Գործ No ԵԱՔԴ/0212/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ25՚ դեկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Էդգար Պետրոսյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Արմենի Մարկոսյանի /ծնված 1996 թվականի ապրիլի 2-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում դատված, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Լեփսիուսի 6-րդ փողոց, 25-րդ շենք, 25-րդ բնակարան/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի նոյեմբերի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14818715 քրեական գործը:
2015 թվականի նոյեմբերի 06-ին Արթուր Մարկոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին Արթուր Մարկոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին թիվ 14818715 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ին իր վերարկուի ձախ ծոցագրպանում ապօրինի կերպով կրել է 360 մմ ընդհանուր երկարությամբ քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ, որը ժամը 20:00-ի սահմաններում, Կոմիտաս 53 հասցեի հարակից տարածքում գտնվող Կոմիտասի շուկայի աստիճաններին գտնվելու ընթացքում գցել և դիմել է փախուստի ՀՀ ոստիկանության աշխատակցին նկատելիս՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ինª ժամը 18:00-ի սահմաններում, Սասունցի Դավթի արձանի հարևանությամբ գտնվող նվերների խանութներից մեկի ցուցափեղկին դրսից նկատել է դանակ, հավանել և գնել է այն` 6500 ՀՀ դրամով: Ժամը 20:00-ի սահմաններում տնից դուրս է եկել զբոսնելու նպատակով: Զբոսնելովª իջել է Կոմիտասի շուկա, որտեղ նկատել է իր բակի ծանոթներից Արտակին և Պետիկին, բարևել և նրանց հետ միասին զրուցելով բարձրացել Կոմիտասի շուկայի աստիճանները: Աստիճաններն իջնելիս ոստիկանության աշխատակիցը իրենց պահանջել է մոտենալ: Ինքը զգուշանալով, որ կարող է բացահայտվել իր կողմից դանակ կրելու հանգամանքը, այն հանել է վերարկուի ձախ ծոցագրպանից, գցել գետնին և վազել դեպի շուկայի հետնամաս:Ոստիկանության աշխատակիցը վազել է իր հետևից: Շուրջ 5-10 րոպե անցª հասկանալով, որ փախչելն անիմաստ է, կանգնել և հետ է վերադարձել դեպի ոստիկանության ավտոմեքենան, որտեղ սպասել են վերը իր կողմից նշված տղաները և ոստիկանության աշխատակիցը: Ոստիկանության աշխատակիցն իր կողմից գցած դանակը գետնից վերցրել և ոստիկանության Արաբկիրի բաժին բերման ենթարկելու ընթացքում ավտոմեքենայի մեջ ցույց է տվել իրեն, ինչին ինքը հայտնել է, որ այն պատկանում է իրեն և այն գցել է պահի ազդեցության տակ:

Ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Վկա Ստեփան Սայադյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության ՊՊԾ գնդի 2-րդ գումարտակում` որպես ոստիկան: 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Արաբկիր վարչական տարածքում հասարակական կարգի պահպանության և հասարակական անվտանգության ծառայության իրականացման ընթացքումª ժամը 20:00-ի սահմաններում, Կոմիտասի շուկայի աստիճաններին նկատել է երեք երիտասարդների, որոնցից երկուսը առջևից են ընթացել, իսկ երրորդ մի փոքր հետ է գտնվել:Ինքը նրանց ձայն է տվել, որին, ի պատասխան, երիտասարդներից երկուսը մոտեցել են, իսկ վերջիններիս հետևից ընթացող մյուս տղան ինչ-որ բան է գցել գետնին և վազել դեպի շուկայի հետնամաս:Ինքը վազել է նրա հետևից, ձայն տվել, դեպքի վայրը պահպանելու համար վերադարձել է այն հատվածը, որտեղ վերջինս ինչ-որ առարկա է գցել, նկատել, որ այն պատյանով մեծ դանակ է, վերցրել է, վերադարձել այն հատվածը, որտեղ մյուս երիտասարդները սպասել են:Քիչ անց վերադարձել է փախուստի դիմած երիտասարդը: Տվյալ ժամանակահատվածում թիվ 0205 պարեկային ավտոմեքենայի ծառայողները գտնվել են մոտակայքումª երթուղին ստուգելու նպատակով: Մոտենալով նրանցª պատմել է կատարվածի մասին, իր կողմից նշված ավտոմեքենայով փախուստի դիմած երիտասարդին սառը զենք կրելու կասկածանքով բերման է ենթարկել, իսկ մյուս տղաներին հրավիրել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին, որտեղ պարզվել է, որ բերման ենթարկվածը Արթուր Արմենի Մարկոսյանն է, իսկ նրա ընկերներըª Արտակ Լևոնի Թաթոսյանը և Պետիկ Անդրանիկի Փոթոյանը: Արթուր Մարկոսյանը ավտոմեքենայով բաժին գնալու ճանապարհին հայտնել է, որ այդ դանակն իրեն է պատկանում և այն պահի ազդեցության տակ է գցել գետնին:

Վկա Արտակ Թաթոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Արթուր Մարկոսյանին ճանաչում է դպրոցից: 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ինª ժամը 19:30-ից 20:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմաց գտնվող կրպակներից մեկից ծխախոտ գնելու ժամանակ պատահական հանդիպել է Արթուրին, բարևել և նրա հետ միասին քայլել: Զրուցելովª բարձրացել են Կոմիտասի շուկայի աստիճանները, այնուհետև իջելª գետնանցումով փողոցը հատելու և կանգառից տուն ճանապարհվելու համար: Քայլելու ընթացքում Արթուրի հետ զրուցել են կենցաղային թեմաների շուրջ: Հենց այդ աստիճանների վրա գտնվելու ընթացքում ոստիկանության աշխատակիցներից մեկը իրենց պահանջել է մոտենալ: Իրենք կատարել են պահանջը և երբ մոտեցել են, ոստիկաններից մեկը գոռացել է ՙփախավ՚: Իրենք նստել են ոստիկանության ավտոմեքենան, իսկ շուրջ 5-10 րոպե անց նաև Արթուրին են բերել և նստեցրել, այնուհետև տարել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Ոստիկանության ավտոմեքենայում գտնվելու ժամանակ աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ Արթուրի մոտ դանակ է եղել և այն գցել է գետնին:

Վկա Պետիկ Փոթոյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2015 թվականի հոկտեմբերի 22-ինª ժամը 19:30-ից 20:00-ի սահմաններում Կոմիտասի շուկայի դիմաց գտնվող կրպակներից մեկից ծխախոտ գնելու ժամանակ պատակական հանդիպել է Արթուրին, բարևել և նրա հետ միասին քայլել: Զրուցելովª բարձրացել են Կոմիտասի շուկայի աստիճանները, այնուհետև իջելª գետնանցումով փողոցը հատելու և կանգառից տուն ճանապարհվելու համար: Քայլելու ընթացքում Արթուրի հետ զրուցել են կենցաղային թեմաների շուրջ: Հենց այդ աստիճանների վրա գտնվելու ընթացքում ոստիկանության աշխատակիցներից մեկը իրենց պահանջել է մոտենալ: Իրենք կատարել են պահանջը և երբ մոտեցել են, ոստիկաններից մեկը գոռացել է ՙփախավ՚: Իրենք նստել են ոստիկանության ավտոմեքենան, իսկ շուրջ 5-10 րոպե անց նաև Արթուրին են բերել և նստեցրել, այնուհետև տարել ոստիկանության Արաբկիրի բաժին: Ոստիկանության ավտոմեքենայում գտնվելու ժամանակ աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ Արթուրի մոտ դանակ է եղել և այն գցել է գետնին:

Դատաքրեագիտական փորձագետի թիվ 309815 եզրակացության համաձայն` փորձաքննությանը ներկայացված սև գոտու կտորանման պատյանով դանակը գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակ է, դասվում է քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենքերի շարքին:
Գ.թ. 30-31

Քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակի զննման մասին արձանագրությամբ:
Գ.թ. 8

16.11.2015թ. որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակով և այն Ա.Մարկոսյանի մասնակցությամբ զննելու մասին արձանագրությամբ:
Գ.թ. 75-75/2

Այլ փաստաթուղթ հանդիսացող Ստեփան Սայադյանի զեկուցագրի համաձայն` ս.թ. հոկտեմբերի 22-ին Արաբկիրի վարչական տարածքում հասարակական կարգի պահպանության և հասարակական անվտանգության ապահովման ծառայություն իրականացնելու ընթացքում` ժամը 20:00-ի սահմաններում, մի երիտասարդ իրեն տեսնելով ինչ-որ իր է գցել և փախել, որը հետագայում պարզվել է, որ դանակ է:
Գ.թ. 3,71

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանի մեղավորությունը` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու մեջ, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ Արթուր Մարկոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ընդունել է մեղքը և անկեղծորեն զղջացել կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մարկոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը պետք է հանձնել համապատասխան պետական հիմնարկին:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`



ՎՃՌԵՑ

Արթուր Արմենի Մարկոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արթուր Մարկոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված քաղաքացիական շեղբավոր սառը զենք հանդիսացող գործարանային արտադրության ընդհանուր նշանակության որսորդական դանակը հանձնել համապատասխան պետական հիմնարկին:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ