Գործ No ԵԱՔԴ/0236/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ12՚ փետրվարի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Գարեգին Մարգարյանի
տուժող Կասիկ Ղարիբյանի
տուժողի ներկայացուցիչ Ռաֆայել Ամիրխանյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Սերգեյ Արթուրի Սարգսյանի /ծնված 1993 թվականի դեկտեմբերի 03-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, հաշվառված` ք.Երևան, Ա.Խաչատրյան 17 շենք, 38 բնակարան, բնակվող` ք.Երևան, Ավ.Ավետիսյան 67 շենք, 16 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Գրիգոր Սարգսի Կասամանյանի /ծնված 1994 թվականի հունիսի 13-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ուսանող է` սովորում է ՀՀ պետական տնտեսագիտական համալսարանում, չամուսնացած, նախկինում չդատված, չի աշխատում, բնակվող` ք.Երևան, Վ.Համբարձումյան 8/1 շենք, 64 բնակարան/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 14815615 քրեական գործը:
2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Սերգեյ Սարգսյանի և Գրիգոր Կասամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին Գրիգոր Կասամանյանը և Սերգեյ Սարգսյանը ներգրավվել են որպես մեղադրյալ և նրանց մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին թիվ 14815615 քրեական գործից մաս անջատվել և շնորհվել է 14826315 համարը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 16-ին թիվ 14815615 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սերգեյ Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականի հոկտեմբերի 26-ինª ժամը 00:35-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս 1 հասցեում գտնվող ՙՖրեշ՚ սուպերմարկետի մուտքի մոտ մի խումբ անձանց` Գրիգոր Կասամանյանի, Արթուր Մնացականյանի, Արամ Վարդանյանի և գործով ինքնությունը չպարզված երկու անձանց հետ միասին` խուլիգանական մղումներով դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը` վիճաբանել, բռնություն գործադրել Կասիկ Ղարիբյանի նկատմամբ, գոռգոռացել, բարձրաձայն հայհոյել, որն արտահայտվել է հասարակության անդամների` պատահական անցորդների, առևտրի կենտրոնի աշխատակիցների և շենքի բնակիչների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ինչի արդյունքում գիշերային ժամին խախտվել է քաղաքացիների անդորրը և առևտրի կենտրոնի բնականոն աշխատանքային գործունեությունը՚:

Ամբաստանյալ Գրիգոր Կասամանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել, որ ՙնա 2015 թվականի հոկտեմբերի 26-ինª ժամը 00:35-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Կոմիտաս 1 հասցեում գտնվող ՙՖրեշ՚ սուպերմարկետի մուտքի մոտ մի խումբ անձանց` Արթուր Մնացականյանի, Սերգեյ Սարգսյանի, Արամ Վարդանյանի և գործով ինքնությունը չպարզված երկու անձանց հետ միասին` խուլիգանական մղումներով դիտավորությամբ կոպիտ կերպով խախտել են հասարակական կարգը` վիճաբանել, բռնություն գործադրել Կասիկ Ղարիբյանի նկատմամբ, գոռգոռացել, բարձրաձայն հայհոյել, որն արտահայտվել է հասարակության անդամների` պատահական անցորդների, առևտրի կենտրոնի աշխատակիցների և շենքի բնակիչների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, ինչի արդյունքում գիշերային ժամին խախտվել է քաղաքացիների անդորրը և առևտրի կենտրոնի բնականոն աշխատանքային գործունեությունը՚:

Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Սերգեյ Սարգսյանը և Գրիգոր Կասամանյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն է առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Գարեգին Մարգարյանը:
Մեղադրող Էդգար Պետրոսյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Կասիկ Ղարիբյանը և նրա ներկայացուցիչ Ռաֆայել Ամիրխանյանը նույնպես չեն առարկել դատական քննության արագացված կիրառելուն:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալներ Սերգեյ Սարգսյանի և Գրիգոր Կասամանյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից Կասիկ Ղարիբյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով խուլիգանություն կատարելու՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու մեջ, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ապացուցված է, արարքը ճիշտ է որակվել:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալներ Սերգեյ Սարգսյանի և Գրիգոր Կասամանյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցագործության կատարման շարժառիթը և դրդապատճառները, հանցավորների անձը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը:
Ամբաստանյալ Սերգեյ Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ֆիզիկապես վատառողջ է` ունի խրոնիկ քարային խոլեցիստիտ, լեղապարկի մեկ քար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:

Ամբաստանյալ Գրիգոր Կասամանյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չի եղել, ուսանող է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի հանգամանքների վերաբերյալ տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, տուժողը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել:
Դատարանն ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք չի արձանագրել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Սերգեյ Սարգսյանի և Գրիգոր Կասամանյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա են պատժի տուգանքի ձևով, հաշվի առնելով նաև այն, որ սույն գործով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին: Տվյալ դեպքում` դրանով կապահովվեն նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Սերգեյ Սարգսյանի և Գրիգոր Կասամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Սերգեյ Արթուրի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սերգեյ Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Գրիգոր Սարգսի Կասամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Գրիգոր Կասամանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ