղքի անզգույշ ձևի դրսևորումներից է, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը կարող է կատարվել բացառապես դիտավորությամբ։
Այսինքն, նման պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանը չէր կարող մեղավոր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարման համար, քանի որ մեղսագրված արարքի փաստական կողմում նրան մեղսագրվել է անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։
Առաջին ատյանի դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել «....առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու....գնահատման եզրակացություն տալու համար»:
Այսինքն, դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել, այն բանի համար, որ նա չի ստուգել` 1.»Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, 2.ֆինանսական վիճակը, 3.առկա գույքը, 4. վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը, 5.Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեւոմ գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքը և տվել է գնահատման եզրակացություն։
Վերը նշված հանգամանքները չստուգելը դատարանը դիտարկել է որպես պարտականությունների ոչ պատշաճ կատարում, այսինքն դատարանը հաստատված է համարել, որ Մաթևոսյանը պարտավոր է եղել կատարելու նշված գործողությունը՝ ստուգելը, սակայն դրսևորելով անգործություն` իր պարտականությունները պատշաճ չի կատարել։
Գնահատման եզրակացություն տալը եղել է Մաթևոսյանի պարտականությունը և դատաքննության ընթացքում հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը վերը նշված գործողություններից նրանք, որոնք հանդիսացել են իր պարտականությունը, կատարել է հստակ և դրանցում որևէ բացթողում չի ունեցել։
Դ.Մաթևոսյանի կողմից պահանջվել են ներկայացնել տարբեր փաստաթղթեր, որոնց միջոցով էլ նա ստուգել է ընկերության գործունեությունը և ֆինանսական վիճակը։ Ընկերության առկա գույքը ստուգելու ուղղությամբ Դ.Մաթևոսյանը ևս իրականցրել է կոնկրետ գործողություններ։ Թեև անհասկանալի է, թե դատարանն ինչ է նկատի ունեցել, նշելով, որ ընկերության գույքը չի ստուգել, անհասկանալի է, թե խոսքը կոնկրետ որ գույքին է վերաբերում, այնուամենայնիվ, Դ.Մաթևոսյանը, ստանալով ընկերությանը պատականող տաքսի ավտոմեքենաների մասին փաստաթղթերը, դրանք անձամբ տեսնելով Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում, ակնհայտորեն ստուգել է նաև գույքի առկայությունը։
Ինչ վերաբերում է գրավադրվող գույքերի Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը ստուգելուն, ապա Դ.Մաթևոսյանը նման պարտականություն և հնարավորություն չի ունեցել։
Վարկը նպատակային օգտագործելու և կոնկրետ անշաժ գույք ձեռք բերելու հանգամանքը ևս ստուգվել է Դ.Մաթևոսյանի կողմից։ Մասնավորապես ընկերության կողմից Դ.Մաթևոսյանին է ներկայացվել վկայակոչված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի վկայականը, այն մասին, որ «Մունա» ընկերությունը ձեռք է բերել այդ գույքը։ Դ.Մաթևոսյանը նաև այցելություն է կատարել անշարժ գույքի գտնվելու վայր և համոզվել, որ դա հանդիսանում է գործող ավտոտեխսպասարկման կայան։ Սեփականության վկայականի առկայության պայմաններում, այդ հանգամանքը հաստատված համարելու համար Մաթևոսյանը նաև ներքին գրագրությամբ տեղեկացրել է բանկի առավել բարձր պաշտոնեական դիրք ունեցող անձանց և նրանց համաձայնությամբ է բավարարվել այդ փաստաթղթի ներկայացմամբ։
Մեջբերելով վարույթն իրականացնող մարմնի 10.06.2014թ-ի որոշմամբ նշանակված ֆինանսատնտեսական ստուգման վերաբերյալ ՀՀ կենտրոնական բանկի ստուգման տված տեղեկանքը` բողոքաբերը գտել է, որ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար ստուգման հստակ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանն ընկերության ֆինանսական վիճակը կարող էր ստուգել այնպես, ինչպես որ նպատակահարմար գտներ։ Ստուգման իրականացման կոնկրետ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանին հնարավոր չէ մեղադրել ստուգման ընթացքում այս կամ այն գործողությունը չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու մեջ։
Արդյոք բանկի աշխատակիցն ի պաշտոնե պարտավոր է անձամբ այցելել գրավադրվող գույք և համոզվել ներկայացված տվյալներին դրա համապատասխանության մեջ հարցի պարզաբանումը, միանշանակ կերպով հերքում է Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդումը, որ Մաթևոսյանը չի ստուգել գրավադրվող գույքերի պատկանելիությունը, քանի որ բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանված չի եղել գրավադրվող գույք այցելելու մասին պահանջ։
Վարկային գործում առկա է վարկի առաջին և ընթացիկ մոնիտորինգի հաշվետվություն, համաձայն որի բանկի աշխատակիցների կողմից 26.03.2013թ-ին այցելության միջոցով իրականացվել է մոնիտորինգ, համաձայն որի հաճախորդը վարկի գումարով ձեռք է բերել ավտոտեխսպասարկման կետ։ Նշվել է հասցե։ Միաժամանակ վարկային գործում առկա է ձեռք բերվող գույքի սեփականության վկայականը, «Մունա» ՍՊԸ տնօրենի կողմից գույքի ձեռք բերման վերաբերյալ տեղեկանք։ Համաձայն վարկային կոմիտեի որոշման՝ վարկի 2-րդ տրանշը տրամադրվել է առուվաճառքի պայմանագիրը և փոփոխված սեփականության վկայականը ներկայացնելուց հետո։
Համաձայն առևտրային ֆինանսավորման կարգի 12.4 կետի ֆինանսավորման տրամադրման օրվանից 2 ամսվա ընթացքում պետք է անցկացվի ֆինասավորման նպատակային օգտագործման մոնիտորինգ, որն իրականացվում է պասիվ եղանակով՝ հաճախորդի ֆինանսական հոսքերի և վարկերի ընթացիկ և սպասարկման վերահսկողության միջոցով, կամ ակտիվ՝ այցելությունների կամ ֆինանսավորման օգտագործումը հիմնավորող փաստաթղթերի հավաքագրման միջոցով։
Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն կերպով Մաթոևսյանին մեղավոր է ճանաչել տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանագամանքը չստուգելու մեջ։
Արդեն իսկ մեջ բերված տեղեկանքը միանշանակ կերպով հերքում է Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված այն գործողությունները, որոնք նա իբրև թե կատարել է կամ պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հիշյալ տեղեկանքով հաստատված է, որ Դ.Մաթևոսյանն իր պարտականությունների մեջ մտնող որևէ գործողություն թերի չի կատարել, չկան այնպիսի գործողություններ, որոնք նա պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հետևաբար դատարանի այն պնդումը, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններն օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին և իր պարտականությունները ոչ պատշաճ է կատարել, բացարձակապես անհիմն է:
Մեջբերելով Դ. Մաթևոսյանի գործառույթների վերաբերյալ քրեական գործում առկա պարզաբանումները` բողոքաբերը գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքներով հստակ պարզաբանել է իր գործառույթները և նշել, որ հայտը թեև ստորագրվել է առանց լիազորագրի ներկայացած անձին տրամադրելով, այնուամենայնիվ վարկը կարող է ստանալ միայն անձամբ վարկառուն, անձնագրով ներկայանալուց հետո և դա որևէ վտանգ իր մեջ չի պարունակել: Նախկինում էլ բանկի շահերից ելենլով նման հայտեր են ներկայացվել:
Դատական քննության ընթացքում վերը նշված փաստական տվյալները հստակ հետազոտվել են, և դրանք ակնհայտորեն հաստատել են, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններից որևէ մեկը չի օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնաց օգտին, ինչպես նաև որևէ պարտականություն ոչ պատշաճ չի կատարել։
Դատական ակտում նշված ապացույցներից որևէ մեկը նման հետևություն անելու հնարավորություն չի ընձեռում և դատարանը փաստացի կատարել է որևէ ապացույցից չբխող, գոյություն ունեցող ապացույցներին հակասող անհիմն ենթադրություն։ Առաջին ատյանի դատարանը, նման անհիմն ենթադրություն կատարելու նպատակով դատական ակտում նշելով հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, չի արձանգրել` ինչպես Կենտրոնական բանկի կողմից տրված տեղեկանքը և արդեն իսկ վկայակոչված գրությունները՝ Դավիթ Մաթևոսյանի պարտականությունների պարզաբանման վերաբերյալ, այնպես էլ բանկում գործող առևտրային ֆինանսավորման կարգը, որտեղ հստակ սահմանվել են ինչպես վարկային մասնագետի, այնպես էլ բանկի մյուս ստորաբաժանումների աշխատակիցների պարտականությունները վարկի տրամադրման սկզբնական և հետագա փուլերում։ Դատարանն անտեսել է, որ պաշտպանական ճառում կողմը հստակ հիմնավորումներ է ներկայացրել արդեն իսկ վկայակոչված ապացույցներից և փաստաթղթերից։
Մասնավորապես անհրաժեշտ է անդրադառնալ դատական ակտում որպես ապացույց վկայակոչված տեղազննություն կատարելու մասին 10.03.2015թ. արձանագրությաննայն մասին, որ Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքնենաներ առկա չեն։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում վկայակոչել է այդ ապացույցը և հենց վերը նշված բովանդակությամբ, ինչպես որ այն նշվել է մեղադրական եզրակացության մեջ։ Հիշյալ ապացույցը գտնվում է 9-րդ հատորի գ.թ.53-54-ում, որի համաձայն Դավիթ Մաթևոսյանը տեղում մատնացույց է արել «Զովք» խանութի մոտի հատվածը, որտեղ որ տեսել է կայանված մեքենաները, ցույց է տվել նաև շինանյութի խանութը, որը զննության համաձայն առկա է եղել և գործել է:
Դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն զննության պահին դեպքի վայրում «Մունա» տաքսի ծառայության մեքենաներ չեն եղել, որով իբրև վարույթն իրականացնող մարմինը հերքել է Դավիթ Մաթևոսյանի այն փաստարկը, որ իր կողմից հիշյալ վայր այցելության պահին կայանված են եղել «Մունա» գրառմամբ տաքսի ավտոմեքենաներ, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հերթական ենթադրությունը, որը դատարանը համարել է հաստատված։
Նախ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի վրա գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի մոտ այցելությունը կատարվել է 2013 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին, այն ժամանակահատվածում, երբ Մ.Դանիելյանը դիմել է վարկ ստանալու խնդրանքով։
Դեպքի վայրի զննությունը կատարվել է 10.03.2015 թվականին, այսինքն՝ շուրջ երկու տարի մեկ ամիս անց։ Տաքսի ավտոմեքենաներն առհասարակ անշարժ գույք չեն հանդիսանում և երկու տարի առաջ նշված վայրում տաքսի մեքենաների գտնվելու փաստը չի կարող հերքվել երկու տարի հետո դրանց այնտեղ չլինելու փաստով։
Առավել ևս, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն իր դատաքննական ցուցմունքում հայտնել է, որ Արամ Ղուկասյանը կարող էր վճարել մի քանի մեքենայի վարորդների և նրանք իրենց վարած մեքենաների վրա փակցնելով «Մունա» գրառումներ կայանեին Ազատության պողոտայի նշված հատվածում և Դ.Մաթևոսյանի այցելությունից հետո հեռանալ տարածքից` վերացնելով «Մունա» գրառումները։
Դ.Մաթևոսյանի կողմից հայտնած հիշյալ փաստարկները որևէ ապացույցով չեն հերքվել։ Այդ մասին կարող էր պարզաբանումներ ներկայացնել բացառապես Արամ Ղուկասյանը, ով քրեական գործով որևէ անգամ չի հարցաքննվել հետախուզման մեջ գտնվելու պատճառով, և նրա հարցաքննված չլինելու փաստը չի կարող օգտագործվել ի վնաս Դ.Մաթևոսյանի։
Տվյալ դեպքում, Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից 2013 թվականին կոնկրետ տարածք կատարված այցելության արդյունքում նրան հայտնի դարձած տեղեկությունների` իրականությանը չհամապատասխանելը բացառապես դատարանի անհիմն, որևէ ապացույցից չբխող ենթադրությունն է։
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը պարունակում է նյութական հանցակազմ և արարքն ավարտված կարող է համարվել բացառապես հանրորեն վտանգավոր հետևանք առաջանալու դեպքում: Հիշյալ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի համաձայն հետևանքը պետք է դրսևորվի անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու եղանակով։ Հոդվածի 2-րդ մասը կարող է գոյություն ունենալ բացառապես 1-ին մասով նախատեսված էական վնասի առկայության դեպքում, եթե դա առաջացրել է ծանր հետևանքներ։
Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա Դավիթ Մաթևոսյանի կատարած գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պետք է առկա լինի նաև պատճառական կապ, որի բացակայությունը միանշանակ կերպով վկայում է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի բացակայության մասին։
Այս առումով պետք է փաստել, որ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում բանկի առևտրային ֆինանսավորման կարգի հետազոտմամբ և մի շարք ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ 450.000 ԱՄՆ դոլարի վարկի տրամադրումից առաջ վարկ ստանալու համար ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը ստուգելու անմիջական պարտականություն են ունեցել ֆինանսական անվտանգության և ռիսկերի կառավարման վարչությունները, որոնք մյուս ղեկավար ստորաբաժանումների հետ ուսումնասիրել են վարկային գործը և որևէ փաստաթղթի կեղծ լինելու հանգամանքը չեն պարզել։
Նույն ստորաբաժանման աշխատակիցները ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը պարզել են միայն այն ժամանակ, երբ վարկի տրամադրումից մի քանի ամիս անց վարկի մարումները չեն կատարվել։ Ակնհայտ է, որ փաստաթղթերի կեղծ լինելու հանգամանքը ստուգելու պարտականություն և ռեալ հնարավորություն ունեցող բանկի աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները չեն կատարել կամ ոչ պատշաճ են կատարել, ինչ-ինչ պատճառներով։ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, այդ անձանց աշխատանքային գործունեությանը միջամտելու հնարավորություն չի ունեցել, և քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որը կարող էր վկայել այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանի ազդեցությամբ են այդ աշխատակիցները թույլ տվել իրենց պարտականությունների խախտումները։ Ավելին` հիշյալ ստորաբաժանումները փաստացի հանդիսացել են Դ.Մաթևոսյանի նկատմամբ վերադաս աշխատակիցներ և Դ.Մաթևոսյանը նրանց վրա որևէ կերպ ազդելու հնարավորություն չի ունեցել։
Դ.Մաթևոսյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև բանկի աշխատակիցների ցուցմունքներով, առևտրային ֆինանսավորման կարգում սահմանված դրույթներով հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը ոչ միայն պարտականություն չի ունեցել ստուգելու ներկայացված փաստաթղթերի համապատասխանությունը, այլև չէր կարող ստուգել դրանք։ Մասնավորապես Դ.Մաթևոսյանը լիազորություն և հնարավորություն չի ունեցել հարցում կատարելու ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտե և պարզել, թե անշարժ գույքի սեփականության կամ գրավի իրավունքի վկայականները կեղծ են եղել, թե` ոչ։
Գրավի պայմանագրերը կնքվել են նոտարական կարգով, որին մասնակցել է նաև բանկի ներկայացուցիչ Գևորգ Մադոյանը։ Պայմանագրերը կնքելու ընթացքում ևս նոտարի և բանկի աշխատակցի կողմից ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը չի հայտնաբերվել։
Գրավի պայմանագրով գրավադրված անշարժ գույքի սեփականության մասին կեղծ տեղեկությունները կարող էին պարզվել միայն այն դեպքում, երբ բանկի աշխատակից Գ.Մադոյանն անձամբ գրավի պայմանագրերը ներկայացներ կադաստրի կոմիտե՝ դրանց նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու համար և դա էլ այն դեպքում, երբ փաստաթղթերի կեղծիքները կատարելու մեջ մասնակցություն չունենար կադաստրի կոմիտեի որևէ աշխատակից։
Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարվեր, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված գործողությունները, ապա նրա գործողությունների կատարումից անմիջապես հետո վնաս չի առաջացել, և չէր կարող առաջանալ, եթե բանկի արդեն իսկ նշված ստորաբաժանման աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները կատարեին և պարզեին ներկայացված փաստաթղթերի մի մասի կեղծ լինելու հանգամանքը։
Քանի որ վարկը տրամադրվել է բանկում գործող կարգի համաձայն, որը ենթադրում է, որ վարկային մասնագետի կողմից գնահատման եզրակացությունը կազմելուց հետո կատարվել են բազմաթիվ ստուգողական գործողություններ, անգամ Մուշեղ Դանիելյանի անունից Արամ Ղուկասյանը հանդիպել է բանկի ղեկավարության հետ, իբրև թե ներկայացել, որպես Մուշեղ Դանիելյան և բանկի գլխամասում իրենց ձեռքի տակ ունենալով Մուշեղ Դանիելյանի անձնագրային տվյալները, անձնագրի լուսապատճենը` չեն կարողացել տարբերակել 25 և 50 տարեկան մարդկանց տարբերությունը և հավատացել են, որ բանկ ներկայացած Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանն է, ապա ակնհայտ է, որ վնասը պատճառվել է և հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են այլ անձանց գործողությունների արդյունքում։ Այլ անձանց մեջ են մտնում բանկի բոլոր այն ստորաբաժանումների աշխատակիցները, ովքեր հստակ պարտականություններ են ունեցել ստուգելու բանկ ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը, այդ թվում գրավադրվող բնակարանների և ձեռք բերված անշարժ գույքի իրական պատկանելիությունը, սակայն չեն կատարել դրանք։
Նման պայմաններում հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են ոչ թե Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների արդյունքում, այլ մի շարք անձանց գործողությունների հետևանքով, որպիսի պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պատճառական կապը բացակայում է: Բացի այդ, սույն քրեական գործի նյութերով հաստատվել է, որ Արամ Ղուկասյանը խարդախությամբ հափշտակել է բանկից ստացված գումարը և ակնհայտ է, որ բանկին դիտավորությամբ անմիջականորեն վնաս է պատճառել հենց Արամ Ղուկասյանը՝ կատարված հափշտակությամբ։
Միևնույն ժամանակ դատարանը խարդախության կատարման մեջ մեղավոր է ճանաչել նաև Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դավիթ Մաթևոսյանին խարդախության մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել։ Փաստորեն Առաջին ատյանի դատարանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից դիտավորությամբ, խարդախությամբ կատարված հափշտակության հետևանքով պատճառած անմիջական վնասը դիտարկել է իբրև Դավիթ Մաթևոսյանի լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ օգտագործելու և այլ անձանց օգտին օգտագործելու ու պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու արդյունքում պատճառված վնաս։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքին` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը դատական ակտում չի նշել, թե ինչումն է արտահայտվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործումը և կոնկրետ որ փաստաթղթերն է նա օգտագործել, երբ, որտեղ և ինչ եղանակով։ Այսինքն, հանցագործության հանցակազմի հատկանիշների մասին որևէ կերպ նշում չի կատարվել և դատարանը, անդրադառնալով նշված մեղադրանքին, գտել է, որ այն պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ չի հիմնավորվել, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը։
Այսինքն, ըստ դատարանի եզրահանգման Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը հստակ տեղեկություններ է պարունակել նրա կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու վերաբերյալ, սակայն ոչ թե մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, այլ միայնակ։
Դատարանի նման եզրահանգումը անհիմն է և չի բխում որևէ ապացույցից։ Դատարանը անտեսել է դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի ներկայացրած հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, Դ.Մաթևոսյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանացակազմի բացակայության վերաբերյալ։
Դ.Մաթևոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասի առաջին պարբերությունում վարույթն իրականացնող մարմինը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանն օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որպիսի հանգամանքը մեղադրանքի որոշման մեջ միակն է, որը վկայում է առհասարակ կեղծ փաստաղթերի օգտագործման մասին, քանզի մեղադրանքի որոշման մեջ նշված հետագա ձևակերպումները պարզապես ընդհանրական ձևակերպումներ են պարունակում Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդհոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի վերաբերյալ։
Մեդադրանքի որոշման մեջ հստակ նշված չէ, թե կոնկրետ որ փաստաթղթերն են եղել ակնհայտ կեղծ և կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից։
Մեղադրանքը ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանն իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, չնայած այն հանգամանքին, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված և Դ.Մաթևոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել, որ ներկայացվել են կեղծ փաստաթղթեր։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում եկել է նույն եզրահանգման, և նշել, որ Մաթևոսյանի մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Այնուհետև նույն դատարանն առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Միևնույն ժամանակ, դատական ակտում դատարանը նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իր լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնանց օգտին օգտագործելուց և պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելուց հետո պարզվել է, որ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը կեղծ են։ Այսինքն, այն փաստական տվյալները, որոնք դատարանի կողմից հաստատված են համարվել, որևէ նշում չեն պարունակում այն մասին, որ Մաթևոսյանն իմացել է ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, դրանք Մաթևոսյանի համար եղել են ակնհայտ կեղծ և որ նա օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ փաստաթղթերը կեղծվել են գործով չպարզված հանգամանքներում, և Դ.Մաթևոսյանի կողմից այդ փաստաթղթերը կեղծելու մասին փաստական տվյալներ չեն պարունակել, այսինքն վարույթն իրականացնող մարմինը գտել է, որ Դ.Մաթևոսյանը որևէ փաստաթղթի կեղծում չի կատարել, այլ միայն օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։
Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ «Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց հետո և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին»:
Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը հաստատված է համարել, որ փաստաթղթերը կեղծել է և դրանք ներկայացրել է Դավթի Մաթևոսյանին Արամ Ղուկասյանը։ Արամ Ղուկասյանը քրեական գործի քննության որևէ փուլում չի հարցաքննվել և բացառապես նրա ցուցմունքով կարող էր հաստատվել կամ հերքվել, թե Դավիթ Մաթևոսյանը նրա կողմից տեղեկացվել է արդյոք ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լիենլու մասին, թե` ոչ։
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման հանգամանքին` բողոքաբերը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրանք չի օգտագործել, քանի որ դրանք ըստ մեղադրանքի որոշման օգտագործել է հենց Արամ Ղուկասյանը՝ դրանք բանկ ներկայացնելով։ Արդեն իսկ բանկ ներկայացված և փաստացի օգտագործված փաստաթղթերը չէին կարող վերստին օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, անգամ եթե նա տեղեկացված լիներ այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին։
Դ.Մաթևոսյանին ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու համար մեղադրանք առաջադրելու պայմաններում պետք է հաստատված համարել, որ նա իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին և դրանք իր համար ակնհայտ կեղծ են եղել։
Քրեական գործով հետազոտված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության կողմից վարկ ստանալու համար Դ.Մաթևոսյանին ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին վերջինն իմացել է, դրանք նրա համար ակնհայտ կեղծ են եղել և վերջինն օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր։
Նման պայմաններում ակնհայտ է, որ մեղադրանքի մեջ նշված վերը շարադրված փաստական տվյալները և Դ.Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու մասին դատողությունները հանդիսանում են դատարանի հերթական անհիմն ենթադրությունները, որոնք չեն բխում որևէ ապացույցից, հետևաբար և Դ.Մաթևոսյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այնուամենայնիվ դատական ակտի եզրափակիչ մասում դատարանը Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ՀՀ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով` 18.06.2018թ-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ բավարարել, դատական ակտը մասնակի բեկանել և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում։
Մեղադրող Հ. Խալաթյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Առաջին ատյանի դաարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման:
Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 18-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 353-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման եզրահանգման գալուց գործում առկա ապացույցները և փաստական հանգամանքները գնահատելիս դրանք գնահատել է իրարից առանձին, չի համեմատել դրանք միմյանց հետ և գնահատել ամբողջությամբ, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման։
Այսպես.
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում չի նշել, որ բանկից դուրս գալու պահին Դավիթ Մաթևոսյանը գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից, ինչպես արձանագրվել է դատարանի կողմից։ Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ գնացել են բանկ, նկատել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը վերևից նայում է իրենց ուղղությամբ և հետևել իրենց գործողություններին, ինչն իրեն տարօրինակ է թվացել և նրա գործողություններում շահագրգռվածություն է նկատել։ Նշվածն ամենևին չի վկայում այն մասին, որ Դավիթ Մաթևոսյանն ըստ Մուշեղ Դանիելյանի բանկի պատուհանից նայել է իրենց, երբ գումարը ստանալուց հետո դուրս են եկել բանկից։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքներում մշտապես նշել է, որ Արսեն Մարգարյանը կապի մեջ է եղել «Դավիթ» անունով անձնավորության հետ, ով տեղեկություններ է հայտնել երկրորդ տրանշի գումարը ստանալու հնարավորության մասին։
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ բանկից դուրս են եկել, Արսեն Մարգարյանի բջջային հեռախոսին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինն Արամ Ղուկասյանին ասել է «բա Դավիթի փողը», ինչից հետո Արամ Ղուկասյանը մեքենան կանգնեցրել է Գրիբոյեդով փողոցի վրա, Արսեն Մարգարյանին տվել 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և վերջինն իջնելով ավտոմեքենայից ոչ թե գումարը փոխանցել է հետևում կանգնած ավտոմեքենայի վարորդին, ինչպես նշել է Արսեն Մարգարյանն իր ցուցմունքում, այլ գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել, առանց գումար։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում նշել է նաև, որ Արամ Ղուկասյանն իրեն բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն։
Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ հիմնավորվել է վերջինների միջև առկա կապը և նրանց գտնվելու վայրերը, ինչը համապատասխանում է Մուշեղ Դանիելյանի կողմից տրված ցուցմունքներին՝ ժամանակագրական և տեղակայման առումներով։
Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով հայտնել է նաև, որ Դավիթ Մաթևոսյանը հանդիպման ժամանակ իրենից վարկի ստացման վերաբերյալ ոչ մի ճշգրտող հարցեր չի տվել, նույնիսկ չի հետաքրքրվել, թե Արամ Ղուկասյանն իր լիազոր անձն է, թե ոչ։
Նարինե Ղալումյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն հաձնել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանը։
Դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի փաթեթի մեջ առկա են եղել «Դռակո» ընկերության վարկային փաթեթում առկա փաստաթղթեր, որոնք գտնվել է Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում առկա էլեկտրոնային թղթապանակում։ Նշված փաստաթղթերը տեսնելու հնարավորություն ունեցել են բանկի աշխատակիցները, սակայն դրանք տնօրինելու, մասնավորապես՝ դրանցում փոփոխություն կատարելու կամ դրանք հանելու հնարավորություն ունեցել է Դավիթ Մաթևոսյանը։
Մեջբերելով ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.5, 1.7 կետերը` բողոքաբերը գտել է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Մուշեղ Դանիելյանի և Գայանե Հարությունյանի հեոախոսահամարների վերծանումները, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի հետ հեռախոսային կապ է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբեր ամսից սկսած և այն շարունակվել է մինչև 2013 թվականի ամառ։
Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է «Մունա» ՍՊԸ-ին վարկ տրամադրելու գործընթացի շրջանակներում, վերջինի հետ որևէ անձնական կապ չի ունեցել, մինչև վարկի տրամադրման գործընթացը, իսկ վարկի տրամադրումից հետո վերջինների միջև եղած կապը պատճառաբանել է մոնիթորինգ կատարելու իր պարտականությամբ։
Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից միաժամանակ չի ներկայացվել ողջամիտ պատճառաբանություն առ այն, թե ինչ ընթացակարգով է առաջնորդվել, երբ առանց հավաստիանալու, որ Արամ Ղուկասյանը հանդիսանում է «Մունա» ՍՊԸ լիազոր ներկայացուցիչը և դրա վերաբերյալ առանց պարտադիր լիազորագրի առկայության, սկսել է «Մունա» ՍՊԸ տրամադրվող վարկի գործընթացը և Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր, վերջինի ուղեկցությամբ իբրև թե այցելել բիզնես վայրեր և հավաստիացել դրանց առկայության մեջ և Մուշեղ Դանիելյանին հանդիպել է միայն վարկը հաստատվելուց հետո։
Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ երբ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին գլխամասից տեղեկացրել են, որ «Մունա» ՍՊԸ տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը պետք է հանդիպի բանկի տնօրինության հետ, վերջինը, աշխատելով բանկում և տեղյակ լինելով, որ բանկի գլխամասում անձի տվյալները չեն ստուգվում, հիշյալ հանդիպման մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, և վերջինը գնացել է հանդիպման, վստահ լինելով, որ իր կողմից Մուշեղ Դանիելյան ներկայանալու պարագայում իր անձը չի ստուգվելու։
Այսպիսով, ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտում խարդախության հանցակազմի բացակայության գնահատման ժամանակ առաջնորդվել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանի բերված մեկնաբանություններով և դատաքննական ցուցմունքներով, միաժամանակ վերլուծության չենթարկելով և նշանակություն չտալով դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերը նշված ապացույցներին, դրանց հավաստիությանը, դրանք այլ ապացույցների հետ չհամադրելով և չգնահատելով հանգել է սխալ եզրակացության։
Ակնհայտ է և հիմնավորված, որ Դավիթ Մաթևոսյանը և Արսեն Մարգարյանը եղել են մտերիմ ընկերներ, և այդ ընկերությունը ձևավորվել է դեռևս ուսանողական տարիներից, իսկ Արամ Ղուկասյանն իր հերթին հանդիսացել է Արսեն Մարգարյանի մտերիմ ընկերը, ինչը բացառում է վերջինների կողմից միմյանց չճանաչելու հավանականությունը։
Առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, փաստել է, որ բոլոր չհիմնավորված կասկածները պետք է մեկնաբանել հօգուտ ամբաստանյալի։
Սույն քրեական գործով նման մեկնաբանության անհրաժեշտւթյուն չէր առաջանա, եթե դատարանը համադրեր նշված բոլոր ապացույցները միմյանց հետ, ինչի արդյունքում պարզ կդառնար, որ Դավիթ Մաթևոսյանի նշած հանգամանքը, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է վարկի տրամադրման գործընթացի ժամանակ չի համապատասխանում իրականությանը, ինչը հիմնավորվում է նրանց միջև մինչև վարկի տրամադրումն առկա հեռախոսային կապով։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, առանց համապատասխան լիազորագրի սկսել է վարկի տրամադրման գործընթացը, Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր և կատարել գործողություններ, ինչը լիազորագրի բացակայության պարագայում անթույլատրելի է։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, առանց Մուշեղ Դանիելյանի հետ կապ հաստատելու Ռիսկերի կառավարման վարչության առաջարկին ի պատասխան հայտնել է, որ վարկառուն նպատակահարմար չի գտել ձեռք բերվող գույքը կալանքի տակ դնել։ Վարկի երկրորդ տրանշի տրամադրման օրը՝ գումարը ստանալուց րոպեներ անց, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև առկա է հեռախոսային կապ, որը սպասարկվել է Գրիբոյեդով փողոցում առկա ալեհավաքի կողմից, դրա վերաբերյալ Մուշեղ Դանիելյանը հայտնել է, որ բանկից դուրս գալուց հետո Արսեն Մարգարյանը զանգ է ստացել, Արամ Ղուկասյանին հարցրել «Բա Դավիթի փողը», ապա վերջինի կողմից տրամադրված 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը վերցնելով` մտել է շենքի բակ և ձեռնունայն հետ վերադարձել։
Նշված հանգամանքները համադրության արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի հետ նախնական համաձայնությամբ իրականացրել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ից առանձնապես խոշոր չափերի գույքի հափշտակություն, նախապես պլանավորելով գործողությունների հերթականությունը, դերերի բաշխումը, ինչը վերջինի համար եղել է առավել դյուրին և կանխատեսելի, քանի որ նա աշխատել է նշված բանկում և քաջ ծանոթ է եղել գործընթացին և հնարավոր ռիսկերին։
Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողության մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականները բանկի աշխատակից Նարինե Ղալումյանին հանձնել է Դավիթ Մաթևոսյանը, այնինչ վերջինը գրավի պայմանագրերը կադաստրի պետական կոմիտեից վերցնելու լիազորություն կամ իրավասություն չի ունեցել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ նոտարական գրասենյակից դուրս գալուց հետո Մուշեղ Դանիելյանը դրանք հանձնել է Արամ Ղուկասյանին, որից հետո դրանք կեղծվել են։ Կեղծված փաստաթղթերն իրենց հերթին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրացվել են Նարինե Ղալումյանին։ Ի դեպ, դատարանի կողմից նշված հանգամանքը համարվել է հիմնավորված։
Առնվազն անհասկանալի է, թե ինչպես է Առաջին ատյանի դատարանը մի դեպքում հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի հանցակազմի հատկանիշներ, ինչը վկայում է, որ նա տեղյակ է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, և մյուս կողմից հիմնավորված չի համարվել, որ վերջինը կատարել է խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողություն։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից արարքը նույն հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելուն, ապա Առաջին ատյանի դատարանն այդ որոշումը որևէ կերպ չի հիմնավորել, արձանագրելով միայն, որ մեղադրանքում չի հստակեցվել թե որ փաստաթուղթն է կեղծվել, ում կողմից, ինչը վկայում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի գործողություններում բացակայում է 2-րդ մասի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։
Վերը նկարագրված հանգամանքներում ակնհայտ է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերը վերցվել, ապա իրացվել են Նարինե Ղալումյանին և տվյալ պարագայում վերջինը գիտակցել է, դրանց կեղծ լինելու հանգամանքը, շահագրգռվածություն է դրսևորել դրանց իրացման գործընթացում, ինչը կատարելու համար դրսևորել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ակտիվ գործողություն։
Առաջին ատյանի դատարանը նաև դատական ակտում արձանագրել է ամբաստանյալների, մեղադրյալների և վկաների կողմից շահագործած հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունները, սակայն բացառությամբ պարզ շարադրանքի, դրանց վերաբերյալ ոչ մի վերլուծություն չի կատարել։
Մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա ապացույցները չի գնահատել և վերլուծության չի ենթարկել Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած վերը նշված որոշումների լույսի ներքո, այլապես գնահատականի կարժանացվեին իրականում այլ ապացույցներով հաստատված մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները, այլ ոչ թե հիմք կընդունվեին Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված վերացական, անհիմն և որևէ այլ ապացույցով չհիմնավորված իրարամերժ և չհիմնավորված ցուցմունքները։ Ակնհայտ է, որ նման ցուցմունքներ տալով վերջինները չեն հայտնել իրականությունը, այլ նրանց գործողությունները միտված են եղել քրեական պատժից և պատասխանատվությունից խոաափելուն կամ ավելի մեղմ պատիժ ակնկալելուն։
Անդրադառնալով Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի արարքների քրեաիրավական որակման վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգումներն անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, իրենց հիմքում չունեն որևէ հիմնավորում։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն ուշադրություն է դարձրել Վելիխան Մուրադյանի տված ցուցմունքի միայն այն հատվածին, որով վերջինը հայտնել է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը որևէ խախտում չեն կատարել և որևէ կերպ արձանագրված չէ, որ բանկի աշխատակիցը պարտականություն ունի գրավի վկայականը վերցնելու համար փաստաթղթերը ներկայացնել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտե, դա իրավունք է, որից կարող են օգտվել հայեցողական կերպով։
Տվյալ պարագայում դատարանն անտեսել է, որ մեղադրանքի կողմի այն հարցին, թե բանկի աշխատակիցներն իրենց գործառույթներն իրականացնում են իրենց հայեցողությամբ թե` ոչ, որին Վելիխան Մուրադյանը պատասխանել է, որ բանկի աշխատակիցները կատարում են միայն իրենց վերապահված լիազորությունները։ Միաժամանակ վերջինը չի կարողացել հիմք ներկայացնել առ այն, որ Արշակ Խոջոյանն իրավունք է ունեցել բանավոր կարգով ցուցում տալ Գևորգ Մադոյանին, որպեսզի վերջինը չկատարի թիվ NIC293345 և NIC293339 լիազորագրերով իրեն հանձնված գործառույթները։
Ի դեպ, դատաքննության ընթացքում պատշաճ ընթացակարգի համաձայն հետազոտվել են նաև վերը նշված լիազորագրերը, որոնց մասին դատարանի կողմից դատական ակտում հիշատակում չի կատարվել։
Վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/1447/02/12 որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի որոշման լույսի ներքո, պարզ է, որ Արշակ Խոջոյանը, Գևորգ Մադոյանին տալով լիազորագրեր, վերջինի համար հստակ սահմանել է` ինչ գործողությունների կատարման համար են դրանք տրված՝ այսինքն պարտականություններ, իսկ վերջինն ընդունելով նշված լիազորագրերը՝ պարտավորվել է դրանք կատարել պատշաճ կերպով։
Հետագայում հեռախոսազանգի միջոցով վերջինին ցուցում տալով փաստաթղթերը հանձնել վարկառուին՝ Արշակ Խոջոյանը տվել է իր իրավասությունների մեջ չմտնող ցուցում, որը և կատարելով՝ Գևորգ Մադոյանը չի կատարել լիազորագրով իր ստանձնած պարտականությունները։
Վերը նշված երկու անձանց գործողությունների արդյունքում նոտարի կողմից տրամադրված փաստաթղթերը չեն մուտքագրվել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտե, կեղծվել և ներկայացվել են բանկ, ինչի արդյունքում բանկից խաբեությամբ հափշտակվել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար, որի հետևանքով բանկի համար առաջացել են ծանր հետևանքներ։
Նշվածը վկայում է այն մասին, որ Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները։
Առաջին ատյանի դատարանն առանց պատշաճ ուսումնասիրության ենթարկելու դատաքննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները և անտեսելով վկայակոչված վճռաբեկ դատարանի որոշումը, հանգել է սխալ եզրանահգման։
Ի հակառակ վերը նշված հիմնավորումներին, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հանցակազմի հատկանիշները։
Զարմանալի է, թե սույն բողոքում զետեղված և վերը նկարագրված ապացույցները, որոնց մասին մեղադրանքի կողմը բարձրաձայնել է դատաքննության ժամանակ, ինչ նկատառումներից ելնելով են անտեսվել և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիմք ընդունվել միայն շահագրգիռ կողմի՝ ամբաստանյալների ներկայացված հանգամանքները, դատավճիռը կայացվել միայն վերջինների հայտնած հանգամանքները հիմք ընդունվելով, այն պարագայում, երբ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն ամբողջովին վկայում են հակառակի մասին։
Ավելի պարզ, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցը ոչ միայն հաստատում է մեղադրանքի փաստական կողմը կազմող հանգամանքները, այլև դրանք միմյանց հետ համադրելու արդյունքում վկայում, որ վերջինները կասկածի տակ դնելու հիմքեր չկան։
Հակառակ դեպքում ստացվում է, որ ամբաստանյալ Մուշեղ Դանիելյանի, Գայանե Հարությունյանի, Նարինե Ղալումյանի ցուցմունքները գնահատված կլինի ոչ ամբողջական՝ մի մասով հիմնավոր, մի մասով անհիմն, ինչն անտրամաբանական է և չի բխում ապացույցների գնահատումը սահմանող քրեադատավարական նորմերից։
Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները չի հետազոտել արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ և դրանք չի գնահատել իրենց համակցության մեջ։
Հատկանշական է, որ դատավճռի «իրավական վերլուծություններ» բաժնում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմի հատկանիշներին, սակայն վերջնական արդյունքում վճռել է նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ։
Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հիմք է հանդիսանում դատական ակտը բեկանելու համար։
Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ամբողջությամբ բեկանել արսեն Մարգարյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը, Արսեն Մարգարյանին (Գայանե Հարությունյանի կողմից վարկ ստանալու դրվագով) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը և վերջինի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը և վերջինի պաշտպան Արման Թամրազյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
Մեղադրող Հ. Խալաթյանն ամբողջությամբ պնդեց իր վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն և միաժամանակ առարկեց ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ:
Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանի պաշտպան Ռ. Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ. Մադոյանի պաշտպան Կ. Քալանթարյանն առարկեցին մեղադրող Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին մերժել այն:
4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
«(...) Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է «Ֆինկա ունիվերսալ վարկային» կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է «Կոնվերս Բանկ»-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող «Բալկոն» սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշել է, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին:
Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինը նույնությամբ փոխանցել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականն Արամը ներկայացրել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով:
Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինն իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, «Օրրան» ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարն իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է «Օրրան» ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինի էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղուկասյանի հետ:
Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղն այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարը ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամն իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի «մաղարիչն» են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշել է, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքն Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել:
Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշել է, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի:
- Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե` ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծություն, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից:
Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել «Մունա» ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը:
Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը:
Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարն Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել:
Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու` արդյոք դրանք կեղծ են, թե` ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կարգի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե` ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել:
-Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կոնվերս Բանկում» աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է «Կոնվերս Բանկ» ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր:
«Մունա» ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին:
-Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի «Աջակցող խմբի» մասնագետ: Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար:
«Մունա» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը:
-Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է «Մունա» ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինը Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինն էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինն իրեն հայտնել է, որ «Մունա» ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է «Մունա» ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինը հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար:
Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինն իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են «Կոնվերս Բանկից» 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինի ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինի պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինը կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած «ՎԱԶ 2121» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. «բա Դավիթի փողը», ինչին վերջինը պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինը, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինին հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի:
-Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է «Կոնվերս բանկ»-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինն իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից:
Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը:
Հետագայում տեղեկացել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել:
-Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինը 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինը լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել:
Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների:
-Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է «Օրրան» գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը:
Վկան միաժամանակ նշել է, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել:
-Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը «Կոնվերս Բանկ»-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից:
Վկան միաժամանակ նշել է, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել:
-Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով «Օնլայն» անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը:
-Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է «Դռակո» ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է «Օնլայն» տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է:
-Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինի աշխատակից Գևորգ Մադոյանին:
Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետն իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալ դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` «Մունա» ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը:
«Մունա» ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված:
Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` «Դռակո» ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետն արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել:
Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:
-Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ «Մունա» ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինին ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ:
-Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է «Ավետիսյան և որդիներ» ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել «Մունա» տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել:
-Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է «Ամինտաս Գրուպ» ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է:
-Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների:
Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշել է, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերն իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում:
2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինը պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ:
Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում:
Միաժամանակ վկան հավելել է, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ:
-Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինին է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում:
-Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է «Ամիտաս» ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը:
-Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինը հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինը կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինի ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի:
Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջիննս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններն ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել:
-Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինին խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է «Մունա» ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինը հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ:
Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ:
Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է «Ֆինկա» վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինին` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինը պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը:
2013 թվականի հուլիսի 19-ին «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի «Էրեբունու» սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինի ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ:
-Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է «Սարգսյան իմպորտ» ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված «Մունա» անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ:
-Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը:
Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին:
-Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը:
-Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
-Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված «Միասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016» վերնագրով փաստաթղթում և «ՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման» վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա «ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով:
-14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել «Օրրան» ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` «MarineSaribekyanorran@mail.ru» փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, «Օրրան» ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ:
-31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. «Asa vor tenc chi», «Asa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel»:
-10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «BYD» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն:
-10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` որպես «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին:
-Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին:
Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը.
-«Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը:
«ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով:
-Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
«Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները:
5.Վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցները.
Վերաքննիչ դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
Վկա Տիգրան Վարժապետյանը, ով Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2005 թվակաին աշխատանքի է անցել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում որպես դրամարկղի պատասխանատու, 2013 թվականին տեղափոխվել է նույն բանկի վարկային գործառնությունների բաժին, որտեղ էլ մինչ օրս աշխատում է։
Որպես բանկի լիազորված անձ հադես է գալիս նոտարական գրասենյակներում, կադաստրում, ճանապարհային ոստիկանությունում՝ գույքը գրավադնելու և համապատասխան փաստաթղթեր ստանալու մասով։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթղթերի համապատասխան փաթեթը կազմավորելուց, հետագայում նոտարի կողմից գործարքը վավերացվելուց հետո փաստաթղթերը մուտքագրում է կադաստրում, ստանում գրավի վկայականները և դրանք տրամադրում բանկին։ Բաժնի տնօրենի կողմից տրված լիազորագրի հիման վրա է կատարում վերը նշված գործառույթները։
Գայանե Հարությունյանին առաջին անգամ տեսել է նոտարի մոտ։ Հավանաբար նոտարի մոտ են գնացել գրավի կամ առուվաճառքի պայմանագրերը վավերացնելու, սակայն չի հիշում, թե որ հասեցի գույքի մասին է խոսքը։ Նոտարը Դանիելյան Էլմիրան է եղել։ Եթե չի սխալվում Գայանե Հարությունյանը նոտար է եկել ամուսնու հետ։
Նոտարի կողմից համապատասխան պայմանագիրը վավերացնելուց հետո այցելել են ՀՀ ԱԳ կադաստրի կոմիտեի՝ Էրեբունի վարչական շրջանի մասնաճյուղ։ Սովորաբար փաստաթղթերը մուտքագրում են Կենտրոն կամ Արաբկիր վարչական շրջանների մասնաճյուղերում, սակայն Գայանեի խնդրանքով այցելել են Էրեբունու բաժին։ Երբ հասել են՝ ընդմիջում է եղել։ Շատ մանրամասներ չի կարող ասել, սակայն հիշում է, որ Գայանե Հարությունյանը պահանջել է փաստաթղթերի ամբողջ փաթեթը, իսկ ինքն ասել է, որ իրավունք չունի, դա կհաձնի համապատասխան աշխատակցի, երբ համապատասխան մասնաճյուղը գործը սկսի։ Հետագա արդեն չի կարող ասել։
Չի հիշում, որ կադաստրի որևէ աշխատակից այդ ընթացքում մոտեցել և պահանջել է փաստաթղթերը, և եթե անգամ լիներ, ապա գրավատուից բացի այլ անձի իրավունք չուներ տալու։ Չի կարող ասել, թե որն է եղել գրավատուի կողմից այդ փաստաթղթերը պահանջելու պատճառը։ Դրանից հետո փաստաթղթերի փաթեթը հանձնել է բաժին։
Եթե չի սխալվում նոտարին տեղեկացրել է գործարքի չկայանալու մասին՝ սեղանամատյանում համապատասխան գրառում կատարելու համար։ Չի կարող ասել, թե մինչև գրավատուի՝ գործարքից հրաժարվելու մասին հայտնելը, նոտարն իր հետ խոսելիս տեղյակ է եղել այդ հանգամանքի մասին, թե՝ ոչ։ Չգիտի, թե նոտարը կվավերացներ գործարքը, եթե իմանար, որ փաստաթղթերը կեղծ են։ Չի հիշում, թե նոտարը փաստաթղթերի իսկության վերաբերյալ իրեն որևէ տեղեկություն հայտնել է, թե ոչ, ինչպես նաև որ որևէ անձ իրենից փաստաթուղթ է պահանջել։
Եթե որևէ այլ անձ պահանջեր փաստաթղթերը, չէր կարող տալ, բացի գրավատուից, իսկ Գայանե Հարությունյանին փաստաթղթերը չտալը հավանաբար պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ իր աշխատանքը ձգձգվել է և ուղղակի ցանկացել է անձամբ մուտքագրել։ Եթե Գայանեն պահանջեր՝ կարող էր տալ փաստաթղթերը, բայց որքան հիշում է, նա պահանջել է ամբողջական փաթեթը, որն ընդգրկում է բանկային գաղտնիք հանդիսացող տվյալներ, և առանց գործարքը կատարվելու այն չէր կարող տալ։ Փաստաթղթերի փաթեթը կարող էր տրամադրել միայն կադաստրի համապատասխան աշխատակցի, այլ անձի, եթե մոտենար կադաստրում կամ դրանից դուրս, չէր տա։ Աշխատանքային պրակտիկային համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացնում են համապատասխան աշխատակցի, մուտքագրում են և ստանում ստացական։ Այդ ժամանակ գործող կարգավորման համաձայն գրավատուն իրավունք է ունեցել անձամբ մուտքագրել փաստաթղթերը և ստանալ ստացական։
Հավանաբար Գայանե Հարությունյանը կադաստրում եղել է ամուսնու հետ, վերջինի վարքագծի վերաբերյալ որևէ բան չի կարող ասել։
Վկայի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2005 թվականից աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում, 2013 թվականի մարտից աշխատում է նույն բանկի գործառնությունների բաժնում որպես մասնագետ։ Իր պարտականությունների համաձայն` քաղաքացիների վարկերը հաստատվելուց հետո բանկային գործերը մուտք են լինում իրենց բաժին, որտեղ պատրաստում են պայմանագրերը, որից հետո կապնվում են վարկառուների հետ և պայմանավորվում նոտար այցելելու և պայմանագրերն այնտեղ ստորագրելու և նոտարի կողմից վավերացվելու համար, որից հետո գնում է կադաստր գրավադրվող գույքը գրավադնելու։ 2013 թվականի հուլիսին բանկի վարկային բաժնից ստացել է Գայանե Հարությունյանին 90.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ տրամադրելու մասին վարկային փաթեթը, որից հետո իր բաժնի կողմից պատրաստվել են համապատասխան պայմանագրերը և փոխանցել են իրեն՝ Գ.Հարությունյանի հետ նոտար այցելելու և պայմանագրերը վավերացնելու համար։ Զանգահարել է Գ.Հարությունյանին և պայմանավորվել, որ 2013 թվականի հուլիսի 19-ին` ժամը 11-ի սահմաններում հանդիպեն ք. Երևան Տ.Մեծի 4 հասցեում գտնվող նոտար Էլմիրա Դանիելյանի մոտ՝ պայմանագրերը կնքելու համար։ Հիմնականում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկեության վարկային պայմանագրերը վավերացնում են նոտար Էլմիրա Դանիելյանի, Դիանա Բեգլարյանի կամ Քրիստինե Արսենյանի մոտ, քանի որ նրանց վաղուց ճանաչում են, այդ պատճառով Գ. Հարությունյանի վարկի հետ կապված պայմանագրերը որոշել էր վավերացնել նոտար Է.Դանիելյանի մոտ: Նշված օրը հանդիպել են նոտար Է .Դանիելյանի մոտ, որտեղ Գ. Հարությունյանը եկել էր ամուսնու և դստեր հետ։ Նոտար Է.Դանիելյանն ուսումնասիրել է ներկայացված պայմանագրերը և վավերացրել դրանք, որից հետո դուրս են եկել նոտարից: Քանի որ Գ.Հարությունյանը պետք է կատարեր գրավադրման համար համապատասխան վճարումներ, խնդրել է՝ իր հետ գնա կադաստր և այնտեղ կատարի վճարումները և անդորրագրերը տա իրեն։ Քանի որ այդ տարբերակն իրեն հարմար էր, որպեսզի չսպասեր մինչև նա կատարեր վճարում և անդորրագրերը փոխանցեր իրեն, որից հետո գնար կադաստր, համաձայնել է նրա առաջարկին՝ իր հետ կադաստր գալու վերաբերյալ։ Հիմնականում անշարժ գույքերը գրավադնում է Արաբկիր կամ Կենտրոն վարչական շրջանների կադաստրի գրասենյակներում և տվյալ օրը ցանկանում էր գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, սակայն Գ.Հարությունյանը, իմանալով, որ պատրաստվում է գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, խնդրել է, որպեսզի գրավադրումը կատարվի կադաստրի Էրեբունու տարածքային ստորաբաժանածում, քանի որ այնտեղ նա ծանոթներ ունի, ինչպես նաև հաշվի առնելով ընդմիջման ժամը, Գ.Հարությունյանն ասել է, որ իր ծանոթից կխնդրի, որ ընդմիջման ժամին կատարի գործարքը։ Տեսնելով, որ ընդմիջման ժամը մոտենում է, համաձայնել է նրա առաջարկին Էրեբունու կադաստրում գրանցումը կատարելու մասին, որից հետո շարժվել են Էրեբունու կադաստր՝ առանձին մեքենաներով։ Ընդմիջման ժամին հասել են Էրեբունու կադաստր, որը փակ է եղել ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն իրեն ասել է, որ ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցի իրեն և նա անձնամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Մերժել է նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իր պարտականությունների, անձամբ պետք է մուտք կատարեր փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ լիազորված անձ։ Դրանից հետո նստել է իր ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստել է իրենց ավտոմեքենան, որը գտնվում էր իր մեքենայից հեռու։ Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն մոտեցել է իրեն և սկսել է նորից համոզել, որպեսզի տա նրանց փաստաթղթերը և նրանք առանց իրեն մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն կրկին մերժել է նրանց։ Դրանից հետո Գ.Հարությունյանը զայրացած մոտեցել է իրեն և հայտնել, որ չի ցանկանում նշված վարկը և հետ է պահանջել իր փաստաթղթերը, մասնավորապես միասնական տեղեկանքը և սեփականության վկայականը։ Այդ ժամանակ չի հասկացել, թե ինչն է պատճառը նրա այդ պահվածքի, ինչին նա հայտնել է, որ ժամանակ չունի սպասելու և պահանջում է իր փաստաթղթերը, որպեսզի գնա դիմի մեկ այլ բանկ կամ գրավատուն։ Նրան հայտնել է, որ չի կարող նրան հետ տալ փաստաթղթերը և այդ հարց֊ով դիմի այն մասնաճյուղ, որտեղ դիմել է նախկինում վարկ ստանալու համար, և չի տվել իր մոտ առկա փաստաթղթերը։ Դրանից հետո գնացել է բանկ, իր բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանն արձակուրդում է գտնվել և այդ պատճառով այդ ամենի մասին հայտնել է խմբի ղեկավարին և հանձնել փաստաթղթերը։ Նաև զանգահարել է նոտար Էլմիրա Դանիելյանին և հայտնել կատարվածի մասին, որպեսզի նոտարն իր մատյաններում կատարի համապատասխան նշումները։
Կադաստրի Էրեբունի տարածքային ստորաբաժանումում իրեն ոչ մեկ չի մոտեցել կադաստրի աշխատակիցներից և ոչ մի հարցով չի դիմել, իսկ Գ.Հարությունյանին որևէ մեկի հետ հանդիպելիս չի նկատել, քանի որ մի պահ առանձնացել էր նրանցից և մտել էր մոտակա խանութ, ինչպես նաև մեքենայում գտնվելիս նրանց մեքենան չէր երևում իր մոտից։
«Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակիցներից որևէ մեկի կողմից կոնկրետ հետաքրքրվածություն կամ որևէ միջնորդություն Գ. Հարությունյանի վարկի վերաբերյալ չի եղել։
-Վկա Գայանե Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Մարգարյանին ճանաչում է Արամի միջոցով: Արսենն այս ամեն ինչի հետ որևէ կապ չունի: Այն ժամանակահատվածում, երբ Արամը ՀՀ–ում չի եղել, գտնվել է Ուկրաինայում, բանկի՝ իր գործի հետ կապված խնդրում էր Ա. Մարգարյանին ինչ-որ տեղ գնա, ինչ-որ բան անի: Քանի որ անցել են երկար տարիներ, մանրամասն չի հիշում:
Նախաքննության ընթացքում որևէ մեկը չի հարկադրել, չի պարտադրել ցուցմունք տալ, հայտնել է իրականությունը: Վկան ըստ էության պնդեց 31.08.2014 թվականին տված ցուցմունքը և նշեց, որ մինչ այդ տված ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությունը: Այդ օրը և դրանից հետո տված ցուցմունքներն են ճիշտ:
Արսեն Մարգարյանն ուղարկել է հաղորդագրություն, որ իր անունը չտա, ասի, որ Արամն է մեղավոր, սակայն չի կարող ասել նման բովանդակության հաղորդագրություն ուղարկելու պատճառը:
Արամ Ղուկասյանին գումար պարտք չի եղել, 4500 ԱՄՆ դոլար է տվել վերջինին «Արդշինբանկի» դիմաց, որտեղ էլ առաջին անգամ է տեսել Արսեն Մարգարյանին, բայց գումաը տվել է Արամ Ղուկասյանին: Չի հիշում Ա. Մարգարյանի կողմից իրեն զանգահարելու և Արամ Ղուկասյանի պարտքը տալու վերաբերյալ որևէ բան:
Վարկ վերցնելու գործընթացի հետ կապված խոսակցությանը ներկա է գտնվել նաև Արսեն Մարգարյանը, սակայն խոսակցությանը չի մասնակցել:
Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ Էրեբունի վարչական շրջանի կադաստրի գրասենյակ գնան: Արսեն Մարգարյանին տեղեկացրել է իրենց` կադաստրում գտնվելու մասին, իսկ վերջինն էլ ասել է, որ սպասի մարդ կմոտենա:
Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ վարկի համար դիմի «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ Կոմիտասի մասնաճյուղ, սակայն չգիտի, թե ինչն է եղել պատճառը:
Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը պատկանում է իրեն մտերիմ անձի` Վարդանին: Արամն ասել է, որ ցանկանում է գնել այդ տարածքը և խնդրել է իրեն գնահատել այն: Նշված տարածքի հետ կապված փաստաթղթերը Մերգելյան փողոցում Ա. Մարգարյանի կողմից փոխանցելու վերաբերյալ որևէ բան չնշեց:
Մինչև 31.08.2014 թվականը տված ցուցմունքը ճիշտ չէ, չի ցանկացել, որ որևէ մեկը խնդիրներ ունենա, Արամն էր խնդրել, որ որևէ բան չասի:
Եթե նշել է, որ Արամն է զանգել, որպեսզի վաճառակետից վերցնի փաստաթղթերը, ուրեմն Արամն է զանգել:
Կադաստրից դուրս եկած անձը երիտասարդ և բարձրահասակ էր: Վերջինը մոտեցել է բոլորին, կանգնած զրուցել են: Երբ բանկի աշխատակիցը չի տվել փաստաթղթերը, զանգել է Արամին և տեղեկացել դրա մասին: Այնուհետև իրեն է զանգահարել նոտարը և նշել, որ փաստաթղթերի հետ խնդիր կա և ինքը գնացել է բանկ:
Չի հիշում, թե արդյոք մոտեցել է բանկի աշխատակցին, պահանջել է փաստաթղթերը: Ա. Մարգարյանը տվել է իրեն փաստաթուղթ, բայց չի կարող ասել կեղծ է եղել, թե` ոչ: Չի կարող ասել, թե Ա. Մարգարյանն այդ փաստաթղթի հետ առնչություն ունեցել է, թե` ոչ:
Քննիչը տեղեկացրել է, թե որ գործով է հրավիրվել հարցաքննության:
Մինչև նոտարի մոտ գնալը վարկի հետ կապված որևէ խոսակցություն Ա. Մարգարյանի հետ չի ունեցել: Հիմնականում կապը պահպանել է Ա. Ղուկասյանի հետ, ով նշել է, որ Արսենը կօգնի: Վարկը ստանալու դեպքում գումարի մի մասը պետք է տար Ա. Ղուկասյանին: Արսենին որևէ բան չպետք է տային:
Չի կարող ասել Ա. Մարգարյանը, թե Ա. Ղուկասյանն է ասել, որ կադաստրից ինչ-որ մեկն է դուրս գալու և փաստաթղթերը վերցնելու:
Երբ որ Արամը ՀՀ-ից բացակայել է, փոխանցել է Արսենի հեռախոսահամարը և կապը պահպանել է վերջինի հետ: Չի կարող ասել, թե ինչ է խոսացել Ա. Մարգարյանի հետ:
Արսեն Մարգարյանի հետ որևէ շինություն նայելու չի գնացել: Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետ Արսենի հետ չի այցելել:
6.Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է.
«(...) Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ:
Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(...) Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
(...) Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները:
Խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ:
Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել:
Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել:
Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
(...) Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը «Դավիթի գումարը» ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը:
(...) Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը:
Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ:
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
(...) Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
(...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
(...) Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ:
(...) Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ.
2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ:
Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից:
Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ.
«(...) Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և «ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից:
Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ:
Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է:
ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել:
Նույն կարգի 11-րդ էջի 4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը.
«Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Այսինքն` ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը:
Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա.
Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում):
Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն:
Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել:
(...) Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը (…)»:
7. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը` թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
1. Արսեն Մարգարյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)։
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»:
Վերաքննիչ դատարանը սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համադրության և պատշաճ վերլուծության արդյունքում վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ հիմնավորվում է ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները բավարար են ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը առաջադրված մեղադրանքներում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանաշին համապատասխան հիմնավորված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է հետևյալ հանգամանքներով. (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով)
- վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը նշել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցանկություն է հայտնել գնել ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, գնահատող ընկերության աշխատակիցը լուսանկարել է բնակարանը, ամբաստանյալը վերցրել է վերը նշված բնակարանի սեփականության վկայականը, որոշակի ժամանակ անց հայտնել է Դ. Հովհաննիսյանին, որ վարկը չի ստացվում: Բացի այդ, Դ. Հովհաննիսյանն ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ցույց է տվել նաև ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 40-րդ բնակարանը և որքան հիշում է այն ևս լուսանկարել են: 16.04.2015 թվականին անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ` վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է Ա. Մարգարյանին և հայտնել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով:
- վկա Վարդան Խաչատրյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող տեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը տվել է Գայանե Հարությունյանին, ինչպես նաև վերջինը, Արսեն Մարգարյանի և գնահատող ընկերության աշխատակցի հետ այցեցել է տեխսպասարկման կետ:
- վկա Դիանա Բալայանը նշել է, որ հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը: Վկան նաև նշել է, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ:
- փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա. Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայանների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
Վերը նշված ապացույցների, ինչպես նաև գործով ձեռք այլ փաստական տվյալների` մասնավորապես վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքների հետ համարդությունը թույլ է տալիս հիմնավորված եզրակացության հանգել ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման, քանի որ վերջինի գործողություններում բացակայում են առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտը, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (Գ. Հարությունյանի դրվագով) առաջադրված մեղադրանքին` ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, քանի որ ամբողջովին բացահայտված չէ, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա. Մարգարյանի կողմից մեղսագրված արարքը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ ոդվածի 2-րդ մասով) խմբի կազմում կատարելը, ուստի նշված մասով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն անհիմն են և առարկայազուրկ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը վկայում է վերջինի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների առկայության մասին, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այդ թվում նաև վկա Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, վերջինի բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, բացի այդ դրանք հերքվում են գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում, ուստի արժանահավատ չեն, չեն համապատասխանում իրականությանը, գործի փաստական հանգամանքներին:
Անդրադառնալով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Լևոն Մնացականյանի ցուցմունքներին, Գայանե Հարությույանի բջջային հեռախոսը և «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրություններն անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու մասին` ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպան վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցները ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, ուստի դրանք անթույլատրելի ճանաչելու քրեադատավարական հիմքերն ըստ էության բացակայում են:
2. Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով.
Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված, ինչպես նաև հետագայում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից այն վերաորակելու վերաբերյալ մեղադրողի և ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի` վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանություններին.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(...)։
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով,
(...)՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
2. Նույն արարքը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:»։
Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքն իրավացիորեն վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` նկատի ունենալով այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունը վկայում է ամբաստանյալի արարքում ոչ թե խարդախության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին:
Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, որ Դ. Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, այլ ընդհակառարակը դատարանում հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների ամբողջությունը թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգելու առ այն, որ Դ. Մաթևոսյանը` որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները: Բացի այդ վերջինը, խեղաթյուրելով իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր. գնահատման եզրակացությունում նշել է «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերության վերաբերյալ իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ («Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ), ինչի արդյունքում բանկի շահերին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ինչ վերաբերում է վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքին (բանկից դուրս գալուց հետո Ա.Մարգարյանն ասել է Ա. Ղուկասյանին՝ «բա Դավիթի փողը», վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ, գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել առանց գումարի, Արամ Ղուկասյանն իրենց բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն), որով մեղադրողն ըստ էության փորձել է հիմնավորել ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու վերաբերյալ որևէ կոնկրետ տվյալ չի պարունակում, այն ըստ էության գնահատողական դատողություն է, ենթադրություն Դ. Մաթևոսյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր ենթադյալ հանցանք կատարելու մասին, ինչը չի կարող համարվել բավարար փաստական տվյալ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված համարելու համար։
Բացի այդ՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Արամ Ղուկասյանի կողմից վարկի գումարի ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամն այլ անձի փոխանցելու պահին Դ. Մաթևոսյանի կողմից բանկից դուրս գալու վերաբերյալ քրեական գործում որևէ փաստական տվյալ առկա չէ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ հենց վկա Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին՝ բանկի ներսում՝ պատուհանից իրենց հետևելիս։
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների ամբողջությունը (ինչին անդրադարձ կկատարվի հաջորդիվ) վկայում է Դ. Մաթևոսյանի արարքում ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հանցացործության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին:
Արդեն իսկ անդրադառնալով ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վկաներ Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Արթուր Նազլուխանյանի թե նախաքննական, և թե դատաքննկան ցուցմունքների համադրությունը վկայում է այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանն առանց համապատասխան ստուգումների կատարելու գնահատման եզրակացությունում ներառել է իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ, ինչի արդյունքում բանկին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Մասնավորապես վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ գրավի վկայականներն իրեն է փոխանցել հենց ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գ. Մադոյանի կողմից։ Վկաներ Վահե Դալյանի և Արթուր Նազլուխանյանի ցուցմունքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Դ. Մաթևոսյանը՝ որպես առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, գիտակցելով, որ ներկայացված տվյալներն իրականությանը չեն համապատասխանում, գործել է բանկի շահերին հակառակ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը դրևորել է անփութություն և վերջինը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել՝ հաշվի առնելով վերջինին անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում մեղսագրված լինելու հանգամանքը։
Ինչ վերաբերում է տեղազննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրության մասին ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցի համադրությունը վկաներ Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի ցուցմունքների հետ թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգել առ այն, որ Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն եղել, «Մունա» ՍՊ ընկերությունն իրականում տաքսի ծառայությունների մատուցմամբ չի զբաղվել և ըստ էության կատարվել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելություն: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս անհիմն է, քանի որ պաշտպանի կողմից ապացույցները գնահատվել են միակողմանիորեն՝ առանց այլ ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու: Վերը նշված ապացույցներն իրենց համակցությամբ վկայում են այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերը խեղաթյուրված են, իրականությանը չեն համապատասխանում, և գիտակցաբար գործել է բանկի շահերին հակառակ:
Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին և հաստատված է համարում, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունվարի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում նշել է, որ Դ. Մաթևոսյանին մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքիվ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չնայած այն հանգամանքին, որ դատական ակտի եզրափակիչ մասում նշել է, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունից բխում է, որ հիմնավորված է Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշաների առկայությունը:
Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին տվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները: Վերը նշվածը հաստատվում է վկա Վահե Դալյանի ցուցմունքով այն մասին, որ «...Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:»
Վերոգրյալից բխում է, որ միայն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանն է ունեցել համապատասխան փաստաթղթերում փոփոխություններ կատարելու հնարավորություն, ավելին` վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դ. Մաթևոսյանը: Բացի այդ գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվել է, որ Դ. Մաթևոսյանն այլ անձի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայր, և վերջինի հետ նախնական համաձայնությամբ ըստ էության բանկին ներկայացրել է կեղծ փաստեր, խեղաթյուրել է իրականությունը` դրանով իսկ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն:
Վերը նշված հիմնավորումների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ չի անդրադառնում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն բխում գործում առկա փաստական տվյալներից:
3. Ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու մասով.
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ մեղադրողի` վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլիներ ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և վերջինների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով` ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու մեջ, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ, հաստատված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում տալու համար, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու համար, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը:
Մինչդեռ սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներից բխում է հետևյալը.
- վկա Վելիխան Մուրադյանը («Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ) դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով նշել է, որ 2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործող կարգով արգելված չի եղել Ա. Խոջոյանի կողմից Գ. Մադոյանին պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը (այն կադաստր ներկայացնելու համար) վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին տալու վերաբերյալ ցուցումներ տալը: Բացի այդ վկան նշել է, որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գ. Մադոյանի վրա, ուստի վերջինը կարող էր նաև իր նախաձեռնությամբ փաթեթը տալ վարկառուին կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով որևէ նորմատիվ ակտի և կանոնադրության կետ չի խախտվել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը բխել է բաժնի ղեկավարի լիազորություններից:
Վերոնշյալից բխում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում` պայմանագրերը նոտարի կողմից հաստատելուց հետո վարկային փաթեթը կադաստր տանելու համար (սույն դեպքում գրավի իրավունքի գրանցման նպատակով) վարկառուին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, ինչը հաստատվում է նաև Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված այլ ապացույցներով: Մասնավորապես` այլ փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության», ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի», ինչպես նաև «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածից բխում է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրենց լիազորոթյունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել, և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս չի պատճառվել: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վերը նշված ապացույցների բավարար համակցությունը ցույց է տալիս, որ ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` գրավի իրավունքի պետական գրանցման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը, ինպես նաև այդպիսի գործողությունների կատարելու վերաբերյալ ցուցումներ տալը:
Վերը նշված համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների բացակայության մասին, անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Այսպիսով` ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Դ. Մաթևոսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքներում հաստատված է և նրանց կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալների պատճառաբանությունները հերքվում են գործով ձեռք բերված ապացույցներով: Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դ. Մաթևոսյանին 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:
Բացի այդ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի կողմից իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարումը:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները ` մերժել:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ0251/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ18՚ հունիսի 2018 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հարություն Խալաթյանի
պաշտպաններ Արման Թամրազյանի
Ռուբեն Հակոբյանի
Լիանա Մանուկյանի
Մնացական Սարգսյանի
Գեորգի Մելիքյանի
Վաղարշակ Վարդանյանի
Ռուբեն Բալաբանյանի
Արմինե Ֆանյանի
տուժողի ներկայացուցիչներ Գրիգոր Ստեփանյանի
Ռոզա Մինասյանի
Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի /ծնված` 1986 թվականի մարտի 08-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շրջանային փողոց, 2/6 շենք, 16-րդ բնակարան, բնակվող` քաղաք Երևան, Վ.Համբարձումյան փողոց, 9-րդ շենք, 8-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի /ծնված` 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շերամի փողոց, 83-րդ շենք, 29-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի ապրիլի 02-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի /ծնված` 1977 թվականի հունվարի 27-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի պետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր Նորքի 2-րդ զանգված, Մոլդովական փողոց, 17-րդ շենք, 7-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի /ծնված` 1988 թվականի նոյեմբերի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում` որպես օրինականության վերահսկողության տեսչության առաջին կարգի մասնագետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Վարդանանց փողոց,16-րդ շենք, 37-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14112514 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 17-ին Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 17-ին Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 21-ին Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Նոր-Նորքի քննչական բաժնում հարուցված թիվ 17104414 քրեական գործը միացվել է թիվ 14112514 քրեական գործին:
2014 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի ապրիլի 01-ին Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի ապրիլի 02-ին Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի մասը վերացվել է, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին թիվ 14112514 քրեական գործի նյութերից անջատվել է Արամ Ղուկասյանի վերաբերյալ գործը, այն առանձնացվել է առանձին վարույթում և շնորհվել է 59104315 հերթական համարը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինիս միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինս էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է:
Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար:
Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինիս հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինս նույն օրն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում և ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակում:՚:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները:
Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթը Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինիս անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը:
Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել:
Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի`185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16,360.800 ՀՀ դրամ գումարը:՚:
Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով:
2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինիս կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:՚:
Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է ՙՖինկա ունիվերսալ վարկային՚ կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող ՙԲալկոն՚ սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշեց, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին:
Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինս նույնությամբ փոխանցել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականը Արամը ներկայացրել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով:
Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինս իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, ինքը որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, ՙՕրրան՚ ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարը իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է ՙՕրրան՚ ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինիս էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում:
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղոիկասյանի հետ:
Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղը այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարն ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի ՙմաղարիչն՚ են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշեց, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքը Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել:
Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշեց, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծության, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից:
Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել ՙՄունա՚ ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող ՙՆոր Զովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը:
Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը:
Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարը Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել:
Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու արդյոք դրանք կեղծ են, թե ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կագի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշեց, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել:
Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿոնվերս Բանկում՚ աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ <<Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին>> ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետ: Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը:
Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինս Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինս էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինս իրեն հայտնել է, որ ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինս հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար:
Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են ՙԿոնվերս Բանկից՚ 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինիս ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի, Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինիս պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինս կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած ՙՎԱԶ 2121՚ մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. ՙբա Դավիթի փողը՚, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինս, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինիս հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի:
Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է ՙԿոնվերս բանկ՚-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինս իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից:
Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը:
Հետագայում տեղեկացել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել:
Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինս 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինս լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել:
Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների:
Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլու տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է ՙՕրրան՚ գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը:
Վկան միաժամանակ նշեց, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել:
Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը ՙԿոնվերս Բանկ՚-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից:
Վկան միաժամանակ նշեց, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել:
Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով ՙՕնլայն՚ անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը:
Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է ՙՕնլայն՚ տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինիս հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է:
Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինիս աշխատակից Գևորգ Մադոյանին:
Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետը իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալն դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված:
Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` ՙԴռակո՚ ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետը արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել:
Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինս կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:
Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ՙՄունա՚ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինիս ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ:
Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է ՙԱվետիսյան և որդիներ՚ ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող ՙԶովք՚ սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել ՙՄունա՚ տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել:
Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙԱմինտաս Գրուպ՚ ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է:
Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների:
Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշեց, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերը իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում:
2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինս պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ:
Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում:
Միաժամանակ վկան հավելեց, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ:
Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինիս է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում:
Հատոր 9, գ/թ 188-189
Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է ՙԱմիտաս՚ ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը:
Հատոր 8, գ/թ13-19
Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինս կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինիս ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի:
Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններս ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել:
Հատոր 9, գ/թ 174-176
Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինիս խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է ՙՄունա՚ ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինս հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ:
Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ:
Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է ՙՖինկա՚ վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինիս` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինս պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը:
2013 թվականի հուլիսի 19-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի ՙԷրեբունու՚ սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինիս ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ:
Հատոր 4, գ/թ 151-155,
Հատոր 6, գ/թ 23-25, 38, 56, 58-59, 63, 68-72, 107-109, 192-194,
Հատոր 9, գ/թ 185-187
Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է ՙՍարգսյան իմպորտ՚ ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված ՙՄունա՚ անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ:
Հատոր 9, գ/թ 172-173
Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը:
Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին:
Հատոր 12, գ/թ 179-184
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը:
Հատոր 9, գ/թ 215-219
Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
Հատոր 3, գ/թ 165-170
Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված ՙՄիասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016՚ վերնագրով փաստաթղթում և ՙՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման՚ վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա ՙՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1՚ գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով:
Հատոր 4, գ/թ 122-125
14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` ՙMarineSaribekyanorran@mail.ru՚ փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, ՙՕրրան՚ ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ:
Հատոր 4, գ/թ 180-183
31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. ՙAsa vor tenc chi՚, ՙAsa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel՚:
Հատոր 4, գ/թ 156
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի` բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին միջնորդությանը, ապա դատարանը գտնում է, որ չնայած նշված ապացույցը ձեռք բերելիս և դատավարական փաստաթղթեր կազմելիս թույլ են տրվել վրիպակներ, սակայն դրանք էական խախտումներն չեն, այսինքն` դրանք թույլատրելի ապացույցներ են և չեն ազդել ստացված փաստական տվյալների որակի և հավաստիության վրա և չեն հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
ՙԱպացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:՚:
10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` ՙԶովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ, ՙՄունա՚ անվամբ ՙBYD՚ մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն:
Հատոր 9, գ/թ 53-56
10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ:
Հատոր 9, գ/թ 190-193
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին:
Հատոր 11, գ/թ 26-43
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին:
Հատոր 12, գ/թ 57-65
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին:
Հատոր 12, գ/թ 261-263
Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը.
ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը:
Հատոր 17, գ/թ 4
ՙԱրմենՏել՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով:
Հատոր 17, գ/թ 5
Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` ՙՏրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր՚:
Հատոր 17, գ/թ 39-45
ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները:
Հատոր 17, գ/թ 46-81
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ:
Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը):
Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
(…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ <</.../ մեղադրողը օբյեկտիվորեն կրում է դատարան ներկայացրած մեղադրանքի, այդ թվում` մեղսագրվող արարքին տրված քրեաիրավական որակման հիմնավորվածության ռիսկը և օրենսդրական կարգավորման մակարդակով ստանում է առաջին ատյանի դատարանում այն փոփոխելու իրավական հնարավորություն: Դատախազի կողմից վերոնշյալ հնարավորությունը չօգտագործելու դեպքում դատարանն իրավասու չէ իր վրա վերցնել մեղադրողի գործառույթները և դուրս գալ ամբաստանյալին նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ:
Առաջին ատյանի դատարանում մեղադրանքը փոփոխելու իր իրավունքը չիրացնելով` մեղադրողը քրեական գործի հետագա քննությունների ընթացքում զրկվում է նման նախաձեռնությամբ հանդես գալու հնարավորությունից: Այս համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև այն իրավիճակը, երբ վերադաս դատարանի կողմից կարող է բեկանվել գործով կայացված դատավճիռը և գործն ուղարկվել առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության, որպեսզի նոր քննության ընթացքում մեղադրողը հնարավորություն ստանա շտկելու նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ տրված բացթողումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3091-րդ հոդվածի գործադրմամբ փոփոխի առաջադրված մեղադրանքը: Նման մոտեցման դեպքում ուղղակիորեն կիմաստազրկվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:>>: (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚:
Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել <<Մունա>> ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները:
խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ:
Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել:
Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել:
Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը ՙԴավիթի գումարը՚ ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա:
(…)
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը:
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիռը հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ:
6. Քրեական դատավարության ընթացքում կողմերն իրենց դիրքորոշումը, այն պաշտպանելու եղանակները և միջոցներն օրենքի շրջանակներում ընտրում են ինքնուրույն` անկախ դատարանից, այլ մարմիններից և անձանցից: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ նյութեր: (…)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ.
ՙ(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)՚: (տե’ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0168/01/12 գործով 08.05.2013թ. որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙ/.../ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե’ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53):
Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը:
Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ:
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ <<Մունա>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը):
Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
(…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը), (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚:
Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելու համար, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել:
2.1 Տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երեք պարտադիր հատկանիշներով.
Ա) առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը.
Բ) անձանց, կազմակերպություններին կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը.
Գ) ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը:
Առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողներին վերապահված կոնկրետ լիազորություններն ամրագրված են ՀՀ օրենսդրությամբ, ինչպես նաև համապատասխան իրավաբանական անձի կանոնադրությամբ և դրա ղեկավար մարմինների ծառայողներին որոշակի լիազորություններով օժտելու իրավական ակտերով:
Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ.
2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ:
Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից:
Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ.
«(...)Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և « ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից:
Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ:
Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է:
ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել:
Նույն կարգի 11-րդ էջի4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը.
«Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Այսինքն` ինչպես ՙԳույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին՚ ՀՀ օրենքով, այնպես էլ ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը:
Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա.
Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում):
Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն:
Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
ՙ1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
/.../
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը:
Անդրադառնալով Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին պատիժ նշանակելուն, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Դատարանը միաժամանակ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ չպետք է նշանակել և առանց պատիժ նշանակելու` ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների:
(…)
3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը: (…)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
4) տասնհինգ տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: /.../՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն`
ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԳԴ5/0022/01/10 գործով Անահիտ Սաղաթելյանի վերաբերյալ 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
/.../ Քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Ինչպես երևում է նշված արգելքը սահմանող իրավանորմի վերլուծությունից, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի կիրառման համար ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործն արդեն իսկ հարուցված է, և անձը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, այսինքն` նրա նկատմամբ սկսվել է քրեական հետապնդում:
Բոլոր այն դեպքերում, երբ քրեական գործը դեռ հարուցված չէ, կամ քրեական գործը հարուցվել է, սակայն որևէ անձի մեղադրանք չի առաջադրվել, և անցել են վաղեմության ժամկետները, ապա ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ չէ, և մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է իր նախաձեռնությամբ հրաժարվել քրեական գործ հարուցելուց կամ որոշում կայացնել հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին: Այլ կերպ` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ժամկետներն անցած լինելն ինքնին բացառում է քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը` անկախ ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունից կամ առարկությունից. համաձայնության հարցն առաջ է գալիս միայն կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելուց` նրան մեղադրանք առաջադրելուց հետո՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 27-ին Հարություն Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՇԴ/0172/01/12 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙՎաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցագործությունն ավարտված համարելու պահից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Միևնույն ժամանակ օրենքով նախատեսված են վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման դեպքերը: Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած դիրքորոշումն առ այն, որ ՙ(…) նոր կատարված հանցագործությունն ընդհատում է նախկին հանցագործության վաղեմության ժամկետի ընթացքը հետևյալ պայմանների առկայության դեպքում`
1. նախկին հանցագործությունն ավարտվել է և օրենքով դրա համար սահմանված վաղեմության ժամկետը դեռևս չի անցել,
2. նոր կատարվածը միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություն է:
Վաղեմության ժամկետի ընդհատվելու դեպքում նախորդ հանցանքի համար ընթացող ժամկետը չեղյալ է համարվում, և հաշվարկը վերսկսվում է նոր հանցագործության ավարտման պահից: Այլ կերպ ասած` նոր հանցանքի կատարմամբ նախկին հանցագործության համար նախատեսված վաղեմության ժամկետը չի վերանում, իսկ ինչպես նոր հանցանքի, այնպես էլ նախկին հանցանքի համար օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետները սկսվում են հաշվարկվել նոր հանցանքի ավարտման պահից` յուրաքանչյուր հանցագործության համար ինքնուրույն:
(…) Եթե անձը միաժամանակ կատարում է երկու կամ ավելի հանցագործություն, դրանցից յուրաքանչյուրի համար վաղեմության ժամկետը պետք է հաշվարկվի առանձին: Հետևաբար, հանցագործություններից մեկի համար վաղեմության ժամկետի ավարտի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից այդ հանցագործության համար, սակայն մյուսների համար, որոնց վաղեմության ժամկետները չեն անցել, անձը պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ընդհանուր կարգով՚ (տե’ս Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով (տե’ս Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը)՚:
Համաձայն ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանին նախաքննության մարմնի կողմից առաջադրված մեղադրանքի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունն ավարտվել է 2013 թվականի հուլիս ամսին, Արսեն Մարգարյանին և Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված միջին ծանրության հանցագործություններն ավարտվել են 2013 թվականի փետրվար ամսին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, իսկ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 2 տարին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, և հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 4 տարին, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է ոչ մեծ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը` միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար այն կատարած անձինք ազատվում են քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից համապատասխանաբար անցել է երկու և հինգ տարի:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար առանց պատիժ նշանակելու` պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնբութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում, չպետք է նշանակել, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի` գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության, իսկ տվյալ դեպքում բանկի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայց, որի լուծումը նախատեսված է ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակվող պատժի տեսակին, ապա հաշվի առնելով նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
ՙՄինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձեւով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց՚:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը 2015թ. ապրիլի 02-ից մինչև 2018թ. մայիսի 14-ը` 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր, գտնվել է նախնական կալանքի տակ, ուստի դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետը, և նրան ազատել նշանակված պատիժը կրելուց:
Անդրադառնալով քաղաքացիական հայցին և գույքային վնասի հատուցման հարցին, դատարանը գտնում է, որ ՙԿոնվերս Բանկ՚ փակ բաժնետիրական ընկերության քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե'ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե‘ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը, թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով: Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս):
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության պետք է բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը փոխհատուցվել է 137.636.027 /հարյուր երեսունյոթ միլիոն վեց հարյուր երեսունվեց հազար քսանյոթ/ ՀՀ դրամ, ուստի <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ որպես ապացույց մեղադրանքի հիմքում դրված` դատափաստաթղթաբանական երկու` թիվ 38711401 և 13-4170 փորձաքննությունների ընդհանուր արժեքը կազմել է 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴատական ծախսերը բաղկացած են`
/.../
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
/.../՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: /.../՚:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգով Արսեն Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Անդրադառնալով գույքի վրա դրված կալանքներին, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԳույքի վրա կալանք դնելը կիրառվում է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը և դատական ծախսերն ապահովելու համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
2. Քաղաքացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում՚:
Հաշվի առնելով, որ քրեական գործով առկա է քաղաքացիական հայց և դատական ծախսեր, ուստի դատարանը գտնում է, որ քննիչի` 29.01.2015թ. որոշմամբ Արսեն Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում, քանի որ դեռևս չի վերացել դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: Քննիչի` 21.07.2014թ. որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննիչի` 17.07.2014թ. որոշումներով Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել` դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատարանի դահլիճում, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 168-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-367-րդ, 369-374-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել <<Օրրան>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Ճանաչել և հռչակել Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Ճանաչել և հռչակել Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
<<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ18՚ հունիսի 2018 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հարություն Խալաթյանի
պաշտպաններ Արման Թամրազյանի
Ռուբեն Հակոբյանի
Լիանա Մանուկյանի
Մնացական Սարգսյանի
Գեորգի Մելիքյանի
Վաղարշակ Վարդանյանի
Ռուբեն Բալաբանյանի
Արմինե Ֆանյանի
տուժողի ներկայացուցիչներ Գրիգոր Ստեփանյանի
Ռոզա Մինասյանի
Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի /ծնված` 1986 թվականի մարտի 08-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շրջանային փողոց, 2/6 շենք, 16-րդ բնակարան, բնակվող` քաղաք Երևան, Վ.Համբարձումյան փողոց, 9-րդ շենք, 8-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի /ծնված` 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շերամի փողոց, 83-րդ շենք, 29-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի ապրիլի 02-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի /ծնված` 1977 թվականի հունվարի 27-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի պետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր Նորքի 2-րդ զանգված, Մոլդովական փողոց, 17-րդ շենք, 7-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի /ծնված` 1988 թվականի նոյեմբերի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում` որպես օրինականության վերահսկողության տեսչության առաջին կարգի մասնագետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Վարդանանց փողոց,16-րդ շենք, 37-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14112514 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 17-ին Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 17-ին Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 21-ին Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Նոր-Նորքի քննչական բաժնում հարուցված թիվ 17104414 քրեական գործը միացվել է թիվ 14112514 քրեական գործին:
2014 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի ապրիլի 01-ին Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի ապրիլի 02-ին Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի մասը վերացվել է, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին թիվ 14112514 քրեական գործի նյութերից անջատվել է Արամ Ղուկասյանի վերաբերյալ գործը, այն առանձնացվել է առանձին վարույթում և շնորհվել է 59104315 հերթական համարը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինիս միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինս էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է:
Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար:
Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինիս հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինս նույն օրն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում և ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակում:՚:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Այսպես.
Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները:
Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ:
Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթը Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինիս անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը:
Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել:
Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի`185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16,360.800 ՀՀ դրամ գումարը:՚:
Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով:
2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինիս կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:՚:
Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից:
Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:՚:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է ՙՖինկա ունիվերսալ վարկային՚ կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող ՙԲալկոն՚ սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշեց, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին:
Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինս նույնությամբ փոխանցել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականը Արամը ներկայացրել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով:
Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինս իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, ինքը որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, ՙՕրրան՚ ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարը իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է ՙՕրրան՚ ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինիս էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում:
Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղոիկասյանի հետ:
Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղը այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարն ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի ՙմաղարիչն՚ են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշեց, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքը Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել:
Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշեց, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի:
Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծության, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից:
Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել ՙՄունա՚ ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող ՙՆոր Զովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը:
Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը:
Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարը Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել:
Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու արդյոք դրանք կեղծ են, թե ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կագի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշեց, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել:
Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿոնվերս Բանկում՚ աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ <<Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին>> ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին:
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետ: Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը:
Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինս Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինս էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինս իրեն հայտնել է, որ ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինս հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար:
Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են ՙԿոնվերս Բանկից՚ 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինիս ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի, Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինիս պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինս կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած ՙՎԱԶ 2121՚ մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. ՙբա Դավիթի փողը՚, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինս, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինիս հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի:
Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է ՙԿոնվերս բանկ՚-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինս իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից:
Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը:
Հետագայում տեղեկացել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել:
Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինս 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինս լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել:
Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների:
Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլու տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է ՙՕրրան՚ գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը:
Վկան միաժամանակ նշեց, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել:
Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը ՙԿոնվերս Բանկ՚-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից:
Վկան միաժամանակ նշեց, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել:
Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով ՙՕնլայն՚ անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը:
Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է ՙՕնլայն՚ տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինիս հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է:
Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինիս աշխատակից Գևորգ Մադոյանին:
Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետը իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալն դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը:
ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված:
Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` ՙԴռակո՚ ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետը արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել:
Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինս կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:
Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ՙՄունա՚ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինիս ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ:
Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է ՙԱվետիսյան և որդիներ՚ ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող ՙԶովք՚ սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել ՙՄունա՚ տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել:
Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙԱմինտաս Գրուպ՚ ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է:
Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների:
Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշեց, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերը իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում:
2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինս պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ:
Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում:
Միաժամանակ վկան հավելեց, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ:
Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինիս է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում:
Հատոր 9, գ/թ 188-189
Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է ՙԱմիտաս՚ ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը:
Հատոր 8, գ/թ13-19
Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինս կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինիս ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի:
Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններս ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել:
Հատոր 9, գ/թ 174-176
Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինիս խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է ՙՄունա՚ ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինս հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ:
Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ:
Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է ՙՖինկա՚ վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինիս` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինս պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը:
2013 թվականի հուլիսի 19-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի ՙԷրեբունու՚ սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինիս ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ:
Հատոր 4, գ/թ 151-155,
Հատոր 6, գ/թ 23-25, 38, 56, 58-59, 63, 68-72, 107-109, 192-194,
Հատոր 9, գ/թ 185-187
Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է ՙՍարգսյան իմպորտ՚ ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված ՙՄունա՚ անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ:
Հատոր 9, գ/թ 172-173
Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը:
Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին:
Հատոր 12, գ/թ 179-184
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը:
Հատոր 9, գ/թ 215-219
Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով:
Հատոր 3, գ/թ 165-170
Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված ՙՄիասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016՚ վերնագրով փաստաթղթում և ՙՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման՚ վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա ՙՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1՚ գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով:
Հատոր 4, գ/թ 122-125
14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` ՙMarineSaribekyanorran@mail.ru՚ փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, ՙՕրրան՚ ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ:
Հատոր 4, գ/թ 180-183
31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. ՙAsa vor tenc chi՚, ՙAsa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel՚:
Հատոր 4, գ/թ 156
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի` բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին միջնորդությանը, ապա դատարանը գտնում է, որ չնայած նշված ապացույցը ձեռք բերելիս և դատավարական փաստաթղթեր կազմելիս թույլ են տրվել վրիպակներ, սակայն դրանք էական խախտումներն չեն, այսինքն` դրանք թույլատրելի ապացույցներ են և չեն ազդել ստացված փաստական տվյալների որակի և հավաստիության վրա և չեն հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
ՙԱպացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:՚:
10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` ՙԶովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ, ՙՄունա՚ անվամբ ՙBYD՚ մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն:
Հատոր 9, գ/թ 53-56
10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ:
Հատոր 9, գ/թ 190-193
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին:
Հատոր 11, գ/թ 26-43
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին:
Հատոր 12, գ/թ 57-65
Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին:
Հատոր 12, գ/թ 261-263
Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը.
ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը:
Հատոր 17, գ/թ 4
ՙԱրմենՏել՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով:
Հատոր 17, գ/թ 5
Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` ՙՏրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր՚:
Հատոր 17, գ/թ 39-45
ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները:
Հատոր 17, գ/թ 46-81
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ:
Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը):
Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
(…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ <</.../ մեղադրողը օբյեկտիվորեն կրում է դատարան ներկայացրած մեղադրանքի, այդ թվում` մեղսագրվող արարքին տրված քրեաիրավական որակման հիմնավորվածության ռիսկը և օրենսդրական կարգավորման մակարդակով ստանում է առաջին ատյանի դատարանում այն փոփոխելու իրավական հնարավորություն: Դատախազի կողմից վերոնշյալ հնարավորությունը չօգտագործելու դեպքում դատարանն իրավասու չէ իր վրա վերցնել մեղադրողի գործառույթները և դուրս գալ ամբաստանյալին նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ:
Առաջին ատյանի դատարանում մեղադրանքը փոփոխելու իր իրավունքը չիրացնելով` մեղադրողը քրեական գործի հետագա քննությունների ընթացքում զրկվում է նման նախաձեռնությամբ հանդես գալու հնարավորությունից: Այս համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև այն իրավիճակը, երբ վերադաս դատարանի կողմից կարող է բեկանվել գործով կայացված դատավճիռը և գործն ուղարկվել առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության, որպեսզի նոր քննության ընթացքում մեղադրողը հնարավորություն ստանա շտկելու նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ տրված բացթողումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3091-րդ հոդվածի գործադրմամբ փոփոխի առաջադրված մեղադրանքը: Նման մոտեցման դեպքում ուղղակիորեն կիմաստազրկվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:>>: (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚:
Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել <<Մունա>> ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները:
խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ:
Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել:
Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել:
Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել:
Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը ՙԴավիթի գումարը՚ ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները:
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա:
(…)
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը:
4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիռը հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ:
6. Քրեական դատավարության ընթացքում կողմերն իրենց դիրքորոշումը, այն պաշտպանելու եղանակները և միջոցներն օրենքի շրջանակներում ընտրում են ինքնուրույն` անկախ դատարանից, այլ մարմիններից և անձանցից: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ նյութեր: (…)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն.
ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։
Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ.
ՙ(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)՚: (տե’ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0168/01/12 գործով 08.05.2013թ. որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙ/.../ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե’ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53):
Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը:
Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ:
Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ:
Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին:
Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ <<Մունա>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ:
Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու:
Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը):
Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության:
(…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
(…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը), (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚:
Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:
Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելու համար, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել:
2.1 Տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երեք պարտադիր հատկանիշներով.
Ա) առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը.
Բ) անձանց, կազմակերպություններին կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը.
Գ) ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը:
Ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը:
Առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողներին վերապահված կոնկրետ լիազորություններն ամրագրված են ՀՀ օրենսդրությամբ, ինչպես նաև համապատասխան իրավաբանական անձի կանոնադրությամբ և դրա ղեկավար մարմինների ծառայողներին որոշակի լիազորություններով օժտելու իրավական ակտերով:
Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:
Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ.
2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ:
Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից:
Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ.
«(...)Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և « ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից:
Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ:
Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է:
ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել:
Նույն կարգի 11-րդ էջի4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը.
«Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»:
«Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»:
Այսինքն` ինչպես ՙԳույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին՚ ՀՀ օրենքով, այնպես էլ ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը:
Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա.
Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում):
Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն:
Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն`
ՙ1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
/.../
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն
1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն.
1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը:
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը:
Անդրադառնալով Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին պատիժ նշանակելուն, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Դատարանը միաժամանակ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ չպետք է նշանակել և առանց պատիժ նշանակելու` ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների:
(…)
3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը: (…)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
4) տասնհինգ տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: /.../՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն`
ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`
ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԳԴ5/0022/01/10 գործով Անահիտ Սաղաթելյանի վերաբերյալ 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
/.../ Քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Ինչպես երևում է նշված արգելքը սահմանող իրավանորմի վերլուծությունից, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի կիրառման համար ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործն արդեն իսկ հարուցված է, և անձը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, այսինքն` նրա նկատմամբ սկսվել է քրեական հետապնդում:
Բոլոր այն դեպքերում, երբ քրեական գործը դեռ հարուցված չէ, կամ քրեական գործը հարուցվել է, սակայն որևէ անձի մեղադրանք չի առաջադրվել, և անցել են վաղեմության ժամկետները, ապա ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ չէ, և մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է իր նախաձեռնությամբ հրաժարվել քրեական գործ հարուցելուց կամ որոշում կայացնել հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին: Այլ կերպ` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ժամկետներն անցած լինելն ինքնին բացառում է քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը` անկախ ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունից կամ առարկությունից. համաձայնության հարցն առաջ է գալիս միայն կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելուց` նրան մեղադրանք առաջադրելուց հետո՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 27-ին Հարություն Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՇԴ/0172/01/12 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙՎաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցագործությունն ավարտված համարելու պահից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Միևնույն ժամանակ օրենքով նախատեսված են վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման դեպքերը: Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած դիրքորոշումն առ այն, որ ՙ(…) նոր կատարված հանցագործությունն ընդհատում է նախկին հանցագործության վաղեմության ժամկետի ընթացքը հետևյալ պայմանների առկայության դեպքում`
1. նախկին հանցագործությունն ավարտվել է և օրենքով դրա համար սահմանված վաղեմության ժամկետը դեռևս չի անցել,
2. նոր կատարվածը միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություն է:
Վաղեմության ժամկետի ընդհատվելու դեպքում նախորդ հանցանքի համար ընթացող ժամկետը չեղյալ է համարվում, և հաշվարկը վերսկսվում է նոր հանցագործության ավարտման պահից: Այլ կերպ ասած` նոր հանցանքի կատարմամբ նախկին հանցագործության համար նախատեսված վաղեմության ժամկետը չի վերանում, իսկ ինչպես նոր հանցանքի, այնպես էլ նախկին հանցանքի համար օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետները սկսվում են հաշվարկվել նոր հանցանքի ավարտման պահից` յուրաքանչյուր հանցագործության համար ինքնուրույն:
(…) Եթե անձը միաժամանակ կատարում է երկու կամ ավելի հանցագործություն, դրանցից յուրաքանչյուրի համար վաղեմության ժամկետը պետք է հաշվարկվի առանձին: Հետևաբար, հանցագործություններից մեկի համար վաղեմության ժամկետի ավարտի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից այդ հանցագործության համար, սակայն մյուսների համար, որոնց վաղեմության ժամկետները չեն անցել, անձը պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ընդհանուր կարգով՚ (տե’ս Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚:
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով (տե’ս Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը)՚:
Համաձայն ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանին նախաքննության մարմնի կողմից առաջադրված մեղադրանքի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունն ավարտվել է 2013 թվականի հուլիս ամսին, Արսեն Մարգարյանին և Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված միջին ծանրության հանցագործություններն ավարտվել են 2013 թվականի փետրվար ամսին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, իսկ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 2 տարին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, և հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 4 տարին, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է ոչ մեծ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը` միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար այն կատարած անձինք ազատվում են քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից համապատասխանաբար անցել է երկու և հինգ տարի:
Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար առանց պատիժ նշանակելու` պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնբութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում, չպետք է նշանակել, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի` գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության, իսկ տվյալ դեպքում բանկի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայց, որի լուծումը նախատեսված է ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակվող պատժի տեսակին, ապա հաշվի առնելով նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
ՙՄինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձեւով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց՚:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը 2015թ. ապրիլի 02-ից մինչև 2018թ. մայիսի 14-ը` 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր, գտնվել է նախնական կալանքի տակ, ուստի դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետը, և նրան ազատել նշանակված պատիժը կրելուց:
Անդրադառնալով քաղաքացիական հայցին և գույքային վնասի հատուցման հարցին, դատարանը գտնում է, որ ՙԿոնվերս Բանկ՚ փակ բաժնետիրական ընկերության քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե'ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե‘ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը, թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով: Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս):
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության պետք է բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը փոխհատուցվել է 137.636.027 /հարյուր երեսունյոթ միլիոն վեց հարյուր երեսունվեց հազար քսանյոթ/ ՀՀ դրամ, ուստի <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ որպես ապացույց մեղադրանքի հիմքում դրված` դատափաստաթղթաբանական երկու` թիվ 38711401 և 13-4170 փորձաքննությունների ընդհանուր արժեքը կազմել է 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԴատական ծախսերը բաղկացած են`
/.../
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
/.../՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: /.../՚:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգով Արսեն Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Անդրադառնալով գույքի վրա դրված կալանքներին, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԳույքի վրա կալանք դնելը կիրառվում է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը և դատական ծախսերն ապահովելու համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը:
2. Քաղաքացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում՚:
Հաշվի առնելով, որ քրեական գործով առկա է քաղաքացիական հայց և դատական ծախսեր, ուստի դատարանը գտնում է, որ քննիչի` 29.01.2015թ. որոշմամբ Արսեն Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում, քանի որ դեռևս չի վերացել դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: Քննիչի` 21.07.2014թ. որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քննիչի` 17.07.2014թ. որոշումներով Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել` դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով:
Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատարանի դահլիճում, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 168-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-367-րդ, 369-374-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել <<Օրրան>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում:
Ճանաչել և հռչակել Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Ճանաչել և հռչակել Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
<<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ:
Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում:
Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0251/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-12-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Երևան քաղաքի դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14112514 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա <Կոնվերս Բանկ> ՓԲԸ-ից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արշակ Խոջոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով <Կոնվերս Բանկ> ՓԲԸ-ի ծառայող, <Վարկային գործառնությունների> բաժնի պետ, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է <Կոնվերս Բանկ> ՓԲԸ-ի շահերի հակառակ և այլ անձանց օգտին: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հայրանուն | Գրիգոր |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հայրանուն | Արամ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խոջոյան |
| Հայրանուն | Վոլոդյա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հայրանուն | Գագիկ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 11-01-2016 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խոջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Շիրինյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիպարիտ |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Ֆանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ՀՀ ՓՊ հանրային պաշտպանի գրասենյակ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | տուժողի ներկայացուցիչ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Խալաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 24-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-03-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | դատավոր Ա.Մկրտչյանի՝ Բարձրագուն դատական Խորհրդի ժողովին մասնակցելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-06-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-06-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 18-06-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ նշումներ | ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչել առանց պատիժ նշանակելու, նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 18-06-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ նշումներ | Մեղավոր ճանաչել առանց պատիժ նշանակելու, նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: |
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 18-06-2018 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խոջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Արդարացման
| Ամսաթիվ | 18-06-2018 |
|---|---|
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ0251/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ18՚ հունիսի 2018 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի Շուշան Վանոյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Հարություն Խալաթյանի պաշտպաններ Արման Թամրազյանի Ռուբեն Հակոբյանի Լիանա Մանուկյանի Մնացական Սարգսյանի Գեորգի Մելիքյանի Վաղարշակ Վարդանյանի Ռուբեն Բալաբանյանի Արմինե Ֆանյանի տուժողի ներկայացուցիչներ Գրիգոր Ստեփանյանի Ռոզա Մինասյանի Ավան նստավայրում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի /ծնված` 1986 թվականի մարտի 08-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շրջանային փողոց, 2/6 շենք, 16-րդ բնակարան, բնակվող` քաղաք Երևան, Վ.Համբարձումյան փողոց, 9-րդ շենք, 8-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի /ծնված` 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, հաշվառված` քաղաք Երևան, Շերամի փողոց, 83-րդ շենք, 29-րդ բնակարան, ՀՀ ԱՆ ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է` 2015 թվականի ապրիլի 02-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի /ծնված` 1977 թվականի հունվարի 27-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի պետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Նոր Նորքի 2-րդ զանգված, Մոլդովական փողոց, 17-րդ շենք, 7-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի /ծնված` 1988 թվականի նոյեմբերի 14-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում` որպես օրինականության վերահսկողության տեսչության առաջին կարգի մասնագետ, հաշվառված և բնակվող` քաղաք Երևան, Վարդանանց փողոց,16-րդ շենք, 37-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի փետրվարի 20-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14112514 քրեական գործը: 2014 թվականի հուլիսի 17-ին Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 17-ին Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 21-ին Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Նոր-Նորքի քննչական բաժնում հարուցված թիվ 17104414 քրեական գործը միացվել է թիվ 14112514 քրեական գործին: 2014 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2015 թվականի ապրիլի 01-ին Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2015 թվականի ապրիլի 02-ին Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի մասը վերացվել է, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին թիվ 14112514 քրեական գործի նյութերից անջատվել է Արամ Ղուկասյանի վերաբերյալ գործը, այն առանձնացվել է առանձին վարույթում և շնորհվել է 59104315 հերթական համարը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և երկու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Այսպես. 2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ: Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինիս միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ: Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ: Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինս էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է: Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար: Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինիս հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինս նույն օրն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում և ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակում:՚: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Այսպես. Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները: Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ: Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթը Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինիս անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը: Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել: Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի`185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16,360.800 ՀՀ դրամ գումարը:՚: Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով: 2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինիս կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից: Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ:՚: Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող, ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետի պարտականություններ, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարուները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունը ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից: Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր:՚: Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է ՙՖինկա ունիվերսալ վարկային՚ կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող ՙԲալկոն՚ սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշեց, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին: Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինս նույնությամբ փոխանցել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականը Արամը ներկայացրել է ՙԱմիտաս Գրուպ՚ ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով: Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինս իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, ինքը որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, ՙՕրրան՚ ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարը իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է ՙՕրրան՚ ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինիս էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում: Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղոիկասյանի հետ: Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղը այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարն ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի ՙմաղարիչն՚ են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշեց, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքը Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել: Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշեց, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծության, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից: Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել ՙՄունա՚ ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող ՙՆոր Զովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը: Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը: Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարը Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել: Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու արդյոք դրանք կեղծ են, թե ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կագի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշեց, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել: Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿոնվերս Բանկում՚ աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ <<Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին>> ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին: Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի ՙԱջակցող խմբի՚ մասնագետ: Կոնկրետ ՙՄունա՚ ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը: Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինս Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինս էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինս իրեն հայտնել է, որ ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է ՙՄունա՚ ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինս հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար: Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են ՙԿոնվերս Բանկից՚ 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինիս ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի, Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինիս պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինս կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած ՙՎԱԶ 2121՚ մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. ՙբա Դավիթի փողը՚, ինչին վերջինս պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինս, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինիս հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի: Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է ՙԿոնվերս բանկ՚-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինս իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից: Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը: Հետագայում տեղեկացել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել: Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինս 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինս լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել: Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների: Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլու տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է ՙՕրրան՚ գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը: Վկան միաժամանակ նշեց, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել: Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը ՙԿոնվերս Բանկ՚-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից: Վկան միաժամանակ նշեց, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել: Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԱրցախտրանս՚ ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով ՙՕնլայն՚ անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը: Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է ՙԴռակո՚ ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է ՙՕնլայն՚ տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինիս հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է: Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինիս աշխատակից Գևորգ Մադոյանին: Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետը իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալն դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը: ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված: Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` ՙԴռակո՚ ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետը արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել: Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինս կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել: Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ ՙՄունա՚ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինիս ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ: Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է ՙԱվետիսյան և որդիներ՚ ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող ՙԶովք՚ սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել ՙՄունա՚ տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել: Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙԱմինտաս Գրուպ՚ ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է: Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների: Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշեց, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերը իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում: 2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինս պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ: Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում: Միաժամանակ վկան հավելեց, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ: Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինիս է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում: Հատոր 9, գ/թ 188-189 Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է ՙԱմիտաս՚ ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը: Հատոր 8, գ/թ13-19 Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինս իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինս կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինիս ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի: Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններս ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել: Հատոր 9, գ/թ 174-176 Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինիս խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է ՙՄունա՚ ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինս հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ: Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ: Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է ՙՖինկա՚ վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինիս` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինս պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը: 2013 թվականի հուլիսի 19-ին ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի ՙԷրեբունու՚ սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինիս ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ: Հատոր 4, գ/թ 151-155, Հատոր 6, գ/թ 23-25, 38, 56, 58-59, 63, 68-72, 107-109, 192-194, Հատոր 9, գ/թ 185-187 Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է ՙՍարգսյան իմպորտ՚ ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ ՙՆոր Զովք՚ սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված ՙՄունա՚ անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ: Հատոր 9, գ/թ 172-173 Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ՙԿենտրոն՚ նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել ՙՄունա՚ ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը: Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին: Հատոր 12, գ/թ 179-184 Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը: Հատոր 9, գ/թ 215-219 Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով: Հատոր 3, գ/թ 165-170 Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված ՙՄիասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016՚ վերնագրով փաստաթղթում և ՙՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման՚ վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա ՙՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1՚ գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով: Հատոր 4, գ/թ 122-125 14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել ՙՕրրան՚ ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` ՙMarineSaribekyanorran@mail.ru՚ փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, ՙՕրրան՚ ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ: Հատոր 4, գ/թ 180-183 31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. ՙAsa vor tenc chi՚, ՙAsa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel՚: Հատոր 4, գ/թ 156 Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի` բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին միջնորդությանը, ապա դատարանը գտնում է, որ չնայած նշված ապացույցը ձեռք բերելիս և դատավարական փաստաթղթեր կազմելիս թույլ են տրվել վրիպակներ, սակայն դրանք էական խախտումներն չեն, այսինքն` դրանք թույլատրելի ապացույցներ են և չեն ազդել ստացված փաստական տվյալների որակի և հավաստիության վրա և չեն հակասում գործով ձեռք բերված և հետազոտված մյուս ապացույցներին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙԱպացույցներ ձեռք բերելիս էական են այն խախտումները, որոնք, դրսևորվելով մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների կամ սույն օրենսգրքի որևէ պահանջի խախտմամբ, դատավարության մասնակիցներին` օրենքով երաշխավորված իրավունքների զրկմամբ կամ սահմանափակմամբ կամ որևէ այլ կերպ ազդել են կամ կարող էին ազդել ստացված փաստական տվյալների հավաստիության վրա:՚: 10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` ՙԶովք՚ սուպերմարկետի հարևանությամբ, ՙՄունա՚ անվամբ ՙBYD՚ մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն: Հատոր 9, գ/թ 53-56 10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն` որպես ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ: Հատոր 9, գ/թ 190-193 Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին: Հատոր 11, գ/թ 26-43 Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին: Հատոր 12, գ/թ 57-65 Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Հատոր 12, գ/թ 261-263 Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը. ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը: Հատոր 17, գ/թ 4 ՙԱրմենՏել՚ ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով: Հատոր 17, գ/թ 5 Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` ՙՏրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր՚: Հատոր 17, գ/թ 39-45 ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները: Հատոր 17, գ/թ 46-81 Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է: Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ: Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ: Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ: Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ: Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ: Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը): Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության: (…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: (…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը): Վճռաբեկ դատարանը Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ <</.../ մեղադրողը օբյեկտիվորեն կրում է դատարան ներկայացրած մեղադրանքի, այդ թվում` մեղսագրվող արարքին տրված քրեաիրավական որակման հիմնավորվածության ռիսկը և օրենսդրական կարգավորման մակարդակով ստանում է առաջին ատյանի դատարանում այն փոփոխելու իրավական հնարավորություն: Դատախազի կողմից վերոնշյալ հնարավորությունը չօգտագործելու դեպքում դատարանն իրավասու չէ իր վրա վերցնել մեղադրողի գործառույթները և դուրս գալ ամբաստանյալին նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Դատական քննության փուլում դատարանի խնդիրն է ստուգել ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունն ու ապացուցվածությունը, և եթե ապացույցների հետազոտման արդյունքում մեղսագրվող արարքը կհաստատվի, դատարանը պարտավոր է կայացնել համապատասխան դատական ակտ այն քրեաիրավական որակման սահմաններում, որը նշված հանցավոր արարքին տրվել է մեղադրական եզրակացությամբ` անկախ այն հանգամանքից, թե հաստատված փաստական հանգամանքների պայմաններում ամբաստանյալի արարքը պետք է լրացուցիչ որակվեր նաև այլ հոդվածներով, թե ոչ: Առաջին ատյանի դատարանում մեղադրանքը փոփոխելու իր իրավունքը չիրացնելով` մեղադրողը քրեական գործի հետագա քննությունների ընթացքում զրկվում է նման նախաձեռնությամբ հանդես գալու հնարավորությունից: Այս համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն անթույլատրելի է համարում նաև այն իրավիճակը, երբ վերադաս դատարանի կողմից կարող է բեկանվել գործով կայացված դատավճիռը և գործն ուղարկվել առաջին ատյանի դատարան` նոր քննության, որպեսզի նոր քննության ընթացքում մեղադրողը հնարավորություն ստանա շտկելու նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ տրված բացթողումը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3091-րդ հոդվածի գործադրմամբ փոփոխի առաջադրված մեղադրանքը: Նման մոտեցման դեպքում ուղղակիորեն կիմաստազրկվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը:>>: (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն 1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: 2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚: Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է: Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել <<Մունա>> ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները: խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ: Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել: Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել: Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել: Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚: Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը ՙԴավիթի գումարը՚ ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող եւ ծանրացնող հանգամանքները: 4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաեւ քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա: (…) 3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը: 4. Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար: 5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիռը հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազոտման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյուրի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: 6. Քրեական դատավարության ընթացքում կողմերն իրենց դիրքորոշումը, այն պաշտպանելու եղանակները և միջոցներն օրենքի շրջանակներում ընտրում են ինքնուրույն` անկախ դատարանից, այլ մարմիններից և անձանցից: Դատարանը, կողմի միջնորդությամբ, սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով, աջակցում է նրան ձեռք բերելու անհրաժեշտ նյութեր: (…)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. ՙՔրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչեւ դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում՚: ՀՀ քրեական դատավարության 126-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԳործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի եւ օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով՚: ՀՀ քրեական դատավարության 127-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից: 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ եւ օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն. ՙ Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը եւ այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով արձանագրել է, որ ՙգործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրել է, որ դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին՚։ Վճռաբեկ դատարանը գտել է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է ՙապացույցների համակցություն՚ հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում: Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. ՙ(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը(…)՚: (տե’ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը): Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0168/01/12 գործով 08.05.2013թ. որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙ/.../ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը: Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից: Մասնավորապես, Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գործով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևավորումը և նշել է, որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը, ինչը նշանակում է, որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից, թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը, հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե’ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33501/96, կետ 15, ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվականի մարտի 31-ի վճիռը, գանգատ թիվ 21022/04, կետ 53): Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ծառայող` ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի վարկային մասնագետ, ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` ՙՄունա՚ ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ: Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասը քրեական պատասխանատվություն է սահմանում հետևյալ արարքի համար. ՙԻրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը։՚: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը պատասխանատվություն է սահմանում առաջին մասով նախատեսված արարքները կատարելու համար, որոնք կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ: Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին: Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ <<Մունա>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ: Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու: Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Մադոյանի գործով որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙԱպացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ինչ վերաբերում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ դրանք են` 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 15-րդ կետը): Անդրադառնալով ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. ՙ[Ք]րեական դատավարությունում կանխավարկածն օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն` որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը: Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է (…): Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում: Միևնույն ժամանակ անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ: Այլ խոսքով` քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության: (…) [Ա]նմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: (…) ՙհիմնավոր կասկածից վեր՚ ապացուցողական չափանիշ ասելով` պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած՚ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշումը), (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը), (տե՛ս Արթուր Մադոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2016 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումը): ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն 1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաuտանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի uահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: 2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում՚: Նշված իրավադրույթների վերլուծությունից բխում է, որ դատական քննության ընթացքում դատարանի նախաձեռնությամբ մեղադրանքի փոփոխություն հնարավոր է միայն մեղմացման առումով և պայմանով, որ դրանով չխախտվի ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելու համար, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել: 2.1 Տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երեք պարտադիր հատկանիշներով. Ա) առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը. Բ) անձանց, կազմակերպություններին կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը. Գ) ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը: Ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը: Առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողներին վերապահված կոնկրետ լիազորություններն ամրագրված են ՀՀ օրենսդրությամբ, ինչպես նաև համապատասխան իրավաբանական անձի կանոնադրությամբ և դրա ղեկավար մարմինների ծառայողներին որոշակի լիազորություններով օժտելու իրավական ակտերով: Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր: Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ. 2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ: Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից: Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ. «(...)Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և « ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից: Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ: Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է: ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»: «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել: Նույն կարգի 11-րդ էջի4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը. «Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»: «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»: Այսինքն` ինչպես ՙԳույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին՚ ՀՀ օրենքով, այնպես էլ ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը: Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա. Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում): Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն: Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` ՙ1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` /.../ 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա.՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն 1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետեւյալ հարցերը` 1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը. 2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին. 3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը. 4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության հիմքը այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն. 1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: 3. Եթե արդարացման դատավճիռ կայացնելիս անհայտ է մնում այդ հանցանքը կատարած անձը, դատարանը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գործն ուղարկում է դատախազին` լուծելու նոր անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու հարցը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով: 2. Կասկածյալը կամ մեղադրյալը պարտավոր չէ ապացուցել իր անմեղությունը: Նրանց անմեղության ապացուցման պարտականությունը չի կարող դրվել պաշտպանության կողմի վրա: Մեղադրանքի ապացուցման եւ կասկածյալին կամ մեղադրյալին ի պաշտպանություն բերված փաստարկների հերքման պարտականությունը կրում է մեղադրանքի կողմը: 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետեւությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը: Անդրադառնալով Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին պատիժ նշանակելուն, դատարանը փաստում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Դատարանը միաժամանակ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով, և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ չպետք է նշանակել և առանց պատիժ նշանակելու` ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների: (…) 3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը: (…)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. 4) տասնհինգ տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից: 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: /.../՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԳԴ5/0022/01/10 գործով Անահիտ Սաղաթելյանի վերաբերյալ 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. /.../ Քրեական օրենսդրությամբ, կապված արարքի բնույթից և հանրության համար վտանգավորության աստիճանից, նախատեսված են քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում կատարված արարքը կորցնում է իր վտանգավորությունը, և անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Վերոգրյալի հիման վրա քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Ինչպես երևում է նշված արգելքը սահմանող իրավանորմի վերլուծությունից, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի կիրառման համար ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործն արդեն իսկ հարուցված է, և անձը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, այսինքն` նրա նկատմամբ սկսվել է քրեական հետապնդում: Բոլոր այն դեպքերում, երբ քրեական գործը դեռ հարուցված չէ, կամ քրեական գործը հարուցվել է, սակայն որևէ անձի մեղադրանք չի առաջադրվել, և անցել են վաղեմության ժամկետները, ապա ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ չէ, և մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է իր նախաձեռնությամբ հրաժարվել քրեական գործ հարուցելուց կամ որոշում կայացնել հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին: Այլ կերպ` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ժամկետներն անցած լինելն ինքնին բացառում է քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը` անկախ ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունից կամ առարկությունից. համաձայնության հարցն առաջ է գալիս միայն կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելուց` նրան մեղադրանք առաջադրելուց հետո՚: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի փետրվարի 27-ին Հարություն Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՇԴ/0172/01/12 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙՎաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցագործությունն ավարտված համարելու պահից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Միևնույն ժամանակ օրենքով նախատեսված են վաղեմության ժամկետի ընթացքի ընդհատման դեպքերը: Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր նախադեպային իրավունքում ձևավորած դիրքորոշումն առ այն, որ ՙ(…) նոր կատարված հանցագործությունն ընդհատում է նախկին հանցագործության վաղեմության ժամկետի ընթացքը հետևյալ պայմանների առկայության դեպքում` 1. նախկին հանցագործությունն ավարտվել է և օրենքով դրա համար սահմանված վաղեմության ժամկետը դեռևս չի անցել, 2. նոր կատարվածը միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություն է: Վաղեմության ժամկետի ընդհատվելու դեպքում նախորդ հանցանքի համար ընթացող ժամկետը չեղյալ է համարվում, և հաշվարկը վերսկսվում է նոր հանցագործության ավարտման պահից: Այլ կերպ ասած` նոր հանցանքի կատարմամբ նախկին հանցագործության համար նախատեսված վաղեմության ժամկետը չի վերանում, իսկ ինչպես նոր հանցանքի, այնպես էլ նախկին հանցանքի համար օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետները սկսվում են հաշվարկվել նոր հանցանքի ավարտման պահից` յուրաքանչյուր հանցագործության համար ինքնուրույն: (…) Եթե անձը միաժամանակ կատարում է երկու կամ ավելի հանցագործություն, դրանցից յուրաքանչյուրի համար վաղեմության ժամկետը պետք է հաշվարկվի առանձին: Հետևաբար, հանցագործություններից մեկի համար վաղեմության ժամկետի ավարտի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից այդ հանցագործության համար, սակայն մյուսների համար, որոնց վաղեմության ժամկետները չեն անցել, անձը պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության ընդհանուր կարգով՚ (տե’ս Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` ՙՔրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` ՙՍույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով՚: Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից երևում է, որ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով (տե’ս Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը)՚: Համաձայն ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանին նախաքննության մարմնի կողմից առաջադրված մեղադրանքի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունն ավարտվել է 2013 թվականի հուլիս ամսին, Արսեն Մարգարյանին և Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեված միջին ծանրության հանցագործություններն ավարտվել են 2013 թվականի փետրվար ամսին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, իսկ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 2 տարին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, և հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի ժամկետը չի գերազանցում 4 տարին, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է ոչ մեծ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքը` միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետևաբար այն կատարած անձինք ազատվում են քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից համապատասխանաբար անցել է երկու և հինգ տարի: Այսպիսով, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար առանց պատիժ նշանակելու` պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնբութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով: Դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում, չպետք է նշանակել, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 1-ին մասի` գույքի բռնագրավումը դատապարտյալի սեփականությունը համարվող գույքը կամ դրա մի մասը հարկադրաբար և անհատույց վերցնելն է` ի սեփականություն պետության, իսկ տվյալ դեպքում բանկի կողմից ներկայացվել է քաղաքացիական հայց, որի լուծումը նախատեսված է ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակվող պատժի տեսակին, ապա հաշվի առնելով նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙՄինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձեւով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց՚: Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը 2015թ. ապրիլի 02-ից մինչև 2018թ. մայիսի 14-ը` 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր, գտնվել է նախնական կալանքի տակ, ուստի դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար նշանակված պատժին պետք է հաշվակցել կալանքի տակ գտնվելու 3 /երեք/ տարի 1 /մեկ/ ամիս 12 /տասներկու/ օր ժամկետը, և նրան ազատել նշանակված պատիժը կրելուց: Անդրադառնալով քաղաքացիական հայցին և գույքային վնասի հատուցման հարցին, դատարանը գտնում է, որ ՙԿոնվերս Բանկ՚ փակ բաժնետիրական ընկերության քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚: Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե'ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը: Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…): (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե‘ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը): Վերոշարադրյալ իրավանորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ քաղաքացիական հայցի առարկան կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը, թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով: Այլ կերպ` քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են բացառապես հանցագործությամբ պատճառված վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս): Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս: Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության պետք է բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում: Միաժամանակ, նկատի ունենալով, որ <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերության կողմից ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությանը փոխհատուցվել է 137.636.027 /հարյուր երեսունյոթ միլիոն վեց հարյուր երեսունվեց հազար քսանյոթ/ ՀՀ դրամ, ուստի <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը պետք է վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար: Քննության առնելով դատական ծախսերի հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ որպես ապացույց մեղադրանքի հիմքում դրված` դատափաստաթղթաբանական երկու` թիվ 38711401 և 13-4170 փորձաքննությունների ընդհանուր արժեքը կազմել է 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԴատական ծախսերը բաղկացած են` /.../ 3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից. /.../՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա: /.../՚: Հաշվի առնելով վերոգրյալը, դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգով Արսեն Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր պետք է բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ: Անդրադառնալով գույքի վրա դրված կալանքներին, դատարանը փաստում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԳույքի վրա կալանք դնելը կիրառվում է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը և դատական ծախսերն ապահովելու համար՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: 2. Քաղաքացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում՚: Հաշվի առնելով, որ քրեական գործով առկա է քաղաքացիական հայց և դատական ծախսեր, ուստի դատարանը գտնում է, որ քննիչի` 29.01.2015թ. որոշմամբ Արսեն Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում, քանի որ դեռևս չի վերացել դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը: Քննիչի` 21.07.2014թ. որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քննիչի` 17.07.2014թ. որոշումներով Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել` դրանից բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը վերանալու հիմքով: Անդրադառնալով խափանման միջոցների հարցին, դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է վերացնել և նրան ազատել դատարանի դահլիճում, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 168-րդ, 238-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-367-րդ, 369-374-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել <<Օրրան>> ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացնել և նրան անհապաղ ազատել դատարանի դահլիճում: Ճանաչել և հռչակել Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել: Ճանաչել և հռչակել Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել: Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում: <<Ինգո Արմենիա>> ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-06-2018 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-07-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 19 հատոր. 250,200,201,242,285,280,295,255,241,291,210,380,139,144,161,155,146,145,122: |
| Գործին կից նյութերը | <Մունա> ՍՊԸ-ի վարկային գործի պատճենը` 241 թերթից: 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 3-րդ հատրին կցված է 2 լազերային սկավառակ: 4-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 6-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 8-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 10-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 11-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ /փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/ |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 10-08-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 19 հատոր. 250,200,201,242,285,280,295,255,241,291,210,380,139,144,161,155,146,145,122, 112 |
| Գործին կից նյութերը | <Մունա> ՍՊԸ-ի վարկային գործի պատճենը` 241 թերթից: 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 3-րդ հատրին կցված է 2 լազերային սկավառակ: 4-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 6-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 8-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 10-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 11-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ /փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/ |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| ՈՒր | ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան |
| Ելքի գրության համարը | ԴԴ-9.1-Ե-147454/18 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 11-02-2020 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 14-02-2020 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-02-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 26 հատոր. 250,200,201,242,256,280,295,254,241,291,210,380,139,144,161,155,146,145,122, 112,121,135,87,106,286,208: |
| Գործին կից նյութերը | <Մունա> ՍՊԸ-ի վարկային գործի պատճենը` 261 թերթից: 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 3-րդ հատրին կցված է 2 լազերային սկավառակ: 4-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 6-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ: 8-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 10-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ: 11-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ /փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/ |
| Այլ նշումներ | Ուղարկվել է Արաբկիրի նստավայր 11․03․20թ․ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-03-2020 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 26 հատոր. 250,200,201,242,256,280,295,254,241,291,210,380,139,144,161,155,146,145,122, 112,121,135,87,106,286,208: |
| Այլ նշումներ | Կարիքն անցնելու կապակցությամբ 16.03.21թ. վերադարձվել է Արաբկիրի նստավայր /պահանջված հատորներ՝ 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 և Կենտրոն նստավայրում ավելացած 27-րդ հատորը/ |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0251/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 06-08-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արսեն Մարգարյան մյուսները` Դավիթ Մաթևոսյան , Արշակ Խոջոյան , Գևորգ Մադոյան մյուսները` Դավիթ Արամի Մաթևոսյան , Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյան , Գևորգ Գագիկի Մադոյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան /`Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի /ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 5 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման , ՀՀ քր. օր. 325 հոդ. 2-րդ մասով և 325 հոդ. 1-ին մասով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից`վաղեոմության ժամկետնեռրն անցնելու հիմքով / վերաբերյալ 18.06.2018թ. կայացված դատավճիռը`Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ`ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325 հոդ. 1-ին մասով կամ ուղարկել նույն դատարան` այլ կազմով նոր քննության` սահմանելով նոր քննության սահմանները : Վերաքննիչ բողոք բերելու համար սահմանված ժամկետը բաց թողնելը ճանաչել հարգելի և վերականգնել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-08-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Թամրազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Մաթևոսյան մյուսները` Արսեն Մարգարյան , Արշակ Խոջոյան , Գևորգ Մադոյան մյուսները` Արսեն Գրիգորի Մարգարյան , Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյան , Գևորգ Գագիկի Մադոյան Վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի : Սույն բողոքն ընդունել վարույթ և այն ամբողջությամբ բավարարել : Մասնակի բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան /`Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի /մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քր. օր. 214 հոդ. 2-րդ մասով և 325 հոդ. 2-րդ մասով և առանց պատիժ նշանակելու ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեոմության ժամկետներն անցնելու հիմքով / վերաբերյալ 18.06.2018թ. դատական ակտը և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ`ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անմեղությունը ՀՀ քր. օր. 214 հոդ. 2-րդ մասով և 325 հոդ. 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 08-08-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-08-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հ. |
| Ազգանուն | Խալաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արսեն Մարգարյան , Դավիթ Մաթևոսյան , Արշակ Խոջոյան , Գևորգ Մադոյան Բողոքարկման բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի , վերականգնել : Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Ավան /`Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի , Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի ,Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի և Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ 18.06.2018թ. կայացված դատավճիռը , Արսեն Մարգարյանին /Գայանե Հարությունյանի կողմից վարկ ստանալու դրվագով/մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 325 հոդ. 2-րդ մասով , Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325 հոդ. 2-րդ մասով , Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 214 հոդ. 2-րդ մասով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 14-08-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-08-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մխիթար |
| Ազգանուն | Պապոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-08-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 05-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավորներից մեկի` գործուղման մեկնելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավոր Մ. Պապոյանի սեմինարի մասնակցելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 25-01-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-03-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-03-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-04-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-05-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 24-05-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-06-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-06-2019 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-06-2019 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խոջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0251/01/15 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՄԱԿԱՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ԽԱԼԱԹՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Ա. ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ Գ. ՄԵԼԻՔՅԱՆԻ Կ. ՔԱԼԱՆԹԱՐՅԱՆԻ Ռ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Ա. ՄԱՐԳԱՐՅԱՆԻ Դ. ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա. ԽՈՋՈՅԱՆԻ Գ. ՄԱԴՈՅԱՆԻ 2019 թվականի հունիսի 10-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վերաքննության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները՝ ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի փետրվարի 20-ին Արաբկիրի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցել է թիվ 14112514 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2014 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2014 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17136114 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով: 2. 2013 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Դ. Թորոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 58209413 քրեական գործը և այն ընդունել վարույթ: 2014 թվականի փետրվարի 05-ին Նոր Նորք քննչական բաժնի 2-րդ բաժանմունքի քննիչ Հ. Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցել է թիվ 17104414 քրեական գործն և այն ընդունել վարույթ: 2014 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ թիվ 17104414 և թիվ 58209413 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում` նախաքննությունը շարունակելով 17104414 համարով: 2014 թվականի նոյեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննրական բաժնի ավագ քննիչ Ա. Վարդանյանը թիվ 17104414 քրեական գործն ընդունել է վարույթ, վերսկսել վարույթը, միացրել թիվ 14112514 քրեական գործին` նախաքննությունը շարունակելով 14112514 համարով: Նախաքննության մարմնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 2015 թվականի փետրվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Ռ. Մանուկյանը թիվ 14112514 քրեական գործն ընդունել է վարույթ: 2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի ապրիլի 01-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 02-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` փոփոխելով նրա նկատմամբ ընտրված խափանման մրջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է վերջինին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից: 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին որոշում է կայացվել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ի որոշմամբ քննիչի միջնորդությունը բավարարվել և մեղադրյալ Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանքի սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից: 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին որոշում է կայացվել Գևորգ Մադոյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Գևորգ Գագիկի Մադոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերացնելու մասին: 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին որոշմում է կայացվել Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինին մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թիվ 14112514 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, և 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Մկրտչյանի վարույթ։ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով` Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 5 /հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել «Օրրան» ՍՊԸ-ին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել Գայանե Հարությունյանին կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու` նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ից: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և առանց պատիժ նշանակելու նա ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, վերացվել է և նա անհապաղ ազատվել է դատարանի դահլիճում: Ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացվել է: Ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Գագիկի Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նա արդարացվել է` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Գևորգ Գագիկի Մադոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացվել է: Վճռվել է նաև. «Քաղաքացիական հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ»Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության բռնագանձել 25.000 /քսանհինգ հազար/ ԱՄՆ դոլարին համարժեք 27.021.283 /քսանյոթ միլիոն քսանմեկ հազար երկու հարյուր ութսուներեք/ ՀՀ դրամ` որպես պատճառված գույքային վնասի հատուցում: «Ինգո Արմենիա» ապահովագրական փակ բաժնետիրական ընկերությանը վերապահել քաղաքացիական հայցի իրավունք` քաղաքացիական դատավարության կարգով պատճառված վնասի հատուցման հարցը լուծելու համար: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանից հօգուտ պետական բյուջեի որպես դատական ծախսեր բռնագանձել 189.360 /հարյուր ութսունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ: Արսեն Գրիգորի Մարգարյանին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա 29.01.2015թ. որոշմամբ դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում: Դավիթ Արամի Մաթևոսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 21.07.2014թ., Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանին և Գևորգ Գագիկի Մադոյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի վրա 17.07.2014թ. որոշումներով դրված կալանքը վերացնել:»: Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2018 թվականի օգոստոսի 06-ին վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանը, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանը, իսկ 2018 թվականի օգոստոսի 08-ին Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանը: Թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի օգոստոսի 15-ի որոշմամբ՝ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի, Երևան քաղաքի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Վոլոդյայի Խաջոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 07-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանի միջնորդությունը բավարարվել է և ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխվել է չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցով, վերջինն ազատվել է կալանքից: 2019 թվականի մայիսի 08-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի արձանագրային որոշմամբ՝ գործի քննությունը շարունակվել է վերաքննության կանոններով։ 2. Գործի փաստական հանգամանքները 1. Նախաքննական մարմնի կողմից Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով /2 դրվագ/ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել են գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Այսպես. 2013 թվականի հունվարի 24-ին Արսեն Մարգարյանը «Օրրան» ՍՊ ընկերության անշարժ գույքի գնահատման գործակալության էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության իրավունքի կեղծ վկայականի էլեկտրոնային տարբերակը, որի հիման վրա հիշյալ ընկերության աշխատակիցների կողմից տրամադրվել է նշված հասցեի գույքի գնահատման ակտ, ինչն էլ հետագայում ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ: Այնուհետև, վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանցում սեփականատիրոջ տվյալները կեղծելու և բանկ ներկայացնելու նպատակով իր մտերիմի համար բանկից վարկ վերցնելու, այդ գումարով բնակարան գնելու պատրվակով դիմել է անշարժ գույքի գործակալի, վերջինի միջոցով այցելել Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում են եղել նաև Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանները, նշված հասցեներում նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է գնահատող ընկերության կողմից լուսանկարահանման աշխատանքները, ինչպես նաև գնահատող ընկերությանը տրամադրելու պատրվակով վերցրել է հիշյալ անշարժ գույքերի սեփականության իրավունքի վկայականները, որոնք էլ հետագայում կեղծվել և ներկայացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ: Հանցավոր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար Արսեն Մարգարյանը կազմակերպել և իրականացրել է նաև որպես վարկի նպատակ հանդիսացող Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գործող ավտոտեխսպասարկման կայանի լուսանկարահանումը և գնահատումը «Օրրան» ՍՊ ընկերության աշխատակցի կողմից, ինչպես նաև դրա սեփականատիրոջից վերցրել է սեփականության իրավունքի վկայականը, ինչը նույնպես կեղծվել և ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ: Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և դրանցում կեղծ տեղեկություններ ներառելուց հետո Արսեն Մարգարյանի հանցակից Արամ Ղուկասյանի կողմից փաստաթղթերի ողջ փաթեթը ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ, միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի ուսանողական ընկեր Դավիթ Մաթևոսյանին: Վերջինն էլ ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է գնահատման եզրակացություն, որում, իր հերթին, ներառել է կեղծ տեղեկություններ, ինչի արդյունքում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից 2013 թվականի փետրվարի 25-ին և 27-ին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվել է ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը խարդախությամբ հափշտակվել է: Այսպիսով, Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը` նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին: Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար: Շարունակելով իր հանցավոր գործողությունները` Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանի համար վարկ ստանալու նպատակով 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան են իրացրել իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ` վերջինին հանձնելով Երևանի քաղաքի Երվանդ Քոչարի 28/2 հասցեում գտնվող բնակարանի նկատմամբ Գայանե Հարությունյանի սեփականության իրավունքը հավաստող կեղծ վկայական, ինչը վերջինը նույն օրն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում և «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակում: 2. Նախաքննական մարմնի կողմից Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանի և Արսեն Գրիգորիի Մարգարյանի հետ, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր և դրանց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Այսպես. Դավիթ Մաթևոսյանը, Արամ Ղուկասյանը և Արսեն Մարգարյանը, նախնական համաձայնություն ձեռք բերելով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ, մինչ հանցագործությունը սկսելը, միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում, որից հետո հանցակիցներից յուրաքանչյուրն անմիջականորեն իրականացրել է հանցագործության կատարմանն ուղղված նախապես ստանձնած գործողությունները: Մասնավորապես, Արսեն Մարգարյանն իրականացրել է վարկի ապահովման միջոց հանդիսացող համապատասխան անշարժ գույքեր գտնելու, դրանց սեփականության իրավունքի վկայականների պատճենները ձեռք բերելու գործընթացը, գրավի առարկա հանդիսացող բնակարաններում և որպես վարկի նպատակ հանդիսացող ավտոտեխսպասարկման կայանում գույքի գնահատման և լուսանկարահանման աշխատանքների կազմակերպումը և նմանատիպ այլ գործողություններ: Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին: Միաժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրականացրել է որպես վարկառու հանդես եկող «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին մոլորության մեջ գցելու, վերջինի անձը որպես հանցավոր մտադրություններին հասնելու միջոց օգտագործելու ինտելեկտուալ մասը, ինչպես նաև կազմակերպել և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ միասին իրականացրել է հաճախորդի` իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելությունը: Այնուհետև, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, ստանձնելով հանցագործության կատարմանը խմբի կազմում իր ունեցած բացառիկ ակտիվ դերակատարումը, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանին ավտոտեխսպասարկման կայանի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու պատրվակով իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով, պատշաճ կարգով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է իրականում գոյություն չունեցող փաստերի հիման վրա կազմված գնահատման եզրակացություն և չարաշահելով վարկի տրամադրման վերաբերյալ եզրակացություններ տվող բանկի համապատասխան ստորաբաժանումների աշխատակիցների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գլխավոր վարկային կոմիտեի նախագահի և դրա անդամների վստահությունը` նույն ընկերությունից խարդախությամբ հափշտակել են 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Հանցավոր մտադրություններն իրականացնելու և վարկի տրամադրումն ավելի իրատեսական ու դյուրին դարձնելու նպատակով Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին է տվել իր տրամադրության տակ գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերկաները, այն է` «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրերի և ՀՀ տրանսպորտի նախարարության կողմից հիշյալ ընկերությանը տրված տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրների տվյալները, որոնք քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել են և որպես «Մունա» ՍՊ ընկերությանը պատկանող տաքսի ծառայության ավտոմեքենաների տեխանձնագրեր և ներդիրներ` Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն: Հիշյալ փաստաթղթերի հիման վրա Դավիթ Մաթևոսյանը «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկ տրամադրելու վերաբերյալ կազմված գնահատման եզրակացությունում հաճախորդի գործառնական ռիսկերի ուժեղ կողմերն ապահովելու նպատակով նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել է տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ, մինչդեռ քրեական գործի նախաքննությամբ պարզվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևիցե տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել: Այսպիսով, Դավիթ Մաթևոսյանը, խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու ուղղակի դիտավորությամբ խեղաթյուրել է իրականությունը, խաբեությամբ բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ և այդ եղանակով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել առանձնապես խոշոր չափերի` 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Որպես հափշտակված գումարի մասնաբաժին` 2013 թվականի փետրվարի 27-ին, Դավիթ Մաթևոսյանն անհատույց ստացել է խարդախությամբ բանկից հափշտակված վարկի գումարից իր բաժնեմասը` 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 16.360.800 ՀՀ դրամ գումարը: 3. Նախաքննական մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին իր կողմից տրված թվով երեք լիազորագրերով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ, «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ կատարող Գևորգ Գագիկի Մադոյանին լիազորել է նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորություններով: 2013 թվականի փետրվարի 22-ին, նախքան «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա, 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների վերաբերյալ կազմված թիվ NIC293345 և NIC293339 անշարժ գույքի գրավի պայմանագրերը «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ գործարքների վավերացնելը, չարաշահելով իր կարգադրիչ լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, Գևորգ Մադոյանին բանավոր հանձնարարել է վերը նշված պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացնելուց հետո դրանք տրամադրել վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` վերջինի կողմից նշված պայմանագրերը ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու համար, ինչի արդյունքում Գևորգ Մադոյանը, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները, թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով ստացած բանավոր հանձնարարությունը, պայմանագրերը տրամադրել է Մուշեղ Դանիելյանին, որից հետո գործով մեղադրյալ Արամ Ղուկասյանի կողմից «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականներ, ինչի հիման վրա նույն ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից: Այսպիսով, Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանը, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: 4. Նախաքննական մարմնի կողմից Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, «Վարկային գործառնությունների» բաժնի առաջին խմբի մասնագետ և կատարելով «Աջակցող խմբի» մասնագետի պարտականություններ, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Վոլոդիայի Խոջոյանի կողմից 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տրված թվով երեք լիազորագրերի հիման վրա, ունենալով նոտարիատի մարմիններում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության անունից հանդես գալու, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտեի և պետական այլ մարմիններում թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը կնքելու, դրանցից բխող իրավունքները գրանցելու, փաստաթղթերը ստանալու և հանձնելու, վճարումները կատարելու, ինչպես նաև պայմանագրերի կնքման և դրանցից բխող իրավունքների պետական գրանցման համար ցանկացած այլ գործողություն կատարելու լիազորությունները, 2013 թվականի փետրվարի 22-ին «Կենտրոն» նոտարական գրասենյակի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկի համար գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանների` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում գրավադրելու վերաբերյալ թիվ NIC293339, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի վերաբերյալ թիվ NIC293345 անշարժ գույքերի գրավի պայմանագրերը վավերացնելուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով, չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության «Վարկային գործառնությունների» բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքերի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, ինչի արդյունքում քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծվել և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, որոնց հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանին է տրամադրել 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որն էլ խարդախությամբ հափշտակվել է գործով մեղադրյալներ Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից: Այսպիսով, Գևորգ Մադոյանի կողմից, որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Ամբաստանյալ Արսեն Մագարյանի պաշտպան Գ. Մելիքյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ստուգման ենթարկելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, դատական ակտ կայացնելիս, յուրաքանչյուր ապացույց չի գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դատավճիռն ամբողջովին հակասում է ինչպես ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումներին, որի արդյունքում դատավարական խախտում թույլ տալով կայացվել է սխալ դատական ակտ: Բացի այդ դատարանն առհասարակ անտեսել է դատաքննության ընթացքում հաստատված փաստական տվյալները, ապացույցների միակողմանի հետազոտման արդյունքում, Արսեն Մարգարյանին արդարացնող ապացույցները չի ենթարկվել օբյեկտիվ համադրության, որի արդյունքում նույնիսկ անթույլատրելի ապացույցներ են դրվել մեղադրական դատավճռի հիմքում, ուստի ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածներն ի վնաս նրա մեկնաբանելով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին չի տվել հաստատող պատասխաններ, այն դեպքում, երբ պետք է աներ հակառակը, հետևաբար մեղադրական դատավճիռը հիմնված է բացառապես ենթադրությունների վրա և դրանով խախտվել է անմեղության կանխավարկածի դատավարական սկզբունքը, որը հանգեցրել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումների, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով և 398-րդ հոդվածով և որպես հետևանք հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ դատական ակտ կայացնելուն և ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 107-րդ, 202-րդ, 309-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 398-րդ հոդվածները, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ վճռաբեկ և Եվրոպական դատարանների ներքոնշված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորշումների համատեքստում դիտարկելով առաջադրված մեղադրանքի բովանդակության, վերագրվող արարքի հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող փաստական տվյալների վերաբերյալ անորոշությունը և անհստակությունը, առաջադրված մեղադրանքի և այն հիմնավորող ապացույցների անհամապատասխանությունը, առաջացրել է պաշտպանության իրավունքի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքի խախտում` կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը: Մեջբերելով Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը` բողոքաբերը գտել է, որ ինչպես խարդախության, այնպես էլ կեղծիքների դրվագներով Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մեղսագրող հանցագործության թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը։ Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկին իրացված կեղծ փաստաթղթերի դրվագով մեղադրանքը չի ընդունել, համաձայն չէ դրա հետ, այդուհանդերձ համաձայն է եղել վաղեմության հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել, որն էլ դատարանն արել է, սակայն դա չի նշանակում, որ համաձայն է մեղադրանքի հետ, քանի որ պնդում է, որ կեղծ փաստաթղթերից տեղյակ չի եղել և դրանց հետ առնչություն չունի։ Ամբաստանյալին մեղսագրվում է հենց առանձնապես խոշոր չափերի խարդախություն կատարելու հանցագործություն։ Թեև ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանը հանցագործությունը կատարել է խմբի կազմում, սակայն Արսեն Մարգարյանի կողմից խարդախությունն ինչպես անձմաբ, այնպես էլ խմբի կազմում կատարելու թե օբյեկտիվ, թե սուբյեկտիվ կողմը կազմող տարրերին բնորոշ փաստական տվյալներ չեն նշվել, իսկ դրանց բացակայությունը առաջացրել է մեղադրանքը ճշգրիտ ընկալելու իրավունքի խախտում, որը համապատասխանում է պաշտպանության իրավունքի էական և կոպիտ խախտմանը։ Վկայակոչելով Լ. Ավետիսյանի և Վ. Մաթևոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նախ պարտավոր էր ապահովել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերի պահանջը՝ հաստատված համարելով հանցավոր արարքի առկայությունը, պարտավոր էր նշել ինչպես հանցավորի, իսկ խմբի կազմում կատարած լինելու պայմաններում սպառիչ թվարկեր խմբի կազմում ընդգրկված անձանց տվյալները, հանցագործության տեղի, ժամանակի և եղանակի մասին տվյալներ, այնպես էլ մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեր արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը, որը բացակայում է վիճարկվող դատական ակտում: Առաջին ատյանի դատարանը բացառապես բավարարվել է նշելով, որ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, այնինչ ինչ գումարի մասին է խոսքը գնում, որքան գումար պետք է հափշտակեր, իրական մռտադրությունը ինչպես է դրսևորվել, բացի այդ դատարանը նշելով` նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը, կրկին չի բացահայտել, թե ինչ գործողությունների մասին է խոսքը և դրանք ինչ առնչություն ունեն խարդախության դեպքի հետ։ Ըստ դատարանի սկզբնական հետևության` խարդախությունը կատարել է խմբի կազմում, այնինչ երկրորդ պարբերության մեջ ձևակերպել է որպես միանձնյա գործողություն, որով հակասություն է ստեղծել հետևությունների մեջ, հանգեցրել չպատճառաբանված և իրարամերժ եզրահանգումների առյկայության, որն անթույլատրելի է և չի ապահովում նույնիսկ ենթադրության չափանիշները, քանի որ գոնե փաստական տվյալների առկայությունը կարող էր հստակություն մտցնել եզրահանգումում, որպեսզի քննարկվեր որևէ ապացույցով դա հաստագրվում է, թե` ոչ։ Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տվալով դատական սխալ և բավարարվելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների շարադրմամբ` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ, դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ, չի բացահայտել և չի հիմնավորել` կոնկրետ որ ձևակերպումը կամ փաստական տվյալն է հաստատում նրա առնչությունը խարդախության դեպքին, այնուհետև` մեղավորությունը: Մուշեղ Դանիելյանը խարդախության մեղադրանքի մասով սկզբնական մեղադրանքում ներառված է եղել որպես հանցակից, սակայն արդարացվել է, այնինչ, դատարանը բավարարվելով բացառապես խմբի կազմ նշելով և չբացահայտելով անձանց ինքնությունը, անորոշ եզրահանագում է նշել, որը հանգեցրել է ենթադրության առկայության և պետք է ճանաչվի անթույլատրելի, քանի որ դրանով խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջները։ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ բանկը սույն գործով որպես իրական տուժող և փաստացի հանցագործության օբյեկտ հանդիսանալ չի կարող։ Այսպես` ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արամ Ղուկասյանը, Արսեն Մարգարյանը և Դավթի Մաթևոսյանը խմբի կազմում խարդախությունը կատարել են «Կոնվերս» բանկի նկատմամբ։ Սույն գործով միակ տուժողը բանկն է, այլ տուժողներ չկան։ Վարկային փաթեթի կողմեր են հանդիսացել մի կողմից Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ մյուս կողմից «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ։ Վարկային փաթեթի ուսումնասիրությամբ ակնհայտ է, որ բանկի հանդեպ պարտավորությունը ստանձնել է Մուշեղ Դանիելյանը, ով բանկից ստացել է գումարները և ըստ նախնական պայմանավորվածության 425.000 ԱՄՆ դոլար գումարը փոխանցել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը պահել է իրեն։ Միաժամանակ Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքներում պնդել է, որ Արամ Ղուկասյանին միջնորդավորված ինքն է դիմել վարկը ձևակերպելու համար և նրա հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությամբ համաձայնության են եկել իր անունով ստանալ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից իրեն պետք է տրվեր 40.000 դոլար, սակայն Արամը տվել է միայն 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Բացի դա Արամ Ղուկասյանն է պարտավորություն ստանձնել իր անունով ձևակերպված վարկը մարելու բանկում։ Հաշվի առնելով, որ Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ 30.10.2015 թվականին քրեական հետապնդումը դադարեցվել է հանցակազմի բացակայության հիմքով և որոշման պատճառաբանական մասում դիտարկվել է արարքը բացառապես Արամ Ղուկասյանի կողմից կատարված լինելը, իսկ Մուշեղ Դանիելյանը չի իմացել և չէր կարող գիտակցել խարդախության արարքի առկայությունը, փաստ է դառնում, որ Արամ Ղուկասյանը սույն գործով ենթադրյալ հանցագործությունը կարող էր կատարած լինել բացառապես Մուշեղ Դանիելյանի նկատմամբ, այլ ոչ թե բանկի։ Դա հաստատվում է այն փաստով, որ Մուշեղ Դանիելյանի և բանկի միջև առկա են քաղաքացիաիրավական հարաբերություններ, անկախ նրանից, թե վերջինը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից տրամադրվող կեղծ փաստաթղթերի առկայությունը, գիտակցել է և կարող էր արդյոք նախատեսել վարկը չմարելու փաստը, թե` ոչ։ Անհերեքելի և անժխտելի է այն, որ Մ.Դանիելյանը համաձայնություն է տվել իր անունով վարկը վերցնելու պայմանավորվածությանը, վարկային փաթեթը ստորագրելիս, բանկի տնօրինության հետ ունեցած հանդիպման ժամանակ ևս հաստատել է վարկն իր կողմից ստանալու և այն մարելու պարտավորությունը։ Նման պայմաններում Մուշեղ Դանիելյանը գիտակցել է և իր ստորագրությամբ հաստատելով փաստել է, որ Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունն իր հանդեպ ծագում է նրան գումարը տրամադրելուց հետո և միաժամանակ իր վրա է վերցրել վերջինի կողմից չմարելու դեպքում բանկի հանդեպ ունեցած վարկային պարտավորությունը մարելու պարտականությունը։ Ընդ որում այդ ռիսկի տակ մտնելով ավելի քան գիտակցել է, որ ինքն անձամբ է կրելու բացասական հետևանքների վնասը։ Փաստացի բանկը որևէ կերպ չի կարող Արամ Ղուկասյանի հանդեպ պահանջ ներկայացնել, քանի որ վարկային պայմանագրի կողմ չի հանդիսանում, բանկի հետ որևէ պայմանագիր չի կնքել և պայմանավորվածություն ձեռք չի բերել։ Նման պայմաններում Արամ Ղուկասյանի պարտավորությունը միայն կարող էր ծագել բացառապես ռեգրեսիվ հայցի իրավունքից օգտվելու մասով, որն էլ սույն դեպքում առկա է։ Առաջին ատյանի դատարանը, թույլ տալով դատական սխալ, անտեսել է այն, որ բանկը սույն մեղադրանքով որպես պատշաճ տուժող հանդես գալ չի կարող, քանի որ թե Արամ Ղուկասյանի, թե Արսեն Մարգարյանի, թե որևէ այլ անձի հետ բացառությամբ Մուշեղ Դանիելյանին վարկ տրամադրելու, վարկային մարում կատարելու պարտավորություն ձեռք չի բերել, ուստի Արամ Ղուկասյանի և մյուսների մեղադրանքի մասով որպես խարդախության հանցակազմի պարտադիր տարրերից օբյեկտի վերագրումը բանկին սխալ է, ուստի սույն մեղադրանքի մասով բացակայում է հանցագործությունից տուժած իրական օբյեկտը՝ Մուշեղ Դանիելյանը, որը տուժող չի ճանաչվել և նման տուժող գործով առկա չէ, ուստի բանկի դրվագով քրեական հետապնդումը՝ Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի նկատմամբ, ենթակա է դադարեցման հանցակազմի տարրերից օբյեկտի բացակայության հիմքով։ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ և անտեսել է այն փաստը, որ դատարանի եզրահանգման մեջ, Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է խարդախության պարտադիր տարրերից օբյեկտիվ կողմը: Օբյեկտիվ կողմի պարտադիր տարրերի առկայությունը հաստատելու համար, արդյունքում խմբի կազմում հանցագործությունը կատարված լինելու վերաբերյալ ճշգրիտ եզրահանգման համար, անհրաժեշտ է հայտնաբերել, ի լույս դնել Արսեն Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքից նրա կողմից բանկի նկատմամբ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարված արարքի կատարողին բնորոշ փաստական կողմը, որպիսի ձևակերպումներ, փաստական տվյալներ մեղադրանքում բացակայում են, ուստի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ այդ մասով առկա է մեղադրանքի անորոշություն և կայացրել է անհիմն և չպատճառաբանված դատական ակտ։ Դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել, որ առկա անորոշությունն ինքնին զրկում է պաշտպանության կողմին մեղադրանքից արդյունավետ պաշտպանվելու հնարավորությունից, ուստի դատարանն իր հերթին խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։ Դատարանը ուշադրության չի արժանացրել մեղադրանքում նշված ձևակերպումը. «... Արսեն Մարգարյանը, Դավիթ Մաթևոսյանը և Արամ Ղուկասյանը, նպատակ ունենալով համատեղ իրագործել առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, մինչ հանցագործությունը սկսելը նախապես պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար»: Դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանքի մասով արձանագրել է մեղադրանքի անորոշությունը, սակայն զարմանալիորեն դա չի կիրառել խարդախության դրվագում, որում ևս որևէ կերպ բացահայտված չէ` Արսեն Մարգարյանի գործողություններն ինչումն են արտահայտվել, ուստի Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել տարբերակված մոտեցում երկու մեղադրանքներում առկա ակնհայտ անորոշությանը, որը հանգեցրել է դատական սխալի՝ ենթադրության վրա դատավճիռ կայացնելու պահանջի խախտման։ Այդուհանդերձ դատարանը պարտավոր էր հաշվի առնել այդ մասով մեղադրանքի անորոշությունը, փաստական տվյալներում այդպես էլ չի բացահայտվել, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն Արամ Ղուկասյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի հետ, սակայն հանցակիցներից յուրաքանչյուրի դերն ինչումն է արտահայտվել և արդյունքում նրանցից յուրաքանչյուրը վերագրվող հանցագործության կատարման օբյեկտիվ կողմն առաջացնող ինչպիսի գործողություն է կատարել կամ մասնակցել համակատարմամբ, ինչ դերաբաշխում են կատարել, ուստի ենթադրյալ հանցագործությունը խմբի կազմում կատարված լինելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումն ակնհայտ ապօրինի է և անհիմն, փաստական կողմը չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը, իսկ մեղադրանքի անորոշությունը խախտել է Ա.Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը։ Առաջին ատյանի դատարանը նախ թույլ է տվել դատական սխալ, որն արտահայտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ և 38-րդ հոդվածների կանոնների չկիրառման, որի արդյունքում Արսեն Մարգարյանին անհիմն վերագրել է խմբի կազմում հանցագործության կատարում այն դեպքում, երբ առկա է եղել անորոշ մեղադրանք։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ, 38-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Ա. Մաթևոսյանի և Ռ. Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ որպեսզի հնարավորինս Արսեն Մարգարյանի արարքում առկա լինեին խարդախության օբյեկտիվ կողմի բոլոր տարրերը, ապա պարտադիր պետք է մեղադրանքում նշվեր, թե Արսեն Մարգարյանը բանկի հետ ինչպիսի առնչություն է ունեցել, նրա որ գործողությունն է ուղղված եղել բանկի դեմ, որը կարող էր վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու միջոց հանդիսանալ: Պարզ վերլուծությամբ կարելի է հաստատուն համոզմունք ձեռք բերել, որ այդպես էլ չի կոնկրետացվել, թե Ա.Մարգարյանը, հանցակցելով երկու անձի հետ խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմն առաջացնող գումարի փաստացի հափշտակությանը, ինչպես է կատարել, այն դեպքում, երբ ըստ մեղադրանքի բանկին վարկային փաստաթղթերը, ներառյալ Արսեն Մարգարյանի կողմից նրան ենթադրյալ իրացված կեղծ փաստաթղթերը, ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, վարկային գործընթացին մասնակցել է բացառապես Արամ Ղուկասյանը և բանկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ենթադրյալ գործողության շուրջ Արսեն Մարգարյանն անմիջականորեն որևէ գործողություն չի կատարել և համակատարման չափանիշներին բնորոշ անմիջական մասնակցություն չի ունեցել։ Մեղադրանքում գումարը հափշտակելու վերաբերյալ առկա անորոշ և վերացական ձևակերպումը զարմանք է առաջացնում այնքանով, որ չի կոնկրետացվել թե Արսեն Մարգարյանի կողմից բանկից անմիջականորեն գումար ստանալու և հափշտակելու գործողությունն ինչպես է դրսևորվել, այն դեպքում, երբ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որն էլ իր հերթին այն տվել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար ստանալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ առկա չէ, առկա չէ նաև որևէ ապացույց, որը կարող է հաստատել Արսեն Մարգարյանի կողմից ընդհանրապես ստացված վարկից գումար ստանալու փաստը։ Ի դեպ, նույնը նաև Դավիթ Մաթևոսյանի դեպքում է, թե ինչպես է վերջինը գումար ստացել բանկից` անհայտ է։ Խարդախության հանցակազմը նյութական է, այսինքն արարքն ավարտված է համարվում գումարը հափշտակելու պահից։ Ըստ մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանին վերագրելով համակատարմամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանք, առնվազն պետք է հաստատվեր, որ Արսեն Մարգարյանը կամ անձամբ, կամ էլ համակատարմամբ, բանկից ստացել է գումարն անմիջականորեն, այլ ոչ թե Արամ Ղուկասյանը, ստանալով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից, իսկ Արսենը դրա հետ որևէ առնչություն չունենալով, նրան վերագրել խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանցագործություն։ Եթե գումարը ստացել է Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանից, վերջինն է նրա հետ բանակացություններ վարել, ձեռք բերել պայմանավորվածություն, բանկին ներկայացրել վարկային փաթեթը, բանկի հետ վարել բանկացությունները, այնուհետև գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, այնինչ այս ամբողջ գործընթացում Արսեն Մարգարյանը չի մասնակցել, անթույլատրելի է նրան խարդախության հանցակազմի տարրերի անմիջական կատարում վերագրել, քանի որ բացակայում է տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն կատարելու հանցակազմը, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի պարտադիր տարրն է հանդիսանում և անմիջական կատարման դեպքում է հնարավոր անդրադառնալ համակատարման առկայությանը կամ բացակայությանը։ Արսեն Մարգարյանի արարքում հանցակազմն առկա կլիներ, եթե վերջինը գումար հափշտակած լիներ բանկից, անմիջականորեն բանկի վստահությունը չարաշահելու գործընթացին ունենար անմիջական մասնակցություն, անձամբ կամ խմբի հետ միասին ստանար գումարը, այնինչ անհերքելի է, որ Արսեն Մարգարյանը երբեք բանկ չի մտել, վարկային գործընթացին չի մասնակցել, եթե նույնիսկ կեղծ փաստաթղթեր են ներկայացվել բանկի վստահությունը չարաշահելու համար, ապա անձամբ ինքը նման փաստաթուղթ չի ներկայացրել բանկին և նրա վստահությունը չարաշահելու ուղղությամբ գործողություն կատարելուն որևէ մասնակցություն չի ունեցել։ Տվյալ դեպքում եթե նույնիսկ պայմանակնորեն վերցվի, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է կեղծ փաստաթդթերի առկայությունը և դիտավորյալ դրանք իրացրել է Արամ Ղուկասյանին, իսկ վերջինն էլ բանկին, որը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու միջոց է հանդիսացել, ապա դա որևէ կերպ համակատարում չի կարող հանդիսանալ, քանի որ արդեն բանկում կազմվող վարկային փաթեթի հետ ինքն անձամբ որևէ առնչություն չի ունեցել և որևէ մեկի վստահությունը չարաշահելու կամ խաբելու ուղղությամբ գործողություններ չի կատարել։ Օբյեկտիվ կողմի տարրերի առկայության մասով մեղադրանքի անորոշությունը հաստատվում է նաև մեղադրանքի այն ձևակերպումները, թե այդ նպատակով միմյանց միջև կատարել են դերաբաշխում և օգտագործելով իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերությունից հափշտակել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք 450.000 ԱՄՆ դոլար, այնինչ մեղադրանքի մեջ չի նշվել, չի կոնկերտացվել, թե ով կամ ովքեր են գումարը ստացել, միասին, թե առանձին, ով և գումարի որ մասը, մասնավորապես Արսեն Մարգարյանն իրականում գումար բանկից ստացել է, թե` ոչ, ինչպես է ստացել այդ գումարը, այն դեպքում, երբ Արսեն Մարգարյանը երբեք այդ վարկային փաթեթը կազմելու կամ փաստաթուղթ ներկայացնելու համար ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև գումար չի ստացել, գումարները ստացել է միայն Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ Արսենի կողմից այդ գումարը ստանալու կամ դրանից մաս ստանալու մասին որևէ ապացույցի բացակայությունը հաստատում է համակատարմամբ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար հափշտակելու մասին քննիչի ենթադրության առկայությունը, որը բավական չէ հաղթահարել անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքը և կայացնել մեղադրական դատավճիռ։ Դատարանի թույլ տված դատական սխալը կայանում է նրանում, որ դատական ակտը հակասում է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը՝ Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել։ Համադրելով մեղադրանքում նշված փաստական տվյալները, դատարանը պետք է եզրահանգեր, որ Արսեն Մարգարյանը խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք կատարելու համար պետք է առնվազն անմիջականորեն առնչվեր բանկի մոլորության մեջ գցելու, վստահությունը չարաշահելու, կամքի վրա ազդելու համար անձամբ շփվեր նրանց հետ, կամ վերջինները գիտակցեին նրա ով լինելը թեկուզ հեռախոսային խոսակցության կամ հեռահաղորդակցության այլ միջոցներով։ Տվյալ դեպքում Արսենը ոչ միայն բանկ չի մտել, այլև բանկի որևէ աշխատակցի հետ կապի չի դուրս եկել, խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով արարք անձամբ չի կատարել, այսինքն փաստ է, որ խարդախության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն անմիջականորեն չկատարելով, չէր կարող հանդես գալ որպես համակատարող։ Այնինչ դատարանը, հիմնվելով ենթադրության վրա, կայացրել է ակնհայտ անհիմն և ապօրինի դատակա ակտ, որը ենթակա է բեկանման։ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ քննիչը 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար հափշտակելու մասով մեղադրանքում նշել է կեղծ փաստական տվյալ, այն դեպքում երբ ինքն էլ քաջ գիտակցում էր քրեական գործի նյութերից, որ Արամ Ղուկասյանը ստացել է ընդհամենը 425.000 ԱՄՆ դոլար գումար, այսինքն գոնե այդ մասով պարտավոր էր նշել այն, ինչը բխում էր մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներից, որը մեղադրողն անտեսել է։ Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է նաև, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։ Դա ինքնին հաստատում է, որ համաձայն բանկի հանդեպ ձեռք բերված մարելու ժամանակացույցի պարտավորության, կատարվել է 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումարի մարում, որը ոչ թե վնասի հատուցում է, այլ ստանձնած պարտավորության ժամանակին կատարում, իսկ նման պայմաններում բանկից որևէ կերպ 450.000 ԱՄՆ դոլար գումար չէր կարող հափշտակված լինել։ Փաստորեն դատարանին ներկայացված մեղադրանքը պարունակում է վնասի չափի մասով կեղծ տվյալի վկայակոչում, որը հաստատում է մեղադրանքի շինծու լինելը։ Խարդախությանն օժանդակելու մեղադրանք Արսեն Մարգարյանին առաջադրված է եղել նախաքննության ընթացքում, սակայն քննիչը, հրաժարվելով այդ մեղադրանքից, այն փոփոխել և լրացրել է նոր մեղադրանքով՝ հանցագործության համակատարում մի խումբ անձանց հետ։ Հաշվի առնելով, որ առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմում որևէ ձևակերպում չի պարունակում օժանդակության մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, ուստի դատարանն իրավունք չունի դուրս գալ սույն մեղադրանքի սահմաններից և կրկին անդրադառնա օժանդակության հանցակազմի առկայությանը, քանի որ դրանով կխախտի պաշտպանության իրավունքը, ուստի այսպես, թե այնպես դատարանը պարտավոր է եզրահանգել, որ Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է մի խումբ անձանց կողմից խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, իսկ դրա առկայությունը բնորոշող փաստական տվյալների բացակայությունը մեղադրանքում պետք է գնահատվեն որպես անորոշություն և առնվազն պաշտպանության իրավունքի խախտման հիմքով բացառվի քրեական հետապնդման հնարավորությունը, որը չկատարելով դատարանը թույլ է տվել նյութական և դատավարական նորմի էակամն խախտում Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 29-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրանքից անորոշ է մնացել ոչ միայն այն փաստը, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից գումար չի ստացվել, հետևաբար չէր կարող հափշտակվել, այլև վերջինն արդյոք ցանկացել է բանկից գումար հափշտակել, և եթե նույնիսկ առնչություն ունի այդ գումարներին, ապա այն վերադարձնելու նպատակ ունեցել է, թե` ոչ։ Անհերքելի է, որ գումարը ստացել է Մուշեղ Դանիելյանը, որից մի մասն ինքն է վերցրել, իսկ մնացած մասը տվել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ երկուստեք պայմանավորվել են` յուրաքանչյուրն իր վարկային պարտավորությունը կատարի։ Ընդ որում անհերքելի է, որ այդ երկկողմանի պայմանավորվածության մեջ Արսեն Մարգարյանը կողմ չի հանդիսացել և տվյալ վարկը մարելու պարտավորություն չի ստանձնել։ Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով և մասնավորապես ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ իր գիտակցմամբ Արամ Ղուկասյանը բանկից ստացված գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել և վարկը պարտադիր մարելու է։ Դատարանում հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է, որ 22.03.2013 թվականից մինչև 18.12.2013 թվականն ընկած ժամականահատվածում բանկին վճարվել է ընդհանուր 43.754.1 ԱՄՆ դոլար գումար, որը կազմում է ութ ամսվա ընթացքում կատարված ամսեկան վճարումների հանրագումարը։ Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունք է տվել, որ 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև սեպտեմբեր ընկած ժամականահատվածում Արամ Ղուկասյանին մաս-մաս տվել է 16.500 ԱՄՆ դոլար գումար։ Եթե նույնիսկ Արամ Ղուկասյանի ցուցմունքների բացակայության պայմաններում ընդունվի, որ այդպես է, ապա փաստ է, որ Արամ Ղուկասյանը, վերցնելով գումարը Մուշեղ Դանիելյանից և անկախ նրա կողմից կատարված վճարումներից, իր միջոցներով ութ ամիս կատարել է վարկի մարում, որը փաստում է նրա արարքում հատուկ նպատակի բացակայությունը, հակառակ պարագայում, եթե իսզբանե գումարը հափշտակելու նպատակ հետապնդեր, ապա որևէ մարում չէր կատարի հենց սկզբից, նույնիսկ կհափշտակեր Մուշեղ Դանիելյանին վճարած գումարները։ Իսկ թե ինչի հետագայում չի կատարվել մարումներ, այն է մինչ օրս, ապա այդ հարցին կարող է պատասխանել միայն Արամ Ղուկասյանը և այս պահի դրությամբ հնարավոր չէ հիմնավոր հետևություն անել, թե ինչպիսի հարգելի պատճառներ են առկա, որոնք զրկել են կամ կարող էին զրկել Արամին վարկի մարումը կատարելու համար, այն է` չարամտորեն վարկի մարումից խուսափելու վերաբերյալ առկա է չփարատված կասկած, որը հնարավոր է փարատել միայն Արամի ցուցմունքի հիման վրա։ Չի բացառվում հետագայում Արամ Ղուկասյանին հայտնաբերելու դեպքում վերջինն այնպիսի հիմնավորումներ ներկայացնի համապատասխան ապացույցներով, որոնք զրկած լինեն նրան վարկի մարումը կատարելու հնարավորությունից, այնինչ դատարանն արդեն իսկ Արսեն Մարգարյանին ենթադրության և անհիմն ներքին համոզմունքի հիման վրա դատապարտած լինի, որն անթույլատրելի է և բացառապես կարող է տեղավորվել ենթադրությունների չափանիշներում, որ արգելքը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասում։ Վերոգրյալը հատատում է, որ մեղադրողը շտապել է գործը դատարան ուղարկելու, քանի որ գործում առկա որևէ ապացույցով չի կարող փարատվել նշված հանգամանքները։ Թե մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ապացույցներով, թե դատարանում հետազոտված ապացույցներից և ոչ մեկով չի կարող հաստատվել հակառակը, այն, որ Արսեն Մարգարյանը գիտակցել է Արամ Ղուկասյանի կողմից խարդախության կատարելու փաստը, միասնական նպատակի առակայությունը, ցանկացել է դա և իր գործողություններով կատարել է հանցագործություն։ Ա.Մարգարյանը նույնիսկ չէր կարող գիտակցել հնարավոր խարդախության արարքի առկայությունը, Արամի մոտ գումար հափշտակելու հատուկ նպատակի առկայությունը, քանի որ հենց ինքն է անձամբ կատարել որոշակի մարումներ Արամ Ղուկասյանի հետ, տեղյակ է եղել նրա կողմից վարկը մարելուց, ուստի դատարանի ներքին համոզմունքը, թե Արսեն Մարգարյանը կատարել է խարդախություն, հիմնազուրկ է նույնիսկ սուբյեկտիվ կողմի մասով։ Արամը, ութ ամիս կատարելով վարկի մարում, երբեք այն չի ուշացրել, որը Արսենի մոտ չէր կարող համոզմունք ձևավորել, որ Արամը կարող է բանկին խաբել և գումարները չվերադարձնել։ Եթե նույնիսկ Արսենը պայմանականորեն վերցրած կեղծ փաստաթղթեր է տրամադրել Արամին, իսկ վերջինը` բանկին, ապա վերջինի անտեղյակությունը Արամի իրական նպատակներից դատարանի մոտ պետք է համոզմունք ձևավորի, որ Արսենը հանդիսացել է այն օղակը, ում Արամը կարող էր օգտագործել ենթադրյալ հանցավոր նպատակին հասնելու համար, ինչպես Մուշեղ Դանիելյանի դեպքում է։ Դատարանը պետք է նաև հաշվի առնի, որ Արամն ութ ամիս վարկի մարում է կատարել ըստ ժամանակացույցի, որը ևս հաստատում է այն փաստը, որ Ա.Մարգարյանն այդ ընթացքում չէր կարող համոզմունք ձևավորել, գիտակցել Արամի իրական նպատակը, նա նպատակ ունի խաբել բանկին, գումար հափշտակել, թե մարել վարկը, համենայնդեպս մինչ վարկի վերցնելը, այսինքն գումարի հասանելի դառնալը։ Դատարանի հազմոզմունքը՝ ի սկբազնե գումար հափշտակելու նպատակի առկայության մասին, անհիմն է և հերքվում է վերը նշված հիմնավորմամբ։ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հաստատվում ոչ միայն Արամի կողմից, այլև Արսեն Մարգարյանի կամ մյուսների հետ համատեղ գործելու կամ նրանց օժանդակելու հանգամանքը, վերջինի կողմից խարդախություն կատարելու օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերին դիտավորությամբ օժանդակելու փաստը։ Համենայն դեպս մեղադրողն անտեսել է այն փաստը, որ եթե իրականում Արսենն առնչություն ունի խարդախության հետ, ապա առնվազն նրա արարքում պետք է առկա լինեին հանցակազմի չորս տարրերը միաժամանակ, այնինչ դրանց առկայությունը հատատող որևէ ապացույց գործում առկա չէ։ Փաստորեն, Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են Արամ Ղուկասյանի մոտ հնարավոր և ենթադրյալ խարդախություն կատարելու հատուկ նպատակի առկայությունից տեղյակ լինելու, այդ նպատակին հասնելուն օժանդակելու կամ անմիջականորեն մասնակցելու հանցակազմի տարրերը, որը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման համաձայն` պարտադիր պայման է անձի արարքում հանցագործության տարրերի առկայությունը հաստատված համարելու համար, այն է՝ նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է, ուստի խարդախության մեղադրանքի մասով Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման։ Նաև ութ ամիս վարկի մարում կատարելը հաստատում է, որ Արամ Ղուկասյանն ի սզկբանե վարկային պարտավորությունները չկատարելու նպատակ չի ունեցել, իսկ այդ դեպքում ինչպես ՀՀ վճռաբեկ դատարանն է ձևավորել իրավական դիրքորոշում, այն է՝ հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է, այսինքն եթե նույնիսկ Արամը հետագա վարկային պարտավորությունները կատարելու միտում չի ունեցել, ապա այդ դիտավորությունը կարող էր առաջանալ ութ ամիս անց և ոչ թե գումարը ստանալուց առաջ, որն ի դեպ պարտադիր պայման է հանդիսանում քաղաքացիաիրավական և քրեաիրավական հարաբերությունների տարանջատման համար։ Նշվածը հաստատում է, որ խարդախության մասով բացակայում է հանցագործության դեպքն ընդհանրապես, իսկ կողմերի միջև առկա հարաբերությունները կրում են բացառապես քաղաքացիաիրավական բնույթ։ Դավիթ Մաթևոսյանը կարող էր հանդիպման վայր գնալ բանկից, այնինչ նրա ելքը և մուտքը վերահսկվում է համապատասխան քարտերով, ինչպես նաև տեսախցիկներով։ Քննիչն այդ ուղղությամբ որևէ քննություն չի կատարել, այդուհանդերձ Դավիթ Մաթևոսյանը քննարկվող ժամանակահատվածում բանկից դուրս չի եկել, որը հաստատվում է քարտային տվյալներով, ինչպես նաև տեսախցիկների տեսագրությամբ։ Այն, որ քննիչը դրանք չի առգրավվել, ապա դա պետք է մեկնաբանվի հանցավոր անգործություն և որպես չփարատված կասկած մեկնաբանվի ի օգուտ Արսեն Մարգարյանի և Դավիթ Մաթևոսյանի։ Բացի դա, Մուշեղ Դանիելյանն ընդամենը փաստել է, որ լսել է Դավիթի անուն, այնինչ չկա որևէ ապացույց, որ խոսքը գնում է հենց Դավիթ Մաթևոսյանի մասին, ով բանկից ընդհանրապես այդ ժամանակ դուրս չի եկել, ուստի Արսենից չէր կարող գումար ստացած լինել։ Մեղադրանքի կողմը դատարան է ներկայացրել թերի քննությամբ և անգործությամբ չհիմնավորված մեղադրանք, իսկ դատարանն էլ կայացրել է սխալ դատական ակտ բացառապես ենթադրության հիման վրա, ուստի Արսեն Մարգարյանը ենթակա է արդարացման: ՀՀ քրեական դատավարության 126-127-րդ հոդվածներին համահունչ ապացույցների բազմակողմանի, օբյեկտիվ և լրիվ ծավալի հետազոտություն կատարելու օրենսդրական պահանջը դատարանը չի ապահովել: Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի հիմքում դրել է անթույլատրելի ապացույցներ, որի արդյունքում դատարանի ներքին համոզմունքի ձևավորումը կրել է սուբյեկտիվ բնույթ ու հանգեցրել է կամայականության և Արսեն Մարգարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման: Առաջին ատյանի դատարանը միայն անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի զննության արձանագրությունն անթույլատըելի ապացույց ճանաչելու միջնորդությանը, սակայն պաշտպանության կողմի մյուս միջնորդություններին չի անդրադարձել և փաստացի ապացույցների անթույլատրելիությունը ճանաչելու մասին միջնորդությունները մնացել են առանց քննության: Այսպես` մեղադրակաան եզրակացության ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ առանցքային ապացույցներից է վկայի կարգավիճակում ներկայացված Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքները, որոնք առկա են 8-րդ հատոր 161, 9-րդ հատոր 21-25, 35-43, 68-70, 10-րդ հատոր 139-143 և 12-րդ հատոր 4-6, 165-168 թերթերում։ Թեև նշված է որպես վկայի տված ցուցմունքներ, այդուհանդերձ բացառությամբ 12-րդ հատոր 165-168 թերթում առկա արձանագրության, մյուսներում Մուշեղ Դանիելյանը հանդես է եկել մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում։ Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը սույն գործով հանդես է եկել մեղադրյալի կարգավիճակում, իսկ 30.10.2015 թվականին նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում կայացնելուց հետո ձեռք է բերել արդարացվածի կարգավիճակ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի, իսկ 63-65-րդ հոդվածները` կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձանց իրավունքները և պարտականությունները, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ ըստ էության կասկածյալի և մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում գտնվող անձինք օգտվում են նույն իրավունքներից և պարտականություններից, իսկ վկայի կարգավիճակում գտնվող անձն ամբողջովին տարբերվում է ինչպես իրավունքների, այնպես էլ պարտականությունների առումով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 206 -րդ հոդվածը կարգավորում է վկայի հարցաքննության կարգը, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 212-րդ հոդվածը` մեղադրյալի հարցաքննության կարգը, որոնք համակարգային վերլուծության ենթարկելով պարզ է դառնում, որ Մուշեղ Դանիելյանը նախ հարցաքննվելով մեղադրյալի կարգավիճակում չի նախազգուշացվել գործով նրան հայտնի ամեն ինչ պատմելու պարտականության, ինչպես նաև ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու կամ խուսափելու, սուտ ցուցմունքներ տալու համար սահմանված քրեական պատասխանատվության մասին, այնինչ վկայի կարգավիճակում մեկ անգամ հարցաքննվելիս մեղադրական եզրակացության մեջ վերարտադրված ցուցմունքի բովանդակությամբ որևէ ցուցմունք չի տվել, քննիչը նրան որևէ հարցադրում չի կատարել սույն մեղադրանքների շուրջ, իսկ այն ծավալով ցուցմունքը, որը մեջ է բերել որպես մեղադրանքը հիմնավորող դրանք վերցված են մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքներից, որոնք սույն գործով ապացույց չեն կարող օգտագործվել: Այսպես։ Առաջին ատյանի դատարանում կարող էր հետազոտել բացառապես վկայի կարգավիճակում տված ցուցմունքները, որը կարգավորվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածով, որտեղ անձի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքների մասին որևէ նշում չկա, ընդհակառակը մեղադրյալի ցուցմունքների հրապարակումը կարգավորվում է այլ հոդվածով՝ 337-րդ և այլ ընթացակարգով։ Մուշեղ Դանիելյանի` մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները սույն գործով դատարանում հետազոտվել չէին կարող, քանի որ օրենսդիրն իմպերատիվ պահանջ է ներկայացրել բացառապես վկայի տված ցուցմունքների հրապարակման մասով և միաժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության իրավունքում այդ կարգավիճակները նույնական չեն թե իրավունքների, թե պարտականությունների, թե հարցաքննության կարգի առումով, ուստի մեղադրյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքները պետք է ճանաչել անթույլատրելի և հանել ապացույցների զանգվածից` ճանաչելով դրանց օգտագործման անհնարինությունը։ Հաշվին առնելով, որ դատարանը կարևորում է, թե որքանով են այդ ապացույցները ձեռք բերելիս խախտվել Արսեն Մարգարյանի կամ այլ անձանց իրավունքները, ապա հենց այն հանգամանքը, որ կարգավիճակի ուժով Մուշեղ Դանիելյանը պարտավորված չի եղել հայտնել ճշմարտությունը, իրավունքի ուժով պարտավորված չի եղել պատասխանել հարցերին, Արսեն Մարգարյանի հետ առերեսվելիս չի կարող կրել պատասխանատվություն իր հայտնած տվյալների սուտ լինելու համար, ինքնին հանգեցրել են նախաքննության ընթացքում Ա.Մարգարյանի հակընդդեմ հարցման իրավունքը խախտելուն, քանի որ Մ.Դանիելյանը ձեռք բերելով վկայի կարգավիճակ, քննիչը պարտավոր էր կատարել կրկին առերեսում Ա.Մարգարյանի հետ, որի ընթացքում Մ.Դանիելյանը նախազգուշացված կլիներ սուտ ցուցմունք տալու համար նախատեսված պատասխանատվության մասին և պարտավորված կլիներ հայտնել բացառապես ճշմարտությունը։ Հաջորդ անթույլատրելի ապացույցը հանդիսանում է մեղադրական եզրակացության մեջ որպես ինքնուրույն ապացույց վկայակոչված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Ավետիքի Մնացականյանի ցուցմունքները, որոնք ձևակերպվել են վկայի դատավարական կարգավիճակում և սույն գործով հանդիսանում են անթույլատրելի ապացույցներ: 25.02.2014 թվականի որոշմամբ Լևոն Մնացականյանը ներգրավվել է սույն գործով որպես տուժողի ներկայացուցիչ և նույն օրը հարցաքննվել է որպես վկա /տես 1-ին հատոր 29-33/ 10-րդ հատոր 221-231/, այնուհետև հարցաքննվել է 23.06.2015 թվականին որպես վկա։ Փաստորեն քննիչը Լևոն Մնացականյանին` տուժողի ներկայացուցչին ներգրավել է որպես վկա, այն դեպքում երբ վերջինը ենթակա էր բացարկման, քանի որ չէր կարող որպես վկա հարցաքննվել: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ նախ քննիչն էր պարտավոր իմանալ, որ տուժողի ներկայացուցչին չի կարող հարցաքննել որպես վկա, այնուհետև ինքը Լևոն Մնացականյանը, իր իրավունքներին ծանոթանալով, պետք է առարկեր քննիչի անօրինական գործողության դեմ, քանի որ բացարկման հիմք է հանդիսանում, այդուհանդերձ տվել է ցուցմունքներ: Սույն գործով մեղադրական եզրակացության մեջ նշված տուժողի ներկայացուցիչ Լևոն Մնացականյանն այդ կարգավիճակում հանդես է եկել ամբողջ քննության ընթացքում, ուստի նա ենթակա է բացարկման, իսկ նրա տված ցուցմունքները ենթակա են ճանաչման անթույլատրելի և չեն կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։ Համաձայն մեղադրական եզրակացության ապացույցների զանգվածում ներառվել է 31.08.2014 թվականի արձանագրություն, համաձայն որի Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում հայտնաբերվել է երկու անգլերենատառ հաղորդագրություն, որը դիտարկվել է որպես մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց։ Ինչպես նաև 14.10.2014 թվականի ամսաթվով արձանագրություն, համաձայն որի քննիչը զննել է «Օրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը, որտեղ մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց է դիտարկել Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն էլեկտրոնային հասցեից «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային հասցեին ուղարկված, Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55 բնակարանի սեփականության վկայականի պատճեն։ Նախ և առաջ քննիչն ինքնին կատարել է հանցագործություն, քանի որ թեկուզ և Գայանե Հարությունյանը որպես տվյալ հեռախոսի սեփականատեր է հանդես եկել, «Օրրան» ՍՊԸ մասով՝ տնօրեն Մարինե Սարիբեկյանն է հանդես եկել, այդուհանդերձ քննիչը երկու դեպքում հայտնաբերել է այլ անձի նամակագրություն պարունակող տեքստ և ֆայլ, անկախ ամենից սեփականատիրոջ և տնօրենի մասնակցությամբ է կատարում զննությունը, թե ոչ օրենսդիրը հստակ և տառացի պահանջ է ներկայացրել քննիչին ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածում, Մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ օրենսդիրը հստակ սահմանում է, որ քրեական դատավարության ընթացքում արգելվում է անձին նամակագրության, փոստային, հեռագրական և այլ հաղորդումների գաղտնիության իրավունքներից ապօրինի զրկելը, այնինչ քննիչը գիտակցելով, որ նամակագրության գաղտնիությունը դա Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքներից է և պաշտպանվում է ՀՀ սահմանադրությամբ, պարտավոր էր Ա.Մարգարյանի հեռագրական հաղորդագրության տեքստը զննելուց առաջ և քրեական գործում բացահայտելուց ստանալ դատարանի թույլտվությունը, այնինչ չի դիմել միջնորդությամբ դատարան, չի ստացել որոշում, որը հնարավորություն կտանար նրան զննել անձնական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները։ Վերը նշվածը հաստատում է, որ քննիչը գործել է ապօրինի և նրա արարքում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի հանցակազմի տարրեր, որը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոստային, հեռագրական կամ այլ հաղորդումների գաղտնիությունը ապօրինի խախտելու համար, իսկ հաշվի առնելով, որ քննիչի գործողությունները կարող էին օրինական լինել, եթե կատարվեին դատարանի թույլտվությամբ, ուստի դրա բացակայությունը փաստում է ապօրինության մասին և զրկում քննարկվող զննության արձանագրությունները սույն գործով ճանաչել թույլատրելի ապացույց, քանի որ կազմվել է առնվազն Ա. Մարգարյանի հիմնական իրավունքների էական խախտմամբ։ Հաջորդ հիմքը, որը թույլ է տալիս քննարկվող արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի ապացույցներ, դա այն է, որ քննիչը երկու արձանագրության դեպքում զննել է և արձանագրությանը կցել է անգլերենատառ գրառումով անհասկանալի բառեր և սիմվոլներ, որոնց կապակցությամբ պետք է փաստեմ, որ վարույթն իրականացնող մարմինը դուրս է եկել իր լիազորությունների շրջանակից և քրեական գործին է կցել օտարալեզու գրառումներ պարունակող ինչ-որ տեքստ, որն արգելված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով: Փաստորեն քննիչը պարտավոր էր հաղորդագրության տեքստը քրեական գործին կցել դրա հայերեն թարգամանությունների հետ, որի բացակայությունը հաստատում է այդ հաղորդագրության և դրանում պարունակող տվյալների որպես ապացույց օգտագործման անթույլատրելիությունը: Երրորդ հիմքը դա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածով 1-ին պահանջի կոպիտ և էական խախտումն է, այն է՝ զննումը, որպես կանոն, կատարվում է ցերեկը, ընթերակաների մասնակցությամբ: Այնինչ քննիչը զննության գործողությունը կատարելիս ընթերականեր չի ներգրավվել և նրանց մասնակցությունը չի ապահովել, որն առևերևույթ կոպիտ և էական խախտում է, քանի որ օրենսդիրը հստակ պահանջ է դրել որպես կանոն կատարել ընթերակաների մասնակցությամբ։ Միաժամանակ քննիչը չի նշել զննության ենթարկվող բջջային հեռախոսի գործարանային համարը և բավարարվել է բացառապես մոդելի նշմամբ, որը բավական չէ հետագայում նույնականացնել քննիչի կողմից իրականում այս կամ այն բջջային հեռախոսը զննված լինելու փաստը։ Միաժամանակ քննիչը պարտավոր էր Գ.Հարությունյանի բջջային հեռախոսին առնվազն տալ իրեղեն ապացույցի նշանակություն, նշանակել դատատեխնիկական փորձաքննություն և բացառել հեռախոսում առկա հաղորդագրության իրականում Ա.Մարգարյանի հեռախոսից ուղարկելու փաստը, արդյունքում որևէ չփարատված կասկած չթողնել առ այն, որ Գ.Հարությունյանն ինքն է տեքստի հեղինակը և օգտագործելով բջջային հեռախոսի ծրագրային կամ այլ տեխնիկական հնարավորություններ, հեռախոսում առկա տեքստը չի ենթարկել փոփոխության։ Համապատասխան փորձագետի եզրակացության բացակայությունը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի որպես իրեղեն ապացույց քրեական գործին կցված չլինելու փաստը զրկում է պաշտպանության կողմին միջնորդելու դատարանին նշանակել համապատասխան փորձաքննություն և ընդհանրապես անձամբ տեսողական մեթոդով համոզվել բջջային հեռախոսում առկա հաղորդագրության իսկության մեջ։ «Օրրան» ՍՊԸ-ի մասով քննիչը չի նշել, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, դա իրենից ինչ է ներկայացնում, հեռախոս, համակարգիչ, պլանշետ և այլ, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ և 221-րդ հոդվածների պահանջները։ Ավելին խախտել է ընթերակաների և մյուս մասնակիցների իրավունքները` նրանց չիրազեկելով և չտեղեկացնելով, թե ինչ տեխնիկական միջոց է օգտագործել, ինչպես է համապատասխան հաղորդագրությունները մտցվել արձանագրության մեջ, որոնք պարտադիր պայման են հանդիսանում գործողության իսկությունը հաստատելու և իրավաչափությունը գնահատելու համար։ Փաստորեն հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, բջջային հեռախոսի նույնականացնող տվյալների բացակայությունը, այն է գործարանային համարի չնշելը, ընթերակաների մասնակից չդարձնելը, փորձաքննության չենթարկելը, ինչպես նաև բջջային հեռախոսի քրեական գործին կցված չլինելը, «Օրրան» ՍՊԸ դեպքում կրկին հաղորդագրության տեքստի հայերեն թարգմանության բացակայությունը, կիրառված տեխնիկական միջոցը չկոնկրետացնելը և չնշելը, ընթերականերին և զննության մասնակցին չտեղեկացնելը կիրառված տեխնիկական միջոցի մասին, առաջացրել են այնպիսի խախտումների առկայություն, որոնք իրենց բնույթով էական են, ձեռք են բերվել Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքների խախտմամբ, քանի որ երկու դեպքում նրա հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը խախտվել է և քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության, բացի այդ կասկածի տակ են դրվում զննությամբ հայտնաբերված ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեքստերի իսկությունը, ուստի դա հիմք է քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտման առկայության հիմքով նշված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու և մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների զանգվածից հանելու համար։ Դատարանը բացառապես անդրադարձել է Գայանե Հարությունյանի հեռախոսի զննության արձանագրության վերաբերյալ միջնորդությանը: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ անհասկանալի է դատարանի կողմից էական խախտումները վրիպակ որակելը, որոնք նույնական իմաստ ունենալ չեն կարող։ Զարամանալի է, թե անգլերենատառ տեքստն ինչպես կարող է ապացույց ընդունվել առանց թարգամանության առկայության։ Բացի այդ դատարանը նշել է, թե անձանց հիմնական իրավունք չի խախտվել, այն դեպքում, երբ քննիչը զննել է առանց դատարանի թույլատվության՝ խախտելով անձանց հաղոդրագրությունների և նամակագրության գաղտնիությունը, իսկ այդ դեպքում դրա վրիպակ լինելը թե ինչումն է արտահայտվում դատարանը չի կարող պատասխանել։ Դատարանի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է անթույլատրելի ապացույցներն անհիմն մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելու և ակնհայտ ապօրինի դատական ակտ կայացնելու համար, որը Ա. Մարգարյանի համար առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Դատարանը թեև վաղեմության հիմքով դադարեցրել է Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ քրեական հետանդումը, վերջինը ենթակա է արդարացման, քանի որ նրա արարքում բնացակայում են վերագրվող հանցագործության հանցակազմի տարրերը։ Դատարանը իրավական վերլուծություններ հավածում գտել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքը պետք է վերաորակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն դեպքում, երբ վճռեցի հատվածում մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Ըստ առաջադրված մեղադրանքի Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, ... 2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, ինչը վերջինը նույն օրն իրացրել է «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ և նոտարական գրասենյակում։ Մեղադրանքում, ինչպես նաև նախորդ չորս դրվագ կեղծիքների դեպքում, շարադրված է բացառապես Ա.Մարգարյանի գործողությունները միանձնյա կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասով և թույլ է տրվել նյութական իրավունքի խախտում, փաստական կողմը խմբի կողմից համակատարմամբ կատարված լինելու մասով չի համապատասխանում իրավաբանական որակմանը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդված/, ինչպես նաև չի նշվել հանցագործության կատարման վայրը /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդված/ և իրացման դրսևորման փաստական կողմը, այն է՝ 1. …2013 թվականի հուլիսի 19-ին նրան է իրացրել կեղծ փաստաթուղթ, սակայն չի նշվել թե հանցագործությունը որտեղ է կատարվել, որով խախտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի պահանջը: Փաստորեն մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ոչ ճշգրիտ, ոչ միայն խախտվել է Արսեն Մարգարյանի պաշտպանության իրավունքը, քանի որ վերջինը հնարավորություն չունի հերքելու կամ հաստատելու այս կամ այն վայրում կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, այլև դա քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի տարրերից է հանդիսանում, ուստի առկա անորոշության պատճառով դատարանը զրկված է մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հնարավորությունից։ 2. ... Արսեն Մարգարյանն իր հանցակից Արամ Ղուկասյանի հետ միասին իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դիտավորությամբ, այնինչ մեղադրանքը այդ մասով անորոշ է և ճշգրիտ նշված չէ, թե խմբի կազմում համակատարումն ինչպես է կատարվել, նրանցից յուրաքանչյուրն ինչ համակատարման բնորոշ գործողություն են կատարել, որը հնարավորություն կտար քննիչին որակել խմբի կազմում կատարված։ Ընդհակառակը, ըստ մեղադրանքի փաստական կողմի Ա.Մարգարյանին պետք է մեղսագրվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հանցագործության կատարում, այլ ոչ թե խմբի կազմում, ուստի պետք է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասին բնորոշ համակատարման փաստական տվյալի վկայակոչում առկա չէ: Մեղադրանքը հիմնավորող միակ և վճռորոշ ապացույցը վկայի կարգավիճակում հարցաքննված Գայանե Հարությունյանի նախաքննական հակասական ցուցմունքներն են, որոնք իրարամերժ են և որևէ կերպ չեն հաստատում Ա.Մարգարյանին վերագրվող հանցագործության դեպքի առկայությունը, ուստի չեն կարող սույն գործով մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցներ հանդիսանալ։ Նախ և առաջ Գայանե Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները հանդիսանում եմ անթույլատրելի ապացույցներ: Այսպես` Գայանե Հարությունյանը բոլոր ցուցմունքները տվել է վկայի կարգավիճակում, այն դեպքում, երբ քննիչի կողմից նրան առաջադրվող բոլոր հարցերը պարունակել են փաստաթուղթ կեղծելու հանցագործություն կատարելու պնդում և առաջադրվել են դա հիմնավորելու նպատակով։ Նման պայմաններում քննիչը Գ. Հարությունյանի հիմնական իրավունքները չխախտելու համար, թեև ցուցմունքում առաջադրված հարցերն ուղղակի մատնանշում են Գ.Հարությունյանին կոնկրետ հանցագործության կատարում, քննիչը պարտավոր էր նրան ներգրավել առնվազն որպես կասկածյալ, պարզաբանել կասկածանքի էությունը, փաստական կողմը, իրավաբանական որակումը, այնինչ վկայի կարգավիճակում նախազգուշացնելով սուտ ցուցմունք տալու պատասխանատվության մասին դիտավորյալ կակածյալի կարգավիճակ չի տվել, որպեսզի վերջինը պարտավորված լինի ցուցմունքներ տալու։ Վերոգրյալի հիման քննիչը խախտել է Գ.Հարությունյանի հիմնական իրավունքները` ստանալ կասկածյալի կարգավիճակ, իմանալ` ինչումն է կասկածվում և արդյունավետ իրականացնել պաշտպանությունը, ընդ որում այդ դեպքում նրան պետք է պարզաբանվեր արդեն պաշտպան ունենալու իրավունքը, որը չի կատարվել։ Գայանե Հարությունյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև կատարված առերես հարցաքննության արձանագրությանն ավելի քան անթույլատրելի ապացույց է, քանի որ Ա.Մարգարյանը ներգրավվել է որպես վկա այն դեպքում, երբ հանցագործություն կատարելու կասկածանքն առաջադրվել էր նաև վերջինին։ Քննիչը այդ գործողությամբ խախտել է նաև Ա.Մարգարյանի հիմնական իրավունքը իմանալ ինչումն է կասկածվում, ունենալ պաշտպան, չի բացատրվել առերես հարցաքննության կարգը և այլն։ Արդյունքում, եթե նույնիսկ Գ.Հարությունյանի մասով դատարանը կարող է այլ եզրահանգման գալ, ապա Ա.Մարգարյանի պահով անհերքելի է նրա իրավունքների խախտումով քննչական գործողությունը կատարելու փաստը, ուստի առնվազն առերես հարցաքննություն կատարելու գործողությունը, ինչպես նաև Գ.Հարությունյանի մյուս ցուցմունքները սույն գործով ձեռք են բերվել քննչական գործողության կատարման կարգի էական խախտմամբ և որպես ապացույց օգտագործվել չեն կարող։ Այդուհանդերձ նույնիսկ այդ ցուցմունքերի արժանահավատության տեսանկյունից վերլուծելով` ակնհայտ է, որ դրանցով որևէ կերպ չի կարող հաստատվել Ա.Մարգարյանի կողմից կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դեպքը, քանի որ Գ.Հարությունյանը հստակ, տառացի և բառացի ցուցմունք է տվել առերես, որ. «...ես դիմել եմ իմ ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, որպեսզի նա օգնի ինձ վարկ ստանալու հարցում, ինչին Արամը համաձայնել է: Նրա խորհրդով ես դիմել եմ Կոնվերս բանկ ընկերության մասնաճյուղ՝ սպառողական վարկի համար, ներկայացրել եմ պահանջվող փաստաթղթերը, իսկ գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն ինձ Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իմ անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։ Դրանք ներկայացնելուց հետո, հուլիսի կեսերին վարկը հաստատվեց, որից հետո անհրաժեշտ էր այդ սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի բնօրինակները։ Ես զանգահարեցի Արամին, նա գտնվում էր Հայստանից դուրս, Արամն ինձ ասաց, որ իր անունից կզանգի իր ընկեր Արսենը և կօգնի իրեն կադաստրի հարցերում։ Դրանից հետո ինձ զանգահարեց Արամը և ասաց գնամ Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնեմ այդ բնօրինակները, ես գնացել եմ վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ։» ։ Ըստ մեղադրանքի, Արսեն Մարգարյանը հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ, նրա հետ միասին Գ.Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ, որը նույն օրը վերջինը ներկայացրել է բանկ։ Ընդ որում դեպքը տեղի է ունեցել հուլիսի 19-ին։ Համադրելով Գ.Հարությունյանի ցուցմունքի հետ` ակնհայտ է, որ քննիչը, քննելով կեղծիքի մասին գործ, ինքն է մեղադրանքում կատարել պաշտոնեական կեղծիք՝ Ա.Մարգարյանի մասով նշել է միակ և վճռորոշ Գ.Հարությունյանի ցուցմունքից չբխող կեղծ փաստական տվյալ՝ անհիմն փաստաթղթի իրացումը վերագրելով Ա.Մարգարյանին։ Գ.Հարությունյանը հստակ նշել է, որ 1. գրավադրվող գույքի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի պատճեններն իրեն Արամն է փոխանցել, որոնք լրացված էին իր անվամբ, իբրև Եր.Քոչարի փողոցի 28/2 հասցեն ինձ է պատկանում։ 2. Դրանից հետո իրեն զանգահարել է Արամը և ասել, որ գնա Իսահակյան և Թամանյան փողոցների հատման կետում գտնվող վաճառքի կետից վերցնի այդ բնօրինակները, ինքը գնացել է վերցրել դրանք և ներկայացրել բանկ: Երկու դեպքում էլ կեղծ փաստաթղթերը նախ պատճեններն Արամն է տվել Գայանեին, իսկ բնօրինակները՝ Արամի զանգելուց հետո գնացել է նրա ասած վաճառակետ և վերցրել: Փաստորեն Ա.Մարգարյանի կողմից իրեն կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մասին առերես որևէ ցուցմունք չի տվել, նույնիսկ այդ փաստաթղթերի հետ Արսենի առնչությունը վկայող տվյալ չի հայտնել, ուստի անհասկանալի է առաջադրված մեղադրանքում ընդհանրապես Արսենի անունը վկայակոչել որպես հանցակից և ընդհանրապես նրան կապել այդ դեպքի հետ։ Գայանեի ցուցմունքից հետևում է, որ Արսենի մասնակցությունը սկսել է կադաստրում, երբ արդեն վարկի փաստաթղթերը կազմվել էին նոտարի կողմից և վավերացվել, իսկ այդ դեպքում Արսենը բանկին, այնուհետև նոտարին կեղծ փաստաթուղթ ներկայացնելու հետ որևէ առնչություն ունենալ չէր կարող, չէր կարող նաև հանցակցել Արամին այդ հարցում։ Քննիչն անտեսել է Արսենի հետ առերեսվելուց Գայանեի սուտ փաստերի վկայակոչումը, որն էական նշանակություն ուներ դրանց արժանահավատությունը գնահատելիս, այն է ըստ Գայանեի. «Արամի ցուցումով՝ Արսենն ինձ ասաց, որ ներս չմտնենք և ներսից մարդ դուրս կգա և վարկի փաստաթղթերը ամբողջը տանք նրան որպեսզի նա կատարի գրավադրումը։ Դրանից հետո կադաստրից մեկը մոտեցավ մեզ և պահանջեց փաստաթղթերը, սակայն բանկի աշխատակիցը չտվեց դրանք և ասաց, որ ինքն անձամբ կհանձնի գրասենյակ» ։ Հիշյալ տվյալները համադրելով նախաքննության ընթացքում հարցաքննված, Գայանեի կողմից վկայակոչված վարկային մասնագետ Տիգրան Վարժապետյանի ցուցմունքների հետ, այն է՝ «... Ընդմիջման ժամին մենք հասանք Էրեբունի կադաստր, որը փակ էր ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն ինձ ասաց, որ ես ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցեմ իրեն և նա անձամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Ես մերժեցի նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իմ պարտականությունների, ես անձամբ պետք է մուտք կատարեի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես բանկի լիազորված անձ։ Դրանից հետո ես նստեցի իմ ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստեց իրենց ավտոմեքենան... Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն կրկին մոտեցավ ինձ և սկսեց նորից համոզել ինձ, որպեսզի ես տամ նրանց փաստաթղթերը իրենք առանց ինձ մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն ես կրկին մերժեցի նրանց։ Դրանից հետո Գայանեն զայրացած մոտեցավ ինձ և հայտնեց, որ չի ցանկանում նշված վարկը և ետ պահանջեց իր փաստաթղթերը։...»: Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն մերժել է պաշտպանության կողմի միջնորդությունը Տ.Վարժապետյանին դատարանում հարցաքննելու համար, արժեզրկելով այն փաստը, որ այդ ցուցմունքը հաստատում էր Գայանեի ստելու փաստը և հերքում էր Գայանեի կողմից Արսենին առերես այն պնդումները, թե իբրև Արսենն ասել է, որ կադաստրից մարդ դուրս կգա և կկատարի գրավադրումը, որից հետո կադաստրից մարդ է մոտեցել և պահանջել փաստաթղթերը, իսկ բանկի աշխպատակիցը չի տվել դրանք։ Զարմանալի է դատարանի անտարբերությունն այդ ապացույցին, քանի որ հաստատվում էր, որ Գայանեն ինքն է պահանջել փաստաթղթերը և որևէ այլ անձ բանկի աշխատակցին չի մոտեցել, Տ.Վարժապետյանը հստակ պնդել է, որ Գայանեն է պահանջել փաստաթղթերը, իսկ այլ անձի մասին որևէ փաստ չի նշել, ուստի այդ ապացույցը հատատում էր Գ.Հարությունյանի իրարամերժ և հակասական ցուցմունքները և ամեն կերպ փորձել է Արսենին կապել վարկային գործի հետ։ Այնինչ Արսենի կողմից կեղծ փաստաթղթեր իրացնելու մասով ընդհանրապես ցուցմունք չի տվել և պնդել է, որ Արամն է իրեն տվել կեղծ փաստաթղթերը, իսկ դրանց բնօրինակներն Արամի ասած տեղից է վերցրել։ Այսպիսով առաջադրված մեղադրանքը շինծու է հիմնված կեղծ փաստական տվյալների վրա, որոնք չեն հաստատվում նույնիսկ Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, ուստի Արսեն Մարգարյանի արարքում բացակայում է քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը, քանի որ դրան բնորոշ որևէ գործողություն թե անձամբ, թե համակատարմամբ չի կատարվել Ա.Մարգարյանի կողմից։ Բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը, որը պետք է դրսևորվեր բացառապես դիտավորությամբ, այնինչ թե Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, թե այլ ապացույցներով չի հաստատվել, որ Արսենը տեղյակ է եղել Արամի կողմից Գայանեին իրացված փաստաթղթերի կեղծված լինելուց և գիտակցաբար ցանկացել է կեղծ փաստաթուղթ իրացնել, ուստի նրա արարքում բացակայում է նաև սուբյեկտիվ կողմը։ Հարկ է նշել, որ դատարանը նախապես հաստատված ապացույցի ուժ է տվել Գայանե Հարությունյանի հեռախոսում առկա հաղորդագրության զննության արձանագրությանը, քանի որ ըստ այդ արձանագրության հաղորդագրությունը ուղարկվել է 2014 թվականի մարտի 5-ին և զարմանալիորեն քննիչը զննել է բացառապես Արսեն Մարգարյանի հաղորդագրությունը, այն դեպքում, երբ ըստ վերծանումների Գայանե Հարությունյանն է առաջին հաղորդագրությունն ուղարկել, ընդհանուր հինգ հաղորդագրություն, իսկ Արսենը՝ ի պատասխան նրա հաղորդագրության ուղարկել է երեքը: Հարց է առաջանում, թե եթե իրականում այն տեքստով է հաղորդագրությունը եղել, ինչպես արձանագրված է, ապա ուր է Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների տեքստը, բացառվում էր քննիչը դրանք ևս չտեսներ։ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է քննիչի միակողմանի և կամայական գործողության կատարումը, որը կասկածի տակ է դնում հաղորդագրության բովանդակային իսկությունը, քանի որ քննիչը պարտավոր էր արձանագրել նաև Գ.Հարությունյանի հաղորդագրությունների բովանդակային տեքստը, որը զարմանալիորեն քննիչի կողմից անտեսվել է և կարևություն չի տրվել, դրանով իսկ խախտվել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 126-րդ և 127-րդ հոդվածների պահանջները: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ, 125-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ միաժամանակ դատարանն օբյեկտիվորեն չի հետազոտել ապացույցները և անտեսել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը 2014 թվականի հոկտեմբերի 25-ին երկու անգամ կապնվել է հեռախոսով Մուշեղ Դանիելյանի հետ, որպեսզի վարկի մարման հարցը լուծվի, ոից հետո անձամբ գնացել է Վարդենիս հանդիպել Մուշեղի եղբոր հետ, սակայն Մ.Դանիելյանը այդպես էլ վարկի հարցը չի լուծել։ Դա հաստատում է այն փաստը, որ Արամ Ղուկասյանը ամեն կերպ փորձել է մարել վարկը, վերջինս գումար հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, իսկ թե հետագայում ինչու չի կարողացել մարել վարկը՝ այդ հարցին կարող է պատասխանել Արամ Ղուկասյանը։ Խարդախության և կեղծ փատաթուղթ իրացնելու դրվագներով դատարանը չի կատարել ապացույցների օբյեկտիվ հետազոտություն և անտեսել է, որ Ա.Մարգարյանի արարքում բացակայում են երկու հանցագործության հանցակազմի տարրերը և նա ենթակա է արդարացման։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ, 398-րդ հոդվածները` բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ Սահմանադրության, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Մարդու իրավունքների մասին համընդհանուր հռչակագրի 11-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 2-րդ մասով երաշխավորված պաշտպանյալիս իրավունքներն խախտվել վիճարկվող դատավճռով, ուստի թույլ տված դատական սխալը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածին ոչ համահունչ անօրինական և անհիմն դատական ակտ կայացնելուն: Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատական ակտը բեկանել և փոփոխել` Արսեն Մարգարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատավճիռ՝ ճանաչելով և հռչակելով նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով /Գայանե Հարությունյանի դրվագ/, կամ ուղարկել նույն դատարան այլ կազմով նոր քննության սահմանելով նոր քննության սահմանները։ Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի, 397-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի և 398-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերի համաձայն ենթակա է բեկանման: Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 5-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ, 25-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 366-րդ, 398-րդ հոդվածները, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի, վկա Նարինե Ղալումյանի, Մուշեղ Դանիելյանի, Վահե Դալյանի, Դավիթ Իսկանդարյանի, ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի ցուցմունքները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներում, թույլ է տվել ինչպես ՀՀ քրեական դատավարական, այնպես էլ նյութական իրավունքի խախտումներ, կայացրել է չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտ։ Առաջին հերթին դատարանն անտեսել է դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, որոնք ուղղակիորեն հերքում են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրեն մեղսագրված արարքը կատարելու փաստը։ Դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմը, անդրադառնալով առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումներին և մեղադրյալին մեղսագրված արարքին, հստակ կերպով նշել է, թե կոնկրետ որ ապացույցով որ արարքի կատարումն է հերքվել, սակայն դատարանն անտեսել է ինչպես դատարանում հետազոտված ապացույցները, այնպես էլ պաշտպանական կողմի հիմնավորումները և փաստացի արտագրելով Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի մի հատվածը` այն որակել է որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում մեջբերված քրեադատավարական նորմերի պահանջները և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջները կիրառել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված խարդախության մեղադրանքի վերաբերյալ ապացույցները գնահատելիս, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ և 325-րդ հոդվածներով նրան մեղավոր ճանաչելով` անտեսել է նույն հոդվածների և Վճռաբեկ դատարանի՝ ապացուցման վերաբերյալ նախադեպային որոշումների պահանջները։ Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը` բողոքաբերը գտել է, որ հոդվածի դիսպոզիցիան վկայում է այն մասին, որ արարքը կատարվում է բացառապես դիտավորությամբ։ Առաջին ատյանի դատարանը նախ նշել է, որ Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել է բանկի շահերին hակառակ և այլ անձանց օգտին, միևնույն ժամանակ նշել է, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները։ Անդրադառնալով այն ձևակերպմանը, որ Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել է իր լիազորությունները, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչպես նաև պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը չի նշել, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով սահմանված և կոնկրետ որ լիազորությունն է Դ.Մաթևոսյանը չարաշահել, դրանք օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին, ինչումն է արտահայտվել այդ չարաշահումը, և իրավական ակտով սահմանված կոնկրետ որ պարտականությունների կատարման մեջ է նա թերացել։ Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչելով նշված հանցանքի կատարման մեջ, այն դեպքում երբ մեղադրանքում նշված չէ, թե կոնկրետ որ նորմատիվ իրավական ակտով է սահմանված եղել նրա կոնկրետ լիազորությունը, որը և նա օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին` դատարանը թույլ է տվել Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանության իրավունքի խախտում, քանի որ Դ.Մաթևոսյանի համար անհասկանալի է, թե ինչում է նա մեղադրվում։ Բացի այդ, Մաթևոսյանին մեղսագրված այն փաստարկը, որ նա պատշաճ կարգով չի կատարել իր պարտականությունները, ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրսևորել է անփութություն, որը մեղքի անզգույշ ձևի դրսևորումներից է, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը կարող է կատարվել բացառապես դիտավորությամբ։ Այսինքն, նման պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանը չէր կարող մեղավոր ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարման համար, քանի որ մեղսագրված արարքի փաստական կողմում նրան մեղսագրվել է անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում։ Առաջին ատյանի դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել «....առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու....գնահատման եզրակացություն տալու համար»: Այսինքն, դատարանը Դ.Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել, այն բանի համար, որ նա չի ստուգել` 1.»Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, 2.ֆինանսական վիճակը, 3.առկա գույքը, 4. վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը, 5.Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեւոմ գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքը և տվել է գնահատման եզրակացություն։ Վերը նշված հանգամանքները չստուգելը դատարանը դիտարկել է որպես պարտականությունների ոչ պատշաճ կատարում, այսինքն դատարանը հաստատված է համարել, որ Մաթևոսյանը պարտավոր է եղել կատարելու նշված գործողությունը՝ ստուգելը, սակայն դրսևորելով անգործություն` իր պարտականությունները պատշաճ չի կատարել։ Գնահատման եզրակացություն տալը եղել է Մաթևոսյանի պարտականությունը և դատաքննության ընթացքում հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը վերը նշված գործողություններից նրանք, որոնք հանդիսացել են իր պարտականությունը, կատարել է հստակ և դրանցում որևէ բացթողում չի ունեցել։ Դ.Մաթևոսյանի կողմից պահանջվել են ներկայացնել տարբեր փաստաթղթեր, որոնց միջոցով էլ նա ստուգել է ընկերության գործունեությունը և ֆինանսական վիճակը։ Ընկերության առկա գույքը ստուգելու ուղղությամբ Դ.Մաթևոսյանը ևս իրականցրել է կոնկրետ գործողություններ։ Թեև անհասկանալի է, թե դատարանն ինչ է նկատի ունեցել, նշելով, որ ընկերության գույքը չի ստուգել, անհասկանալի է, թե խոսքը կոնկրետ որ գույքին է վերաբերում, այնուամենայնիվ, Դ.Մաթևոսյանը, ստանալով ընկերությանը պատականող տաքսի ավտոմեքենաների մասին փաստաթղթերը, դրանք անձամբ տեսնելով Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում, ակնհայտորեն ստուգել է նաև գույքի առկայությունը։ Ինչ վերաբերում է գրավադրվող գույքերի Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու հանգամանքը ստուգելուն, ապա Դ.Մաթևոսյանը նման պարտականություն և հնարավորություն չի ունեցել։ Վարկը նպատակային օգտագործելու և կոնկրետ անշաժ գույք ձեռք բերելու հանգամանքը ևս ստուգվել է Դ.Մաթևոսյանի կողմից։ Մասնավորապես ընկերության կողմից Դ.Մաթևոսյանին է ներկայացվել վկայակոչված անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի վկայականը, այն մասին, որ «Մունա» ընկերությունը ձեռք է բերել այդ գույքը։ Դ.Մաթևոսյանը նաև այցելություն է կատարել անշարժ գույքի գտնվելու վայր և համոզվել, որ դա հանդիսանում է գործող ավտոտեխսպասարկման կայան։ Սեփականության վկայականի առկայության պայմաններում, այդ հանգամանքը հաստատված համարելու համար Մաթևոսյանը նաև ներքին գրագրությամբ տեղեկացրել է բանկի առավել բարձր պաշտոնեական դիրք ունեցող անձանց և նրանց համաձայնությամբ է բավարարվել այդ փաստաթղթի ներկայացմամբ։ Մեջբերելով վարույթն իրականացնող մարմնի 10.06.2014թ-ի որոշմամբ նշանակված ֆինանսատնտեսական ստուգման վերաբերյալ ՀՀ կենտրոնական բանկի ստուգման տված տեղեկանքը` բողոքաբերը գտել է, որ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար ստուգման հստակ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանն ընկերության ֆինանսական վիճակը կարող էր ստուգել այնպես, ինչպես որ նպատակահարմար գտներ։ Ստուգման իրականացման կոնկրետ կարգ սահմանված չի եղել, հետևաբար և Դավիթ Մաթևոսյանին հնարավոր չէ մեղադրել ստուգման ընթացքում այս կամ այն գործողությունը չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու մեջ։ Արդյոք բանկի աշխատակիցն ի պաշտոնե պարտավոր է անձամբ այցելել գրավադրվող գույք և համոզվել ներկայացված տվյալներին դրա համապատասխանության մեջ հարցի պարզաբանումը, միանշանակ կերպով հերքում է Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդումը, որ Մաթևոսյանը չի ստուգել գրավադրվող գույքերի պատկանելիությունը, քանի որ բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանված չի եղել գրավադրվող գույք այցելելու մասին պահանջ։ Վարկային գործում առկա է վարկի առաջին և ընթացիկ մոնիտորինգի հաշվետվություն, համաձայն որի բանկի աշխատակիցների կողմից 26.03.2013թ-ին այցելության միջոցով իրականացվել է մոնիտորինգ, համաձայն որի հաճախորդը վարկի գումարով ձեռք է բերել ավտոտեխսպասարկման կետ։ Նշվել է հասցե։ Միաժամանակ վարկային գործում առկա է ձեռք բերվող գույքի սեփականության վկայականը, «Մունա» ՍՊԸ տնօրենի կողմից գույքի ձեռք բերման վերաբերյալ տեղեկանք։ Համաձայն վարկային կոմիտեի որոշման՝ վարկի 2-րդ տրանշը տրամադրվել է առուվաճառքի պայմանագիրը և փոփոխված սեփականության վկայականը ներկայացնելուց հետո։ Համաձայն առևտրային ֆինանսավորման կարգի 12.4 կետի ֆինանսավորման տրամադրման օրվանից 2 ամսվա ընթացքում պետք է անցկացվի ֆինասավորման նպատակային օգտագործման մոնիտորինգ, որն իրականացվում է պասիվ եղանակով՝ հաճախորդի ֆինանսական հոսքերի և վարկերի ընթացիկ և սպասարկման վերահսկողության միջոցով, կամ ակտիվ՝ այցելությունների կամ ֆինանսավորման օգտագործումը հիմնավորող փաստաթղթերի հավաքագրման միջոցով։ Առաջին ատյանի դատարանն անհիմն կերպով Մաթոևսյանին մեղավոր է ճանաչել տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանագամանքը չստուգելու մեջ։ Արդեն իսկ մեջ բերված տեղեկանքը միանշանակ կերպով հերքում է Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված այն գործողությունները, որոնք նա իբրև թե կատարել է կամ պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հիշյալ տեղեկանքով հաստատված է, որ Դ.Մաթևոսյանն իր պարտականությունների մեջ մտնող որևէ գործողություն թերի չի կատարել, չկան այնպիսի գործողություններ, որոնք նա պարտավոր էր կատարել, սակայն չի կատարել։ Հետևաբար դատարանի այն պնդումը, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններն օգտագործել է բանկի շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին և իր պարտականությունները ոչ պատշաճ է կատարել, բացարձակապես անհիմն է: Մեջբերելով Դ. Մաթևոսյանի գործառույթների վերաբերյալ քրեական գործում առկա պարզաբանումները` բողոքաբերը գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքներով հստակ պարզաբանել է իր գործառույթները և նշել, որ հայտը թեև ստորագրվել է առանց լիազորագրի ներկայացած անձին տրամադրելով, այնուամենայնիվ վարկը կարող է ստանալ միայն անձամբ վարկառուն, անձնագրով ներկայանալուց հետո և դա որևէ վտանգ իր մեջ չի պարունակել: Նախկինում էլ բանկի շահերից ելենլով նման հայտեր են ներկայացվել: Դատական քննության ընթացքում վերը նշված փաստական տվյալները հստակ հետազոտվել են, և դրանք ակնհայտորեն հաստատել են, որ Դավիթ Մաթևոսյանն իր լիազորություններից որևէ մեկը չի օգտագործել բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնաց օգտին, ինչպես նաև որևէ պարտականություն ոչ պատշաճ չի կատարել։ Դատական ակտում նշված ապացույցներից որևէ մեկը նման հետևություն անելու հնարավորություն չի ընձեռում և դատարանը փաստացի կատարել է որևէ ապացույցից չբխող, գոյություն ունեցող ապացույցներին հակասող անհիմն ենթադրություն։ Առաջին ատյանի դատարանը, նման անհիմն ենթադրություն կատարելու նպատակով դատական ակտում նշելով հետազոտված ապացույցները և փաստական տվյալները, չի արձանգրել` ինչպես Կենտրոնական բանկի կողմից տրված տեղեկանքը և արդեն իսկ վկայակոչված գրությունները՝ Դավիթ Մաթևոսյանի պարտականությունների պարզաբանման վերաբերյալ, այնպես էլ բանկում գործող առևտրային ֆինանսավորման կարգը, որտեղ հստակ սահմանվել են ինչպես վարկային մասնագետի, այնպես էլ բանկի մյուս ստորաբաժանումների աշխատակիցների պարտականությունները վարկի տրամադրման սկզբնական և հետագա փուլերում։ Դատարանն անտեսել է, որ պաշտպանական ճառում կողմը հստակ հիմնավորումներ է ներկայացրել արդեն իսկ վկայակոչված ապացույցներից և փաստաթղթերից։ Մասնավորապես անհրաժեշտ է անդրադառնալ դատական ակտում որպես ապացույց վկայակոչված տեղազննություն կատարելու մասին 10.03.2015թ. արձանագրությաննայն մասին, որ Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքնենաներ առկա չեն։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում վկայակոչել է այդ ապացույցը և հենց վերը նշված բովանդակությամբ, ինչպես որ այն նշվել է մեղադրական եզրակացության մեջ։ Հիշյալ ապացույցը գտնվում է 9-րդ հատորի գ.թ.53-54-ում, որի համաձայն Դավիթ Մաթևոսյանը տեղում մատնացույց է արել «Զովք» խանութի մոտի հատվածը, որտեղ որ տեսել է կայանված մեքենաները, ցույց է տվել նաև շինանյութի խանութը, որը զննության համաձայն առկա է եղել և գործել է: Դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն զննության պահին դեպքի վայրում «Մունա» տաքսի ծառայության մեքենաներ չեն եղել, որով իբրև վարույթն իրականացնող մարմինը հերքել է Դավիթ Մաթևոսյանի այն փաստարկը, որ իր կողմից հիշյալ վայր այցելության պահին կայանված են եղել «Մունա» գրառմամբ տաքսի ավտոմեքենաներ, հանդիսանում է վարույթն իրականացնող մարմնի հերթական ենթադրությունը, որը դատարանը համարել է հաստատված։ Նախ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի վրա գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի մոտ այցելությունը կատարվել է 2013 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին, այն ժամանակահատվածում, երբ Մ.Դանիելյանը դիմել է վարկ ստանալու խնդրանքով։ Դեպքի վայրի զննությունը կատարվել է 10.03.2015 թվականին, այսինքն՝ շուրջ երկու տարի մեկ ամիս անց։ Տաքսի ավտոմեքենաներն առհասարակ անշարժ գույք չեն հանդիսանում և երկու տարի առաջ նշված վայրում տաքսի մեքենաների գտնվելու փաստը չի կարող հերքվել երկու տարի հետո դրանց այնտեղ չլինելու փաստով։ Առավել ևս, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն իր դատաքննական ցուցմունքում հայտնել է, որ Արամ Ղուկասյանը կարող էր վճարել մի քանի մեքենայի վարորդների և նրանք իրենց վարած մեքենաների վրա փակցնելով «Մունա» գրառումներ կայանեին Ազատության պողոտայի նշված հատվածում և Դ.Մաթևոսյանի այցելությունից հետո հեռանալ տարածքից` վերացնելով «Մունա» գրառումները։ Դ.Մաթևոսյանի կողմից հայտնած հիշյալ փաստարկները որևէ ապացույցով չեն հերքվել։ Այդ մասին կարող էր պարզաբանումներ ներկայացնել բացառապես Արամ Ղուկասյանը, ով քրեական գործով որևէ անգամ չի հարցաքննվել հետախուզման մեջ գտնվելու պատճառով, և նրա հարցաքննված չլինելու փաստը չի կարող օգտագործվել ի վնաս Դ.Մաթևոսյանի։ Տվյալ դեպքում, Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից 2013 թվականին կոնկրետ տարածք կատարված այցելության արդյունքում նրան հայտնի դարձած տեղեկությունների` իրականությանը չհամապատասխանելը բացառապես դատարանի անհիմն, որևէ ապացույցից չբխող ենթադրությունն է։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը պարունակում է նյութական հանցակազմ և արարքն ավարտված կարող է համարվել բացառապես հանրորեն վտանգավոր հետևանք առաջանալու դեպքում: Հիշյալ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայի համաձայն հետևանքը պետք է դրսևորվի անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու եղանակով։ Հոդվածի 2-րդ մասը կարող է գոյություն ունենալ բացառապես 1-ին մասով նախատեսված էական վնասի առկայության դեպքում, եթե դա առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, ապա Դավիթ Մաթևոսյանի կատարած գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պետք է առկա լինի նաև պատճառական կապ, որի բացակայությունը միանշանակ կերպով վկայում է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի բացակայության մասին։ Այս առումով պետք է փաստել, որ քրեական գործի դատական քննության ընթացքում բանկի առևտրային ֆինանսավորման կարգի հետազոտմամբ և մի շարք ցուցմունքներով հիմնավորվել է, որ 450.000 ԱՄՆ դոլարի վարկի տրամադրումից առաջ վարկ ստանալու համար ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը ստուգելու անմիջական պարտականություն են ունեցել ֆինանսական անվտանգության և ռիսկերի կառավարման վարչությունները, որոնք մյուս ղեկավար ստորաբաժանումների հետ ուսումնասիրել են վարկային գործը և որևէ փաստաթղթի կեղծ լինելու հանգամանքը չեն պարզել։ Նույն ստորաբաժանման աշխատակիցները ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը պարզել են միայն այն ժամանակ, երբ վարկի տրամադրումից մի քանի ամիս անց վարկի մարումները չեն կատարվել։ Ակնհայտ է, որ փաստաթղթերի կեղծ լինելու հանգամանքը ստուգելու պարտականություն և ռեալ հնարավորություն ունեցող բանկի աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները չեն կատարել կամ ոչ պատշաճ են կատարել, ինչ-ինչ պատճառներով։ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, այդ անձանց աշխատանքային գործունեությանը միջամտելու հնարավորություն չի ունեցել, և քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որը կարող էր վկայել այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանի ազդեցությամբ են այդ աշխատակիցները թույլ տվել իրենց պարտականությունների խախտումները։ Ավելին` հիշյալ ստորաբաժանումները փաստացի հանդիսացել են Դ.Մաթևոսյանի նկատմամբ վերադաս աշխատակիցներ և Դ.Մաթևոսյանը նրանց վրա որևէ կերպ ազդելու հնարավորություն չի ունեցել։ Դ.Մաթևոսյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև բանկի աշխատակիցների ցուցմունքներով, առևտրային ֆինանսավորման կարգում սահմանված դրույթներով հաստատվել է, որ Դ.Մաթևոսյանը ոչ միայն պարտականություն չի ունեցել ստուգելու ներկայացված փաստաթղթերի համապատասխանությունը, այլև չէր կարող ստուգել դրանք։ Մասնավորապես Դ.Մաթևոսյանը լիազորություն և հնարավորություն չի ունեցել հարցում կատարելու ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտե և պարզել, թե անշարժ գույքի սեփականության կամ գրավի իրավունքի վկայականները կեղծ են եղել, թե` ոչ։ Գրավի պայմանագրերը կնքվել են նոտարական կարգով, որին մասնակցել է նաև բանկի ներկայացուցիչ Գևորգ Մադոյանը։ Պայմանագրերը կնքելու ընթացքում ևս նոտարի և բանկի աշխատակցի կողմից ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու փաստը չի հայտնաբերվել։ Գրավի պայմանագրով գրավադրված անշարժ գույքի սեփականության մասին կեղծ տեղեկությունները կարող էին պարզվել միայն այն դեպքում, երբ բանկի աշխատակից Գ.Մադոյանն անձամբ գրավի պայմանագրերը ներկայացներ կադաստրի կոմիտե՝ դրանց նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու համար և դա էլ այն դեպքում, երբ փաստաթղթերի կեղծիքները կատարելու մեջ մասնակցություն չունենար կադաստրի կոմիտեի որևէ աշխատակից։ Այսինքն, եթե անգամ հաստատված համարվեր, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված գործողությունները, ապա նրա գործողությունների կատարումից անմիջապես հետո վնաս չի առաջացել, և չէր կարող առաջանալ, եթե բանկի արդեն իսկ նշված ստորաբաժանման աշխատակիցներն իրենց պարտականությունները կատարեին և պարզեին ներկայացված փաստաթղթերի մի մասի կեղծ լինելու հանգամանքը։ Քանի որ վարկը տրամադրվել է բանկում գործող կարգի համաձայն, որը ենթադրում է, որ վարկային մասնագետի կողմից գնահատման եզրակացությունը կազմելուց հետո կատարվել են բազմաթիվ ստուգողական գործողություններ, անգամ Մուշեղ Դանիելյանի անունից Արամ Ղուկասյանը հանդիպել է բանկի ղեկավարության հետ, իբրև թե ներկայացել, որպես Մուշեղ Դանիելյան և բանկի գլխամասում իրենց ձեռքի տակ ունենալով Մուշեղ Դանիելյանի անձնագրային տվյալները, անձնագրի լուսապատճենը` չեն կարողացել տարբերակել 25 և 50 տարեկան մարդկանց տարբերությունը և հավատացել են, որ բանկ ներկայացած Արամ Ղուկասյանը Մուշեղ Դանիելյանն է, ապա ակնհայտ է, որ վնասը պատճառվել է և հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են այլ անձանց գործողությունների արդյունքում։ Այլ անձանց մեջ են մտնում բանկի բոլոր այն ստորաբաժանումների աշխատակիցները, ովքեր հստակ պարտականություններ են ունեցել ստուգելու բանկ ներկայացված փաստաթղթերի իսկությունը, այդ թվում գրավադրվող բնակարանների և ձեռք բերված անշարժ գույքի իրական պատկանելիությունը, սակայն չեն կատարել դրանք։ Նման պայմաններում հանրորեն վտանգավոր հետևանքներն առաջացել են ոչ թե Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների արդյունքում, այլ մի շարք անձանց գործողությունների հետևանքով, որպիսի պայմաններում Դավիթ Մաթևոսյանի գործողությունների և վրա հասած հետևանքների միջև պատճառական կապը բացակայում է: Բացի այդ, սույն քրեական գործի նյութերով հաստատվել է, որ Արամ Ղուկասյանը խարդախությամբ հափշտակել է բանկից ստացված գումարը և ակնհայտ է, որ բանկին դիտավորությամբ անմիջականորեն վնաս է պատճառել հենց Արամ Ղուկասյանը՝ կատարված հափշտակությամբ։ Միևնույն ժամանակ դատարանը խարդախության կատարման մեջ մեղավոր է ճանաչել նաև Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դավիթ Մաթևոսյանին խարդախության մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչել։ Փաստորեն Առաջին ատյանի դատարանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի կողմից դիտավորությամբ, խարդախությամբ կատարված հափշտակության հետևանքով պատճառած անմիջական վնասը դիտարկել է իբրև Դավիթ Մաթևոսյանի լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ օգտագործելու և այլ անձանց օգտին օգտագործելու ու պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու արդյունքում պատճառված վնաս։ Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքին` բողոքաբերը գտել է, որ դատարանը դատական ակտում չի նշել, թե ինչումն է արտահայտվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործումը և կոնկրետ որ փաստաթղթերն է նա օգտագործել, երբ, որտեղ և ինչ եղանակով։ Այսինքն, հանցագործության հանցակազմի հատկանիշների մասին որևէ կերպ նշում չի կատարվել և դատարանը, անդրադառնալով նշված մեղադրանքին, գտել է, որ այն պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քանի որ չի հիմնավորվել, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը։ Այսինքն, ըստ դատարանի եզրահանգման Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը հստակ տեղեկություններ է պարունակել նրա կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու վերաբերյալ, սակայն ոչ թե մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, այլ միայնակ։ Դատարանի նման եզրահանգումը անհիմն է և չի բխում որևէ ապացույցից։ Դատարանը անտեսել է դատական վիճաբանությունների փուլում պաշտպանական կողմի ներկայացրած հիմնավորումները և պատճառաբանությունները, Դ.Մաթևոսյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանացակազմի բացակայության վերաբերյալ։ Դ.Մաթևոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասի առաջին պարբերությունում վարույթն իրականացնող մարմինը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանն օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որպիսի հանգամանքը մեղադրանքի որոշման մեջ միակն է, որը վկայում է առհասարակ կեղծ փաստաղթերի օգտագործման մասին, քանզի մեղադրանքի որոշման մեջ նշված հետագա ձևակերպումները պարզապես ընդհանրական ձևակերպումներ են պարունակում Դ.Մաթևոսյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդհոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքի վերաբերյալ։ Մեդադրանքի որոշման մեջ հստակ նշված չէ, թե կոնկրետ որ փաստաթղթերն են եղել ակնհայտ կեղծ և կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից։ Մեղադրանքը ենթադրում է, որ Դ.Մաթևոսյանն իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, չնայած այն հանգամանքին, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտված և Դ.Մաթևոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել, որ ներկայացվել են կեղծ փաստաթղթեր։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում եկել է նույն եզրահանգման, և նշել, որ Մաթևոսյանի մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթղթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանը տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին: Այնուհետև նույն դատարանն առանց որևէ պատճառաբանության և հիմնավորման գտել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Միևնույն ժամանակ, դատական ակտում դատարանը նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իր լիազորությունները բանկի շահերին հակառակ և այլ անձնանց օգտին օգտագործելուց և պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելուց հետո պարզվել է, որ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը կեղծ են։ Այսինքն, այն փաստական տվյալները, որոնք դատարանի կողմից հաստատված են համարվել, որևէ նշում չեն պարունակում այն մասին, որ Մաթևոսյանն իմացել է ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, դրանք Մաթևոսյանի համար եղել են ակնհայտ կեղծ և որ նա օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։ Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ փաստաթղթերը կեղծվել են գործով չպարզված հանգամանքներում, և Դ.Մաթևոսյանի կողմից այդ փաստաթղթերը կեղծելու մասին փաստական տվյալներ չեն պարունակել, այսինքն վարույթն իրականացնող մարմինը գտել է, որ Դ.Մաթևոսյանը որևէ փաստաթղթի կեղծում չի կատարել, այլ միայն օգտագործել է կեղծ փաստաթղթեր։ Մեղադրանքի որոշման մեջ նշվել է, որ «Վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը ձեռք բերելուց հետո և քննությամբ չպարզված հանգամանքներում դրանք կեղծելուց հետո փաստաթղթերի ողջ փաթեթն Արամ Ղուկասյանի կողմից ներկայացվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին»: Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը հաստատված է համարել, որ փաստաթղթերը կեղծել է և դրանք ներկայացրել է Դավթի Մաթևոսյանին Արամ Ղուկասյանը։ Արամ Ղուկասյանը քրեական գործի քննության որևէ փուլում չի հարցաքննվել և բացառապես նրա ցուցմունքով կարող էր հաստատվել կամ հերքվել, թե Դավիթ Մաթևոսյանը նրա կողմից տեղեկացվել է արդյոք ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լիենլու մասին, թե` ոչ։ Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման հանգամանքին` բողոքաբերը նշել է, որ Դ.Մաթևոսյանը դրանք չի օգտագործել, քանի որ դրանք ըստ մեղադրանքի որոշման օգտագործել է հենց Արամ Ղուկասյանը՝ դրանք բանկ ներկայացնելով։ Արդեն իսկ բանկ ներկայացված և փաստացի օգտագործված փաստաթղթերը չէին կարող վերստին օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, անգամ եթե նա տեղեկացված լիներ այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին։ Դ.Մաթևոսյանին ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու համար մեղադրանք առաջադրելու պայմաններում պետք է հաստատված համարել, որ նա իմացել է այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին և դրանք իր համար ակնհայտ կեղծ են եղել։ Քրեական գործով հետազոտված որևէ ապացույց տեղեկություններ չի պարունակում այն մասին, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության կողմից վարկ ստանալու համար Դ.Մաթևոսյանին ներկայացված փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին վերջինն իմացել է, դրանք նրա համար ակնհայտ կեղծ են եղել և վերջինն օգտագործել է ակնհայտ կեղծ փաստաթղթեր։ Նման պայմաններում ակնհայտ է, որ մեղադրանքի մեջ նշված վերը շարադրված փաստական տվյալները և Դ.Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու մասին դատողությունները հանդիսանում են դատարանի հերթական անհիմն ենթադրությունները, որոնք չեն բխում որևէ ապացույցից, հետևաբար և Դ.Մաթևոսյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը։ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտում նշել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից վերաորակել է 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այնուամենայնիվ դատական ակտի եզրափակիչ մասում դատարանը Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։ Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ՀՀ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով` 18.06.2018թ-ի դատավճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ բավարարել, դատական ակտը մասնակի բեկանել և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ` ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում։ Մեղադրող Հ. Խալաթյանն իր վերաքննիչ բողոքում գտել է, որ թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Առաջին ատյանի դաարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն օրինական և հիմնավոր չէ և ենթակա է բեկանման: Մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 18-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 62-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ, 127-րդ, 353-րդ հոդվածները, ինչպես նաև Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը նման եզրահանգման գալուց գործում առկա ապացույցները և փաստական հանգամանքները գնահատելիս դրանք գնահատել է իրարից առանձին, չի համեմատել դրանք միմյանց հետ և գնահատել ամբողջությամբ, ինչի արդյունքում եկել է սխալ եզրահանգման։ Այսպես. Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում չի նշել, որ բանկից դուրս գալու պահին Դավիթ Մաթևոսյանը գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից, ինչպես արձանագրվել է դատարանի կողմից։ Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ գնացել են բանկ, նկատել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը վերևից նայում է իրենց ուղղությամբ և հետևել իրենց գործողություններին, ինչն իրեն տարօրինակ է թվացել և նրա գործողություններում շահագրգռվածություն է նկատել։ Նշվածն ամենևին չի վկայում այն մասին, որ Դավիթ Մաթևոսյանն ըստ Մուշեղ Դանիելյանի բանկի պատուհանից նայել է իրենց, երբ գումարը ստանալուց հետո դուրս են եկել բանկից։ Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքներում մշտապես նշել է, որ Արսեն Մարգարյանը կապի մեջ է եղել «Դավիթ» անունով անձնավորության հետ, ով տեղեկություններ է հայտնել երկրորդ տրանշի գումարը ստանալու հնարավորության մասին։ Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ երբ բանկից դուրս են եկել, Արսեն Մարգարյանի բջջային հեռախոսին զանգ է ստացվել, որից հետո վերջինն Արամ Ղուկասյանին ասել է «բա Դավիթի փողը», ինչից հետո Արամ Ղուկասյանը մեքենան կանգնեցրել է Գրիբոյեդով փողոցի վրա, Արսեն Մարգարյանին տվել 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և վերջինն իջնելով ավտոմեքենայից ոչ թե գումարը փոխանցել է հետևում կանգնած ավտոմեքենայի վարորդին, ինչպես նշել է Արսեն Մարգարյանն իր ցուցմունքում, այլ գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել, առանց գումար։ Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքում նշել է նաև, որ Արամ Ղուկասյանն իրեն բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն։ Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ հիմնավորվել է վերջինների միջև առկա կապը և նրանց գտնվելու վայրերը, ինչը համապատասխանում է Մուշեղ Դանիելյանի կողմից տրված ցուցմունքներին՝ ժամանակագրական և տեղակայման առումներով։ Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով հայտնել է նաև, որ Դավիթ Մաթևոսյանը հանդիպման ժամանակ իրենից վարկի ստացման վերաբերյալ ոչ մի ճշգրտող հարցեր չի տվել, նույնիսկ չի հետաքրքրվել, թե Արամ Ղուկասյանն իր լիազոր անձն է, թե ոչ։ Նարինե Ղալումյանն իր ցուցմունքով հայտնել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն հաձնել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանը։ Դատաքննության ընթացքում հիմնավորվել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի փաթեթի մեջ առկա են եղել «Դռակո» ընկերության վարկային փաթեթում առկա փաստաթղթեր, որոնք գտնվել է Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում առկա էլեկտրոնային թղթապանակում։ Նշված փաստաթղթերը տեսնելու հնարավորություն ունեցել են բանկի աշխատակիցները, սակայն դրանք տնօրինելու, մասնավորապես՝ դրանցում փոփոխություն կատարելու կամ դրանք հանելու հնարավորություն ունեցել է Դավիթ Մաթևոսյանը։ Մեջբերելով ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.5, 1.7 կետերը` բողոքաբերը գտել է, որ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Արամ Ղուկասյանի, Մուշեղ Դանիելյանի և Գայանե Հարությունյանի հեոախոսահամարների վերծանումները, ինչի արդյունքում պարզվել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի հետ հեռախոսային կապ է ունեցել 2012 թվականի նոյեմբեր ամսից սկսած և այն շարունակվել է մինչև 2013 թվականի ամառ։ Դավիթ Մաթևոսյանն իր ցուցմունքում նշել է, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է «Մունա» ՍՊԸ-ին վարկ տրամադրելու գործընթացի շրջանակներում, վերջինի հետ որևէ անձնական կապ չի ունեցել, մինչև վարկի տրամադրման գործընթացը, իսկ վարկի տրամադրումից հետո վերջինների միջև եղած կապը պատճառաբանել է մոնիթորինգ կատարելու իր պարտականությամբ։ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից միաժամանակ չի ներկայացվել ողջամիտ պատճառաբանություն առ այն, թե ինչ ընթացակարգով է առաջնորդվել, երբ առանց հավաստիանալու, որ Արամ Ղուկասյանը հանդիսանում է «Մունա» ՍՊԸ լիազոր ներկայացուցիչը և դրա վերաբերյալ առանց պարտադիր լիազորագրի առկայության, սկսել է «Մունա» ՍՊԸ տրամադրվող վարկի գործընթացը և Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր, վերջինի ուղեկցությամբ իբրև թե այցելել բիզնես վայրեր և հավաստիացել դրանց առկայության մեջ և Մուշեղ Դանիելյանին հանդիպել է միայն վարկը հաստատվելուց հետո։ Ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ երբ վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին գլխամասից տեղեկացրել են, որ «Մունա» ՍՊԸ տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը պետք է հանդիպի բանկի տնօրինության հետ, վերջինը, աշխատելով բանկում և տեղյակ լինելով, որ բանկի գլխամասում անձի տվյալները չեն ստուգվում, հիշյալ հանդիպման մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, և վերջինը գնացել է հանդիպման, վստահ լինելով, որ իր կողմից Մուշեղ Դանիելյան ներկայանալու պարագայում իր անձը չի ստուգվելու։ Այսպիսով, ակնհայտ է դառնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտում խարդախության հանցակազմի բացակայության գնահատման ժամանակ առաջնորդվել է բացառապես Դավիթ Մաթևոսյանի բերված մեկնաբանություններով և դատաքննական ցուցմունքներով, միաժամանակ վերլուծության չենթարկելով և նշանակություն չտալով դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերը նշված ապացույցներին, դրանց հավաստիությանը, դրանք այլ ապացույցների հետ չհամադրելով և չգնահատելով հանգել է սխալ եզրակացության։ Ակնհայտ է և հիմնավորված, որ Դավիթ Մաթևոսյանը և Արսեն Մարգարյանը եղել են մտերիմ ընկերներ, և այդ ընկերությունը ձևավորվել է դեռևս ուսանողական տարիներից, իսկ Արամ Ղուկասյանն իր հերթին հանդիսացել է Արսեն Մարգարյանի մտերիմ ընկերը, ինչը բացառում է վերջինների կողմից միմյանց չճանաչելու հավանականությունը։ Առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները, փաստել է, որ բոլոր չհիմնավորված կասկածները պետք է մեկնաբանել հօգուտ ամբաստանյալի։ Սույն քրեական գործով նման մեկնաբանության անհրաժեշտւթյուն չէր առաջանա, եթե դատարանը համադրեր նշված բոլոր ապացույցները միմյանց հետ, ինչի արդյունքում պարզ կդառնար, որ Դավիթ Մաթևոսյանի նշած հանգամանքը, որ Արամ Ղուկասյանի հետ ծանոթացել է վարկի տրամադրման գործընթացի ժամանակ չի համապատասխանում իրականությանը, ինչը հիմնավորվում է նրանց միջև մինչև վարկի տրամադրումն առկա հեռախոսային կապով։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով վարկային մասնագետ, առանց համապատասխան լիազորագրի սկսել է վարկի տրամադրման գործընթացը, Արամ Ղուկասյանից ընդունել փաստաթղթեր և կատարել գործողություններ, ինչը լիազորագրի բացակայության պարագայում անթույլատրելի է։ Բացի այդ, Դավիթ Մաթևոսյանը, առանց Մուշեղ Դանիելյանի հետ կապ հաստատելու Ռիսկերի կառավարման վարչության առաջարկին ի պատասխան հայտնել է, որ վարկառուն նպատակահարմար չի գտել ձեռք բերվող գույքը կալանքի տակ դնել։ Վարկի երկրորդ տրանշի տրամադրման օրը՝ գումարը ստանալուց րոպեներ անց, Դավիթ Մաթևոսյանի և Արսեն Մարգարյանի միջև առկա է հեռախոսային կապ, որը սպասարկվել է Գրիբոյեդով փողոցում առկա ալեհավաքի կողմից, դրա վերաբերյալ Մուշեղ Դանիելյանը հայտնել է, որ բանկից դուրս գալուց հետո Արսեն Մարգարյանը զանգ է ստացել, Արամ Ղուկասյանին հարցրել «Բա Դավիթի փողը», ապա վերջինի կողմից տրամադրված 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամը վերցնելով` մտել է շենքի բակ և ձեռնունայն հետ վերադարձել։ Նշված հանգամանքները համադրության արդյունքում ակնհայտ է դառնում, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանի և Արսեն Մարգարյանի հետ նախնական համաձայնությամբ իրականացրել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ից առանձնապես խոշոր չափերի գույքի հափշտակություն, նախապես պլանավորելով գործողությունների հերթականությունը, դերերի բաշխումը, ինչը վերջինի համար եղել է առավել դյուրին և կանխատեսելի, քանի որ նա աշխատել է նշված բանկում և քաջ ծանոթ է եղել գործընթացին և հնարավոր ռիսկերին։ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողության մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականները բանկի աշխատակից Նարինե Ղալումյանին հանձնել է Դավիթ Մաթևոսյանը, այնինչ վերջինը գրավի պայմանագրերը կադաստրի պետական կոմիտեից վերցնելու լիազորություն կամ իրավասություն չի ունեցել և գործով ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ նոտարական գրասենյակից դուրս գալուց հետո Մուշեղ Դանիելյանը դրանք հանձնել է Արամ Ղուկասյանին, որից հետո դրանք կեղծվել են։ Կեղծված փաստաթղթերն իրենց հերթին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրացվել են Նարինե Ղալումյանին։ Ի դեպ, դատարանի կողմից նշված հանգամանքը համարվել է հիմնավորված։ Առնվազն անհասկանալի է, թե ինչպես է Առաջին ատյանի դատարանը մի դեպքում հաստատված համարել, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի հանցակազմի հատկանիշներ, ինչը վկայում է, որ նա տեղյակ է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին, և մյուս կողմից հիմնավորված չի համարվել, որ վերջինը կատարել է խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի գործողություն։ Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասից արարքը նույն հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելուն, ապա Առաջին ատյանի դատարանն այդ որոշումը որևէ կերպ չի հիմնավորել, արձանագրելով միայն, որ մեղադրանքում չի հստակեցվել թե որ փաստաթուղթն է կեղծվել, ում կողմից, ինչը վկայում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի գործողություններում բացակայում է 2-րդ մասի հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը՝ ուղղակի դիտավորությունը։ Վերը նկարագրված հանգամանքներում ակնհայտ է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կեղծ փաստաթղթերը վերցվել, ապա իրացվել են Նարինե Ղալումյանին և տվյալ պարագայում վերջինը գիտակցել է, դրանց կեղծ լինելու հանգամանքը, շահագրգռվածություն է դրսևորել դրանց իրացման գործընթացում, ինչը կատարելու համար դրսևորել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ակտիվ գործողություն։ Առաջին ատյանի դատարանը նաև դատական ակտում արձանագրել է ամբաստանյալների, մեղադրյալների և վկաների կողմից շահագործած հեռախոսահամարների վերծանումների զննության արձանագրությունները, սակայն բացառությամբ պարզ շարադրանքի, դրանց վերաբերյալ ոչ մի վերլուծություն չի կատարել։ Մեջբերելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առկա ապացույցները չի գնահատել և վերլուծության չի ենթարկել Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած վերը նշված որոշումների լույսի ներքո, այլապես գնահատականի կարժանացվեին իրականում այլ ապացույցներով հաստատված մեղադրյալներին մեղսագրվող արարքները, այլ ոչ թե հիմք կընդունվեին Դավիթ Մաթևոսյանի, Արսեն Մարգարյանի, Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված վերացական, անհիմն և որևէ այլ ապացույցով չհիմնավորված իրարամերժ և չհիմնավորված ցուցմունքները։ Ակնհայտ է, որ նման ցուցմունքներ տալով վերջինները չեն հայտնել իրականությունը, այլ նրանց գործողությունները միտված են եղել քրեական պատժից և պատասխանատվությունից խոաափելուն կամ ավելի մեղմ պատիժ ակնկալելուն։ Անդրադառնալով Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի արարքների քրեաիրավական որակման վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններին` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նման եզրահանգումներն անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից, իրենց հիմքում չունեն որևէ հիմնավորում։ Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն ուշադրություն է դարձրել Վելիխան Մուրադյանի տված ցուցմունքի միայն այն հատվածին, որով վերջինը հայտնել է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը որևէ խախտում չեն կատարել և որևէ կերպ արձանագրված չէ, որ բանկի աշխատակիցը պարտականություն ունի գրավի վկայականը վերցնելու համար փաստաթղթերը ներկայացնել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտե, դա իրավունք է, որից կարող են օգտվել հայեցողական կերպով։ Տվյալ պարագայում դատարանն անտեսել է, որ մեղադրանքի կողմի այն հարցին, թե բանկի աշխատակիցներն իրենց գործառույթներն իրականացնում են իրենց հայեցողությամբ թե` ոչ, որին Վելիխան Մուրադյանը պատասխանել է, որ բանկի աշխատակիցները կատարում են միայն իրենց վերապահված լիազորությունները։ Միաժամանակ վերջինը չի կարողացել հիմք ներկայացնել առ այն, որ Արշակ Խոջոյանն իրավունք է ունեցել բանավոր կարգով ցուցում տալ Գևորգ Մադոյանին, որպեսզի վերջինը չկատարի թիվ NIC293345 և NIC293339 լիազորագրերով իրեն հանձնված գործառույթները։ Ի դեպ, դատաքննության ընթացքում պատշաճ ընթացակարգի համաձայն հետազոտվել են նաև վերը նշված լիազորագրերը, որոնց մասին դատարանի կողմից դատական ակտում հիշատակում չի կատարվել։ Վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի ԵԿԴ/1447/02/12 որոշումը` բողոքաբերը գտել է, որ գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով վերը նշված Վճռաբեկ դատարանի որոշման լույսի ներքո, պարզ է, որ Արշակ Խոջոյանը, Գևորգ Մադոյանին տալով լիազորագրեր, վերջինի համար հստակ սահմանել է` ինչ գործողությունների կատարման համար են դրանք տրված՝ այսինքն պարտականություններ, իսկ վերջինն ընդունելով նշված լիազորագրերը՝ պարտավորվել է դրանք կատարել պատշաճ կերպով։ Հետագայում հեռախոսազանգի միջոցով վերջինին ցուցում տալով փաստաթղթերը հանձնել վարկառուին՝ Արշակ Խոջոյանը տվել է իր իրավասությունների մեջ չմտնող ցուցում, որը և կատարելով՝ Գևորգ Մադոյանը չի կատարել լիազորագրով իր ստանձնած պարտականությունները։ Վերը նշված երկու անձանց գործողությունների արդյունքում նոտարի կողմից տրամադրված փաստաթղթերը չեն մուտքագրվել ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտե, կեղծվել և ներկայացվել են բանկ, ինչի արդյունքում բանկից խաբեությամբ հափշտակվել է առանձնապես խոշոր չափերի գումար, որի հետևանքով բանկի համար առաջացել են ծանր հետևանքներ։ Նշվածը վկայում է այն մասին, որ Գևորգ Մադոյանի և Արշակ Խոջոյանի գործողություններում առկա են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշները։ Առաջին ատյանի դատարանն առանց պատշաճ ուսումնասիրության ենթարկելու դատաքննության ընթացքում հետազոտված բոլոր ապացույցները և անտեսելով վկայակոչված վճռաբեկ դատարանի որոշումը, հանգել է սխալ եզրանահգման։ Ի հակառակ վերը նշված հիմնավորումներին, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հանցակազմի հատկանիշները։ Զարմանալի է, թե սույն բողոքում զետեղված և վերը նկարագրված ապացույցները, որոնց մասին մեղադրանքի կողմը բարձրաձայնել է դատաքննության ժամանակ, ինչ նկատառումներից ելնելով են անտեսվել և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիմք ընդունվել միայն շահագրգիռ կողմի՝ ամբաստանյալների ներկայացված հանգամանքները, դատավճիռը կայացվել միայն վերջինների հայտնած հանգամանքները հիմք ընդունվելով, այն պարագայում, երբ դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներն ամբողջովին վկայում են հակառակի մասին։ Ավելի պարզ, գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցը ոչ միայն հաստատում է մեղադրանքի փաստական կողմը կազմող հանգամանքները, այլև դրանք միմյանց հետ համադրելու արդյունքում վկայում, որ վերջինները կասկածի տակ դնելու հիմքեր չկան։ Հակառակ դեպքում ստացվում է, որ ամբաստանյալ Մուշեղ Դանիելյանի, Գայանե Հարությունյանի, Նարինե Ղալումյանի ցուցմունքները գնահատված կլինի ոչ ամբողջական՝ մի մասով հիմնավոր, մի մասով անհիմն, ինչն անտրամաբանական է և չի բխում ապացույցների գնահատումը սահմանող քրեադատավարական նորմերից։ Առաջին ատյանի դատարանն ապացույցները չի հետազոտել արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ և դրանք չի գնահատել իրենց համակցության մեջ։ Հատկանշական է, որ դատավճռի «իրավական վերլուծություններ» բաժնում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմի հատկանիշներին, սակայն վերջնական արդյունքում վճռել է նրան մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ։ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել նյութական և դատավարական իրավունքի խախտում, ինչը հիմք է հանդիսանում դատական ակտը բեկանելու համար։ Ելնելով վերոգրյանից Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է՝ ամբողջությամբ բեկանել արսեն Մարգարյանի, Դավիթ Մաթևոսյանի, Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0251/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը, Արսեն Մարգարյանին (Գայանե Հարությունյանի կողմից վարկ ստանալու դրվագով) մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը և վերջինի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն: Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանը և վերջինի պաշտպան Արման Թամրազյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն: Մեղադրող Հ. Խալաթյանն ամբողջությամբ պնդեց իր վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն և միաժամանակ առարկեց ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի և ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքների դեմ: Ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանի պաշտպան Ռ. Հակոբյանը և ամբաստանյալ Գ. Մադոյանի պաշտպան Կ. Քալանթարյանն առարկեցին մեղադրող Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ, խնդրեցին մերժել այն: 4. Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցները Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները. «(...) Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ղուկասյանին ճանաչել է 2009 կամ 2010 թվականից, այդ ժամանակ զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ: Բիզնեսի վարկի համար դիմել է «Ֆինկա ունիվերսալ վարկային» կազմակերպությանը, որտեղ էլ ծանոթացել է վարկային մասնագետ Արամ Ղուկասյանի հետ, ինչից հետո սկսել են ընկերություն անել միմյանց հետ: Վարկն ստացել է օրինական ձևով և ժամանակին կատարել է վճարումները: Այդ ընթացքում Արամը դուրս է եկել աշխատանքից: 2012 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին տեղեկացել է, որ Արամ Ղուկասյանը ցանկացել է վարկ վերցնել ինչ-որ մեկի համար, տեղյակ է եղել նաև, որ վարկի հարցով զբաղվել է «Կոնվերս Բանկ»-ում որպես վարկային մասնագետ աշխատող, իր համակուրսեցի Դավիթ Մաթևոսյանը: 2013 թվականի փետրվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և հրավիրել Երևան քաղաքի Ամիրյան փողոցում գտնվող «Բալկոն» սրճարան: Այնտեղ ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ, ում մինչև այդ չի ճանաչել և որևէ առնչություն չի ունեցել: Վարկի անօրինական լինելու մասին չի իմացել, այդ մասին իմացել է քննության ընթացքում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ ամբաստանյալը նշել է, որ այն անհիմն է, ինքը որևէ մեկի գույքը խարդախությամբ չի հափշտակել, գործում որևէ ապացույց չկա այդ մասին: Վարկի հետ կապված Արամի ներկայացմամբ տեղեկացել է, որ տվյալ ֆիրմայի անվամբ եղել է գույք` տներ, որոնք տրված են եղել վարձակալությամբ և որոնք ցանկացել են գրավադնել բանկում: Բայց քանի որ բանկի լիմիտն ավելի մեծ էր, քան տների գնահատված արժեքը, ցանկացել են գնել տներ, որոնք մյուս տների հետ կարող էին գրավադնել բանկում և կրկին հանձնել վարձակալությամբ: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանն իրեն խնդրել է օգնել և վաճառքի տներ փնտրել: Այդ պատրվակով ինտերնետի միջոցով ծանոթացել է բրոքեր Դավիթ Հովհաննիսյանի հետ, ով իրեն ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում և Կենտրոնում գտնվող վաճառքի մի քանի բնակարան: Այդ ժամանակ Դ.Հովհաննիսյանից վերցրել է Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը և փոխանցել Արամ Ղուկասյանին, որը վերջինը նույնությամբ փոխանցել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերության աշխատողին, բնակարանը գնահատելուց հետո արդեն փոփոխված անվամբ վկայականն Արամը ներկայացրել է «Ամիտաս Գրուպ» ընկերությանը և գնահատման ակտը տրվել է փոխված անունով: Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է Սասուն Աղայանին, Սասունը` Հայկ Ղասաբյանին և խնդրել, որ վերջինն իր փոխարեն գնա գնահատում անի: Ժամը 16:24-ից 19:24` գնահատման ժամերին, ինքը գտնվել է Բաղրամյան 76 հասցեում, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի տեղազննության ժամանակ` փետրվարի 01-ին, որևէ զանգ չի կատարել Դիանա Բալայանին, «Օրրան» ընկերությանը կամ այդ ընկերության որևէ աշխատողի, իսկ Դիանա Բալայանի նշած հեռախոսահամարն իրեն չի պատկանում, ինքն այդ հասցեում չի եղել: Ինչ վերաբերվում է Դիանա Բալայանի` էլեկտրոնային հասցեի նկարով իրեն ճանաչելուն, ապա 2012 թվականի հոկտեմբեր ամսին իր ընկերոջը պատկանող հողամասը գնահատելու համար, պատահական մտել է «Օրրան» ընկերության օֆիս և խնդրել օգնել գնահատման հարցում: Դիանա Բալայանն իրենց հետ գնացել է Սովետաշենում գտնվող հողամասի տեղազննություն կատարելու և լուսանկարելու համար: Անտրամաբանական է, որ Դ.Բալայանը երկու ամիս անց Ղափանցյան փողոցում իրեն տեսնելուց չի ճանաչել, սակայն 1.5 տարի հետո էլեկտրոնային փոստի նկարով ճանաչել է: Բացի այդ, մինչև էլեկտրոնային փոստով Դ.Բալայանին նշված փաստաթուղթն ուղարկելը, 5 րոպե առաջ Արամ Ղուկասյանի հեռախոսահամարին հաղորդագրություն է եկել Դիանա Բալայանի հեռախոսահամարից` վերջինի էլեկտրոնային փոստի հասցեն: Այդ ժամանակ, Արամը պատճառաբանելով, որ չունի էլեկտրոնային փոստի հասցե, խնդրել է իր հասցեից ուղարկել փաստաթուղթը, և այդպես էլ արել են: Ինքն այդ ժամանակ նույնիսկ չի տեսել, թե ինչ են ուղարկում Մուշեղ Դանիելյանը նշել է, որ փետրվարի 25-ին` Կոնվերս բանկից առաջին տրանշով գումար ստանալու օրը` ինքը եղել է իր և Արամ Ղուկասյանի հետ: Ըստ գումարը ստանալու անդորրագրի` այն ստացել են ժամը 15:03-ին: Սակայն այդ օրը` ժամը 14:21-ից 16:29-ը եղել է Իսահակյան 18, Սայաթ-Նովա 19, Աբովյան 18, Կողբացի 78 հասցեներում, որի ընթացքում ստացել է 33 զանգ, ինչից երևում է, որ ինքը եղել է կենտրոնի տարածքում և չէր կարող գումար ստանալու ժամանակ լինել Մ.Դանիելյանի և Ա.Ղուկասյանի հետ: Երկրորդ տրանշով գումար ստանալու օրը` փետրվարի 27-ին առավոտյան Արամը զանգահարել է իրեն և ասել, որ գումար պետք է ստանա, խնդրել է գնալ իր հետ: Ինքը, Արամը և Մուշեղն այդ օրը եղել են միասին: Այդ ընթացքում ինքը զանգահարել է Դավիթ Մաթևոսյանին` ճշտելու համար, թե երբ կարող են գումարը ստանալ: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Արամը և Մուշեղը մտել են բանկ` գումարը ստանալու համար, իսկ ինքը սպասել է դրսում` ավտոմեքենայի մեջ: Արամն ու Մուշեղը բանկից դուրս են եկել` տոպրակով գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամն իրենց հետ: Արամը Մուշեղին ասել է, որ նրան գումար չի կարող տալ, քանի որ արդեն բանկի «մաղարիչն» են տվել և սարքավորումներ են գնել: Դրանից հետո նստել են մեքենան և գնացել են, ճանապարհին Արամն ինչ-որ մեկի հետ խոսել է, իրեն 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ գումար է տվել, որն ինքը պետք է փոխանցեր այդտեղ սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, ում ինքը չի ճանաչում, հավանաբար` Արամի պարտքատերն է եղել: Դրանից հետո գնացել են Մուշեղենց բակ Նոր Նորքում, որտեղ ինքը սպասել է մեքենայի մեջ, իսկ Արամը և Մուշեղը միասին բարձրացել են Մուշեղի տուն, իսկ քիչ անց Արամը վերադարձել է գումարով տոպրակը ձեռքին, սակայն, թե որքան գումար է եղել նրա մոտ, ինքը չգիտի: Ամբաստանյալը նշել է, որ ինքը Դավիթ Մաթևոսյանին բանկից ստացված վարկից գումար չի տվել: Ինքն Արամ Ղուկասյանին Դավիթ Մաթևոսյանի հետ չի ծանոթացրել: Ինչ վերաբերվում է Գայանե Հարությունյանի նշած այն հանգամանքին, որ իբր ինքը զանգել և ասել է, որ կադաստր չմտնեն, մարդ դուրս կգա իրենց կդիմավորի, ապա ամբաստանյալը նշել է, որ իր կողմից Գայանե Հարությունյանին զանգահարելու պատճառը եղել է այն, որ Արամ Ղուկասյանը գնալուց առաջ իրեն ասել է, որ Գայանեն գումար պետք է ստանա և 3000 ԱՄՆ դոլար պարտք է իրեն, խնդրել է, որ հետևողական լինի, որպեսզի Գայանեն պարտքը վերադարձնի: - Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ վարկային մասնագետի պարտականություններ են հաճախորդի ներգրավումը, նրա հետ բանավոր զրույցը` հասկանալու համար տվյալ բիզնեսը գոյություն ունի, թե` ոչ, որից հետո գրագրություններով ուղարկում են, որ հաճախորդը դիմել է վարկի համար, ստանում են թույլտվություն, սկսում են վերլուծություն, որի ընթացքում գնում են բիզնեսի վայր, ստանում են բիզնեսը ներկայացնող մարմնից տեղեկությունները, որից հետո թվային տվյալները ներկայացնում են կոմիտեին: Փաստաթղթերը կառավարչի, ռիսկերի կառավարման բաժնի, իրավաբանական բաժնի, ֆինանսական անվտանգության բաժնի, վարկային բաժնի պետի հաստատելուց հետո փաթեթն ուղարկվում է ընդհանուր կոմիտե, որից հետո, կախված վարկի գումարի չափից, հաստատվում է վարկը, կամ ուղարկվում է խորհուրդ, հաստատելուց հետո գործն ուղարկում է գործառնությունների բաժին, որն էլ արդեն կատարում է պայմանագրերի կազմում, նոտարի հաստատում, կադաստրի գրանցում, վարկի տրամադրում: Այդ ժամանակ վարկային մասնագետը չունի կատարելու որևէ գործողություն: Վարկային մասնագետներն ունեն շահագրգռվածություն վարկ տրամադրելու, քանի որ ունեն պարտականություն` ամսական պարտադիր 40 միլիոն դրամի վարկ տրամադրելու, որը չկատարելու դեպքում երեք անգամ ստանու են նկատողություն, որից հետո հեռացվում են աշխատանքից: Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ-ն բանկի հաճախորդն է եղել մինչև իր` բանկում աշխատանքի ընդունվելը: 2013 թվականի հունվար ամսին բանկ է դիմել «Մունա» ընկերության ներկայացուցիչ Արամ Ղուկասյանը, հետաքրքրվել բանկի պայմանների մասին և ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանի անունից ցանկություն հայտել վարկավորվել` 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով ավտոտեխսպասարկման կետ ձեռք բերելու համար: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ Մուշեղ Դանիելյանը գտնվում է ՌԴ-ում և նրա փոխարեն բոլոր հարցերով կզբաղվի հենց նա, քանի որ Մ.Դանիելյանի բարեկամն է, և եթե հնարավոր լինի վարկը հաստատվելուց հետո միայն Մուշեղ Դանիելյանը ներկա լինի, ապա վարկը կվերցնեն իրենց բանկով: Նա որևէ լիազորագիր չի ունեցել, ինչն էական ռիսկ չի պարունակում, քանի որ վարկի հաստատման և տրամադրման դեպքում անձամբ ընկերության տնօրենը` Մուշեղ Դանիելյանը պետք է ներկայանար և ստորագրեր բոլոր պայմանագրերը: Այս ամենն ինքը ներկայացրել է իր ղեկավարին` Դավիթ Իսկանդարյանին: Դրանից հետո սկսվել է գործընթացը: Քանի որ գումարի չափը մեծ է եղել, վերադասից ստացել է ցուցում, որպեսզի վարկառու ընկերության տնօրենը հանդիպի գործադիր տնօրենին ու վարկային վարչության պետի տեղակալին, ինչի մասին տեղեկացրել է Արամ Ղուկասյանին, միաժամանակ նշելով, որ եթե անձամբ Մուշեղ Դանիելյանը չներկայանա, վարկը կմերժվի: Դրանից հետո բանկի գլխամասային գրասենյակ է այցելել Մուշեղ Դանիելյանը, հանդիպել գործադիր տնօրենին և վարկային վարչության պետի տեղակալին, որից հետո գլխամասային գրասենյակից զանգահարել և հայտնել են, որ կարող է ընթացք տալ գործին: Ինքը գնացել է վերլուծության, գնացել և տեսել է Վ.Համբարձումյան 19/3 հասցեում գտնվող «Նոր Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ կայանված տաքսի ավտոմեքենաները, որի կողքին է եղել է նաև շինանյութի վաճառքի կետը: Վարկը ստացել են երկու տրանշով: Առաջին տրանշից առաջ ինքը դիմավորել է Մուշեղ Դանիելյանին և ուղեկցել գործառնությունների բաժին, որից հետո ինքը որևէ գործողություն չի կատարել, Մ.Դանիելյանը ստացել է վարկը և գնացել: Երկրորդ տրանշի ժամանակ ևս եկել են գործառնությունների բաժին, վարկը ստացել և դուրս են եկել, իր հետ չեն խոսել: Վարկը ստանալուց հետո իրականացվում է մոնիտորինգ, որը կատարվել է իր կողմից, և այն բավարարել է իր ղեկավարությանը: Ինչ վերաբերվում է Մուշեղ Դանիելյանի նշած այն հանգամանքին, որ երկրորդ տրանշը ստանալուց հետո 40.000 ԱՄՆ դոլարի չափով գումարն Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանի խնդրանքով բանկից դուրս գալուց և երկու կանգառ գնալուց հետո տվել է ավտոմեքենայում իրենց սպասող ավտոմեքենայի վարորդին, որի մեջ ըստ Մ.Դանիելյանի ենթադրության եղել է ինքը, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ինքը գումարը ստանալու ողջ ընթացքում եղել է բանկի ներսում և հետևել գործընթացին, նույնիսկ Մուշեղ Դանիելյանն է նշել, որ բանկից դուրս գալուց հետո տեսել է Դավիթին բանկում: Բացի այդ, բանկից դուրս գալը գրանցվում է անցաքարտով, բանկից դուրս գալու դեպքում լրացնում են համապատասխան թերթիկ` դուրս գալու նպատակի մասին, որը ներկայացվում էր ղեկավարությանը: Ինքն այդ ժամանակ բանկից դուրս չի եկել և գումար չի ստացել: Ինչ վերաբերվում է փաստաղթերի կեղծիք կատարելուն, ապա իրեն բոլոր փաստաթղթերը ներկայացրել է Արամ Ղուկասյանը, ինքը` որպես վարկային մասնագետ, հնարավորություն և իրավասություն չունի ստուգելու` արդյոք դրանք կեղծ են, թե` ոչ: Ըստ բանկում գործող կարգի` 1.5 միլիոն դրամից ավելի վարկերի դեպքում փաստաթղթերի կեղծիքը ստուգելու համար դրանք պետք է ուղարկվեր ֆինանսական անվտանգության բաժին: Այնտեղից եկել է դրական պատասխան, որի հիման վրա ինքը շարունակել է գործընթացը: Ինքը որևէ խախտում չի կատարել, գործել է սահմանված կարգի համաձայն, որևէ փաստաթուղթ չի կեղծել: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ վարկի տրամադրումից առաջ և հետո ինքն այցելել է բիզնեսի վայր` համոզվելու համար` որևէ փոփոխություն եղել է, թե` ոչ, և փոփոխություն չի արձանագրել: -Աբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կոնվերս Բանկում» աշխատում է 2003 թվականից, աշխատանքը սկսել է մասնագետի պաշտոնից և հասել մինչև բաժնի պետ: Դեպքի ժամանակ` 2013 թվականին զբաղեցրել է «Կոնվերս Բանկ» ընկերության գլխավոր գործառնական վարչության վարկային գործառնությունների բաժնի /ՎԳԲ/ պետի պաշտոնը: Բանկում վարկի տրամադրումը կատարվում է երկու մասով` առաջինը, երբ հայտն ուսումնասիրվում է համապատասխան մասնագետների կողմից, ուղարկվում է հաստատման` կոմիտեների կողմից, և երկրորդ մասը` վերջնական փաստաթղթային և ծրագրային ձևակերպումներն են: Կոնկրետ իր բաժինը զբաղվում է փաստաթղթերի ձևակերպմամբ, իրենք հաճախորդներին չեն տեսնում, և որպեսզի հաճախորդներին ավելի հարմար լինի, բոլոր կողմերի ստորագրման համար նշանակվում է մեկ օր: «Մունա» ՍՊ ընկերության վարկի հետ կապված նշել է, որ փետրվարի 21-ին Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից իրենց բաժնի համապատասխան աշխատակցին են հանձնվել հաստատված փաստաթղթերը, փաստաթղթերն ուսումնասիրվել են, զանգահարել են հաճախորդին` ստորագրման համար հրավիրել բանկ: Հաճախորդի գալուց մեկ օր առաջ կազմված բոլոր փատաթղթերը ներկայացվել են իրեն` ստորագրման համար, որի ընթացքում ինքը նույնպես ստուգել է դրանք: Հաջորդ օրը հաճախորդի կողմից պայմանագրերը ստորագրվելուց հետո պայմանագրի բոլոր կողմերը գնացել են նոտար, որտեղ վավերացվել են տրամադրվող վարկի վերաբերյալ գույքի գրավադրման պայմանագրերը, նույնականացվել են հաճախորդները, կողմերը ստորագրել են, որից հետո, սովորաբար, բանկի աշխատակիցը գույքի գրավադրման փաստաթղթերը գրանցում է կադաստրում, իսկ 3-4 օր հետո ստացվում է պատասխանը: Կոնկրետ տվյալ դեպքւոմ դեպքում հաճախորդի կողմից կադաստրից ստացված պատասխանը բանկ է ներկայացվել հաջորդ օրը: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով երկու կողմին էլ` տվյալ դեպքում և բանկին և հաճախորդին, թույլատրվում է դիմում ներկայացնել կադաստր: Բանկի կանոնադրությամբ կամ այլ իրավական ակտով և օրենքով բանկի աշխատակիցը պարտավոր չէր անձամբ փաստաթղթերը ներկայացնել կադաստր: Մինչև գրավի վկայականը կադաստրից չի ստացվում իրենց բաժին, գումարը չի տրամադրվում հաճախորդին: -Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012-2014 թվականներին աշխատել է աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնում` որպես վարկերի ձևակերպման առաջին խմբի մասնագետ: 2013 թվականի հունվարի կեսերից կամ վերջերից ներքին հրամանով նշանակվել է վարկային գործառնությունների բաժնի «Աջակցող խմբի» մասնագետ: Կոնկրետ «Մունա» ՍՊԸ վարկային վերաբերյալ նշել է, որ 22.02.2013թ. բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանից ստացել է հանձնարարություն բանկի անունով գրավադրել Մուշեղ Դանիելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ, Հյուսիսային պողոտա, 8 շենքի 40-րդ և Հյուսիսային պողոտա 11 շենքի 8-րդ բնակարանները: Այդ նպատակով բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրվել են թվով երեք լիազորագրեր նշված գույքերը նոտարական գրասենյակում վավերացնելու և կադաստրում գրանցելու համար: «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վերաբերող պայմանագիրը և ևս 7-8 այլ պայմանագրեր հաստատված վիճակում հանձնվել են իրեն, որոնք նախ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից վավերացվել է կողմերի ներկայությամբ, այնուհետև, Արշակ Խոջոյանի բանավոր հանձնարարությամբ պայմանագրերը տվել է հաճախորդին` Մուշեղ Դանիելյանին, կադաստր ներկայացնելու և գրավադրված գույքի նկատմամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքը գրանցելու համար: Մուշեղ Դանիելյանի հետ եղել է ևս մեկը, ով ներկայացել է Արամ անունով, ով ըստ իր ենթադրության` կամ Մուշեղ Դանիելյանի փաստաբանն էր կամ ընկերը: Մուշեղ Դանիելյանն իր ներկայությամբ փաստաթղթերը տվել է Արամին: Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ ըստ բանկի գործարար սովորույթների` իր իրավունք է եղել կադաստրում դիմում ներկայացնելը, սակայն ոչ պարտականությունը: -Վկա Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2010 թվականին հիմնել է «Մունա» ՍՊ ընկերությունը, որի տնօրենը և սեփականատերը հանդիսացել է ինքը: Ընկերությունը զբաղվել է շինանյութի մեծածախ առևտրով և երբևէ վարկ չի վերցրել: Ճանաչում է Վարդան Խաչատրյանին, ում հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերութունների մեջ: Վերջինը Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում ունեցել է գործող ավտոտեխսպասարկման կետ և ցանկացել է վաճառել: Խոսակցություններից մեկի ժամանակ Վարդան Խաչատրյանին հայտնել է, որ գործերը լավ չեն, չի կարողանում նույնիսկ վարկ ստանալ և խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել վարկ ստանալու հարցում: Վերջինն էլ իրեն ասել է, որ ճանաչում է Գայանե Հարությունյան անունով կնոջ, ով բանկերում ունի ծանոթներ և հնարավոր է օգնի իրեն: Այդ նպատակով 2012 թվականի աշնանը Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Գայանե Հարությունյանի հետ: Վերջինն իրեն հայտնել է, որ «Մունա» ընկերության անվամբ, սակայն նրա հողատարածքների գրավադրմամբ կարող է վարկ ստանալ և ստացված վարկից իրեն պարտքով տալ 40.000 ԱՄՆ դոլար, ինչի համար Գայանե Հարությունյանին է տվել իր ընկերության փաստաթղթերի պատճենները, սակայն վարկի ստանալը ձգձգվել է և այդ պատճառով էլ մեկնել է ՌԴ, որտեղից զանագահարել է նրան և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ վարկը ստացվելուն պես կվերադառնա ՀՀ: Հեռախոսազանգերից մեկի ժամանակ Գայանե Հարությունյանն իրեն ասել է, որ իր մտերիմներից մեկն զբաղվում է վարկերի հարցով և կարող է օգնել իրեն, որից հետո հեռախոսը փոխանցել է իր մտերի Արամ Ղուկասյանին, ով ասել է, որ սիրիահայ մեծահարուստ մարդ կա, ում հետ միասին են աշխատում: Սիրիահայը ցանկանում է վարկ ստանալ, բայց քանի որ նա չունի որևէ ընկերություն, ուստի իրեն առաջարկել է «Մունա» ընկերության անվամբ վարկ վերցնել և ստացված վարկից իրեն տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ պայմանին չի համաձայնել և ասել է, որ իրեն մոտ 30.000-40.000 ԱՄՆ դոլար է անհրաժեշտ, որպեսզի ՀՀ-ից գնի օբսիդիան քար և տանի ՌԴ` Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հուշանվերներ պատրաստելու և վաճառելու նպատակով: Արամ Ղուկասյանը ցանկություն է հայտնել տեսնել ընկերության փաստաթղթերը, ինչի համար խնդրել է իր հորեղբոր որդուն` Հենրիխ Դանիելյանին փաստաթղթերը փոխանցել Արամ Ղուկասյանին: Վերջինը հեռախոսազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ աշխատել է բանկում, ունի ծանոթներ: Միաժամանակ ավելացրել է, որ նրանք ունեն տներ, որոնք կարող են գրավադրել և վարկ վերցնել: Որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ ամեն ինչ ստացվում է, փաստաթղթերը ցույց է տվել համապատասխան մարդկանց, ովքեր ասել են, որ հնարավոր կլինի վարկը ստանալ: Այդ նպատակով իրեն առաջարկել է 1-2 օրով գալ ՀՀ` համապատասխան փաստաթղթերը ստորագրելու և գումարը ստանալու համար: Արամ Ղուկասյանն իրեն տեղեկացրել է, որ սիրիահային պատկանող թվով 3 բնակարանները ձևականորեն կտակելու են իր անվամբ, որպեսզի կարողանան գրավադնել և իր ընկերության անվամբ վերցնեն մոտ 400.000 ԱՄՆ դոլար վարկ: Արամ Ղուկասյանը հայտնել է նաև, որ վարկն անհրաժեշտ է սիրիահային, ով Սիրիայի Հանրապետությունում ունի հագուստի արտադրամաս ու քանի որ այնտեղ պատերազմական իրավիճակ է, ցանկանում է արտադրամասը տեղափոխել ՀՀ կանացի և մանկական հագուստ արտադրելու համար, իսկ նա պետք է լիներ որպես գլխավոր մենեջեր: 2013 թվականի հունվար ամսին Արամ Ղուկասյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ վարկը ստացվում է, ինչի համար խնդրել է իրեն լիազորագիր ուղարկել, որպեսզի կարողանա գործերը անել և հարկային տեսչությունից վերցնել համապատասխան տեղեկանք բանկ ներկայացնելու համար, ինչին չի համաձայնել և լիազորագիր չի ուղարկել: 2013 թվականի սկզբներին Արամ Ղուկասյանի կանչով վերադարձել է ՀՀ և հանդիպան ժամանակ վերջինն իրեն տեղեկացրել է, որ վարկը ստանալու են «Կոնվերս Բանկից» 450.000 ԱՄՆ դոլարի չափով: Արամ Ղուկասյանը տեղեկացրել է նաև, որ իր անվամբ թվով 3 բնակարաններ են կտակված` երկուսը Հյուսիսային պողոտայում, մեկը` Ա.Խաչատրյան փողոցում, սակայն այդ ժամանակ որևէ փաստաթուղթ իրեն ցույց չի տվել, այլ ասել է, որ դա վերջնական ձևակերպում կստանա նոտարական գրասենյակում: Դրանից որոշ ժամանակ անց Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` փաստաթղթերը ստորագրելու, ինչն էլ կատարել է: Մի քանի օր անց Արամ Ղուկասյանի ուղեկցությամբ գնացել է նոտարական գրասենյակ, որտեղ նոտարի կողմից իրեն պարզաբանվել է գործարքի էությունը, սակայն առանց փաստաթղթերը կարդալու և դրանց բովանդակությանը ծանոթանալու` ստորագրել է դրանք և իրեն տրամադրված փաստաթղթերի օրինակը հանձնել Արամ Ղուկասյանին: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանը հայտնել է, որ պետք է գնան բանկ` վարկը ստանալու: Այդ նպատակով Արամ Ղուկասյանի և վերջինի ընկեր Արսեն Մարգարյանի հետ միասին գնացել են բանկ և ստացել վարկի առաջին տրանշով սահմանված գումարը` 140.000 ԱՄՆ դոլարը: Գումարը ստանալուց և բանկից դուրս գալուց հետո Արամ Ղուկասյանն իրեն ցույց է տվել բանկի մոտ կայանած սև գույնի Մերսեդես կամ ԲՄՎ մակնիշի ավտոմեքենա, ասել, որ դա սիրիահայի վարորդն է և առաջարկել նստել այդ ավտոմեքենան և վարորդին փոխանցել գումարը: Նշված ավտոմեքենայի ղեկին եղել է շուրջ 50-55 տարեկան, ալեխառն մազերով, կլոր դեմքով մի մարդ: Վերջինի պահանջով գումարը դրել է ավտոմեքենայի նստատեղին, որից հետո միացել է քիչ ներքև իրեն սպասող Արամ Ղուկասյանին և Արսեն Մարգարյանին: Նստելով ավտոմեքենան` հարցրել է, թե ով պետք է իրեն տա պարտքով գումարը, ինչին Արամ Ղուկասյանը պատասխանել է, որ վարկի 2-րդ տրանշը ստանալիս կտա գումարը: Դրանից 3 օր անց վերջինը կրկին զանգահարել է իրեն, հայտնել, որ պետք է ստանան մնացյալ գումարը, ինչի համար Արսեն Մարգարյանի հետ միասին եկել են իրենց շենքի բակ: Այդ ընթացքում Արսեն Մարգարյանն անընդհատ կապի մեջ է եղել Դավիթ անունով մի անձի հետ, ումից տեղեկություններ է ստացել վարկը հաշվեհամարին փոխանցվելու վերաբերյալ: Որոշ ժամանակ հետո Արամ Ղուկասյանի կողմից վարած «ՎԱԶ 2121» մակնիշի ավտոմեքենայով գնացել են բանկ, որտեղ Արսեն Մարգարյանը մնացել է ավտոմեքենայի մեջ, իսկ ինքը և Արամ Ղուկասյանը մտել են բանկ: Գումարը ստանալուց և ավտոմեքենան նստելուց հետո Արսեն Մարգարյանն Արամ Ղուկասյանին հարցրել է. «բա Դավիթի փողը», ինչին վերջինը պատասխանել է, որ հիմա կտա: Դավիթ ասելով ենթադրել է, որ հավանաբար Արսենն ի նկատի է ունեցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանը տվյալ օրվա արտարժույթով հաշվել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, դրել փաթեթի մեջ և փոխանցել Արսեն Մարգարյանին: Վերջինը, իջնելով ավտոմեքենայից, գնացել է աջ կողմի շենքի բակ և մոտ 5 րոպեից վերադարձել է առանց փաթեթի: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին` բանկի ներսում` պատուհանից իրենց հետևելիս: Բանկից առաջանալով` հենց առաջիկա խաչմերուկից թեքվել են աջ և կանգ առել: Այնուհետև գնացել են իրենց շենքի բակ, ավտոմեքենայի մեջ Արամ Ղուկասյանը հաշվել է 25.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ և տվել իրեն: Վերջինին հարցրել է, թե ինչու նախապես խոստացված 40.000 ԱՄՆ դոլարը չի տալիս, ինչին պատասխանել է, որ ծախսերը շատացել են, սիրիահային շատ գումար է անհրաժեշտ և խոստացել է, որ 3 օրվա ընթացքում կտա նաև մնացած գումարը, որն էլ տարբեր պատճառաբանություններով չի տվել: Այդ պատճառով էլ 2013 թվականի ապրիլ ամսին մեկնել է ՌԴ, որտեղից վերադարձել է շուրջ մեկ ամիս անց: Այդ ժամանակ Արամ Ղուկասյանի պահանջով հանդիպել է նրա հետ, որի ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ գումարի տերը չի համաձայնվում գումարը վերադարձնել մինչև տարվա վերջ և պահանջել է այն վերադարձնել ամեն ամիս, ինչի համար 2013 թվականի մայիս ամսից մինչև նույն թվականի սեպտեմբեր ամիսը մաս-մաս Արամ Ղուկասյանին է տվել ընդհանուրը 16.500 ԱՄՆ դոլար, որի համար իր և հարազատների անվամբ տարբեր վարկային կազմակերպություններից վերցրել է վարկեր: 2013 թվականի հոկտեմբեր ամսին կրկին մեկնել է ՌԴ, որտեղ էլ գտնվելու ժամանակ տան անդամներից տեղեկացել է, որ բանկից ծանուցումներ են ստացվել վարկը մարելու վերաբերյալ: Պարզաբանումներ ստանալու նպատակով զանգահարել է Արամ Ղուկասյանին, ով պատասխանել է, որ հեռախոսով ոչինչ չի ցանկանում խոսել և ավելացրել է, որ հեռախոսը կանջատի և իրեն այլևս չեն գտնի: -Վկա Նարինե Անդրանիկի Ղալումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատել է «Կոնվերս բանկ»-ում` որպես վարկային գործառնությունների բաժնի առաջին խմբի առաջատար մասնագետ: «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ կապված կատարել է արդեն իսկ հաստատված վարկի փաստաթղթային ձևակերպումները: Փաստաթղթային փաթեթի մեջ մտնում են ընդհանուր վերլուծությունը, գրավի առարկայի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը, ընկերության ադմինիստրատիվ փաթեթը: «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթը ուսումնասիրվել է տվյալ գործով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից, որից հետո կարծիքներ են եղել անվտանգության, ռիսկերի և իրավաբանական բաժինների կողմից, դրանից հետո վարկային գլխավոր կոմիտեն հաստատել է վարկը և հանձնվել է իրենց բաժին: Բաժնի պետը եղել է Արշակ Խոջոյանը: «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ վերջինն իրեն երբևէ որևէ ցուցում չի տվել: «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի կողմից: Վկան նշել է նաև, որ կադաստրից միասնական տեղեկանքը վերցնում է հաճախորդը: Արդեն նոտարական վավերացված պայմանագրի առկայության դեպքում բանկի վարկային գործառնությունների բաժնի օժանդակ խմբի աշխատակիցը գրավադրված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը ներկայացնում է կադաստր: Սակայն այդ փաստաթղթերը կադաստր կարող է ներկայացնել նաև հաճախորդը: Հետագայում տեղեկացել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության փաստաթղթային փաթեթում առկա տվյալները կեղծ են եղել: -Վկա Դավիթ Վարազդատի Հովհաննիսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականի մարտ ամսից եղել է որպես անշարժ գույքի գործակալ: Ի սկզբանե աշխատել է միայն նորակառույց շենքերում գտնվող բնակարանների առուվաճառքով: 2012 թվականից զբաղվել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանի վաճառքով, որը պատկանում էր Վանտային: Նշված բնակարանը տեսնելու նպատակով այնտեղ է տարել շատ գնորդների, որոնց թվում է եղել նաև Արսենը: Վերջինը 2012 թվականի վերջերին կամ 2013 թվականի սկզբներին հայտարարության համաձայն դիմել է իրեն` ասելով, թե բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում ցանկանում է գնել բնակարան մինչև 500.000 ԱՄՆ դոլար արժողության: Այդ կապակցությամբ Արսենին ցույց է տվել Հյուսիսային պողոտայում գտնվող մի շարք բնակարաններ, որոնց թվում է եղել նաև 11-րդ շենքի 8 բնակարանը: Բնակարանները նայելուց հետո Արսենը ցանկություն է հայտնել գնել 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը ու քանի որ այն, ըստ նրա, պետք է գնեին բանկից վարկ վերցնելու միջոցով, ցանկություն է հայտնել գնահատող ընկերության աշխատակցին բերել բնակարան այն նկարելու համար, որպեսզի պարզվի, թե բանկը վարկ կտրամադրի, թե` ոչ: Միաժամանակ ցանկացել է վերցնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, որպեսզի գնահատող ընկերությունը կարողանա տեսնել նաև բնակարանի հատակագիծը: Սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրվել է Արսենին, ինչպես նաև վերջինը լուսանկարել է բնակարանը: Մի քանի օր անց Արսենը հեռախոսով հայտնել է, որ վարկը չի ստացվում, խնդիրներ կան, և բնակարանը չի ցանկանում գնել: Վկան նշել է նաև, որ հնարավոր է այդ նույն ժամանակահատվածում բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տրամադրված լինի նաև այլ հաճախորդների: -Վկա Դիանա Հրանտիկի Բալայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2011 թվականից աշխատում է «Օրրան» գնահատման գործակալությունում` որպես տեղազննող-գանձապահ: Հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, տաքսիով գնացել և կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը: Վկան միաժամանակ նշել է, որ պնդում է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքն այն մասին, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի տեղազննության ժամանակ իրեն դիմավորած անձանց, ապա նրանք եղել են երկու հոգի, սակայն Արսեն Մարգարյանը նրանց հետ չի եղել: -Վկա Արմեն Ստյոպայի Համաբարձումյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ զինվորական դատախազության պետական շահերի պաշտպանության բաժնի դատախազ: 2011 թվականի գարնանը գնել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանը: Ցանկացել է վաճառել բնակարանը, ինչի մասին տեղադրել է հայտարարություններ համացանցում: Դրանից հետո բազմաթիվ անգամ տարբեր անշարժ գույքի գործակալաներ են այցելել բնակարան, եղել են նաև դեպքեր, որ բնակարանը բանկով գնելու նպատակով գնահատում կատարելու համար կատարվել է նաև լուսանկարահանում, իսկ որոշ դեպքերում էլ նրանց է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենները: Հետագայում տեղեկացել է, որ իր բնակարանը «Կոնվերս Բանկ»-ի Կոմիտասի մասնաճյուղում գրավադրվել է այլ անձի կողմից` առանց իր գիտության: Հետագայում, երբ քննիչի մոտ տեսել է իր բնակարանի` որպես գրավադրվող ապրանքի լուսանկարները, հասկացել է, որ այդ լուսանկարներն արվել են այլ անձի կողմից: Վկան միաժամանակ նշել է, որ բնակարանի առքուվաճառքի գործարք չի եղել, բնակարանը վաճառելու կամ այլ կերպ տնօրինելու լիազորագիր որևէ մեկի չի տվել: -Վկա Ռաշիդ Վանիչկայի Ղուշչյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Արցախտրանս» ՍՊ ընկերության տնօրենն է: Ընկերությունը թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով «Օնլայն» անվամբ մատուցում է տաքսի ծառայություններ, ինչի կապակցությամբ ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունից ստացել է լիցենզիա և ներդիրներ: Նկատի ունենալով, որ տաքսի ծառայությունն անհրաժեշտ եկամտաբերություն չի ապահովել, ուստի 2012 թվականի աշնանը որոշել են վաճառել տաքսի ծառայությունը: Այդ կապացությամբ տաքսի ծառայության կազմակերպչական հարցերով զբաղվող Արայիկ Սարուխանյանից տեղեկացել է, որ կա մարդ, ով ցանկանում է վարկ ստանալու միջոցով գնել տաքսի ծառայությունը, սակայն այդ գործարքը չի ստացվել, քանի որ բանկը մերժել է վարկը: -Վկա Արթուր Մեխակի Նազլուխանյանն ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականին հիմնադրել է «Դռակո» ՍՊ ընկերությունը: Ընկերության հիմնադրման նպատակն է եղել բանկից վարկ վերցնելու միջոցով գնել տաքսի ծառայություն և կատարել ուղևորափոխադրումներ: Այդ նպատակով հետաքրքրվել է, թե ինչ տաքսի ծառայություններ են վաճառվում և իմացել է, որ Երևան քաղաքի Չարբախ թաղամասում վաճառվում է «Օնլայն» տաքսի ծառայությունը, ինչի համար հանդիպել է նշված տաքսի ծառայության գործունեությունը կազմակերպող Արայիկին: Վերջինի հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել 260.000 ԱՄՆ դոլարով գնել տաքսի ծառայությունը` 2011 թվականի արտադրության թվով 19 «BYD» մակնիշի ավտոմեքենաներով, որից 58.880.000 ՀՀ դրամը պետք է վճարեր վարկի միջոցներով: Վարկը ձևակերպելու համար դիմել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն և լրացրել 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտ` որպես վարկի ապահովման միջոց նշելով իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Երկաթուղայինների 6-րդ փողոցի 17/1 տունը: Տվյալ գործով վարկային մասնագետ է հանդիսացել Դավիթ անունով մի տղա, ով պահանջել է բանկ ներկայացնել գնման ենթակա տաքսի ավտոմեքենաների հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը, տաքսի ծառայության լիցենզիայի ներդիրները: Նշված բոլոր փաստաթղթերը վերցրել է Արայիկից և հանձնել Դավիթին, որից որոշ ժամանակ անց իրեն է զանգահարել Դավիթը և հայտնել, որ վարկը մերժվել է: -Վկա Վահե Գառնիկի Դալյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետ: Աշխատանքի բերումով ճանաչում է նույն բանկի աշխատակիցներ` վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանին, վարկային գործառնությունների բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանին և վերջինի աշխատակից Գևորգ Մադոյանին: Բանկում սահմանված է եղել հետևյալ վարկային գործընթացը. կամ վարկային մասնագետն իր նախաձեռնությամբ հաճախորդ է ներգրավում բանկ, կամ հաճախորդն ինքնուրույն դիմում է բանկ` վարկ ստանալու համար: Դրանից հետո վարկային մասնագետն իրականացնում է իր գործառույթները` կատարում է վերլուծություն, որի ընթացքում հաճախում է բիզնեսի վայր, պատրատում է փաթեթը, որը ներկայացնում է իր անմիջական ղեկավարին, տվյալ դեպքում` ռեգիոնալ ղեկավարին: Եթե ռեգիոնալ ղեկավարը գտնում է, որ բիզնեսը հնարավոր է ֆինանսավորել, գործն ուղարկում է հաստատման գործընթացի մեջ ներգրավված ստորաբաժանումներին /ռիսկեր, անվտանգություն, իրավաբանական վարչություն/, կարծիքները ստանալուց հետո գործը ներկայացնում է գլխավոր վարկային կոմիտեի քննարկմանը: Վարկային կոմիտեն հաստատում կամ մերժում է վարկային գործը: Հաստատման դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը հավաքելուց հետո գործն ուղարկվում է վարկային գործառնություննների բաժին` տրամադրման գործընթաց իրականացնելու նպատակով: Վարկային գործառնություննների բաժինը պատրաստում է պայմանագրեր` նոտարում կնքելու, ստորագրելու և պայմանագիրը ստորագրելուց հետո գրավադրված գույքը կադաստր գրանցման ներկայացնելու համար: Երբ կադաստրից գրանցման վկայականները գալիս են բանկ` ՎԳ բաժինն իրականացնում է վարկի տրամադրումը: Տվյալ` «Մունա» ՍՊ ընկերության դեպքում փաստաթղթերը կադաստր է տարել ոչ թե բանկի աշխատակիցը, այլ հաճախորդը: «Մունա» ՍՊ ընկերության վարկը սպասարկել է վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը, վարկի գումարը կազմել է շուրջ 350.000 ԱՄՆ դոլար: Գրավի պայմանագրի տրամադրման հետ կապված փաստաթղթերում որևէ կասկածելի բան չեն նկատել, բացի այդ վստահել են Դավիթ Մաթևոսյանին` որպես լավ համբավ ունեցող աշխատակցի: Հետագայում, երբ վճարումները չեն կատարվել, և բանկի աշխատակիցներն այցելել են տվյալ բնակարան` սեփականատիրոջը բռնագանձման ծանուցագիր ներկայացնելու համար, պարզվել է, որ բնակարանի սեփականատերերն ընդհանրապես որևէ կապ չունեն գործարքի հետ: Դրանից հետո արդեն պարզվել է, որ փաստաթղթերը եղել են կեղծված: Այդ ամենը պարզելուց հետո հետաքրքրվել են Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կատարված մյուս բոլոր գործարքներով, որոնք զննելուց հետո հայտնաբերել են, որ նույն ավտոմեքենաների սեփականության վկայականներով, նույն տեխ.անձնագրերով նախկինում` մոտ 4-5 ամիս առաջ, այլ` «Դռակո» ընկերության անվան տակ կրկին վարկային գործ է եղել, որը բաժնի պետն արժանահավատ չէր համարել և վարկը չէր հաստատվել: Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել: -Վկա Դավիթ Սամվելի Իսկանդարյանը դատաքննության փուլում պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2012 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2014 թվականի մայիս ամիսն աշխատել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես առևտրային ֆինանսավորման վարչության պետի տեղակալ: Ըստ կարգի և գործող սովորույթների` վարկի տրամադրման հայտը կոմիտեի նիստում քննարկելուց առաջ բանկի տնօրենի հանձնարարությամբ տեղի է ունենում հաճախորդի հետ հանդիպում, ինչի համար իր հիշելով վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ «Մունա» ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյանը բանկում է, ինչի համար նախասրահից դիմավորել է որպես Մուշեղ Դանիելյան ներկայացած անձին և վերջինին ուղեկցել բանկի գործադիր տնօրենի` Տիգրան Դավթյանի մոտ, որտեղ իր ներկայությամբ տեղի է ունեցել զրույց` կապված վարկի նպատակային օգտագործման, բիզնեսի, գրավադրվող գույքերի հետ: -Վկա Էդուարդ Վաչիկի Իգիթյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ մոտ 6 տարի է` աշխատում է «Ավետիսյան և որդիներ» ընկերությունում` որպես տաքսի ծառայության մեխանիկ և տնօրեն: Ընկերությունն իր գործունեությունը ծավալում է Վ.Համբարձումյան փողոցում գտնվող «Զովք» սուպերմարկետի անմիջապես հարևանությամբ, որը գործում է 2008 թվականից մինչև օրս: Ինքը երբևիցե ինչպես նշված վայրում, այնպես էլ հարակից տարածքներում չի նկատել «Մունա» տաքսի ծառայության ավտոմեքենաներ: Այլ գրառումներով տաքսի ծառայությունների ավտոմեքենաներ նույնպես չի տեսել: -Վկա Սասուն Լյուդվիգի Աղայանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2010 թվականից աշխատում է «Ամինտաս Գրուպ» ՍՊԸ-ում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: Երբ ինքը գնում է գույքի գնահատում կատարելու, գույքը տեսնելու ընթացքում լրացնում է տեղազննության թերթիկ: Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը կատարվել է իրենց ընկերության կողմից: Եղել են դեպքեր, որ ծանրաբեռնվածության պատճառով կոնկրետ գնահատման վայր գնացել է ուրիշ գնահատող կամ ընկերության տնօրենը: Վկան նշել է, որ կոնկրետ դեպքը չի հիշում, հստակ կարող է ասել, որ գնահատումը կատարվել է իր կողմից, իսկ տեղազննությունը` Հայկ Ղասաբյանի կողմից, ով պարտադիր անձանբ լուսանկարել է բնակարանները: Գնահատպան համար պատվիրատուից պահանջվում է ներկայացնել գույքի վկայականի և անձնագրի պատճենները: Կոնկրետ դեպքում անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացրել է Մուշեղ Դանիելյանի լիազորված անձը, ով ներկայացրել է նաև բնակարանների ինչպես հին, այնպես էլ` նոր վկայականների պատճենները: Տեղազննության թերթիկի վրա նշված հեռախոսահամարը Մ.Դանիելյանի վստահված անձի հեռախոսահամարն է: -Վկա Վելիխան Աղվանի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում` որպես գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ: Ճանաչում է Գևորգ Մադոյանին և Արշակ Խոջոյանին` որպես աշխատակիցների: Դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ վկան նշել է, որ այն տեղի է ունեցել 2013 թվականին, հայտնաբերվել է 2014 թվականի սկզբներին, երբ հաճախորդի կողմից վճարումներ չեն կատարվել, վարկը համարվել է ժամկետնանց և այդ հարցով զբաղվել է ժամկետնանց ակտիվների հետբերման բաժինը և անվտանգության վարչությունը: Կատարվել են համապատասխան հարցումներ և ստուգումներ, պարզվել է, որ բանկ գրավադրված գույքերն իրականում գոյություն չունեն և վարկառուին չեն պատկանում: 2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործել է կարգ, որով արգելված չի եղել, որպեսզի Ա.Խոջոյանը Գ.Մադոյանին ցուցում տար, որ վերջինը պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը տրամադրեր վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` այն կադաստր ներկայացնելու համար: Դա խախտում չի համարվել: Բացի այդ, քանի որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գևորգ Մադոյանի վրա, ապա նա ինքն էլ իր նախաձեռնությամբ կարող էր փաթեթը տալ վարկառուին` կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով գործող որևէ նորմատիվ ակտի, կանոնադրության կետ չի խախտվել: Ա.Խոջոյանը նաև նման հանձնարարություն չտալու պարտականություն չի ունեցել: Ինչ վերաբերվում է Ա.Խոջոյանի կողմից Գ.Մադոյանին լիազորագիր տալուն, ապա դա մտել է նրա իրավասության մեջ: Այսինքն` Գ.Մադոյանը փաթեթը կարող էր անձամբ տանել կադաստր, կարող էր և այն ուղարկել հաճախորդի միջոցով: Մինչև այս դեպքը դա չի կարգավորվել բանկի կանոնադրությամբ և պրակտիկայում ընդունված է եղել հաճախորդի միջոցով ուղարկելը, որը հիմնականում պայմանավորված է եղել բանկի աշխատակցի ծանրաբեռնվածությամբ: Ի վերջո, վկան նշել է, որ ո'չ Արշակ Խոջոյանի, ո'չ Գևորգ Մադոյանի գործողությունները չեն հակասել բանկի շահերին, նրանց գործողությունները բխել են իրենց լիազորություններից և եղել են բանկի կանոնադրությամբ կարգավորվող իրենց իրավասության շրջանակներում: Միաժամանակ վկան հավելել է, որ կադաստրից միասնական տեղեկանք ստանալու համար հաճախորդն ինքն է դիմում և ստանում այն, և օրենքով դա արգելված չէ: -Վկա Վանտա Արթինի Քելլեյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականին գնել են Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է ամուսնուն` Ավատիս Պոյաջյանին և նրա եղբորը` Գևորգ Պոյաջյանին, ով գտնվում է Փարիզ քաղաքում: Քանի որ ամուսինը և եղբայրը որոշել են մշտական բնակություն հաստատել Երևան քաղաքում, ուստի ցանկացել են վաճառել վերը նշված բնակարանը` առանձին երկու բնակարաններ գնելու համար: Այդ նպատակով բազմաթիվ հաճախորդներ և անշարժ գույքի գործակալներ են զանգահարել, այցելել իրենց բնակարան, որոնց թվում է եղել նաև գործակալ Դավիթը: Հիշում է նաև, որ միայն վերջինին է տվել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը, քանի որ նման ցանկություն է հայտնել հաճախորդը: Դավիթի հետ միասին մեկ անգամ իրենց բնակարան են այցելել նաև գնահատող ընկերության աշխատակիցը և կատարել լուսանկարահանում: Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է Դավիթին, ումից տեղեկացել է, որ վաճառքը չի ստացվում, քանի որ գույքը ցածր են գնահատել: Վկան վստահ նշել է, որ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենը տվել է միայն Դավիթ անունով գործակալին, նրան որևէ մեկի հետ չի շփոթում: -Վկա Հայկ Հրաչի Ղասաբյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2012 թվականի կեսերից աշխատում է «Ամիտաս» ՍՊ ընկերությունում` որպես անշարժ գույքի գնահատող: 15.01.2013թ. կատարել է Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ և 8-րդ շենքի 40-րդ բնակարանների տեղազննությունը և լուսանկարահանումը, իսկ 11.02.2013թ. գնահատման հաշվետվությունները տրվել են Սասուն Աղայանի կողմից: Ըստ հաշվետվությունների` պատվիրատուն եղել է Մուշեղ Դանիելյանը, իսկ տեղազննության թերթիկի վրա առկա հեռախոսահամարը կամ նրանն է, կամ նրա լիազորված անձինը: -Վկա Վարդան Սերյոժայի Խաչատրյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2008 թվականից Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում կառուցել է երկհարկանի ավտոտեխսպասարկման կետ և այն գրանցված է եղել իր անվամբ: 2012 թվականից որոշել է վաճառել այն, ինչի համար տարբեր ինտերնետային կայքերում տեղադրել է հայտարարություններ և նշել իր հեռախոսահամարները: Այդ ընթացքում, ի թիվս մի շարք այլ գնորդների, իրեն է զանգահարել նաև Գայանե Հարությունյան անուն-ազգանվամբ մի կին: Վերջինը հայտնել է, որ ցանկանում է գնել ավտոտեխսպասարկման կետը, սակայն գործարքը պետք է կատարի բանկի միջոցով` ասելով, որ ունի լավ ծանոթ, ով կարող է օգնել ստանալ վարկ: Որպես վաճառքի նախնական գին` պայմանավորվել են 550.000 ԱՄՆ դոլար: Հանդիպումների ընթացքում վերջինն իրեն հայտնել է, որ ունի կոշիկի արտադրամաս, ցանկանում է ավտոտեխսպասարկման կետի 2-րդ հարկում ծավալել կոշիկի արտադրություն, իսկ 1-ին հարկը մնա որպես ավտոտեխսպասարկման կայան: Այնուհետև, Գայանե Հարությունյանի խնդրանքով նրան է տվել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը, որպեսզի վերջինը կարողանա գնահատել տալ այն: Դրանից հետո ավտոտեխսպասարկման կետ են այցելել գնահատող ընկերության աշխատակիցը, Գայանե Հարությունյանը և վերջինի ծանոթ Արսենը: Այդ գործընթացը տևել է շուրջ մեկ ամիս, որից հետո Գայանե Հարությունյանն իրեն հայտնել է, որ չի կարողացել վարկ ստանալ, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին 400.000 ԱՄՆ դոլարով ավտոտեխսպասարկման կետը վաճառել է Գայանե Մոսոյան տվյալներով այլ անձի: Վկան նշել է նաև, որ Մուշեղ Դանիելյանն իր ընկերոջ ազգականն է, ում հետ հանդիպել է տարբեր միջոցառումների ժամանակ, բացի այդ ընկերոջ հետ հաճախակի է այցելել իրեն և նրա հետ գտնվել է մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Տեղյակ է եղել Մ.Դանիելյանը զբաղվել է շինանյութի առևտրով, սակայն ունեցել է ֆինանսական խնդիրներ և ցանկացել է վարկ ստանալ` Սոչի մեկնելու նպատակով, սակայն բանկերից չի կարողացել վարկ վերցնել, քանի որ չուներ գրավադրվող գույք: Դա համապատասխանել է այն ժամանակահատվածին, երբ Գայանե Հարությունյանը ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով հաճախակի այցելել է իրեն և, քանի որ ինքը տեղյակ է եղել, որ վերջինս ունի ծանոթ, ով կարողանում է վարկեր դասավորել, ուստի նրան խնդրել է հնարավորության դեպքում օգնել նաև Մուշեղ Դանիելյանին` վարկ ստանալու հարցում: Այդ նպատակով վերջիննս ծանոթացրել է Գայանե Հարությունյանի հետ, նրանք հանդիպել են իրար, սակայն չգիտի, թե վերջիններն ինչ պայմանավորվածություն են ձեռք բերել և այն ինչ ընթացք է ստացել: -Վկա Գայանե Սերյոժայի Հարությունյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը գնելու նպատակով 2012-2013 թվականների ընթացքում անընդհատ գնացել է այնտեղ, մտերմացել ավտոտեխսպասարկման կետի սեփականատեր Վարդան Խաչատրյանի հետ, միասին քննարկել են նույնիսկ համատեղ բիզնես-գործունեությամբ զբաղվելու մասին հարցեր: Այդ ընթացքում Վարդան Խաչատրյանը, տեղյակ լինելով, որ ինքն ունի ծանոթ, ով պետք է իր համար վարկ ձևակերպեր, խնդրել է, որպեսզի նրա մտերիմներից մեկին` Մուշեղ Դանիելյանին նույնպես օգնի վարկ ստանալ: Այդ կապակցությամբ Վարդան Խաչատրյանի միջոցով ծանոթացել է Մուշեղ Դանիելյանի հետ և խոստացել հնարավորության դեպքում օգնել նրան: Դրանից հետո վերջինին խնդրել է իրեն հանձնել ընկերության փաստաթղթերը, որպեսզի դրանք ցույց տա իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանին, ով պետք է իրեն օգներ վարկ ստանալ: Այդ նպատակով Մուշեղ Դանիելյանի հետ հանդիպել է Նոր Նորքում, որտեղ վերցրել է «Մունա» ընկերության փաստաթղթերը և դրանք ցույց տվել Արամ Ղուկասյանին` առաջարկելով նշված ընկերության անվամբ, սակայն իր կոշիկի արտադրամասի և Արմավիրի մարզում գտնվող հողատարածքների գրավադրամամբ վարկ ստանալ: Վերջինը հայտնել է, որ կլինի, սակայն թե ինչ չափով և երբ, չի ասել` առաջարկելով սպասել: Այդ ընթացքը տևել է շուրջ 1-2 ամիս, որից հետո Մուշեղ Դանիելյանը մեկնել է ՌԴ` խոստանալով վարկը ստացվելուն պես վերադառնալ: Գնալով ՌԴ` Մուշեղ Դանիելյանը զանգահարել է իրեն, հայտնել ռուսական հեռախոսահամարը, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կապ հաստատի նրա հետ: Այնուհետև Արամ Ղուկասյանն իրեն ասել է, որ իր հողատարածքների և արտադրամասի գրավադրմամբ հնարավոր չի լինի վարկ ստանալ, դրանք ընդամենը կարող են հանդիսանալ լրացուցիչ գրավի առարկա և այդ կերպ հնարավոր չէ վարկ վերցնել: Հենց նույն պահին այդ մասին հեռախոսազանգով տեղյակ է պահել Մուշեղ Դանիելյանին, որի ժամանակ Արամ Ղուկասյանն իրենից խնդրել է հեռախոսը և Մուշեղ Դանիելյանին հայտնել, որ տեղյակ է վարկ ստանալու նրա մտադրության մասին ու խոսելով առանձնացել է: Վերադառնալով` խնդրել է իրեն տալ Մուշեղ Դանիելյանի հեռախոսահամարը: Դրանից որոշ ժամանակ անց Մուշեղ Դանիելյանը վերադարձել է ՀՀ, սակայն թե ինչ նպատակով` տեղյակ չէ: Վկան հայտնել է նաև, որ 2013թ. մայիս ամսին իր ծանոթ Արամ Ղուկասյանը, ով նախկինում աշխատել է «Ֆինկա» վարկային կազմակերպությունում և ունի մեծ շրջապատ բանկային բնագավառում, դիմել է վերջինին` վարկ ստանալու հարցում իրեն օգնելու խնդրանքով, ով չի մերժել խնդրանքը: Արամ Ղուկասյանն իրեն հայտնել է, որ դիմի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` սպառողական վարկ ստանալու նպատակով և ներկայացնի պահանջվող բոլոր փաստաթղթերը, իսկ գրավի հետ կապված հարցերը կլուծի նա: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո, երբ բանկի աշխատակիցը պահանջել է գրավի համար սեփականության վկայական և միասնական տեղեկանք, կրկին դիմել է Արամ Ղուկասյանին, ով մի քանի օր անց նրան է փոխանցել իր անվամբ լրացված Երևան քաղաքի Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը, որոնք ներկայացրել է հիշյալ բանկ: Երբ վարկը 90.000 ԱՄՆ դոլարի չափով հաստատվել է, Արամ Ղուկասյանը գտնվել է Ուկրանիայի Հանրապետությունում և իր հեռախոսազանգին վերջինը պատասխանել է, որ նոտարում պայմանագիրը կնքելուց հետո ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի գրանցման կադաստրի պետական կոմիտեում այդ գույքի գրավադրման հարցերում նրան կօգնի ընկերը` Արսեն Մարգարյանը, ով կադաստրի կոմիտեում կկազմակերպի գրավադրման գործընթացը, իսկ աջակցության համար վարկի գումարը ստանալուց հետո պետք է վարկի գումարի կեսի չափով` 46.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրի Արամ Ղուկասյանին: Միաժամանակ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն են հանձնվել Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականը, որտեղ որպես սեփականատեր նշված են եղել իր տվյալները, և միասնական տեղեկանքը: 2013 թվականի հուլիսի 19-ին «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար Էլմիրա Դանիելյանի կողմից պայմանագրերը վավերացնելուց հետո բանկի աջակցող խմբի աշխատակից Տիգրան Վարժապետյանի հետ գնացել է անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի «Էրեբունու» սպասարկման գրասենյակ, որտեղ հասնելուն պես զանգահարել է Արսեն Մարգարյանին, ով հայտնել է, որ չմտնեն գրասենյակ, սպասեն մինչև իր կողմից ուղարկված անձը դուրս կգա և նրան կհանձնի փաստաթղթերը: Վերջինի ասածի համաձայն` փորձել է Տիգրան Վարժապետյանից վերցնել փաստաթղթերը և տալ կադաստրի սպասարկման գրասենյակից դուրս եկած անձնավորությունը, սակայն Տիգրան Վարժապետյանը չի համաձայնվել և հայտնել է, որ ինքն անձամբ կհանձնի փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակի քարտուղարություն: Այդ ժամանակ իրեն է զանգահարել նոտար Էլմիրա Դանիելյանը և հայտնել, որ նրան ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչի համար ներկայացել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ և գրավոր դիմում գրել վարկից հրաժարվելու վերաբերյալ: -Վկա Վահան Խաչիկի Ստեփանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականից աշխատում է «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ գտնվող` Վ.Համբարձումյան 19/1 հասցեում գործող շինանյութի խանութում` որպես վաճառող: Խանութն իր գործունեությունը մշտապես ծավալել է «Սարգսյան իմպորտ» ՍՊ ընկերության շրջանակներում, իսկ «Մունա» ՍՊ ընկերության հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել: Վկան նշել է նաև, որ «Նոր Զովք» սուպարմարկետի հարևանությամբ երբևիցե չի տեսել կայանված «Մունա» անվամբ տաքսի ավոտմեքենաներ: -Վկա Էլմիրա Գևորգի Դանիելյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ «Կենտրոն» նոտարական տարածքի նոտար է: 22.02.2013թ. ժամը 13:30-ից 14:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, իր կողմից են վավերացվել «Մունա» ընկերությանը տրամադրված վարկի վերաբերյալ գրավադրվող գույքերի պայմանագրերը, որպես բանկի լիազոր ներկայացուցիչ հանդես է եկել Արշակ Խոջոյանը, սակայն պայմանանգրերը նոտարական գրասենյակ է տարել և բանկի օրինակները ստացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Գևորգ Մադոյանը: Գործարքի կատարման ժամանակ ներկա են եղել պայմանագրի երկու կողմերն անձամբ` Մուշեղ Դանիելյանը և Գևորգ Մադոյանը: Վկան նշել է նաև, որ նշված օրն իր կողմից վավերացվել են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից բերված թվով յոթ պայմանագրեր, որոնցից երկուսը եղել են Մուշեղ Դանիելյանինը և վերաբերել են «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրվող վարկին: -Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից Արսեն Մարգարյանին և հայտարարել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է իրեն` բարեկամի համար Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով և հենց նրան է ցույց տվել մի քանի բնակարաններ, որոնցից մեկում կամ երկուսում գնահատող ընկերության աշխատակիցը կատարել է լուսանկարահանում և նրան է հանձնել բնակարանի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը: -Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով: -Դատափաստաթղթաբանական փորձագետի թիվ 13-4170 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված «Միասնական տեղեկանք թիվ 15072013-01-0016» վերնագրով փաստաթղթում և «ՀՀ վկայական անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման» վերնագրով փաստաթղթերի դարձերեսին առկա «ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմ, Էրեբունի սպասարկման գրասենյակ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն կատարվել փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված կլոր կնիքի դրոշմների համար կատարման միջոց հանդիսացող կլոր կնիքով: -14.10.2014թ. էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրության համաձայն` զննության է ենթարկվել «Օրրան» ՍՊ ընկերության /անշարժ գույքի գնահատման գործակալություն/ էլեկտրոնային` «MarineSaribekyanorran@mail.ru» փոստը և պարզվել է, որ Արսեն Մարգարյանը, որպես լիազորված անձ, 24.01.2013թ. նշված էլեկտրոնային փոստին է ուղարկել ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի սեփականության վկայականի պատճենը, որի ծածկագրերը երկու կողմերում տարբեր են եղել, ինչի մասին ընկերության աշխատակցի կողմից հայտնվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը: Էլեկտրոնային նամակի աջ կողմում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի լուսանակարը և ըստ զննության մասնակից, «Օրրան» ՍՊԸ աշխատակից Դիանա Բալայանի հայտարարության` հենց լուսանկարում պատկերված անձն է իրեն ուղեկցել Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեի գույքի գնահատման ժամանակ: -31.08.2014թ. բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրության համաձայն` Գայանե Հարությունյանի բջջային հեռախոսի մուտքային հաղորդագրությունների պահունակում առկա է եղել Արսեն Մարգարյանի կողմից 05.03.2014թ. ուղարկված թվով երկու հաղորդագրություն` հետևյալ բովանդակություններով. «Asa vor tenc chi», «Asa arsen@ texyak chi exel, Aramna sax pryamo indz asel»: -10.03.2015թ. տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ, «Մունա» անվամբ «BYD» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն: -10.04.2015թ. լուսանկարով անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության համաձայն` վկա Դավիթ Իսկանդարյանը ճանաչել է Արամ Ռոբերտի Ղուկասյանին և հայտարարել, որ հենց նա է ներկայացել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերություն` որպես «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Դանիելյան և հանդիպում ունեցել իր և բանկի գործադիր տնօրենի հետ: -Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննում կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի և Արամ Ղուկասյանի կողմից օգտագործված բջջային հեռախոսահամարների միջև 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ն առկա են բազմաթիվ ելքային և մուտքային հեռախոսազանգեր: Բացի այդ, զննմամբ պարզվել է, որ Արշակ Խոջոյանը 22.02.2013թ. ժամը 13:04-ին իր /055/ 77-27-01 հեռախոսահամարից ելքային հեռախոսազանգ է կատարել Գևորգ Մադոյանի կողմից օգտագործված /055/ 00-74-29 հեռախոսահամարին: -Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրության համաձայն` Արսեն Մարգարյանի և Գայանե Հարությունյանի կողմից օգտագործված հեռախոսահամարների միջև առկա են բազմաթիվ հեռախոսազանգեր, այդ թվում` 2013 թվականի հուլիսի 19-ին: -Հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների, ինչպես նաև հեռախոսահամարները սպասարկած ալեհավաք կայանների զննություն կատարելու մասին արձանագրությա համաձայն` Դավիթ Մաթևոսյանի /091/ 47-76-55 հեռախոսահամարից 27.02.2013թ. ժամը 16:28-ին, ելքային հեռախոսազանգ է կատարվել Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարին, որի ընթացքում Դավիթ Մաթևսյանի /091/ 47-76-55 և Արսեն Մարգարյանի /091/ 25-55-24 հեռախոսահամարները սպասարկվել են ք.Երևան, Գրիբոյեդով փ. 15 ալեհավաք կայանի կողմից: Ըստ քրեական գործով ձեռք բերված տվյալների` վարկի 2-րդ տրանշով սահմանված գումարը` 310.000 ԱՄՆ դոլարը, տրամադրվել է 27.02.2013 թվականին` ժամը 16:26-ին, որից հետո Արսեն Մարգարյանը, Արամ Ղուկասյանը, Մուշեղ Դանիելյանը Երևան քաղաքի Կոմիտաս 49 հասցեում գործող ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության մասնաճյուղից ավտոմեքենայով ընթացել են դեպի Կոմիտաս-Գրիբոյեդով փողոցների խաչմերուկ, թեքվել դեպի Գրիբոյեդով փողոց և մի փոքր առաջ գնալով` կանգ առել, որտեղ Արսեն Մարգարյանը ստացված վարկի գումարից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ է փոխանցել Դավիթ Մաթևոսյանին: Դատական քննության փուլում հետազոտվել և որպես այլ փաստաթուղթ ապացույցներ են ճանաչվել նաև ներքոհիշյալ փաստաթղթերը. -«Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության կողմից ստացված գրության համաձայն` «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ում առկա ծրագրային լուծումների սահմաններում վարկային հայտերի վերլուծության փուլում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները բացելու, ուսումնասիրելու, պատճենահանելու և կարծիք տալու իրավասությամբ, բացի ԱՖՎ պետից, Ռիսկերի կառավարման, իրավաբանական, ֆինանսական անվտանգության վարչություններից և գլխավոր վարկային կոմիտեի աշխատակիցներից, այլ ստորաբաժանումներ օժտված չեն, իսկ նշված փաստաթղթերի փոփոխության կամ համակարգից հեռացման իրավասությամբ օժտված են միայն տվյալ վարկային ստորաբաժանման վարկային մասնագետները, ինչպես նաև համակարգի ադմինիստրատորը: «ԱրմենՏել» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 49, Կոմիտասի 53 և Գրիբոյեդովի 15 հասցեներում տեղակայված ալեհավաք կայաններից յուրաքանչյուրի սպասարկման շառավիղը կարող է հասնել 1.5 կիլոմետրի: Սպասարկման շառավղի չափը մեծապես կախված է բաժանորդի գտնվելու վայրից, օգտագործվող ռադիոկապի տեխնոլոգիայի տեսակից, ինչպես նաև շրջակայքում գտնվող շենքերի և շինությունների /արգելապատնեշների/ չափերից: Տվյալ դեպքում, Կոմիտասի 49 հասցեում գտնվող բաժանորդը կարող է սպասարկվել վերոնշյալ բոլոր կայանների միջոցով: -Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության 1.11 կետի համաձայն` «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»: «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի վարկային գործառնությունների կարգով սահմանված են «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի կողմից հաճախորդների ֆինանսավորման ծառայությունների իրականացման ընթացքում կատարվող վարկային գործառնությունները` կապված ֆինանսավորման փաստաթղթային ձևակերպման, բանկի համակարգերում հաշվառման, ընթացիկ փաստաթղթային և համակարգային սպասարկման, գործառնություններն իրականացնելու համար հաճախորդների կողմից ներկայացման համար անհրաժեշտ բանկի կողմից օգտագործվող փաստաթղթերը, ինչպես նաև անհրաժեշտ ծրագրային մուտքագրումները և հետագա կարգաբերումները: 5.Վերաքննիչ դատարանում հետազոտված ապացույցները. Վերաքննիչ դատարանում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները. Վկա Տիգրան Վարժապետյանը, ով Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2005 թվակաին աշխատանքի է անցել «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում որպես դրամարկղի պատասխանատու, 2013 թվականին տեղափոխվել է նույն բանկի վարկային գործառնությունների բաժին, որտեղ էլ մինչ օրս աշխատում է։ Որպես բանկի լիազորված անձ հադես է գալիս նոտարական գրասենյակներում, կադաստրում, ճանապարհային ոստիկանությունում՝ գույքը գրավադնելու և համապատասխան փաստաթղթեր ստանալու մասով։ Ընդհանուր առմամբ փաստաթղթերի համապատասխան փաթեթը կազմավորելուց, հետագայում նոտարի կողմից գործարքը վավերացվելուց հետո փաստաթղթերը մուտքագրում է կադաստրում, ստանում գրավի վկայականները և դրանք տրամադրում բանկին։ Բաժնի տնօրենի կողմից տրված լիազորագրի հիման վրա է կատարում վերը նշված գործառույթները։ Գայանե Հարությունյանին առաջին անգամ տեսել է նոտարի մոտ։ Հավանաբար նոտարի մոտ են գնացել գրավի կամ առուվաճառքի պայմանագրերը վավերացնելու, սակայն չի հիշում, թե որ հասեցի գույքի մասին է խոսքը։ Նոտարը Դանիելյան Էլմիրան է եղել։ Եթե չի սխալվում Գայանե Հարությունյանը նոտար է եկել ամուսնու հետ։ Նոտարի կողմից համապատասխան պայմանագիրը վավերացնելուց հետո այցելել են ՀՀ ԱԳ կադաստրի կոմիտեի՝ Էրեբունի վարչական շրջանի մասնաճյուղ։ Սովորաբար փաստաթղթերը մուտքագրում են Կենտրոն կամ Արաբկիր վարչական շրջանների մասնաճյուղերում, սակայն Գայանեի խնդրանքով այցելել են Էրեբունու բաժին։ Երբ հասել են՝ ընդմիջում է եղել։ Շատ մանրամասներ չի կարող ասել, սակայն հիշում է, որ Գայանե Հարությունյանը պահանջել է փաստաթղթերի ամբողջ փաթեթը, իսկ ինքն ասել է, որ իրավունք չունի, դա կհաձնի համապատասխան աշխատակցի, երբ համապատասխան մասնաճյուղը գործը սկսի։ Հետագա արդեն չի կարող ասել։ Չի հիշում, որ կադաստրի որևէ աշխատակից այդ ընթացքում մոտեցել և պահանջել է փաստաթղթերը, և եթե անգամ լիներ, ապա գրավատուից բացի այլ անձի իրավունք չուներ տալու։ Չի կարող ասել, թե որն է եղել գրավատուի կողմից այդ փաստաթղթերը պահանջելու պատճառը։ Դրանից հետո փաստաթղթերի փաթեթը հանձնել է բաժին։ Եթե չի սխալվում նոտարին տեղեկացրել է գործարքի չկայանալու մասին՝ սեղանամատյանում համապատասխան գրառում կատարելու համար։ Չի կարող ասել, թե մինչև գրավատուի՝ գործարքից հրաժարվելու մասին հայտնելը, նոտարն իր հետ խոսելիս տեղյակ է եղել այդ հանգամանքի մասին, թե՝ ոչ։ Չգիտի, թե նոտարը կվավերացներ գործարքը, եթե իմանար, որ փաստաթղթերը կեղծ են։ Չի հիշում, թե նոտարը փաստաթղթերի իսկության վերաբերյալ իրեն որևէ տեղեկություն հայտնել է, թե ոչ, ինչպես նաև որ որևէ անձ իրենից փաստաթուղթ է պահանջել։ Եթե որևէ այլ անձ պահանջեր փաստաթղթերը, չէր կարող տալ, բացի գրավատուից, իսկ Գայանե Հարությունյանին փաստաթղթերը չտալը հավանաբար պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ իր աշխատանքը ձգձգվել է և ուղղակի ցանկացել է անձամբ մուտքագրել։ Եթե Գայանեն պահանջեր՝ կարող էր տալ փաստաթղթերը, բայց որքան հիշում է, նա պահանջել է ամբողջական փաթեթը, որն ընդգրկում է բանկային գաղտնիք հանդիսացող տվյալներ, և առանց գործարքը կատարվելու այն չէր կարող տալ։ Փաստաթղթերի փաթեթը կարող էր տրամադրել միայն կադաստրի համապատասխան աշխատակցի, այլ անձի, եթե մոտենար կադաստրում կամ դրանից դուրս, չէր տա։ Աշխատանքային պրակտիկային համապատասխան փաստաթղթերը ներկայացնում են համապատասխան աշխատակցի, մուտքագրում են և ստանում ստացական։ Այդ ժամանակ գործող կարգավորման համաձայն գրավատուն իրավունք է ունեցել անձամբ մուտքագրել փաստաթղթերը և ստանալ ստացական։ Հավանաբար Գայանե Հարությունյանը կադաստրում եղել է ամուսնու հետ, վերջինի վարքագծի վերաբերյալ որևէ բան չի կարող ասել։ Վկայի՝ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքի համաձայն՝ 2005 թվականից աշխատում է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում, 2013 թվականի մարտից աշխատում է նույն բանկի գործառնությունների բաժնում որպես մասնագետ։ Իր պարտականությունների համաձայն` քաղաքացիների վարկերը հաստատվելուց հետո բանկային գործերը մուտք են լինում իրենց բաժին, որտեղ պատրաստում են պայմանագրերը, որից հետո կապնվում են վարկառուների հետ և պայմանավորվում նոտար այցելելու և պայմանագրերն այնտեղ ստորագրելու և նոտարի կողմից վավերացվելու համար, որից հետո գնում է կադաստր գրավադրվող գույքը գրավադնելու։ 2013 թվականի հուլիսին բանկի վարկային բաժնից ստացել է Գայանե Հարությունյանին 90.000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափով վարկ տրամադրելու մասին վարկային փաթեթը, որից հետո իր բաժնի կողմից պատրաստվել են համապատասխան պայմանագրերը և փոխանցել են իրեն՝ Գ.Հարությունյանի հետ նոտար այցելելու և պայմանագրերը վավերացնելու համար։ Զանգահարել է Գ.Հարությունյանին և պայմանավորվել, որ 2013 թվականի հուլիսի 19-ին` ժամը 11-ի սահմաններում հանդիպեն ք. Երևան Տ.Մեծի 4 հասցեում գտնվող նոտար Էլմիրա Դանիելյանի մոտ՝ պայմանագրերը կնքելու համար։ Հիմնականում «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկեության վարկային պայմանագրերը վավերացնում են նոտար Էլմիրա Դանիելյանի, Դիանա Բեգլարյանի կամ Քրիստինե Արսենյանի մոտ, քանի որ նրանց վաղուց ճանաչում են, այդ պատճառով Գ. Հարությունյանի վարկի հետ կապված պայմանագրերը որոշել էր վավերացնել նոտար Է.Դանիելյանի մոտ: Նշված օրը հանդիպել են նոտար Է .Դանիելյանի մոտ, որտեղ Գ. Հարությունյանը եկել էր ամուսնու և դստեր հետ։ Նոտար Է.Դանիելյանն ուսումնասիրել է ներկայացված պայմանագրերը և վավերացրել դրանք, որից հետո դուրս են եկել նոտարից: Քանի որ Գ.Հարությունյանը պետք է կատարեր գրավադրման համար համապատասխան վճարումներ, խնդրել է՝ իր հետ գնա կադաստր և այնտեղ կատարի վճարումները և անդորրագրերը տա իրեն։ Քանի որ այդ տարբերակն իրեն հարմար էր, որպեսզի չսպասեր մինչև նա կատարեր վճարում և անդորրագրերը փոխանցեր իրեն, որից հետո գնար կադաստր, համաձայնել է նրա առաջարկին՝ իր հետ կադաստր գալու վերաբերյալ։ Հիմնականում անշարժ գույքերը գրավադնում է Արաբկիր կամ Կենտրոն վարչական շրջանների կադաստրի գրասենյակներում և տվյալ օրը ցանկանում էր գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, սակայն Գ.Հարությունյանը, իմանալով, որ պատրաստվում է գրավադնել Կենտրոնի կադաստրում, խնդրել է, որպեսզի գրավադրումը կատարվի կադաստրի Էրեբունու տարածքային ստորաբաժանածում, քանի որ այնտեղ նա ծանոթներ ունի, ինչպես նաև հաշվի առնելով ընդմիջման ժամը, Գ.Հարությունյանն ասել է, որ իր ծանոթից կխնդրի, որ ընդմիջման ժամին կատարի գործարքը։ Տեսնելով, որ ընդմիջման ժամը մոտենում է, համաձայնել է նրա առաջարկին Էրեբունու կադաստրում գրանցումը կատարելու մասին, որից հետո շարժվել են Էրեբունու կադաստր՝ առանձին մեքենաներով։ Ընդմիջման ժամին հասել են Էրեբունու կադաստր, որը փակ է եղել ընդմիջման պատճառով։ Այդ ժամանակ Գ.Հարությունյանն իրեն ասել է, որ ամբողջ փաստաթղթերը փոխանցի իրեն և նա անձնամբ մտնի կադաստր և իր ծանոթի միջոցով կատարի գործարքը և դուրս գա։ Մերժել է նրա առաջարկը, քանի որ ըստ իր պարտականությունների, անձամբ պետք է մուտք կատարեր փաստաթղթերը կադաստրի գրասենյակ որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ լիազորված անձ։ Դրանից հետո նստել է իր ավտոմեքենան, մինչև ընդմիջումն ավարտվեր, իսկ Գ.Հարությունյանը նստել է իրենց ավտոմեքենան, որը գտնվում էր իր մեքենայից հեռու։ Մինչև ընդմիջման ավարտը Գայանեն մոտեցել է իրեն և սկսել է նորից համոզել, որպեսզի տա նրանց փաստաթղթերը և նրանք առանց իրեն մտնեն ներս և կատարեն գրանցում, սակայն կրկին մերժել է նրանց։ Դրանից հետո Գ.Հարությունյանը զայրացած մոտեցել է իրեն և հայտնել, որ չի ցանկանում նշված վարկը և հետ է պահանջել իր փաստաթղթերը, մասնավորապես միասնական տեղեկանքը և սեփականության վկայականը։ Այդ ժամանակ չի հասկացել, թե ինչն է պատճառը նրա այդ պահվածքի, ինչին նա հայտնել է, որ ժամանակ չունի սպասելու և պահանջում է իր փաստաթղթերը, որպեսզի գնա դիմի մեկ այլ բանկ կամ գրավատուն։ Նրան հայտնել է, որ չի կարող նրան հետ տալ փաստաթղթերը և այդ հարց֊ով դիմի այն մասնաճյուղ, որտեղ դիմել է նախկինում վարկ ստանալու համար, և չի տվել իր մոտ առկա փաստաթղթերը։ Դրանից հետո գնացել է բանկ, իր բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանն արձակուրդում է գտնվել և այդ պատճառով այդ ամենի մասին հայտնել է խմբի ղեկավարին և հանձնել փաստաթղթերը։ Նաև զանգահարել է նոտար Էլմիրա Դանիելյանին և հայտնել կատարվածի մասին, որպեսզի նոտարն իր մատյաններում կատարի համապատասխան նշումները։ Կադաստրի Էրեբունի տարածքային ստորաբաժանումում իրեն ոչ մեկ չի մոտեցել կադաստրի աշխատակիցներից և ոչ մի հարցով չի դիմել, իսկ Գ.Հարությունյանին որևէ մեկի հետ հանդիպելիս չի նկատել, քանի որ մի պահ առանձնացել էր նրանցից և մտել էր մոտակա խանութ, ինչպես նաև մեքենայում գտնվելիս նրանց մեքենան չէր երևում իր մոտից։ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության աշխատակիցներից որևէ մեկի կողմից կոնկրետ հետաքրքրվածություն կամ որևէ միջնորդություն Գ. Հարությունյանի վարկի վերաբերյալ չի եղել։ -Վկա Գայանե Հարությունյանը Վերաքննիչ դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Ա. Մարգարյանին ճանաչում է Արամի միջոցով: Արսենն այս ամեն ինչի հետ որևէ կապ չունի: Այն ժամանակահատվածում, երբ Արամը ՀՀ–ում չի եղել, գտնվել է Ուկրաինայում, բանկի՝ իր գործի հետ կապված խնդրում էր Ա. Մարգարյանին ինչ-որ տեղ գնա, ինչ-որ բան անի: Քանի որ անցել են երկար տարիներ, մանրամասն չի հիշում: Նախաքննության ընթացքում որևէ մեկը չի հարկադրել, չի պարտադրել ցուցմունք տալ, հայտնել է իրականությունը: Վկան ըստ էության պնդեց 31.08.2014 թվականին տված ցուցմունքը և նշեց, որ մինչ այդ տված ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությունը: Այդ օրը և դրանից հետո տված ցուցմունքներն են ճիշտ: Արսեն Մարգարյանն ուղարկել է հաղորդագրություն, որ իր անունը չտա, ասի, որ Արամն է մեղավոր, սակայն չի կարող ասել նման բովանդակության հաղորդագրություն ուղարկելու պատճառը: Արամ Ղուկասյանին գումար պարտք չի եղել, 4500 ԱՄՆ դոլար է տվել վերջինին «Արդշինբանկի» դիմաց, որտեղ էլ առաջին անգամ է տեսել Արսեն Մարգարյանին, բայց գումաը տվել է Արամ Ղուկասյանին: Չի հիշում Ա. Մարգարյանի կողմից իրեն զանգահարելու և Արամ Ղուկասյանի պարտքը տալու վերաբերյալ որևէ բան: Վարկ վերցնելու գործընթացի հետ կապված խոսակցությանը ներկա է գտնվել նաև Արսեն Մարգարյանը, սակայն խոսակցությանը չի մասնակցել: Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ Էրեբունի վարչական շրջանի կադաստրի գրասենյակ գնան: Արսեն Մարգարյանին տեղեկացրել է իրենց` կադաստրում գտնվելու մասին, իսկ վերջինն էլ ասել է, որ սպասի մարդ կմոտենա: Արամ Ղուկասյանն է ասել, որ վարկի համար դիմի «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ Կոմիտասի մասնաճյուղ, սակայն չգիտի, թե ինչն է եղել պատճառը: Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը պատկանում է իրեն մտերիմ անձի` Վարդանին: Արամն ասել է, որ ցանկանում է գնել այդ տարածքը և խնդրել է իրեն գնահատել այն: Նշված տարածքի հետ կապված փաստաթղթերը Մերգելյան փողոցում Ա. Մարգարյանի կողմից փոխանցելու վերաբերյալ որևէ բան չնշեց: Մինչև 31.08.2014 թվականը տված ցուցմունքը ճիշտ չէ, չի ցանկացել, որ որևէ մեկը խնդիրներ ունենա, Արամն էր խնդրել, որ որևէ բան չասի: Եթե նշել է, որ Արամն է զանգել, որպեսզի վաճառակետից վերցնի փաստաթղթերը, ուրեմն Արամն է զանգել: Կադաստրից դուրս եկած անձը երիտասարդ և բարձրահասակ էր: Վերջինը մոտեցել է բոլորին, կանգնած զրուցել են: Երբ բանկի աշխատակիցը չի տվել փաստաթղթերը, զանգել է Արամին և տեղեկացել դրա մասին: Այնուհետև իրեն է զանգահարել նոտարը և նշել, որ փաստաթղթերի հետ խնդիր կա և ինքը գնացել է բանկ: Չի հիշում, թե արդյոք մոտեցել է բանկի աշխատակցին, պահանջել է փաստաթղթերը: Ա. Մարգարյանը տվել է իրեն փաստաթուղթ, բայց չի կարող ասել կեղծ է եղել, թե` ոչ: Չի կարող ասել, թե Ա. Մարգարյանն այդ փաստաթղթի հետ առնչություն ունեցել է, թե` ոչ: Քննիչը տեղեկացրել է, թե որ գործով է հրավիրվել հարցաքննության: Մինչև նոտարի մոտ գնալը վարկի հետ կապված որևէ խոսակցություն Ա. Մարգարյանի հետ չի ունեցել: Հիմնականում կապը պահպանել է Ա. Ղուկասյանի հետ, ով նշել է, որ Արսենը կօգնի: Վարկը ստանալու դեպքում գումարի մի մասը պետք է տար Ա. Ղուկասյանին: Արսենին որևէ բան չպետք է տային: Չի կարող ասել Ա. Մարգարյանը, թե Ա. Ղուկասյանն է ասել, որ կադաստրից ինչ-որ մեկն է դուրս գալու և փաստաթղթերը վերցնելու: Երբ որ Արամը ՀՀ-ից բացակայել է, փոխանցել է Արսենի հեռախոսահամարը և կապը պահպանել է վերջինի հետ: Չի կարող ասել, թե ինչ է խոսացել Ա. Մարգարյանի հետ: Արսեն Մարգարյանի հետ որևէ շինություն նայելու չի գնացել: Ղափանցյան փողոցում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետ Արսենի հետ չի այցելել: 6.Առաջին ատյանի դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է. «(...) Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը` նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն` խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչպես նաև մեկ դրվագով` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ապացուցված է: Դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Մարգարյանը խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ, ի սկզբանե, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու իր իրական մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելով, նախաձեռնել, կազմակերպել և ղեկավարել է որոշակի գործողությունների կատարումը: Նշված հանգամանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով` մասնավորապես` վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Դավիթ Հովհաննիսյանի, Դիանա Բալայանի, Վարդան Խաչատրյանի ցուցմունքներով, ինչպես նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ` դրանք համադրելով նաև գործով հետազոտված մյուս ապացույցների հետ: Ինչ վերաբերվում է Արսեն Մարգարյանին մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու դրվագով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...) Կոնկրետ դեպքում Արսեն Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու համար` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ: Հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ իրացնում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ բնակարանի սեփականության վկայականը և միասնական տեղեկանքը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է վկա Գայանե Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Արսեն Մարգարյանի կողմից իրեն հանձնված Ե.Քոչար փողոցի 28/2 հասցեի սեփականության վկայականի և միասնական տեղեկանքի վերաբերյալ նոտար Էլմիրա Դանիելյանն ասել է, որ կեղծ են, ինչը հիմնավորվել է նաև դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ: Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա.Մարգարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը խմբի կազմում կատարելը: Արսեն Մարգարյանին ներկայացվել է փաստաթուղթ իրացնելու մեղադրանք առ այն, որ վերջինս հանցակցել է Արամ Ղուկասյանի հետ և նրա հետ միասին Գայանե Հարությունյանին իրացրել է կեղծ փաստաթուղթ: Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է փոփոխել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով: (...) Դատարանն առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով փոփոխելը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի նման փոփոխությամբ ամբաստանյալի վիճակը չի վատթարանում, ավելին` դրանով ամբաստանյալի վիճակը բարելավվում է: Նման փոփոխությամբ չի խախտվում նաև նրա պաշտպանության իրավունքը, քանի որ արարքի փաստական հանգամանքներն ինքնին ընդգրկված են եղել առաջադրված մեղադրանքի ծավալում, որի դեմ թե գործի նախաքննության փուլում, թե դատական քննության փուլում, ամբաստանյալը պաշտպանվելու իրական հնարավորություն ունեցել է: Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանը, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, վերլուծելով ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի առաջադրված մեղադրանքը, ամբաստանյալի, վկաների ցուցմունքները, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հանգում է հետևության, որ գործով որևէ հիմնավոր ապացույց ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. Ըստ ներկայացված մեղադրանքի` դատարանը հաստատված է համարում, որ Դ.Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունըմ ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններին իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները: Խեղաթյուրել է իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր` գնահատման եզրակացությունում նշելով «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերությունը հիմնավորող մտացածին, իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ: Դատաքննությամբ հետազոտված մի շարք ապացույցներով հիմնավորվել է, որ ՙ «Մունա» ՍՊ ընկերությունը երբևէ տաքսի ծառայության գործունեությամբ չի զբաղվել և իրականում Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում տաքսի ծառայություն չի գործել: Այսինքն` Դավիթ Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերն իրականությանը չեն համապատասխանում, և իր լիազորությունները չարաշահելով` գործել է բանկի շահերին հակառակ: Սակայն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել, որ Դավիթ Մաթևոսյանը դիտավորություն է ունեցել խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքի հափշտակություն կատարել: Դատարանը գտնում է, նախաքննության մարմնի և մեղադրողի կողմից գործում առկա փաստական տվյալներն օբեկտիվորեն չեն գնահատվել, ինչի արդյունքում բազմաթիվ չփարատված կասկածներ պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մինչդատական վարույթի ընթացքում չեն հետազոտվել: Հատկանշական է այն հանգամանքը, որ նույն փաստական տվյալներով դեռևս 21.07.2014թ. Դավիթ Մաթևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, հետագայում` առանց մեղադրանքի փաստական հիմքը փոխելու, առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: (...) Դատաքննության փուլում վկա Մուշեղ Դանիելյանը ցուցմունքում նախ նշել է, որ, ըստ իր ենթադրության` Արսեն Մարգարյանը «Դավիթի գումարը» ասելով ի նկատի է ունեցել հենց Դավիթ Մաթևոսյանին, իսկ այնուհետև նշել է, թե Դավիթ Մաթևոսյանը բանկից դուրս գալու պահին գտնվել է բանկի ներսում և իրենց է հետևել պատուհանից: Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցուցմունքում հաստատելով Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկում գտնվելու հանգամանքը, նշել է, որ գումարը տվել է մեկ այլ ավտոմեքենայի վարորդի, ում ինքը չի ճանաչել և, որ դա եղել է Արամ Ղուկասյանի ընկերը կամ ծանոթը կամ ավելի հավանական է` պարտքատերը, քանի որ Արամը մինչև այդ ասել է, որ ունի պարտքեր: Բացի այդ, Արամ Ղուկասյանի կողմից բանկից գումարը ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից գումարն այլ անձի հանձնելու ժամանակահատվածում Դավիթ Մաթևոսյանի` բանկից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործում առկա չէ: Դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցներից որևէ մեկով նույնպես չի հիմնավորվել Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից կազմակերպված խմբի կազմում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը: (...) Դատարանն արժանահավատ համարելով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի, Արթուր Նազլուխանյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլի ցուցմունքները, տեղազննություն կատարելու մասին արձանագրությունը և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցները, գտնում է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի կողմից խարդախությամբ գույքի հափշտակություն կատարելու դիտավորությունը, ինչպես նաև` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը: Դատարանը փաստում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ի ծառայող` Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունավրի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ-ն երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Այսինքն` Դ.Մաթևոսյանի գործողություններն ուղղված են եղել բանկի շահերին հակառակ իր լիազորություններն օգտագործելուն, որոնք բանկի օրինական շահերին վնաս են պատճառել և առաջացրել ծանր հետևանքներ: Անդրադառնալով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադևված մեղադրանքին, դատարանը գտնում է, որ նրան մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` հետևյալ պատճառաբանությամբ. (...) Դատարանն արձանագրում է, որ Դ.Մաթևոսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթղթեր օգտագործելու հանցակազմը կարող էր առկա լինել միայն այն դեպքում, երբ Դ.Մաթևոսյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ կեղծեր փաստաթղթերը կամ դրանք օգտագործեր: Դավիթ Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքում նշվել է, որ վերջինս օգտագործել է գործի քննությամբ չպարզված հանգամանքներում կեղծված փաստաթղթեր, որը կարող է վկայել միայն կեղծ փաստաթղթերի օգտագործման մասին: Մեղադրանքի որոշման մեջ հստակ չի նշվել, թե կոնկրետ որ կեղծ փաստաթթերն են օգտագործվել Դ.Մաթևոսյանի կողմից, այսինքն` մեղադրանքի կողմը ենթադրել է, որ Դ.Մաթևոսյանն տեղեկացված է եղել այդ փաստաթղթերի կեղծ լինելու մասին: Դատարան արձանագրում է, որ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, հանցավորը գիտակցում է, որ օգտագործում է կեղծ փաստաթղթեր: Դատարանը հիմնավոր է համարում, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության վերաբերյալ բանկ ներկայացված փաստաթղթերը եղել են կեղծ, ինչը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես` դատափաստաթղթաբանական փորձագետի եզրակացությամբ: Սակայն դատաքննությամբ հետազոտված որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելու հանգամանքը: Մեղադրանքի կողմը չի բացահայտել, թե Դ.Մաթևոսյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշման մեջ նշված որ փաստական տվյալն է հիմք հանդիսացել արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որակելու: Դատարանը գտնում է, որ ըստ ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմի` Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: (...) Այսպիսով, վերոշարադրյալ վերլությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ Գայանե Հարությունյանին պաշտոնական կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու վերաբերյալ, ապացուցված չէ, և Արսեն Մարգարյանին վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի առաջին մաով: (...) Նշված պայմաններում դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով վերագրվող արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Այսպիսով, դատարանն ապացուցված է համարում Դավիթ Մաթևոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով օգտագործելու մեջ, որով ընկերության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել և առաջացրել ծանր հետևանքներ, ևս ապացուցված չէ: (...) Նախաքննության մարմնի կողմից Արշակ Խոջոյանին մասնավորապես մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա Գևորգ Գագիկի Մադոյանին տվել է իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում: Իսկ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա չկատարելով լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները` թիվ NIC293345 և NIC293339 պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո դրանք անձամբ ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե գրանցման համար ներկայացնելու փոխարեն, կատարելով իր անմիջական ղեկավար, ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎարկային գործառնությունների՚ բաժնի պետ Արշակ Խոջոյանի կողմից տրված բանավոր ցուցումը, նշված պայմանագրերը տրամադրել է վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին` դրանք ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի պետական կոմիտե ներկայացնելու, գրավադրված գույքների նկատմամբ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունք գրանցելու, գրավի իրավունքի վկայականները ստանալու և «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելու նպատակով, դրա հետևանքով «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերություն են ներկայացվել գրավադրվող գույքերի վերաբերյալ կեղծ գրավի վկայականները, ինչի արդյունքում ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր: Դատաքննության փուլում պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ որպես վկա հարցաքննված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների, ծառայությունների և ՏՏ գծով տնօրենի տեղակալ-գործառնական վարչության պետ Վելիխան Մուրադյանի ցուցմունքով հաստատվել է, որ. 2013 թվականի փետրվար ամսին «Մունա» ՍՊ ընկերությանը վարկի տրամադրման գործընթացում ՓԲ ընկերության վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավար Արշակ Խոջոյանի և նույն բաժնի աշխատակից Գևորգ Մադոյանի գործողություններում որևէ խախտումներ չեն եղել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը սահմանված չէ օրենքով, դա գործարար սովորույթ է, որով սահմանվում են ոչ թե պարտականություններ, այլ իրավունքներ: Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում և վարկային փաթեթը նոտարի մոտից կադաստր տանելու համար հաճախորդին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը, չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, որը հաստատվել է նաև կենտրոնական բանկի ստուգմամբ, ներքին աուդիտի կողմից: Դատարանի կողմից որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվությամբ» նշվե լ է, որ. «(...) Համաձայն «Գույքային իրավունքների պետական գրանցման» մասին ՀՀ օրենքի և «ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի սպասարկման գրասենյակներում և տարածքային ստորաբաժանումներում գործավարության կազմակերպման հրահանգի» գրավի իրավունքի գրանցումը կարող է իրականացվել և բանկի, և գույքի սեփականատիրոջ կողմից: Նույն հաշվետվության «1.11 Գրավի իրավունքի գրանցում» պարբերության մեջ նշվել է. «Տրամադրված նամակագրության և գրությունների, ինչպես նաև հարցազրույցների արդյունքների համաձայն՝ բանկում կիրառվում էր հաճախորդի կողմից Պետական կադաստրում գրավի իրավունքի գրանցման պրակտիկան առանց մասնաճյուղի կամ Վարկային գործառնությունների բաժնի աշխատակցի մասնակցության, մինչդեռ նշվածը համընդհանուր բնույթ չէր կրում, բայց նաև եզակի չէր»: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «ՀՀ Ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի համաձայն` 10.08.2012թ-ի Բանկի և Գ. Մադոյանի միջև կնքված թիվ 3299 աշխատանքային պայմանագրի 8.1 կետի`աշխատողն իր աշխատանքը կատարում է և ենթականեր ունենալու դեպքում կոորդինացնում է նրանց աշխատանքը Գործատուի ներքին և անհատական իրավական ակտերին, ինչպես նաև Գործատուի (Գործատուի ներկայացուցչի) կամ աշխատողի անմիջական ղեկավարի կողմից բանավոր/գրավոր կամ էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով տրված հրահանգներին համապատասխան, որոնք Գործատուն կարող է ընդունել ժամանակ առ ժամանակ: Ա.Խոջոյանի կողմից նման ցուցում տալու հնարավորությունը Բանկի ներքին իրավական ակտերով սահմանափակված չէ: Այսինքն՝ հաստատվել է, որ Գևորգ Մադոյանն իրավունք ունեցել է անձամբ չդիմել գրավադրվող գույքի նկատմամբ բանկի գրավի իրավունքը գրանցելու և գրավի պայմանագրերը ստանալու համար, իսկ Արշակ Խոջոյանին նման ցուցում տալու իրավասություն ունեցել է: ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության համաձայն «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի պահանջների համաձայն՝ անշարժ գույքի նկատմամբ գրավի իրավունքի ծագմանը ուղղված գործարքից ծագող իրավունքի պետական գրանցման դիմումը ներկայացնում է անձամբ իրավատերը կամ սահմանված գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը:»: «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» 2011 թվականի հունիսի 23-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի («Իրավունքի պետական գրանցման վարույթի հարուցումը») 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի» համաձայն` չկա արգելող նորմ առ այն, որ աշխատակիցն իրավունք չունի վարկային պայմանագրերի նոտարական վավերացումից հետո իրավունքների գրանցման համար փաստաթղթերը կադաստրի պետական կոմիտե ներկայացնելու համար տրամադրել հաճախորդին: Այդ հարցում Կարգը հայեցողական լիազորություն է սահմանել: Նույն կարգի 11-րդ էջի 4-րդ պարբերության մեջ նշված է հետևյալը. «Ցանկացած Անշարժ Գույքի (...) գրավադրման դեպքում Բանկի գրավի իրավունքը ենթակա է գրանցման ՀՀ Օրենսդրությամբ սահմանված և բանկում գործող կարգերի համաձայն»: «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Գործարքից ծագող իրավունքների պետական գրանցման դիմում կարող է ներկայացնել այդ գործարքի կողմերից յուրաքանչյուրը»: Այսինքն` ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` նոտարում վավերացված գույքի վերաբերյալ փաստաթղթերը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը: Այսպիսով, Արշակ Խոջոյանին վերագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով որակելու՝ հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը հաստատելու համար, անհրաժեշտ է, որ բավարար ապացույցների ամբողջությամբ հաստատված համարվի, որ նա. Գիտակցել է, որ իր այս կամ այն կոնկրետ կարգադրիչ լիազորություններն օգտագործում է բանկի օրինական շահերին հակառակ և միաժամանակ դա իրականացնում է ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու նպատակով (հստակեցվի, թե ո՞ր անձանց օգտին է օգտագործում): Նախատեսել է, որ տվյալ արարքով բանկին և անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին կարող է վնաս պատճառել և ցանկացել է այն: Վերը նշված հիմնավորումների և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հիման վրա դատարանը հաստատված է համարում, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրավաչափ, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս կամ չի պատճառվել: (...) Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված և գնահատված քրեական գործի փաստական հանգամանքներով չի ապացուցվել ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանի և Գևորգ Մադոյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքի կատարման մեջ, նրանց արարքի մեջ հանցակազմը (…)»: 7. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով կողմերի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը` թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. 1. Արսեն Մարգարյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)։ 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, (...)՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:»: Վերաքննիչ դատարանը սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների համադրության և պատշաճ վերլուծության արդյունքում վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ հիմնավորվում է ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները բավարար են ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի մեղավորությունը առաջադրված մեղադրանքներում հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանաշին համապատասխան հիմնավորված համարելու համար: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է հետևյալ հանգամանքներով. (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով) - վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը նշել է, որ ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանը ցանկություն է հայտնել գնել ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ բնակարանը, գնահատող ընկերության աշխատակիցը լուսանկարել է բնակարանը, ամբաստանյալը վերցրել է վերը նշված բնակարանի սեփականության վկայականը, որոշակի ժամանակ անց հայտնել է Դ. Հովհաննիսյանին, որ վարկը չի ստացվում: Բացի այդ, Դ. Հովհաննիսյանն ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ցույց է տվել նաև ք. Երևան, Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 40-րդ բնակարանը և որքան հիշում է այն ևս լուսանկարել են: 16.04.2015 թվականին անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ` վկա Դավիթ Հովհաննիսյանը ճանաչել է Ա. Մարգարյանին և հայտնել, որ նա հենց այն անձն է, ով դիմել է Հյուսիսային պողոտայում բնակարան գնելու հարցով: - վկա Վարդան Խաչատրյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող տեխսպասարկման կետի սեփականության իրավունքի վկայականի պատճենը և հատակագիծը տվել է Գայանե Հարությունյանին, ինչպես նաև վերջինը, Արսեն Մարգարյանի և գնահատող ընկերության աշխատակցի հետ այցեցել է տեխսպասարկման կետ: - վկա Դիանա Բալայանը նշել է, որ հաճախորդի խնդրանքով, ում տվյալները չի հիշում, կատարել է Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ հասցեի գույքի տեղազննություն և լուսանակարահանում, իսկ մի քանի օր անց` Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի` ավտոտեխսպասարկման կայանի, տեղազննությունը և լուսանկարահանումը: Լուսանկարները նույն օրը էլեկտրոնային փոստով ուղարկել են բանկին: Ա.Խաչատրյան 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանի սեփականության վկայականի պատճենն իրեն է տվել ընկերության տնօրենը, իսկ Ղափանցյան 1/3 հասցեի ավտոտեխսպասարկման կայանի վկայականը` հաճախորդը: Վկան նաև նշել է, որ էլեկտրոնային փոստը զննելիս տեսել է Արսեն Մարգարյան անվամբ անձի լուսանկարը, ով իրեն դիմավորել է Ղափանցյան 1/3 հասցեի անշարժ գույքի տեղազննությունը կատարելու ժամանակ: - փորձագետի թիվ 38711401 եզրակացության համաձայն` Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտայի 11-րդ շենքի 8-րդ, Հյուսիսային պողոտայի 8-րդ շենքի 40-րդ և Ա. Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարանների նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայանների և միասնական տեղեկանքների, ինչպես նաև «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության գրավի իրավունքի վկայականների տպագիր գրառումները կատարվել են լազերային տպիչ սարքի միջոցով: Վերը նշված ապացույցների, ինչպես նաև գործով ձեռք այլ փաստական տվյալների` մասնավորապես վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքների հետ համարդությունը թույլ է տալիս հիմնավորված եզրակացության հանգել ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեված հանցագործությունը կատարելու վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանը ենթակա է արդարացման, քանի որ վերջինի գործողություններում բացակայում են առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանցակազմի օբյեկտը, օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (Գ. Հարությունյանի դրվագով) առաջադրված մեղադրանքին` ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ որևէ ապացույցով չի հիմնավորվել մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կեղծ փաստաթուղթ իրացնելու հանգամանքը, քանի որ ամբողջովին բացահայտված չէ, թե ինչ գործողություններով է արտահայտվել Ա. Մարգարյանի կողմից մեղսագրված արարքը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ ոդվածի 2-րդ մասով) խմբի կազմում կատարելը, ուստի նշված մասով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն անհիմն են և առարկայազուրկ: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը վկայում է վերջինի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների առկայության մասին, որպիսի հանգամանքը հաստատվում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներով, այդ թվում նաև վկա Գ. Հարությունյանի ցուցմունքով, վերջինի բջջային հեռախոսը զննության ենթարկելու մասին արձանագրությամբ: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, բացի այդ դրանք հերքվում են գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում, ուստի արժանահավատ չեն, չեն համապատասխանում իրականությանը, գործի փաստական հանգամանքներին: Անդրադառնալով վկաներ Մուշեղ Դանիելյանի, Լևոն Մնացականյանի ցուցմունքներին, Գայանե Հարությույանի բջջային հեռախոսը և «Օրրան» ՍՊԸ էլեկտրոնային փոստը զննելու մասին արձանագրություններն անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու մասին` ամբաստանյալ Ա. Մարգարյանի պաշտպան վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցները ձեռք են բերվել օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, ուստի դրանք անթույլատրելի ճանաչելու քրեադատավարական հիմքերն ըստ էության բացակայում են: 2. Ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի արդարացման և վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով. Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված, ինչպես նաև հետագայում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից այն վերաորակելու վերաբերյալ մեղադրողի և ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի` վերաքննիչ բողոքների պատճառաբանություններին. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (...)։ 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, (...)՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: 2. Նույն արարքը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ երկուսից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը չորս տարի ժամկետով:»։ Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքն իրավացիորեն վերաորակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` նկատի ունենալով այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունը վկայում է ամբաստանյալի արարքում ոչ թե խարդախության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին: Վերաքննիչ դատարանը վերահաստատում է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշումը, որ Դ. Մաթևոսյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու հանգամանքը հաստատված համարելու վերաբերյալ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, այլ ընդհակառարակը դատարանում հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների ամբողջությունը թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգելու առ այն, որ Դ. Մաթևոսյանը` որպես «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, չի ստուգել «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26-3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, ինչպես նաև` Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները: Բացի այդ վերջինը, խեղաթյուրելով իրականությունը, բանկին է ներկայացրել կեղծ փաստեր. գնահատման եզրակացությունում նշել է «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեության եկամտաբերության վերաբերյալ իրականում գոյություն չունեցող տվյալներ («Մունա» ՍՊ ընկերությունը զբաղվում է նաև տաքսի ծառայությունների մատուցման գործունեությամբ, ունի թվով 17 ավտոմեքենաներ, ընկերության գրասենյակը գտնվում է Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան փողոցի 19/3 հասցեում և Արամ Ղուկասյանի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի բիզնես վայր, հավաստիացել տաքսի ավտոմեքենաների առկայության մեջ), ինչի արդյունքում բանկի շահերին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Ինչ վերաբերում է վկա Մուշեղ Դանիելյանի ցուցմունքին (բանկից դուրս գալուց հետո Ա.Մարգարյանն ասել է Ա. Ղուկասյանին՝ «բա Դավիթի փողը», վերցրել է 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ, գումարով գնացել է կողքի շենքի բակ և 5 րոպե անց վերադարձել առանց գումարի, Արամ Ղուկասյանն իրենց բազմիցս հայտնել է, որ բանկում «իրենց» մարդն ունեն), որով մեղադրողն ըստ էության փորձել է հիմնավորել ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակության հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք կատարելու վերաբերյալ որևէ կոնկրետ տվյալ չի պարունակում, այն ըստ էության գնահատողական դատողություն է, ենթադրություն Դ. Մաթևոսյանի կողմից հանրորեն վտանգավոր ենթադյալ հանցանք կատարելու մասին, ինչը չի կարող համարվել բավարար փաստական տվյալ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված համարելու համար։ Բացի այդ՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Արամ Ղուկասյանի կողմից վարկի գումարի ստանալու, բանկից հեռանալու և Արսեն Մարգարյանի կողմից 40.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամն այլ անձի փոխանցելու պահին Դ. Մաթևոսյանի կողմից բանկից դուրս գալու վերաբերյալ քրեական գործում որևէ փաստական տվյալ առկա չէ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ հենց վկա Մուշեղ Դանիելյանն իր ցուցմունքով նշել է, որ բանկից դուրս գալու պահին տեսել է Դավիթ Մաթևոսյանին՝ բանկի ներսում՝ պատուհանից իրենց հետևելիս։ Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների ամբողջությունը (ինչին անդրադարձ կկատարվի հաջորդիվ) վկայում է Դ. Մաթևոսյանի արարքում ոչ թե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով նախատեսված հանցացործության, այլ առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից լիազորությունները չարաշահելու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին: Արդեն իսկ անդրադառնալով ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վկաներ Նարինե Ղալումյանի, Վահե Դալյանի, Արթուր Նազլուխանյանի թե նախաքննական, և թե դատաքննկան ցուցմունքների համադրությունը վկայում է այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանն առանց համապատասխան ստուգումների կատարելու գնահատման եզրակացությունում ներառել է իրականությանը չհամապատասխանող տվյալներ, ինչի արդյունքում բանկին պատճառվել է էական վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Մասնավորապես վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերության պայմանագրերի վերաբերյալ գրավի վկայականներն իրեն է փոխանցել հենց ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը, ինչը սովորաբար կատարվել է օժանդակ խմբի աշխատակից Գ. Մադոյանի կողմից։ Վկաներ Վահե Դալյանի և Արթուր Նազլուխանյանի ցուցմունքների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Դ. Մաթևոսյանը՝ որպես առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող, գիտակցելով, որ ներկայացված տվյալներն իրականությանը չեն համապատասխանում, գործել է բանկի շահերին հակառակ։ Վերոգրյալի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանը դրևորել է անփութություն և վերջինը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել՝ հաշվի առնելով վերջինին անփութությամբ անգործություն դրսևորելու հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում մեղսագրված լինելու հանգամանքը։ Ինչ վերաբերում է տեղազննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրության մասին ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերը նշված ապացույցի համադրությունը վկաներ Էդուարդ Իգիթյանի, Վահան Ստեփանյանի ցուցմունքների հետ թույլ է տալիս հիմնավորված հետևության հանգել առ այն, որ Երևան քաղաքի Վ. Համբարձումյան փողոցում` «Զովք» սուպերմարկետի հարևանությամբ «Մունա» անվամբ «Բյուդ» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենաներ առկա չեն եղել, «Մունա» ՍՊ ընկերությունն իրականում տաքսի ծառայությունների մատուցմամբ չի զբաղվել և ըստ էության կատարվել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայրի այցելություն: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս անհիմն է, քանի որ պաշտպանի կողմից ապացույցները գնահատվել են միակողմանիորեն՝ առանց այլ ապացույցների հետ համադրելու և վերլուծելու: Վերը նշված ապացույցներն իրենց համակցությամբ վկայում են այն մասին, որ Դ. Մաթևոսյանը գիտակցել է, որ ներկայացված փաստերը խեղաթյուրված են, իրականությանը չեն համապատասխանում, և գիտակցաբար գործել է բանկի շահերին հակառակ: Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Մաթևոսյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին և հաստատված է համարում, որ Դավիթ Մաթևոսյանը, հանդիսանալով առևտրային կազմակերպություն հանդիսացող «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` «Վարկային գործառնությունների» բաժնի վարկային մասնագետ, «Մունա» ՍՊ ընկերության տնօրեն Մուշեղ Ռազմիկի Դանիելյանի կողմից 2013 թվականի հունվարի 11-ին և նույն թվականի փետրվարի 27-ին ավտոտեխսպասարկման կետի ձեռքբերման նպատակով 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ տրամադրելու վերաբերյալ հայտերն ստանալուց հետո, չարաշահելով իր լիազորությունները, դրանք «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձի օգտին օգտագործելով, պատշաճ կերպով չկատարելով իր պարտականությունները, առանց «Մունա» ՍՊ ընկերության գործունեությունը, ֆինանսական վիճակը, առկա գույքը, ինչպես նաև վարկի տրամադրման համար որպես գրավ հանդիսացող Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 8-րդ շենքի 40-րդ, Երևան քաղաքի Հյուսիսային պողոտա 11-րդ շենքի 8-րդ և Երևան քաղաքի Ա.Խաչատրյան փողոցի 26/3 շենքի 55-րդ բնակարաններն իրականում Մուշեղ Դանիելյանին պատկանելու, Երևան քաղաքի Ղափանցյան փողոցի 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կայանը ձեռք բերելու և տրամադրված վարկը նպատակային օգտագործելու հանգամանքները ստուգելու, որպես վարկի տրամադրման գործով զբաղվող վարկային մասնագետ` «Մունա» ՍՊ ընկերությանը 5 տարի մարման ժամկետով 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու վերաբերյալ տվել է գնահատման եզրակացություն, ինչի հիման վրա «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունը երկու տրանշով Մուշեղ Դանիելյանին տրամադրել է 185.790.500 ՀՀ դրամին համարժեք ընդհանուր 450.000 ԱՄՆ դոլար բիզնես վարկ, որից հետո պարզվել է, որ ներկայացված սեփականության և գրավի վկայականները, ընկերության բիզնեսի, ինչպես նաև Երևան քաղաքի Ղափանցյան 1/3 հասցեում գտնվող ավտոտեխսպասարկման կետը ձեռք բերելու և վարկը նպատակային օգտագործելու վերաբերյալ տեղեկությունները կեղծ են, ինչի արդյունքում Մուշեղ Դանիելյանն ամբողջությամբ չի կատարել վարկի համար սահմանված վճարումները և «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի պատճառաբանական մասում նշել է, որ Դ. Մաթևոսյանին մեղսագրվող արարքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքիվ 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չնայած այն հանգամանքին, որ դատական ակտի եզրափակիչ մասում նշել է, որ ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին մեղավոր է ճանաչում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների բավարար համակցությունից բխում է, որ հիմնավորված է Դ. Մաթևոսյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշաների առկայությունը: Վերաքննիչ դատարանի նման հետևությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Դավիթ Մաթևոսյանն Արամ Ղուկասյանին տվել է «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերությունում ձևավորված էլեկտրոնային թղթապանակում առկա «Դռակո» ՍՊ ընկերության կողմից 58.000.000 ՀՀ դրամ վարկ ստանալու հայտի վերլուծության փուլում ստեղծված փաստաթղթերի էլեկտրոնային տարբերակները: Վերը նշվածը հաստատվում է վկա Վահե Դալյանի ցուցմունքով այն մասին, որ «...Տրամադրվելիք վարկի հետ կապված կատարված ֆինանսական վերլուծության վերաբերյալ էլեկտրոնային տարբերակաները գտնվել են վարկային մասնագետ Դավիթ Մաթևոսյանի համար բանկում բացված էլեկտրոնային թղթապանակում, որում առկա տեղեկատվությունն առցանց կարող են տեսնել բանկի գրեթե բոլոր աշխատակիցները, սակայն դրանում որևէ մեկը չի կարող որևէ փոփոխություն, ջնջում կատարել` բացի վարկային մասնագետից, և միայն վերջինը կարող է խմբագրել թղթապանակը, դրանում մտցնել նոր տեղեկություներ կամ հանել:» Վերոգրյալից բխում է, որ միայն ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանն է ունեցել համապատասխան փաստաթղթերում փոփոխություններ կատարելու հնարավորություն, ավելին` վկա Նարինե Ղալումյանը նշել է, որ «Մունա» ՍՊ ընկերությանը տրամադրված վարկի գրավի վկայականներն իրեն փոխանցել է վարկային մասնագետ Դ. Մաթևոսյանը: Բացի այդ գործով ձեռք բերված ապացույցներով հաստատվել է, որ Դ. Մաթևոսյանն այլ անձի հետ անձամբ այցելել է հաճախորդի իրականում գոյություն չունեցող բիզնես վայր, և վերջինի հետ նախնական համաձայնությամբ ըստ էության բանկին ներկայացրել է կեղծ փաստեր, խեղաթյուրել է իրականությունը` դրանով իսկ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն: Վերը նշված հիմնավորումների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արդեն իսկ չի անդրադառնում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանի պաշտպան Ա. Թամրազյանի վերաքննիչ բողոքի` ամբաստանյալ Դ. Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են և չեն բխում գործում առկա փաստական տվյալներից: 3. Ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու մասով. Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Արշակ Խոջոյանին և Գևորգ Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ մեղադրողի` վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն նշել է, որ գործով ձեռք չի բերվել ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլիներ ամբաստանյալների անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու և վերջինների մեղավորությունը` իրենց լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելով` ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու մեջ, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ, հաստատված համարելու համար: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանին առաջադրված մեղադրանքի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վերջինին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր կարգադրիչ լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև իր ծառայողական պարտականությունների ուժով ունեցած հնարավորություններն օգտագործելով` Գևորգ Գագիկի Մադոյանին իր պարտականությունների մեջ չմտնող ապօրինի ցուցում տալու համար, ինչի հետևանքով «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքներ: Ամբաստանյալ Գևորգ Մադոյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես առևտրային կազմակերպության ծառայողի, իր լիազորությունները «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության շահերին հակառակ և այլ անձանց օգտին օգտագործելու, ինչպես նաև լիազորագրով սահմանված իր պարտականությունները չկատարելու հետևանքով նույն ընկերության իրավունքներին և օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու համար, ինչն առաջացրել է ծանր հետևանքեր: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ծառայողի կողմից իր լիազորությունների իրականացում (օգտագործում) ասելով, պետք է հասկանալ այնպիսի գործողություն, որն օրենքով կամ այլ նորմատիվ ակտով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակներում իրականացնում է առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողը: Մինչդեռ սույն քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցներից բխում է հետևյալը. - վկա Վելիխան Մուրադյանը («Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ գործառնությունների ծառայությունների բաժանմունքի տնօրենի տեղակալ) դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով նշել է, որ 2013 թվականի փետրվարի 22-ի դրությամբ բանկում գործող կարգով արգելված չի եղել Ա. Խոջոյանի կողմից Գ. Մադոյանին պայմանագրերը նոտարի կողմից վավերացվելուց հետո փաթեթը (այն կադաստր ներկայացնելու համար) վարկառու Մուշեղ Դանիելյանին տալու վերաբերյալ ցուցումներ տալը: Բացի այդ վկան նշել է, որ գործընթացի կազմակերպումը դրված է եղել Գ. Մադոյանի վրա, ուստի վերջինը կարող էր նաև իր նախաձեռնությամբ փաթեթը տալ վարկառուին կադաստրում գրանցելու համար, և դրանով որևէ նորմատիվ ակտի և կանոնադրության կետ չի խախտվել: Վարկային գործառնությունների բաժնի ղեկավարի կողմից իր աշխատակցին լիազորագիր տալը բխել է բաժնի ղեկավարի լիազորություններից: Վերոնշյալից բխում է, որ ամբաստանյալ Արշակ Խոջոյանն իրավասու է եղել Գևորգ Մադոյանին տալ ցուցումներ, այդ թվում` պայմանագրերը նոտարի կողմից հաստատելուց հետո վարկային փաթեթը կադաստր տանելու համար (սույն դեպքում գրավի իրավունքի գրանցման նպատակով) վարկառուին տրամադրելու մասին, այդպիսի ցուցում տալը, ինչպես նաև այդպիսի ցուցում կատարելը, կամ սեփական նախաձեռնությամբ նման գործողություն կատարելը չի հակասել բանկում գործող որևէ կարգին և բանկի շահերին, ինչը հաստատվում է նաև Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված այլ ապացույցներով: Մասնավորապես` այլ փաստաթուղթ ճանաչված՝ «Մունա» ՍՊԸ-ին 2013 թվականի փետրվարին տրամադրված 450.000 ԱՄՆ դոլար վարկ տրամադրելու կապակցությամբ «Կոնվերս Բանկ» ՓԲԸ աշխատակիցներ Աննա Հարությունյանի և Վահագն Ամիրյանի կողմից կազմված, Լիլիթ Յորդանյանի կողմից ստուգված 2014 թվականի փետրվարի 5-ին «Ներքին աուդիտի հատուկ հաշվետվության», ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա. Ս. Վարդանյանի 10.06.2014թ.-ի ֆինանսատնտեսական ստուգում նշանակելու մասին որոշմամբ առաջադրված հարցերի վերաբերյալ 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ի» տեղեկանքի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Ա. Մուսայանի 2018 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ԱՄ/105-16 գրության, «Կոնվերս Բանկ» ՓԲ ընկերության 2012 թվականի հունվարի 27-ին հաստատված «Վարկային գործառնությունների կարգի», ինչպես նաև «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածից բխում է, որ Արշակ Խոջոյանը և Գևորգ Մադոյանը գործել են իրենց լիազորոթյունների շրջանակներում, դրանք ընկերության շահերին հակառակ չեն օգտագործել, և իրենց գործողություններով ընկերության օրինական շահերին որևէ վնաս չի պատճառվել: Վերաքննիչ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ վերը նշված ապացույցների բավարար համակցությունը ցույց է տալիս, որ ինչպես «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» ՀՀ օրենքով, այնպես էլ «Կոնվերս բանկ» ՓԲ ընկերության 2013 թվականին գործող կանոնադրությամբ բանկի աշխատակցի վրա որևէ պարտականություն դրված չի եղել` գրավի իրավունքի պետական գրանցման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը կադաստր ներկայացնելու և գրանցելու համար, և արգելված չի եղել հաճախորդի կողմից կադաստր ներկայացնելը և գրանցելը, ինպես նաև այդպիսի գործողությունների կատարելու վերաբերյալ ցուցումներ տալը: Վերը նշված համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները` ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի գործողություններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների բացակայության մասին, անհիմն են և չեն բխում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) Արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ»: Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար: Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը: Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը: Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները` 1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք, 2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն, 3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը): Մեկ այլ` Մ. Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը): Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ. Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը): Մեկ այլ` Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»: Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները. ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա), բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն), գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը, դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը, ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից: Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): Այսպիսով` ամբաստանյալներ Արսեն Մարգարյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Դ. Մաթևոսյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքներում հաստատված է և նրանց կատարած հանցանքն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալների պատճառաբանությունները հերքվում են գործով ձեռք բերված ապացույցներով: Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանին, իսկ Դ. Մաթևոսյանին 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար: Բացի այդ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված, նաև Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլատրելի ճանաչված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում, մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները մեկնաբանելով հօգուտ ամբաստանյալների` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանին և Գ. Մադոյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատող ապացույցների բավարար ամբողջություն չի ստեղծվում, ուստի ապացուցված չէ ամբաստանյալներ Ա. Խոջոյանի և Գ. Մադոյանի կողմից իրենց մեղսագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարումը: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Արսեն Մարգարյանի պաշտպան Գեորգի Մելիքյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Մաթևոսյանի պաշտպան Արման Թամրազյանի և Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազի տեղակալ Հ. Խալաթյանի վերաքննիչ բողոքները ` մերժել: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի հունիսի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0251/01/15 դատավճիռը թողնել անփոփոխ` Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններով: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Մ. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 10-06-2019 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 16-09-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 24 հատորից |
| Գործին կից նյութեր | 24 հատորից. 1-ին հատոր`250 թերթ, 2-րդ հատոր` 200 թերթ, 3-րդ հատոր` 201 թերթ, 4-րդ հատոր` 242 թերթ, 5-րդ հատոր` 256 թերթ, 6-րդ հատոր` 280 թերթ, 7-րդ հատոր` 295 թերթ, 8-րդ հատոր` 254 թերթ, 9-րդ հատոր` 241 թերթ, 10-րդ հատոր` 291 թերթ, 11-րդ հատոր` 210 թերթ, 12-րդ հատոր` 380 թերթ, 13-րդ հատոր`139 թերթ, 14-րդ հատոր` 144 թերթ, 15-րդ հատոր` 161 թերթ, 16-րդ հատոր` 155 թերթ, 17-րդ հատոր` 146 թերթ, 18-րդ հատոր` 145 թերթ, 19-րդ հատոր` 122 թերթ, 20-րդ հատոր` 112 թերթ, 21-րդ հատոր՝ 121 թերթ, 22-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 23-րդ հատոր՝ 87 թերթ, 24-րդ հատոր՝ 106 թերթ:Կից` <<Մունա>> ՍՊԸ-ի վարկային գործի պատճենը` 261 թերթ: 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ, 3-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ, 4-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ, 6-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ, 8-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ, 10-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ, 11-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ /փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 16-09-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 24 հատորից |
| Գործին կից նյութերը | 24 հատորից. 1-ին հատոր`250 թերթ, 2-րդ հատոր` 200 թերթ, 3-րդ հատոր` 201 թերթ, 4-րդ հատոր` 242 թերթ, 5-րդ հատոր` 256 թերթ, 6-րդ հատոր` 280 թերթ, 7-րդ հատոր` 295 թերթ, 8-րդ հատոր` 254 թերթ, 9-րդ հատոր` 241 թերթ, 10-րդ հատոր` 291 թերթ, 11-րդ հատոր` 210 թերթ, 12-րդ հատոր` 380 թերթ, 13-րդ հատոր`139 թերթ, 14-րդ հատոր` 144 թերթ, 15-րդ հատոր` 161 թերթ, 16-րդ հատոր` 155 թերթ, 17-րդ հատոր` 146 թերթ, 18-րդ հատոր` 145 թերթ, 19-րդ հատոր` 122 թերթ, 20-րդ հատոր` 112 թերթ, 21-րդ հատոր՝ 121 թերթ, 22-րդ հատոր՝ 135 թերթ, 23-րդ հատոր՝ 87 թերթ, 24-րդ հատոր՝ 106 թերթ:Կից` <<Մունա>> ՍՊԸ-ի վարկային գործի պատճենը` 261 թերթ: 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ, 3-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ, 4-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ, 6-րդ հատորին կցված է 3 լազերային սկավառակ, 8-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ, 10-րդ հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ, 11-րդ հատորին կցված է 2 լազերային սկավառակ /փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-32298/19 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0251/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 03-09-2019 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Արման |
| Ազգանուն | Թամրազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 14-10-2019 |
| Որոշման ամսաթիվ | 20-01-2020 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 14 հոկտեմբերի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ վերջինիս պաշտպան Ա.Թամրազյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, պարզեց, որ այն պետք է վերադարձնել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (բացառությամբ քննիչի և հետաքննության մարմնի) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Բողոքի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը պաշտպաններ Լ.Մանուկյանին, Մ.Սարգսյանին, Վ.Վարդանյանին, Ռ.Բալաբանյանին, Ա.Ֆանյանին, տուժողի ներկայացուցիչներ Գ.Ստեփանյանին և Ռ.Մինասյանին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Այսինքն՝ պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 3-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալը շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1363, 2017 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ՍԴՈ-1370 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ վերջինիս պաշտպան Ա.Թամրազյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 3-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից: Սահմանել, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 հունվարի 2020 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով Արսեն Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նույն դատավճռով Ա.Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակվել է, և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Մեղադրողի, ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպանի, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան) 2019 թվականի հունիսի 10-ին որոշում է կայացրել բողոքները մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանը և ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանը: Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-ի որոշումներով ներկայացված բողոքները վերադարձրել է` տրամադրելով 3-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը ու գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Հ.Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ, 214-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 2. Պաշտպան Ա.Թամրազյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով մասնակիորեն՝ Դ.Մաթևոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Ա.Պապյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09, Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 19-րդ և 309-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 3. Պաշտպան Գ.Մելիքյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել Ա.Մարգարյանի անմեղությունը: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-38-րդ, 178-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 17-րդ, 19-րդ, 105-րդ, 127-րդ, 309-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 21-10-2019 |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 05-09-2019 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Ասլանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Մաթևոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խոջոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Գևորգ |
| Ազգանուն | Մադոյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 14-10-2019 |
| Որոշման ամսաթիվ | 20-01-2020 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 14 հոկտեմբերի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալներ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի, Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի և Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, պարզեց, որ այն պետք է վերադարձնել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (բացառությամբ քննիչի և հետաքննության մարմնի) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Բողոքի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը պաշտպաններ Լ.Մանուկյանին, Մ.Սարգսյանին, Վ.Վարդանյանին, Ռ.Բալաբանյանին, Ա.Ֆանյանին, տուժողի ներկայացուցիչներ Գ.Ստեփանյանին և Ռ.Մինասյանին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Այսինքն՝ պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 3-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալը շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1363, 2017 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ՍԴՈ-1370 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալներ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի, Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի, Արշակ Վոլոդյայի Խոջոյանի, Գևորգ Գագիկի Մադոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 3-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից: Սահմանել, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 հունվարի 2020 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով Արսեն Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նույն դատավճռով Ա.Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակվել է, և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Մեղադրողի, ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպանի, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան) 2019 թվականի հունիսի 10-ին որոշում է կայացրել բողոքները մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանը և ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանը: Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-ի որոշումներով ներկայացված բողոքները վերադարձրել է` տրամադրելով 3-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը ու գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Հ.Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ, 214-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 2. Պաշտպան Ա.Թամրազյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով մասնակիորեն՝ Դ.Մաթևոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Ա.Պապյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09, Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 19-րդ և 309-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 3. Պաշտպան Գ.Մելիքյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել Ա.Մարգարյանի անմեղությունը: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-38-րդ, 178-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 17-րդ, 19-րդ, 105-րդ, 127-րդ, 309-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 21-10-2019 |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 11-09-2019 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 14-10-2019 |
| Որոշման ամսաթիվ | 20-01-2020 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 14 հոկտեմբերի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ վերջինիս պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, պարզեց, որ այն պետք է վերադարձնել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (բացառությամբ քննիչի և հետաքննության մարմնի) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Բողոքի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը պաշտպաններ Լ.Մանուկյանին, Մ.Սարգսյանին, Վ.Վարդանյանին, Ռ.Բալաբանյանին, Ա.Ֆանյանին, տուժողի ներկայացուցիչ Ռ.Մինասյանին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Այսինքն՝ պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 3-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալը շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1363, 2017 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ՍԴՈ-1370 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ վերջինիս պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 3-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից: Սահմանել, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0251/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 20 հունվարի 2020 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճռով Արսեն Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Նույն դատավճռով Ա.Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով Դավիթ Մաթևոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակվել է, և նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և առանց պատիժ նշանակելու` ազատվել քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Արշակ Խոջոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Նույն դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Գևորգ Մադոյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Մեղադրողի, ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպանի, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան) 2019 թվականի հունիսի 10-ին որոշում է կայացրել բողոքները մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին: Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը, ամբաստանյալ Դ.Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանը և ամբաստանյալ Ա.Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանը: Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-ի որոշումներով ներկայացված բողոքները վերադարձրել է` տրամադրելով 3-օրյա ժամկետ` թերությունները վերացնելու, բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին համապատասխանեցնելու և կրկին ներկայացնելու համար: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը ու գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Հ.Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ, 214-րդ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 2. Պաշտպան Ա.Թամրազյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով մասնակիորեն՝ Դ.Մաթևոսյանի մասով բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել նրա անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Մ.Հովհաննիսյանի և Ա. Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Ա.Պապյանի գործով 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09, Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 և այլ որոշումներին: Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 19-րդ և 309-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի՝ վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 3. Պաշտպան Գ.Մելիքյանը կրկին ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք` խնդրելով բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2018 թվականի հունիսի 18-ի դատավճիռը և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել Ա.Մարգարյանի անմեղությունը: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Բողոքաբերի համոզմամբ ստորադաս դատարանները, ի թիվս այլնի, խախտել են «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-38-րդ, 178-րդ, 325-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 17-րդ, 19-րդ, 105-րդ, 127-րդ, 309-րդ, 358-րդ և 360-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոք բերած անձի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 10-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի, ամբաստանյալ Դավիթ Արամի Մաթևոսյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի և ամբաստանյալ Արսեն Գրիգորի Մարգարյանի պաշտպան Գ.Մելիքյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 23-10-2019 |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 18-09-2019 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 18-09-2019 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 31-01-2020 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | քրեական գործը 26 հատորից 1-ինը՝ 250 թերթ, 2-րդը՝ 200 թերթ, 3-րդը՝ 201 թերթ, 4-րդը՝ 242 թերթ, 5-րդը՝ 256 թերթ, 6-րդը՝ 280 թերթ, 7-րդը՝ 295 թերթ, 8-րդը՝ 254 թերթ, 9-րդը՝ 241 թերթ, 10-րդը՝ 291 թերթ, 11-րդը՝ 210 թերթ, 12-րդը՝ 380 թերթ, 13-րդը՝ 139 թերթ, 14-րդը՝ 144 թերթ, 15-րդը՝ 161 թերթ, 16-րդը՝ 155 թերթ, 17-րդը՝ 146 թերթ, 18-րդը՝ 145 թերթ, 19-րդը՝ 122 թերթ, 20-րդը՝ 112 թերթ, 21-րդը՝ 121 թերթ, 22-րդը՝ 135 թերթ, 23-րդը՝ 87 թերթ 24-րդը՝ 106 թերթ, 25-րդը՝ 286 թերթ, 26-րդը՝ 185 թերթ կից ՄՈՒՆԱ վարկային գործի պատճենը 261 թերթ: Քրեական գործի 1-ին հատորին կցված է 1 լազերային սկավառակ, 3-րդ հատորին՝ կցված է 2 լազերային սկավառակ, 4-րդ հատորին՝ կցված է 3 լազերային սկավառակ, 6-րդ հատորին՝ կցված է 3 լազերային սկավառակ, 8-րդ հատորին՝ կցված է 2 լազերային սկավառակ, 10-րդ հատորին՝ կցված է 1 լազերային սկավառակ, 11-րդ հատորին՝ կցված է 2 լազերային սկավառակ, / փաթեթ թիվ 1-եզրակացություն թիվ 54011406, փաթեթ թիվ 2-եզրակացություն թիվ 54011406/: |