Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0256/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Սաշիկ Գրիգորյան Սերգեյ
Էդուարդ Այվազյան Հրաչյա
Սաշիկ Գրիգորյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Արթուր Մկրտչյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-18 | 15:00 | 5 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-02 | 12:00 | 5 | Կայացել է |
Գործ No ԵԱՔԴ/0256/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ18՚ փետրվարի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տիրայր Կարապետյանի
պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 09-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ուսանող է` սովորում է Հայաստանի Պետական Ագրարային Համալսարանում` երրորդ կուրսում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվող` ք.Երևան, Արարատյան 17 շենք, 41 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 24-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԱկապելլա՚ կարաոկե-բարում` որպես բարմեն, հաշվառված` ք.Երևան, Իսրայելյան 39 շենք, 16 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով հարուցվել է թիվ 14821815 քրեական գործը:
2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 25-ին Էդուարդ Այվազյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սաշիկ Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14821815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚:
Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանը:
Մեղադրող Տիրայր Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն, նշելով, որ հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը լիովին հատուցվել է և ամբաստանյալից բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունեն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանին և Սաշիկ Գրիգորյանին մեղավորությունը` առանձնապես խոշոր չափերով բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողություն` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ուսանող է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավմանը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալները լիովին հատուցել են հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասը և տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ կամ քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական դատավարության 439-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՍույն գլխի դրույթները կիրառվում են այն անձանց հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, ում տասնութ տարին չի լրացել հանցանքը կատարելու պահին՚:
Նույն օրենսգրքի 440-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙԲոլոր գործերով հաստատման ենթակա հանգամանքներից բացի, անչափահասների գործերով անհրաժեշտ է պարզել նաև անչափահասի`
1) տարիքը (ծննդյան օրը, ամիսը, տարեթիվը).
2) կյանքի և դաստիարակության պայմանները.
3) առողջության և ընդհանուր զարգացման վիճակը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ2. Ազատազրկումն անչափահասների նկատմամբ նշանակվում է`
/.../
3) տասնվեցից մինչեւ տասնութ տարին լրանալը կատարած ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքի համար` առավելագույնը տասը տարի ժամկետով՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԱնչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի եւ դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններ, ինչպես նաեւ նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը՚:
Միևնույն ժամանակ դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման ուժով պետք է ազատվի պատժից հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` ՙհանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը՚:
ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն`
Պատժից ազատել այն անձանց, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնց նկատմամբ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում է նշանակվել հանցագործությունը մինչև 18 տարին լրանալը կատարած այն անձանց, որոնք նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չեն կրել կամ կրել են, սակայն չունեն դատվածություն:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումները Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառելի չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ 439-րդ և 440-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Էդուարդ Այվազյանին ազատել պատժից:
Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Սաշիկ Գրիգորյանին ազատել պատժից:
Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՙ18՚ փետրվարի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Տիրայր Կարապետյանի
պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանի
դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 09-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ուսանող է` սովորում է Հայաստանի Պետական Ագրարային Համալսարանում` երրորդ կուրսում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվող` ք.Երևան, Արարատյան 17 շենք, 41 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 24-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԱկապելլա՚ կարաոկե-բարում` որպես բարմեն, հաշվառված` ք.Երևան, Իսրայելյան 39 շենք, 16 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով հարուցվել է թիվ 14821815 քրեական գործը:
2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 25-ին Էդուարդ Այվազյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սաշիկ Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14821815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚:
Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚:
Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանը:
Մեղադրող Տիրայր Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն, նշելով, որ հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը լիովին հատուցվել է և ամբաստանյալից բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունեն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանին և Սաշիկ Գրիգորյանին մեղավորությունը` առանձնապես խոշոր չափերով բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողություն` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ուսանող է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ամուսնացած է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավմանը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալները լիովին հատուցել են հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասը և տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ կամ քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական դատավարության 439-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙՍույն գլխի դրույթները կիրառվում են այն անձանց հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, ում տասնութ տարին չի լրացել հանցանքը կատարելու պահին՚:
Նույն օրենսգրքի 440-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙԲոլոր գործերով հաստատման ենթակա հանգամանքներից բացի, անչափահասների գործերով անհրաժեշտ է պարզել նաև անչափահասի`
1) տարիքը (ծննդյան օրը, ամիսը, տարեթիվը).
2) կյանքի և դաստիարակության պայմանները.
3) առողջության և ընդհանուր զարգացման վիճակը՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ2. Ազատազրկումն անչափահասների նկատմամբ նշանակվում է`
/.../
3) տասնվեցից մինչեւ տասնութ տարին լրանալը կատարած ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքի համար` առավելագույնը տասը տարի ժամկետով՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
ՙԱնչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի եւ դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններ, ինչպես նաեւ նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը՚:
Միևնույն ժամանակ դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման ուժով պետք է ազատվի պատժից հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` ՙհանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը՚:
ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն`
Պատժից ազատել այն անձանց, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնց նկատմամբ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում է նշանակվել հանցագործությունը մինչև 18 տարին լրանալը կատարած այն անձանց, որոնք նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չեն կրել կամ կրել են, սակայն չունեն դատվածություն:
Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումները Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառելի չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ 439-րդ և 440-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Էդուարդ Այվազյանին ազատել պատժից:
Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Սաշիկ Գրիգորյանին ազատել պատժից:
Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:
ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0256/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 29-12-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14821815 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Սաշիկ Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով, Էդուարդ Այվազյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Խանգելդյանին պատկանող բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ոսկյա զարդեր: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Սաշիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Սերգեյ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ս.Գրիգորյանի և Է.Այվազյանի անձնագրերը |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 3 Կետ 1, 1.1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հայրանուն | Հրաչյա |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 3 Կետ 1, 1.1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 29-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 08-01-2016 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սաշիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սյուզաննա |
| Ազգանուն | Խանգելդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիրայր |
| Ազգանուն | Կարապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 18-02-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Էդուարդ |
| Ազգանուն | Այվազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 18-02-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Ազատվել է պատժի կիրառումից (Հիմքը) | Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Էդուարդ Այվազյանին ազատել պատժից: |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Սաշիկ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 18-02-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Ազատվել է պատժի կիրառումից (Հիմքը) | Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Էդուարդ Այվազյանին ազատել պատժից: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ No ԵԱՔԴ/0256/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՙ18՚ փետրվարի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի մասնակցությամբ` մեղադրող Տիրայր Կարապետյանի պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանի տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանի դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 09-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ուսանող է` սովորում է Հայաստանի Պետական Ագրարային Համալսարանում` երրորդ կուրսում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվող` ք.Երևան, Արարատյան 17 շենք, 41 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով: Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի /ծնված 1994 թվականի մարտի 24-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է ՙԱկապելլա՚ կարաոկե-բարում` որպես բարմեն, հաշվառված` ք.Երևան, Իսրայելյան 39 շենք, 16 բնակարան, խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով: Գործի դատավարական նախապատմությունը 2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով հարուցվել է թիվ 14821815 քրեական գործը: 2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին: 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին: 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ին Էդուարդ Այվազյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով: 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սաշիկ Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով: 2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14821815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան: Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚: Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի գաղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ նախնական համաձայնության գալով Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանի հետ, խմբով 2012 թվականի հունվար ամսին, քննությամբ դեռևս չպարզված եղանակով բացելով Սյուզաննա Ալբերտի Խանգելդյանին պատկանող Երևան քաղաքի Վ.Համբարձումյան 97 շենքի 87 բնակարանի մուտքի դռան փականն ապօրինի մուտք են գործել բնակարան և հափշտակել 13.515.250 ՀՀ դրամին համարժեք 35.000 ԱՄՆ դոլար գումար և 600.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ երկու զույգ կանացի ոսկյա ականջօղեր, երեք հատ ամուսնական ոսկյա մատանի, մեկ հատ կանացի ոսկյա վզնոց՚: Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանը: Մեղադրող Տիրայր Կարապետյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժողի ներկայացուցիչ Խաչատուր Խաչատրյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն, նշելով, որ հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը լիովին հատուցվել է և ամբաստանյալից բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չունեն: Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանին և Սաշիկ Գրիգորյանին մեղավորությունը` առանձնապես խոշոր չափերով բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողություն` ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել: Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚: Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը): Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը: Ամբաստանյալ Էդուարդ Այվազյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ուսանող է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Ամբաստանյալ Սաշիկ Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ամուսնացած է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, հանցանքը կատարել է անչափահաս տարիքում, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով: Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես լրացուցիչ պատիժ նախատեսված գույքի բռնագրավմանը, նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալները լիովին հատուցել են հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված վնասը և տուժողը գույքային վնասի հատուցման պահանջ կամ քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել առանց գույքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական դատավարության 439-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՍույն գլխի դրույթները կիրառվում են այն անձանց հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով, ում տասնութ տարին չի լրացել հանցանքը կատարելու պահին՚: Նույն օրենսգրքի 440-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԲոլոր գործերով հաստատման ենթակա հանգամանքներից բացի, անչափահասների գործերով անհրաժեշտ է պարզել նաև անչափահասի` 1) տարիքը (ծննդյան օրը, ամիսը, տարեթիվը). 2) կյանքի և դաստիարակության պայմանները. 3) առողջության և ընդհանուր զարգացման վիճակը՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 89-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ2. Ազատազրկումն անչափահասների նկատմամբ նշանակվում է` /.../ 3) տասնվեցից մինչեւ տասնութ տարին լրանալը կատարած ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքի համար` առավելագույնը տասը տարի ժամկետով՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 90-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԱնչափահասի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում նրա կյանքի եւ դաստիարակության պայմանները, հոգեկանի զարգացման աստիճանը, առողջության վիճակը, անձի այլ առանձնահատկություններ, ինչպես նաեւ նրա վրա այլ անձանց ազդեցությունը՚: Միևնույն ժամանակ դատարանը գտնում է, որ Էդուարդ Այվազյանը և Սաշիկ Գրիգորյանը ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման ուժով պետք է ազատվի պատժից հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` ՙհանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը՚: ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետի համաձայն` Պատժից ազատել այն անձանց, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնց նկատմամբ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով ազատազրկում է նշանակվել հանցագործությունը մինչև 18 տարին լրանալը կատարած այն անձանց, որոնք նախկինում դիտավորյալ հանցագործություն կատարելու համար ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ չեն կրել կամ կրել են, սակայն չունեն դատվածություն: Դատարանը միաժամանակ արձանագրում է, որ ՙՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 03-ի որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված սահմանափակումները Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառելի չեն: Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Էդուարդ Այվազյանի և Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է վերացնել: Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ, 379-րդ 439-րդ և 440-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Էդուարդ Հրաչյայի Այվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Էդուարդ Այվազյանին ազատել պատժից: Էդուարդ Այվազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել: Սաշիկ Սերգեյի Գրիգորյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 1.1 կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Կիրառել ՀՀ Ազգային Ժողովի ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 2-րդ կետի 3-րդ ենթակետը և Սաշիկ Գրիգորյանին ազատել պատժից: Սաշիկ Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, վերացնել: Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 18-02-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 23-03-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 30-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատորից, 1-ինը՝ 154 թերթից, 2-րդը՝ 64 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 30-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 154,64 |