ԵԱՔԴ/0229/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

Նախագահությամբ` դատավոր Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Հ.Դաջունցի,
Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Վ.Մկրտչյանի,
Գ.Ալոյանի
պաշտպան` Վ.Մակյանի
տուժող` Ս.Պետրոսյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի, ծնված 1992 թվականի ապրիլի 12-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, հաշվառված է ք.Երևան, Ավանեսովի փակուղի, 4-րդ փողոց, 5-րդ շենք, բնակարան 37:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ս.Ռաֆաելյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14824715 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 02:00-ի սահմաններում, հյուրընկալվելով Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի` Երևան քաղաքի Այգեձոր 1-ին նրբանցքի 69/2 տանը, հյուրասենյակի սեղանի վրայից դիտավորությամբ գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր խոշոր չափ հանդիսացող 1.941.310 ՀՀ դրամ արժողությամբ ուրիշի` Սերյոժա Պետրոսյանի ձեռքի <<Georgio Armani>> տեսակի 25.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ պայուսակը, որի մեջ եղել է ընդհանուր 1.670.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2 հատ ոսկյա մատանի, ոսկյա վզնոց` իր ոսկյա խաչով, մեկ հատ ոսկյա թևնոց, 240.960 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, անձնագիր, սոցքարտ, գինվորական գրքույկ, <<Երևան Սիթի>> խանութի բոնուս քարտ, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտ և մեկ հատ տան բանալի:
Ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի նկատմամբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի վերաբերյալ թիվ 14824715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան՝ըստ էության քննելու համար և քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0229/01/15 համարը:
1. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը կատարել է գողություն` Սերյոժա Պետրոսյանի գույքի խոշոր չափերով գաղտնի հափշտակություն, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 02:00-ի սահմաններում, հյուրընկալվելով Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի` Երևան քաղաքի Այգեձոր 1-ին նրբանցքի 69/2 տանը, հյուրասենյակի սեղանի վրայից դիտավորությամբ գաղտնի հափշտակել է ընդհանուր խոշոր չափ հանդիսացող 1.941.310 ՀՀ դրամ արժողությամբ ուրիշի` Սերյոժա Պետրոսյանի ձեռքի <<Georgio Armani>> տեսակի 25.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ պայուսակը, որի մեջ եղել է ընդհանուր 1.670.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ 2 հատ ոսկյա մատանի, ոսկյա վզնոց` իր ոսկյա խաչով, մեկ հատ ոսկյա թևնոց, 240.960 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, անձնագիր, սոցքարտ, գինվորական գրքույկ, <<Երևան Սիթի>> խանութի բոնուս քարտ, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտ և մեկ հատ տան բանալի:
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը պահպանելով մինչդատական վարույթի ընթացքում որդեգրած դիրքորոշումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի: Վերջինս վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված մեկ հատ ոսկյա թևնոց, 240.960 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարը հափշտակելու վերաբերյալ բոլոր ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ դեպքի օրը` 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 01:40-ին Սերյոժա Պետրոսյանի տան մոտով անցնելով և նկատելով, որ լույսերը վառում են զանգահարել է վերջինիս և միասին սրճելու ցանկություն հայտնել: Դրանից հետո գնացել է նրա բնակարան, որի ընթացքում հյուրասենյակում միայնակ գտնվելու ընթացքում վերցել է սեղանի վրայի ձեռքի պայուսակը, որի մեջ եղել է երկու մատանի և մեկ ոսկյա շղթա` իր խաչով: Նշված ոսկեղենը վաճառելու նպատակով տարել է ոսկյա իրերի շուկա, որտեղ կշռել և պարզել են, որ զարդերի ընդհանուր քաշը կազմում է 42.5 գրամ, որի դիմաց իրեն վճարել են 320.000 ՀՀ դրամ գումար:
Դրանից հետո ոսկեղենի վաճառքից առաջացած գումարը վճարել է <<Հայ Բիզնեսբանկ>> ՓԲ-ում՝ շուրջ 3 ամիս չվճարված վարկային պարտավորությունների դիմաց:
Բացի նշված ոսկեղենից պայուսակի մեջ եղել է նաև բանալի, սոցիալական քարտ, զեղչի քարտեր, սակայն վստահ կարող է ասել, որ գումար չի եղել: Ինքը գիտեր, որ Ս.Պետրոսյանն երկու պայուսակ ունի, որոնց մեջ վերջինս գումարներ է պահում, սակայն վերցրել է <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակը, քանի որ այն միշտ հավանել է: Երկու պայուսակները դրված են եղել իրար վրա, սակայն այն պայուսակը, որի մեջ գումար կար, վերցնելու համար հարմար չէր:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի կողմից բերված պատճառաբանությունները՝ մեկ հատ ոսկյա թևնոց, 240.960 ՀՀ դրամին համարժեք 500 ԱՄՆ դոլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարը չհափշտակելու վերաբերյալ, անհիմն են, իսկ վերջինիս այլուրեքության վերաբերյալ առաջ քաշած վարկածները մտացածին, վերջինս հետապնդում է քրեական, ինչպես նաև գույքային պատասխանատվությունից խուսափելու և դեպքի հանգամանքները խեղաթյուրելու նպատակ: Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես` նախաքննական ցուցմունքների հրապարակման, հետազոտման և դատաքննական ցուցմունքների գնահատման արդյունքներով, մասնավորապես.
-Տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի օրը կոնկրետ չի հիշում, սակայն հիշում է, որ ժամը 01:00-ի սահմաններում Հրայր Նազարյանն զանգահարել և ասել է, որ գտնվում է իրենց թաղամասում և ցանկանում է սրճել իր հետ: Քանի որ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունից ելնելով միայն երեկոյան ուշ ժամի է ազատ լինում, ապա առաջին անգամը չէր, որ Հրայր Նազարյանն հիշյալ ժամանակաընթացքում է հյուրընկալվում: Դեպքի օրը հոգնած էր և հյուրեր ընդունելու ցանկություն չուներ և Հ.Նազարյանին ասել է, որ տանը սուրճ չկա, սակայն քանի որ Հրայր Նազարյանը կրկին զանգահարել և հյուրընկալվելու ցանկություն է հայտնել, այդ իսկ պատճառով էլ չի մերժել: Հրայր Նազարյանն իրեն այցելել է բարձր տրամադրությամբ՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում: Տանը նստել և շուրջ մեկ ժամ զրուցել են: Հրայր Նազարյանն ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվելով չի զգացել, որ երկար ժամանակ է անցել, ինքն էլ փորձելով նրան հասկացնել, որ արդեն ուշ ժամ է վերջինիս հայտնել է, որ պետք է լոգանք ընդունի և պառկի քնելու, որին ի պատասխան նա ասել է, որ խնդիր չկա: Ջուրը միացնելու նպատակով գնացել է լոգասենյակ, շուրջ 7 րոպե մնացել է այնտեղ, որից հետո կրկին գնացել է հյուրասենյակ և տեսել, որ Հրայր Նազարյանն արդեն պատրաստվում է դուրս գալ: Քանի որ Հրայր Նազարյանը բազմիցս գտնվել է իր բնակարանում, այդ իսկ պատճառով էլ վստահել է վերջինիս, ուստի նրա գնալուց հետո տունը ստուգելու կարիք չի ունեցել և անմիջապես քնել է:
Առավոտյան արթնանալով, քանի որ վարկի մարման համար պետք է այցելեր <<ՎՏԲ Հայաստան>> բանկ, փնտրել է <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակը և հայտնաբերել, որ այն բացակայում է : Անմիջապես հասկացել է, որ Հրայր Նազարյանն է վերցրել հիշյալ պայուսակը: Հ.Նազարյանի կողմից պայուսակը գողանալու մեջ համոզվելու համար, մինչ վերջինիս այդ մասին հայտնելը շարունակել է փնտրել այն, սակայն չհայտնաբերելով համոզվել է, որ Հրայր Նազարյանն է վերցրել: Զանգահարել է Հրայր Նազարյանին և խնդրել վերադարձնել պայուսակը, սակայն վերջինս պնդել է, որ այն չի վերցրել և անջատել է հեռախոսը: Մի քանի րոպե անց կրկին զանգահարել է նրան և հայտնել, որ եթե պայուսակն իր պարունակությամբ չվերադարձնի, ապա դիմելու է ոստիկանություն, սակայն Հ.Նազարյանն անդրդվելի է մնացել: Սպասելով մինչև ժամը 7-ը և տեսնելով, որ Հրայր Նազարյանը չի վերադարձնում պայուսակը, դիմել է իրավապահ մարմիններին:
Հետագայում Հրայր Նազարյանը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել, որ իրականում ինքն է վերցրել պայուսակը՝ վերապահումով, որ դրանում առկա պարունակությունը իրեն չի հետաքրքրել, իսկ դրամապանակը վերցրել է, քանի որ դրանով հետաքրքրված է եղել:
Նշել է նաև, որ բնակվում է վարձակալական հիմունքներով և բնակարանի բանալու մեկ օրինակը գտնվում է տանտիրոջ մոտ, ուստի աշխատանքի գնալուց թանկարժեք առարկաները և գումարները պահում է իր մոտ` պայուսակի մեջ:
Պայուսակի մեջ եղել են հետևյալ ոսկյա զարդերը, թևնոց` 40-44 գրամ, 2 մատանի` որից մեկը 5.8 գրամ, մյուսը` 9.8 գրամ, մեկ հատ վզնոց` խաչով 36.8 գրամ քաշով: Նշվածից 5.8 գրամանոց մատանին գնել է 173.000 ՀՀ դրամով, քանի որ այն <<սապֆիր>> քարով է, իսկ 9.8-ը գրամանոցը և ոսկյա վզնոցը՝ խաչով 286.000 ՀՀ դրամով: Պայուսակի մեջ եղել է նաև 500 ԱՄՆ դոլլար և 5.350 ՀՀ դրամ գումար, որոնցով առավոտյան պետք է կատարեր ամսական վարկային մարումը: Բացի վերը նշվածը, պայուսակի մեջ եղել են նաև իր զինվորական գրքույկը, սոցիալական քարտը, սուպերմարկետի և այլ առևտրային խանութների զեղչի քարտեր, բանալի: Վստահ է, որ այդ իրերն ու գումարն այլ տեղ չէին կարող լինել և որ դրանք գողացել է Հրայր Նազարյանը: Ընդհանուր առմամբ իրեն պատճառվել է 1.900.000 հազար ՀՀ դրամի վնաս:
Քանի որ վերը հիշատակված ոսկյա զարդերն իր միակ թանկարժեկ սեփականություն է, ուստի ամեն օր աշխատանքի վայրում ոսկեղենը հանում և պահում է տնօրենի չհրկիզվող պահարանում, իսկ աշխատանքը ավարտելուց հետո վերցնում և կրում է:
Դեպքից հետո ամբաստանյալի հետ առաջին անգամ հանդիպել են քննչական կոմիտեում, որտեղ վերջինս խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և մեղքն ընդունել է մասամբ, չընդունելով, որ պայուսակի մեջ եղել է նաև գումար և թևնոց: Դրանից հետո իր ծնողը հանդիպել է ամբաստանյալի հետ, փորձել են պատճառված վնասի հատուցման համար ընդհանուր հայտարարի գալ, սակայն Հ.Նազարյանն որևէ բան չի ձեռնարկել և մինչ օրս վնասը չի հատուցել:
Նշել է նաև, որ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցման համար քաղաքացիական հայց է ներկայացնում 1.900.000 հազար ՀՀ դրամի չափով:

/դատական նիստի արձանագրություն/

-Վկա Անդրանիկ Սմբատի Աբրահամյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ Սերյոժա Պետրոսյանին ճանաչում է շուրջ 4-5 տարի, վերջինիս հետ գտնվելով ընկերական հարաբերությունների մեջ հաճախ գիշերում է նրա տանը: 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին, ժամը 23:45-ի սահմաններում ինքն ու Սերյոժա Պետրոսյանը գնացել են վերջինիս տուն և քնելու նպատակով անմիջապես գնացել է ննջասենյակ: Արդեն իսկ հաջորդ օրը՝ 2015թ. նոյեմբերի 27-ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում քնից արթնանալուց, հագնվելուց ու սենյակից դուրս գալուց հետո Սերյոժային հիշեցրել է, որ բանկում մուծում պետք է կատարի և անձնագիրը չմոռանա: Սերյոժան փնտրել է անձնագիրը, սակայն չի գտել: Այդ ժամանակ Սերյոժան իրեն հայտնել է, որ ինչպես անձնագիրը, այնպես էլ ոսկյա զարդերը և մյուս փաստաթղթերը դրված են եղել կաշվե պայուսակում, որն այդ պահին բացակայում է: Միաժամանակ հայտնել է, որ նախորդ գիշեր ծանոթներից Հրայրը հյուրընկալել է իրեն, և ավելացրել է, որ հավանաբար վերջինս էլ գողացել է պայուսակն` իր ամբողջ պարունակությամբ: Այնուհետև Սերյոժան զանգահարել է Հրայրին և հայտնել նրան որ գիտի, որ նա է գողացել պայուսակը, կների նրան, եթե վերադարձնի պայուսակն` իր պարունակությամբ, սակայն Հրայրն պատասխանել է, որ կատարվածի հետ որևէ առնչություն չունի: Սերյոժան զգուշացրել է Հրայրին, որ եթե չվերադարձնի գողացված իրերը, ստիպված ոստիկանություն է դիմելու, իսկ Հրայրն էլ պատասխանել է, որ հանցանք չի կատարել, չի վախենում, և ցանկության դեպքում կարող է դիմել ոստիկանություն: Դրանից հետո Սերյոժայի հետ միասին ներկայացել են ոստիկանություն, որտեղ վերջինս հաղորդում է տվել կատարվածի վերաբերյալ: Հետագայում տեղեկացել է, որ ոստիկանությունում Հրայրն ընդունել է կատարած հանցանքը:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտվեց հաղորդում ընդունելու մասին 28.11.2015թ. թիվ 017630 արձանագրությունը, համաձայն որի Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 02:00-ի սահմաններում իր ծանոթ Հրայր Նազարյանը Այգեձոր 7-րդ նրբանցքի 70/2 հասցեում գտնվող իր բնակարանից գաղտնի հափշտակել է ձեռքի պայուսակը, որի մեջ եղել են ոսկյա զարդեր հանդիսացող 2 մատանիներ, ոսկյա թևնոց, ոսկյա վզնոց՝ խաչով, ինչպես նաև 500 ԱՄՆ դոլլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, անձնագիրը, սոց. քարտը, զինվորական գրքույկ, <<Երևան Սիթի>> բոնուս քարտ, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտ և իր տան բանալին` ընդհանուր առմամբ պատճառելով շուրջ 1.900.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Խնդրել է Հրայր Նազարյանին ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պարտավորեցնել վերականգնելու պատճառված գույքային վնասը:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված տղամարդու ձեռքի <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակը ներկայացնելու մասին 28.11.2015թ. արձանագրությամբ, համաձայն որի Հ.Նազարյանը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի թիվ 6 աշխատասենյակում ներկայացրել է սև գույնի տղամարդու <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակ, որի մեջ առկա են Ս.Պետրոսյանի անձնագիրը, սոց. քարտը, զինվորական գրքույկը, Երևան <<Սիթի>> բոնուս քարտը, <<Ռինալդի>> զեղչի քարտը և 1 հատ բանալի, ապա հայտարարել է, որ 2015թվականի նոյեմբերի 27-ին ժամը 02:00-ի սահմաններում այն նշված իրերով հանդերձ գաղտնի կերպով գողացել է ընկերոջ` Սերյոժա Պետրոսյանից, իսկ պայուսակում բացի հիշատակված իրերից եղել է նաև՝ 2 հատ ոսկյա մատանի և 1 հատ ոսկյա շղթա` իր խաչով, որոնք վաճառել է: Հայտարարել է նաև , որ բացի նշած իրերից պայուսակում այլ իրեր կամ գումար չի եղել:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի անվամբ տրված AK0239868 սերիայի և համարի անձնագրի պատճենը, համաձայն որի Հ.Նազարյանը ծնվել է 12.04.1992թ. անձնագիրը տրվել է 11.02.2009թ. 099-ի կողմից:
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 դատվածության տեղեկանքը, համաձայն որի Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի վերաբերյալ տեղեկություն չկան:
Գույքի վրա կալանք դնելու մասին 04.12.2015թ. որոշումը, համաձայն որի քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կալանք է դրվել Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանին պատկանող՝ ՀՀ տարածքում գտնվող անշարժ և շարժական գույքի վրա:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:

4. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.

Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի կողմից դիտավորությամբ գողություն` Սերյոժա Պետրոսյանի գույքի խոշոր չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելը հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածով (համապատասխան մասով և կետով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ինչպես տուժողի և վկայի դատաքննական ցուցմունքները, այնպես էլ դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Անդրադառնալով պաշտպան Վ.Մակյանի պաշտպանական ճառում բերված՝ իր պաշտպանյալ Հ.Նազարյանի կողմից կատարած արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալների բացակայության և նրա արարքը փաստացի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ միջնորդությանը, դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է և ենթակա է մերժման, քանի որ պաշտպանական կողմի բերված՝ ամբաստանյալի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշների բացակայության պատճառաբանություններն ու հիմնավորումները հերքվել են դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.
-Տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնեց, որ դեպքի օրը, ժամը 01:00-ի սահմաններում Հրայր Նազարյանն զանգահարել և ասել է, որ գտնվում է իրենց թաղամասում և ցանկանում է սրճել իր հետ, որպիսի առաջարկը չի մերժել: Հրայր Նազարյանն իրեն այցելել է բարձր տրամադրությամբ՝ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում: Տանը նստել և շուրջ մեկ ժամ զրուցել են: Լոգանք ընդունելու նպատակով գնացել է լոգասենյակ, շուրջ 7 րոպե մնացել է այնտեղ, որից հետո վերադարձել է հյուրասենյակ և տեսել, որ Հրայր Նազարյանն արդեն պատրաստվում է դուրս գալ: Առավոտյան արթնանալով փնտրել է <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակը և հայտնաբերել, որ այն բացակայում է: Անմիջապես հասկացել է, որ Հրայր Նազարյանն է վերցրել հիշյալ պայուսակը: Զանգահարել է Հրայր Նազարյանին և խնդրել վերադարձնել պայուսակը, սակայն վերջինս պնդել է, որ այն չի վերցրել և անջատել է հեռախոսը: Սպասելով մինչև ժամը 7-ը և տեսնելով, որ Հրայր Նազարյանը չի վերադարձնում պայուսակը, դիմել է իրավապահ մարմիններին:
Հետագայում Հրայր Նազարյանը խոստովանական ցուցմունքներ է տվել, որ իրականում ինքն է վերցրել պայուսակը՝ վերապահումով, որ դրանում առկա պարունակությունը իրեն չի հետաքրքրել, իսկ դրամապանակը վերցրել է, քանի որ դրանով հետաքրքրված է եղել:
Նշել է նաև, որ բնակվում է վարձակալական հիմունքներով և բնակարանի բանալու մեկ օրինակը գտնվում է տանտիրոջ մոտ, ուստի աշխատանքի գնալուց թանկարժեք առարկաները և գումարները պահում է իր մոտ` պայուսակի մեջ: Աշխատանքի վայրում ոսկեղենը հանում և պահում է տնօրենի չհրկիզվող պահարանում, իսկ աշխատանքը ավարտելուց հետո վերցնում և կրում է:
Պայուսակի մեջ եղել են հետևյալ ոսկյա զարդերը, թևնոց` 40-44 գրամ, 2 մատանի` որից մեկը 5.8 գրամ, մյուսը` 9.8 գրամ, մեկ հատ վզնոց` խաչով 36.8 գրամ քաշով: Նշվածից 5.8 գրամանոց մատանին գնել է 173.000 ՀՀ դրամով, քանի որ այն <<սապֆիր>> քարով է, իսկ 9.8-ը գրամանոցը և ոսկյա վզնոցը՝ խաչով 286.000 ՀՀ դրամով :Պայուսակի մեջ եղել է նաև 500 ԱՄՆ դոլլար և 5.350 ՀՀ դրամ գումար, որոնցով առավոտյան պետք է կատարեր ամսական վարկային մարումը: Բացի վերը նշվածը, պայուսակի մեջ եղել են նաև իր զինվորական գրքույկը, սոցիալական քարտը, սուպերմարկետի և այլ առևտրային խանութների զեղչի քարտեր, բանալի: Վստահ է, որ այդ իրերն ու գումարն այլ տեղ չէին կարող լինել և որ դրանք գողացել է Հրայր Նազարյանը: Ընդհանուր առմամբ իրեն պատճառվել է 1.900.000 հազար ՀՀ դրամի վնաս:
-Վկա Անդրանիկ Սմբատի Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքով, համաձայն որի վերջինս հայտնեց, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ից 27-ն ընկած ժամանակահատվածու գիշերել է ընկերոջ՝Սերյոժա Պետրոսյանը տանը:
2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 12:30-ի սահմաններում քնից արթնանալուց, հագնվելուց ու սենյակից դուրս գալուց հետո Սերյոժային հիշեցրել է, որ բանկում մուծում պետք է կատարի և անձնագիրը չմոռանա: Սերյոժան փնտրել է անձնագիրը, սակայն չի գտել: Այդ ժամանակ Սերյոժան իրեն հայտնել է, որ ինչպես անձնագիրը, այնպես էլ ոսկյա զարդերը և մյուս փաստաթղթերը դրված են եղել կաշվե պայուսակում, որն այդ պահին բացակայում է: Միաժամանակ հայտնել է, որ նախորդ գիշեր ծանոթներից Հրայրը հյուրընկալել է իրեն և ավելացրել, որ հավանաբար վերջինս էլ գողացել է պայուսակն` իր ամբողջ պարունակությամբ: Այնուհետև Սերյոժան զանգահարել է Հրայրին և հայտնել նրան որ գիտի, որ նա է գողացել պայուսակը, կների նրան, եթե վերադարձնի պայուսակն` իր պարունակությամբ, սակայն Հրայրն պատասխանել է, որ կատարվածի հետ որևէ առնչություն չունի: Սերյոժան զգուշացրել է Հրայրին, որ եթե չվերադարձնի գողացված իրերը, ստիպված ոստիկանություն է դիմելու, իսկ Հրայրն էլ պատասխանել է, որ հանցանք չի կատարել և չի վախենում, իսկ ցանկության դեպքում կարող է դիմել ոստիկանություն: Դրանից հետո Սերյոժայի հետ միասին ներկայացել են ոստիկանություն, որտեղ վերջինս հաղորդում է տվել կատարվածի վերաբերյալ: Հետագայում տեղեկացել է, որ ոստիկանությունում Հրայրն ընդունել է կատարած հանցանքը:
-Հրապարակված և հետազոտված հաղորդում ընդունելու մասին 28.11.2015թ. թիվ 017630 արձանագրությամբ, համաձայն որի Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թվականի նոյեմբերի 27-ին, ժամը 02:00-ի սահմաններում, իր ծանոթ Հրայր Նազարյանը Այգեձոր 7-րդ նրբանցքի 70/2 հասցեում գտնվող իր բնակարանից գաղտնի հափշտակել է ձեռքի պայուսակը, որի մեջ եղել են ոսկյա զարդեր հանդիսացող 2 մատանիներ, ոսկյա թևնոց, ոսկյա վզնոց՝ խաչով, ինչպես նաև 500 ԱՄՆ դոլլար և 5.350 ՀՀ դրամ կանխիկ գումար, անձնագիրը, սոց. քարտը, զինվորական գրքույկ, <<Երևան Սիթի>> բոնուս քարտ, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտ և իր տան բանալին` ընդհանուր առմամբ պատճառելով շուրջ 1.900.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Խնդրել է Հրայր Նազարյանին ենթարկել քրեական պատասխանատվության և պարտավորեցնել վերականգնելու պատճառված գույքային վնասը:
-Հրապարակված և հետազոտված տղամարդու ձեռքի <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակը ներկայացնելու մասին 28.11.2015թ. արձանագրությամբ, համաձայն որի Հ.Նազարյանը ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի թիվ 6 աշխատասենյակում ներկայացրել է սև գույնի տղամարդու <<Georgio Armani>> տեսակի պայուսակ, որի մեջ առկա են Ս.Պետրոսյանի անձնագիրը, սոց. քարտը, զինվորական գրքույկը, Երևան <<Սիթի>> բոնուս քարտը, <<Ռինալդի>> զեղչի քարտը և 1 հատ բանալի, ապա հայտարարել է, որ 2015թվականի նոյեմբերի 27-ին ժամը 02:00-ի սահմաններում այն նշված իրերով հանդերձ գաղտնի կերպով գողացել է ընկերոջ` Սերյոժա Պետրոսյանից, իսկ պայուսակում բացի հիշատակված իրերից եղել է նաև՝ 2 հատ ոսկյա մատանի և 1 հատ ոսկյա շղթա` իր խաչով, որոնք վաճառել է: Հայտարարել է նաև, որ բացի նշած իրերից պայուսակում այլ իրեր կամ գումար չի եղել:
Այսինքն, վերոնշյալ հետազոտված ապացույցներով Դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը կատարել է գողություն` Ս.Պետրոսյանի գույքի խոշոր չափերով գաղտնի հափշտակություն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը կատարել է միջին ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը հինգ տարի է, նախկինում դատված չէ, մեծահասակի ամբուլատոր քարտի թիվ 50846 քաղվածքի համաձայն Հրայր Նազարյանը հաշվառված է <<Էրեբունի>> ԲԿ-ի պոլիկլինիկայում, վերջինիս մոտ ախտորոշվել է սուր տրախեոբրոնխիտ, ունի հաշմանդամության խումբ (3-րդ): Հարևանների և համատիրության կառավարչի կողմից տրված բնութագրի համաձայն Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը 2008-2009թ. սովորել և ավարտել է թիվ 160 միջնակարգ դպրոցը: Սովորելու տարիներին եղել է կարգապահ և օրինակելի աշակերտ: Ավարտելով միջնակարգ դպրոցը 2009թ. ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի <<արվեստաբանության>> բաժինը: Ուսման մեջ ցուցաբերել է բարձր առաջադիմություն և ձեռք է բերել մեծ գիտելիքներ: Շրջապատում վայելում հարազատների և ընկերների հարգանքն ու վստահությունը: 2014թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը:
Ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ կետով, դիտվում է հանցանքը կյանքի ծանր հանգամանքների զուգորդման հետևանքով կատարելը:
Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելը, առողջական վիճակը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ տուժող Ս.Պետրոսյանը խնդրել է վերջինիս նկատմամբ նշանակել մեղմ պատիժ, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված մեղմ` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատիժը նշանակելու պայմաններում:
Բացի այդ, հաշվի առնելով, որ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանը միջնորդել է դատարանի կողմից տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում այն տարաժամկետել, ինչպես նաև վերջինիս գույքային դրությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, դատարանը գտնում է, որ պետք սահմանել վճարման ժամկետ 10 ամիս ժամկետով և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել:
Քննարկելով ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
(…):
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը:
Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը:
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Տուժող Ս.Պետրոսյանն որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասի փոխհատուցում խնդրել է ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանից բռնագանձել 1.900.000 (մեկ միլիոն ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի քաղ. հայցը պետք է բավարարել և ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանից հօգուտ տուժող Ս.Պետրոսյանի բռնագանձել 1.900.000 (մեկ միլիոն ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ` որպես Ս.Պետրոսյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատարանը գտնում է, որ որպես քաղաքացիական հայցի ապահովման միջոց՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի գույքի վրա դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով դատական ծախսեր չկան:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Սերյոժա Պետրոսյանին ի պահ հանձնված անձնագիրը, սոց. քարտը, զինվորական գրքույկը, <<Երևան Սիթի>> խանութի բոնուս քարտը, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտը և մեկ հատ բանալին պետք է թողնել Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի տնօրինությանը, իսկ <<Georgao Armani>> տեսակի պայուսակը պետք է վերադարձնել տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանին:

Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 600 (վեց հարյուր)-ապատիկի` 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով, տուգանքի վճարման ժամկետ սահմանել 10 (տաս) ամիս և թույլատրել տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում` ամիսը 60.000 (վաթսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Տուժող Ս.Պետրոսյանի քաղ. հայցը բավարարել և ամբաստանյալ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանից հօգուտ տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի բռնագանձել 1.900.000 (մեկ միլիոն ինը հարյուր հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Սերյոժա Պետրոսյանին ի պահ հանձնված անձնագիրը, սոց. քարտը զինվորական գրքույկը, <<Երևան Սիթի>> խանութի բոնուս քարտը, <<Ռինալդի>> կուտակային զեղչի քարտը և մեկ հատ բանալին թողնել Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանի տնօրինությանը, իսկ <<Georgao Armani>> տեսակի պայուսակը վերադարձնել տուժող Սերյոժա Աշոտի Պետրոսյանին:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ Հրայր Հովհաննեսի Նազարյանի գույքի վրա դրված կալանքը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ