Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0235/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
4.5
Պատասխանող
Լուսինե Մանարյան
Լուսինե Մանարյան Արման
Լուսինե Մանարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Ալեքսանդր Ազարյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Ալեքսանդր Ազարյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-02-17 | 16:30 | 2 | Կայացվել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-10-04 | 17:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-23 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-09-01 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-03 | 11:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-22 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-06-07 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-17 | 17:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-23 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԱՔԴ/0235/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Վ.Ռշտունի
Ս.Համբարձումյան
քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան Լ.Սահակյանի
ամբաստանյալ Լ.Մանարյանի
2017 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Մարիամ Հայկի Մանարյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճռով Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան»:
3. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք տալուց:
Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր պապը՝ Արման Քրիստափորի Մանարյանը, միայնակ բնակվել է Երևան քաղաքի Սունդուկյան փողոցի 15/4 շենքի թիվ 31 բնակարանում: Պայմանավորվածության համաձայն՝ նրան խնամել են իր հոր վարձատրած դայակները, իսկ վերջիններիս բացակայության ժամանակ՝ իր հորաքույր Լուսինե Արմանի Մանարյանը: 2015 թվականի հուլիսի կեսերին, երբ պապին պետք է խնամեր հորաքույրը, վերջինս նրան միայնակ է թողել և, քանի որ պապը տառապել է ծերունական հիվանդությամբ, դժվարությամբ է տեղաշարժվել ու մշտական խնամքի կարիք է ունեցել, նրան տեղափոխել է իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է իր մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, և վերջինս իրեն լիազորել է տնօրինել այդ բնակարանը:
Պապին խնամել են ինքն ու դայակներ Կարինե Գրիգորյանը և Քնարիկ Մաթևոսյանը, իսկ հորաքրոջն արգելել են այցելել իրենց բնակարան, նաև նախազգուշացրել են չանհանգստացնել իրենց: Դեպքի օրը՝ երեկոյան, երբ ինքը սպասել է Կարինե Գրիգորյանին, վերջինս զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը շքամուտքում թույլ չի տալիս վերև բարձրանալ: Ինքը բացել է բնակարանի դուռը, որպեսզի Կարինե Գրիգորյանը մտնի ներս, սակայն այդ պահին անսպասելի կերպով վերև է բարձրացել հորաքույրն ու իրեն հրելով մի կողմ՝ մտել է ներս: Նախասրահում ինքը բռնել է նրա բաճկոնի գլխարկից, որպեսզի թույլ չտա առաջ գնալ, սակայն նա ընկել է գետնին և «իրեն պատեպատ տալով» գնացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Այնուհետև, ահազանգով ժամանած ոստիկանները նրան դուրս են հրավիրել բնակարանից:
Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ համապատասխան վարձատրության դիմաց խնամել է Մարիամ Մանարյանի պապ Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը, երբ հերթական անգամ գնացել է Արման Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շքամուտքում հանդիպել է Լուսինե Մանարյանին, ով կանգնելով աստիճանահարթակի դիմաց՝ իրեն արգելել է վերև բարձրանալ: Զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել է այդ մասին, իսկ երբ վերջինս բացել է բնակարանի դուռը, Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ է բարձրացել վերև, ապա մի կողմ է հրել Մարիամ Մանարյանին, որպեսզի ներս մտնի բնակարան: Այդ ժամանակ վերջինիս բռնել է Լուսինե Մանարյանի բաճկոնի գլխարկից և մազերից ու հետ է քաշել նրան: Այնուհետև, Լուսինե Մանարյանն ազատվել է Մարիամ Մանարյանի ձեռքից և նախասարահից առաջացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Լուսինե Մանարյանը հոր ներկայությամբ շարունակ բղավել է, որ իրեն թույլ չեն տալիս տեսակցել նրան:
Այնուհետև, Մարիամ Մանարյանի հարևանուհին զանգահարել ոստիկանություն և ժամանած ոստիկանների միջամտության արդյունքում Լուսինե Մանարյանը դուրս է եկել բնակարանից ու հեռացել է:
Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը շքամուտքից ձայներ լսելով՝ դուրս է եկել տնից և տեսնելով, որ մի կին Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով փորձում է ներս մտնել բնակարան, զանգահարել է ոստիկանություն ու տեղեկացրել է այդ մասին: Հետագայում Մարիամ Մանարյանից տեղեկացել է, որ այդ կինը եղել է նրա հորաքույր Լուսինե Մանարյանը:
Հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանի բնակիչ Մարիամ Հայկի Մանարյանը ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, հորաքույր Լուսինե Մանարյանն իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց բնակարան՝ հորը՝ Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ:
4. Առաջին ատյանի դատարանում որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է ճանաչվել և հետազոտվել նաև Արման Քրիստափորի Մանարյանից բացատրություն վերցնելու մասին 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ մոտ երեք ամիս է ինչ թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին բնակվում է Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանում: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան՝ իրեն տեսակցելու: Նա վերջին անգամ իրեն տեսակցելու է եկել մոտ տասնհինգ օր առաջ, որի ժամանակ որևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել, Լուսինե Մանարյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ հիշյալ բնակարան մուտք գործելու դեպք տեղի չի ունեցել:
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել և Լուսինե Մանարյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքում գնահատվել են նաև.
- ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
- Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
- 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ 77ԱԲ8800430 լիազորագրի պատճենը, համաձայն որի՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը՝ իրավունք ունենալով բնակվել այդ բնակարանում, կատարել կոմունալ և այլ վճարումներ, լինել իր ներկայացուցիչը և այլն:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
6. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանիը թույլ է տվել դատական սխալ՝ խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 18-րդ, 122-րդ և 365-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ և 73-րդ հոդվածների, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 225-րդ, 302-րդ և 321-րդ հոդվածների, «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պահանջները, որի արդյունքում էլ արդարացման դատավճռի փոխարեն Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը Մարիամ Մանարյանին չի պատկանում և չի կարող նրանը համարվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն այն անձի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելով, ում պատկանում է այդ բնակարանը:
Ըստ բողոքի հեղինակի մեկնաբանման՝ միայն սեփականատիրոջ կամքին հակառակ բնակարան ապօրինի մոտք գործելը կարող է հանդիսանալ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում և առաջացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվություն:
Միևնույն ժամանակ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրանքի կողմը որևէ ապացույց չի ներկայացրել տվյալ բնակարանը Մարիամ Մանարյանին պատկանելու վերաբերյալ: Ավելին, հետազոտված ապացույցներից, այդ թվում` հենց Մարիամ Մանարյանի կողմից տրված ցուցմունքներից պարզ է դարձել, որ այդ բնակարանը նրան չի պատկանում, վերջինս այնտեղ բնակվել է ամբաստանյալի հոր` Արման Մանարյանի հետ միասին, ինչն իր հերթին նշանակում է, որ Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանուկյանի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելը հաստատված համարվելու դեպքում նույնիսկ, միևնույնն է, այն չի կարող գնահատվել Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում: Լուսինե Մանարյանը մուտք չի գործել Մարիամ Մանուկյանին պատկանող բնակարան, այն ի սկզբանե պատկանել է Լիլիթ Չոլախյանին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի տառացի մեկնաբանությունից հետևում է, որ տուժող կարող է ճանաչվել միայն բնակարանի սեփականատերը, այլ ոչ թե մի անձ, ով լիազորված է ինչ-որ գործողություններ կատարել: Լուսինե Մանարյանին մեղադրանք չի առաջադրվել Լիլիթ Չոլախյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելու համար: Բացի այդ, Մարիամ Մանարյանի հետ միասին այդ բնակարանում է բնակվում նաև Լուսինե Մանարյանի հայր Արման Մանարյանը, ով բոլորովին դեմ չի եղել, որ Լուսինե Մանարյանն այցելի իրեն, մուտք գործի բնակարան, ինչը հաստատվում է ինչպես տուժողի դատաքննության ընթացքում տրած ցուցմունքով, այնպես էլ Արման Մանարյանի՝ որպես այլ ապացույց հետազոտված բացատրությամբ: Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի հիմքում դրել է նաև գործում առկա «Լիազորագիր» վերնագրով փաստաթուղթը, որը գործով որպես ապացույց չի ճանաչվել, դրա մասին մեղադրական եզրակացության մեջ չի հիշատակվել, որպես ապացույց չի հետազոտվել նաև դատաքննության ընթացքում, սակայն դատավճռում ներկայացվել է որպես հրապարակված և հետազոտված ապացույց: Գտնում է, որ այդ լիազորագիրն ամեն դեպքում չէր կարող գործի լուծման համար նշանակություն ունենալ, այն չի կարող գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի գրանցումը հավաստող ապացույց հանդիսանալ:
Բողոքի հեղինակը նաև փաստարկել է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքւոմ բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը, և որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմք չի ունեցել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը չկիրառելու համար, քանի որ Լուսինե Մանարյանը բազմիցս հայտարարել է, որ զղջացել է, հաշտվել է տուժողի հետ, Մարիամ Մանարյանը նույնպես հայտարարել է այդ մասին: Լուսինե Մանարյանը դատարանում նաև հայտնել է, որ հասկացել է իր սխալը, ճիշտ է Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել, սակայն տեղյակ է եղել, որ հայրը ցանկացել է դա: Բացի այդ, չի գիտակցել՝ իր արարքում հանցակազմ կա, թե` ոչ:
Արդյունքում, բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը և Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ:
7. Ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը նաև ներկայացրել է միջնորդություն, որով խնդրել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում՝ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը և իրադրության փոփոխության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճել:
Որպես հիմնավորում՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը տուժող Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել բացառապես վատառողջ ու անաշխատունակ հորը տեսակցելու և անհրաժեշտության դեպքում նրան օգնելու համար: Դեպքից հետո հայրը մահացել է, ուստի այլևս վերացել է Լուսինե Մանարյանի մասնակցությամբ նման իրադարձության կրկնության հնարավորությունը:
Դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի դիրքորոշումները.
8. Գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը 2017 թվականի փետրվարի 16-ին Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրած դիմումով խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ, միևնույն ժամանակ նշելով, որ առարկում է դրա դեմ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատական ակտն օրինական է և ենթակա չէ բեկանման:
9. Տուժող Մարիամ Մանարյանը 2017 թվականի փետրվարի 13-ին գրավոր հայտարարություն է ներկայացրել առ այն, որ Լուսինե Մանարյանի հետ հաշտվել են, նրա դեմ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 6-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նախ պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք հիմնավորված է Լուսինե Մանարյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»:
ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունք:
2. Բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով` պետական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության և բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության նպատակով:
3. Բնակարանը կարող է խուզարկվել միայն դատարանի որոշմամբ` օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով: Օրենքով կարող են սահմանվել դատարանի որոշմամբ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման այլ դեպքեր»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու համար:
Նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված՝ մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն գործողություններով, որոնք դրսևորվում են մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելով:
ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում օգտագործված «բնակարան» եզրույթը՝ հարկ է արձանագրել, որ դրա տակ պետք է հասկանալ ցանկացած կացարան, որտեղ ժամանակավորապես կամ մշտապես ապրում է մարդը: Օրինակ՝ առանձնատունը, այգետնակը, բազմաբնակարանային շենքի բնակարանը, հանրակացարանային սենյակը, հյուրանոցային համարը, ծերանոցի սենյակը և այլն:
Ընդ որում, նկատի ունենալով, որ նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու՝ Սահմանադրությամբ երաշխավորված կոնկրետ բնակարանի անձեռնմխելիության, այլ ոչ թե՝ սեփականության կամ որևէ այլ իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, ուստի արարքի որակման տեսանկյունից որևէ նշանակություն չունի տվյալ գույքի սեփականության ձևը կամ դրա նկատմամբ որևէ մեկի սեփականության իրավունքը գրանցված լինել կամ չլինելը: Բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքը, երբ մարդն այդտեղ բնակվում է ապօրինաբար՝ սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի կամքին հակառակ:
Քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է մուտք գործելու ապօրինի լինելը, իսկ մուտք գործելն ապօրինի կհամարվի միայն այն դեպքում, եթե դա տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրության պահանջների խախտմամբ:
Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան մուտք գործելը չի կարող ապօրինի համարվել այն դեպքում, երբ դա տեղի է ունենում նույն բնակարանում բնակվող անձանցից որևէ մեկի կամ մի քանիսի համաձայնությամբ, սակայն մյուսի կամ մյուսների կամքին հակառակ:
Դրա հետ մեկտեղ, նաև հարկ է արձանագրել, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն, հանցավորը գիտակցաբար, տուժողի կամքին հակառակ, ապօրինի մուտք է գործում նրա բնակարան: Ընդ որում, հանցանքի շարժառիթը կարող է լինել բազմազան, և դրա բացահայտումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ հանցագործությունը, հատկապես, ինքնիրավչությունից սահմանազատելու համար: Մասնավորապես, ինքնիրավչության դեպքում նույնպես կարող է խախտվել մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը, սակայն հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում ոչ թե մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելուն, այլ՝ իր ենթադրյալ կամ իրական իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրացնելուն («արդարությունը սեփական ուժերով վերականգնելուն»), ինչն ինքնին անհամատեղելի է մուտք գործելու ապօրինության գիտակցման հետ:
11. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից հետևում է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանում Մարիամ Մանարյանից բացի, բնակվել է նաև ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հայրը՝ Արման Մանարյանը, ով կարիք է ունեցել մշտական խնամքի ու հսկողության, և որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ամբաստանյալի՝ նշված բնակարան մուտք գործելու միակ նպատակը եղել է հորը տեսակցելը: Ընդ որում, ծնողին տեսակցելու՝ Լուսինե Մանարյանի իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով սահմանափակված կամ նույն կերպ՝ անաշխատունակ ու անօգնական ծնողին պահելու, խնամելու և վերջինիս մասին հոգ տանելու նրա պարտավորությունը դադարեցված լինելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործով ձեռք չի բերվել: Փոխարենը՝ գործի փաստերի վերլուծությունից հետևում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանն անիրավաչափ կերպով, առանց իրավական հիմքի, փաստացի զրկված է եղել ծնողին տեսակցելու հնարավորությունից:
Միևնույն ժամանակ, գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց առ այն, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան է մուտք գործել այնտեղ բնակվող իր հոր՝ Արման Մանարյանի կամքին հակառակ, կամ որ վերջինս առնվազն չի ցանկացել, որ դուստրն այցելի իրեն: Հետևապես, չփարատված բոլոր կասկածներն ամբաստանյալի օգտին մեկնաբանելու հիմնարար սկզբունքի կիրառմամբ՝ պետք է փաստել հակառակը:
12. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները, մասնավորապես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող՝ բնակարան մուտք գործելու ապօրինի լինելը, և սուբյեկտիվ կողմն ընդհանրապես: Իսկ դրանցից որևէ մեկի բացակայությունն արդեն իսկ հանգեցնում է արարքում հանցակազմի բացակայության, և անվերապահ հիմք է հանդիսանում արդարացման դատական ակտ կայացնելու:
Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը հիմնավոր չէ։
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը հանգեցրել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի խախտման։
Այսինքն, թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք Վերաքննիչ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, ճանաչելու Լուսինե Մանարյանի անմեղությունը՝ առաջադրված մեղադրանքում, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, և քրեական գործի վարույթը կարճելու։
Վերաքննիչ դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով ենթակա է վերացման։
Ամփոփելով վերը շարադրվածը և արձանագրելով, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում բողոքաբերի՝ սույն որոշման 6-7-րդ կետերում շարադրված մյուս փաստարկներին անդրադառնալը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը բեկանել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Լուսինե Արմանի Մանարյանին արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Վ.Ռշտունի
Ս.Համբարձումյան
քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
պաշտպան Լ.Սահակյանի
ամբաստանյալ Լ.Մանարյանի
2017 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում,
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով.
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով:
Նույն օրը Մարիամ Հայկի Մանարյանը ճանաչվել է տուժող:
2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճռով Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան»:
3. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք տալուց:
Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր պապը՝ Արման Քրիստափորի Մանարյանը, միայնակ բնակվել է Երևան քաղաքի Սունդուկյան փողոցի 15/4 շենքի թիվ 31 բնակարանում: Պայմանավորվածության համաձայն՝ նրան խնամել են իր հոր վարձատրած դայակները, իսկ վերջիններիս բացակայության ժամանակ՝ իր հորաքույր Լուսինե Արմանի Մանարյանը: 2015 թվականի հուլիսի կեսերին, երբ պապին պետք է խնամեր հորաքույրը, վերջինս նրան միայնակ է թողել և, քանի որ պապը տառապել է ծերունական հիվանդությամբ, դժվարությամբ է տեղաշարժվել ու մշտական խնամքի կարիք է ունեցել, նրան տեղափոխել է իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է իր մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, և վերջինս իրեն լիազորել է տնօրինել այդ բնակարանը:
Պապին խնամել են ինքն ու դայակներ Կարինե Գրիգորյանը և Քնարիկ Մաթևոսյանը, իսկ հորաքրոջն արգելել են այցելել իրենց բնակարան, նաև նախազգուշացրել են չանհանգստացնել իրենց: Դեպքի օրը՝ երեկոյան, երբ ինքը սպասել է Կարինե Գրիգորյանին, վերջինս զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը շքամուտքում թույլ չի տալիս վերև բարձրանալ: Ինքը բացել է բնակարանի դուռը, որպեսզի Կարինե Գրիգորյանը մտնի ներս, սակայն այդ պահին անսպասելի կերպով վերև է բարձրացել հորաքույրն ու իրեն հրելով մի կողմ՝ մտել է ներս: Նախասրահում ինքը բռնել է նրա բաճկոնի գլխարկից, որպեսզի թույլ չտա առաջ գնալ, սակայն նա ընկել է գետնին և «իրեն պատեպատ տալով» գնացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Այնուհետև, ահազանգով ժամանած ոստիկանները նրան դուրս են հրավիրել բնակարանից:
Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ համապատասխան վարձատրության դիմաց խնամել է Մարիամ Մանարյանի պապ Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը, երբ հերթական անգամ գնացել է Արման Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շքամուտքում հանդիպել է Լուսինե Մանարյանին, ով կանգնելով աստիճանահարթակի դիմաց՝ իրեն արգելել է վերև բարձրանալ: Զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել է այդ մասին, իսկ երբ վերջինս բացել է բնակարանի դուռը, Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ է բարձրացել վերև, ապա մի կողմ է հրել Մարիամ Մանարյանին, որպեսզի ներս մտնի բնակարան: Այդ ժամանակ վերջինիս բռնել է Լուսինե Մանարյանի բաճկոնի գլխարկից և մազերից ու հետ է քաշել նրան: Այնուհետև, Լուսինե Մանարյանն ազատվել է Մարիամ Մանարյանի ձեռքից և նախասարահից առաջացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Լուսինե Մանարյանը հոր ներկայությամբ շարունակ բղավել է, որ իրեն թույլ չեն տալիս տեսակցել նրան:
Այնուհետև, Մարիամ Մանարյանի հարևանուհին զանգահարել ոստիկանություն և ժամանած ոստիկանների միջամտության արդյունքում Լուսինե Մանարյանը դուրս է եկել բնակարանից ու հեռացել է:
Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը շքամուտքից ձայներ լսելով՝ դուրս է եկել տնից և տեսնելով, որ մի կին Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով փորձում է ներս մտնել բնակարան, զանգահարել է ոստիկանություն ու տեղեկացրել է այդ մասին: Հետագայում Մարիամ Մանարյանից տեղեկացել է, որ այդ կինը եղել է նրա հորաքույր Լուսինե Մանարյանը:
Հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանի բնակիչ Մարիամ Հայկի Մանարյանը ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, հորաքույր Լուսինե Մանարյանն իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց բնակարան՝ հորը՝ Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ:
4. Առաջին ատյանի դատարանում որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է ճանաչվել և հետազոտվել նաև Արման Քրիստափորի Մանարյանից բացատրություն վերցնելու մասին 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ մոտ երեք ամիս է ինչ թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին բնակվում է Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանում: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան՝ իրեն տեսակցելու: Նա վերջին անգամ իրեն տեսակցելու է եկել մոտ տասնհինգ օր առաջ, որի ժամանակ որևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել, Լուսինե Մանարյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ հիշյալ բնակարան մուտք գործելու դեպք տեղի չի ունեցել:
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել և Լուսինե Մանարյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքում գնահատվել են նաև.
- ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
- Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
- 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ 77ԱԲ8800430 լիազորագրի պատճենը, համաձայն որի՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը՝ իրավունք ունենալով բնակվել այդ բնակարանում, կատարել կոմունալ և այլ վճարումներ, լինել իր ներկայացուցիչը և այլն:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
6. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանիը թույլ է տվել դատական սխալ՝ խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 18-րդ, 122-րդ և 365-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ և 73-րդ հոդվածների, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 225-րդ, 302-րդ և 321-րդ հոդվածների, «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պահանջները, որի արդյունքում էլ արդարացման դատավճռի փոխարեն Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը Մարիամ Մանարյանին չի պատկանում և չի կարող նրանը համարվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն այն անձի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելով, ում պատկանում է այդ բնակարանը:
Ըստ բողոքի հեղինակի մեկնաբանման՝ միայն սեփականատիրոջ կամքին հակառակ բնակարան ապօրինի մոտք գործելը կարող է հանդիսանալ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում և առաջացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվություն:
Միևնույն ժամանակ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրանքի կողմը որևէ ապացույց չի ներկայացրել տվյալ բնակարանը Մարիամ Մանարյանին պատկանելու վերաբերյալ: Ավելին, հետազոտված ապացույցներից, այդ թվում` հենց Մարիամ Մանարյանի կողմից տրված ցուցմունքներից պարզ է դարձել, որ այդ բնակարանը նրան չի պատկանում, վերջինս այնտեղ բնակվել է ամբաստանյալի հոր` Արման Մանարյանի հետ միասին, ինչն իր հերթին նշանակում է, որ Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանուկյանի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելը հաստատված համարվելու դեպքում նույնիսկ, միևնույնն է, այն չի կարող գնահատվել Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում: Լուսինե Մանարյանը մուտք չի գործել Մարիամ Մանուկյանին պատկանող բնակարան, այն ի սկզբանե պատկանել է Լիլիթ Չոլախյանին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի տառացի մեկնաբանությունից հետևում է, որ տուժող կարող է ճանաչվել միայն բնակարանի սեփականատերը, այլ ոչ թե մի անձ, ով լիազորված է ինչ-որ գործողություններ կատարել: Լուսինե Մանարյանին մեղադրանք չի առաջադրվել Լիլիթ Չոլախյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելու համար: Բացի այդ, Մարիամ Մանարյանի հետ միասին այդ բնակարանում է բնակվում նաև Լուսինե Մանարյանի հայր Արման Մանարյանը, ով բոլորովին դեմ չի եղել, որ Լուսինե Մանարյանն այցելի իրեն, մուտք գործի բնակարան, ինչը հաստատվում է ինչպես տուժողի դատաքննության ընթացքում տրած ցուցմունքով, այնպես էլ Արման Մանարյանի՝ որպես այլ ապացույց հետազոտված բացատրությամբ: Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի հիմքում դրել է նաև գործում առկա «Լիազորագիր» վերնագրով փաստաթուղթը, որը գործով որպես ապացույց չի ճանաչվել, դրա մասին մեղադրական եզրակացության մեջ չի հիշատակվել, որպես ապացույց չի հետազոտվել նաև դատաքննության ընթացքում, սակայն դատավճռում ներկայացվել է որպես հրապարակված և հետազոտված ապացույց: Գտնում է, որ այդ լիազորագիրն ամեն դեպքում չէր կարող գործի լուծման համար նշանակություն ունենալ, այն չի կարող գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի գրանցումը հավաստող ապացույց հանդիսանալ:
Բողոքի հեղինակը նաև փաստարկել է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքւոմ բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը, և որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմք չի ունեցել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը չկիրառելու համար, քանի որ Լուսինե Մանարյանը բազմիցս հայտարարել է, որ զղջացել է, հաշտվել է տուժողի հետ, Մարիամ Մանարյանը նույնպես հայտարարել է այդ մասին: Լուսինե Մանարյանը դատարանում նաև հայտնել է, որ հասկացել է իր սխալը, ճիշտ է Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել, սակայն տեղյակ է եղել, որ հայրը ցանկացել է դա: Բացի այդ, չի գիտակցել՝ իր արարքում հանցակազմ կա, թե` ոչ:
Արդյունքում, բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը և Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ:
7. Ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը նաև ներկայացրել է միջնորդություն, որով խնդրել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում՝ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը և իրադրության փոփոխության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճել:
Որպես հիմնավորում՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը տուժող Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել բացառապես վատառողջ ու անաշխատունակ հորը տեսակցելու և անհրաժեշտության դեպքում նրան օգնելու համար: Դեպքից հետո հայրը մահացել է, ուստի այլևս վերացել է Լուսինե Մանարյանի մասնակցությամբ նման իրադարձության կրկնության հնարավորությունը:
Դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի դիրքորոշումները.
8. Գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը 2017 թվականի փետրվարի 16-ին Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրած դիմումով խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ, միևնույն ժամանակ նշելով, որ առարկում է դրա դեմ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատական ակտն օրինական է և ենթակա չէ բեկանման:
9. Տուժող Մարիամ Մանարյանը 2017 թվականի փետրվարի 13-ին գրավոր հայտարարություն է ներկայացրել առ այն, որ Լուսինե Մանարյանի հետ հաշտվել են, նրա դեմ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 6-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նախ պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք հիմնավորված է Լուսինե Մանարյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը։
Այսպես.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»:
ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունք:
2. Բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով` պետական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության և բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության նպատակով:
3. Բնակարանը կարող է խուզարկվել միայն դատարանի որոշմամբ` օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով: Օրենքով կարող են սահմանվել դատարանի որոշմամբ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման այլ դեպքեր»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու համար:
Նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված՝ մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են:
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն գործողություններով, որոնք դրսևորվում են մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելով:
ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում օգտագործված «բնակարան» եզրույթը՝ հարկ է արձանագրել, որ դրա տակ պետք է հասկանալ ցանկացած կացարան, որտեղ ժամանակավորապես կամ մշտապես ապրում է մարդը: Օրինակ՝ առանձնատունը, այգետնակը, բազմաբնակարանային շենքի բնակարանը, հանրակացարանային սենյակը, հյուրանոցային համարը, ծերանոցի սենյակը և այլն:
Ընդ որում, նկատի ունենալով, որ նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու՝ Սահմանադրությամբ երաշխավորված կոնկրետ բնակարանի անձեռնմխելիության, այլ ոչ թե՝ սեփականության կամ որևէ այլ իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, ուստի արարքի որակման տեսանկյունից որևէ նշանակություն չունի տվյալ գույքի սեփականության ձևը կամ դրա նկատմամբ որևէ մեկի սեփականության իրավունքը գրանցված լինել կամ չլինելը: Բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքը, երբ մարդն այդտեղ բնակվում է ապօրինաբար՝ սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի կամքին հակառակ:
Քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է մուտք գործելու ապօրինի լինելը, իսկ մուտք գործելն ապօրինի կհամարվի միայն այն դեպքում, եթե դա տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրության պահանջների խախտմամբ:
Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան մուտք գործելը չի կարող ապօրինի համարվել այն դեպքում, երբ դա տեղի է ունենում նույն բնակարանում բնակվող անձանցից որևէ մեկի կամ մի քանիսի համաձայնությամբ, սակայն մյուսի կամ մյուսների կամքին հակառակ:
Դրա հետ մեկտեղ, նաև հարկ է արձանագրել, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն, հանցավորը գիտակցաբար, տուժողի կամքին հակառակ, ապօրինի մուտք է գործում նրա բնակարան: Ընդ որում, հանցանքի շարժառիթը կարող է լինել բազմազան, և դրա բացահայտումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ հանցագործությունը, հատկապես, ինքնիրավչությունից սահմանազատելու համար: Մասնավորապես, ինքնիրավչության դեպքում նույնպես կարող է խախտվել մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը, սակայն հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում ոչ թե մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելուն, այլ՝ իր ենթադրյալ կամ իրական իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրացնելուն («արդարությունը սեփական ուժերով վերականգնելուն»), ինչն ինքնին անհամատեղելի է մուտք գործելու ապօրինության գիտակցման հետ:
11. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից հետևում է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանում Մարիամ Մանարյանից բացի, բնակվել է նաև ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հայրը՝ Արման Մանարյանը, ով կարիք է ունեցել մշտական խնամքի ու հսկողության, և որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ամբաստանյալի՝ նշված բնակարան մուտք գործելու միակ նպատակը եղել է հորը տեսակցելը: Ընդ որում, ծնողին տեսակցելու՝ Լուսինե Մանարյանի իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով սահմանափակված կամ նույն կերպ՝ անաշխատունակ ու անօգնական ծնողին պահելու, խնամելու և վերջինիս մասին հոգ տանելու նրա պարտավորությունը դադարեցված լինելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործով ձեռք չի բերվել: Փոխարենը՝ գործի փաստերի վերլուծությունից հետևում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանն անիրավաչափ կերպով, առանց իրավական հիմքի, փաստացի զրկված է եղել ծնողին տեսակցելու հնարավորությունից:
Միևնույն ժամանակ, գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց առ այն, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան է մուտք գործել այնտեղ բնակվող իր հոր՝ Արման Մանարյանի կամքին հակառակ, կամ որ վերջինս առնվազն չի ցանկացել, որ դուստրն այցելի իրեն: Հետևապես, չփարատված բոլոր կասկածներն ամբաստանյալի օգտին մեկնաբանելու հիմնարար սկզբունքի կիրառմամբ՝ պետք է փաստել հակառակը:
12. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները, մասնավորապես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող՝ բնակարան մուտք գործելու ապօրինի լինելը, և սուբյեկտիվ կողմն ընդհանրապես: Իսկ դրանցից որևէ մեկի բացակայությունն արդեն իսկ հանգեցնում է արարքում հանցակազմի բացակայության, և անվերապահ հիմք է հանդիսանում արդարացման դատական ակտ կայացնելու:
Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը հիմնավոր չէ։
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը հանգեցրել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի խախտման։
Այսինքն, թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք Վերաքննիչ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, ճանաչելու Լուսինե Մանարյանի անմեղությունը՝ առաջադրված մեղադրանքում, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, և քրեական գործի վարույթը կարճելու։
Վերաքննիչ դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով ենթակա է վերացման։
Ամփոփելով վերը շարադրվածը և արձանագրելով, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում բողոքաբերի՝ սույն որոշման 6-7-րդ կետերում շարադրված մյուս փաստարկներին անդրադառնալը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Վերաքննիչ բողոքը բավարարել։
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը բեկանել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Լուսինե Արմանի Մանարյանին արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0235/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան՝ Լ.Սահակյանի
տուժող` Մ.Մանարյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի, ծնված 1972 թվականի ապրիլի 15-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է ք.Երևան, Գյուլբեկյան 39 բ շենք, բնակարան 26:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ թիվ 14824315 քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ թիվ 14824315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0235/01/15 համարը:
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Լուսինե Արմանի Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան:
Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով.
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը դատաքննության ընթացքում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հրաժարվեց ցուցմունք տալ, հայտարարեց, որ ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, սակայն պատրաստականություն հայտնեց հաշտվել տուժող Մարիամ Մանարյանի հետ:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած ներքոհիշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով: Այսպես.
-Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել:
Նշել է նաև, որ տատիկի մահից հետո պապիկի վիճակը վատթարացել է և վերջինս մշտական խնամքի կարիք է ունեցել: Սկզբնական շրջանում պապիկին խնամում էին հերթով` հայրը, հորաքույրը և Լուսինե Մարայանը, սակայն նրանց միջև կոնֆլիկտ է առաջացել, որից հետո հայրը գումար է հատկացրել, որպեսզի խնամող վարձեն: Տեսնելով, որ հորաքույրը պապիկին չի խնամում և նա միայնակ է մնացել վերջինիս տեղափոխել է իր մոտ` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25-րդ շենքի թիվ 14 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, իսկ վերջինս էլ օրենքով սահմանված կարգով իրեն լիազորել է տնօրինել այն:
Լուսինե Մանարյանին արգելել են այցելել իրենց բնակարան և առաջարկել են պապիկին հերթով խնամել, սակայն Լ.Մանարյանը հրաժարվել է, որից հետո նախազգուշացվել է չանհանգստացնել իրենց:
Քանի որ պապիկի` Ա.Մանարյանի հետ միայնակ է բնակվում, իսկ պապիկը խնամքի կարիք ունի, այդ իսկ պատճառով Կարինե Գրիգորյանն է զբաղվում պապիկի խնամքով: Դեպքի օրը Կարինե Գրիգորյանը զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը կանգնած է մուտքի դիմաց և արգելում է բնակարան մուտք գործել: Կարինեին բնակարան մուտք գործելու հնարավորություն ընձեռնելու նպատակով բացել է բնակարանի մուտքի դուռը, սակայն այդ պահին Լ.Մանարյանը հայտնվել է բնակարանի մուտքի դռան դիմաց, ապա հրելով իրեն՝ իր կամքին հակառակ մուտք է գործել բնակարան: Մինչ նշված դեպքը Լ.Մանարյանը ևս մեկ անգամ եկել է իր մոր բնակարան և կրկին իր կամքին հակառակ փորձել է ներս մտնել, որից հետո ոստիկանությունից եկել և նախազգուշացրել են, որ իրեն չանհանգստացնի:
Նշել է նաև, որ պատրաստ է հաշտվել Լուսինե Մանարյանի հետ և ներել վերջինիս կատարածի համար:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից հարևանուհին դուրս է եկել, ապա զանգահարել ոստիկանություն:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին:
Ձայները այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել է, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մ.Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
-Լուսինե Արմանի Մանարյանի անվամբ տրված AK0551583 անձնագրի պատճենը, համաձայն որի Լ.Մանարյանը ծնվել է 15.04.1972թ., անձնագիրը տրվել է 07.07.2010թ. 004-ի կողմից:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված բացատրություն վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի Արման Քրիստափորի Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ շուրջ երեք ամիս բնակվում է Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարանում թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան իրեն տեսակցության: Վերջին անգամ այցելել է իրեն տեսակցելու շուրջ տասնհինգ օր առաջ և այդ ժամանակ օրևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել:
Չի եղել նման դեպք, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Լուսինե Մանարյանը Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ ապօրինի մուտք գործի Կոմիտաս 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արման Մանարյանի կողմից տված բացատրությամբ նշված` Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան մուտք չգործելու վերաբերյալ հանգամանքը պայմանավորված է ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հետ առկա մերձավոր ազգակցական կապով և դրանից բխող վերջինիս նկատմամբ ունեցած կարեկցանքով և խղճահարությամբ:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Լ.Մանարյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության պատճառաբանությամբ վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը կոնկրետ չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել:
-Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից դուրս է եկել հարևանուհին, ապա զանգահարել ոստիկանություն:
-Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին:
Ձայներն այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է:
-Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17 :40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
-Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի, Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
-Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով:
-Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերած` իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշվելու հիմքով դադարացնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն նույնպես անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ, վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի ձևակերպումները, արձանագրել է, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը` տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով` հանցանք կատարած անձը:
Նույն որոշմամբ` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ` հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար` այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության (տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշումը):
Շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն դատավճռով արձանագրված փաստական տվյալները` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ պաշտպան Լ.Սահակյանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Լուսինե Արմանի Մանարյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի համար ազատազրկման ձևով պատժատեսակ նախատեսված չէ, իսկ առավել խիստ պատիժը նախատեսված է կալանքի ձևով, որի առավելագույն ժամկետն երկու ամիս է, նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքները, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիանով նախատեսված մեղմ` տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ և դատական ծախսեր չկան:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 50 /հիսուն/-ապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան՝ Լ.Սահակյանի
տուժող` Մ.Մանարյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի, ծնված 1972 թվականի ապրիլի 15-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է ք.Երևան, Գյուլբեկյան 39 բ շենք, բնակարան 26:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ թիվ 14824315 քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ թիվ 14824315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0235/01/15 համարը:
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Լուսինե Արմանի Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան:
Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով.
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը դատաքննության ընթացքում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հրաժարվեց ցուցմունք տալ, հայտարարեց, որ ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, սակայն պատրաստականություն հայտնեց հաշտվել տուժող Մարիամ Մանարյանի հետ:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած ներքոհիշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով: Այսպես.
-Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել:
Նշել է նաև, որ տատիկի մահից հետո պապիկի վիճակը վատթարացել է և վերջինս մշտական խնամքի կարիք է ունեցել: Սկզբնական շրջանում պապիկին խնամում էին հերթով` հայրը, հորաքույրը և Լուսինե Մարայանը, սակայն նրանց միջև կոնֆլիկտ է առաջացել, որից հետո հայրը գումար է հատկացրել, որպեսզի խնամող վարձեն: Տեսնելով, որ հորաքույրը պապիկին չի խնամում և նա միայնակ է մնացել վերջինիս տեղափոխել է իր մոտ` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25-րդ շենքի թիվ 14 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, իսկ վերջինս էլ օրենքով սահմանված կարգով իրեն լիազորել է տնօրինել այն:
Լուսինե Մանարյանին արգելել են այցելել իրենց բնակարան և առաջարկել են պապիկին հերթով խնամել, սակայն Լ.Մանարյանը հրաժարվել է, որից հետո նախազգուշացվել է չանհանգստացնել իրենց:
Քանի որ պապիկի` Ա.Մանարյանի հետ միայնակ է բնակվում, իսկ պապիկը խնամքի կարիք ունի, այդ իսկ պատճառով Կարինե Գրիգորյանն է զբաղվում պապիկի խնամքով: Դեպքի օրը Կարինե Գրիգորյանը զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը կանգնած է մուտքի դիմաց և արգելում է բնակարան մուտք գործել: Կարինեին բնակարան մուտք գործելու հնարավորություն ընձեռնելու նպատակով բացել է բնակարանի մուտքի դուռը, սակայն այդ պահին Լ.Մանարյանը հայտնվել է բնակարանի մուտքի դռան դիմաց, ապա հրելով իրեն՝ իր կամքին հակառակ մուտք է գործել բնակարան: Մինչ նշված դեպքը Լ.Մանարյանը ևս մեկ անգամ եկել է իր մոր բնակարան և կրկին իր կամքին հակառակ փորձել է ներս մտնել, որից հետո ոստիկանությունից եկել և նախազգուշացրել են, որ իրեն չանհանգստացնի:
Նշել է նաև, որ պատրաստ է հաշտվել Լուսինե Մանարյանի հետ և ներել վերջինիս կատարածի համար:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից հարևանուհին դուրս է եկել, ապա զանգահարել ոստիկանություն:
/դատական նիստի արձանագրություն/
-Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին:
Ձայները այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել է, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մ.Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար:
/դատական նիստի արձանագրություն/
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
-Լուսինե Արմանի Մանարյանի անվամբ տրված AK0551583 անձնագրի պատճենը, համաձայն որի Լ.Մանարյանը ծնվել է 15.04.1972թ., անձնագիրը տրվել է 07.07.2010թ. 004-ի կողմից:
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված բացատրություն վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի Արման Քրիստափորի Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ շուրջ երեք ամիս բնակվում է Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարանում թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան իրեն տեսակցության: Վերջին անգամ այցելել է իրեն տեսակցելու շուրջ տասնհինգ օր առաջ և այդ ժամանակ օրևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել:
Չի եղել նման դեպք, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Լուսինե Մանարյանը Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ ապօրինի մուտք գործի Կոմիտաս 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան:
Դատարանն արձանագրում է, որ Արման Մանարյանի կողմից տված բացատրությամբ նշված` Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան մուտք չգործելու վերաբերյալ հանգամանքը պայմանավորված է ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հետ առկա մերձավոր ազգակցական կապով և դրանից բխող վերջինիս նկատմամբ ունեցած կարեկցանքով և խղճահարությամբ:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Լ.Մանարյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության պատճառաբանությամբ վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը կոնկրետ չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել:
-Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից դուրս է եկել հարևանուհին, ապա զանգահարել ոստիկանություն:
-Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին:
Ձայներն այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է:
-Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17 :40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է:
-Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի, Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին:
-Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով:
-Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար:
Ինչ վերաբերում է պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերած` իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշվելու հիմքով դադարացնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն նույնպես անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ, վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի ձևակերպումները, արձանագրել է, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը` տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով` հանցանք կատարած անձը:
Նույն որոշմամբ` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ` հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար` այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության (տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշումը):
Շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն դատավճռով արձանագրված փաստական տվյալները` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ պաշտպան Լ.Սահակյանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Լուսինե Արմանի Մանարյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի համար ազատազրկման ձևով պատժատեսակ նախատեսված չէ, իսկ առավել խիստ պատիժը նախատեսված է կալանքի ձևով, որի առավելագույն ժամկետն երկու ամիս է, նախկինում դատված չէ:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքները, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիանով նախատեսված մեղմ` տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ և դատական ծախսեր չկան:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 50 /հիսուն/-ապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0235/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-12-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14824315 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Լուսինե Մանարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 12.11.2015թ. ժամը` 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնամխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հայրանուն | Արման |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Լ.Մանարյանի անձնագիրը |
| Վիճակագրական տողի համարը | 4.5 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 23-12-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 23-12-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 23-12-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 13-01-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Ֆանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարիամ |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | Է.Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործը հետաձգվել է մեկ այլ հերթի: |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | ՀՀ Նախագահի 2016թ.մարտի 22-ի ՆՀ-243-Ա հրամանագրի |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
Մակագրել
| Երբ | 25-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 28-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-05-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարիամ |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմինե |
| Ազգանուն | Ֆանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Է. |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-06-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 04-10-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Ամսաթիվ | 04-10-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0235/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ Դատավոր` Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ մեղադրող` Է.Պետրոսյանի պաշտպան՝ Լ.Սահակյանի տուժող` Մ.Մանարյանի Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի, ծնված 1972 թվականի ապրիլի 15-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, ամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված է ք.Երևան, Գյուլբեկյան 39 բ շենք, բնակարան 26: Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել: 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը: ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ թիվ 14824315 քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան: Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ թիվ 14824315 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0235/01/15 համարը: 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում. Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում. Լուսինե Արմանի Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք-ներով. Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը դատաքննության ընթացքում, օգտվելով իր դատավարական իրավունքից առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հրաժարվեց ցուցմունք տալ, հայտարարեց, որ ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր չի ճանաչում, սակայն պատրաստականություն հայտնեց հաշտվել տուժող Մարիամ Մանարյանի հետ: Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քր. օր-ի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած ներքոհիշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով: Այսպես. -Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել: Նշել է նաև, որ տատիկի մահից հետո պապիկի վիճակը վատթարացել է և վերջինս մշտական խնամքի կարիք է ունեցել: Սկզբնական շրջանում պապիկին խնամում էին հերթով` հայրը, հորաքույրը և Լուսինե Մարայանը, սակայն նրանց միջև կոնֆլիկտ է առաջացել, որից հետո հայրը գումար է հատկացրել, որպեսզի խնամող վարձեն: Տեսնելով, որ հորաքույրը պապիկին չի խնամում և նա միայնակ է մնացել վերջինիս տեղափոխել է իր մոտ` Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25-րդ շենքի թիվ 14 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, իսկ վերջինս էլ օրենքով սահմանված կարգով իրեն լիազորել է տնօրինել այն: Լուսինե Մանարյանին արգելել են այցելել իրենց բնակարան և առաջարկել են պապիկին հերթով խնամել, սակայն Լ.Մանարյանը հրաժարվել է, որից հետո նախազգուշացվել է չանհանգստացնել իրենց: Քանի որ պապիկի` Ա.Մանարյանի հետ միայնակ է բնակվում, իսկ պապիկը խնամքի կարիք ունի, այդ իսկ պատճառով Կարինե Գրիգորյանն է զբաղվում պապիկի խնամքով: Դեպքի օրը Կարինե Գրիգորյանը զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը կանգնած է մուտքի դիմաց և արգելում է բնակարան մուտք գործել: Կարինեին բնակարան մուտք գործելու հնարավորություն ընձեռնելու նպատակով բացել է բնակարանի մուտքի դուռը, սակայն այդ պահին Լ.Մանարյանը հայտնվել է բնակարանի մուտքի դռան դիմաց, ապա հրելով իրեն՝ իր կամքին հակառակ մուտք է գործել բնակարան: Մինչ նշված դեպքը Լ.Մանարյանը ևս մեկ անգամ եկել է իր մոր բնակարան և կրկին իր կամքին հակառակ փորձել է ներս մտնել, որից հետո ոստիկանությունից եկել և նախազգուշացրել են, որ իրեն չանհանգստացնի: Նշել է նաև, որ պատրաստ է հաշտվել Լուսինե Մանարյանի հետ և ներել վերջինիս կատարածի համար: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից հարևանուհին դուրս է եկել, ապա զանգահարել ոստիկանություն: /դատական նիստի արձանագրություն/ -Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին: Ձայները այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել է, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մ.Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար: /դատական նիստի արձանագրություն/ Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև. -Լուսինե Արմանի Մանարյանի անվամբ տրված AK0551583 անձնագրի պատճենը, համաձայն որի Լ.Մանարյանը ծնվել է 15.04.1972թ., անձնագիրը տրվել է 07.07.2010թ. 004-ի կողմից: Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված բացատրություն վերցնելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի Արման Քրիստափորի Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ շուրջ երեք ամիս բնակվում է Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարանում թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան իրեն տեսակցության: Վերջին անգամ այցելել է իրեն տեսակցելու շուրջ տասնհինգ օր առաջ և այդ ժամանակ օրևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել: Չի եղել նման դեպք, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Լուսինե Մանարյանը Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ ապօրինի մուտք գործի Կոմիտաս 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան: Դատարանն արձանագրում է, որ Արման Մանարյանի կողմից տված բացատրությամբ նշված` Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան մուտք չգործելու վերաբերյալ հանգամանքը պայմանավորված է ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հետ առկա մերձավոր ազգակցական կապով և դրանից բխող վերջինիս նկատմամբ ունեցած կարեկցանքով և խղճահարությամբ: Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում: 3. Դատարանի իրավական վերլուծություններ. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելը հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով): Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները: Անդրադառնալով պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Լ.Մանարյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության պատճառաբանությամբ վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատավճիռ կայացնելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերած՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով. -Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ 2015 թվականին, ամիսը և օրը կոնկրետ չի հիշում, երեկոյան ժամին բացել է դուռը, որպեսզի իր պապիկին` Արման Մանարյանին խնամող Կարինե Գրիգորյանը մուտք գործի բնակարան: Այդ պահին, Լուսինե Մանարյանը իրեն հրելով, աղմկելով, հրմշտելով՝ իր կամքին հակառակ ներխուժել է բնակարան, որպիսի ձայներ լսելով հարևանը դուրս է եկել, ապա ոստիկանություն կանչել: -Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ Մ.Մանարյանի հետ ծանոթանալուց հետո սկսել է խնամել վերջինիս պապիկին` Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում, սակայն երբ հերթական անգամ ամենօրյա աշխատանքը կատարելու նպատակով գնացել է Մ.Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շենքի մուտքի դիմաց տեսել է Լուսինե Մանարյանին, ով իրեն արգելել է վերև բարձրանալ, որից հետո զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել այդ մասին: Մարիամ Մանարյանի կողմից իրեն տուն հրավիրելու կապակցությամբ դուռը բացելուց հետո Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ բարձացել, ապա հրելով Մարիամ Մանարյանին վերջինիս կամքին հակառակ ներս է մտել բնակարան: Ձայներից դուրս է եկել հարևանուհին, ապա զանգահարել ոստիկանություն: -Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնել է, որ դեպքի օրը և ամիսը կոնկրետ չի հիշում: Միայն հիշում է, որ ձայներ լսելով տնից դուրս է եկել և տեսել, որ մի կին ցանկանում է ուժ գործադրելու միջոցով մտնել Մարիամ Մանարյանի բնակարան: Այդ տեսնելով զանգահարել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին: Ձայներն այնքան բարձր էին, որ ինքը դուրս է եկել և տեսել, որ ամբաստանյալ Լ.Մանարյանը փորձում է Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով ներս մտնել: Անձամբ է զանգահարել ոստիկանություն՝ տան հեռախոսահամարից, սակայն կոնկրետ չի հիշում, թե այդ պահին ինչ է հաղորդել, երևի հայտնել է, որ վիճաբանություն է: -Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 12.11.2015թ. զեկուցագրով, համաձայն որի նույն օրը ժամը 17 :40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է: -Հրապարակված և հետազոտված անշարժ գույքի սեփականության /օգտագործման/ իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենով, համաձայն որի Երևան քաղաքի, Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին: -Հրապարակված և հետազոտված 77ԱԲ8800430 լիազորագրով, համաձայն որի Լիլիթ Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Հայաստանի Հանրապետության Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը, իրավունք ունենալով բնակվել վերոնշյալ բնակարանում, այդ թվում կատարել կոմունալ վճարումները և այլ վճարումներ, իր անունից դիմումներ /հայտարարություններ/ անել, լինել իր ներկայացուցիչը Երևան քաղաքի բոլոր կազմակերպություններում և հաստատություններում, այդ թվում գրասենյակայկներում, կառավարող, կազմակերպություններում, ոստիկանության բաժանմունքներում, իրավապահ մարմիններում, տեխնիկական գույքագրման բյուրոյում, հարկային մարմիններում, ներքին գործերի մարմիններում, ՔԿԱԳ ՀՀ իրավասու գրանցող մարմիններում, շրջանային վարչություններում, տեղային վարչության մարմիններում, արխիվային հաստատություններում, անձնագրային բաժնում, հեռախոսացանցում, ելեկտրա-, գազա-, ջրամատակարարման կազմակերպություններում, բոլոր հարցերով` կապված սույն հանձնարարականի հետ, այդ թվում` կապված նշված բնակարանի շահագործման հետ, ինչպես նաև ստորագրել իր փոխարեն, ստանալ ցանկացած տեղեկանքներ, քաղվածքներ, փաստաթղթեր, փաստաթղթերի կրկնօրինակներ, կադաստրային անձնագրեր բոլոր անձանցից, հաստատություններից, ձեռնարկություններից, կազմակերպություններից, այդ թվում փոստից, հեռագրատնից, իրավունք ունենալով` ձևակերպել և ստանալ վերոնշյալ բնակարանի սուբսիդիաներ, կատարել վերանորոգման աշխատանքներ վերոնշյալ բնակարանում և կատարել բոլոր գործողությունները, կապված սույն հանձնարարականի հետ, ինչպես նաև իր անունից հանդես գալ նշված տան բնակիչների ժողովներին՝ ձայնի իրավունքով: -Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրությամբ, համաձայն որի Մարիամ Հայկի Մանարյանը 21.11.2015թ. ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում իր հորաքույր Լուսինե Մանարյանը՝ իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց Կոմիտաս 25 շենքի 44 բնակարան` Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: Խնդրել է ձեռնարկել միջոցներ Լուսինե Մանարյանին պատասխանատվության ենթարկելու համար: Ինչ վերաբերում է պաշտպան Լ.Սահակյանի պաշտպանական ճառում բերած` իր պաշտպանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը տուժողի հետ հաշվելու հիմքով դադարացնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն նույնպես անհիմն է և ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0157/01/10 գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ, վերլուծելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի ձևակերպումները, արձանագրել է, որ տուժողի և հանցանք կատարած անձի հաշտության վերաբերյալ դրանցում առկա ձևակերպումները տարբեր են: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետը` որպես հաշտության հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նախապայման, նշում է հանցանք կատարած անձի հետ տուժողի հաշտվելը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածն ընդհակառակը` տուժողի հետ հանցանք կատարած անձի հաշտվելը: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի իմաստով հաշտության փաստի հաստատման համար բավարար է արձանագրել, որ հաշտվել է տուժողը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի իմաստով` հանցանք կատարած անձը: Նույն որոշմամբ` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ (...) Հանցանք կատարած անձի համար հաշտությունը հանցանքի կատարման մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելն է, այդ արարքի համար զղջալը, ափսոսանք հայտնելը, իսկ տուժողի համար՝ հանցանք կատարած անձին ներելը: Բացի այդ, հաշտությունը ենթադրում է տուժողի և ենթադրյալ հանցագործի կամավոր և փոխադարձ համաձայնություն միմյանց հետ հաշտվելու վերաբերյալ: Այսինքն` հաշտությունը պետք է լինի ինչպես գործողություն, այնպես էլ փոխադարձ գործողությունների արդյունք: հաշտության կամավոր և փոխադարձ բնույթի բացակայության դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը չի կարող որոշում կայացնել հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ: Այլ կերպ` հաշտությունը երկու կողմերի փոխադարձ կամահայտնությունն է, այն երբեք չի կարող կրել միակողմանի բնույթ, և եթե տուժողը ցանկություն է հայտնում հաշտվելու, իսկ հանցանք կատարած անձը դրա դեմ առարկում է, կամ հակառակը, ապա հաշտության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավական հիմքը բացակայում է: Նույն կերպ, հաշտությունը կամավոր և փոխադարձ չի կարող համարվել, հետևաբար` այդ հիմքով քրեական գործի վարույթը չի կարող դադարեցվել, եթե հաշտությունը հետևանք է տուժողի նկատմամբ հանցանք կատարած անձի գործադրած ոչ իրավաչափ ներգործության (տես ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Աշոտ Սիմոնի Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հուլիսի 13-ի որոշումը): Շարադրված իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն դատավճռով արձանագրված փաստական տվյալները` Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ հաշտության հիմքով վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ պաշտպան Լ.Սահակյանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚: Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Լուսինե Արմանի Մանարյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի համար ազատազրկման ձևով պատժատեսակ նախատեսված չէ, իսկ առավել խիստ պատիժը նախատեսված է կալանքի ձևով, որի առավելագույն ժամկետն երկու ամիս է, նախկինում դատված չէ: Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, տուժողի կողմից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չլինելու հանգամանքները, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է և գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիանով նախատեսված մեղմ` տուգանքի ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում: Քննարկելով ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, իրեղեն ապացույցներ և դատական ծախսեր չկան: Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Լուսինե Արմանի Մանարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 50 /հիսուն/-ապատիկի` 50.000 /հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով: Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-10-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 87, 38, 169 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր՝ 87, 38, 169 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-11-2016 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 14-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 3 հատոր՝ 87, 38, 169 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-24450/16 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 11-05-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 12-05-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 01-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 88. 38, 169, 130 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 06-06-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 88. 38, 169, 130 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0235/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 07-11-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-11-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Լուսինե Մանարյան Ամբողջությամբ բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Լուսինե Արմանի Մանարյանի /ՀՀ քր.օր. 147 հոդ. 1-ին մասով - տուգանք` 50.000 ՀՀ դրամի չափով / վերաբերյալ 04.10.2016թ. դատավճիռը և Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 16-11-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 16-11-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Սահակյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Գրիշա |
| Ազգանուն | Մելիք-Սարգսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 24-11-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
Վերաբաշխում
| Ամսաթիվ | 22-12-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ալեքսանդր |
| Ազգանուն | Ազարյան |
| Վերաբաշխման հիմքը | Դատավորը գտնվում է արձակուրդում |
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 22-12-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 09-01-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ամբողջությամբ
| Ամսաթիվ | 17-02-2017 |
|---|---|
| Ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանվել է | Բեկանվել է մեղադրական դատավճիռը և կայացվել է արդարացնող դատական ակտ |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Լուսինե |
| Ազգանուն | Մանարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 2 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԱՔԴ/0235/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան դատավորներ` Վ.Ռշտունի Ս.Համբարձումյան քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի մասնակցությամբ` պաշտպան Լ.Սահակյանի ամբաստանյալ Լ.Մանարյանի 2017 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Արմանի Մանարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 14824315 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով: Նույն օրը Մարիամ Հայկի Մանարյանը ճանաչվել է տուժող: 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես կասկածյալ՝ նրա նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվելով չհեռանալու մասին ստորագրությունը: 2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Լուսինե Արմանի Մանարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2016 թվականի դեկտեմբերի 17-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան): Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճռով Լուսինե Արմանի Մանարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով: Առաջին ատյանի դատարանի՝ վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Լուսինե Արմանի Մանարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «նա, 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին` ժամը 17:30-ի սահմաններում, խախտելով Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիությունը, վերջինիս կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել Երևան քաղաքի Կոմիտաս 25 շենքի թիվ 44 բնակարան»: 3. Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք տալուց: Տուժող Մարիամ Հայկի Մանարյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իր պապը՝ Արման Քրիստափորի Մանարյանը, միայնակ բնակվել է Երևան քաղաքի Սունդուկյան փողոցի 15/4 շենքի թիվ 31 բնակարանում: Պայմանավորվածության համաձայն՝ նրան խնամել են իր հոր վարձատրած դայակները, իսկ վերջիններիս բացակայության ժամանակ՝ իր հորաքույր Լուսինե Արմանի Մանարյանը: 2015 թվականի հուլիսի կեսերին, երբ պապին պետք է խնամեր հորաքույրը, վերջինս նրան միայնակ է թողել և, քանի որ պապը տառապել է ծերունական հիվանդությամբ, դժվարությամբ է տեղաշարժվել ու մշտական խնամքի կարիք է ունեցել, նրան տեղափոխել է իր մոտ՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարան, որը սեփականության իրավունքով պատկանում է իր մորը՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին, և վերջինս իրեն լիազորել է տնօրինել այդ բնակարանը: Պապին խնամել են ինքն ու դայակներ Կարինե Գրիգորյանը և Քնարիկ Մաթևոսյանը, իսկ հորաքրոջն արգելել են այցելել իրենց բնակարան, նաև նախազգուշացրել են չանհանգստացնել իրենց: Դեպքի օրը՝ երեկոյան, երբ ինքը սպասել է Կարինե Գրիգորյանին, վերջինս զանգահարել և հայտնել է, որ Լուսինե Մանարյանը շքամուտքում թույլ չի տալիս վերև բարձրանալ: Ինքը բացել է բնակարանի դուռը, որպեսզի Կարինե Գրիգորյանը մտնի ներս, սակայն այդ պահին անսպասելի կերպով վերև է բարձրացել հորաքույրն ու իրեն հրելով մի կողմ՝ մտել է ներս: Նախասրահում ինքը բռնել է նրա բաճկոնի գլխարկից, որպեսզի թույլ չտա առաջ գնալ, սակայն նա ընկել է գետնին և «իրեն պատեպատ տալով» գնացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Այնուհետև, ահազանգով ժամանած ոստիկանները նրան դուրս են հրավիրել բնակարանից: Վկա Կարինե Ռաֆիկի Գրիգորյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ համապատասխան վարձատրության դիմաց խնամել է Մարիամ Մանարյանի պապ Արման Մանարյանին: Դեպքի օրը, երբ հերթական անգամ գնացել է Արման Մանարյանին խնամելու, մինչ բնակարան հասնելը՝ շքամուտքում հանդիպել է Լուսինե Մանարյանին, ով կանգնելով աստիճանահարթակի դիմաց՝ իրեն արգելել է վերև բարձրանալ: Զանգահարել է Մարիամ Մանարյանին և հայտնել է այդ մասին, իսկ երբ վերջինս բացել է բնակարանի դուռը, Լուսինե Մանարյանն իրեն մի կողմ հրելով արագ է բարձրացել վերև, ապա մի կողմ է հրել Մարիամ Մանարյանին, որպեսզի ներս մտնի բնակարան: Այդ ժամանակ վերջինիս բռնել է Լուսինե Մանարյանի բաճկոնի գլխարկից և մազերից ու հետ է քաշել նրան: Այնուհետև, Լուսինե Մանարյանն ազատվել է Մարիամ Մանարյանի ձեռքից և նախասարահից առաջացել է դեպի հյուրասենյակ, որտեղ պառկած է եղել Արման Մանարյանը: Լուսինե Մանարյանը հոր ներկայությամբ շարունակ բղավել է, որ իրեն թույլ չեն տալիս տեսակցել նրան: Այնուհետև, Մարիամ Մանարյանի հարևանուհին զանգահարել ոստիկանություն և ժամանած ոստիկանների միջամտության արդյունքում Լուսինե Մանարյանը դուրս է եկել բնակարանից ու հեռացել է: Վկա Էմանա Արմենի Մարտիրոսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը շքամուտքից ձայներ լսելով՝ դուրս է եկել տնից և տեսնելով, որ մի կին Մարիամ Մանարյանին հրմշտելով փորձում է ներս մտնել բնակարան, զանգահարել է ոստիկանություն ու տեղեկացրել է այդ մասին: Հետագայում Մարիամ Մանարյանից տեղեկացել է, որ այդ կինը եղել է նրա հորաքույր Լուսինե Մանարյանը: Հաղորդում ընդունելու մասին թիվ 017608 արձանագրության համաձայն՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանի բնակիչ Մարիամ Հայկի Մանարյանը ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամը 17:30-ի սահմաններում, հորաքույր Լուսինե Մանարյանն իր կամքին հակառակ ապօրինի մուտք է գործել իրենց բնակարան՝ հորը՝ Արման Մանարյանին տեսնելու պատճառաբանությամբ: 4. Առաջին ատյանի դատարանում որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց է ճանաչվել և հետազոտվել նաև Արման Քրիստափորի Մանարյանից բացատրություն վերցնելու մասին 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ի արձանագրությունը, համաձայն որի՝ Արման Մանարյանը բացատրություն է տվել այն մասին, որ մոտ երեք ամիս է ինչ թոռնուհու՝ Մարիամ Մանարյանի հետ միասին բնակվում է Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանում: Լուսինե Մանարյանը հանդիսանում է դուստրը, ով պարբերաբար հաճախում է նշված բնակարան՝ իրեն տեսակցելու: Նա վերջին անգամ իրեն տեսակցելու է եկել մոտ տասնհինգ օր առաջ, որի ժամանակ որևէ միջադեպ կամ վիճաբանություն չի եղել, Լուսինե Մանարյանի կողմից 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ժամը 17:30-ի սահմաններում Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ հիշյալ բնակարան մուտք գործելու դեպք տեղի չի ունեցել: 5. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել և Լուսինե Մանարյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցների շարքում գնահատվել են նաև. - ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի օպեր հերթապահ Վ.Բաբայանի 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ի ժամը 17:40-ին զանգահարել է Մարիամ Հայկի Մանարյանը և հայտնել, որ իրենց բարեկամներից մեկը ներխուժել է իր բնակարան և վիճաբանում է: - Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ 2763570 վկայականի պատճենը, համաձայն որի՝ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանին: - 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ 77ԱԲ8800430 լիազորագրի պատճենը, համաձայն որի՝ Լիլիթ Մարտունիկի Չոլախյանը լիազորել է Մարիամ Հայկի Մանարյանին տնօրինել Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը՝ իրավունք ունենալով բնակվել այդ բնակարանում, կատարել կոմունալ և այլ վճարումներ, լինել իր ներկայացուցիչը և այլն: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 6. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանիը թույլ է տվել դատական սխալ՝ խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 18-րդ, 122-րդ և 365-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ և 73-րդ հոդվածների, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 225-րդ, 302-րդ և 321-րդ հոդվածների, «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 86-րդ հոդվածի և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի պահանջները, որի արդյունքում էլ արդարացման դատավճռի փոխարեն Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացրել է մեղադրական դատավճիռ: Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի 25 շենքի թիվ 44 բնակարանը Մարիամ Մանարյանին չի պատկանում և չի կարող նրանը համարվել, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է միայն այն անձի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելով, ում պատկանում է այդ բնակարանը: Ըստ բողոքի հեղինակի մեկնաբանման՝ միայն սեփականատիրոջ կամքին հակառակ բնակարան ապօրինի մոտք գործելը կարող է հանդիսանալ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում և առաջացնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածով նախատեսված պատասխանատվություն: Միևնույն ժամանակ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ մեղադրանքի կողմը որևէ ապացույց չի ներկայացրել տվյալ բնակարանը Մարիամ Մանարյանին պատկանելու վերաբերյալ: Ավելին, հետազոտված ապացույցներից, այդ թվում` հենց Մարիամ Մանարյանի կողմից տրված ցուցմունքներից պարզ է դարձել, որ այդ բնակարանը նրան չի պատկանում, վերջինս այնտեղ բնակվել է ամբաստանյալի հոր` Արման Մանարյանի հետ միասին, ինչն իր հերթին նշանակում է, որ Լուսինե Մանարյանի կողմից Մարիամ Մանուկյանի կամքին հակառակ բնակարան մուտք գործելը հաստատված համարվելու դեպքում նույնիսկ, միևնույնն է, այն չի կարող գնահատվել Մարիամ Մանարյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտում: Լուսինե Մանարյանը մուտք չի գործել Մարիամ Մանուկյանին պատկանող բնակարան, այն ի սկզբանե պատկանել է Լիլիթ Չոլախյանին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի տառացի մեկնաբանությունից հետևում է, որ տուժող կարող է ճանաչվել միայն բնակարանի սեփականատերը, այլ ոչ թե մի անձ, ով լիազորված է ինչ-որ գործողություններ կատարել: Լուսինե Մանարյանին մեղադրանք չի առաջադրվել Լիլիթ Չոլախյանի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելու համար: Բացի այդ, Մարիամ Մանարյանի հետ միասին այդ բնակարանում է բնակվում նաև Լուսինե Մանարյանի հայր Արման Մանարյանը, ով բոլորովին դեմ չի եղել, որ Լուսինե Մանարյանն այցելի իրեն, մուտք գործի բնակարան, ինչը հաստատվում է ինչպես տուժողի դատաքննության ընթացքում տրած ցուցմունքով, այնպես էլ Արման Մանարյանի՝ որպես այլ ապացույց հետազոտված բացատրությամբ: Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի հիմքում դրել է նաև գործում առկա «Լիազորագիր» վերնագրով փաստաթուղթը, որը գործով որպես ապացույց չի ճանաչվել, դրա մասին մեղադրական եզրակացության մեջ չի հիշատակվել, որպես ապացույց չի հետազոտվել նաև դատաքննության ընթացքում, սակայն դատավճռում ներկայացվել է որպես հրապարակված և հետազոտված ապացույց: Գտնում է, որ այդ լիազորագիրն ամեն դեպքում չէր կարող գործի լուծման համար նշանակություն ունենալ, այն չի կարող գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի գրանցումը հավաստող ապացույց հանդիսանալ: Բողոքի հեղինակը նաև փաստարկել է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքւոմ բացակայել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը, և որ Առաջին ատյանի դատարանը հիմք չի ունեցել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 73-րդ հոդվածը չկիրառելու համար, քանի որ Լուսինե Մանարյանը բազմիցս հայտարարել է, որ զղջացել է, հաշտվել է տուժողի հետ, Մարիամ Մանարյանը նույնպես հայտարարել է այդ մասին: Լուսինե Մանարյանը դատարանում նաև հայտնել է, որ հասկացել է իր սխալը, ճիշտ է Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել, սակայն տեղյակ է եղել, որ հայրը ցանկացել է դա: Բացի այդ, չի գիտակցել՝ իր արարքում հանցակազմ կա, թե` ոչ: Արդյունքում, բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը և Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ: 7. Ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի պաշտպան Լևոն Սահակյանը նաև ներկայացրել է միջնորդություն, որով խնդրել է իր պաշտպանյալի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ չկայացնելու դեպքում՝ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածը և իրադրության փոփոխության հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճել: Որպես հիմնավորում՝ բողոքի հեղինակը մասնավորապես նշել է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը տուժող Մարիամ Մանարյանի կամքին հակառակ է բնակարան մուտք գործել բացառապես վատառողջ ու անաշխատունակ հորը տեսակցելու և անհրաժեշտության դեպքում նրան օգնելու համար: Դեպքից հետո հայրը մահացել է, ուստի այլևս վերացել է Լուսինե Մանարյանի մասնակցությամբ նման իրադարձության կրկնության հնարավորությունը: Դատական ակտը չբողոքարկած կողմերի դիրքորոշումները. 8. Գործով մեղադրող Է.Պետրոսյանը 2017 թվականի փետրվարի 16-ին Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրած դիմումով խնդրել է բողոքը քննել իր բացակայությամբ, միևնույն ժամանակ նշելով, որ առարկում է դրա դեմ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատական ակտն օրինական է և ենթակա չէ բեկանման: 9. Տուժող Մարիամ Մանարյանը 2017 թվականի փետրվարի 13-ին գրավոր հայտարարություն է ներկայացրել առ այն, որ Լուսինե Մանարյանի հետ հաշտվել են, նրա դեմ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 6-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերն ու հիմնավորումները՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նախ պետք է պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք հիմնավորված է Լուսինե Մանարյանի արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը։ Այսպես. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն՝ այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները»: ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունք: 2. Բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով` պետական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության և բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության նպատակով: 3. Բնակարանը կարող է խուզարկվել միայն դատարանի որոշմամբ` օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով: Օրենքով կարող են սահմանվել դատարանի որոշմամբ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման այլ դեպքեր»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է սահմանում մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելու համար: Նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված՝ մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են: Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն գործողություններով, որոնք դրսևորվում են մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան ապօրինի մուտք գործելով: ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի լույսի ներքո մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասի դիսպոզիցիայում օգտագործված «բնակարան» եզրույթը՝ հարկ է արձանագրել, որ դրա տակ պետք է հասկանալ ցանկացած կացարան, որտեղ ժամանակավորապես կամ մշտապես ապրում է մարդը: Օրինակ՝ առանձնատունը, այգետնակը, բազմաբնակարանային շենքի բնակարանը, հանրակացարանային սենյակը, հյուրանոցային համարը, ծերանոցի սենյակը և այլն: Ընդ որում, նկատի ունենալով, որ նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու՝ Սահմանադրությամբ երաշխավորված կոնկրետ բնակարանի անձեռնմխելիության, այլ ոչ թե՝ սեփականության կամ որևէ այլ իրավունքի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, ուստի արարքի որակման տեսանկյունից որևէ նշանակություն չունի տվյալ գույքի սեփականության ձևը կամ դրա նկատմամբ որևէ մեկի սեփականության իրավունքը գրանցված լինել կամ չլինելը: Բացառություն կարող է լինել միայն այն դեպքը, երբ մարդն այդտեղ բնակվում է ապօրինաբար՝ սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի կամքին հակառակ: Քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է մուտք գործելու ապօրինի լինելը, իսկ մուտք գործելն ապօրինի կհամարվի միայն այն դեպքում, եթե դա տեղի է ունեցել Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրության պահանջների խախտմամբ: Նշվածի համատեքստում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մարդու կամքին հակառակ նրա բնակարան մուտք գործելը չի կարող ապօրինի համարվել այն դեպքում, երբ դա տեղի է ունենում նույն բնակարանում բնակվող անձանցից որևէ մեկի կամ մի քանիսի համաձայնությամբ, սակայն մյուսի կամ մյուսների կամքին հակառակ: Դրա հետ մեկտեղ, նաև հարկ է արձանագրել, որ քննարկվող հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն, հանցավորը գիտակցաբար, տուժողի կամքին հակառակ, ապօրինի մուտք է գործում նրա բնակարան: Ընդ որում, հանցանքի շարժառիթը կարող է լինել բազմազան, և դրա բացահայտումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ հանցագործությունը, հատկապես, ինքնիրավչությունից սահմանազատելու համար: Մասնավորապես, ինքնիրավչության դեպքում նույնպես կարող է խախտվել մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը, սակայն հանցավորի դիտավորությունն ուղղված է լինում ոչ թե մարդու բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը խախտելուն, այլ՝ իր ենթադրյալ կամ իրական իրավունքներն ինքնակամ (ինքնագլուխ) իրացնելուն («արդարությունը սեփական ուժերով վերականգնելուն»), ինչն ինքնին անհամատեղելի է մուտք գործելու ապօրինության գիտակցման հետ: 11. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից հետևում է, որ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարանում Մարիամ Մանարյանից բացի, բնակվել է նաև ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի հայրը՝ Արման Մանարյանը, ով կարիք է ունեցել մշտական խնամքի ու հսկողության, և որ 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին ամբաստանյալի՝ նշված բնակարան մուտք գործելու միակ նպատակը եղել է հորը տեսակցելը: Ընդ որում, ծնողին տեսակցելու՝ Լուսինե Մանարյանի իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով սահմանափակված կամ նույն կերպ՝ անաշխատունակ ու անօգնական ծնողին պահելու, խնամելու և վերջինիս մասին հոգ տանելու նրա պարտավորությունը դադարեցված լինելու վերաբերյալ որևէ փաստական տվյալ գործով ձեռք չի բերվել: Փոխարենը՝ գործի փաստերի վերլուծությունից հետևում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանն անիրավաչափ կերպով, առանց իրավական հիմքի, փաստացի զրկված է եղել ծնողին տեսակցելու հնարավորությունից: Միևնույն ժամանակ, գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց առ այն, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի 25-րդ շենքի թիվ 44 բնակարան է մուտք գործել այնտեղ բնակվող իր հոր՝ Արման Մանարյանի կամքին հակառակ, կամ որ վերջինս առնվազն չի ցանկացել, որ դուստրն այցելի իրեն: Հետևապես, չփարատված բոլոր կասկածներն ամբաստանյալի օգտին մեկնաբանելու հիմնարար սկզբունքի կիրառմամբ՝ պետք է փաստել հակառակը: 12. Նախորդ կետում արձանագրված և վերլուծված փաստական հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Լուսինե Մանարյանի արարքում բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները, մասնավորապես օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ հանդիսացող՝ բնակարան մուտք գործելու ապօրինի լինելը, և սուբյեկտիվ կողմն ընդհանրապես: Իսկ դրանցից որևէ մեկի բացակայությունն արդեն իսկ հանգեցնում է արարքում հանցակազմի բացակայության, և անվերապահ հիմք է հանդիսանում արդարացման դատական ակտ կայացնելու: Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի առկայության մասին Առաջին ատյանի դատարանների հետևությունը հիմնավոր չէ։ Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը հանգեցրել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի խախտման։ Այսինքն, թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք Վերաքննիչ դատարանին հիմք են տալիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետի հիման վրա բեկանելու Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, ճանաչելու Լուսինե Մանարյանի անմեղությունը՝ առաջադրված մեղադրանքում, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, և քրեական գործի վարույթը կարճելու։ Վերաքննիչ դատարանը նաև գտնում է, որ ամբաստանյալ Լուսինե Մանարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով ենթակա է վերացման։ Ամփոփելով վերը շարադրվածը և արձանագրելով, որ վերաքննիչ բողոքը ենթակա է բավարարման՝ Վերաքննիչ դատարանն այլևս առարկայազուրկ է համարում բողոքաբերի՝ սույն որոշման 6-7-րդ կետերում շարադրված մյուս փաստարկներին անդրադառնալը: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վերաքննիչ բողոքը բավարարել։ Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ի դատավճիռը բեկանել, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 147-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Լուսինե Արմանի Մանարյանին արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և քրեական գործի վարույթը կարճել։ Ամբաստանյալ Լուսինե Արմանի Մանարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Վ.ՌՇՏՈՒՆԻ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-02-2017 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Վազգեն |
| Ազգանուն | Ռշտունի |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 06-05-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 87ա, 38, 169, 120 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 06-05-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 87ա, 38, 169, 120 |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-12682/17 |