Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0264/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Նարեկ Կամանյան
Նարեկ Կամանյան Վարդան
Նարեկ Կամանյան
Նարեկ Կամանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Սերգեյ Մարաբյան
Սեվակ Համբարձումյան
Տիգրան Սահակյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Աջափնյակ և Դավթաշեն
Տաթևիկ Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Սամվել Օհանյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Սերգեյ Մարաբյան
Սեվակ Համբարձումյան
Տիգրան Սահակյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Աջափնյակ և Դավթաշեն
Տաթևիկ Գրիգորյան
Վճռաբեկ
Սամվել Օհանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-06-16 | 13:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-06-09 | 11:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-04-15 | 10:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-04 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-03-15 | 16:30 | 5 | Կայացել է |
Գործ ԵԱՔԴ/0264/01/15
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
16.06.2016թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա .ԱԶԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Ա.Ավետիսյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Լ.Մանուկյանի
Ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի
Պաշտպան Գ.Մարգարյանի
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը
23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը:
23.12.2015թ. Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
25.12.2015 թ. Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
28.12.2015թ. թիվ 14831415 քրեական գործը` մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռով, արագացված դատաքննության կարգի կիրառմամբ, Նարեկ Վարդանի Կամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և որոշվել է Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան:
Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող Լ.Մանուկյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում, Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի ՝ ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի, 61 հոդվածի, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵՇԴ/0029/01/08 17.02.2009թ. որոշմամբ` մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, նշել է, որ Դատարանի կողմից Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել նաև խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, մասնավորապես, այն, որ Ն.Կամանյանը կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված թմրամիջոցների և հոգեներգործուն նյութերի ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործություն, որի վտանգավորությյունը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին անձի առողջությանը վնաս պատճառելով, այլև ամբողջ բնակչության կամ դրա որոշակի հատվածի առողջության համար սպառնալիքներ ստեղծելով։Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով նման մեղմ պատժողական քաղաքականության իրականացումը չի կարող ապահովել պատժի՝ հանցագործությունների կանխարգելման կարևորագույն նպատակը։
Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես, այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք։
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների մասին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացված 01.06.2007թ. ՎԲ-84/07 որոշման մեջ դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում, սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների, մասնավորապես՝ այդ հանգամանքը պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը, որպես Ն.Կամանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը, հաշվի չառնելով այն, որ Ն.Կամանյանի մոտից հայտնաբերված խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերջինիս կողմից փաթեթավորվել է 7 փոքր տոպրակներում և ապօրինի պահվել կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ։ Դեռևս 2015թ. նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 2300-ի սահմաններում, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցներն իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, թմրանյութ պահելու և գործածելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 1-ին նրբանցքի 10 շենքի մոտից «Ռենո Լոգան» մակնիշի 217 ԴՄ 61 հ/հ ավտոմեքենայով ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման են ենթարկվել նշված ավտոմեքենայի վարորդ Վաղարշակ Գասպարյանը և ուղևոր Նարեկ Կամանյանը։ Նշված ավտոմեքենայի զննությամբ սրահից հայտնաբերվել է թվով 9 պոլիէթիլենային փաթեթ` լցված դարչնագույն թութունանման զանգվածով, որի ընդհանուր քաշը կազմել է 3.7 գրամ և 1 հատ կաթուցիչ։ Նարեկ Կամանյանի անձնական խուզարկությամբ գրպանից հայտնաբերվել է 1.1 գրամ քաշով փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված դարչնագույն թութունանման զանգված, որոնցով նշանակվել են դատանյութագիտական և դատաքիմիական փորձաքննություններ, որոնց եզրակացության համաձայն, հայտնաբերվածը հանդիսանում է «1-1-1 ինդագոլ-3-կարբոօքսամիդ» բաղադրատարր /սպայս/, որը ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ընդգրկված պրեկուրսորներ չի պարունակում, ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ներառված չէ։
05.12.2015թ. որոշում է կայացվել նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին։
Նման պայմաններում Դատարանը 15.04.2016թ. դատավճռով Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Մեղադրողը գտել է, որ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Մեղադրողը խնդրել է բեկանել Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը` նրա նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`<<Պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է.<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: (…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը(…)>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ, արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, դիրքորոշում է արտահայտել, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել.
<<(…) Գ.Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: (…)>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը, հաշվի առնելով Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարած արարքի համար զղջալը, առաջին անգամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Դատարանն արձանագրել է. <<(…) Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Նարեկ Կամանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: (…)>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, սակայն նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս, պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն՝ կիրառել է քրեական օրենսգրքի հոդված, որը ենթակա չէր կիրառման` արդյունքում թույլ է տվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը` համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի, քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը, որն ազդել է գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, հիմք է Դատարանի դատական ակտը բեկանելու և պատժի կրման մասով փոփոխելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս Դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից որպես Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք գնահատված այն հանգամանքին, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը սույն գործով չի նվազեցրել ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի նրա նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չի կարող հանդիսանալ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:>>
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է թողնել կրելու` առանց ՀՀ քրեական օրենգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով՝ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը բեկանել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, և Նարեկ Կամանյանին թողնել կրելու 15.04.2016թ. դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում վեց ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
16.06.2016թ. Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ա .ԱԶԱՐՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Ա.Ավետիսյանի
Մասնակցությամբ`
Մեղադրող Լ.Մանուկյանի
Ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի
Պաշտպան Գ.Մարգարյանի
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը
23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը:
23.12.2015թ. Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
25.12.2015 թ. Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
28.12.2015թ. թիվ 14831415 քրեական գործը` մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռով, արագացված դատաքննության կարգի կիրառմամբ, Նարեկ Վարդանի Կամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և որոշվել է Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան:
Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող Լ.Մանուկյանը:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում, Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի ՝ ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի, 61 հոդվածի, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵՇԴ/0029/01/08 17.02.2009թ. որոշմամբ` մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, նշել է, որ Դատարանի կողմից Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել նաև խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, մասնավորապես, այն, որ Ն.Կամանյանը կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված թմրամիջոցների և հոգեներգործուն նյութերի ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործություն, որի վտանգավորությյունը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին անձի առողջությանը վնաս պատճառելով, այլև ամբողջ բնակչության կամ դրա որոշակի հատվածի առողջության համար սպառնալիքներ ստեղծելով։Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով նման մեղմ պատժողական քաղաքականության իրականացումը չի կարող ապահովել պատժի՝ հանցագործությունների կանխարգելման կարևորագույն նպատակը։
Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես, այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք։
Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների մասին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացված 01.06.2007թ. ՎԲ-84/07 որոշման մեջ դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում, սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների, մասնավորապես՝ այդ հանգամանքը պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Դատարանը, որպես Ն.Կամանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը, հաշվի չառնելով այն, որ Ն.Կամանյանի մոտից հայտնաբերված խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերջինիս կողմից փաթեթավորվել է 7 փոքր տոպրակներում և ապօրինի պահվել կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ։ Դեռևս 2015թ. նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 2300-ի սահմաններում, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցներն իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, թմրանյութ պահելու և գործածելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 1-ին նրբանցքի 10 շենքի մոտից «Ռենո Լոգան» մակնիշի 217 ԴՄ 61 հ/հ ավտոմեքենայով ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման են ենթարկվել նշված ավտոմեքենայի վարորդ Վաղարշակ Գասպարյանը և ուղևոր Նարեկ Կամանյանը։ Նշված ավտոմեքենայի զննությամբ սրահից հայտնաբերվել է թվով 9 պոլիէթիլենային փաթեթ` լցված դարչնագույն թութունանման զանգվածով, որի ընդհանուր քաշը կազմել է 3.7 գրամ և 1 հատ կաթուցիչ։ Նարեկ Կամանյանի անձնական խուզարկությամբ գրպանից հայտնաբերվել է 1.1 գրամ քաշով փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված դարչնագույն թութունանման զանգված, որոնցով նշանակվել են դատանյութագիտական և դատաքիմիական փորձաքննություններ, որոնց եզրակացության համաձայն, հայտնաբերվածը հանդիսանում է «1-1-1 ինդագոլ-3-կարբոօքսամիդ» բաղադրատարր /սպայս/, որը ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ընդգրկված պրեկուրսորներ չի պարունակում, ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ներառված չէ։
05.12.2015թ. որոշում է կայացվել նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին։
Նման պայմաններում Դատարանը 15.04.2016թ. դատավճռով Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Մեղադրողը գտել է, որ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Մեղադրողը խնդրել է բեկանել Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը` նրա նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման:
4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`<<Պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է.<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: (…)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը(…)>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ, արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, դիրքորոշում է արտահայտել, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել.
<<(…) Գ.Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: (…)>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը, հաշվի առնելով Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարած արարքի համար զղջալը, առաջին անգամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Դատարանն արձանագրել է. <<(…) Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Նարեկ Կամանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: (…)>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, սակայն նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս, պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն՝ կիրառել է քրեական օրենսգրքի հոդված, որը ենթակա չէր կիրառման` արդյունքում թույլ է տվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը` համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի, քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը, որն ազդել է գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, հիմք է Դատարանի դատական ակտը բեկանելու և պատժի կրման մասով փոփոխելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս Դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից որպես Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք գնահատված այն հանգամանքին, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը սույն գործով չի նվազեցրել ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի նրա նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չի կարող հանդիսանալ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:>>
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է թողնել կրելու` առանց ՀՀ քրեական օրենգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով՝ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը բեկանել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, և Նարեկ Կամանյանին թողնել կրելու 15.04.2016թ. դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում վեց ամիս ժամկետով:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0264/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ15՚ ապրիլի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանի
պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ծնված 1992 թվականի հուլիսի 06-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված`ք.Երևան, Կոմիտասի 46 շենք, 29 բնակարան, բնակվող` ք.Երևան, Տիգրան Մեծի 36Դ շենք, 33 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14831415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց՚:
Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում է ամբողջ ծավալով, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանը:
Մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Հետազոտելով ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, դատարանն արձանագրում է, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նա նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Նարեկ Կամանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոց է ապօրինի պատրաստել, ձեռք բերել և պահել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին և պատիժ է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի գործով որոշման մեջ վերլուծելով կոնկրետ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի դրույթներով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. ՙ(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության առարկա թմրամիջոցի տեսակը (մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրության համաձայն` Նարեկ Կամանյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցը հանդիսանում է գրեթե ամենուր և ինքն իրեն աճող կանեփի բուսական մանրացված զանգված` ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց), խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ինչպես նաև հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայության փաստի հետ` դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրա կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Գևորգ Ղարիբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը պետք է ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը` վերադարձնել նրան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Նարեկ Վարդանի Կամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ15՚ ապրիլի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանի
պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ծնված 1992 թվականի հուլիսի 06-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված`ք.Երևան, Կոմիտասի 46 շենք, 29 բնակարան, բնակվող` ք.Երևան, Տիգրան Մեծի 36Դ շենք, 33 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14831415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց՚:
Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում է ամբողջ ծավալով, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանը:
Մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Հետազոտելով ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, դատարանն արձանագրում է, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նա նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Նարեկ Կամանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոց է ապօրինի պատրաստել, ձեռք բերել և պահել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին և պատիժ է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի գործով որոշման մեջ վերլուծելով կոնկրետ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի դրույթներով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. ՙ(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...):
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս:
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության առարկա թմրամիջոցի տեսակը (մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրության համաձայն` Նարեկ Կամանյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցը հանդիսանում է գրեթե ամենուր և ինքն իրեն աճող կանեփի բուսական մանրացված զանգված` ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց), խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ինչպես նաև հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայության փաստի հետ` դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրա կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/:
Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Գևորգ Ղարիբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը պետք է ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը` վերադարձնել նրան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Նարեկ Վարդանի Կամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0264/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-12-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14831415 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Նարեկ Կամանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 10.07-15.07.2015թ. ընկած ժամանակահատվածում Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի մարիխուանա տեսակի թմրամիջոցը: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հայրանուն | Վարդան |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 11-01-2016 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Քրեական գործն ուղարկվել է ըստ ընդդատության
| Ամսաթիվ | 20-01-2016 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Դատարան | Աջափնյակ և Դավթաշեն |
| Էջերի քանակ | 123 |
| Որոշման բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0264/01/15 ՈՐՈՇՈՒՄ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾՆ ԸՍՏ ԸՆԴԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՈՒՂԱՐԿԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՙ20՚ հունվարի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանս, ուսումնասիրելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով/, ՊԱՐԶԵՑԻ 2015թ. դեկտեմբերի 29-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազությունից, մեղադրական եզրակացությամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել ԵԱՔԴ/0264/01/15 (14831415) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով/, որը 08.01.2016թ. ընդունվել է վարույթ: Նախաքննության մարմինը Նարեկ Վարդանի Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց՚: Ուսումնասիրելով քրեական գործի նյութերը` գտնում եմ, որ սույն քրեական գործն ընդդատյա չէ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանին` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը սահմանում է. ՙ1. Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, փոխադրելը կամ առաքելը՝ պատժվում է կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով: 2. Նույն արարքները, որոնք կատարվել են խոշոր չափերով՝ պատժվում են ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: /.../՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 47-րդ հոդվածի` ՙ1. Առաջին ատյանի դատարանին ընդդատյա են այն հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը, որոնք կատարվել են համապատասխան առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքում: 2. Տևող հանցագործությունը համարվում է կատարված այն տարածքում, որտեղ այն ավարտվել է: Շարունակվող հանցագործությունը համարվում է կատարված այն տարածքում, որտեղ կատարվել է քրեական օրենսգրքով չթույլատրված վերջին արարքը (…)՚: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՙԴատարանը, պարզելով, որ ստացված գործն ընդդատյա չէ իրեն, այն ուղարկում է ըստ ընդդատության՚: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ԵԿԴ/0211/01/10 քրեական գործով 2011 թվականի հուլիսի 13-ին կայացված որոշման 15-ից 17-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ15. Գործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է: Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից` անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից: Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին, ըստ էության, ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում բարձրագույն իրավաբանական ուժ ունեցող այնպիսի նորմատիվ ակտերում, ինչպիսիք են ՀՀ Սահմանադրությունը (19-րդ հոդված), Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը (14-րդ հոդված) և ՙՄարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին՚ եվրոպական կոնվեցիան (6-րդ հոդված): Ավելին, Եվրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտեի ՙԴատավորների անկախության, արդյունավետության և պատասխանատվության մասին՚ թիվ (2010)12 Հանձնարարականում (հաստատվել է 2010թ. նոյեմբերի 17-ին) ևս ընդգծվում է, որ դատարանում գործերի բաշխումը պետք է կատարվի օբյեկտիվ, նախապես սահմանված չափանիշի հիման վրա` երաշխավորելու համար անկախ և անկողմնակալ դատավոր ունենալու իրավունքը: Այդ գործընթացի նկատմամբ կողմերը կամ գործով շահագրգռված այլ անձինք ներգործություն ունենալ չեն կարող (տե°ս նշված Հանձնարարականի 24-րդ կետը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը սահմանում է, որ ՙՈչ ոք չի կարող զրկվել իր գործն այն դատարանում և այն դատավորի կողմից քննելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանն այն վերապահված է օրենքով՚ (24-րդ հոդվածի, 5-րդ մաս): 16. Պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական նշանակությունն այն է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանի որոշման հստակ կանոնների առկայությունը և դրանց կանխատեսելի գործադրումն անհրաժեշտ պայման են կողմնակի դիտորդի մոտ այնպիսի համոզմունք ձևավորելու համար, որ տվյալ կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանը և դատավորը նախատրամադրվածություն չունեն, և տվյալ գործը վարույթ ընդունելիս սուբյեկտիվիզմն ու կամայակայությունը բացառված են եղել: Այսպիսով, քրեական գործերի ընդդատության որոշման հստակ, կամայականությունը բացառող կանոնների առկայությունը և գործադրումը պարտադիր նախապայման են արդարադատության մատչելիության պատշաճ երաշխավորման համար: Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ արձանագրել է, որ անգամ գործի քննության ընդդատության խախտումը ստորադաս դատարաններում բողոքարկման առարկա չհանդիսանալու դեպքում վերադաս դատարանը պարտավոր է այդ հարցը քննարկման առարկա դարձնել՚: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվել է, որ 2015թ. դեկտեմբերի 23-ին` ժամը 16:45-ին, ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցները թմրանյութ պահելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին են բերման ենթարկել Նարեկ Վարդանի Կամանյանին, ում անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է թվով 8 փաթեթ, որոնցից մեկի մեջ եղել է սպիտակ փոշենման զանգված, որի քաշը հնարավոր չի եղել պարզել, իսկ մյուս փաթեթների մեջ առկա դեղնականաչավուն զանգվածի ընդհանուր քաշը կազմել է 25.5 գրամ (գ.թ. 3-5): 2015թ. դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը, ընդունվել է վարույթ և կատարվել է նախաքննություն, որն ավարտվել է նույն քննչական բաժնում: Քրեական գործի նյութերի և Նարեկ Կամանյանին առաջադրված մեղադրանքի ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Ն.Կամանյանը Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: 2015թ. դեկտեմբերի 23-ին, Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանում` Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից, օպերատիվ տվյալներ իրացնելիս, թմրամիջոց ապօրինի պահելու կասկածանքով ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցները Նարեկ Կամանյանին բերման են ենթարկել Արաբկիրի ոստիկանություն: Այսինքն, Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րս մասով վերագրվող ենթադրյալ հանցանքն ավարտված է համարվում Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի տարածքում գտնվող Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկում: Հետևաբար, քրեական գործն ընդդատյա չէ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանին, այլ ընդդատյա է Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԱռաջին ատյանի դատարանների միջև ընդդատության մասին վեճերը լուծում է Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի նախագահը՚: Հետևաբար, ընդդատության մասին վեճ առաջանալու դեպքում, Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կարող է դիմել ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահին` առաջին ատյանի դատարանների միջև ընդդատության մասին վեճը լուծելու համար: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 47-րդ, 49-րդ, 292-րդ, 298-րդ հոդվածներով, ՈՐՈՇԵՑԻ ԵԱՔԴ/0264/01/15 (14831415) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով/, ըստ ընդդատության ուղարկել Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Ընդդատությամբ կրկին վերադարձվել է նույն դատարան
| Ամսաթիվ | 16-02-2016 |
|---|---|
| Հանձնվել է | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 17-02-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 17-02-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-03-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 15-04-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 15-04-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0264/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ15՚ ապրիլի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ծնված 1992 թվականի հուլիսի 06-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված`ք.Երևան, Կոմիտասի 46 շենք, 29 բնակարան, բնակվող` ք.Երևան, Տիգրան Մեծի 36Դ շենք, 33 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14831415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց՚: Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում է ամբողջ ծավալով, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանը: Մեղադրող Լիլիթ Մանուկյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Հետազոտելով ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, դատարանն արձանագրում է, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նա նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Նարեկ Կամանյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոց է ապօրինի պատրաստել, ձեռք բերել և պահել: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին և պատիժ է նախատեսում միայն ազատազրկման ձևով` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունըե (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): Ա. Ավագյանի և Վ. Սահակյանի գործով որոշման մեջ վերլուծելով կոնկրետ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի դրույթներով նախատեսված արարքների հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. ՙ(…) տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. - թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը), - արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (...): Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս: Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ` իր անհատական հատկանիշներով: Ընդ որում` անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս: Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները` վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն՚ (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): Վերը շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության առարկա թմրամիջոցի տեսակը (մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրության համաձայն` Նարեկ Կամանյանի մոտ հայտնաբերված թմրամիջոցը հանդիսանում է գրեթե ամենուր և ինքն իրեն աճող կանեփի բուսական մանրացված զանգված` ՙմարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոց), խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ինչպես նաև հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանքի բացակայության փաստի հետ` դատարանը գտնում է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվող պատիժը նրա կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցին, դատարանն արձանագրում է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª եթե դատարանն ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 12.06.2007թ. ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ ՙվկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլª 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ ՙպատիժը պայմանականորեն չկիարառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածում սահմանված իրադրություններն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքնª պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժիª սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ ՙսոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապեսª տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել նաև մի շարք այլ որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է, որ ՙ/.../ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/՚: Մեկ այլª Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 70հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը /…/՚: Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ ՙՊատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը՚ /Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ՎԲ-192/07, թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ՎԲ-55/07 , թիվ ՎԲ-201/07, թիվ ՎԲ-124/07, թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09, թիվ ԵԱՔԴ/0120/01/09 և մի շարք այլ որոշումներ/: Վերը նշված օրենսդրական կարգավորումներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Այսպիսով, դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Գևորգ Ղարիբյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար կալանքի ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը պետք է ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը` վերադարձնել նրան: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Նարեկ Վարդանի Կամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 15-04-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 135 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 50 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 17-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135, 50 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 05-05-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 17-05-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135, 50 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-10271/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 16-09-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 20-09-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 04-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 135 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 131 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 06-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135,131 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 30-08-2018 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 31-08-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր՝ 135, 134 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-160155/18 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 07-11-2018 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | Կատարում 20.09.2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 07-11-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 135, 134, 17 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 07-11-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135, 134, 19 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0264/01/15
Աջափնյակ և Դավթաշեն
Գործը ստացվել է այլ դատարանից ընդդատության կարգով
| Ամսաթիվ | 22-01-2016 |
|---|
Մակագրել
| Երբ | 22-01-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Տաթևիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Այլ նշումներ | 2016 թվականի հունվարի 25-ին որոշում է կայացվել ընդդատության մասին վեճը լուծելու համար ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախագահին դիմելու վերաբերյալ: |
Քրեական գործն ուղարկվել է ըստ ընդդատության
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Քրեական դատավարության օրենսգրքի հոդված | |
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Էջերի քանակ | 135 |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0264/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 10-05-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-05-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Նարեկ Կամանյան Բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Նարեկ Վարդանի Կամանյանի /ՀՀ քր. օր-ի 268 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի փորձաշրջան /վերաբերյալ 15.04.2016թ. դատավճիռը` նրա նկատմամբ նշանակված պատժի մասով և նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին , հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ` առանց ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կիրառման : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 20-05-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 20-05-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-05-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 13:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 16-06-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-06-2016 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով խստացվել է |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԱՔԴ/0264/01/15 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ 16.06.2016թ. Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ Ա .ԱԶԱՐՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ Ա.Ավետիսյանի Մասնակցությամբ` Մեղադրող Լ.Մանուկյանի Ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի Պաշտպան Գ.Մարգարյանի դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կարգով քննելով ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի /այսուհետ` Դատարան/ 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1/. Գործի դատավարական նախապատմությունը 23.12.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, հարուցվել է թիվ 14831415 քրեական գործը: 23.12.2015թ. Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին: 25.12.2015 թ. Նարեկ Կամանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 28.12.2015թ. թիվ 14831415 քրեական գործը` մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռով, արագացված դատաքննության կարգի կիրառմամբ, Նարեկ Վարդանի Կամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: Կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և որոշվել է Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով: Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վճռվել է. Իրեղեն ապացույց ճանաչված 23.03 գրամ հաստատուն քաշով կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը ոչնչացնել, իսկ Նարեկ Կամանյանի մեկ զույգ կոշիկը վերադարձնել նրան: Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել մեղադրող Լ.Մանուկյանը: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2015թ. հուլիսի 10-ից 15-ն ընկած ժամանակահատվածում, Վարդենիս քաղաքից դեպի Մարտունի քաղաք տանող ճանապարհի ձախ հատվածում աճած կանեփի թփից, քաղելու եղանակով, ապօրինի ձեռք է բերել, պահել և Երևան քաղաք է փոխադրել կանեփի տերևներ, որտեղ` Տիգրան Մեծ 36դ շենքի բակում, առանց իրացնելու նպատակի, չորացնելու եղանակով, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել ստացված` խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը: 2015 թվականի սեպտեմբերի վերջերին իր պատրաստած խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը փաթաթել է թվով 7 փոքր տոպրակների մեջ և ապօրինի պահել` սև գույնի կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ: Ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքում ստացված օպերատիվ տեղեկություններ իրացնելիս, ժամը 16:45-ի սահմաններում, թմրամիջոց ապօրինի պահելու և օգտագործելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան-Ֆուչիկ փողոցների խաչմերուկից ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման է ենթարկվել Նարեկ Վարդանի Կամանյանը, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ կոշիկների կրունկների միջից հայտնաբերվել և վերցվել են վերջինիս ապօրինի պահած ընդհանուր` 25.5 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգվածներ: Փորձագետի թիվ 540Ք-15 եզրակացությամբ պարզվել է, որ փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր` 23.03 գրամ հաստատուն քաշով, կանեփի բուսական մանրացված զանգվածը հանդիսանում է <<Մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոց: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Մեղադրող Լ.Մանուկյանը գտել է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը ենթակա է բեկանման, քանի որ դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի ՝ ակնհայտ մեղմ պատիժ: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի, 61 հոդվածի, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի ԵՇԴ/0029/01/08 17.02.2009թ. որոշմամբ` մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, նշել է, որ Դատարանի կողմից Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առնվել նաև խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, մասնավորապես, այն, որ Ն.Կամանյանը կատարել է բնակչության առողջության դեմ ուղղված թմրամիջոցների և հոգեներգործուն նյութերի ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործություն, որի վտանգավորությյունը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին անձի առողջությանը վնաս պատճառելով, այլև ամբողջ բնակչության կամ դրա որոշակի հատվածի առողջության համար սպառնալիքներ ստեղծելով։Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով նման մեղմ պատժողական քաղաքականության իրականացումը չի կարող ապահովել պատժի՝ հանցագործությունների կանխարգելման կարևորագույն նպատակը։ Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նրա պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող, ինչպես նաև անձը բնութագրող մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես, այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել է կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք։ Դատարանի կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների մասին ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով կայացված 01.06.2007թ. ՎԲ-84/07 որոշման մեջ դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի 1-ին մասում, սակայն դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների, մասնավորապես՝ այդ հանգամանքը պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։ Դատարանը, որպես Ն.Կամանյանի անձը բնութագրող դրական հանգամանք է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելը, հաշվի չառնելով այն, որ Ն.Կամանյանի մոտից հայտնաբերված խոշոր չափերի <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը վերջինիս կողմից փաթեթավորվել է 7 փոքր տոպրակներում և ապօրինի պահվել կոշիկների կրնկային տակդիրների մեջ։ Դեռևս 2015թ. նոյեմբերի 25-ին՝ ժամը 2300-ի սահմաններում, ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցներն իրացնելով ստացված օպերատիվ տեղեկությունները, թմրանյութ պահելու և գործածելու կասկածանքով Երևան քաղաքի Մարգարյան փ. 1-ին նրբանցքի 10 շենքի մոտից «Ռենո Լոգան» մակնիշի 217 ԴՄ 61 հ/հ ավտոմեքենայով ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման են ենթարկվել նշված ավտոմեքենայի վարորդ Վաղարշակ Գասպարյանը և ուղևոր Նարեկ Կամանյանը։ Նշված ավտոմեքենայի զննությամբ սրահից հայտնաբերվել է թվով 9 պոլիէթիլենային փաթեթ` լցված դարչնագույն թութունանման զանգվածով, որի ընդհանուր քաշը կազմել է 3.7 գրամ և 1 հատ կաթուցիչ։ Նարեկ Կամանյանի անձնական խուզարկությամբ գրպանից հայտնաբերվել է 1.1 գրամ քաշով փայլաթիթեղի մեջ փաթեթավորված դարչնագույն թութունանման զանգված, որոնցով նշանակվել են դատանյութագիտական և դատաքիմիական փորձաքննություններ, որոնց եզրակացության համաձայն, հայտնաբերվածը հանդիսանում է «1-1-1 ինդագոլ-3-կարբոօքսամիդ» բաղադրատարր /սպայս/, որը ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ընդգրկված պրեկուրսորներ չի պարունակում, ՀՀ հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմում ներառված չէ։ 05.12.2015թ. որոշում է կայացվել նյութերով քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին։ Նման պայմաններում Դատարանը 15.04.2016թ. դատավճռով Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Մեղադրողը գտել է, որ Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10, 48, 61, 70 հոդվածների պահանջները, Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակել է անարդարացի, ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու՝ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, պատժի ենթարկված անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար, այսինքն՝ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Մեղադրողը խնդրել է բեկանել Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը` նրա նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը համաչափ պատիժ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածի կիրառման: 4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները. Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի և նրա պաշտպանի պատասխանը դրա դեմ, ներկայացված բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` (…) 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը (…)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`<<Պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է. <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է.<<Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս, Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62 և 63 հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: Նշված սկզբունքներից յուրաքանչյուրը՝ որպես առանձին բաղադրամաս, ունի ինքնուրույն նշանակություն և պարտադիր հաշվի է առնվում քրեական պատիժ նշանակելիս: (…)>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: (…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը(…)>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման մեջ, արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, դիրքորոշում է արտահայտել, որի համաձայն` <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. <<(…) Գ.Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: (…)>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը, հաշվի առնելով Նարեկ Վարդանի Կամանյանի կատարած հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը և կատարած արարքի համար զղջալը, առաջին անգամ միջին ծանրության հանցանք կատարելը, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկման ձևով, որի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Դատարանն արձանագրել է. <<(…) Քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը, վերուծելով և գնահատելով գործի վերոհիշյալ փաստական հանգամանքները, հաշվի առնելով Նարեկ Կամանյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով վերագրվող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, հանգում է հետևության, որ Նարեկ Կամանյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու և նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած հանցանքի համար ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով սույն գործով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներն իրագործելու հնարավորությունը: (…)>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սանկցիայով, նրա նկատմամբ նշանակել է համաչափ պատիժ ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով, սակայն նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս, պատշաճ չի գնահատել սույն գործի բոլոր փաստական հանգամանքները և անհիմն կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը, այսինքն՝ կիրառել է քրեական օրենսգրքի հոդված, որը ենթակա չէր կիրառման` արդյունքում թույլ է տվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում, ինչը` համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի, քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը, որն ազդել է գործով ճիշտ դատական ակտ կայացնելու վրա, և համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի, հիմք է Դատարանի դատական ակտը բեկանելու և պատժի կրման մասով փոփոխելու համար: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակվել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին, բնույթին, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներին և բավարար չէ պատժի նպատակներն ապահովելու համար: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս Դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը: Ինչ վերաբերում է Դատարանի կողմից որպես Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք գնահատված այն հանգամանքին, որ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք էականորեն ազդում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշված հանգամանքը սույն գործով չի նվազեցրել ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի նրա նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմք չի կարող հանդիսանալ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.<<1. Քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի ոչ ճիշտ կիրառումը քրեական օրենքի կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրի այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի կիրառումն է, որը ենթակա չէր կիրառման, կամ այն հոդվածի կամ հոդվածի այն մասի չկիրառումն է, որը ենթակա էր կիրառման, կամ քրեական օրենքի կամ միջազգային պայմանագրի սխալ մեկնաբանումն է, որը չի համապատասխանում դրա իսկական իմաստին:>> Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը պետք է բեկանել և փոփոխել` Նարեկ Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է թողնել կրելու` առանց ՀՀ քրեական օրենգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման, որով կապահովվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով պատժի նպատակները: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ, 402-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Նարեկ Վարդանի Կամանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268 հոդվածի 2-րդ մասով՝ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.04.2016թ. դատավճիռը բեկանել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70 հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով, և Նարեկ Կամանյանին թողնել կրելու 15.04.2016թ. դատավճռով նշանակված պատիժը` ազատազրկում վեց ամիս ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-06-2016 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135, 107 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-08-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 135, 107 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-18660/16 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 24-08-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-08-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Դատապարտյալ |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Նարեկ Կամանյան Վերանայել դատապարտյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի դիմումը` իր կատարած Արաբկիր և Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.04.2016թ. դատավճռով հաստատված արարքը << ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումեր կատարելու մասին >> ՀՀ ԱԺ 06.12.2017թ. ՀՀ օրենքի կիրառմամբ գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցնելու մասին , և փոփոխել վերջնական պատիժը /կամ իրեն ազատել հետագա պատիժը կրելուց / : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-09-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Երևան քաղաքի դատարան |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|---|
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 04-09-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Մարաբյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Սահակյան |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0264/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 29-07-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Գարեգին |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 09-08-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը թողնվել է առանց քննության |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 09-09-2016 |
| Մակագրվել է | 09-08-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0264/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 9 սեպտեմբերի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, պարզեց, որ բողոքը պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 412-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը կարող է բերվել վերաքննիչ դատարանի՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում, (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 101-րդ կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերն են` առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, քրեական գործով վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին որոշումը, ինչպես նաև այդ ակտերի վերաքննիչ բողոքարկման արդյունքում վերաքննիչ դատարանի կայացրած դատական ակտերը, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված դեպքերում վճռաբեկ դատարանի դատական ակտերը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը թողնվում է առանց քննության, եթե` (...) բողոքը բերվել է սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո, և բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը բացակայում է կամ մերժվել է»։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 16-ի որոշումը գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է, հետևաբար դրա դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այդ ակտի հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։ Մինչդեռ ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել 2016 թվականի հուլիսի 29-ին։ Այսինքն` բաց է թողել վերաքննիչ դատարանի որոշումը բողոքարկելու համար սահմանված մեկամսյա ժամկետը։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ըստ գործի նյութերի` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոհիշյալ որոշումը պաշտպան Գ.Մարգարյանը ստացել է 2016 թվականի հուլիսի 11-ին, սակայն չի ներկայացրել վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդություն։ Վերոգրյալի հիման վրա, ինչպես նաև ՀՀ սահմանադրական դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՍԴՈ-1249 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքը պետք է թողնել առանց քննության։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Նարեկ Վարդանի Կամանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի հունիսի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ն.Կամանյանի պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սամվել |
| Ազգանուն | Օհանյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 09-09-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 14-09-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 135, 120 թերթ: |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Դատապարտյալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Նարեկ |
| Ազգանուն | Կամանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Վերանայման վարույթ հարուցելը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 26-10-2018 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0264/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔԻ ՀԻՄՔՈՎ ԴԱՏԱԿԱՆ ԱԿՏԻ ՎԵՐԱՆԱՅՄԱՆ ՎԱՐՈՒՅԹ ՀԱՐՈՒՑԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 26 հոկտեմբերի 2018 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով դատապարտյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի բողոքի հիման վրա նոր հանգամանքի հիմքով վերանայման վարույթ հարուցելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի ապրիլի 15-ի դատավճռով Նարեկ Կամանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 6 ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Ն.Կամանյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով: Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է: Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2016 թվականի ապրիլի 15-ի դատավճիռը՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով բեկանել է և Ն.Կամանյանին թողել է կրելու դատավճռով նշանակված պատիժը՝ ազատազրկում 6 ամիս ժամկետով: ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ պաշտպանի վճռաբեկ բողոքը թողել է առանց քննության: 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին դատապարտյալ Ն.Կամանյանը նոր հանգամանքի հիմքով բողոք է բերել Վճռաբեկ դատարան` խնդրելով իր վերաբերյալ կայացված դատական ակտերով հաստատված արարքները համապատասխանեցնել «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ի թիվ ՀՕ-241-Ն ՀՀ օրենքին, և փոփոխել իր նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը կամ ազատել հետագա պատիժը կրելուց` արարքի ապաքրեականացման հիմքով: Բողոք բերած անձը, հղում կատարելով թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործող) նյութերի չափերի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-5-րդ հավելվածներն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին վերոնշյալ օրենքի 4-րդ հոդվածին և այդ չափերը սահմանող ՀՀ կառավարության` 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածին, ինչպես նաև վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի 1-ին մասը և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասը` փաստարկել է, որ նշված փոփոխություններով բարելավվել է իր վիճակը, հետևաբար դրանք ենթակա են կիրառման իր նկատմամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն»: ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ՍԴՈ-1348 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) արարքի պատժելիությունը վերացնող օրենքն ուժի մեջ մտնելն իրավակիրառ պրակտիկայի շրջանակներում պետք է ընկալվի որպես նոր հանգամանք, և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը նոր հանգամանքի հիմքով ենթակա է վերանայման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով»։ Սույն գործի նյութերից հետևում է, որ Ն.Կամանյանը դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ խոշոր չափերի՝ 23.03 գրամ <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը ձեռք բերելու, պահելու, տեղափոխելու համար: Ինչպես ուժը կորցրած ճանաչված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-ին հավելվածի, այնպես էլ ՀՀ կառավարության` 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածի ուսումնասիրությունից երևում է, որ թմրամիջոցի չափերի վերաբերյալ օրենսդրական փոփոխությունները չեն հանգեցնում Ն.Կամանյանի վերաբերյալ կայացված և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով հաստատված արարքի իրավական որակման փոփոխության: Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով առերևույթ բացակայում է դատական ակտի վերանայման նոր հանգամանքը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.8-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետի համաձայն` դատարանը վերանայման վարույթի հարուցումը մերժում է, եթե դատական ակտը վերանայելու համար հիմք դարձած նոր հանգամանքը հաստատող ապացույց չի ներկայացվել, և եթե դատարանին հայտնի չէ նման հանգամանքի առկայությունը: Հետևաբար, վերանայման վարույթի հարուցումը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերը շարադրված հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.8-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դատապարտյալ Նարեկ Վարդանի Կամանյանի բողոքի հիման վրա նոր հանգամանքի հիմքով վերանայման վարույթի հարուցումը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-10-2018 |
| Այլ նշումներ | գործը ստացվել է ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանից |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 17-10-2018 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 02-11-2018 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 135, 134, 17 թերթ |