Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0257/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Դավիթ Բաղդասարյան
Դավիթ Բաղդասարյան Սամվել
Դավիթ Բաղդասարյան
Դավիթ Բաղդասարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Արթուր Պողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Վճռաբեկ
Արթուր Պողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-07-26 | 14:30 | 1 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-27 | 10:30 | 5 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-05-05 | 15:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-21 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-04-04 | 12:00 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-03-17 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-02-26 | 10:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-02 | 15:00 | 5 | Կայացել է |
ԵԱՔԴ/0257/01/15
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) `
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻՆԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա. ԱՍՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի հուլիսի 26-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ. Ղարիբյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ:
2014 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Տ. Վարդանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել` ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից կայացված որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարել հետախուզում:
2014 թվականի օգոստոսի 05-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու պատճառով:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի գրության համաձայն` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Կարախանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու վերաբերյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև`
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունիսի 29-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0257/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հուլիսի 11-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ Առաջին ատյանի դատարանը, դրանք համադրելով նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ, բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության չի ենթարկել։
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորված է համարել դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Պաշտպան Ա. Հակոբյանը գտել է, որ վերը նշված ապացույցները բավարար չեն Դ. Բաղդասարյանի մեղքն ապացուցված լինելու համար, և նրա անմեղությունն ապացուցվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի, տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի, վկաներ Սամվել Մնացականյանի, որը հանդիսանում է Ա. Ասրյանի աշխատողը, Արմեն Ղազարյանի և Տիգրան Գասպարյանի, որոնք հանդիսանում են Ա. Ասրյանի մտերիմները, դատաքննության ընթացքում տված և վկա Սաթիկ Ղազարյանի, որը հանդիսանում է տուժող Ա. Ասրյանի կինը, նախաքննությամբ տված ցուցմունքներով:
Հատկանշական է, որ տուժողը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք էր տվել այն մասին, որ երբ ինքը տեսել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը <<Կարչեր>> սարքը տեղավորում է տաքսի ավտոմեքենայի մեջ, ձայն է տվել նրան, սակայն վերջինս չի լսել, և ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է նրա հետևից, սակայն չի գտել: Դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ չի գնացել այդ տաքսի ավտոմեքենայի հետևից, ինչպես նաև հարցին պատասխանել է, որ ինքը չի հասցրել ֆիքսել այդ տաքսի ավտոմեքենայի պետհամարանիշը, պաշտպանական կողմն այն համարում է ոչ արժանահավատ, տուժողը տվել է իրականությանը չհամապատասխանող և հակասական ցուցմունքներ:
Դատաքննության ընթացքում, իր պաշտպանյալի ցուցմունքը հաաստատվում և գործով տուժողի և մյուս վկաների ցուցմունքները հերքվում են մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Գայանե Սարգսյանի ցուցմունքով։
Դատարանը նշված հանգամանքները ճիշտ գնահատման չի արժանացրել, որի արդյունքում կայացրել է անհիմն դատավճիռ։
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, բացի վկաների ցուցմունքներից, այլ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել և չեն հետազոտվել, իսկ Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ և նրա կողմից տրված հանցագործության մասին հաղորդման արձանագրությամբ՝ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորող որևէ հանգամանք չի հաստատվել։
Այսպիսով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունը վկայում է, որ Դ. Բաղդասարյանին առաջադրված մեդադրանքի շրջանակներում չի հաստատվում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանն է գողացել <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 10.000 ՀՀ դրամը:
Դ. Բաղղասրյանի ցուցմունքները գնահատելիս, պաշտպանը խնդրում է հաշվի առնել, որ նրա նշած հանգամանքները, ոչ միայն չեն հերքվել քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, այլև դրանք հաստատվեցին, մասնավորապես նրա կնոջ կողմից տված ցուցմունքով, ինչպես նաև տուժողի և վկաների հակասական ցուցմունքներով։
Այս առթիվ հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 22.07.2005 թվականի իր թիվ ՎՔԲ-203/05 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ գործի ելքով շահագրգիռ անձի ցուցմուքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել։
Ինչ վերաբերում է որպես ապացույց հետազոտված քննչական փորձարարության արձանագրությանը, համաձայն որի Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղղասարյանը <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա՝ երթուղային տաքսիից իջնելուց և հանցագործության մասին հաղորդմանը, որի համաձայն ՝ 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ. Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար, ապա դրանցով ևս չի հաստավում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենքրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել մտադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրեենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Քանի որ սույն գործով դատաքննության ընթացքում Դ. Բաղդասարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարումը 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Կարչեր>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10.000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով չհաստատվեցին գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարմանը նրա մասնակցությունը մնացին ընդամենը որպես ենթադրելի վարկած, ուստի այդ ենթադրությունները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ վերջինիս։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Անդրադաոնալով Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, պաշտպանը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանագմանք չհայտանաբերելու, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանագմանք նրա մասնակի մեղքը ընդունելու և կատարած արարքի համար զղջալու, խնամքի տակ երեք մանկահասակ երեխաներ գտնվելու պարագայում, կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած արարքի բնույթին և վտանգավորությանը։
Այսպիսով, դատարանր խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատասխանատվության անձնական, անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, որոնք ամրագրված են նույն օրենսգրքի 8-11-րդ հոդվածներում, իր պաշտպանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Վերը նշված սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ դատարանը՝ իր մի շարք նախադեպային որոշումներում։
Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-իթիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14)։
Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումների մեջ անդրադարձել է նաև պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշին, այն է՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին։ Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-իթիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում։
Այսպիսով, պաշտպանը գտնում է, որ դատարանը իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացրել է ակնհայտ անհիմն դատավճիռ, ինչպես նաև իրեն մասնակի մեղավոր ճանաչելու համար նշանակել ակնհայտ խիստ պատիժ, որը հակասում է պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին և չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի անձին։
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 69-րդ հոդվածի, 71-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 394-րդ հոդվածի, 395-րդ հոդվածի դրույթները և նկատի ունենալով, որ բողոքի մեջ նշված հիմնավորումները հիմք կարող են հանդիսանալ բեկանելու և փոփոխելու կայացված դատական ակտը, և դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից, պաշտպան Ա. Հակոբյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը: Առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 315000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դ.Բաղդասարյանի անմեղությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարման մեջ` նրա մասնակցությունն հանցագործությանն ապացուցված չլինելու հիմքով:
Մնացած 250000 ՀՀ դրամ գումարի մասով նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը փոփոխել, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի, 100000 ՀՀ դրամի չափով:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցն ամբողջովին թողնել առանց քննության:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Մեղադրող Կ. Բարսեղյանը և տուժող Ա. Ասրյանն առարկեցին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի և նրա պաշտպան Ա. Հակոբյանի ելույթները, մեղադրող Կ. Բարսեղյանի և տուժող Ա. Ասրյանի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…):
(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)>>: (տե՛ս Մակար Ռազմիկի Հովհաննիսյանի և Աշոտ Վաղարշակի Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներով կայացնելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2014 թվականի ապրիլի 5-ին՝ առավոտյան, աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև աշխատակից Սամվել Մնացականյանը, ով ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնա, որպեսզի ինքը գնա տուն, ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որ փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: ժամը 19:30-ի սահմաններում տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամ գումարը, ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը:
Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ունի ավտոլվացման կետ, կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը՝ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով, վերջինիս ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր կընդունվի աշխատանքի: Ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանի մինչև ժամը 15:00-ը լվացած ավտոմեքենաների գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ, իսկ մինչև ժամը 19:30-ը լվացել է ևս մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է գնացել Կարապետ Հովհաննիսյանը և Դ.Բաղդասարյանին է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար` իրեն փոխանցելու համար, որպես իր կողմից ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումար: Ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնալով ավտոլվացման կետ, այդտեղից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջոցներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ:
Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ որպես ավտոլվացող շուրջ երեք տարի աշխատել է Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը՝ երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում, ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Միաժամանակ նշել, որ Դավիթից բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել:
Տուժաղ Արամ Ասրյանի կինը՝ վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության ընթացքում և ընկերներըը՝ Արմեն Լևոնի Մուրադյանը և Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության ընթացքում տվել են համանման ցուցմունքներ, որ Ա. Ասրյանն իրենց հայտնել է, որ Դ.Բաղդասարյանը գողացել է 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և <<Karcher>> ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել:
Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց:
30.05.2014թվականին Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը` Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոլվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար:
Ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել հիմնավոր պատճառներ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին մեղսագրվող հանցագործության կատարման նրա մասնակցությունը ենթադրությունների հիման վրա կայացրած Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի պատճառաբանությունների վերաբերյալ, բացի այդ, դա հերքվում է վերը նշված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և, ըստ էության, պաշտպանի գործողությունները հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել և Վերաքննիչ դատարանը նույնպես հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա արարքը որակված է ճիշտ, որի համար և նա պետք է ենթարկվի պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում՝ պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ՝ նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով։
2. Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը։…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Այլընտրանքային սանկցիաների կիրառելիության վերաբերյալ դրույթները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Էդվարդ Ադամյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն համապատասխան քրեաիրավական սանկցիաները, որոնք կրում են հարաբերականորեն որոշակի (պատիժ են նախատեսում որոշակի սահմաններում) կամ այլընտրանքային բնույթ (նախատեսում են պատժի մի քանի տեսակներ): Ընդ որում, այլընտրանքային սանկցիաները հանցավորի պատասխանատվության անհատականացման ավելի լայն սահմաններ են նախատեսում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այսինքն` թույլ է տալիս դատարանին իր հայեցողության շրջանակներում երկու հնարավոր պատժատեսակներից (տուգանք և ազատազրկում) ընտրել այնպիսին, որը համաչափ է հանցագործության ծանրությանը, հանցավորի անձին, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին` ապահովելով պատժի նպատակների իրագործումը:
Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել:
Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը):>>:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…): Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)>> (տե՛ս Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը):
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը։ Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա։
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)» (տե՛ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
<<… Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է:
Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջադրված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:…>>:
Վերաքննիչ դատարանը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերը նշված բոլոր հանգամանքները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գալիս է համոզման, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` հաշվի առնելով կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, և ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքը` ամուսնացած լիելը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով` մեղքը մասնակի ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, խնամքի տակ 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաների գտնվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով պատիժ նշանակելով` հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերաքննիչ դատարանը` անդրադառնալով պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու պահանջին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս:
2. Քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
<</…/
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության>>:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում ամբաստանյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա. Ստեփանյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<</…/ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս: Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն:
Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը /.../>>: /տես Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 նախադեպային որոշման 21-րդ կետը/:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ապացուցված է համարել, որ սույն գործով առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս և առկա է հանցավոր արարքի ու հասցված վնասի չափի միջև պատճառահետևանքային կապ, և բազմակողմանի քննության ու օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով ներկայացված քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության` մասնակիորեն բավարարելով տուժող կողմի քաղաքացիական հայցը` հանցագործությամբ տուժողին անմիջականորեն պատճառված նյութական վնասի չափի մասով, ուստի Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ հայցապահանջն այդ չափով հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը դրանք ևս անհիմն է համարում, նկատի ունենալով, որ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը հատուցելու պարտավորությունը կրում է տվյալ հանցանքը կատարած անձը:
Վերը բերված հիմնավորումներով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) `
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻՆԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա. ԱՍՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2016 թվականի հուլիսի 26-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ. Ղարիբյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ:
2014 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Տ. Վարդանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել` ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից կայացված որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարել հետախուզում:
2014 թվականի օգոստոսի 05-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու պատճառով:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի գրության համաձայն` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Կարախանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու վերաբերյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև`
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունիսի 29-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0257/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հուլիսի 11-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ Առաջին ատյանի դատարանը, դրանք համադրելով նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ, բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության չի ենթարկել։
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորված է համարել դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Պաշտպան Ա. Հակոբյանը գտել է, որ վերը նշված ապացույցները բավարար չեն Դ. Բաղդասարյանի մեղքն ապացուցված լինելու համար, և նրա անմեղությունն ապացուցվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի, տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի, վկաներ Սամվել Մնացականյանի, որը հանդիսանում է Ա. Ասրյանի աշխատողը, Արմեն Ղազարյանի և Տիգրան Գասպարյանի, որոնք հանդիսանում են Ա. Ասրյանի մտերիմները, դատաքննության ընթացքում տված և վկա Սաթիկ Ղազարյանի, որը հանդիսանում է տուժող Ա. Ասրյանի կինը, նախաքննությամբ տված ցուցմունքներով:
Հատկանշական է, որ տուժողը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք էր տվել այն մասին, որ երբ ինքը տեսել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը <<Կարչեր>> սարքը տեղավորում է տաքսի ավտոմեքենայի մեջ, ձայն է տվել նրան, սակայն վերջինս չի լսել, և ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է նրա հետևից, սակայն չի գտել: Դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ չի գնացել այդ տաքսի ավտոմեքենայի հետևից, ինչպես նաև հարցին պատասխանել է, որ ինքը չի հասցրել ֆիքսել այդ տաքսի ավտոմեքենայի պետհամարանիշը, պաշտպանական կողմն այն համարում է ոչ արժանահավատ, տուժողը տվել է իրականությանը չհամապատասխանող և հակասական ցուցմունքներ:
Դատաքննության ընթացքում, իր պաշտպանյալի ցուցմունքը հաաստատվում և գործով տուժողի և մյուս վկաների ցուցմունքները հերքվում են մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Գայանե Սարգսյանի ցուցմունքով։
Դատարանը նշված հանգամանքները ճիշտ գնահատման չի արժանացրել, որի արդյունքում կայացրել է անհիմն դատավճիռ։
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, բացի վկաների ցուցմունքներից, այլ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել և չեն հետազոտվել, իսկ Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ և նրա կողմից տրված հանցագործության մասին հաղորդման արձանագրությամբ՝ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորող որևէ հանգամանք չի հաստատվել։
Այսպիսով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունը վկայում է, որ Դ. Բաղդասարյանին առաջադրված մեդադրանքի շրջանակներում չի հաստատվում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանն է գողացել <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 10.000 ՀՀ դրամը:
Դ. Բաղղասրյանի ցուցմունքները գնահատելիս, պաշտպանը խնդրում է հաշվի առնել, որ նրա նշած հանգամանքները, ոչ միայն չեն հերքվել քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, այլև դրանք հաստատվեցին, մասնավորապես նրա կնոջ կողմից տված ցուցմունքով, ինչպես նաև տուժողի և վկաների հակասական ցուցմունքներով։
Այս առթիվ հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 22.07.2005 թվականի իր թիվ ՎՔԲ-203/05 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ գործի ելքով շահագրգիռ անձի ցուցմուքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել։
Ինչ վերաբերում է որպես ապացույց հետազոտված քննչական փորձարարության արձանագրությանը, համաձայն որի Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղղասարյանը <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա՝ երթուղային տաքսիից իջնելուց և հանցագործության մասին հաղորդմանը, որի համաձայն ՝ 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ. Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար, ապա դրանցով ևս չի հաստավում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենքրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել մտադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրեենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Քանի որ սույն գործով դատաքննության ընթացքում Դ. Բաղդասարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարումը 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Կարչեր>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10.000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով չհաստատվեցին գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարմանը նրա մասնակցությունը մնացին ընդամենը որպես ենթադրելի վարկած, ուստի այդ ենթադրությունները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ վերջինիս։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Անդրադաոնալով Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, պաշտպանը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանագմանք չհայտանաբերելու, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանագմանք նրա մասնակի մեղքը ընդունելու և կատարած արարքի համար զղջալու, խնամքի տակ երեք մանկահասակ երեխաներ գտնվելու պարագայում, կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած արարքի բնույթին և վտանգավորությանը։
Այսպիսով, դատարանր խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատասխանատվության անձնական, անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, որոնք ամրագրված են նույն օրենսգրքի 8-11-րդ հոդվածներում, իր պաշտպանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։
Վերը նշված սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ դատարանը՝ իր մի շարք նախադեպային որոշումներում։
Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-իթիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14)։
Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումների մեջ անդրադարձել է նաև պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշին, այն է՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին։ Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-իթիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում։
Այսպիսով, պաշտպանը գտնում է, որ դատարանը իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացրել է ակնհայտ անհիմն դատավճիռ, ինչպես նաև իրեն մասնակի մեղավոր ճանաչելու համար նշանակել ակնհայտ խիստ պատիժ, որը հակասում է պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին և չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի անձին։
Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 69-րդ հոդվածի, 71-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 394-րդ հոդվածի, 395-րդ հոդվածի դրույթները և նկատի ունենալով, որ բողոքի մեջ նշված հիմնավորումները հիմք կարող են հանդիսանալ բեկանելու և փոփոխելու կայացված դատական ակտը, և դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից, պաշտպան Ա. Հակոբյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը: Առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 315000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դ.Բաղդասարյանի անմեղությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարման մեջ` նրա մասնակցությունն հանցագործությանն ապացուցված չլինելու հիմքով:
Մնացած 250000 ՀՀ դրամ գումարի մասով նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը փոփոխել, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի, 100000 ՀՀ դրամի չափով:
Ներկայացված քաղաքացիական հայցն ամբողջովին թողնել առանց քննության:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը:
Մեղադրող Կ. Բարսեղյանը և տուժող Ա. Ասրյանն առարկեցին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի և նրա պաշտպան Ա. Հակոբյանի ելույթները, մեղադրող Կ. Բարսեղյանի և տուժող Ա. Ասրյանի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…):
(…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին:
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)>>: (տե՛ս Մակար Ռազմիկի Հովհաննիսյանի և Աշոտ Վաղարշակի Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներով կայացնելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2014 թվականի ապրիլի 5-ին՝ առավոտյան, աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև աշխատակից Սամվել Մնացականյանը, ով ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնա, որպեսզի ինքը գնա տուն, ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որ փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: ժամը 19:30-ի սահմաններում տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամ գումարը, ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը:
Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ունի ավտոլվացման կետ, կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը՝ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով, վերջինիս ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր կընդունվի աշխատանքի: Ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանի մինչև ժամը 15:00-ը լվացած ավտոմեքենաների գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ, իսկ մինչև ժամը 19:30-ը լվացել է ևս մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է գնացել Կարապետ Հովհաննիսյանը և Դ.Բաղդասարյանին է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար` իրեն փոխանցելու համար, որպես իր կողմից ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումար: Ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնալով ավտոլվացման կետ, այդտեղից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջոցներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ:
Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ որպես ավտոլվացող շուրջ երեք տարի աշխատել է Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը՝ երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում, ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Միաժամանակ նշել, որ Դավիթից բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել:
Տուժաղ Արամ Ասրյանի կինը՝ վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության ընթացքում և ընկերներըը՝ Արմեն Լևոնի Մուրադյանը և Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության ընթացքում տվել են համանման ցուցմունքներ, որ Ա. Ասրյանն իրենց հայտնել է, որ Դ.Բաղդասարյանը գողացել է 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և <<Karcher>> ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել:
Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց:
30.05.2014թվականին Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը` Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոլվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար:
Ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել հիմնավոր պատճառներ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին մեղսագրվող հանցագործության կատարման նրա մասնակցությունը ենթադրությունների հիման վրա կայացրած Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի պատճառաբանությունների վերաբերյալ, բացի այդ, դա հերքվում է վերը նշված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և, ըստ էության, պաշտպանի գործողությունները հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում:
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել և Վերաքննիչ դատարանը նույնպես հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա արարքը որակված է ճիշտ, որի համար և նա պետք է ենթարկվի պատասխանատվության և պատժի։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում՝ պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ՝ նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով։
2. Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը։…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Այլընտրանքային սանկցիաների կիրառելիության վերաբերյալ դրույթները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Էդվարդ Ադամյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն համապատասխան քրեաիրավական սանկցիաները, որոնք կրում են հարաբերականորեն որոշակի (պատիժ են նախատեսում որոշակի սահմաններում) կամ այլընտրանքային բնույթ (նախատեսում են պատժի մի քանի տեսակներ): Ընդ որում, այլընտրանքային սանկցիաները հանցավորի պատասխանատվության անհատականացման ավելի լայն սահմաններ են նախատեսում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այսինքն` թույլ է տալիս դատարանին իր հայեցողության շրջանակներում երկու հնարավոր պատժատեսակներից (տուգանք և ազատազրկում) ընտրել այնպիսին, որը համաչափ է հանցագործության ծանրությանը, հանցավորի անձին, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին` ապահովելով պատժի նպատակների իրագործումը:
Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել:
Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը):>>:
Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…): Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)>> (տե՛ս Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը):
Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը։ Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա։
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)» (տե՛ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
<<… Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է:
Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջադրված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:…>>:
Վերաքննիչ դատարանը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերը նշված բոլոր հանգամանքները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գալիս է համոզման, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` հաշվի առնելով կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, և ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքը` ամուսնացած լիելը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով` մեղքը մասնակի ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, խնամքի տակ 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաների գտնվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով պատիժ նշանակելով` հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Վերաքննիչ դատարանը` անդրադառնալով պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու պահանջին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս:
2. Քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
/…/>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
<</…/
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության>>:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում ամբաստանյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա. Ստեփանյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<</…/ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս: Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն:
Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը /.../>>: /տես Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 նախադեպային որոշման 21-րդ կետը/:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ապացուցված է համարել, որ սույն գործով առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս և առկա է հանցավոր արարքի ու հասցված վնասի չափի միջև պատճառահետևանքային կապ, և բազմակողմանի քննության ու օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով ներկայացված քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության` մասնակիորեն բավարարելով տուժող կողմի քաղաքացիական հայցը` հանցագործությամբ տուժողին անմիջականորեն պատճառված նյութական վնասի չափի մասով, ուստի Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ հայցապահանջն այդ չափով հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը դրանք ևս անհիմն է համարում, նկատի ունենալով, որ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը հատուցելու պարտավորությունը կրում է տվյալ հանցանքը կատարած անձը:
Վերը բերված հիմնավորումներով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գործ No ԵԱՔԴ/0257/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ27՚ մայիսի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կարեն Բարսեղյանի
պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի
տուժող Արամ Ասրյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի /ծնված 1980 թվականի օգոստոսի 01-ին` Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, բնակվող` Կոտայքի մարզ, գյուղ Քարաշամբ, 3-րդ փողոց, 13 տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԿՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին Դավիթ Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին և հայտարարվել է հետախուզում:
2014 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Դավիթ Բաղդասարյանը հայտնաբերվել է և նույն օրը քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 09117914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2014թ-ի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության ՙKarcher՚ ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար՚:
Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ բնակվում է Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղի 3 փողոցի 13 տանը` ընտանիքի հետ միասին: 2014 թվականի ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, նրա հետ զրուցել, որից հետո պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև Սամվել Մնացականյանը, ով աշխատել է այդ ավտոլվացման կետում, սակայն ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև մոտ ժամը 15:00-ը ինքը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, նա ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, ասելով, որ այն փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: Արամ Ասրյանի գնալուց առաջ իրենք պայմանավորվել են, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերջինս վերադառնա ավտոլվացման կետ, որպեսզի ինքը գնա տուն, քանի որ վերջին երթուղային տաքսին դեպի իրենց գյուղ այդ ժամին է գնում: Ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամը գումարը, որից հետո ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը:
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ 10 տարի է ընտանիքի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում, որտեղ նաև ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան գտնվել է ավտոլվացման կետում: Այդ ժամանակ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով այնտեղ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը: Իրենք զրուցել են, որից հետո ինքը Դ.Բաղդասարյանին ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, որից հետո միայն կընդունվի աշխատանքի: Մինչև Դ.Բաղդասարյանի գալը ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանը մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 3 ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ Հովհաննիսյանը, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի իրեն: Նշված 20.000 ՀՀ դրամը եղել է իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանին պատկանող ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարը: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո ինքը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ:
Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ երեք տարի աշխատել է իր ընկերոջ` Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում` որպես ավտոլվացող: 2014թ-ի ապրիլի 5-ին առավոտյան ինքն Արամ Ասրյանի հետ եղել է ավտոլվացման կետում, երբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Վկան միաժամանակ նշեց, որ Դավիթիցց բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել:
Վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում ընտանիքի հետ միասին: Արամ Ասրյանն իր ամուսինն է, ով շուրջ 10 տարի է հիշյալ հասեցում ունի ավտոլվացման կետ: 2014 թ. ապրիլի 5-ին երեկոյան ամուսինը` Ա.Ասրյանը բարկացած եկել է տուն և պատմել, որ այդ օրը ինքը Դավիթ անունով մի տղամարդու է ընդունել աշխատանքի և այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը թողել է նրա մոտ, իսկ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի ամուսնուն` Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլավացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև` Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացման կետից 50 մետր հեռավորության վրա` իջել է երթուղային տաքսուց ու նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրել 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանցել: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին:
Գ/Թ 113-114
Վկա Արմեն Լևոնի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանը իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը շատ հաճախ է գնացել Ա.Ասրյանենց տուն, երբեմն էլ մտել է տան դիմաց գտնվող ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 5-ին ինքը հերթական անգամ գնացել է Ա.Ասրյանենց տուն: Այդ ժամանակ Ա.Ասրյանը եղել է զայրացած վիճակում, ով իրեն պատմել է, որ նույն օրը առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգում է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի է կանգնացրել և գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել հեռախոսազանգերին:
Վկա Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանն իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 10-ի կողմերն իրեն է զանգահարել Ա.Ասրյանը և պատմել, որ 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացմակ կետից 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվում և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս անգամ զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին:
Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել:
Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց:
Գ/Թ 103-104
30.05.2014թ. Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին ժամը 19:30-ի սահմաններում իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Գ/Թ 1
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի մեղավորությունը ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է:
Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջարված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ27՚ մայիսի 2016 թվական քաղաք Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Կարեն Բարսեղյանի
պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի
տուժող Արամ Ասրյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի /ծնված 1980 թվականի օգոստոսի 01-ին` Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, բնակվող` Կոտայքի մարզ, գյուղ Քարաշամբ, 3-րդ փողոց, 13 տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԿՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը:
2014 թվականի հուլիսի 14-ին Դավիթ Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին և հայտարարվել է հետախուզում:
2014 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Դավիթ Բաղդասարյանը հայտնաբերվել է և նույն օրը քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 09117914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2014թ-ի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության ՙKarcher՚ ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար՚:
Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ բնակվում է Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղի 3 փողոցի 13 տանը` ընտանիքի հետ միասին: 2014 թվականի ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, նրա հետ զրուցել, որից հետո պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև Սամվել Մնացականյանը, ով աշխատել է այդ ավտոլվացման կետում, սակայն ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև մոտ ժամը 15:00-ը ինքը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, նա ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, ասելով, որ այն փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: Արամ Ասրյանի գնալուց առաջ իրենք պայմանավորվել են, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերջինս վերադառնա ավտոլվացման կետ, որպեսզի ինքը գնա տուն, քանի որ վերջին երթուղային տաքսին դեպի իրենց գյուղ այդ ժամին է գնում: Ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամը գումարը, որից հետո ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը:
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ 10 տարի է ընտանիքի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում, որտեղ նաև ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան գտնվել է ավտոլվացման կետում: Այդ ժամանակ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով այնտեղ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը: Իրենք զրուցել են, որից հետո ինքը Դ.Բաղդասարյանին ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, որից հետո միայն կընդունվի աշխատանքի: Մինչև Դ.Բաղդասարյանի գալը ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանը մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 3 ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ Հովհաննիսյանը, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի իրեն: Նշված 20.000 ՀՀ դրամը եղել է իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանին պատկանող ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարը: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո ինքը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ:
Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ երեք տարի աշխատել է իր ընկերոջ` Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում` որպես ավտոլվացող: 2014թ-ի ապրիլի 5-ին առավոտյան ինքն Արամ Ասրյանի հետ եղել է ավտոլվացման կետում, երբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Վկան միաժամանակ նշեց, որ Դավիթիցց բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել:
Վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում ընտանիքի հետ միասին: Արամ Ասրյանն իր ամուսինն է, ով շուրջ 10 տարի է հիշյալ հասեցում ունի ավտոլվացման կետ: 2014 թ. ապրիլի 5-ին երեկոյան ամուսինը` Ա.Ասրյանը բարկացած եկել է տուն և պատմել, որ այդ օրը ինքը Դավիթ անունով մի տղամարդու է ընդունել աշխատանքի և այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը թողել է նրա մոտ, իսկ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի ամուսնուն` Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլավացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև` Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացման կետից 50 մետր հեռավորության վրա` իջել է երթուղային տաքսուց ու նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրել 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանցել: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին:
Գ/Թ 113-114
Վկա Արմեն Լևոնի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանը իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը շատ հաճախ է գնացել Ա.Ասրյանենց տուն, երբեմն էլ մտել է տան դիմաց գտնվող ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 5-ին ինքը հերթական անգամ գնացել է Ա.Ասրյանենց տուն: Այդ ժամանակ Ա.Ասրյանը եղել է զայրացած վիճակում, ով իրեն պատմել է, որ նույն օրը առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգում է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի է կանգնացրել և գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել հեռախոսազանգերին:
Վկա Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանն իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 10-ի կողմերն իրեն է զանգահարել Ա.Ասրյանը և պատմել, որ 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացմակ կետից 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվում և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս անգամ զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին:
Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել:
Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց:
Գ/Թ 103-104
30.05.2014թ. Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին ժամը 19:30-ի սահմաններում իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար:
Գ/Թ 1
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի մեղավորությունը ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է:
Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը):
Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջարված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:
Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0257/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-12-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09117914 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Դավիթ Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 05.04.2014թ. ժամը` 19:30-ի սահմաններում, Արամ Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <Karcher> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հայրանուն | Սամվել |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 11-01-2016 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արամ |
| Ազգանուն | Ասրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 27-05-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 27-05-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0257/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ27՚ մայիսի 2016 թվական քաղաք Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Կարեն Բարսեղյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի տուժող Արամ Ասրյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի /ծնված 1980 թվականի օգոստոսի 01-ին` Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մեկ մանկահասակ երեխա, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, բնակվող` Կոտայքի մարզ, գյուղ Քարաշամբ, 3-րդ փողոց, 13 տուն/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԿՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին Դավիթ Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին և հայտարարվել է հետախուզում: 2014 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Դավիթ Բաղդասարյանը հայտնաբերվել է և նույն օրը քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է: 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թիվ 09117914 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2014թ-ի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության ՙKarcher՚ ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար՚: Ապացույցների հետազոտում Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ բնակվում է Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղի 3 փողոցի 13 տանը` ընտանիքի հետ միասին: 2014 թվականի ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, նրա հետ զրուցել, որից հետո պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև Սամվել Մնացականյանը, ով աշխատել է այդ ավտոլվացման կետում, սակայն ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև մոտ ժամը 15:00-ը ինքը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, նա ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, ասելով, որ այն փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: Արամ Ասրյանի գնալուց առաջ իրենք պայմանավորվել են, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերջինս վերադառնա ավտոլվացման կետ, որպեսզի ինքը գնա տուն, քանի որ վերջին երթուղային տաքսին դեպի իրենց գյուղ այդ ժամին է գնում: Ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամը գումարը, որից հետո ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը: Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ 10 տարի է ընտանիքի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում, որտեղ նաև ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան գտնվել է ավտոլվացման կետում: Այդ ժամանակ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով այնտեղ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը: Իրենք զրուցել են, որից հետո ինքը Դ.Բաղդասարյանին ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, որից հետո միայն կընդունվի աշխատանքի: Մինչև Դ.Բաղդասարյանի գալը ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանը մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 3 ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ Հովհաննիսյանը, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի իրեն: Նշված 20.000 ՀՀ դրամը եղել է իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանին պատկանող ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարը: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ինքը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո ինքը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ: Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ շուրջ երեք տարի աշխատել է իր ընկերոջ` Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում` որպես ավտոլվացող: 2014թ-ի ապրիլի 5-ին առավոտյան ինքն Արամ Ասրյանի հետ եղել է ավտոլվացման կետում, երբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Վկան միաժամանակ նշեց, որ Դավիթիցց բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել: Վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում ընտանիքի հետ միասին: Արամ Ասրյանն իր ամուսինն է, ով շուրջ 10 տարի է հիշյալ հասեցում ունի ավտոլվացման կետ: 2014 թ. ապրիլի 5-ին երեկոյան ամուսինը` Ա.Ասրյանը բարկացած եկել է տուն և պատմել, որ այդ օրը ինքը Դավիթ անունով մի տղամարդու է ընդունել աշխատանքի և այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը թողել է նրա մոտ, իսկ ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին` ասելով, որ փոխանցի ամուսնուն` Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլավացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև` Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացման կետից 50 մետր հեռավորության վրա` իջել է երթուղային տաքսուց ու նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրել 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանցել: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին: Գ/Թ 113-114 Վկա Արմեն Լևոնի Մուրադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանը իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: Ինքը շատ հաճախ է գնացել Ա.Ասրյանենց տուն, երբեմն էլ մտել է տան դիմաց գտնվող ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 5-ին ինքը հերթական անգամ գնացել է Ա.Ասրյանենց տուն: Այդ ժամանակ Ա.Ասրյանը եղել է զայրացած վիճակում, ով իրեն պատմել է, որ նույն օրը առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգում է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև գտնվող Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենայի մեջ տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի է կանգնացրել և գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի hետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել հեռախոսազանգերին: Վկա Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արամ Ասրյանն իր ընկերն է: Շուրջ 10 տարի է Ա.Ասրյանն իր տան դիմաց ունի ավտոլվացման կետ: 2014թ. ապրիլի 10-ի կողմերն իրեն է զանգահարել Ա.Ասրյանը և պատմել, որ 2014թ. ապրիլի 5-ին առավոտյան աշխատանքի ընդունվելու կապակցությամբ ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի մարդ, ում փորձաշրջան անցնելու համար ընդունել է աշխատանքի: Ժամը 16:00-ի սահմաններում Ա.Ասրյանը Դ.Բաղդասարյանի մոտ թողնելով այդ օրվա ավտոլավացումից հավաքված 7.000 ՀՀ դրամ գումարը` գնացել է իր գործերով: Նրա գնալուց հետո ավտոլվացման կետ է եկել Կարապետ անունով մի մարդ, ով 20.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել Դ.Բաղդասարյանին ասելով որ փոխանցի Ա.Ասրյանին: Ա.Ասրյանը բացի ավտոլվացման կետ ունենալուց, վերանորոգել է նաև ավոտլվացման սարքեր և դա իր ավտոլավացման կետից մի քանի փողոց վերև Վալերիկ Առուստամյանի ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումարն է եղել: Մինչև ժամը 19:30-ի սահմանները Դ.Բաղդասարյանը լվացել է նաև 8.000 ՀՀ դրամի ավտոմեքենա: Երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում Արամ Ասրյանը երթուղային տաքսիով վերադարձել է ավտոլվացման կետ և հասնելով ավտոլվացմակ կետից 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանը ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված արտասահմանյան տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում ՙKarcher՚ տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Վերջինս Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո Ա.Ասրյանը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո ինքը եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացմամ սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ է կատարվում, թե ինչ ավտոմեմքենաներ են լվացվում և ինչ գնով: Ա.Ասրյանը բազմիցս անգամ զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին: Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել: Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց: Գ/Թ 103-104 30.05.2014թ. Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին ժամը 19:30-ի սահմաններում իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ՙKarcher՚ ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Գ/Թ 1 Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի մեղավորությունը ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե'ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է: Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով: Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚: Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը: Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…): (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը): Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջարված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս: Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 163-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 27-05-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-06-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 07-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից. 1-ին հատորը՝ 132 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 89 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 07-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132, 89 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 06-07-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 07-07-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132, 89 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-14307/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 23-09-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 27-09-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից. 1-ինը՝ 132, 2-րդը՝ 162 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 17-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132,162 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-10-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 26-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 2 հատոր` 132, 165 |
| ՈՒր(դատարան) | Վճռաբեկ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-23115/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 21-12-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-12-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 28-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 3 հատոր. 1-ին հատորը՝ 132 թերթից, 2-րդ հատորը՝ 165 թերթից, 3-րդ հատորը՝ 28 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132,165,28 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0257/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 01-07-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-06-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Անժելիկա |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Դավիթ Բաղդադարյան Ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը : Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Դավիթ Սամվելի Բաղդադարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդ. 1-ին մասով - տուգանք` 200.000 ՀՀ դրամի չափով / վերաբերյալ 27.05.2016թ. դատավճիռը : Առաջադրված մեղադրանքում`ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդ. 1-ին մասով`315.000 ՀՀ դրամի և 10.000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով ճանաչել և հռչակել Դ.Բաղդադարյանի անմեղությունը իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարամն մեջ` նրա մասնակցությունը հանցագործությանը ապացուցված չլինելու հիմքով : Մնացած 25.000 ՀՀ դրամ գումարի մասով նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը փոփոխել , նշանակված պատիժը մեղմացնել և պատիժ նշանակել տուգանք` 100.000 ՀՀ դրամի չափով : Ներկայացված քաղաքացիական հայցն ամբողջովին թողնել առանց քննության : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 11-07-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 11-07-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 12-07-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-07-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 26-07-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0257/01/15 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻՆԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ` Ա. ԱՍՐՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Դ. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ 2016 թվականի հուլիսի 26-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2014 թվականի հունիսի 10-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ. Ղարիբյանի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 09117914 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ: 2014 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթունի քննչական բաժնի քննիչ Տ. Վարդանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին նույն մարմնի որոշմամբ` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել` ստորագրություն չհեռանալու մասին: 2014 թվականի հուլիսի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից կայացված որոշմամբ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին հայտնաբերելու նպատակով հայտարարել հետախուզում: 2014 թվականի օգոստոսի 05-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի գտնվելու վայրը պարզված չլինելու պատճառով: 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժնի գրության համաձայն` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին: 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա. Կարախանյանի որոշմամբ` թիվ 09117914 քրեական գործն ընդունվել վարույթ: 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին նախաքննության մարմնի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 09117914 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու վերաբերյալ: 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը 2016 թվականի հունվարի 08-ին ընդունվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճռով` Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Դավիթ Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վճռվել է նաև` Քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում: Վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի հունիսի 29-ին վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը: Թիվ ԵԱՔԴ/0257/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հուլիսի 11-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոմեքենա լվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ Առաջին ատյանի դատարանը, դրանք համադրելով նախաքննությամբ ձեռք բերված այլ ապացույցների հետ, բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության չի ենթարկել։ Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորված է համարել դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Պաշտպան Ա. Հակոբյանը գտել է, որ վերը նշված ապացույցները բավարար չեն Դ. Բաղդասարյանի մեղքն ապացուցված լինելու համար, և նրա անմեղությունն ապացուցվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով` ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի, տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի, վկաներ Սամվել Մնացականյանի, որը հանդիսանում է Ա. Ասրյանի աշխատողը, Արմեն Ղազարյանի և Տիգրան Գասպարյանի, որոնք հանդիսանում են Ա. Ասրյանի մտերիմները, դատաքննության ընթացքում տված և վկա Սաթիկ Ղազարյանի, որը հանդիսանում է տուժող Ա. Ասրյանի կինը, նախաքննությամբ տված ցուցմունքներով: Հատկանշական է, որ տուժողը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք էր տվել այն մասին, որ երբ ինքը տեսել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը <<Կարչեր>> սարքը տեղավորում է տաքսի ավտոմեքենայի մեջ, ձայն է տվել նրան, սակայն վերջինս չի լսել, և ինքը պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է նրա հետևից, սակայն չի գտել: Դատաքննության ընթացքում հայտնել է, որ չի գնացել այդ տաքսի ավտոմեքենայի հետևից, ինչպես նաև հարցին պատասխանել է, որ ինքը չի հասցրել ֆիքսել այդ տաքսի ավտոմեքենայի պետհամարանիշը, պաշտպանական կողմն այն համարում է ոչ արժանահավատ, տուժողը տվել է իրականությանը չհամապատասխանող և հակասական ցուցմունքներ: Դատաքննության ընթացքում, իր պաշտպանյալի ցուցմունքը հաաստատվում և գործով տուժողի և մյուս վկաների ցուցմունքները հերքվում են մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Գայանե Սարգսյանի ցուցմունքով։ Դատարանը նշված հանգամանքները ճիշտ գնահատման չի արժանացրել, որի արդյունքում կայացրել է անհիմն դատավճիռ։ Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում, բացի վկաների ցուցմունքներից, այլ ապացույցներ ձեռք չեն բերվել և չեն հետազոտվել, իսկ Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրությամբ և նրա կողմից տրված հանցագործության մասին հաղորդման արձանագրությամբ՝ իր պաշտպանյալի մեղքը հիմնավորող որևէ հանգամանք չի հաստատվել։ Այսպիսով սույն քրեական գործի քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունը վկայում է, որ Դ. Բաղդասարյանին առաջադրված մեդադրանքի շրջանակներում չի հաստատվում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանն է գողացել <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 10.000 ՀՀ դրամը: Դ. Բաղղասրյանի ցուցմունքները գնահատելիս, պաշտպանը խնդրում է հաշվի առնել, որ նրա նշած հանգամանքները, ոչ միայն չեն հերքվել քրեական գործով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, այլև դրանք հաստատվեցին, մասնավորապես նրա կնոջ կողմից տված ցուցմունքով, ինչպես նաև տուժողի և վկաների հակասական ցուցմունքներով։ Այս առթիվ հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 22.07.2005 թվականի իր թիվ ՎՔԲ-203/05 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ գործի ելքով շահագրգիռ անձի ցուցմուքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել։ Ինչ վերաբերում է որպես ապացույց հետազոտված քննչական փորձարարության արձանագրությանը, համաձայն որի Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղղասարյանը <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա՝ երթուղային տաքսիից իջնելուց և հանցագործության մասին հաղորդմանը, որի համաձայն ՝ 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ. Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Կարչեր>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար, ապա դրանցով ևս չի հաստավում այն հանգամանքը, որ Դ. Բաղդասարյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենքրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել մտադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրեենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ Քանի որ սույն գործով դատաքննության ընթացքում Դ. Բաղդասարյանի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարումը 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Կարչեր>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10.000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով չհաստատվեցին գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարմանը նրա մասնակցությունը մնացին ընդամենը որպես ենթադրելի վարկած, ուստի այդ ենթադրությունները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ վերջինիս։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում, եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։ Անդրադաոնալով Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, պաշտպանը նշել է, որ դատավճիռ կայացնելիս դատարանը իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանագմանք չհայտանաբերելու, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանագմանք նրա մասնակի մեղքը ընդունելու և կատարած արարքի համար զղջալու, խնամքի տակ երեք մանկահասակ երեխաներ գտնվելու պարագայում, կայացրել է ակնհայտ խիստ պատիժ, որը չի համապատասխանում կատարած արարքի բնույթին և վտանգավորությանը։ Այսպիսով, դատարանր խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատասխանատվության անձնական, անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, որոնք ամրագրված են նույն օրենսգրքի 8-11-րդ հոդվածներում, իր պաշտպանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ։ Վերը նշված սկզբունքների վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Վճռաբեկ դատարանը՝ իր մի շարք նախադեպային որոշումներում։ Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-իթիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը, կետ 14)։ Վճռաբեկ դատարանն իր մի շարք որոշումների մեջ անդրադարձել է նաև պատժի անհատականացման երրորդ չափանիշին, այն է՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին։ Վերջիններիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Հ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, Ռ.Խատոյանի վերաբերյալ 2007 թվականի մայիսի 4-ի թիվ ՎԲ-55/07, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հունիսի 1-իթիվ ՎԲ-84/07, Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 և մի շարք այլ որոշումներում։ Այսպիսով, պաշտպանը գտնում է, որ դատարանը իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացրել է ակնհայտ անհիմն դատավճիռ, ինչպես նաև իրեն մասնակի մեղավոր ճանաչելու համար նշանակել ակնհայտ խիստ պատիժ, որը հակասում է պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին և չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի անձին։ Վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրության 69-րդ հոդվածի, 71-րդ հոդվածի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 394-րդ հոդվածի, 395-րդ հոդվածի դրույթները և նկատի ունենալով, որ բողոքի մեջ նշված հիմնավորումները հիմք կարող են հանդիսանալ բեկանելու և փոփոխելու կայացված դատական ակտը, և դա բխում է արդարադատության արդյունավետության շահերից, պաշտպան Ա. Հակոբյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը: Առաջադրված մեղադրանքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 315000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարքի և 10000 ՀՀ դրամ գումարի մասերով ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Դ.Բաղդասարյանի անմեղությունն իրեն մեղսագրվող հանցագործության կատարման մեջ` նրա մասնակցությունն հանցագործությանն ապացուցված չլինելու հիմքով: Մնացած 250000 ՀՀ դրամ գումարի մասով նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը փոփոխել, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի, 100000 ՀՀ դրամի չափով: Ներկայացված քաղաքացիական հայցն ամբողջովին թողնել առանց քննության: Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը՝ խնդրելով բավարարել այն: Ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը միացավ իր պաշտպանի դիրքորոշմանը: Մեղադրող Կ. Բարսեղյանը և տուժող Ա. Ասրյանն առարկեցին պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ խնդրելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնել օրինական ուժի մեջ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի և նրա պաշտպան Ա. Հակոբյանի ելույթները, մեղադրող Կ. Բարսեղյանի և տուժող Ա. Ասրյանի դիրքորոշումները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը` պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: >>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար` 1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ: Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման: Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/. 2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ: Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են. ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ, (…): (…) Ապացույցների գնահատումը, որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին: Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա: Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում: Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական: Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը: (…)>>: (տե՛ս Մակար Ռազմիկի Հովհաննիսյանի և Աշոտ Վաղարշակի Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը): Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներով կայացնելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի` 25.000 ՀՀ դրամի մասով, և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլի ցուցմունքը, որ 2014 թվականի ապրիլի 5-ին՝ առավոտյան, աշխատանքի ընդունվելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետ, հանդիպել սեփականատեր Արամ Ասրյանի հետ, պայմանավորվել են, որ սկզբում փորձաշրջան անցնի, որից հետո ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրը, բացի Արամ Ասրյանից, ավտոլվացման կետում է եղել նաև աշխատակից Սամվել Մնացականյանը, ով ժամը 15:00-ի սահմաններում իրեն վատ զգալու պատճառով գնացել է տուն: Մինչև ժամը 15:00-ը լվացել է 2 ավտոմեքենա, որոնց գումարը կազմել է 5.000 ՀՀ դրամ, իսկ ժամը 16:00-ից հետո, երբ Ա.Ասրյանն ավտոլվացման կետից գնացել է, որ ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնա, որպեսզի ինքը գնա տուն, ընդհանրապես ավտոմեքենա չի լվացել: Նրա գնալուց հետո մի մարդ է եկել ավտոլվացման կետ և իրեն է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար, որ փոխանցի Ա.Ասրյանին` ավտոլացման սարք վերոնորոգելու համար: ժամը 19:30-ի սահմաններում տեսնելով, որ Ա.Ասրյանն ուշանում է, վերցրել է վերոհիշյալ 25.000 ՀՀ դրամ գումարը, ծածկել է ավտոլվացման կետի դռները և հեռացել: Ինքն ավտոլվացման կետից ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ չի գողացել, այլ այնտեղից վերցրել է ընդամենը իր նշած 25.000 ՀՀ դրամը: Տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ ունի ավտոլվացման կետ, կատարում է նաև ավտոլվացման սարքերի վերանորոգում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ Բաղդասարյանը՝ աշխատանքի ընդունվելու նպատակով, վերջինիս ասել է, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր կընդունվի աշխատանքի: Ավտոլվացման կետում որպես ավտոլվացող աշխատել է Սամվել Մնացականյանը, ով այդ օրն այնտեղ է եղել մինչև ժամը 15:00-ը, որից հետո իրեն վատ է զգացել և գնացել է տուն: Դ.Բաղդասարյանի մինչև ժամը 15:00-ը լվացած ավտոմեքենաների գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ, իսկ մինչև ժամը 19:30-ը լվացել է ևս մի քանի ավտոմեքենա, որի գումարը կազմել է 8.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո ինքը ժամը 16:00-ի սահմաններում գնացել է ավտոլվացման կետից: Իր գնալուց որոշ ժամանակ անց ավտոլվացման կետ է գնացել Կարապետ Հովհաննիսյանը և Դ.Բաղդասարյանին է տվել 20.000 ՀՀ դրամ գումար` իրեն փոխանցելու համար, որպես իր կողմից ավտոլվացման կետի սարքը վերանորոգելու գումար: Ժամը 19:30-ի սահմաններում վերադառնալով ավտոլվացման կետ, այդտեղից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա իջել է երթուղային տաքսուց և նկատել, թե ինչպես է Դավիթ Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենան տեղադրում իրեն պատկանող 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլավացման սարքը և հեռանում: Ինքը Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից ձայն է տվել, սակայն նա չի լսել, որից հետո պատահական տաքսի ավտոմեքենայով գնացել է Դավիթ Բաղդասարյանի հետևից, սակայն չի կարողացել գտնել նրան: Դրանից հետո եկել է ավտոլվացման կետ և հայտնաբերել, որ իր գնալուց հետո Դ.Բաղդասարյանը լվացել է 3 ավտոմեքենա` 8.000 ՀՀ դրամի: Բացի ավտոլվացման սարքից Դ.Բաղդասարյանը գողացել է նաև 35.000 ՀՀ դրամ: Իսկ 8.000 ՀՀ դրամը գրառված է եղել ավտոլվացման կետի տետրի մեջ, որտեղ գրառումներ են արվել, թե ինչ ավտոմեքենաներ են լվացվել և ինչ գնով: Դեպքից հետո բազմիցս զանգահարել է Դ.Բաղդասարյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն նա չի պատասխանել զանգերին, այլ միջոցներով նույնպես փորձել է գտնել նրան, սակայն տեսնելով, որ չի կարողանում գտնել` հաղորդում է տվել ոստիկանությունում կատարվածի վերաբերյալ: Վկա Սամվել Միշայի Մնացականյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ որպես ավտոլվացող շուրջ երեք տարի աշխատել է Արամ Ասրյանի Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետում: 2014թ. ապրիլի 5-ի առավոտյան ավտոլվացման կետ է եկել Դավիթ անունով մի տղամարդ` աշխատանքի ընդունվելու նպատակով: Արամ Ասրյանը զրուցել է նրա հետ, ասել, որ փորձաշրջան պետք է անցնի, նոր ընդունվի աշխատանքի: Այդ օրն ինքը լավ չի զգացել և ժամը 15:00-ի սահմաններում գնացել է տուն: Մինչև իր գնալը Դ.Բաղդասարյանն արդեն 3 ավտոմեքենա է լվացել, որի գումարը կազմել է 7.000 ՀՀ դրամ: Դրանից հետո, ուշ երեկոյան Ա.Ասրյանից իմացել է, որ Դ.Բաղդասարյանն ավտոլվացման կետից գողացել է <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Նաև Արամ Ասրյանը հայտնել է, որ Դավիթ Բաղդասարյանի կողմից հիշյալ սարքը գողանալու հանգամանքը տեսել է այդ օրը՝ երեկոյան ժամը 19:30-ի սահմաններում, ավտոլվացման կետից մոտ 50 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսի ավտոմեքենայից իջնելու ժամանակ: Դ.Բաղդասարյանը նշված սարքը տեղադրել է ավտոլվացման կետի դիմացի մայթում կայանված տաքսի ավտոմեքենայի բեռնախցիկի մեջ և նստելով մեքենան` հեռացել է: Միաժամանակ նշել, որ Դավիթից բացի այլ անձ չէր կարող գողություն կատարել, քանի որ մինչ այդ նման դեպք չէր եղել: Տուժաղ Արամ Ասրյանի կինը՝ վկա Սաթիկ Աշոտի Ղազարյանը նախաքննության ընթացքում և ընկերներըը՝ Արմեն Լևոնի Մուրադյանը և Տիգրան Ֆրունզեի Գասպարյանը դատաքննության ընթացքում տվել են համանման ցուցմունքներ, որ Ա. Ասրյանն իրենց հայտնել է, որ Դ.Բաղդասարյանը գողացել է 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> տեսակի ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Վկա Գայանե Սարգսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Դավիթ Բաղդասարյանն իր ամուսինն է: Ամուսինն աշխատանք է փնտրել և պայմանագրային հիմունքներով անցել է աշխատանքի Քանաքեռում` ավտոլվացման կետում: Դրանից հետո ամուսնուն առաջարկել են գնալ արտագնա աշխատանքի, վերջինս հրաժարվել է ավտոլվացման կետում իր աշխատանքից և գնացել արտագնա աշխատանքի: Դեպքի մասին իմացել է, երբ ոստիկանությունից իրենց տուն են եկել և հայտնել, որ ավտոլվացման կետից գողություն է կատարվել, գողացվել է գումար և <<Karcher>> ավտոլվացման սարք: Ամուսինն ասել է, որ այնտեղից վերցրել է միայն 25.000 դրամ գումար, իսկ սարքից տեղյակ չէ: Ինքը զրուցել է տուժող Արամ Ասրյանի հետ, որն ասել է, որ Դավիթն իրեն 350.000 դրամի վնաս է պատճառել: Սակայն Դավիթ Բաղդասարյանն ասել է, որ նման բան չկա, ինքը որևէ սարք չի վերցրել: Արամ Ասրյանի մասնակցությամբ կատարված քննչական փորձարարության արձանագրության համաձայն` Արամ Ասրյանը մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետի դիմացի մայթի այն հատվածը, որտեղ կայանված է եղել վերը նշված տաքսի ավտոմեքենան և Դ.Բաղդասարյանը <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը դնելով ավտոմեքենայի բեռնախցիկը, նստել և հեռացել է այդտեղից, իսկ ինքն այդ պահին եղել է 57 մետր հեռավորության վրա երթուղային տաքսիից իջնելուց: 30.05.2014թվականին Արամ Ասրյանի կողմից տրված հաղորդման արձանագրության համաձայն` 2014թ. ապրիլի 5-ին՝ ժամը 19:30-ի սահմաններում, իր Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34 ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, աշխատակից Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանը գողացել է ավտոլվացման կետի 315.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ <<Karcher>> ավտոլվացման սարքը և 35.000 ՀՀ դրամ գումար: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա քննության առնելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը` Առաջին ատյանի դատարանը, կատարելով ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտություն ու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանը 2014 թվականի ապրիլի 5-ին` ժամը 19:30-ի սահմաններում, Արամ Սարգսի Ասրյանին պատկանող Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագի 34ա հասցեում գտնվող ավտոլվացման կետից, որտեղ աշխատել է որպես ավտոլվացող, գաղտնի հափշտակել է զգալի չափ հանդիսացող 315.000 ՀՀ դրամ արժողության <<Karcher>> ֆիրմայի ավտոլվացման սարք և 35.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար: Ստուգելով և վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված վերը նշված ապացույցները` դրանցից յուրաքանաչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ պաշտպանական կողմը չի ներկայացրել հիմնավոր պատճառներ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանին մեղսագրվող հանցագործության կատարման նրա մասնակցությունը ենթադրությունների հիման վրա կայացրած Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի պատճառաբանությունների վերաբերյալ, բացի այդ, դա հերքվում է վերը նշված փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ և, ըստ էության, պաշտպանի գործողությունները հանդիսանում են գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում: Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել և Վերաքննիչ դատարանը նույնպես հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանը կատարել է հանցագործություն՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա արարքը որակված է ճիշտ, որի համար և նա պետք է ենթարկվի պատասխանատվության և պատժի։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի. <<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Տուգանքը դրամական տուժանք է, որը նշանակվում է ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով նախատեսված սահմաններում՝ պատիժ նշանակելու պահին Հայաստանի Հանրապետությունում օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի (այսուհետ՝ նվազագույն աշխատավարձ) երեսնապատիկից երեքհազարապատիկի չափով։ 2. Տուգանքի չափը դատարանը որոշում է՝ հաշվի առնելով կատարված հանցագործության ծանրությունը և դատապարտվողի գույքային դրությունը։…>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն. <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Այլընտրանքային սանկցիաների կիրառելիության վերաբերյալ դրույթները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Էդվարդ Ադամյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) Արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն համապատասխան քրեաիրավական սանկցիաները, որոնք կրում են հարաբերականորեն որոշակի (պատիժ են նախատեսում որոշակի սահմաններում) կամ այլընտրանքային բնույթ (նախատեսում են պատժի մի քանի տեսակներ): Ընդ որում, այլընտրանքային սանկցիաները հանցավորի պատասխանատվության անհատականացման ավելի լայն սահմաններ են նախատեսում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան այլընտրանքային է, այսինքն` թույլ է տալիս դատարանին իր հայեցողության շրջանակներում երկու հնարավոր պատժատեսակներից (տուգանք և ազատազրկում) ընտրել այնպիսին, որը համաչափ է հանցագործության ծանրությանը, հանցավորի անձին, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին` ապահովելով պատժի նպատակների իրագործումը: Հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում կոնկրետ պատժատեսակ և պատժաչափ ընտրելիս դատարանը թեև օժտված է իր ներքին համոզմունքին և իրավագիտակցությանը համապատասխան որոշակի հայեցողություն դրսևորելու ազատությամբ, սակայն այն չի կարող բացարձակ և կամայական բնույթ կրել: Պատիժ նշանակելիս դատարանի հայեցողությունը սահմանափակվում է օրենքով կանխորոշված որոշակի շրջանակներով` հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթով և աստիճանով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներով, որոնք դատարանն անպայման պետք է հաշվի առնի պատժի արդարացիության ապահովման համար (...)» (տե՛ս Էդվարդ Ադամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0048/01/14 որոշման 17-րդ կետը):>>: Պատժի արդարացիության հետ կապված հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Կ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որում դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ <<(…): Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: (…)>> (տե´ս Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)>> (տե՛ս Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը): Մեջբերված իրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-124/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09 ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը։ Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը։ Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)» (տե՛ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը)։ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը. <<… Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ամուսնացած է: Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա մասնակի ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Դավիթ Բաղդասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով: Քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը` դատարանը գտնում է, որ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի քաղաքացիական հայցը ենթակա է մասնակի բավարարման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚: Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում: Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…)՚ (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը: Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ ՙ(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…): (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը՚ (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը): Տուժող Արամ Ասրյանը քաղաքացիական հայց է ներկայացրել 385.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն ինչպես ըստ առաջադրված մեղադրանքի ծավալի, այնպես էլ սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի կատարած հանցագործության հետևանքով տուժող Արամ Ասրյանին անմիջականորեն պատճառվել է 350.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս: Հետևաբար, քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի և Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանից հօգուտ տուժող Արամ Սարգսի Ասրյանի պետք է բռնագանձել 350.000 /երեք հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի հատուցում:…>>: Վերաքննիչ դատարանը, համակարգային վերլուծության ենթարկելով վերը նշված բոլոր հանգամանքները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, գալիս է համոզման, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` հաշվի առնելով կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, և ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված հանգամանքները, այդ թվում ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքը` ամուսնացած լիելը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դիտելով` մեղքը մասնակի ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, խնամքի տակ 2011, 2006 և 2004 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաների գտնվելը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` իրավացիորեն գտել է, որ ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով` 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով պատիժ նշանակելով` հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Վերաքննիչ դատարանը` անդրադառնալով պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ առանց քննության թողնելու պահանջին, գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս: 2. Քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու մասին որոշումն ընդունում են հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը կամ դատարանը>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: /…/>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն` <</…/ 2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար: 3. Հայցադիմումում նշվում է, թե որ քրեական գործով, ով, ում, ինչի հիման վրա և ինչ չափով է հարուցում քաղաքացիական հայց, ինչպես նաև պետք է բովանդակի խնդրանք` վնասի հատուցման համար կոնկրետ դրամական գումարի և գույքի բռնագանձման մասին>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության>>: Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում ամբաստանյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա. Ստեփանյանի գործով կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <</…/ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս: Միևնույն ժամանակ, եթե չկա հանցագործություն, ապա չի կարող լինել նաև քրեական դատավարությունում քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն: Շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը /.../>>: /տես Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 նախադեպային որոշման 21-րդ կետը/: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ապացուցված է համարել, որ սույն գործով առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս և առկա է հանցավոր արարքի ու հասցված վնասի չափի միջև պատճառահետևանքային կապ, և բազմակողմանի քննության ու օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով ներկայացված քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը, իրավացիորեն հանգել է ճիշտ հետևության` մասնակիորեն բավարարելով տուժող կողմի քաղաքացիական հայցը` հանցագործությամբ տուժողին անմիջականորեն պատճառված նյութական վնասի չափի մասով, ուստի Վերաքննիչ դատարանը նույնպես գտնում է, որ հայցապահանջն այդ չափով հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Դ. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի` քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը դրանք ևս անհիմն է համարում, նկատի ունենալով, որ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը հատուցելու պարտավորությունը կրում է տվյալ հանցանքը կատարած անձը: Վերը բերված հիմնավորումներով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում դատական ակտ կայացնելիս` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Դավիթ Բաղդասարյանի պաշտպան Անժելիկա Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ամբաստանյալ Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 27-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 26-07-2016 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 13-09-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132, 143 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 13-09-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 132, 143 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-23181/16 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0257/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 13-09-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Անժելիկա |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 31-10-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը թողնվել է առանց քննության |
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Որոշման ամսաթիվ | 29-11-2016 |
| Մակագրվել է | 31-10-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0257/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29 նոյեմբերի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի հուլիսի 26-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Դ.Բաղդասարյանի պաշտպան Ա.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը` պարզեց, որ այն պետք է թողնել առանց քննության հետևյալ պատճառաբանությամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 412-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Վճռաբեկ բողոքը կարող է բերվել վերաքննիչ դատարանի՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 101-րդ կետի համաձայն՝ գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերն են՝ առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, քրեական գործով վարույթը կարճելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումը, բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին որոշումը, ինչպես նաև այդ ակտերի վերաքննիչ բողոքարկման արդյունքում վերաքննիչ դատարանի կայացրած դատական ակտերը, ինչպես նաև օրենքով նախատեսված դեպքերում վճռաբեկ դատարանի դատական ակտերը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ այն դեպքում, երբ վճռաբեկ բողոքը բերվել է սահմանված ժամկետը լրանալուց հետո« և բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը բացակայում է կամ մերժվել է, վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ այն թողնվում է առանց քննության։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշումը գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ է, և այն հրապարակվել է 2016 թվականի հուլիսի 26-ին։ Գործի նյութերից երևում է, որ պաշտպան Ա.Հակոբյանը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի հիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել 2016 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։ Այսինքն՝ վճռաբեկ բողոքը ներկայացվել է վճռաբեկ բողոք բերելու համար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 412-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված ժամկետի խախտմամբ։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ պաշտպանը չի ներկայացրել վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդություն։ Վերոնշյալի հիման վրա, ինչպես նաև ՀՀ սահմանադրական դատարանի` 2012 թվականի հոկտեմբերի 16-ի թիվ ՍԴՈ-1052, 2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1062, 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՍԴՈ-1249 և 2016 թվականի ապրիլի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1268 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված բողոքը պետք է թողնել առանց քննության։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Դավիթ Սամվելի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2016 թվականի հուլիսի 26-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Դ.Բաղդասարյանի պաշտպան Ա.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 08-12-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 19-12-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 3 հատոր` 132, 165, 18 /3-րդ հատորը կազմված է ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ : |