Գործ No ԵԱՔԴ/0243/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ02՚ ապրիլի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Արամյանի
պաշտպան Գնել Նազարյանի
տուժող Գայանե Հակոբյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Աբրահամ Գառնիկի Սիմոնյանի /ծնված 1992 թվականի մարտի 26-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ուսանող, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող` Արմավիրի մարզ, գյուղ Առատաշեն, Այգեստան փողոց, տուն 7/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14803915 քրեական գործը:
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին թիվ 14803915 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին թիվ 14803915 քրեական գործն ըստ ենթակայության ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն և 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ընդունվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության վարույթ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Աբրահամ Սիմոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Աբրահամ Սիմոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին թիվ 14803915 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Աբրահամ Սիմոնյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա աշխատելով ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության գլխավոր վարչության Արաբկիրի պահպանության բաժնում որպես ոստիկան, հանդիսանալով պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ, ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ 2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին` ժամը 02-ի սահմաններում, ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի թիվ 37 շենքի 79-րդ հասցեում գտնվող, Գայանե Հակոբյանին պատկանող ՙԳայ-Արտ՚ նորաձևության սրահ և կատարել է գողություն:
Այսպես` 2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին` ժամը 02-ի սահմաններում, Աբրահամ Սիմոնյանն իր կողմց շահագործվող ՙԲՄՎ՚ մակնիշի, 11 ՍՕ 457 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով գնացել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 37-րդ շենքի բակ, որտեղ ավտոմեքենան կայանելուց հետո, ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, մոտեցել է նույն շենքի 79-րդ շինությունում տեղակայված Գայանե Հակոբյանին պատկանող ՙԳայ-Արտ՚ նորաձևության սրահի մուտքի դռանը, որի վրա առկա կախովի փականի աղեղնակը մետաղական սղոցով կտրելուց հետո բացել է դուռը և ապօրինի մուտք գործելով ներս` այնտեղից գաղտնի հափշտակել 110.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ՙHP՚ տեսակի դյուրակիր համակարգիչն իր լիցքավորման սարքի, եռաբաշխիչ բաժանարարի հետ, ինչպես նաև` 2000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ ՙCHUSEI՚ տեսակի ռադիոընդունիչն ու դրա լիցքավորման սարքը` Գայանե Հակոբյանին պատճառելով զգալի չափի գույքային վնաս՚:

Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Աբրահամ Սիմոնյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում է ամբողջ ծավալով, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալի պաշտպան Գնել Նազարյանը:
Մեղադրող Էդգար Արամյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Գայանե Հակոբյանը նույնպես չի առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն, միաժամանակ նշել է, որ իրեն պատճառված գույքային վնասը ամբողջությամբ հատուցվել է, ամբաստանյալից բողոք կամ վնասի հատուման պահանջ չունի:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Հետազոտելով ամբաստանյալ Աբրահամ Սիմոնյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, դատարանն արձանագրում է, որ ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տեղեկանքի` նա նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական, նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, լիովին հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել, ՀՀ Արմավիրի մարզի Առատաշենի գյուղապետարանի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն` խնամքի տակ են գտնվում կենսաթոշակառու տատիկն ու պապիկը, ընտանիքի միակ կերակրողն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Աբրահամ Սիմոնյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ նա կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` շինություն ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակություն` գողություն:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին: Ընդ որում, նշված իրավադրույթի սանկցիան այլընտրանքային է` այն պատիժ է նախատեսում տուգանքի ձևով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկման ձևով` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:

Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. ՙ(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը՚ (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների հիման վրա գնահատելով ամբաստանյալ Աբրահամ Սիմոնյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ նրա կատարած արարքը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, դրա արդյունքում պատճառված վնասի չափը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետ՝ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Աբրահամ Գառնիկի Սիմոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի՝ տուգանքի, կիրառման միջոցով հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Աբրահամ Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Գայանե Հակոբյանին ի պահ հանձնված դյուրակիր համակարգիչը, դրա լիցքավորման սարքը, եռաբաշխիչ բաժանարարը, ռադիոընդունիչը, դրանց լիցքավորման սարքը պետք է թողնել նրա տնօրինմանը, ՙԳայ-արտ՚ նորաձևության սրահի մուտքի դռան կողպեքը և դրա 2 օրինակ բանալիները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել Գայանե Հակոբյանին, մետաղական սղոցը ոչնչացնել, իսկ Աբրահամ Սիմոնյանից առգրավված ՙH-mobile՚ տեսակի բջջային հեռախոսը վերադարձնել նրան:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Աբրահամ Գառնիկի Սիմոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Աբրահամ Սիմոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Գայանե Հակոբյանին ի պահ հանձնված դյուրակիր համակարգիչը, դրա լիցքավորման սարքը, եռաբաշխիչ բաժանարարը, ռադիոընդունիչը, դրանց լիցքավորման սարքը թողնել նրա տնօրինմանը, ՙԳայ-արտ՚ նորաձևության սրահի մուտքի դռան կողպեքը և դրա 2 օրինակ բանալիները, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել Գայանե Հակոբյանին, մետաղական սղոցը ոչնչացնել, իսկ Աբրահամ Սիմոնյանից առգրավված ՙH-mobile՚ տեսակի բջջային հեռախոսը վերադարձնել նրան:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ