Գործ No ԵԱՔԴ/0225/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ08՚ հուլիսի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արծրուն Առաքելյանի
պաշտպան Աննա Ջուվանովայի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
Արմեն Ժորայի Թամազյանի /ծնված 1967 թվականի հունվարի 05-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, աշխատել է որպես տաքսու վարորդ, դատվածություն չունեցող, բնակվող` քաղաք Երևան, Բուռնազյան 1-ին փակուղի 11/1 տուն, Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ից/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:

Սարգիս Վաչեյի Հարությունյանի /ծնված 1965 թվականի հոկտեմբերի 19-ին` Էջմիածնի շրջանի Շահումյան գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, հաշվառված` Արմավիրի մարզ, Շահումյան գյուղ, Թռչնաֆաբրիկա 4-րդ փողոց, 6-րդ շենք, 1-ին բնակարան, փաստացի բնակվող` քաղաք Երևան, Ագաթանգեղոսի 29 տուն, Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկի կալանավոր, կալանքի տակ է 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ից, նախկինում դատված` 1. Էջմիածնի շրջանի ժող. դատարանի 14.06.1985թ. դատավճռով ՀԽՍՀ քրեական օրենսգրքի 143 հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 222 հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով, 17.05.1990թ. ազատվել է պատժից, 2. ՌԴ Պետերբուրգի Պրիմորսկի շրջանի ժող. դատարանի 18.09.1998թ. դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 146 հոդվածի 3-րդ մասով և ՌԴ քրեական օրենսգրքի 325 հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով, ՌԴ քրեական օրենսգրքի 73 հոդվածի համաձայն պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 2 տարի ժամկետով, 3. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 15.12.1999թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 229 հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 232 հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37 հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով, 30.03.2000թ. պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, 4. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի 27.10.2003թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 133 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 6-րդ, 7-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37 հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 9 տարի ժամկետով, 28.12.2008թ. պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատժի կրումից, 5. Երևանի Շենգավիթ համայնքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.08.2009թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 131 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 322 հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66, 67 հոդվածների կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով և տուգանքի 400.000 ՀՀ դրամի չափով, 7. Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 24.12.2010թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ 4-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66 հոդվածի 6–րդ կետի համաձայն, նշանակված պատժի մասնակիորեն գումարել Երևանի Շենգավիթ համայնքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 21.08.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից 2 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը և 400.000 ՀՀ դրամ տուգանքը և Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 6 տարի ժամկետով և տուգանք` 400.000 ՀՀ դրամ, պատժից ազատվել է 08.05.2015թ./, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի նոյեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հարուցվել է թիվ 09125615 քրեական գործը:
2015 թվականի նոյեմբերի 19-ին Սարգիս Հարությունյանը և Արմեն Թամազյանը բերման են ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Սարգիս Հարությունյանը և Արմեն Թամազյանը ձերբակալվել են:
2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին Սարգիս Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին Արմեն Թամազյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին Արմեն Թամազյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սարգիս Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով և նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2015 թվականի դեկտեմբերի 08-ին թիվ 09125615 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Թամազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել, որ` ՙնա ապօրինի բնակարան մուտք գործելով խոշոր չափերի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Սարգիս Հարությունյանի հանցակցությամբ 2015թ. նոյեմբերի 19-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում վերջինիս պատկանող ՙՄերսեդես Բենց Ե320՚ 34 PF 875 պ/հ ավտոմեքենայով գնացել են Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 4-րդ փողոցի 22-րդ շենքի մոտ, որտեղ Սարգիս Հարությունյանն օժանդակելով Արմեն Թամազյանին` հնարավոր խոչընդոտները վերացնելու նպատակով սպասել է շենքի բակում, իսկ Արմեն Թամազյանը հիշյալ շենքի 1-ին հարկի բնակարանի պատուհանների ճաղավանդակների վրայով բարձրացել է 2-րդ հարկ` տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացել է Համբարձում Մարտինի Գոգորյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 4-րդ փողոցի 22-րդ շենքի թիվ 29 բնակարանի պատուհանը և ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, սակայն բռնվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և բերման ենթարկվել ոստիկանության բաժին` չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել իր կամքից անկախ հանգամանքներով՚:

Ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել, որ` ՙնա Արմեն Ժորայի Թամազյանի կողմից ապօրինի բնակարան մուտք գործելով խոշոր չափերի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, վերջինիս հետ նախնական համաձայնությամբ 2015թ. նոյեմբերի 19-ին` ժամը 21:00-ի սահմաններում իր ՙՄերսեդես Բենց Ե320՚ 34 PF 875 պ/հ ավտոմեքենայով Արմեն Թամազյանի հետ գնացել են Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 4-րդ փողոցի 22-րդ շենքի բակ, որտեղ Սարգիս Հարությունյանն օժանդակելով Արմեն Թամազյանին` վերահաս վտանգի մասին տեղեկացնելու, նրա գործողությունների անխոչընդոտ ընթացքն ապահովելու նպատակով կանգնել է շենքի բակում, իսկ Արմեն Թամազյանը հիշյալ շենքի 1-ին հարկի բնակարանի պատուհանների ճաղավանդակների վրայով բարձրացել է 2-րդ հարկ` տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ բացել է Համբարձում Մարտինի Գոգորյանին պատկանող, Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 4-րդ փողոցի 22-րդ շենքի թիվ 29 բնակարանի պատուհանը և ապօրինի մուտք է գործել բնակարան, սակայն բռնվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և բերման ենթարկվել ոստիկանության բաժին` չկարողանալով հանցագործությունն ավարտին հասցնել իր կամքից անկախ հանգամանքներով:
Բացի այդ, Սարգիս Վաչեյի Հարությունյանն առանց իրացնելու նպատակի, խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, Երևան-Էջմիածին ավտոմայրուղու Փարաքար գյուղի տարածքից ապօրինի ձեռք է բերել 5.84 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց, որը վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է 20.11.2015թ. Երևան քաղաքի Մ.Ավետիսյան 4-րդ փողոցի 22-րդ շենքի բակից ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթունի բաժին բերման ենթարկելուց հետո` անձնական խուզարկությամբ՚:

Դատական քննության արագացված կարգի կիրառումը

Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալներ Արմեն Թամազյանը և Սարգիս Հարությունյանը միջնորդել են դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ մեղադրանքը պարզ է, համաձայն են առաջադրված մեղադրանքին, ընդունում են ամբողջ ծավալով, գիտակցում են արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել են կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Միջնորդությունը հաստատել է նաև ամբաստանյալների պաշտպան Աննա Ջուվանովան:
Մեղադրող Արծրուն Առաքելյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Տատյանա Կարակաշյանը դատական նիստերին չի ներկայացել և դատական քննության արագացված կարգի կիրառման վերաբերյալ առարկություններ չի ներկայացրել, իսկ նախաքննության փուլում նշել է, որ ամբաստանյալներից բողոք և վնասի հատուցման պահանջ չունի:
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հիմք ընդունելով Արմեն Թամազյանի և Սարգիս Հարությունյանի կողմից մեղադրանքն ամբողջ ծավալով ընդունելու հանգամանքը, հանգում է հետևության, որ Արմեն Թամազյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` բնակարան ապօրինի մուտք գործելով կատարել է գողության` ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության փորձ, և Սարգիս Հարությունյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով նախատեսված իրեն մեղսագրվող արարքը, այն է` օժանդակել է բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության` ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակության փորձ կատարելուն, ինչպես նաև` առանց իրացնելու նպատակի խոշոր չափերով թմրամիջոց է ապօրինի ձեռք բերել և պահել:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալները ենթակա են քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նրանք պետք է կրեն:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն`
ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայնª
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Հետազոտելով ամբաստանյալ Արմեն Թամազյանի անձը բնութագրող տվյալները, դատարանն արձանագրում է, որ նա ամուսնացած է: Դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում 2004 և 2007 թվականներին ծնված երկու մանկահասակ երեխաները, չաշխատող կինը և երրորդ խմբի հաշմանդամ մայրը:
Դատարանն ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալ է դիտում, որ նա ամուսնացած է: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարած արարքի համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ3. Հանցագործությունների ռեցիդիվն առանձնապես վտանգավոր է համարվում անձի կողմից՝
1) դիտավորությամբ այնպիսի հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երեք անգամից ոչ պակաս ցանկացած հաջորդականությամբ ազատազրկման է դատապարտվել միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործության, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար.
2) այնպիսի ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, որի համար նա դատապարտվում է ազատազրկման, եթե անձը նախկինում երկու անգամ ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար.
3) առանձնապես ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում դատապարտվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:՚:
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Սարգիս Հարությունյանը, նախկինում երկու անգամ ազատազրկման դատապարտված լինելով ծանր հանցագործության համար, կատարել է ծանր հանցանք, այսինքն` առկա է հանցագործությունների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվ:
Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պողոսյանի վերաբերյալ ՏԴ/0071/01/13 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, այն մասին, որ ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասում առկա՝ ՙսույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատիժ՚ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա՝ ՙկատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժ՚ ձևակերպումները ենթադրում են, որ կատարված հանցագործության համար նախատեսված պատիժ հասկացությունը պետք է մեկնաբանել որպես քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում որոշվող օրենքով սահմանված պատիժ, իսկ խնդրո առարկա ձևակերպումների այնպիսի մեկնաբանումը, որի պայմաններում ՙկատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժը՚ որոշվում է արդեն իսկ ռեցիդիվի կանոնների կիրառմամբ որոշված պատժաչափի սահմաններում, անթույլատրելի է:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառումը՝ պայմանավորված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա կարգավորմամբ, ըստ որի` ՙ(...) եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա [դատարանը նշանակում է] առավել մեղմ պատիժը՚, գրեթե բոլոր դեպքերում հանգեցնում է բացարձակ որոշակի սանկցիայի, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի, 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահնաջներին և դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքին (տես, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-63/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-55/07, ՎԲ-25/08, ԵՇԴ/0023/01/08, ԵԿԴ/0146/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԵԱՔԴ/0164/01/09, ԵԿԴ/0042/01/11, ԼԴ/0287/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումները): Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառման դեպքում վերջնական պատիժը միշտ առավել մեղմից փոքր է ստացվում, և դատարանը կարող է նշանակել միայն առավել մեղմ պատիժը:
Այլ խոսքով՝ հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների համատեղ կիրառումը բացառում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների կիրառման հնարավորությունը, և դատարանը զրկվում է կոնկրետ դեպքում կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները գնահատելու և անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու հնարավորությունից: Բացի այդ, բացառվում է վերադաս դատական ատյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված` դատական ակտի բեկանման կամ փոփոխման հիմքի կիրառման հնարավորությունը, որի համաձայն` դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը կամ ամբաստանյալի անձին:
Հետևաբար, գործի քննության արագացված կարգի կիրառման պայմաններում հանցագործությունների ռեցիդիվի և արագացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների միաժամանակյա կիրառությունն անթույլատրելի է:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով ամրագրված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօգուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի՚:
Նշված պայմաններում, Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալներ Արմեն Թամազյանի և Սարգիս Հարությունյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո նրանց դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Արմեն Թամազյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և Սարգիս Հարությունյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար ենթակա են պատժի ազատազրկման ձևով:
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Արմեն Թամազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Արմեն Թամազյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Ա.Թամազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Արմեն Թամազյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ Արմեն Թամազյանի և Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հաշվի առնելով, որ Արմեն Թամազյանը և Սարգիս Հարությունյանը բերման են ենթարկվել 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ին և փաստացի անազատության մեջ են գտնվել այդ օրվանից, հետևաբար նրանց նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի սկիզբը պետք է հաշվել 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ից:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` և տուժող Տատյանա Կարակաշյանին ի պահ հանձնված երկու հատ մատանին, մեկ զույգ ոսկյա ականջօղերը, մեկ հատ ոսկյա վզնոցը պետք է թողնել տուժողի տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված Արմեն Թամազյանի ձեռնոցները, պտուտակահանի երկաթյա հատվածը և դրա սև պլաստմասսե բռնակի հատվածը, 5.84 գրամ հաստատուն քաշով ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել:
Ա.Թամազյանի գոտին, նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 7000 ՀՀ դրամը, վարորդական վկայականը, Ս.Հարությունյանի ժամացույցը, վզնոցը, գոտին, բջջային հեռախոսը, վարորդական վկայականը և ՙՄերսեդես՚ մակնիշի մեքենայի բանալին, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել սեփականատերերին:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 3753-րդ և 3754-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`


ՎՃՌԵՑ

Արմեն Ժորայի Թամազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել նրա փաստացի անազատության մեջ գտնվելու օրից` 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ից:
Արմեն Թամազյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Սարգիս Վաչեյի Հարությունյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Սարգիս Վաչեյի Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
Պատժի սկիզբը հաշվել նրա փաստացի անազատության մեջ գտնվելու օրից` 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ից:
Սարգիս Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Տատյանա Կարակաշյանին ի պահ հանձնված երկու հատ մատանին, մեկ զույգ ոսկյա ականջօղերը, մեկ հատ ոսկյա վզնոցը թողնել տուժողի տնօրինմանը, իսկ քրեական գործին կցված Արմեն Թամազյանի ձեռնոցները, պտուտակահանի երկաթյա հատվածը և դրա սև պլաստմասսե բռնակի հատվածը, 5.84 գրամ հաստատուն քաշով ՙՄարիխուանա՚ տեսակի թմրամիջոցը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել:
Ա.Թամազյանի գոտին, նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 7000 ՀՀ դրամը, վարորդական վկայականը, Ս.Հարությունյանի ժամացույցը, վզնոցը, գոտին, բջջային հեռախոսը, վարորդական վկայականը և ՙՄերսեդես՚ մակնիշի մեքենայի բանալին, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել սեփականատերերին:
Դատավճիռը, բացի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքից, կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ