ԵԱՔԴ/0263/01/15

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՔՐԵԱԿԱՆ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄԸ ԴԱԴԱՐԵՑՆԵԼՈՒ ԵՎ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻ ՎԱՐՈՒՅԹԸ ԿԱՐՃԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«22» հուլիսի 2019թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի, Ա.Պարտիզպանյանի,
Ա.Գրիգորյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Ա.Մնացականյանի,
տուժող Գ.Գաբրիելյանի,

ամբաստանյալներ Վ.Գևորգյանի, Մ.Ստեփանյանի,
պաշտպաններ Ա.Բարսեղյանի, Ս.Ազիզյանի, Մ.Ասլանյանի,


դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝
1.Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի՝ (ծնված 1954 թվականի հուլիսի 05-ին Աշտարակ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, այրի, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` Արագածոտնի մարզ, ք.Աշտարակ, Գ.Գրիգորյան փողոց, 51 շենք, բն.9, որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է կիրառվել գրավը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,
2. Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի (ծնված 1975 թվականի մայիսի 27-ին Ճամբարակ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` Կոտայքի մարզ, գ.Քասախ, Վ.Սարգսյան 1-ին փողոց, 4-րդ տուն, որպես խափանման միջոց է ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Հ.Ավետիսյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է 58217315 քրեական գործը:
Քննիչի 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ 58217315 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ գլխավոր դատախազություն` ըստ ենթակայության հանձնելու համար:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին 58217315 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Հ.Բաղմանյանի վարույթ:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետ Ջ.Ֆարխոյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ 58217315 քրեական գործով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննչական խմբին, որի ղեկավար է նշանակվել ՀԿԳ քննիչ Հ.Բաղմանյանը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Հ.Բաղմանյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշմամբ 58217315 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
Քննիչի կողմից 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ժամը 15:45-ին Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանը ձերբակալվել է:
Քննիչի 2015 թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ 58217315 քրեական գործով Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ին որոշում է կայացվել Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանը] հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, այն է` զբաղեցնելով ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերով նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը, մշտապես իրականացնելով կազմակերպական–տնօրինչական գործառույթներ, ունենալով ՀՀ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով կենսաթոշակների նշանակման և վճարման համար անհրաժեշտ ախատանքների իրականացումն ապահովելու լիազորություն, իր լիազորությունների շրջանակներում ՀՀ քաղաքացի Գագիկ Գաբրիելյանին կենսաթոշակ նշանակելու դիմաց 2015 թվականի նոյեմբեր ամսվա կեսերին, նույն բաժնի ավագ մասնագետ Մարգարիտա Ստեփանյանի օժանդակությամբ, շորթմամբ Գագիկ Գաբրիելյանից պահանջել է 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք, հակառակ պարագայում սպառնալով ոտնահարել Գագիկ Գաբրիելյանի` 63 տարին լրանալու կապակցությամբ կենսաթոշակ նշանակելու իրավունքը, որպիսի դիտավորյալ գործողություններով Գ. Գաբրիելյանի համար ստեղծել է իր օրինական իրավունքների իրականացումը բացառապես կաշառք տալու միջոցով պաշտպանելու համար անհրաժեշտ պայմաններ, Գագիկ Գաբրիելյանին հայտնելով, որ իրեն կաշառք չտալու պարագայում վերջինիս կենսաթոշակը կձևակերպվի միայն 65 տարին լրանալուց հետո: 2015թ դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանն իր աշխատասենյակում Գագիկ Գաբրիելյանից ստացել է շորթմամբ պահանջված 100.000 ՀՀ դրամ կաշառքը»:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ից:
Քննիչի 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ 58217315 քրեական գործով Գագիկ Գաբրիելյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` մեղադրանքի փաստական կողմի հետևյալ նկարագրությամբ.
«[Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանը] աշխատելով ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի ավագ մասնագետ, չհանդիսանալով պաշտոնատար անձ և չունենալով ՀՀ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով կենսաթոշակների նշանակման լիազորություն, նույն բաժնի պետ, պաշտոնատար անձ հանդիսացող և նման լիազորությամբ օժտված Վարդուհի Գևորգյանի կողմից 2015թ. կեսերին ՀՀ քաղաքացի Գագիկ Գաբրիելյանին 63 տարին լրանալու կապակցությամբ կենսաթոշակ նշանակելու համար, վերջինից շորթմամբ, այն է` անկախ կենսաթոշակի իրավունքը հաստատող փաստաթղթերի առկայությունից, 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք պահանջելուց հետո, կաշառք տալու շուրջ Գագիկ Գաբրիելյանի հետ վարել է բանակցություններ, նրանից պահանջել արագացնել նշված գումարը տալը` դրանով պայմանավորելով նույն ամսին կենսաթոշակ նշանակելու, հաշվարկելու և վճարելու հանգամանքը: Մարգարիտ Ստեփանյանն այդ կերպ վերացրել է կաշառքի գումարը տալու հապաղումը` որպես Գևորգյանի կողմից հանցանքի կատարման խոչընդոտ, այդպիսով օժանդակելով վերջինիս կողմից շորթմամբ կաշառք ստանալուն, ինչի արդյունքում 2015թ դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանն իր աշխատասենյակում Գագիկ Գաբրիելյանից ստացել է շորթմամբ պահանջված 100.000 ՀՀ դրամ կաշառքը»:
Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ Ա.Մնացականյանը 2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին 58217315 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը հաստատել է և քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը ԵԱՔԴ/0263/01/15 համարի ներքո մակագրվել և հանձնվել է դատավոր Ա.Խաչատրյանին:
Դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
ՀՀ նախագահի 2016 թվականի հունվարի 08-ի ՆՀ-3-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ա.Խաչատրյանի` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
2016 թվականի հունվարի 22-ին ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործը վերամակագրվել և 2016 թվականի հունվարի 25-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ռ.Մխիթարյանին:
2016 թվականի հունվարի 26-ին ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործն ընդունվել է դատավոր Ռ.Մխիթարյանի վարույթ:
Դատավոր Ռ.Մխիթարյանի 2016 թվականի փետրվարի 08-ի դատական քննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Վարդուհի Գևորգյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի և նրա նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը փոխարինվել է գրավով` գրավի չափ սահմանելով 500.000 ՀՀ դրամը: Ամբաստանյալ Մարգարիտ Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրություն խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ:
ՀՀ նախագահի 2016 թվականի մայիսի 23-ի ՆՀ-440-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ռ.Մխիթարյանի` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
2016 թվականի հունիսի 24-ին ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործը վերամակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 27-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2016 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 07-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 07-ի որոշմամբ ԵԱՔԴ/0263/01/15 քրեական գործով նշանակվել է դատատեսաձայնագրառման փորձաքննություն:



Դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտումը և դրանց գնահատումը.
Ամբաստանյալներ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանն ու Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանն ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում իրենց մեղավոր չեն ճանաչել:
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 18-ից 20-ն ընկած ժամանակահատվածում, կոնկրետ օրը չի հիշում, կենսաթոշակ նշանակելու խնդրով իր աշխատասենյակ է մտել կենսաթոշակ նշանակող գլխավոր մասնագետ Մարգարիտ Ստեփանյանը, քաղաքացու հետ միասին, որն ինչպես հետագայում պարզվել է, հանդիսացել է Գագիկ Գաբրիելյանը: Իրեն ներկայացրել են Գագիկ Գաբրիելյանի բերած բոլոր փաստաթղթերը: Այդ օրը Գագիկ Գաբրիելյանին տեսել է առաջին անգամ: Գագիկ Գաբրիելյանը ներկայացրել է արդարադատության նախախարարության քրեակատարողական վարչության տեղեկանքը` 1974-1975 թվականներին դատված լինելու, ինչպես նաև 1976 թվականից 1991 թվականին, ինչպես նաև 1999-2001 թվականներին նրա դատվածությունների մասին: Բերել է նաև մարտական ուղու վերաբերյալ տեղեկանք, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոյարսկի երկրամասի Սոչի քաղաքի «Վլադիս» անհատական մասնավոր ձեռնարկությունում 12.02.1994թ.-08.04.1999թ. և 08.07.2001-30.12-2007 թվականը` մոտ 12 տարի աշխատելու մասին տեղականք: Փաստաթղթերը նայվել են իր կողմից, համաձայն գործող օրենսդրության, «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի կենսաթոշակ նշանակվում է առնվազն 25 տարվա աշխատանքային ստաժ ունենալու դեպքում, միաժամանակ 2-րդ հոդվածը ամրագրում է, որ կարող է նշանակվել նաև 10 տարվա աշխատանքային ստաժ ունենալու դեպքում օրացույցային աշխատանքային ստաժ ունենալու դեպքում, միաժամանակ տալիս է սանդղակով նշանակվելու հնարավորություն, սանդղակի գործառույթն այն է, որ 2015 թվականին կարող էր կենսաթոշակ նշանակվել 9 տարի ստաժ ունենալու դեպքում, իսկ արդեն 2016 թվականից` անցած տարվանից այդուհետ կարող է նշանակվել միայն 10 տարի, խոսքը գնում է աշխատանքային կենսաթոշակի մասին: Իսկ եթե քաղաքացին չի ներկայացրել այդպիսի փաստաթղթեր իր աշխատանքի մասին հավաստող, ՀՀ օրենսդրությամբ, ինչպես նաև կառավարության որոշումներով սահմանված փաստաթղերը ներկայացնելու դեպքում նրան կենսաթոշակ նշանակվում է 65 տարին լրանալու դեպքում, 2014 թվականի հունվարի 1-ից արդեն դա էլ չի կոչվում կենսաթոշակ, դա կոչվում է պետական նպաստ, ծերության սոցիալական նպաստ և կարգավորվում է «Նպաստների մասին» ՀՀ օրենսդրությամբ, օրենքի այդ հատվածն արդեն փոխվել է: Նայել է Գագիկի բերած փաստաթղթերը, առաջին ուշադրությունը դարձրել է դատվածության տարիների աշխատանքային ստաժին, դատվածության տարիներին: Դատվածության տարիները 1974-1975թթ., 1976-1991թթ., ինչպես նաև 09.06.1999թ-06.06-2001թթ: Տեսուչը կատարել է իր պաշտոնի անձնագրով սահմանված պարտականությունները: Խնդիրը եղել է դատվածությունների մասին տեղեկատվությունը: Այդ տարիներին սոցիալական վճարներ կատարելու մասին տեղեկատվություն նաև պետք է լիներ: Երկրորդ թուղթը եղել է մարտական ուղին: Մարտական ուղին ՀԿ-ի կողմից տրված փաստաթուղթ է այն մասին, որ 1991-1994թթ. Գագիկը մասնակցել է Արցախում Ղարաբաղյան շարժման ժամանակ մարտական գործողությունների: Դա պատճեն էր, իրենք հիմնականում ընդունում են բնօրինակներ, բայց այնուամենայնիվ, եթե բնօրինակ լիներ, դրանով կենսաթոշակ մարտական գործողություններին մասնակցելու համար նշանակվում է ՊՆ-ի կողմից տրված համապատասխան տեղեկանքի հիման վրա, որը նորից ամրագրված է կառավարության համապատասխան որոշմամբ, մարտական գործողություններին իր մասնակցությունը հավաստող ՊՆ-ի կողմից տրված տեղեկանքի հիման վրա, ընդ որում նշվում է, թե որ օրից որ օրը, որտեղ, ինչ մարտական գործողությունների է մասնակցել: Այսինքն` այդ փաստաթուղթը որպես ստաժ հաշվարկվել չէր կարող: 3-րդ փաստաթուղթը Կրասնոյարսկի երկրամասի Սոչի քաղաքի «Վլադիս» անհատական ձեռնարկությունից բերած փաստաթուղթն էր՝ ռուսերեն լեզվով, որտեղ Գագիկ Գաբրիելյանն աշխատել էր 12.02.1994-08.04.1999թթ. և 08.07.2001-30.12-2007թթ.: Ռուսերեն լեզվով ներկայացված այդ փաստաթուղթը նայել է, թարմ փաստաթուղթ է եղել, մաքուր թղթի վրա գրված: Առաջին հարցը Գագիկին ուղղված` եղել է այն, թե արդյոք նշված վայրում աշխատել է: Պետական կենսաթոշակների մասին օրենսդրությամբ, ինչպես նաև ՀՀ Կառավարության մայիսի 11-ի թիվ 665 Ն որոշմամբ սահմանված է, որ դրանք մտնում են իրենց իրավունքների մեջ, որպեսզի քաղաքացու ներկայացրած ստաժի հետ կապված իրենց տեսակետը արտահայտեն, մասնավորապես կարող են նաև կասկածել, չընդունել: Դա սահմանում է ըստ անհրաժեշտության: Այդ փաստաթուղթն այդքան էլ իրեն դուր չի եկել, որովհետև թերի փաստաթուղթ է եղել, դրա համար հարց է տվել, հակառակ դեպքում իրենք նայում են փաստաթուղթը, ասում են, որպեսզի քաղաքացին դիմում գրի: Փաստաթուղթը նայել է, հարցրել է` «Գագիկ այդտեղ աշխատել ես», իրեն թվացել է, որ վերջինս չի աշխատել, Գագիկն ասել է, որ ամբողջ կյանքում աշխատել է: Իրեն կասկածի տեղիք է տվել նաև, որ «Վլադիս» անհատական ձեռնարկությունում աշխատել է մոտ 12 տարի, աշխատել է 1994-1995թթ. և ըստ տեղեկանքի` 08.04.1994թ. աշխատանքից ազատվելուց ուղիղ 20 օր հետո նա ՀՀ-ում կալանավորվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 222-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Փաստաթղթում չի եղել նշված նաև հրամանների համարները: Դա եղել է թերություն, բացթողում և Գ.Գաբրիելյանին ասել է, որ դրա համար համապատասխան հիմնարկ հարցում է կատարվելու, որպեսզի ճշտեն տեղեկանքի իսկությունը: Գագիկն ասել է, որ հարցում անելու կարիք չկա, քանի որ այդ ձեռնարկությունն այլևս չի գործում, ասել է, որ հարցում չկատարեն, իրենց լավության տակից դուրս կգա: Ինքն անձամբ Գագիկին ոչինչ չի խոստացել, գործել է իր աշխատանքային պարտականությունների, իր պաշտոնի անձնագրով նախատեսված և օրենքներով իր պարտականությունների կատարման շրջանակներում: Իրենց մոտ ով ասես կարող է գալ, ինչ քաղաքացի, ինչ ձևի, ինչ մտադրության, ինչ ձևի առաջարկություններ, խոսակցություններ ասես կարող են ունենալ: Շփվում են տարատեսակ քաղաքացիների հետ: Գագիկը թղթերը վերցրել և գնացել է, ինքը մասնագետին հանձնարարել է, որ հարցումը պատրաստի և քրեակատարողական վարչությանը նորից դիմեն, որ 1999-2001թթ. համար կատարված սոցիալական վճարների մասին տեղեկատվությունն իրենց ներկայացվի: Գագիկը հաջորդ օրը նորից եկել է, հայտնել է, որ չի գտել: Իր մեղքը համարում է այն, որ լսել է Գագիկին, բայց ինքն օրենքով իրեն վերապահված պարտականություններից դուրս չի եկել: Հետո վերջինս նորից է եկել հաջորդ օրը, ինքը զայրացել է, ասել, որ ինքն այդ մարդը չի, իսկ նա լավ մարդ է, խելոք մարդ է, թողնի գնա, իրենց ոչ մի բան պետք չի, որ չանի այնպիսի բաներ ու չխայտառակի իրենց, չվարկաբեկի, մարդիկ իրենց հարգում են: Ինքն ի պաշտոնե առնչվել է և ոստիկանության և ԱԱԾ և դատախազության, քննչական մարմինների հետ, եղել են շատ հարգանքով, ոչ մի խնդիր չի ունեցել, որևէ մասնագիտական հարց, եթե եղել է, քննարկել են իր հետ, ինքը չի իմացել, որ կյանքում մարդու վատություն է արել: Ինքը շատ զբաղված է եղել այդ օրերին, քանի որ ձև է փոխվել մուտքագրման, թոշակները նշանակելու նոր էլեկտրոնային եղանակ է մուտքագրվել, փոփոխություններ են կատարել, ուշադիր չի լսել: Իր ասածի ապացույցն այն է, որ վերծանման մեջ հատված կա, որ Գագիկը գալիս է, ասում է «բարև քուրո ջան, էն որ ասել էիր էն 100 հազարը որ պիտի բերեմ, որ պիտի տամ» զարմացած հարցրել է ինչի դա ամսի 24 է եղել, այդ օրն է նա եկել դիմում գրել: Նոյեմբերի 24-ին փաստաթղթերն է ընդունել, նոյեմբերի 26-ին օրենքով սահմանված կարգով նշանակել են կենսաթոշակ` հարցում անելու մտադրությամբ: Գագիկն ամեն օր գնացել է, ապօրինի կերպով ձայնագրել: Գագիկը շարքային մարդ է, ում վատ մարդիկ օգտագործել են, նրան ուղղակի դրդել են: Վերջինս ձայնագրությունները տարել է, նկատել են, որ գումար պահանջող չկա նրանից, ամեն ինչ օրենքի սահմաններում է, ասել են, որ կրկին ձայնագրի: Գագիկը թիկունքին մարդիկ ունի, չգիտի, թե ովքեր են: Կենսաթոշակ նշանակվելուց հետո վերջինս գնացել է ԱԱԾ-ի ուղեկցությամբ: Նրանից ոչ ոք կաշառք չի պահանջել, վերցրել, առավել ևս ոչ ոք նման մտադրություն չի ունեցել, այլ բան է, որ նա ցանկությունուն է ունեցել, որ կաշառք տալու պռովոկացիոն բեմադրությունն ավարտին հասցի: Մարդիկ գործ էին բռնել, որոշել են մինչև վերջ առաջ տանեն: Հետագայում իր կասկածները հաստատվել են: Դեկտեմբերի 3-ին, երբ որ ինքը հարցում է կատարել, անվտանգության գալը եղել է ամսի 1-ին, ինքը եղել է աշխատանքի մեջ: Ամսի 3-ին հարցումը կատարվել է, հարցման տեքստը ելքի մատյանում գրվել է: Պատասխանը մինչև 15-16-ը, որ ինքն աշխատել է, չի եկել: Հետո ամսի 8-ին ծառայությունից հարցրել են, թե այդ գործով հարցում կատարվել է, ասել է այո, այնուհետև կրկին հարցում են կատարել: Հարցման պատասխանն ստանալուց հետո գրված է եղել, որ «Վլադիս» անհատական ձեռնարկությունը փակվել է մեկ տարի ավելի շուտ, քան թե Գագիկ Գաբրիելյանն այդ փաստաթուղթը ներկայացրել է, և սոցիալական վճարներ էր կատարել միայն 1997 թվականի համար: Այդ մեկ տարվա ստաժը եղանակ փոխել չէր կարող: Իրենք ստացել են պատասխան, որ ձեռնարկությունը չի գործել այդ տարիներին, սոցիալական վճարներ չի կատարել, իսկ նման դեպքում իրենց ծառայության միջոցով ուղարկվել է այդ գրությունը ծառայութուն, որ Գագիկ Գաբրիելյանի աշխատելու վերաբերյալ որևէ տեղեկատվություն առկա չէ, ծառայությունն էլ համապատասխան գրությամբ հանձնարարել է դադարացնել կենսաթոշակի գործը: Կենսաթոշակի գործը դադարեցվել է կեղծ փաստաթղթեր ներկայացնելու հիմքով: Գագիկն ասել է, որ տաքսի սերվիսում աշխատել է, ունեցել է թույլտվություն, սակայն նրա անունով սոցիալական վճարներ չեն կատարվել, վերջինս չի կարողացել ներկայացնել 10 տարվա ստաժը հավաստող փաստաթուղթ: Օրինական շահը պաշտպանողը կեղծ փաստաթուղթ չի ներկայացնում: Գագիկն այլևս կենսաթոշակ չի ստանում, 363.000 ՀՀ դրամի չափով պետությունն ավել վճարել է Գագիկին, ինչն էլ պետք է հետ վերադարձվի դատական կարգով, եթե ինքնակամ չի վերականգնում: Գագիկի արած լավությունը գնալու էր հետ`տեղը, որևէ իրավական գործընթաց չկա: Ինքը կաշառք չի վերցրել, իր համար դա կաշառք չի եղել, դա նրա դրդող գործողությունների վերջակետն էր: Վերջինս գնացել է օրեր շարունակ ձայնագրել` խախտելով մարդու իրավունքները: Իրեն հայտնի չի եղել, որ նա ձայնագրել է, վերջինս ոմանց դուր գալու համար կաշառքի պրովակացիա է կատարել: Չի հիշում, թե ինչպես է տվել, ինչ եղանակով: Իր հիշելով հեռախոսով խոսելիս է եղել, Գագիկը դրել է սեղանի կողքը: Չի հիշում, որովհետև Գագիկից ֆիքսված գումար ուզելու տարբերակ չի եղել:
Գագիկ Գաբրիելյանին առհասարակ ինքը ոչ մի բան չի խոստացել, Գագիկն ասել է, որ լավություն կանի, խնդրել է հարցում չկատարել, քանի որ այդ հիմնարկը չի աշխատել:
Օրենքով սահմանված կարգով նրա կենսաթոշակի գործը դադարեցվելու էր, մինչև այդ տրված գումարներն էլ պետք է հետ բռնագանձվեր դատական կարգով: Եթե 10 տարվա ստաժ ուներ, ապա 65 տարեկանից կենսաթոշակի էր անցնում, իսկ 63 տարեկանից եթե 2015 թվականին ուներ 9 օրացուցային տարվա ստաժ, դրան գումարվում էր մնացած փաստաթղթերը: Կարգն ինքն անձամբ չի բացատրել, տեսուչ տիկին Մարգարիտան է բացատրել, ինքը նայել է միայն փաստաթղթերը: Երբևէ Գագիկին չի զանգել, չի կանչել, չի փորձել հանդիպել, ոչ էլ որևէ մեկին ասել է, որ նրան բան ասեն: Առանց գումարի ակնկալիքի ասել է, որ դիմումը գրի, օրենքով սահմանված կարգով ընթացք կտան: Նոյեմբերի 24-ին նայել է փաստաթղթերը, նոյեմբերի 26-ին հաստատել է, ոչ տեսուչի դեմք է տեսել, ոչ Գագիկի: Խոսակցությունը եղել է այն ժամանակ, երբ նայել է իր փաստաթղթերը: Հարցում չկատարելու հետ կապված է գումար առաջարկել: Դա նրա առաջարկությունն է եղել, ինքը ոչ մի բան չի պայմանավորվել: Խոստում չի տվել, օրենքով սահմանված պարտականություններն է կատարել, հարցումն այնուամենայնիվ պետք է կատարեր: Առհասարակ ոչ մի խոստում չի տվել: Դա արվել է իրեն աշխատանքից ազատելու համար:
Եթե փաստաթուղթը կասկած է հարուցում՝ կասեցման ընթացակարգ չկա: Երբ կասկած է հարուցում, ընդունում են, հարցում են կատարում: Մուտքագրման դեպքում 10 օրյա ժամկետ կա, որ պետք է լոծում տրվի: Մուտքագրված գործը պետք է կամ հիմնավոր պատճառաբանությամբ մերժվի կամ ներկայացված փաստաթղթերով նշանակվի: Նախաձեռնություն իր կողմից չի եղել, 63 թե 65 տարեկանում կնշանակվի կենսաթոշակ՝ նման խոսակցություն չի եդել, զուտ նայվել է փաստաթղթերը: Ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա թոշակը 63 տարեկանում նշանակման ենթակա է եղել, 12 տարվա ստաժ է ընդգրկվել փաստաթղթում: Ինքը նայելով ասել է` կարելի է նշանակել: Չի հիշում գումարի սակարկություն եղել է, թե` ոչ:
Նպատակահարմար չի գտնում պատասխանել ձայնագրության վերաբերյալ հարցերին, հրաժարվում է պատասխանել, քանի որ դա թույլատրելիության մեջ չի եղել:
Գագիկին ասել է դիմում գրի, որպեսզի օր չկորցնի: Գագիկի խոստումներին, ասածներին լուրջ չի վերաբերել: Նոյեմբերի 24-ին Գագիկը դիմում է գրել, անձամբ իր կողմից չի եղել խոսակցություն, որ պնդի` գումար բեր: Դիմումը կարող էր գրել նաև իր թղթերը բերելու առաջին օրը: Ինքը չի ասել, որ թոշակ նշանակելու է, որ թոշակ կնշանակեն, ընդհամենը նայել է թղթերը, ընդհամենը տեսուչին հանձնարարություններ է տվել, որ քրեակատարողական հիմնարկից հարցումներ կատարի, ստաժն ամբողջականացնի: Տեսուչը ծառայության հետ էր կապնվել, ասել էին, որ այդ ստաժը կարող եք հաշվել: Ինքը տեսուչին ասել է, որ գրավոր գրի, բայց տեսուչը կապվել է ծառայության պաշտոնատար անձանց համապատասխան մասնագետների հետ, ասել էին որ 9-10 տարվա ստաժի առկայության պայմաններում այդ ստաժը կարող եք նաև հաշվարկել: Քրեակատարողական հիմնարկ գրավոր հարցում չի կատարվել, որովհետև խոսել է մասնագետների հետ: Գագիկը եկել է մոտավորապես նոյեմբերի 18-20 հետո: Նոյեմբերի 24-ին եկել դիմում է գրել, զանգելու գործողությունները տևել է մի երկու օր: Գագիկը գումարն առած եկել է, որ միչև վերջ հասցնի հանձնարարված սև գործը:
Չգիտի, թե ով է խոսում ձայնագրությունում: Ձայնագրության հետ կապված ինքը մի քանի անգամ արդեն պատասխանել է, որ ամսի 24-ին Գագիկի հետ նման խոսակցություն չի ունեցել: Ամբողջ ձայնագրությունը թվագրված է նոյեմբերի 24-ին, 42 րոպե տևողությամբ խոսակցություն է, ամսի 24-ին 2 րոպե է խոսել Գագիկի հետ, որը Գագիկն էլ է հաստատել: Ինքը գումար չի վերցրել, դրել է սեղանին, ինքը ոչ կաշառք պահանջել է, ոչ էլ ցանկացել է վերցնել, ամբողջը եղել է հրահրված, գործող անձը եղել է Գագիկ Գաբրիելյանը: Կարգ է սահմանված, որ 10 օրյա ժամկետում կենսաթոշակ նշանակեն, կամ մերժեն, եթե մերժեին իրենց նախաձեռնությամբ պետք է մերժեին, որը պատճառաբանված չէր լինի:
Գագիկը չի հասցրել նրան, որ ինքն ասի, որ գնա գումար հայթայթի, ամբողջը եղել է Գագիկի նախաձեռնությունը: Ինքը երբևէ չի կանչել, գումար չի ուզել, գումար ուզողը գոնե մի անգամ կզանգի կասի բան պիտի բերեիր ինչի չես բերում: Գագիկն է եկել իր նախաձեռնությամբ, ասել, խոսել, գնացել: Ինքը ոչ Գագիկին ասել է կմերժեմ, ոչ կնշանակեմ, գործը նայել է օրենքով սդահմանված կարգով: Ուսումնասիրության արդյունքում պետք է հասկանար թոշակ կնշանակվի, թե՝ ոչ: Գագիկի բերած փաստաթղթերն այնպիսին են եղել, որ բոլորն էլ քննարկման ենթակա են եղել, ոչ թե ենթակա են եղել մերժման:
Ասել է Գագիկին, որ «Վլադիս»-ի տեղեկանքը խնդրահարույց է, Գագիկն էլ ասել է, որ աշխատել է, այժմ հիմնարկը չի գործում, հարցում չանեն, բայց ինքն իմացել է, որ սոցիալական ապահովության մարմինները կարող են հարցին պատասխանել: Մինչև հարցման պատասխան ստանալը նշանակել են թոշակ, որովհետև հնարավոր է այդ մարդն իրականում աշխատել է ու կկորցներ 3 ամիս: Համաձայնություն չի եղել, մտածել է, որ վերջինս հաստատ չի աշխատել «Վլադիս»-ում, գումար է տալիս, որպեսզի հարցում չկատարեն, բայց միևնույն է` ինքը հարցում կատարելու էր: Դիմում ընդունելուց առաջ գումար չի ուզել: Նոյեմբերի 24-ին Գագիկն աշխատասենյակում եղել է 2 րոպե: Առանց գումար ակնկալելու ասել է, որպեսզի գնա և դիմում ներկայացնի: Ըստ պաշտոնի անձնագրի` ինքը կենսաթոշակ նշանակող չէ: Ինքը հաստատում է այն որոշումը, որը կայացրել է կենսաթոշակ նշանակող գլխավոր մասնագետ տեսուչը: Կենսաթոշակը եթե ինքը չհաստատի` այն չի մտնի ցուցակ:
Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Մարգարիտ Ստեփանյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբեր ամսին Գագիկ Գաբրիելյանը 63 տարին դեռ չլրացած եկել է Քանաքեռ-Զեյթուն տարածքային բաժին, հարցրել է, թե ով է սպասարկում Մոնումենտի տարածքը, պատասխանել է, որ ինքն է սպասարկում: Ասել է, որ 63 տարեկանը լրանալու է նոյեմբերին և հարցրել է, թե ինչ փաստաթուղթ պետք է ներկայացնի: Տեղեկացրել է պահանջվող փաստաթղթերի ցանկը: Դրանից հետո վերջինս կրկին գնացել է բաժին, իր հետ բերել է փաստաթղթեր տրված արդարադատության նախարարության կողմից, զինվորական ծառայության մասին տեղեկանք, քրեակատարողական վարչությունից տրված դատվածությունների մասին տեղեկանք, Մարտական ուղու վերաբերյալ տեղեկանք, ինչպես նաև լիցենզիա՝ տաքսի վարելու մասին: Գ.Գաբրիելյանին տեղեկացրել է, որ այդ ամենի հետ միասին անհրաժեշտ է նաև 10 տարվա աշխատանքային ստաժ: Գ.Գաբրիելյանը հայտնել է, որ ունի ՌԴ-ում աշխատելու վերաբերյալ փաստաթուղթ, որը գտնվում է Գյումրիում և կտրամադրի: Ասել է, որ այդ ժամանակ կարող են դիմումն ընդունել, տասնօրյա ժամկետում մերժել, կարող են նաև դիմումը չնդունել, սպասել մինչև փաստաթուղթը բերի, քանի որ իրավունքի խնդիր չի առաջանում: Դիմումը մերժելու հիմք կհանդիսանար այն, որ վերջինս տասնօրյա ժամկետում չներկայացներ «Վլադիս» կազմակերպության տեղեկանքը, այդ պարագայում վերջինս իրավունք չէր ունենում 63 տարեկանում թոշակի անցնել: Ամսվա վերջին զանգահարել է Գագիկին և պահանջել տեղեկանքը, որից հետո վերջինս բերել է «Վլադիս» կազմակերպության տեղեկանքը: Տեղեկանքն իր մոտ կասկած է առաջացրել այն պատճառով, որ այնտեղ հրամանի համարներ առկա չեն եղել: Գործն ամբողջական փաթեթով հավաքված ներկայացրել է բաժնի պետին, վերջինիս կողմից ստացել է ցուցումներ: Բաժնի պետ Վ.Գևորգյանն ասել է, որ «Վլադիս» կազմակերպությունից հարցում կատարի, ինչն էլ արել է: Գագիկ Գաբրիելյանի կենսաթոշակի վերաբերյալ տվյալները մուտքագրել է համակարգիչ նոյեմբերի 26-ին: Գագիկ Գաբրիելյանը հայտնել է, որ աշխատանքային գրքույկ է ունեցել, որը կորցրել է: Բազայով ստուգել են, պարզել, որ Գ.Գաբրիելյանը սոցիալական վճարումներ չունի: Վերջինս հայտնել է, որ աշախատավարձ ստացել է առձեռն: 2016 թվականի սեպտեմբերի 01-ից դադարեցված է Գագիկ Գաբրիելյանի կենսաթոշակի գործը, ինչի համար հիմք է հանդիսացել ՌԴ-ից ստացված տեղեկանքը: Գագիկ Գաբրելյանին կենսաթոշակ նշանակել կարող էին 63 տարեկանից, եթե առկա լիներ 10 տարվա աշխատանքային ստաժ, իսկ դրա բացակայության դեպքում` 65 տարեկանից: Եթե «Վլադիս» կազմակերպության տեղեկանը չլիներ, ապա վերջինիս կենսաթոշակ չէին նշանակի, վերջինս դիմումը կգրեր, իսկ իրենք տասնօրյա ժամկետում կմերժեին: Եթե այդ տեղեկանքը չլիներ վերջինիս կենսաթոշակ կնշանակվեր 65 տարեկանից: Գագիկ Գաբրելյանին զանգահարել է «Վլադիս» կամակերպության տեղեկանքը պահանջելու ժամանակ, լրացուցիչ զանգ չի եղել: Գագիկ Գաբրելյանի հետ, բացի վերջինիս աշխատանքային ստաժը համալրելու վերաբերյալ խոսակցությունից, այլ խոսակցություն չի ունեցել: Գագիկ Գաբրելյանը տեղյակ է եղել, որ իր նկատմամբ կենսաթոշակ է նշանակվել, սակայն դրա չափի վերաբերյալ տեղյակ չի եղել: Կենսաթոշակ նշանակելու կամ մերժելու որոշում կայացնում է բաժնի պետը: Ինքն ընդամենը համակարգիչ է ներմուծում բոլոր տվյալները: Գագիկ Գաբրիելյանին հանդիպել է երեք անգամ, որից մեկ անգամը պատահականորեն: Գ.Գաբրիելյանին զանգահարել է մեկ անգամ: Մեկ անգամ է եղել, որ իքնը, Վ.Գևորգյանը և Գ.Գաբրիելայնը եղել են միասին: Դա եղել է այն ժամանակ, երբ Գ.Գաբրիելյանի կողմից ներկայացրած փաստաթղթերը ներկայացրել է Վ.Գևորգյանին: Դրանից հետո չի հիշում, իր համոզմամբ կրկին իրար հետ չեն եղել: Իր գործողությունները եղել են իր լիազորությունների շրջանակներում: Դիմումն ընդունվել է նոյեմբերի 24-ին, իսկ նշանակումը եղել է նոյեմբերի 26-ին: Նոյեմբերի 24-ին տուժողի և Վ.Գևորգյանի հետ միաժամանակ չի հանդիպել, Վ.Գևորգյանի աշխատասենյակում տուժողի հետ չի շփվել: Գ.Գաբրիելյանի կենսաթոշակը դադարեցված է 2016 թվականի սեպտեմբեր ամսվանից` ոչ հավաստի փաստաթուղթ ներկայացնելու հիմքով: Նոյեմբերի 24-ին Գ.Գաբրիելյանին նկատել է դիմում ընդունող մասնագետի մոտ: Չի կարող պնդել, որ նոյեմբերի 23-ին է զանգահարել Գ.Գաբրիելյանին: Գ.Գաբրիելյանին զանգահարելու նպատակը եղել է փաստաթուղթ պահանջելը: Վերջինս փաստաթուղթը ներկայացրել է նույն օրը: Գ.Գաբրիելյանի կողմից դիմումը ներկայացնելու պահին բոլոր փաստաթղթերը եղել են ներկայացված: Չի հիշում նոյեմբերի 23-ին ամբողջական փաստաթղթերը, այդ թվում՝ «Վլադիս» կազմակերպության կողմից տրված տեղեկանքը եղել է, թե՝ ոչ: Գ.Գաբրիելյանի գործով զբաղվել է միայն ինքը, քանի որ ինքն է եղել տարածքն սպսարկող տեսուչը: Չի կարող ասել նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը համապատասխանում է իրականությանը, թե՝ ոչ, եղել է ոչ ադեկվատ վիճակում: Եթե Գ.Գաբրիելյանը չներկայացներ «Վլադիս» կազմակերպության տեղեկանքը, միանշանակ կմերժվեր դիմումը` հղում անելով օրենքին: Եթե քաղաքացին դիմում է նոյեմբեր ամսին՝ մինչ ցուցակների կազմումը, կենսաթոշակն ստանում է դեկտեմբերի ամսին, իսկ եթե ցուցակների կազմումից հետո` ապա հունվար ամսին: Գ.Գաբրիելյանի կողմից փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո վերջինիս հետ բարձրացել է Վ.Գևորգյանի աշխատասենյակ, որտեղ ներկայացրել է գործը:
Ամբաստանյալ Մարգարիտ Ստեփանյանը հրաժարվեց պատասխանել ձայնագրությունների վերաբերյալ հարցերին:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Վարդուհի Գևորգյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի կողմից տրված ցուցմունքները մտացածին են, խիստ անարժանահավատ, իրականությանը չհամապատասխանող և նպատակ են հետապնդում ամեն գնով խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից և հերքվում են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով:
Մասնավորապես,
Դատական նիստի ընթացքում տուժող Գագիկ Գաբրիելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբեր ամսվա կեսերին` 63 տարին լրանալուց հետո, կենսաթոշակ ձևակերպելու համար համար գնացել է ՀՀ սոցիալական ապահովության ծառայության Քանաքեռ-Զեյթուն տարածքային բաժին: Պարզել է, որ իրենց տարածքը սպասարկող տեսուչը հանդիսանում է Մարգարիտան: Ներկայացրել է փաստաթղթեր քրեակատարողական հիմնարկից, քրեակատարողական վարչությունից, զինվորական կոմիսարիատից մարտական ուղին: Հայտնել են, որ միաժամանակ 10 տարվա ստաժել է անհրաժեշտ, ինչին պատասխանել է, որ տեղեկանք ունի, որի համաձայն աշխատել է ՌԴ-ում: Տիկին Մարգոն պահանջել է նաև այդ փաստաթուղթը: Այդ փաստաթուղթը ներկայացնելուց հետո հայտնել է, որ բարդ գործ է, հարկավոր է բարձրանալ բաժնի պետի մոտ: Բարձրացել են բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի մոտ, որտեղ վիճարկվել է 15 տարի քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելը որպես ստաժ համարելը: Վ.Գևորգյանը Մարգարիտայի ներկայությամբ ասել է՝ 100.000 ՀՀ դրամ գումար բերելու դեպքում կենսաթոշակը կնշանակեն, եթե ոչ` 65 ամյակը լրանալուց հետո: Ասել է, որ ուրիշների համար թանկ է, իր համար 100.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց այդ հարցը կլուծեն: Քանի որ գումար չի ունեցել, սկսել է գումարի չափը սակարկել: Ասել են, որ չի լինի: 15 օր ժամանակ է խնդրել գումարը հայթայթելու համար: Այնուհետև մտածելով, որ արդարություն չի գործում` դիմել է ազգային անվտանգության ծառայություն: Դրանից հետո ԱԱԾ աշխատակիցներն իրեն գումար են տվել, որն էլ տվել է վերջիններիս: 3-4 օր անց զանգահարել է Մարգարիտան, հրավիրել իրենց աշխատավայր, որտեղ վերջինս հետաքրքրվել է, թե ինչ է մտածում գումարի մասին, նաև ասելով, որ եթե գումարն այդ ժամանակ տրամադրի՝ դեկտեմբեր ամսվանից կնշանակեն կենսաթոշակը, եթե ոչ` 2016 թվականի հունվար ամսվանից և առաջարկել է տրամադրել գոնե գումարի կեսը: Մարգարիտային ասել է, որ այդ պահին գումար չունի և այն, ըստ պայմանավորվածության, կտրամադրի ամսվա վերջին: Այդ զանգից հետո դիմել է ազգային անվտանգություն: Այնուհետև Վարդուհի Գևորգյանն ասել է, որ իրեն հավատում է, թող գումարն ամսվա վերջում բերի և ասել է, որ դիմում գրի: Դրանից հետո իր կենսաթոշակը նշանակվել է, սակայն չգիտի, թե երբ: Դեկտեմբեր ամսվանից այն ստացել է: Այդ ժամանակ գումար չի տվել, սակայն խոստացել է, պայմանավորվել են, որ ամսվա վերջում կբերի: Նույն օրը երկու անգամ է գնացել սոցիալական ծառայության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին, երկրորդ անգամ արդեն ԱԱԾ-ի իմացությամբ: Մարգարիտայի զանգահարելուց առաջ բանավոր կերպով ԱԱԾ աշխատակիցներին արդեն տեղեկացրած է եղել: Բոլոր գործողությունները կատարվել են ԱԱԾ աշխատակիցների ուղղորդմամբ, որոնց ինքն է դիմել: Ձայնագրությունը կատարվել է ԱԱԾ օպերատիվ ծառայության աշխատակիցների կողմից, թե ինչ սարքավորումով` չգիտի: Դեկտեմբերի 1-2-ն ընկած ժամանակահատվածում կրկին գնացել է տարածքային բաժին, որպեսզի գումարը տա, քանի որ իրեն սպասել են: Որ գումարը չտաներ՝ հնարավոր է զրկեին կենսաթոշակից: Այդ ժամանակ դիմումը գրած է եղել, սակայն գումար դեռ չէր ստացել: ԱԱԾ գործակալ չի հանդիսանում: Դեռևս ծննդյան օրվանից առաջ է սկսել հավաքել փաստաթղթերը: Ընկերներից է տեղեկացել, որ 63 տարեկանից է կենսաթոշակ նշանակելու տարիքը: Մինչև կենսաթոշակի դիմելն աշխատել է տաքսու վարորդ: Աշխատանքային գրքույկ չի ունեցել: Չի հիշում, թե երբ է վերցրել տեղեկանքը: Իր նկատմամբ եթե բարոյահոգեբանական առումով վատ չվերաբերվեին, ապա ազգային անվտանգության ծառայությանը չէր դիմի: Նախքան տարածքային սոցիալական ապահովության բաժին դիմելն ամբաստանյալներից ոչ մեկին չի ճանաչել: Մարգարիտայի հետ բարձրացել են Վարդուհի Գևորգյանի աշխատասենյակ, Վ.Գևորգյանն ասել է, որ քանի որ տանջված մարդ է` հաշվի առնելով դատապարտված լինելու հանգամանքը, ուրիշներին թանկ է, 100.000 բերի հարցը կլուծեն: Ասել են, որ եթե գումար չտա 65 տարկանից կգնա, իսկ եթե տա` հիմա էլ կհասնի: Դիմումը գրելուց հետո իրեն չեն զանգահարել գումար պահանջելու նպատակով, քանի որ արդեն պայմանավորվածություն կար, որ ամսվա վերջում պետք է տար: Ամսվա վերջին պետք է գնար, սակայն մեկ օր էլ ուշացել է, Վարդուհի Գևորգյանն էլ ասել է, որ իբրև զանգահարել է իրեն ինքը չի պատասխանել հեռախոսազանգին: Աշխատանքային գրկույկ ունեցել է, որը կորել է: Գումարը տալու ժամանակ իրեն ասել են, որ այդ ամիս արդեն կենսաթոշակը կստանա: Դիմումը գրելուց, ինչպես նաև գումարը Վարդուհի Գևորգյանին տալուց Մարգարիտան ներկա չի գտնվել: Դիմում գրելու օրը կենսաթոշակի չափի մասին հարցրել է, ինչին Վ.Գևորգյանը պատասխանել է, որ լավ կլինի: Իրեն հստակ չեն ասել, թե որքան է կազմելու կենսաթոշակի չափը: Սպառնալիք եղել է, որ եթե գումարը չտա, ապա 65 տարեկանից կգնա թոշակի:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տուժող Գագիկ Գաբրիելյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ` Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որոշում կայացրեց հրապարակել վերջինիս նախաքննական ցուցմունքների այն հատվածը, որտեղ առկա է հակասություն:
Նախաքննության ընթացքում տուժող Գագիկ Գաբրիելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին դիմել է Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժին: Իր բնակության վայրի տեսուչը եղել է Մարգո անվամբ մի կին, ում դիմել է կենսաթոշակ ձևակերպելու համար: Մարգոյին հայտնել է, որ իր 63 տարին լրացել է, ցանկանում է կենսաթոշակ ձևակերպել և ներկայացրել է իր նույնականացման քարտը, ՀՀ արդարադատության նախարարությունից տրված տեղեկանք, որի մեջ առկա է եղել իր դատվածությունների մասին տեղեկություններ, ներկայացրել է նաև զինկոմիսարիատից տեղեկանք` իր զինվորական ծառայության վերաբերյալ և մարտական ուղու վերաբերյալ տեղեկանք, որից հետո Մարգոն ասել է, որ այդ ամենի հետ միասին անհրաժեշտ է 10 տարվա աշխատանքային ստաժ, որպեսզի կարողանան կենսաթոշակ ձևակերպեն, իսկ ինքն էլ հայտնել է, որ տեղեկանք ունի այն մասին, որ աշխատել է ՌԴ Սոչի քաղաքի «Վլադիս» ընկերությունում, սակայն այն տեղեկանքն իր մոտ չէ, բայց կարող է ներկայացնել: Մարգոն հայտնել է, որ այդ տեղեկանքը ներկայացնելուց հետո իր կենսաթոշակի հարցը կքննարկեն: Երկու օր անց կրկին գնացել է Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովման տարածքային բաժին և Մարգոյին ներկայացրել է նշված տեղեկանքը: Մարգոն, ուսումնասիրելով տեղեկանքը, ասել է, որ բարդ գործ է, պետք է բարձրանալ բաժնի պետի մոտ, այսինքն բաժնի պետը որոշի, թե իրեն կենսաթոշակ հասնում է, թե` ոչ, միաժամանակ քննարկվի իր կողմից 15 տարի ՌԴ-ում ազատազրկման ձևով պատիժ կրելու հարցը, այդ հանգամանքը որպես ստաժ պետք է հաշվել, թե` ոչ, եթե ոչ ապա 65 տարին լրանալուց հետո պիտի թոշակի անցնի: Ինքն ու Մարգոն միասին բարձրացել են բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի աշխատասենյակ:
Նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ տուժող Գագիկ Գաբրիելյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ Մարգարիտան ասել է` «ինչքան փաստաթուղթ ունեք բերեք, կորոշենք»: Խոսակցությունը եղել է այն, որ կամ 63 տարեկանից պետք է նշանակեն կենսաթոշակ կամ 65-ից, գումար տալու դեպքում 63-ից, հակառակ դեպքում` 65-ից: Իրականությունը եղել է այն, որ գնացել է տարածքային բաժին, բոլոր առկա փաստաթղթերը հետը տարել է, ասել է 63-ից պետք է կենսաթոշակի անցնի, իր ընկերներն անցել են, սակայն աշխատանքային գրքույկ չունի: Մարգոն ասել է, որ ինչքան աշխատանքի վերաբերյալ փաստաթուղթ առկա է՝ տրամադրի: Ինքն էլ ասել է, որ աշխատանքի փաստաթուղթ ունի, ասել են, որ տրամադրի: Ասել է բարդ գործ է, կորոշեն: Ասել են, եթե չլինի 65-ից կանցնի կենսաթոկի, իսկ եթե լինի՝ 100.000 տալու դեպքում 63-ից: Իրենց միջև խոսակցությունը եղել է տեղեկանքի` վերջիններիս կողմից ընդունելու կամ չնդունելու հանգամանքը: Նախաքննական ցուցմունքը ճիշտ է:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Սոֆյա Եգանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթունի տարածքային բաժնում, որպես առաջատար մասնագետ: Ճանաչում է ամբաստանյալներին, վերջիններիս հետ ունի աշխատանքային հարաբերություններ: Գագիկ Գաբրիելյանը գնացել է իրենց տարածքային բաժին,վերջինիցս ընդունել է դիմում: Ընդմիջումից հետո բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանը հեռախոսի միջոցով կանչել է իրեն և ասել, որ Գագիկ Գաբրիելյանից դիմում ընդունի տարիքային կենսաթոշակ նշանակելու համար: Իր կածիքով Գագիկ Գաբրիելյանը երբ գնացել և տեսել է, որ ինքն ընդմիջման է եղել, մոտեցել է բաժնի պետին: Սովորականի պես, ինչպես մյուս քաղաքացիներին, ընդունել և ճանապարհել է Գագիկ Գաբրիելյանին: Գագիկ Գաբրիելյանին ճանաչում է դիմումը հանձնելու օրը: Ընդհանրապես դիմում ներկայացնելու համար գնում են իրենց աշխատասենյակ, դա կարելի է դիտել որպես բացառություն, բայց նմանատիպ դեպքեր լինում են: Քաղաքացիները որ տեսնում են գրված է տնօրենի աշխատասենյակ նրա մոտ են մտնում, ինչքան էլ որ իրենք պիտի ընդունեն: Ընդմիջումից հետո երբ բարձրացել աշխատասենյակ զանգ է եկել, որին պատասխանել է և Վ.Գևորգյանը հրավիրելով իր մոտ ասել է, որ Գ.Գաբրիելյանի համար դիմում ընդունի: Այնուհետև իմացել է, որ ԱԱԾ աշխատակիցներն են իրենց մոտ, սակայն չի իմացել, թե ինչն է պատճառը: Հետագայում իմացել է, որ Գ.Գաբրիելյանի հետ կապված են Վ.Գևորգյանին ձերբակալել: Մանրամասների մասին տեղյակ չէ: Հետագայում է տեղեկացել, որ գումարի հետ կապված հարց է եղել: Լսել է, որ Գագիկ Գաբրիելյանից գումար վերցնելու համար է ձերբակալվել Վ.Գևորգյանը, որին չի հավատում: Տեղյակ չէ, թե ինչի համար է Գ.Գաբրիելյանից գումար վերցրել: Նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է մեկ անգամ: Ցուցմունքում նշած հանգամանքները համապատասխանում են իրականությանը: Իրեն լրացուցիչ չեն հարցաքննել: Իր աշխատանքային պարտականությունների մեջ է մտնում միայն դիմումների ընդունումը: Պարտավոր են քաղաքացիների բոլոր դիմումներն էլ ընդունել: Վ.Գևորգյանի աշխատասենյակում եղել են Գ.Գաբրիելյանը և Վ.Գևորգյանը: Իրենք զուտ դիմում են ընդունում, դիմումն ընդունելուց հետո օրվա վերջում փոխանցում են տեսուչներին: Քանի որ ընդմիջում է եղել, այդ պատճառով տեղում չի եղել, եթե տեղում լիներ Գ.Գաբրիելյանն իր մոտ կմտներ: Լինում են դեպքեր, որ քաղաքացիներն իրենց շրջանցելով մտնում են տնօրենի մոտ, որից հետո վերջիններիս ուղարկում են իրենց մոտ: Վ.Գևորգյանը զանգահարել է իրեն և ասել՝ «Սոֆյա արի դիմում ընդունի»: Երբ մտել է Վ.Գևորգյանի աշխատասենյակ, Գ.Գաբրիելյանը նստած է եղել, որից հետո միասին դուրս են եկել: Որևէ գումարի վերաբերյալ խոսակցություն չի լսել ամբաստանյալի և տուժողի միջև:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Ագնեսա Աղաբաբյանի ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է որպես ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի իրավական ապահովման և դատական գործերի վարչության պետ: Ամբաստանյալների հետ ունեցել է բացառապես աշխատանքային հարաբերություններ: Ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա քաղաքացուն նշանակվել է կենսաթոշակ: Խնդրահարույց փաստաթուղթ է հանդիսացել տեղեկանք, որը ներկայացվել է Ռուսական «Վլադիս» կազմակերպության կողմից, որի համաձայն` որոշակի ժամանակահատված քաղաքացին աշխատել է այդ հիմնարկում: Նշանակվել է կենսաթոշակ, որից հետո համապատասխան հարցում է կատարվել նշված հիմնարկ` ճշտելու համար, թե արդյոք տեղեկանքում նշված տեղեկատվությունը համապատասխանում է իրականությանը: Հարցում կատարվել է երեք անգամ, որից հետո ստացվել է պատասխան, որով հիմնավորվել է, որ իրականում այդ կազմակերպությունը հաշվառված է եղել ՌԴ-ի համապատասխան մարմնում 1993 թվականից մինչև 2005 թվականը և սոցիալական վճարների կատարումն ըստ էության կատարվել է 1997 թվակիանի ընթացքում և նշված է եղել որոշակի գումար` ռուսական ռուբլիով, այսինքն 01.01.1997 թվականից մինչև 31.12.1997 թվականն ընկած ժամանակահատվածի համար: Կենսաթոշակային օրենսդրության պահանջն է, որ 1992 թվականից հետո աշխատանքային ստաժը հաստատող հիմնական փաստաթղթից բացի, որը աշխատանքային գրքույկն է, պետք է լինի սոցիալական վճարներ կատարելը կամ աշխատավարձ ստանալը հավաստող փաստաթուղթը: Մեկ տարին ոչ մի պարագայում բավարար չի կարող լինել կենսաթոշակ նշանակելու համար, քանի որ պետական կենսաթոշակների օրենքի համաձայն անձն ունի տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակի իրավունք 63 տարին լրանալու դեպքում, եթե ունի առնվազն 25 տարվա աշխատանքային ստաժ, այնուհետև ըստ տարեթվերի նվազագույնը 10 տարվա աշխատանքային ստաժի առկայությունն է սկսած 2016 թվականից: Այսինքն առկա իրավիճակում քաղաքացին չունի տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակի իրավունք: Կենսաթոշակը նշանակելուց հետո, երբ հայտնի է դարձել, որ ներկայացված տեղեկանքով քաղաքացին չի բավարարում տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակ նշանակելու պահանջներին, տարածքային ստորաբաժանումը 2016 թվականի օգոստոսի 01-ից դադարեցրել է նրա կողմից կենսաթոշակ ստանալու իրավունքը: Իր ստորաբաժանումը ձեռնամուղ է լինելու ավել վճարված կենսաթոշակի գումարը, որը կենսաթոշակ նշանակվելու օրվանից մինչև դադարեցնելու օրը նշանակվել էր քաղաքացուն և վճարվել, ավել վճարած գումարը պետական բյուջե գանձելու ուղղությամբ: Գագիկ Գաբրիելյանի կենսաթոշակի դադարեցման համար պատճառ է հանդիսացել այն, որ պետական կենսաթոշակների մասին օրենքում ամրագրված են կենսաթոշակ ստանալու իրավունքի դադարեցման հիմքերը, որոնցից մեկն է կեղծ փաստաթղթեր և տվյալներ ներկայացնելու դեպքում կենսաթոշակ նաշանակած լինելու հանգամանքով պայմանավորված այդ իրավունքը կորցնելը: Այս պարագայում այն փաստաթուղթը, որը ներկայացվել է «Վլադիս» կազմակերպությունում նրա աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ, դիտարկվել է որպես կեղծ, բացի այդ քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրելու ժամանակահատվածում իր աշխատանքային ժամանակահատվածը չի բավարարել պահանջվող 10 տարվա պահանջներին: Կենսաթոշակ նշանակելու պահին հիմք է ընդունվել «Վլադիս» կազմակերպությունում աշխատած ժամանակահատվածը, որը հանրագումարով գումարվել է քրեակատարողականի որոշակի ժամանակահատվածին և ընդհանուր առմամբ բավարարել է ընդհանուր պահանջներին, դրա համար է նշանակվել: Նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից ծանոթացել է կեսաթոշակային գործի նյութերին: Հարցաքննության պահին ներկայացված Գ.Գաբրիելյանի վերաբերյալ կենսաթոշակային գործը եղել է կազմված օրենքին համապատասխան: Ցուցմունքում որևէ իրավական եզրակացություն չի տվել կենսաթոշակի նշանակման իրավաչափության և ոչ իրավաչափության վերաբերյալ, քանի որ խնդրահարույց է եղել նշանակված տեղեկանքը: Տեղեկանքում նշված է եղել ընդամենն աշխատանային գործունեության տարեթիվը, որևէ նշում չի եղել այն հիմքերի կապակցությամբ, որով կապացուցվեր, որ քաղաքացին աշխատել է իսկապես «Վլադիս» կազմակերպությունում որոշակի ժամանակահատվածում, ընդունվել է կոնկրետ ինչ որ հրամանի համաձայն, կամ ազատվել է ինչ որ հրամանի համաձայն, այսինքն այն հիմքերը, որոնք կհիմնավորեին նրա աշխատած լինելու ժամանակահատվածը: Բացակայել են աշխատանքի ընդունվելու և աշխատանքից ազատվելու հրամանները, ներկայացված չեն եղել դրա հիմքերը: Մասնագետի մոտ համոզմունք է առաջանում փաստաթղթի կեղծ լինելու վերաբերյալ: Համոզմունքը պայմանավորված է այն հանգամքնով, որ մասնագետները կենսաթոշակ նշանակելու գործով զբաղվում են նաև ՌԴ և այլ երկրների ներկայացված փաստաթղթերի, հիմնականում, երբ ներկայացվում է աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ ժամանակահատվածը, անպայման պիտի նշվի, որ քաղաքացին ընդունվել է, աշխատել է ինչ որ ժամանակահատվածում, ինչ որ կազմակերպությունում: Անզեն որակմամբ այդ տեղեկանքը կարելի էր որակել որպես չհամապատասխանող: Իր կարծիքով դա կլասիկ մերժման գործ էր, չէր կարող նշանակվել, կարող էր հարցում կատարվեր, որից հետո եթե հավաստվեր, որ քաղաքացին աշխատել է կազմակերպությունում, նոր միայն նշանակվեր կենսաթոշակ, սակայն ՀՀ օրենսդրությամբ հնարավորություն է վերապահված նշանակել կենսաթոշակ, որից հետո նոր միայն հարցում կատարել: Եթե չլիներ «Վլադիս» կազմակերպության կողմից տրված տեղեկանքը, Գ.Գաբրիեկյանին կենսաթոշակ չէր նշանակվի:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.
- Գագիկ Գաբրիելյանից հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ի արձանագրությունը, որի համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ-ում Գագիկ Գաբրիելյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի աշխատակիցներն իրենից շորթմամբ կաշառք են պահանջում,
- ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող դատարանի որոշման հիման վրա ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից «Կաշառք տալու նմանակման» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման շրջանակում կաշառքի առարկան՝ 100.000 ՀՀ դրամ կազմող 6 հատ 10.000 և 2 հատ 20.000 դրամանոց թղթադրամները քիմիական մշակման ենթարկելու, դրանք Գագիկ Գաբրիելյանին հանձնելու վերաբերյալ կազմված համապատասխան արձանագրությունների առկայությամբ,
- ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղթ հանդիսացող դատարանի որոշման հիման վրա ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից Գագիկ Գաբրիելյանի նկատմամբ իրականացված «Արտաքին դիտում» և «Ներքին դիտում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնում Գագիկ Գաբրիելյանի, Վարդուհի Գևորգյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած խոսակցության ձայնագրությունը կրող լազերային սկավառակի առկայությամբ։ Վարդուհի Գևորգյանն այդ հանդիպման ժամանակ Գագիկ Գաբրիելյանից 100.000 ՀՀ դրամ է պահանջել և Մարգարիտ Ստեփանյանի հետ հորդորել նրան, որ այդ մասին որևէ մեկին չհայտնի, ինչը ձայնագրվել է։
Դատարանում վերարտադրված ձայնագրության բովանդակությունը հետևյալն է.
«Գագիկը /Գ/ /ըստ ձայնի/ մտնում է աշխատասենյակ և սկսում խոսել մի կնոջ /Կ/ հետ։
Գ- Բարև ձեզ։
Կ- Բարև ձեզ։
Գ- /ծիծաղելով/ Այ, մարդ նենց վնուշկեքի մեջ գցեցիք, որ /չի ավ./ Ո՞նց եք:
Կ- Ոչինչ, դու ո՞նց ես։
Գ-Նորմալ։ Մի երկու բան էի ուզում ճշտեի։
Կ- Ասա։
Գ-ստեղ հո՞ չենք
Կ-/ընդհ./ Չէ, ոչինչ, ավելի լավ ա ստեղ խոսանք, քան թե ներսում։ Ասա, ինչա եղել:
Գ- Հիմա էդ թոշակը, որ եղավ, երբվանի՞ց եմ ստանալու։
Կ-Քո ծնունդը ե՞րբ ա։
Գ-Ամսի տասերեքին։
Կ-Տասերեքից։
Գ-Մել էլ, ասենք, որ մինչև ամսի վերջը, որ էդ փողը բերեմ
Կ-/ընդհ./ Հա, դու կստանաս հունվարին:
Գ- Հունվարի՞ց։ Շուտ չի՞ լինի։ Որովհետև գնացել եմ էդ սերվիսի տիրոջ հետ խոսացել եմ, մարդը մի քիչ պադերժկա ա անում, ասեց` մինչև ամսի վերջ կտան:
Կ- Դե ինչ ասեմ, դե ամսվա վերջն ա դա, մենք քսանվեցին արդեն էլ բաներ չենք անելու:
Գ-Մինչև քսանվեցնա, հա:
Կ-Հա:
Գ-Մեկ էլ ինչքան կլինի էդ թոշակը: Էդ էլ ա պետք իմանալ, որ իմանամ վեկալեմ էդ մարդկանց բան
Կ-/ընդհ./ Հեսա մոտավորապես ասեմ։ 25.785 դրամ, մոտավորապես էդքան ա լինելու։ էդ ամենակոպիտ հաշվարկն եմ ասում, ես ընդեղ որոշ բաներ կա, չգիտեմ։ Ուղղակի ինչը գիտեմ կոնկրետ չափով, Էդ եմ ասում։ Ընդեղ դու բանակում ծառայել Էիր, չէ՞։
Գ-Հա։
Կ-Հլը բանտում նստած տարիները հլը չեմ հաշվել, որ հաշվեմ, դրանից ավել կլինի հաստատ։
Գ-Հա։ էդ բանտինը, որ հաշվեք, նոր կավելանա, հա՞։
Կ-Հա, բայց էդքանը հաստատ կլինի։ Եղա՞վ։
/Կ-ն ինչ-որ դարակներ է բաց անում, փակում, խոսում մեկ այլ կնոջ հետ և զբաղվում վերջինիս խնդրով։
Այնուհետև Տ-ն դուրս է գալիս աշխատասենյակից, գնում նստում մեքենայի մեջ։ Մի քանի րոպեից նորից վերադառնում վերոնշյալ գրասենյակ:
Կ-Արի մի հատ, հա, դու: Ան էս թուղթը տամ, մի հատ գնա պետի մոտ։ Գնա, իրա հետ խոսա:
Գ-Էդ էլ, որ ավելացնես, ինչքան կլինի: Էդ նստածն էլ, որ ավելացնես, ինչքան կլինի:
Կ- Չեմ կարա, հիմա ես քեզ ինչ թիվ էլ ասեմ, խաբած թիվ կլինի։ Մինչև մուտք չլինի, մինչև հաշվարկս չանեմ, չեմ կարա ասեմ։ Քեզ կոնկրետ թիվ չեմ կարա ասեմ։ Մեկ էլ կարող ա մի թիվ ասեմ, հաշվարկն անելուց մի բան սխալ լինի, երկու ամիսը սխալ լինի, ասեն թիվդ փոխվում ա։ Թիվդ փոխվեց, ես կդառնամ սխալ բան եմ ասել։
Գ-Պրոստո, որ իմանամ, որ էդ մարդկանց կարենամ տակից դուրս գամ:
Կ-Դե էդ արդեն քո գործն ա, ես ինչ կարամ անեմ: Դու բարձրացի երրորդ հարկ, մոտեցի պետին: Գնա իրա հետ էդ հարցերը կարգավորեք:
Գ-ն դուրս է գալիս աշխատասենյակից և մի փոքր քայլելով հասնում մեկ այլ աշխատասենյակի մոտ, թակում դուռը, ներս մտնում և խոսում պետի /Կն/ հետ:
Գ-Կարելի ա:
Կն- Հա:
Գ-Բարև ձեզ: Քույրի ջան, սենցմի հատ մոմենտ կա, էն անգամ ասեցիք 100.000 դրամ:
Կն-Ինչին:
Գ-Էս բանի համար, էլի: Ասի` տասնհինգ օրից կներկայանամ: Հիմա մինչև ամսի վերջ էդ հարցերը կլուծեմ, էլի: Ուղղակի իմանամ ինչքան թոշակ կլինի, որ էդ ուրիշ տեղից եմ վեկալելու, էդ սերվիսի տիրոջից եմ վեկալելու, որ իմանամ երբ կտամ էդ մարդու փողը:
Կն-Դու գնացիր ում մոտ սրանով, ինչ արեցիր:
Գ-Էս ներքևը /չի ավ./ էդ Մարգոյի հետ եկանք ձեր մոտ:
Կն-Էս են բանն ա, էն Ռուսաստանի1 /բառ/, հա:
Գ-Հա:
/Ներս է մտնում մի կին և մի քանի հարցեր ուղղում Կն-ին:/ Ապա.
Կ-Հա Գագիկ ջան:
Գ-Հիմա իմանամ ինչքան թոշակ կնշանակեք, որ էդ մարդուց պարտքով վեկալելու եմ փողը:
Կ-Ումից:
Գ-Սերվիսի տիրոջից, խնդրել եմ, գործ էլ չկա, չեմ ասի, որ թոշակի համարա
Կ-/ընդհ./ Դե մենք մեղք ենք գալիս քեզ: Ախր մեղքներս գալիս ես, որ ընկնում ես պարտքերի տակ, մենք հո վայրենի չենք: Քո ձեռը դու սկի չունես, որ նրանից պիտի գնաս վերցնես:
Գ-Դե որ լիներ, խի էի բան անում: Գոնե 20.000 էժանացրեք:
Կ-Չէ, էժանացում չկա, էդ էնքան առանց էն էլ բան ենք արել, որ:
Գ-100.000 դրամ հա:
Կբ-Բա ստից տեղը, տես, դաժե դնում ենք թոշակ ենք նշանակում, դու էլ ասում ես
Գ-/ընդհատում է/ Տո ինչն է ստից, այ մարդ: /ծիծաղում է/
Կն-Բա ստից է, բա ինչ է:
Գ-Էշի պես աշխատել եմ է, սաղ կյանքս գերան եմ կրել:
Կն-Աշխատել ես դրա համար էդ ադալժենին անում ենք, որ թեկուզ մի պուճուր աշխատել ես:
Գ-Հիմա օբշի գոնե քանի մանեթ կլինի, որ էդ մարդու ասեմ, էս վախտը թոշակը կստանամ, կբերեմ կտամ:
Կն-Հիմա դրանով ուզում ես ապացուցած լինես, որ տանում ես տաս թոշակի համար, հա:
Գ-Չէ, չէ:
Կն-Իա՞ էտի /Գ-ն ասում է` չէ,չէ: Դա չի թողնում, որ ընկալվի Կ-ի ասած երկու բառը/, մեր գլխին է
Գ-Չէ մինչև ամսվա վերջ, ամսի վերջին ես էդ հարյուր հազարը կբերեմ:
Կն- Էսօր դու բերել ես սկի՞:
Գ- Չէ:
Կն-Դե հիմա կոնկրետ մի բան վեկալ արի, կոնկրետ մի բան վեկալ արի:Դու կոնկրետ գնացել ես
Գ-/ընդհատում է/ Կոնկրետ ինչքա՞ն վեկալեմ:
Կն-Հա, գոնե, հիսունը հիմա բեր,հիսունը հետո կտաս
Գ- Լավ, հեսա էթամ սերվիս: Կասեմ, գոնե, հիսունը հիմա թող տան,
Կն-/ընդհատում է/ Հա:
Գ- Որովհետև մարդը ասեց միչև ամսվա վերջ մի ութանասուն ըհազար կարամ տամ, էլի: Քսանն էլ ուրիշ տեղից
Կն-Հասկացա,մի ճարի ուրիշ տեղից, մի հիսուն վեկալ պահի,մյուս ամիս /չի շար./: ՄԻ ասա, ասա ինձ փող են պարտք, կտան կտամ: Էդ զիբիլի անունը մի տուր, էլ զիբիլի անունը չտաս:
Գ- Չէ,չէ, այ մարդ: Չէ, ես հո՞ երեխա չեմ:
Կն-Հա, ասա, գոնե հիսունը տուր հիմա,հիսուն-վաթսուն տուր, ասա, մնացածն էլ հետո, կստանաս
Գ-/ընդհատում է/ Մեկ էլ էդ փողը բերեմ քեզի տամ, թե՞ իրան տամ:
Կն-Տարբերություն չկա:
Գ-Տարբերություն չկա՞:
Կն-Հա, գնա ասա:
Գ-Վոբշեմ, քյասար քո մոտ կգամ:
Կն-Հա, դու գիտես: Բայց ըտենց չխոսես
Գ-/ընդհատում է/ Չէ,չէ, ես հո երեխա չեմ:
Կն-Հա, հա: Դե գնա առ արի: Թող հիմա վեկալ արի:
Գ-Լավ, հլը էթամ տենամ, թե ինչ է ասում, որովհետև մարդը խոսք է տվեց, ասեց` մինչև ամսի վերջը կտամ, էլի: Ասի, ինձ պետք է, բժիշկ-մժիշկի համար եմ բան անում:
Կն-Հա, ասա, հիմա է պետք, ես բան եմ հիմա է պետք, արա էս գնով:Եղավ լավ:
Գ-Լավ:
Կն-Դե, գնա:
Գ/ծիծաղելով/ Տենանք ոնց ենք հարցերը լուծում, այ մարդ:
Կն- Հա, հա: Մենակլ ասեցի, ասում ես, որ ինձ պարտք են ամսի մինչև երեքը-չորսը կտամ:
Գ-Հա,հա ես ստեղի անում չեմ տալիս, այ մարդ:
Կն-Չգիտեմ, այսինքն, երբ ուզում ես իրան ասա:
/Կողքից միանում է մի ուրիշ կին /Կ1//
Կ-Որ տաս, մեկ ուրիշն էլ մեկին է ասելու, էն մեկը
Կն-ընդհատում է/Մեկը մեկին է ասելու:
Կ-Քո գործը դառնալու է պատմություն:
Գ-Վոբշեմ, էսօր հիսուն հազար բերում եմ
Կն-/ընդհատում է/Հիսուն-վաթսուն էթում ես էսօր ճարում ես բերում ես:
Գ-Հա:
Կն-Մնացածը բերում ես երեքին-չորսին:
Գ-Եղավ, էտի,բայց հունվարից եմ ստանալու:
Կն-Չէ,դեկտեմբերից:
Գ-Գոնե,մի քառասուն հազար կստանամ, թե՞ չէ:
Կն-Չգիտեմ,դժվար թե:
Գ-Բա ինչքա՞ն:
Կ-Նոյեմբերի 13-ին է ծննունդը:
Կն-Դե, ընենց շատ կստանա:/ Կ-ն հավանաբար դիմում է Կ1-ին/
Գ-Հա , որ կարենամ տակից դուրս գամ, էլի:
Կն-Շատ կստանա,ամսականը քառասուն չի լինի:
/Կն-ն նորից դիում է Կ-ին:/
Կ-Չէ, ամսականը քառասուն չի, քսանվեց-քսանյոթ է լինելու ամսականը:
Կն-Շատ կստանա:
Գ-Ասում ես, էդ նստածը չհաշված
Կ-Ես քեզ ոչ մի թիվ չեմ ասում/Կ1-ը դիմում է Գ-ին/:
Կն-Ընկեր դու կստանաս մի վաթոսուն հազարից շատ:
Գ-Էդ պաստայանի՞:
Կն-Պաստայանի չէ,միանվագ:
Գ-Բա պաստայանի՞ն:
Կն-Պաստյանին մի քսանհինգից երեսունի չափով:Ընտեղ բերդի ստաժներ կիա, որ պիտի բան անենք, էլի,կողմնորոշվենք:
Գ-Բերդում էլ եմ աշխատել:
/Զանգահարում է Կն-ի բջջային հեռախոսը, Կն-ն խոսում է բջջայինով:Այնուհետև./
Կն-Հա, ստանալիքդ,/չի շար./էտի, որ գցենք, բերդի ստաժն էլ, բան, որ գումարենք ամսական մի քսանհինգից երեսունի կհասնի: Ընենց որ, նոյեմբեր դեկտեմբեր մենակ լինում է ավելի շատ:
Գ-Մինչև ժամը քանի՞սն եք աշխատում:
Կն-Մենք մինչև հինգը ստեղ ենք լինելու:
Գ-Հա, լավ, որ հանկարծ էսօր չհասցրեցի, առավոտ կգամ, էլի:
Կ-Դու գիտես, քո դիմումից է կախված, քո դիմումը պիտի շուտ գնա, 26-ին մենք արդեն պիտի փակենք ցուցակները:
Գ-Վոբշեմ, էսօր հիսուն հազար եմ բերում:
Կն-Հա, դե ասի,հա:
Գ-Լավ, գնացինք:Ավել պակաս, կներեք:
Կն-Հա:Բա անձնագիրն էլ հետդ կբերես:
Գ-Հետա անձնագիրը էտի է:
Կն-Չէ,չէ, մի տուր, դու կբերես:
Գ-Հա:
/Գ-ն հեռանում է, նրա հետևից Կն-ն բացականչում է./
Կ-Գագիկ ջան, էս էլ դիր ծոցդ,չկորցնենք, էլի ստեղ արենք:
Գ-Թող մնա ձեր մոտ, էլի:
Կ-Չէ,համար է գրած է վրենմ իրա հմարն է:
Կն -Հա՞,լավ, դե լավ, եղավ:
/Գ-ն դուրս է գալիս, որոշ ժամանակ անց Գ-ն մոտենում է Կ-ի սենյակ,ծեծում է դուռը:/
Գ-Կարչելի է՞:
Կ-Արի:
Գ-Այ մարդ, որ սուտ դուրս չգամ, էսքան համբերել-համբերել եք, էլի, միչև ամսի վերջը համբերեք, էլի: Նոր գնացի էդ տղու մոտը, ասեց հարյուր հազար կտամ քեզի, բայց հիմա մուծումներ բան ունեմ, ամսի վերջ եմ խոսք տվել, կտամ էլի ախպեր:
Կ-Հա՞:Ամսի վերջ ե՞րբ բայց, ամսի 24-ն է էսօր:
Գ-Հա,էլի մի ‘աբաթ բան մնաց: Պռոստո, որ խոսք էի տվել, դրա համար եկա, էլի, որ չասեք` գնաց, գբաց:
Կն-Հա/մի բառ/:
Գ-Անձամբ կբերեմ հարյուր հազար քեզի կտամ:Ոչ մեկի հետ գործ չունեմ ես:
Կ-Հա, լավ , արի ասա: Անձնագիրդ տուր:
Գ-Մի տանից չենք, մի հալի ենք, էլի:
Կ-Ոչ մեկի հետ չես խոսացել չէ՞:
Գ-Չէ,չէ արխային, ես երեխա չեմ:Մի օրվա համար չենք,նայի ոնց կլինի, լավ կլինի բան արա, էլի: Գնացի, ամենաշատը մի շաբաթից կերևամ:Ամսի վերջի տղեն ասեց:
Կն-/ընդհատում է/ Չէ, դիմումդ թող, որովհետև փող ես կորցնում:
Գ-Ի՞նչ դիմում:
Կ-Ե՞րբ էր ծնունդդ:
Գ-Նոյեմբերի 13-ին:
Կն-Նոյեմբերի 13-ին: Հա, չէ, դիմումդ թող նոր գնա, արի: Հեսա տեսնեմ ընտեղ են, թե՞ չէ,ժամը տասն է: Դե, ասի, դիմումդ տայիր, գոնե:
Գ-Պիտի գրվի՞:
Կն-Հա:
Գ-Չէ, ընտեղ իրանք կտան կստորագրես:
/Կն-ն զանգահարում և ասում է` Սոֆային:/
Գ-Ես ուրիշի հետ գործ չունեմ, անձամբ կգամ ձեզի կտենամ:
Կն-Դե, ուրիշ բան-ման չխոսաս:
Գ-Չէ, չէ:
/Ներս է մտնում Սոֆան, որին Կն-ն ասում է. «Սոֆա ջան, այ ես բանը այ հենց էս հերթականությամբ`նոր նշանակում, սենց վերցրա հայտարարությունն էլ/չի շար./:
Կն-Գնա ընտեղ նստի իրա մոտը, դրանք իկվերցնի: Դե, տար, կստորագրի:
Գ-Մի օրվա համար չեմ, այ մարդ, ձեր հետ/չի շար./:
Կն-Մի հատ հեռախոսդ ասա: Ազգանու՞նդ:
Գ-Գաբրիելյան:099176322:
/Կն գրում է իր մոտ:/
Կն-Հա, ասենք, սկի չէր կարու՞մ տար:
Գ-Մուծումների մեջ է, ասում է`հարկային-մարկյին, նալոգները, բաը մուծում եմ,վարիանտ չկա: Ինքը խոսք էր տվել, էլի, ինձ մինչև ամսի վերջ խոսք էր տվել: Հիմա ասեց`ամսի վերջին չոտկի կտամ:
Կ-Հիմա էսօր ամսի վերջ է:
Գ-Էսօր ամսի 24-ն ք, մի վեց քր բա է մնում:
Կն-Հիմա ստեղ ինչ մնաց, 24-ն է 27-ին կլինի՞: Դժվար չէ՞:
Գ-Դժվար, ամսի վերջ, էլի, որ սուտ դուրս չգամ:
Կն-Դե, լավ, 30-ին:
Գ-Հա:
Կն- 30-ը երկուշաբթի է:
Գ-եղավ:Հիմա իօրա մոտը դիմում գրե՞մ:
Կն-Գնա ընտեղ նստի, դիմումը ավտոմատ է դուրս գալի, դու չես չարճարվելու, մենակ պիտի ստորագրես:
Գ-Դե, լավ, մերսի:
/Գ-ն գնում է մեկ ուրիշ կնոջ /Կ1/ մոտ: Գ-ն լրացնում է անուն, ազգանուն, հայրանուն,լսվում է տպիչի ձայնը: Այնուհետև/
Կ1-Էս տվյալները գրեք`5164595:Ստեղ ստորագրում եք:
/Գ-ն գրում է/:
Կ1-24.11.2015: Վերջացրեցինք: Դե, մի հատ էլ ներկայացրեք տիկին Գևորգյանին ու եկեք:
Գ-Պասպորտը պետք չի՞:
/պատասխանը չի լսվում:Այնուհետև Գ-բ գնում է Կն-ի մոտ/:
Գ-Ասում է`ներկայացրու:
Կն-Հա, արի: Ոչ մի բան չստացվեց, հա՞, Գագիկ ջան:
Գ-Ամսվա վերջ, էլի մարդը ասում է, թե մուծումներ ունի, հարկեր է բան է:Սերվիսի տերն է, էլի: Ես չեմ ասել, որ ստեղի համար է, էլի ասել եմ, թե հիվանդանոցի համար է:
Կն-Չէ, չէ, նա ամսի վերջին էլ չի տա:
Գ-Չէ, չէ, կտա:
Կն-Ընտանիք ունե՞ս:
Գ-Մենակ եմ ապրում, մի հատ աղջիկ ունեի, էն էլ փախել է:
Կն-Կարևորը էն բանը/չի շար./, էն, որ դոշին է, ինքը լավ մարդ է, ուրեմն:
Գ-Էլի եմ լավ մարդ:/ծիծաղում է/
Կն-Չէ, դե, հիմա ամեն ձևի մարդիկ պատահում են:Վստահում ենք քեզ և ավարտում:
Գ-Աօրեք, մի օրվա համար չենք:
/Ներկաներից մի կին /Կ2/ ասում է. «Սոֆ, դու դիմումը ստացի ու էս արա, այ սա, ու՞ր է իրա Ռուսաստանի թուղթը: Էս թղթերը թող, բայց ոչ մի թուղթ իրան մի վերադարձրու: Մենակ այդին տուր, ուրիշ բա պետք չի՚:/
Գ-Էսի ո՞նց է լինում, ոնց ենք թոշակ ստանում:
Կ2-Փոստից պիտի ստանաք մյուս ամիս: Մարգարիտան կհաշվարկի,տեսուչը, ոնց որ, Մարգարիտն է, ըտենց հասկացա:
Գ-Հա:
Կ2-Ինքը կհաշվարկի դեկտեմբերին կստանաք: Հետո եթե ցանկություն լինի, որ ստանաք բանկից, էլի կենսաթոշակի գրքույկ կտա, դրանով կմոտենաք բանկ հաշիվ կբացեք, կնստի հաշվի համարին: Դա արդեն մնաց հունվարին կստանաք, առաջին ամիսը հաստատ կստանաք բանով:
/լսվում է թղթերի ձայն: Այնուհետև./
Կ2-Հեսա դիմումը կստորագրեք ու ազատ եք:
Գ-Էլ իրանց մոտ պետք չի էթալ, հա՞:
Կ2-Եթե հասցնեք, բայց պետք չի, արդեն մենք կփոխանցենք թղթային, էլեկտրոնային տարբերակով կբերենք կտեսնենք կաշխատենք:
/Կ2-ը հարցնում է Գ-ի հեռախոսի համարը, Գ-ն ասում, է, որից հետո, Կ2-ը ասում է, որ մի տեղ էլ Գ-ն ստորագրի:/
Կ2-Վերջացրեցինք, սա Ձեզ ստացական, որ դիմել եք, դիմում եք հանձնել, վերջ Դուք ազատ եք:
Գ-Մերսի:
/Գ-ն դուրս է գալիս:/»:
- ապացույց ճանաչված՝ այլ փաստաթուղթ հանդիսացող ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» և «Կաշառք տալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանի և Գագիկ Գաբրիելյանի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած գործողությունների ու խոսակցության տեսաձայնագրությունն ու ձայնագրությունը կրող 2 լազերային սկավառակի առկայությամբ։ Սկավառակները հաստատում են Վարդուհի Գևորգյանի կողմից 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք ստանալու հանգամանքը,
- ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝ կաշառք տալու նմանակում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությամբ, ըստ որի՝ Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանն իր աշխատասենյակում գտնվող ձեռքի պայուսակի մեջից 2015 թվականի դեկտեմբերի 01-ին ԱԱԾ աշխատակիցների առաջարկով ներկայացրել է նախապես քիմիական մշակման ենթարկված 100.000 ՀՀ դրամ գումարը՝ 6 հատ 10.000 դրամանոց և 2 հատ 20.000 դրամանոց թղթադրամներով, որոնք ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ներքո լուսարձակել են կարմիր գույնով։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ներքո կարմիր գույնով լուսարձակել են նաև աշխատասենյակում բռնված Վարդուհի Գևորգյանի աջ և ձախ ձեռքերի մատները, պայուսակի ներսի հատվածը, Վ.Գևորգյանի «Այֆոն» և «Ալկատել» տեսակի բջջային հեռախոսները։ Նշված տեղերից և հիշյալ թղթադրամների վրայից բամբակե խծուծների վրա վերցվել են քիմիական փոշու հետքեր,
- տուժող Գասգիկ Գաբրիելյանի կենսաթոշակի գործի զննության արձանագրությունը, որի համաձայն՝ Գագիկ Գաբրիելյանը դիմել է Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժին և ներկայացրել հետևյալ փաստաթղթերը՝ տեղեկանք տրված ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչությունից, տեղեկանք տրված «Վլադիս» ընկերությունից, տեղեկանք` տրված Արաբկիրի զինվորական կոմիսարիատից, տեղեկանք մարտական ուղու վերաբերյալ և լիցենզիա` տրված ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարությունից,
- Դատական նիստի ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգով հետազոտվել են իրեղեն ապացույց ճանաչված` կաշառքի առարկա հանդիսացող 100.000 ՀՀ դրամի՝ 10.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 6 հատ և 20.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով 2 հատ թղթադրամները, բամբակե խծուծները, կաշառքի առարկա 100.000 ՀՀ դրամի քիմիական մշակման նպատակով օգտագործված քիմիական մատիտի և քիմիական փոշին,
- դատատեսաձայնագրառման թիվ 57661706 եզրակացությունը, որի համաձայն` «(…) 1. և 4. Փորձաքննությանը տրամադրված «Princo» ապրանքանիշի, «CD-R» ձևատեսակի լազերային սկավառակի (սերիական համարը՝ «P413201715190425») վրա գրառված Է «24.11.2015» անվանումով ֆայլ՝ «mp3» ձևատեսակի։
Հետազոտելի ֆայլը պարունակում Է 39 րոպե 58 վայրկյան ընդհանուր տևողությամբ ձայնագրություն։
Ձայնագրության՝ 26 րոպե 20 վայրկյան պահից առաջ կատարված ձայնագրության և 26 րոպե 59 վայրկյան պահից հետո կատարված ձայնագրության մեջ առկա են խոսակցությունների և դրանցում նկարագրված իրադարձությունների ժամանակային անհամապատասխանություններ (մանրամասն՝ տես հետազոտության «Գործիքային վերլուծություն» բաժինը)։
Իրադարձությունների ժամանակային նման անհամապատասխանություն կարող Էր առաջանալ կամ ձայնագրության մոնտաժման հետևանքով, կամ կարող Է կապված լինել խոսակցության ձայնագրառման առանձնահատկության հետ, կամ այլ պատճառով։ Միանշանակ պարզել այս հանգամանքը փորձաքննությանը տրամադրված լազերային սկավառակի վրա գրառված ձայնագրությամբ՝ հնարավոր չէ։
2. Ձայնագրված խոսակցություններին մասնակցում են երեք անձ՝ երկու կին և մեկ տղամարդ։
Ձայնագրված խոսակցությունների վերծանումը բերված է եզրակացությանը կից հավելվածում։
3. Ձայնագրված խոսակցություններին մասնակից «Մարգո» անունով հանդես եկող կնոջ խոսքը (ձայնը) պիտանի չէ նույնացմանն ուղղված հետազոտություններ անցկացնելու համար՝ անձն անհատականացնող հատկանիշների անբավարարության պատճառով, որը պայմանավորված է անձի բանավոր խոսքի սակավությամբ (ձայնի կարճ տևողությամբ)։ Մանրամասն՝ տես հետազոտության «Լսողական վերլուծություն» բաժինը։
Հետևաբար պարզել՝ ձայնագրված խոսակցության մասնակից՝ «Մարգո» անունով անձի բանավոր խոսքը (ձայնը) պատկանում է Մարգարիտ Ստեփանյանին, թե ոչ` հնարավոր չէ։
Ձայնագրված խոսակցության մասնակից երկրորդ կնոջ բանավոր խոսքը (ձայնը) պատկանում է Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանին, իսկ խոսակցության մասնակից տղամարդու խոսքը պատկանում է Գագիկ Ավետիսի Գաբրիելյանին: (…)»:


Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
Դատարանը, հետազոտելով վերոգրյալ ապացույցները, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարում այն, որ.
- ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանն զբաղեցնելով ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետի պաշտոնը, մշտապես իրականացնելով կազմակերպական–տնօրինչական գործառույթներ, ունենալով ՀՀ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով կենսաթոշակների նշանակման և վճարման համար անհրաժեշտ աշխատանքների իրականացումն ապահովելու լիազորություն, իր լիազորությունների շրջանակներում ՀՀ քաղաքացի Գագիկ Գաբրիելյանին կենսաթոշակ նշանակելու դիմաց 2015 թվականի նոյեմբեր ամսվա կեսերին, նույն բաժնի ավագ մասնագետ Մարգարիտա Ստեփանյանի օժանդակությամբ, Գագիկ Գաբրիելյանից պահանջել է 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք՝ Գագիկ Գաբրիելյանի` 63 տարին լրանալու կապակցությամբ կենսաթոշակ նշանակելու համար, այնուհետև 2015թ. դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանն իր աշխատասենյակում Գագիկ Գաբրիելյանից ստացել է պահանջված 100.000 ՀՀ դրամ կաշառքը, այսինքն նրա արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին,
- ամբաստանյալ Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանը, աշխատելով որպես ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի ավագ մասնագետ, չհանդիսանալով պաշտոնատար անձ և չունենալով ՀՀ օրենքներով և այլ իրավական ակտերով սահմանված կարգով կենսաթոշակների նշանակման լիազորություն, նույն բաժնի պետ, պաշտոնատար անձ հանդիսացող և նման լիազորությամբ օժտված Վարդուհի Գևորգյանի կողմից 2015թ. կեսերին ՀՀ քաղաքացի Գագիկ Գաբրիելյանին 63 տարին լրանալու կապակցությամբ կենսաթոշակ նշանակելու համար, վերջինից 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք պահանջելուց հետո, կաշառք տալու շուրջ Գագիկ Գաբրիելյանի հետ վարել է բանակցություններ, նրանից պահանջել է արագացնել նշված գումարը տալը` դրանով պայմանավորելով նույն ամսին կենսաթոշակ նշանակելու, հաշվարկելու և վճարելու հանգամանքը, այսինքն Մարգարիտ Ստեփանյանն այդ կերպ վերացրել է կաշառքի գումարը տալու հապաղումը` որպես Գևորգյանի կողմից հանցանքի կատարման խոչընդոտ, այդպիսով օժանդակելով վերջինիս կողմից կաշառք ստանալուն, ինչի արդյունքում 2015թ դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանն իր աշխատասենյակում Գագիկ Գաբրիելյանից ստացել է պահանջված 100.000 ՀՀ դրամ կաշառքը: Ամբաստանյալ Մարգարիտ Ստեփանյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներին:
Դատարանը նման հետևության է հանգում հաշվի առնելով հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերվող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2)դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(...)»
Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկի` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալը կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասը խատասխանատվություն է սահմանում նույն արարքի համար, որը կատարվել է շորթմամբ:
Մեջբերված դրույթներին ՀՀ սահմանադրական դատարանն անդրադարձել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ի ՍԴՈ-1124 որոշմամբ` արձանագրելով. «Հայաստանի Հանրապետությունը, լինելով Եվրոպայի խորհրդի անդամ, միջազգային պարտավորություններ է ստանձնել ընդունել համարժեք օրենսդրական ակտեր թե° ակտիվ և թե° պասիվ կաշառակերության դեմ անհրաժեշտ պայքար ծավալելու ուղղությամբ` դրանց համար սահմանելով համապատասխան քրեական պատիժ (...):
Ելնելով հարցի կարևորությունից, իրավական պետության կայացման հրամայականներից` ՀՀ Սահմանադրական դատարանը ոչ միայն առաջարկվող իրավակարգավորումը համարել է ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանող, այլև 2004 թ. մարտի 30-ի ՍԴՈ-483 որոշման մեջ շեշտել է, որ «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիան կնպաստի ՀՀ Սահմանադրության առաջին հոդվածում հռչակված ժողովրդավարական և իրավական պետության ամրապնդմանը, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանը:
Նույնպիսի իրավակարգավորման անհրաժեշտությամբ է առաջնորդվել նաև Հայաստանի Հանրապետությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասում որպես կաշառքը բնորոշող հատկանիշ նախատեսելով ոչ միայն «ստանալը», այլև «պահանջելը կամ ստանալու խոստումը կամ առաջարկն ընդունելը»: Նման փոփոխությունը Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշման անմիջական իրացման արդյունք է (...)»:
Կաշառք ստանալու բարձր հանրային վտանգավորությամբ պայմանավորված` հանցագործության ավարտման պահը տեղափոխվել է ավելի վաղ փուլ` քրեական պատասխանատվություն նախատեսելով ոչ միայն կաշառքի առարկան փաստացի ստանալու համար: Այսպես` ներկայումս օբյեկտիվ կողմից քննարկվող հանցագործությունը դրսևորվում է հետևյալ արարքներից որևէ մեկի կատարմամբ` դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն
ա) ստանալով կամ,
բ) պահանջելով կամ,
գ) ստանալու խոստմամբ կամ,
դ) առաջարկն ընդունելով:
Անդրադառնալով կաշառք պահանջելու հանցակազմին` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է պաշտոնատար անձի կողմից պահանջ ներկայացնելով, որը հանդիսանում է կաշառք տվողի օգտին որոշակի գործողություն կատարելու կամ չկատարելու անվերապահ պայման: Պահանջը կարող է արտահայտվել հրամանի, կարգադրության, համոզելու, շահագրգռելու, անձի գիտակցության և կամքի վրա ներազդելու այլ եղանակներով, որը, սակայն, կապված չէ անձի նկատմամբ սպառնալիք գործադրելու հետ:
Քննարկվող հանցագործությունը ձևական է և ավարտված է համարվում պահանջ ներկայացնելու պահից` անկախ կաշառք տվողի և ստացողի միջև համաձայնության ձեռքբերման, կաշառքի առարկան հետագայում ստանալու կամ չստանալու, պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին պայմանավորված գործողությունները կատարելու կամ չկատարելու հանգամանքից: Պաշտոնատար անձը կաշառք կարող է պահանջել անձամբ կամ միջնորդի միջոցով, գրավոր կամ բանավոր, հեռախոսով, էլեկտրոնային փոստով, այլ հաղորդումներով կամ այլ եղանակով, որոնք, սակայն, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունեն:
Պաշտոնատար անձի կողմից ներկայացված ցանկացած պահանջ չէ, որը կարող է վկայել կաշառք ստանալու հանցակազմի հատկանիշների առկայության մասին: Մասնավորապես, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների առկայությունը հավաստելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի ներկայացվող պահանջը լինի կոնկրետ, առկա և իրական, իսկ այս չափանիշներին չհամապատասխանող, զուտ անձի դիտավորությունը բացահայտող պահանջ ներկայացնելը չի կարող հանցագործություն համարվել: Կաշառք տալու միայն կոնկրետ և իրական պահանջի դեպքում է խոսք գնում հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այնպիսի արարքի (գործողության) կատարման մասին, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ, այդ հարաբերություններում առաջացնում է բացասական փոփոխություններ, հեղինակազրկում է պետական իշխանությունը, վտանգում դրա նորմալ գործունեությունը:
Այսպիսով, պահանջն առկա է, եթե այն ներկայացված, ձևակերպված է եղել: Ընդ որում, կարևոր է պարզել` ում կողմից, երբ, որտեղ, ում մասնակցությամբ և ինչ հանգամանքներում է այն ներկայացվել:
Պահանջի կոնկրետությունը ենթադրում է հստակություն պաշտոնատար անձի կողմից պահանջվող կաշառքի առարկայի և դրա չափերի հարցում: Մասնավորապես, հանցավորի ներկայացրած պահանջը դրամի, գույքի, գույքի նկատմամբ իրավունքի և կաշառքի այլ առարկաների ու դրանց չափերի վերաբերյալ պետք է լինի կոնկրետ և հստակ, կաշառք տվողի համար ակնհայտ, մասնավորապես, վկայի, թե հանցավորը որպես կաշառք ինչ է պահանջում և ինչ չափով է պահանջում: Վերոնշյալ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն առումով, որ կաշառքի առարկան հանդիսանում է հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ և կախված դրա չափերից` ազդում արարքի որակման վրա:
Պահանջի իրական լինելը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել գործի բոլոր փաստական հանգամանքները` պահանջի ներկայացման եղանակը, ինտենսիվությունը (օրինակ` ներկայացված պահանջը կրկին վերահաստատելը), իրադրությունը, տեղը, ժամանակը և այլն: Մասնավորապես, պահանջի արտահայտման եղանակից, ինտենսիվությունից և այլ օբյեկտիվ հանգամանքներից կախված` կաշառք տվողը պետք է բավարար հիմքեր ունենա կարծելու, որ պաշտոնատար անձն իր կամ այլ անձի օգտին համապատասխան արարքը կատարելու է միայն ներկայացված պահանջն ի կատար ածելու դեպքում: Ինչ վերաբերվում է կաշառք պահանջող պաշտնատար անձին, ապա վերջինս ներկայացված պահանջը կատարելու դեպքում պետք է իրական մտադրություն ունենա իր լիազորությունները կամ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` որոշակի գործողություն կատարել կամ չկատարել կաշառք տվողի օգտին և գիտակցի, որ կաշառքն իրեն տրվում է հենց դրա համար: Ամեն դեպքում պահանջի իրական լինելու հարցը պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տվողի և ստացողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով:
Սույն որոշման մեջ շարադրված վերոգրյալ դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հաստատված փաստական հանգամանքները՝ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանի կողմից կաշառք տալու վերաբերյալ պահանջը եղել է կոնկրետ, առկա և իրական, այսինքն ամբաստանյալը թույլ է տվել հանրորեն վտանգավոր, հակաիրավական, գիտակցված և կամային այնպիսի գործողություն, որն ուղղված է կոնկրետ օբյեկտի` պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ:
Դատարանը նման հետևության է համգում բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ վերլուծության ենթարկելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները, մասնավորապես, տուժող Գագիկ Գաբրիելյանի ցուցմունքը, Գագիկ Գաբրիելյանից հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու վերաբերյալ 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ի արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված` այլփաստաթուղթ հանդիսացող դատարանի որոշման հիման վրա ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից «Կաշառք տալու նմանակման» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացման շրջանակում կաշառքի առարկան՝ 100.000 ՀՀ դրամ կազմող 6 հատ 10.000 և 2 հատ 20.000 դրամանոց թղթադրամները քիմիական մշակման ենթարկելու, դրանք Գագիկ Գաբրիհլյանին հանձնելու վերաբերյալ կազմված համապատասխան արձանագրությունները, «Արտաքին դիտում» և «Ներքին դիտում» օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին Քանաքեռ-Զեյթունի սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնում Գագիկ Գաբրիելյանի, Վարդուհի Գևորգյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած խոսակցության ձայնագրությունը, «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» և «Կաշառք տալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի դեկտեմբերի 01-ին Վարդուհի Գևորգյանի և Գագիկ Գաբրիելյանի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած գործողությունների ու խոսակցության տեսաձայնագրությունն ու ձայնագրությունը, կաշառք տալու նմանակում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու վերաբերյալ կազմված արձանագրությունը, տուժող Գասգիկ Գաբրիելյանի կենսաթոշակի գործի զննության արձանագրությունը, դատատեսաձայնագրառման թիվ 57661706 եզրակացությունը:
Անդրադառնալով պաշտպան Մ.Ասլանյանի այն դիտարկմանը, որ կաշառք տալու վերաբերյալ հետաքննության մարմնի կողմից կազմված արտաքին և ներքին դիտում օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու մասին արձանագրությունը կազմված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների խախտմամբ, ապա Դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ ԱԱԾ հակահետախուզական գլխավոր վարչության պետ Ե.Մկտչյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի և նույն բաժնի տեսուչ Մարգարիտայի նկատմամբ արտաքին և ներքին դիտման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ անցկացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի նույն օրվա որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է և թույլատրվել է երկու ամիս ժամանակով ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի և նույն բաժնի տեսուչ Մարգարիտայի նկյատմամբ արտաքին և ներքին դիտման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացումը:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դեկտեմբերի 02-ի որոշմամբ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի և նույն բաժնի տեսուչ Մարգարիտայի նկատմամբ արտաքին և ներքին դիտման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ անցկացնելու մասին որոշումը գաղտնազերծվել է:
Դատարանի կողմից 2017 թվականի օգոստոսի 07-ին նշանակվել է դատատեսաձայնագրման փորձաքննություն, որով խնդրվել է պատասխանել հետևյալ հարցերին՝ որպես ապացույցներ ճանաչված ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցների կողմից իրականացված «Արտաքին դիտում» և «Ներքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին Վարդուհի Գևորգյանի, Գագիկ Գաբրիելյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի հանդիպման ժամանակ տեղի ունեցած խոսակցության ձայնագրառում լազերային սկավառակի վրա առկա է, թե` ոչ, եթե խոսակցության ձայնագրառումն առկա է, ապա որքան է դրա տևողությունը, անընդհատ է, թե ձայնագրառումն ընդհատումներով է, ձայնագրառմամբ առկա բանավոր խոսակցության մեջ քանի անձ է ներգրավված և ինչպիսին է ձայնագրառմամբ առկա բանավոր խոսքի բովանդակությունը, խոսակցության ձայնագրառումը պիտանի է արդյոք նույնացման համար, եթե այո, ապա ձայնագրառված է արդյոք Վարդուհի Գևորգյանի, Գագիկ Գաբրիելյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի բանավոր խոսքը, լազերային սկավառակի վրա առկա ձայնագրառումը մոնտաժված է, թե` ոչ:
Ստացված փորձագետի 57661706 եզրակացությամբ, ի թիվս դատատեսաձայնագրման փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշմամբ բարձրացված հարցերի այլ պատասխանների, վերծանվել է նաև առկա խոսակցությունը, որը նույնական է դատարանում վերարտադրված ձայնագրության հետ հետ, այսինքն ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանի և նույն բաժնի տեսուչ Մարգարիտայի նկատմամբ դատարանի որոշման հիման վրա ձեռք բերված արտաքին և ներքին դիտման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքներն ամրագրվել են պատշաճ իրավական ընթացակարգի արդյունքում ստացված փորձագետի եզրակացությամբ:
Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կաշառք պահանջելու և նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման անհրաժեշտությանը:
Դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքերում, երբ պահանջը զուգորդվում է սպառնալիքով, մասնավորապես` կաշառք չտալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի կաշառք տալ` իր իրավունքներին և օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար, արարքը պետք է որակել որպես շորթմամբ կաշառք պահանջել: Այլ խոսքով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված «պահանջի» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազատման հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը:
Կաշառք տալու պահանջը և շորթման սահմանազատումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն հանցավորի արարքը ճիշտ որակելու, այլև կաշառք տվողին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցի լուծման համար, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ կաշառք տվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե տեղի է ունեցել կաշառքի շորթում, և այդ անձը մինչև կաշառք տալու մասին քրեական հետապնդման մարմիններին հայտնի դառնալը, բայց հանցանքի կատարումից հետո՝ ոչ ուշ, քան եռօրյա ժամկետում, այդ մասին կամովին հայտնել է քրեական հետապնդման մարմիններին և աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն:
Դատարանն ընդգծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողն օրինական շահեր է ունեցել, հակառակ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պետք է որակվի 311-րդ հոդվածի 1-ին կամ 2-րդ մասերով: (Նման դիրքորոշում է հայտնել Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի ԵԿԴ/0002/01/13 որոշման մեջ):
Սույն քրեական գործի գործի շրջանակներում նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդված 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ շորթմամբ կաշառք պահանջելու համար, իսկ Մարգարիտ Ստեփանյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ շորթմամբ կաշառք պահանջելուն օժանդակելու համար:
Սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը վկայում է այն մասին, որ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայության աշխատակազմի Քանաքեռ-Զեյթուն սոցիալական ապահովության տարածքային բաժնի պետ Վարդուհի Գևորգյանը 2015 թվականի նոյեմբեր ամսվա կեսերին ՀՀ քաղաքացի Գագիկ Գաբրիելյանին կենսաթոշակ նշանակելու դիմաց պահանջել է 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք, որն ստացել է իր աշխատասենյակում 2015թ. դեկտեմբերի 01-ին, իսկ մինչ այդ արդեն իսկ նոյեմբերի վերջին նշանակել էր տուժող Գագիկ Գաբրիելյանի թոշակը:
Դատարանի գնահատմամբ վերոգրյալ հանգամանքն ինքնին բավարար է անհիմն համարելու մեղադրանքի կողմի այն դիրքրոշումը, որ ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանը դիտավորություն է ունեցել 100.000 ՀՀ դրամ կաշառք չտալու դեպքում ոտնահարել Գագիկ Գաբրիելյանի` 63 տարին լրանալու կապակցությամբ կենսաթոշակ նշանակելու իրավունքը, ինչը Գ.Գաբրիելյանի համար ստեղծել է իր օրինական իրավունքների իրականացումը բացառապես կաշառք տալու միջոցով պաշտպանելու համար անհրաժեշտ պայմաններ:
Այսպիսով սույն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների և դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալներ Վարդուհի Գևորգյանին և Մարգարիտ Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքը` Դատարանը գտնում է, որ հաղթահարված չէ ապացույցների բավարարության շեմ հանդիսացող «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը, ապացուցված չէ ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, տուժող Գագիկ Գաբրիելյանից շորթմամբ կաշառք պահանջելը, իսկ ամբաստանյալ Մարգարիտ Ստեփանյանի կողմից շորթմամբ կաշառք պահանջելուն օժանդակելը, հետևաբար նրանց արարքները ճիշտ չեն որակված և չեն համապատասխանում համապատասխանաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանի կողմից կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, իսկ Մարգարիտ Ստեփանյանի արարքը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել:
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը: (...)»:
Դատարանն ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի նման փոփոխությունը հնարավոր է համարում, քանի որ մեղադրանքի փոփոխությամբ ամբաստանյալներ Վարդուհի Գևորգյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի վիճակը չի վատթարանում, ինչպես նաև չի խախտվում նրանց պաշտպանության իրավունքը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալների քրեական պատասխանատվության և պատժի հարցերին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն՝ «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե ընդունվել է համաներման մասին օրենք:»:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը»:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Համաներում հայտարարելով՝ պատժից ազատել առավելագույնը վեց տարի ժամկետով ազատազրկման դատապարտված`
(...)
3) սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ երեք կամ ավելի անչափահաս երեխա ունեցող անձանց.
(...)
5) 60 տարին լրացած անձանց.
(...)»:
Համաներման ակտի 5-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն`
«Քրեական գործի հարուցումը մերժել, հարուցված քրեական գործը կարճել, ինչպես նաև դադարեցնել քրեական հետապնդումը կամ չիրականացնել քրեական հետապնդում 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (...), որոնցով`
(...)
2) սույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-8-րդ կետերով նախատեսված անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություն կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավելի, քան վեց տարի ժամկետով ազատազրկում.
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ է նախատեսվում տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում նշվել են այն սահմանափակումները, որոնց առկայության դեպքում համաներումը կիրառելի չէ:
Համաներման ակտի 2-րդ հոդվածի 12-րդ կետի համաձայն՝ «Սույն հոդվածի 1-5-րդ և 7-րդ մասերը կիրառվում են անձի նկատմամբ, եթե սույն հոդվածի 8-րդ և 10-րդ մասերով այլ բան նախատեսված չէ»:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքի (այսուհետ նաև՝ Համաներման ակտ) 4-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն` «Սույն օրենքը կիրառվում է արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը կիրառելուց հետո»:
Ուսումնասիրելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները՝ դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
- ամբաստանյալներ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանը և Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանն իրենց մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարել են 2015 թվականի նոյեմբեր ամսին, այսինքն մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը,
- ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի համար սահմանված ամենախիստ պատիժն ազատազրկումն է՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով,
- ամբաստանյալ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանը ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 05-ին, հետևաբար նրա 60 տարին լրացած է,
- ամբաստանյալ Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանն ունի մինչև սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ երեք անչափահաս երեխա, այն է՝ 2003 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ծնված որդին՝ Գերասիմ Երվանդի Արուբջանյանը, 2004 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ծնված որդին` Վահան Երվանդի Արուբջանյանը և 2007 թվականի հուլիսի 14-ին ծնված որդին՝ Տիգրան Երվանդի Արուբջանյանը,
- ամբաստանյալներ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի և Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման համար, «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված որևէ սահմանափակում առկա չէ,
- ամբաստանյալներ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի և Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման համար, «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 8-րդ մասում նախատեսված այլ սահմանափակում ևս առկա չէ:
Ամփոփելով վերոգրյալը՝ դատարանը գտնում է, որ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքը սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի և Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք է, որի պատճառով ամբաստանյալներ Վարդուհի Գևորգյանի և Մարգարիտ Ստեփանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճման:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը և նկատի ունենալով, որ վերոգրյալ հիմնավորումներով Վ.Գևորգյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի նրա նկատմամբ կիրառված կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը պետք է վերացնել: Օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում՝ 11.02.2016 թվականի թիվ 1653 վճարային հանձնարարականով «ԻՆԵԿՈԲԱՆԿ» ԲՓԸ-ի Աշտարակ մասնաճյուղում Անդրանիկ Արշակի Բարսեղյանի կողմից վճարված 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին։
Անդրադառնալով Մ.Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին և նկատի ունենալով, որ վերոգրյալ հիմնավորումներով Մ.Ստեփանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտությունը վերացել է, ուստի նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է վերացնել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապապցույցի հարցին՝ դատարանը գտնում է, որ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված` 2 հատ ԴԲ02816156 և ԴԲ19434733 սերիա համարների 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով, 6 հատ` ԳԱ22251691, ԳԱ09385442, ԳԱ26783018, ԳԱ22763963, ԳԱ18661566 և ԳԱ30554913 սերիա համարների 10.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները պետք է վերադարձնել ՀՀ ԱԱԾ ֆինանսական վարչությանը, Վարդուհի Գևորգյանին պատկանող «Այֆոն» և «Ալկատել» տեսակի բջջային հեռախոսները պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ բջջային հեռախոսներից, Վ.Գևորգյանի ձեռքի պայուսակի ներսից և Վ.Գևորգյանի աջ և ձախ ձեռքերի մատներից վերցված փոշու նմուշների բամբակե խծուծները և քիմիական փոշուց և քիմիական մատիտից վերցված նմուշները` ոչնչացնել:
Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի կարգավորումները՝ Դատարանը գտնում է, որ սույն որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի անձնական խուզարկությամբ առգրավված և դատարանում գտնվող իրերն անհրաժեշտ է վերադարձնել Վ.Գևորգյանին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանը գտնում է, որ ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող 100.000 ՀՀ դրամը քիմիական մշակման ենթարկելու, Գ.Գաբրիելյանին հանձնելու, կաշառք տալու նմանակման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու և դրա արդյունքներն ամրագրելու մասին արձանագրությունները և «Արտաքին և Ներքին դիտում» և «Կաշառք տալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ստացված ձայնագրություններն ու տեսաձայնագրությունները պարունակող թվով 3 լազերային սկավառակները պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 41-րդ, 151-րդ, 313-րդ և «Էրեբունի Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքով` Դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետի հիման վրա Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
Վարդուհի Սմբատի Գևորգյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել: Օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում՝ 11.02.2016 թվականի թիվ 1653 վճարային հանձնարարականով «ԻՆԵԿՈԲԱՆԿ» ԲՓԸ-ի Աշտարակ մասնաճյուղում Անդրանիկ Արշակի Բարսեղյանի կողմից վճարված 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին։
Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետի հիման վրա Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել:
ԵԴ/0263/01/18 (58217315) քրեական գործի վարույթը կարճել:
Ամբաստանյալ Մարգարիտ Պավելի Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը վերացնել։
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված` 2 հատ ԴԲ02816156 և ԴԲ19434733 սերիա համարների 20.000 ՀՀ անվանական արժեքով, 6 հատ` ԳԱ22251691, ԳԱ09385442, ԳԱ26783018, ԳԱ22763963, ԳԱ18661566 և ԳԱ30554913 սերիա համարների 10.000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով թղթադրամները վերադարձնել ՀՀ ԱԱԾ ֆինանսական վարչությանը, Վարդուհի Գևորգյանին պատկանող «Այֆոն» և «Ալկատել» տեսակի բջջային հեռախոսները վերադարձնել վերջինիս, իսկ բջջային հեռախոսներից, Վ.Գևորգյանի ձեռքի պայուսակի ներսից և Վ.Գևորգյանի աջ և ձախ ձեռքերի մատներից վերցված փոշու նմուշների բամբակե խծուծները և քիմիական փոշուց և քիմիական մատիտից վերցված նմուշները ոչնչացնել:
Ապացույց ճանաչված` այլ փաստաթուղթ հանդիսացող 100.000 ՀՀ դրամը քիմիական մշակման ենթարկելու, Գ.Գաբրիելյանին հանձնելու, կաշառք տալու նմանակման օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու և դրա արդյունքներն ամրագրելու մասին արձանագրությունները և «Արտաքին և Ներքին դիտում» և «Կաշառք տալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ստացված ձայնագրություններն ու տեսաձայնագրությունները պարունակող թվով 3 լազերային սկավառակները պահել քրեական գործի հետ միասին:
Որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Վարդուհի Գևորգյանի անձանական խուզարկությամբ առգրավված և դատարանում գտնվող իրերը հանձնել վերջինիս:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ