ԵԱՔԴ/0207/01/15

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«25» ապրիլի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Կ.Մարդանյան
դատավորներ` Ն.Հովակիմյան
Ա.Մնացականյան
քարտուղարությամբ` Մ.Մահտեսյանի
մասնակցությամբ` դատախազ Կ.Բարսեղյանի
տուժողներ
Գ.Խաչատրյանի
Մ.Հովնիկյանի
պաշտպաններ
Կ.Խաչատրյանի
Ա.Մկրտչյանի
ամբաստանյալներ
Մ.Ղալեչյանի
Վ.Հովնիկյանի
դռնբաց դատական նիստում, վերաքննիչ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննելով Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի և Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՔԴ/0207/01/15 քրեական գործով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ մեղադրող Կ.Բարսեղյանի և տուժող Գ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքները,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի հուլիսի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14142015 քրեական գործը։
2015 թվականի հուլիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ և 118-րդ հոդվածների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14144315 քրեական գործը։
2015 թվականի օգոստոսի 31-ին թիվ 14144315 քրեական գործը միացվել է թիվ 14142015 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 14142015 համարի տակ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2015 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2015 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մհեր Ղալեչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Վարդան Հովնիկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով։
2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև՝ Առաջին ատյանի դատարան)։
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռով՝ ճանաչվել է Վարդան Հովնիկյանի և Մհեր Ղալեչյանի անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքներում:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք են բերել մեղադրող Կ.Բարսեղյանը և տուժող Գայանե Խաչատրյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի՝ 2017 թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքների պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Վարդան Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա 2015 թվականի հուլիսի 12-ին, ժամը 18-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տան բակում իրենց հարևանությամբ բնակվող Գայանե Արշալույսի Խաչատրյանի ու նրա ամուսին Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի հետ կենցաղային հարցերի, այն է՝ Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում տեսնելով, որ Գ.Խաչատրյանը գտնվում է Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դռան հետևում կանգնած վիճակում, դիտավորությամբ մեկ անգամ ոտքով հարվածել է նշված դռանը, որը կպել է Գ.Խաչատրյանի գլխին, ինչի հետևանքով վերջինիս պատճառվել է գանգուղեղային վնասվածքի ձևով առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայումով»։
3. Մհեր Ղալեչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «նա 2015 թվականի հուլիսի 12-ին ժամը 18-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տան բակում նույն տան բնակիչներ Վարդան Հովնիկյանի ու նրա ընտանիքի անդամների հետ կենցաղային հարցերի, այն է՝ Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում տեսնելով, որ Մարիամ Հովնիկյանն իրեն պատկանող «NOKIA» տեսակի «LUMIA900» մոդելի բջջային հեռախոսով նկարահանում է վիճաբանությունը, ձեռքից վերցրել է նշված հեռախոսը և դիտավորությամբ հարվածելով գետնին, վնասել է հեռախոսի էկրանը, ինչի հետևանքով Մ.Հովնիկյանին պատճառվել է 34.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս»։
4. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճռի համաձայն.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ վիճաբանությունն առաջացել է 2015 թվականի հուլիսի 12-ին 15:00-ի սահմաններում, երբ Գ.Խաչատրյանը փակել է դուռը և թույլ չի տվել իր կնոջը՝ Ն.Հովնիկյանին ներս ու դուրս անել, ապա վերջինիս հասցեին անվայել խոսքեր է ասել:Այդ կապակցությամբ Ն.Հովնիկյանը զանգահարել է ոստիկանություն, որոնց ներկայացուցիչները ժամանելով դեպքի վայր բացատրական աշխատանք են տարել Գայանե Խաչատրյանի հետ:
Նույն օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում երբ ինքը, կինը՝ Ն.Հովնիկյանը, դուստրը՝ Մարիամ Հովնիկյանը, օդանավակայան գնալու և ԱՄՆ-ից ժամանող մյուս դստերը` Մարգարիտա Հովնիկյանին դիմավորելու նպատակով տանից դուրս են եկել, Գ.Խաչատրյանը կրկին դուռը փակելու միջոցով խոչընդոտել է իրենց ազատ տեղաշարժին՝ բակից դուրս գալուն: Վերջինս դռան մոտ կանգնելով հայտարարում էր, որ եթե դռանը կպնի և այն տեղաշարժի, ապա ձեռքի հետքերը կվերցնի և կհանձնի ոստիկանության բաժին: Քանի որ այդ պահին ձեռքերն զբաղված էր, այդ պատճառով ոտքով թեթև հրել է դուռը, որից հետո Մ.Ղալեչյանը հարձակվելով իր վրա, սկսել է հարվածել, ապա տանից դանակ բերելով հարձակվել է կնոջ՝ Ն.Հովնիկյանի և դստեր` Մ.Հովնիկյանի վրա: Դրանից հետո ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցներն և բոլորին տեղափոխել ոստիկանության բաժին: Նշել է նաև, որ ինքը դուռը ոտքով հրել է, որպեսզի անցուդարձի ճանապարհը բացվի և հնարավորություն ունենան դուրս գալ բակից և մեկնել օդանավակայան, Գ.Խաչատրյանին ցավ պատճառելու ցանկություն և նպատակ չի ունեցել: Դուռն ոտքով հրելու պահին Գ.Խաչատրյանը կանգնած է եղել դռանը հպված, և իր համար տեսանելի և ըմբռնելի չի եղել, որ հրելուց կարող է վնաս պատճառել Գ.Խաչատրյանին: Մ.Ղալեչյանի կողմից իրեն հարվածելուց հետո աչքերի դեմը սևացել և ընկել է, որից հետո էլ ընկած վիճակում հարված է ստացել: Գետնին ընկնելուց հետո անձամբ տեսել է, որ Մ.Ղալեչյանը Մարիամ Հովնիկյանի ձեռքից վերցրել է հեռախոսը և հարավածել գետնին, քանի որ այդ ժամանակ Մ.Հովնիկյանը նկարում էր վիճաբանությունը: Նախկինում դուռը եղել է 60 սմ, որը բաց և փակ վիճակում չի խանգարել անցուդարձին, սակայն նրանք փոխելով ավելի մեծ դուռ են դրել, որի հետևանքով հնարավոր չէր լինում անցնել:
Նշել է նաև, որ Գ.Խաչատրյանին հայհոյել է, քանի որ թե նա, թե նրա ամուսինը հայհոյում էին իրեն և կնոջը: Երբ իր և Գ.Խաչատրյանի տան դռան կից աստիճանավանդակը քանդել և պատ է շարել, այդ ամենը կատարել է շին. թույլտվությամբ և ինքը չի գիտակցել, որ դա կարող է վեճի առարկա դառնալ: Դուռը հրելուց իրեն տեսանելի և հասկանալի է եղել, որ դռան հետևում Գ.Խաչատրյանը կանգնած է: Ինքը անձամբ տեսել է, որ Մ.Ղալեչյանն իր աղջկա ձեռքից վերցրել է բջջային հեռախոսը և հարվածել գետնին, որի հետևանքով հեռախոսի էկրանը վնասվել է, իսկ մինչ դեպքը նշված հեռախոսի վրա որևէ վնասվածք չի եղել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց և վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակացությունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ դեպքի օրն աշխատանքի վայրում է գտնվել, երբ կինը` Գ.Խաչատրյանը զանգահարել է և հայտնելով վիճաբանության մասին խնդրել է շուտ տուն վերադառնալ: Այդ լսելով նստել է տաքսի և զանգահարել ոստիկանություն: Հասնելով տուն, տեսել է, որ Հովնիկյանները վիճաբանում են կնոջ հետ: Փորձել է Հովնիկյաններին պարզաբանել, որ վերջիններս անօրինական գործողություններ են կատարում, սակայն այդ ընթացքում Վ.Հովնիկյանն անսպասելիորեն ոտքով հարվածել է դռանը, որը կպել է կնոջը, որից հետո ապտակել է Վ.Հովնիկյանին, ապա Գ.Խաչատրյանի հետ միասին մտել է տուն, որից որոշ ժամանակ անց ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները:
Ոտքով դռանը հարվածելուց Վ.Հովնիկյանի համար տեսանելի էր, որ Գ.Խաչատրյանը կանգնած է դռան հետևը: Ինքն որևէ հեռախոս չի վերցրել, այն գետնին չի հարվածել և չի կոտրել, ուստիև Վ.Հովնիկյանն չէր կարող նշված արարքին ականատես լինել, քանի որ նման բան չի եղել:
Նշել նաև, որ կնոջ զանգից 10 րոպե անց գտնվել է տանը, այդ պահին կնոջ մարմնի տեսանելի հատվածներում վնասվածք չի ստացել: Դեպքից հետո կնոջ մարմնին` թևի հատվածում կապտուկի տեսքով վնասվածք է տեսել:
-Տուժող Գայանե Արշալույսի Խաչատրյանը դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ իրենց և Հովնիկյանների տները հարակից են միմյանց: Երկու ընտանիքների միջև վիճաբանությունները սկսվել են այն ժամանակից, երբ Հովնիկյաններն տուն մտնելու համար հարթակ են պատրաստել՝ իրենց օրինական մուտքը վերցնելով, որի արդյունքում նրանք ելումուտ էին անում իրենց տան բակով: Հովնիկյաները տեսնելով, որ իրենց դուռը գտնվում է բաց վիճակում շրխկացնում էին այն: Նախկինում այդ տանը չեն բնակվել, սակայն տեղափոխվելուց և բնակություն հաստատելուց հետո նշված առիթով հաճախ էր վիճաբանություն լինում:
Միջադեպի օրը շատ շոգ էր, որի պատճառով էլ տան դուռը բաց էր թողել: Երեկոյան կողմ, երբ ամուսինը տանը չի եղել, Հովնիկյանները սկսել են վիճաբանել: Վիճաբանում էին՝ Վարդան, Նաթելա և Մարիամ Հովնիկյանները: Վիճաբանության ժամանակ Վ.Հովնիկյանը սեռական բնույթի հայհոյանքներ էր տալիս, սակայն ինքը փորձում էր պարզաբանել, որ դա իրենց տարածքն է, ուստիև իրավունք ունի նրանց թույլ չտալ, որպեսզի անցնեն այդ տարածքով: Տեսնելով, որ վերջիններս բորբոքված են, այդ իսկ պատճառով զանգահարել և կանչել է ամուսնուն` Մ.Ղալեչյանին, ով գալուց հետո փորձում էր իրեն տուն տանել, որպեսզի չվնասեն, քանի որ Հովնիկյաններին էին միացել նաև վերջիններիս տանը շինարարական աշխատանքներ կատարող անձինք և Վ.Հովնիկյանի տղան, որոնք ձեռքերում գտնվող շինարարական իրերով սպառնում էին վնասել:
Դեպքի օրը Վ.Հովնիկյանը դիմելով իրեն պահանջել է անցնելու նպատակով փոխել դռան դիրքը, սակայն ինքը նրան պարզաբանել է, որ դուռը բացվում է դեպի դուրս, սակայն դուրսը Վ.Հովնիկյանի տարածքը չէ, և քանի որ իրենց սեփական մուտքը ունեն, այդ մուտքով էլ թող անցնեն: Դեպքի նախորդող պահին կանգնած է եղել իր տան դռան մոտ, բայց ոչ դեմ դիմաց: Վ.Հովնիկյանի կողմից դռանը հարվածելու ժամանակ վերջինիս համար տեսանելի էր իր գտնվելու վայրը, նա տեսել է իրեն և գիտեր, թե որտեղ է կանգնած եղել: Հարվածը ստացել է գլխի հետևի հատվածում և ուսերին, որից հետո ցավեր է ունեցել և իրեն լավ չի զգացել:
Նշել է նաև, որ տեղյակ չի եղել ԱՄՆ-ից Վ.Հովնիկյանի դստեր Հայաստան ժամանելու մասին: Չի տեսել, թե արդյոք Մ.Ղալեչյանի հարվածից Վ.Հովնիկյանն ընկել է թե ոչ, սակայն տեսել է, որ Վ.Հովնիկյանին հարվածելուց հետո Ն.Հովնիկյանը հարձակվել է Մ.Ղալեչյանի վրա:
-Տուժող Մարիամ Վարդանի Հովնիկյանը դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տանը: 2015թ. հուլիսի 12-ին ընտանիքով գտնվում էին անհանգիստ վիճակում, քանի որ հուլիսի սկզբից իրենց տան մոտ գտնվող տուն էին տեղափոխվել Գ.Խաչատրյանը և ամուսինը` Մ.Ղալեչյանը: Գ.Խաչատրյանը տան դուռը բաց էր թողնում և շատ ագրեսիվ պահվածքով չէր թողնում, որպեսզի իրենք ելումուտ անեն:
Դեպքի օրը մորը՝ Ն.Հովնիկյանին սպառնացել էր, որ չկպնեն իրենց դռանը և դռան մոտ աղբի պարկեր էր դրել: Զանգահարել են ոստիկանություն և տեղեկացրել, որ Գ.Խաչատրյանն իրենց համար խոչընդոտներ է ստեղծում, որից հետո ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները և նրա հետ զրուցելուց հետո տեղեկացրել են, որ ամեն ինչ կարգավորված է: Սակայն ոստիկանների հեռանալուց հետո կրկին Գ.Խաչատրյանը դուռը բացել է և թույլ չի տվել, որ իրենք անցնեն: Անձամբ խնդրել է Գ.Խաչատրյանին, որ թույլ տա, որ անցնեն, սակայն Գ.Խաչատրյանը վիրավորում և նկարահանում էր դեպքի ողջ ընթացքը: Տեսնելով, որ Գ.Խաչատրյանը նկարահանում է, ինքն էլ է սկսկել նկարահանել, որպեսզի ոստիկանություն ներկայացնելու համար ապացույց ունենա: Այդ ընթացքում վազելով եկել է Մ.Ղալեչյանը և կրկին շարունակելով ագրեսիվ վարքագիծն ասել է, թե ինչ են անում, սակայն իրենք որևէ գործողություն չէին կատարում և միայն կանգնած էին դռան մոտ: Այնուհետև, Մ.Ղալեչյանը զանգահարել է ոստիկանություն և ստել, թե իբր իրենք նրանց ծեծի են ենթարկում:
Այնուհետև, երբ Գ.Խաչատրյանը դռան մոտ կանգնած էր և ինքը կրկին խնդրում էր և փորձում համոզել, որ վերջինս թույլ տա իրենց անցնելու, իսկ հոր՝ Վ.Հովնիկյանի ձեռքերը զբաղված էին՝ նա ձեռքերում տոպրակներ և բանալիներ էր պահել, իսկ Գ.Խաչատրյանն էլ սպառնում էր, որ չկպնեն դռանը: Այդ պահին Վ.Հովնիկյանը ոտքով թեթևակի հրել է դուռը: Նշված արարքը կատարելիս Վ.Հովնիկյանը չի ցանկացել որևէ մեկին ցավ պատճառել: Հրելուց հետո Մ.Ղալեչյանն անսպասելիորեն հարձակվել և հարվածել է հորը՝ Վ.Հովնիկյանին, որից էլ վիճաբանություն և խառնաշփոթ է առաջացել: Այդ ժամանակ ինքը չէր կողմնորոշվում, թե ում օգնի, ընկած հորը, թե մորը, ով այդ ամեն ինչի արդյունքում հայտնվել էր դռան արանքում: Այնուհետև տեսել է, որ Մ.Ղալեչյանի ձեռքում դանակ կա, որից ինքը շատ էր վախեցել: Մ.Ղալեչյանի կողմից կնոջը տուն տանելուց հետո ժամանել են ոստիկանության աշխատակիցները:
Նշել է նաև, որ երբ ինքը իր բջջային հեռախոսով նկարում էր և Մ.Ղալեչյանն անսպասելիորեն հարվածել է Վ.Հովնիկյանին, Մ.Ղալեչյանը տեսնելով, որ նկարահանում է միջադեպը, մոտեցել և իր ձեռքից վերցնել է բջջային հեռախոսը, ապա այն դիտավորյալ գցելով գետնին կոտրել է:
Վիճաբանությունը տեղի է ունեցել ժամը 18:00-ին: Մինչ վիճաբանությունը, երբ դուռը փակ վիճակում է եղել, իրենք այդ մուտքի մոտով անցել են: Իրենց տանն այդ օրը շինարարներ չեն եղել: Վիճաբանության ժամանակ եղել են իրենց սեփական տարածքում՝ աստիճանների վրա, իսկ դռան մյուս կողմում գտնվում էր Գ.Խաչատրյանը, սակայն դուռը գտնվում էր բաց վիճակում, որպիսի պայմաններում այն մտնում է իրենց տարածք:
Բացի այդ, նշել է նաև, որ իր մոտ գտնվող հեռախոսը ԱՄՆ-ից քույրն է ուղարկել, որի մոդելից կան տարբեր արտադրության և տարբեր գների հեռախոսներ, կոնկրետ իր հեռախոսի արժեքը շուրջ 1000 ԱՄՆ դոլար է: Մինչ վիճաբանությունն իր բջջային հեռախոսն որևէ անսարքություն և վնասվածք չի ունեցել: Դեպքի պատճառով չեն կարողացել գնալ օդանավակայան, քանի որ դեպքից հետո մոր վիճակը վատացել էր և շուրջ 3 օր գտնվել են հիվանդանոցում:
Վիճաբանության ժամանակ հայրը` Վ.Հովնիկյանը հնարավորություն է ունեցել մյուս կողմի անձանց հարվածելու, սակայն չի հարվածել: Մինչ Մ.Ղալեչյանի ժամանելն իրենք փորձում էին Գ.Խաչատրյանին համոզել, որ թույլ տա անցնեն, սակայն երբ Մ.Ղալեչյանն եկել է, վերջինս որևէ անգամ չի փորձել բան պարզաբանել, այլ բորբոքված վիճակում գտնվելով միանգամից հարձակվել է իրենց վրա: Դուռը բաց լինելու դեպքում ֆիզիկապես հնարավոր չէ նշված հատվածով անցնել: Վ.Հովնիկյանի կողմից դուռը ոտքով հրելուց հետո Մ.Ղալեչյանն հարվածել է հորը, վերցրել է իր ձեռքից բջջային հեռախոսը և գցելով գետնին` կոտրել այն:
-Վկա Նաթելա Ռաֆայելի Հովնիկյանը դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և նշեց, որ ընտանիքի հետ բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տանը: Գ.Խաչատրյանը, տեղափոխվելով իրենց հարևանությամբ գտնվող առանձնատուն կանխամտածված փոխել է տան դուռը, որպեսզի խոչընդոտ ստեղծի իրենց համար և իրենք չկարողանան տուն ելումուտ անել: Վիճաբանությունից առաջ շուրջ մեկ շաբաթ իրենց հասցեին վիրավորական արտահայտություններ էին անում: Դեպքի օրը, 2015 թվականի հուլիսի 12-ին տան մուտքի մոտով անցնելուց իրեն վիրավորել են, իսկ տուն մտնելիս Գ.Խաչատրյանը քարով փորձել է հարվածել իրեն, սակայն նկատելով, դուռը արագ փակել է և քարը չի կպել իրեն, որից հետո զանգահարել է ոստիկանություն: Ոստիկանության աշխատակիցը ժամանել և զրուցել է Գ.Խաչատրյանի հետ, սակայն վերջիններիս հեռանալուց հետո Գ.Խաչատրյանը կրկին բացել է դուռը և թույլ չի տվել, որ իրենք՝ ինքը, ամուսինը և դուստրը տնից դուրս գան: Ամուսինը՝ Վ.Հովնիկյանը փորձում էր բացատրել, որ փակի դուռը, որպեսզի անցնեն, սակայն նա չի փակել: Նշված հարցի շուրջ առաջացած վիճաբանության կապակցությամբ եկել է Մ.Ղաելչյանը և հարձակվել Վ.Հովնիկյանի վրա, այնուհետև տնից դանակ է վերցրել և հարվածել իր թևին:
Կարծում է, որ Գ.Խաչատրյանը դիտավորյալ էր այդ օրը դուռը բացել, քանի որ տեղեկացված էր, որ այդ օրը իր դուստրը՝ Մարգարիտա Հովնիկյանը պետք է ԱՄՆ-ից ժամաներ Հայաստան և իրենք գնալու էին վերջինիս դիմավորելու:
Մ.Ղալեչյանի գալուց հետո վերջինս անմիջապես հարձակվել ու հարվածել է Վ.Հովնիկյանին, այնուհետև Մ.Հովնիկյանի ձեռքից վերցրել է նրա բջջային հեռախոսը և հարվածել գետնին: Իրենց տուն տանող ճանապարհի և Գ.Խաչատրյանի տան միջև կա մի միջանցք, որն ունի մոտ մեկուկես մետր լայնություն և նրանց դուռը բաց լինելու դեպքում անհնարին է լինում անցնել այդ հատվածով: Դեպքի օրը Վ.Հովնիկյանն որևէ շինարարական աշխատանք չի կատարել, միայն շինարարական պարկեր և փայտեր է տարել:
Վիճաբանության ժամանակ Վ.Հովնիկյանը հրել է դուռը, քանի որ իրենք շտապում էին օդանավակայան, սակայն նա դռանը չի հարվածել, քանի որ հեռու էր կանգնած և չէր կարող հարվածել: Դեպքի օրը, ժամը 19:00-ի սահմաններում օդանավակայանում պետք է դիմավորեին իր դստերը՝ Մարգարիտա Հովնիկյանին: Վիճաբանությունը սկսել է ժամը 18:00-ի սահմաններում, որը առաջացել է Վ.Հովնիկյանի կողմից դուռը հրելուց հետո, այդ պահին Գ.Խաչատրյանը դեմքով կանգնած էր դեպքի դուռը, իսկ Մ.Ղալեչյանի կանգնած դիրքը և տեղը չի հիշում: Վ.Հովնիկյանը, եթե ցանկանար կարող էր հարվածել Գ.Խաչատրյանին, սակայն նա իրեն այդպիսի բան թույլ չէր տա:
Նշել է նաև, որ դուռը բաց լինելու դեպքում հնարավոր չէ նշված տարածքով անցնել: Տեսել է, որ Մ.Ղալեչյանը վերցրել է Մ.Հովնիկյանի բջջային հեռախոսը և հարվածել գետնին, որից կոտրվել է հեռախոսի էկրանը: Գ.Խաչատրյանին որևէ մեկը չի հարվածել, իսկ մինչ դեպքը նրա մարմնի տեսանելի հատվածներում որևէ մարմնական վնասվածք չի տեսել:
-Դատաքննության ընթացքում փորձագետ Շ.Գևորգյանը ցուցմունք տալով պարզաբանեց, որ օբյեկտիվ զննությամբ Գ.Խաչատրյանի մոտ վնասվածքը չի հայտնաբերվել, հետագայում վերջինս ուղարկվել է այլ հետազոտումներ կատարելու: Սովորաբար փորձաքննության ենթարկվողներին ուղարկում են հաշվառման վայրի տարածքը սպասարկող պոլիկլինիկա, սակայն նրանք իրավունք ունեն գնալ ցանկացած պոլիկլինիկա, թե հաշվառման վայրի և թե ըստ բնակության վայրի, կամ ցանկացած այլ պոլիկլինիկա, որտեղ, որ կկարողանան գնալ: Նյարդաբանը ախտորոշել է գանգուղեղային վնասվածքների ախտանիշներ: Կարող է գանգուղեղային վնասվածք լինել, սակայն տեսանելիորեն վնասված չլինի, կամ նույնիսկ կոտրված լիներ, սակայն այն տեսանելի չլինի:
Գանգուղեղային ցնցումը տրված էր հարցականով, սակայն նյարդաբանի պատասխանները/ գանգուղեղային վնասվածքների ախտանիշները/ և իր աշխատանքային փորձն իրեն հիմք է տալիս եզրահանգելու, որ այն գլխուղեղային ցնցում է:
Անձը պետք է հավաքագրված լինի, որպեսզի կարողանա իր տարածքային պոլիկլինիկայից դուրս մեկ այլ պոլիկլինիկայում ստուգվել, որը առողջապահության նախարարի որոշմամբ է նշված, սակայն թե կոնկրետ, որ որոշմամբ չի հիշում:
Եթե անձը հաշվառված չէ նշված պոլիկլինիկայում, ապա վերջինս կարող է զննության ենթարկվել վճարովի հիմունքներով:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց հաղորդում ընդունելու մասին 12.07.2015թ. թիվ 012243 արձանագրությունը, համաձայն որի Գայանե Արշալույսի Խաչատրյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. հուլիսի 12-ին, ժամը 18:00-ի սահմաններում Աղբյուր Սերոբի 52/1 տան դիմաց ծագած վիճաբանության ժամանակ Վարդան Հովնիկյանը հրել, ապա դիտավորյալ հարվածել է իրենց տան մուտքի դռանը, ինչը համահարվածել է իր գլխին և թևերին, իսկ Նաթելա Հովնիկյանը ձեռքերով հարվածներ է հասցրել իր գլխին, ձեռքերով բռնել և քաշել է իրեն՝ պատճառելով մարմնական վնասվածք: Խնդրում է իրեն տալ դատաբժշկի ուղեգիր և Վարդան Հովնիկյանին ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց հաղորդում ընդունելու մասին 12.07.2015թ. թիվ 012246 արձանագրությունը, համաձայն որի Մարիամ Վարդանի Հովնիկյանը հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ հուլիսի 12-ին, ժամը 18:00-ի սահմաններում Աղբյուր Սերոբի 52/1 և 52/3 տների դիմաց ծագած վիճաբանության ժամանակ Գայանե Խաչատրյանը և Մհեր Ղալեչյանը քարերով հարվածներ են հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ, ինչպես նաև Մ.Ղալեչյանը կոտրել և վնասել է իր Nokia lumia 920 մոդելի բջջային հեռախոսը` իրեն պատճառելով նյութական վնաս ինչի չափը այժմ չի կարող հայտնել: Խնդրում է իրեն տալ դատաբժշկի ուղեգիր և նրանց ենթարկել քրեական պատասխանատվության:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1934 եզրակացությունը, համաձայն որի Գ.Խաչատրյանի ստացած մարմնական վնասվածքները գանգուղեղային վնասվածքի, ձախ բազկի, նախաբազկի և արմնկահոդի շրջանների քերծվածքների ձևով հետևանք են բութ առարկաների ազդեցությանը հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք միասին վերցրած պատճառել են առողջության թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը վեց օրից ոչ պակաս, բայց ոչ ավելի է քսանմեկ օրից, իսկ առանձին-առանձին վերցրած, գանգուղեղային վնասվածքը պատճառել է առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով՝ քերծվածքները առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: Եթե հետագայում ենթարկվի հետազոտության և ի հայտ գան նոր տվյալներ, հնարավոր է փոփոխություններ հետևություններում:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց բջջային հեռախոսը ներկայացնելու մասին 21.07.2015թ. արձանագրությունը, համաձայն որի 2015 թվականի հուլիսի 21-ին, ժամը 15:55-ին Մարիամ Հովնիկյանը ներկայացրել է <<Նոկիա Լումիա 900>> մոդելի 359746044074602 գործարանային համարի սև գույնի բջջային հեռախոսը, որի էկրանի ապակին կոտրված է, սակայն դրա ամբողջականություն խախտված չէ, իսկ արտաքինից որևէ վնասվածքի այլ հատվածներ չկան:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց կասկածյալ Մ.Ղալեչյանի և վկա Ն.Հովնիկյանի 17.09.2015թ. առերես ցուցմունքը, համաձայն որի Ն.Հովնիկյանը նշեց, որ ճանաչում է Մ.Ղալեչյանին, վերջինս հանդիսանում է Գ.Խաչատրյանի ամուսինը, Մ.Ղալեչյանի հետ որևէ հարաբերություն չունի:
Մ.Ղալեչյանը նշեց, որ ճանաչում է իր հետ առերեսվող Ն.Հովնիկյանին որպես Աղբյուր Սերոբի 52/3 տան բնակիչ, նրա հետ որևէ հարաբերություն չունի: Ն.Հովնիկյանը նշեց, որ 2015թ. հուլիսի 12-ին, ժամը 18:00-ին ինքը, դուստրը՝ Մարիամը և ամուսինը դուրս են եկել տանից և փորձում էին անցնել, սակայն Գ.Խաչատրյանը բացել էր դուռը և չէր թողնում անցնեն: Այդ առիթով իրենց մեջ վիճաբանություն է սկսվել, որի ժամանակ Գ.Խաչատրյանը զանգահարել և այնտեղ է հրավիրել ամուսնուն: Վիճաբանությունը շարունակվում էր, երբ ժամանել է Մհերը և միջամտել, հարվածել է ամուսնու ձախ աչքին, այնուհետև Մհերն ու նրա կինը իրեն սեղմել են դռան արանքում և ճզմում էին: Այնուհետև դուրս է եկել դռան արանքից և գնացել ամուսնու և դստեր մոտ, որի ժամանակ Գ.Խաչատրյանը սկսել է քարերով հարվածել իրենց, որոնք կպել են իր և դստեր Մարիամի տարբեր մասերին, նաև իր գլխին: Այդ ժամանակ դանակը ձեռքին Մ.Ղալեչյանը տանից դուրս է եկել և տեսնելով, որ Մարիամն իր բջջային հեռախոսով նկարում է միջադեպը, նրա ձեռքից քաշելով վերցրել է հեռախոսը` հարվածելով գետնին վնասել է այն:
Ն.Հովնիկյանի տված ցուցմունքի շուրջ Մ.Ղալեչյանն հայտնեց, որ ինչ վերաբերվում է Ն.Հովնիկյանի այն պնդումներին, որ ինքը կոտրել է Մ.Հովնիկյանի բջջային հեռախոսը և դանակով հարվածել Ն.Հովնիկյանին, ապա դա չի համապատասխանում իրականությանը, նման բան տեղի չի ունեցել:
Գտնվել է աշխատանքի վայրում, երբ Գ.Խաչատրյանը զանգահարել և հայտնել է, որ ոստիկանություն զանգահարի և շտապ վերադառնա տուն, քանի որ Հովնիկյանները հարձակվել են նրա վրա: Ինքն այդպես էլ արել է և տաքսիով եկել է տուն: Ժամանելով տուն տեսել է, որ Հովնիկյաններն վիճաբանում են կնոջ հետ, որի ընթացքում Վ.Հովնիկյանը մի քանի անգամ վիրավորել է կնոջը, ինքը պատասխանել է նրան, իսկ հետո Վ.Հովնիկյանը հանկարծակի ոտքով ուժեղ հարվածել է դռանը, որը համահարվածել է կնոջը՝ Գայանեին, դիպել է նրա դեմքին և մարմնին: Ինքը Գայանեին պաշտպանելու համար ապտակել է Վարդան Հովնիկյանին: Դրանից հետո Վարդանը Նաթելայի հետ հարձակվել է իր վրա և սկսել են հարվածել: Տեսնելով, որ Հովնիկյանների տնից մի անծանոթ տղա է դուրս գալիս, որի ձեռքին ուներ երկաթյա ձող հիշեցնող իր և ցանկանում էր հարձակվել իրենց վրա, ինքը Գայանեին տուն է մտցրել և ինքն էլ նույնպես մտել է տուն: Քիչ հետո եկել է ոստիկանությունը:
Ն.Հովնիկյանը նշեց, որ պնդում է իր ասածները, իսկ ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ Հովնիկյանները հարվածել են նրան, որ Գայանեն, զանգահարելով ամուսնուն, ասել է, որ Հովնիկյանները հարձակվել են իրենց վրա, նման բան չի եղել: Նաև նշել է, որ Վարդանն ուժգին ոտքով չի հարվածել դռանը, իսկ թե ոտքով հրել է դուռը, թե ոչ, ինքը չի տեսել:
Առերեսվողներին առաջարկվել է միմյանց հարցեր տալ:
Մ.Ղալեչյանի հարցին պատասխանելով Ն.Հովնիկյանը նշեց, որ Մ.Ղալեչյանի կողմից Մ.Հովնիկյանի հեռախոսը կոտրելուց հետո հեռախոսից չեն օգտվել: Ոստիկանների գալուց հետո նրանք հարցրել են Մարիամին ինչ է եղել, Մարիամը պատմել է եղելությունը, որից հետո Մարիամից տեղեկացվել է, որ ոստիկաները վերցրել են այն, սակայն մանրամասներից տեղյակ չէ, որովհետև հիվանդանոցում է եղել:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց մեղադրյալներ Մհեր Ղալեչյանի և Վարդան Հովնիկյանի 23.09.2015թ. առերես ցուցմունքը, համաձայն որի Մ.Ղալեչյանը նշեց, որ ճանաչում է Վ.Հովնիկյանին՝ որպես Ա.Սերոբի 52/3 տան բնակիչ: 2015թ. հուլիսի 12-ին աշխատանքի վայրում, երբ կինը զանգահարել և հայտնել է, որ Հովնիկյանները հարձակվել են իր վրա: Տաքսիով ժամանել է տուն և տեսել, որ Հովնիկյանները վիճաբանում են Գայանեի հետ, իսկ Հովնիկյանը վիրավորում է կնոջը: Ինքը մի քանի անգամ սաստել է Վ.Հովնիկյանին, սակայն վերջինս անսպասելի հարվածել է իրենց տան դռանը, որը համահարվածել է կնոջ դեմքին և մարմնին, որին ի պատասխան ապտակել է Վարդանին: Դրանից հետո Հովնիկյանները հարձակվել են իր վրա, հարվածել իրեն: Այդ ընթացքում փորձել է միայն պաշտպանել Գայանեին, իսկ երբ տեսել է, որ Վարդանի տանից մի անձ է դուրս գալիս մետաղյա ձողը ձեռքին և ցանկանում է հարձակվել իրենց վրա, Գայանեին տուն է մտցրել, ինքն էլ նրա հետ մտել է տուն և սպասել ոստիկանությանը:
Վ.Հովնիկյանը հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և նշեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում:
-Հրապարակվեց և հետազոտվեց տուժող Գայանե Խաչատրյանի և մեղադրյալ Վարդան Հովնիկյանի 19.10.2015թ. առերես ցուցմունքը, համաձայն որի Գ.Խաչատրյանը նշեց, որ ճանաչում է իր հետ առերեսվողին՝ Վարդան Հովնիկյանին: Նա Աղբյուր Սերոբ փողոցի իրենց տան (52/1) հարևանն է (52/3): Իրենց միջև պարբերաբար տեղի է ունենում վիճաբանություններ: Վ.Հովնիկյանն այս տարվա փետրվարին իրեն ճզմել է իրենց տան դռան մոտ, որովհետև նա վերացել է իր տուն տանող աստիճանները և իր տուն մտնելու համար այժմ անցնում է իրենց տան շեմքով և երբ ամեն անգամ իրենց տան դուռը բաց է լինում, նա վայրենաբար շրխկոցով փակում է իրենց դուռը ու եթե դռան մոտ մարդ է լինում հարվածում է նրան: Հուլիսի 5-ին և 12-ին Վ.Հովնիկյանը նույն կերպ հարձակվել է իր վրա և հարվածելով և ճզմելով անցել: Մասնավորապես, ամսի 5-ին ինքը դուրս է եկել որդուն և ամուսնուն ճանապարհելու, Վարդանը շինանյութ էր տեղափոխում և պահանջել է փակեի իրենց տան դուռը: Ինքը չի փակել տան դուռը, քանի որ գործ ուներ և պարտավոր չէր Վարդանի պահանջով փակել է իր սեփական տան դուռը, և այդ ժամանակ նա՝ վերցնելով երկար բարակ փայտերի մի խուրձ հարձակվել իր վրա, գիտակցաբար փայտերն առաջ բերելով և հարվածելով ձեռքին: 2015թ. հուլիսի 12-ին Հովնիկյանների ընտանիքի անդամները հաճախակի գնում գալիս էին իրենց տան շեմքով և ամեն անգամ կոպիտ, վայրենի ձևով շրխկացնում, փակում էին իրենց տան դուռը: Երբ ինքը պահանջել է չկոտրել իրենց տան դուռը, Հովնիկյանները՝ Վարդանը, Նաթելան և նրանց աղջիկը՝ Մարիամը, սկսել են վիրավորել իրեն և հայհոյել: Ինքը զանգահարել է իր ամուսնուն, վերջինս ահազանգել է ոստիկանություն, որից հետո եկել է: Հովնիկյանները շարունակում էին վիճաբանել և հայհոյել, ամուսինը՝ Մ.Ղալեչյանը, փորձում էր հանգստացնել Վարդանին, սակայն, նա հանկարծակի հարվածել է դռանը, որը համահարված հարվածել է իր գլխին: Մհերն էլ ապտակել է Վարդանին: Այդ ժամանակ Նաթելան հարձակվել է իրենց վրա, հրելով ու գլխին հարվածելով հրել է իրենց աստիճաններից ներքև: Հավելել է, որ շուրջ 3 տարի առաջ Վ.Հովնիկյանը կեղծարարությամբ զավթել է իրենց տանը պատկանող իրենց սեփական հողամասի 12 քմ-ը, որի հետ կապված մինչ օրս ընթանում է դատական վեճ:
Վ.Հովնիկյանը նշեց, որ համաձայն չէ մասնակցելու առերեսմանը, քանի որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում:
Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի անվամբ տրված ՀՀ անձնագիրը, համաձայն որի Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանը ծնվել է 27.12.1961թ., անձնագիրը տրվել է 13.10.2010թ. 004-ի կողմից, հաշվառված է ք.Երևան, Ա.Սերոբ 52/3 տանը:
Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի անվամբ տրված ՀՀ անձնագիրը, համաձայն որի Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանը ծնվել է 24.07.1975թ., անձնագիրը տրվել է 24.07.1975թ. 007-ի կողմից, հաշվառված է ք.Երևան, Քանաքեռ 13-րդ փողոց, տուն 11/1:
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 26.10.2015թ. որոշումը, համաձայն որի թիվ 14142015 քրեական գործով իրեղեն ապացույց է ճանաչվել գործով տուժող Մարիամ Վարդանի Հովնիկյանին պատկանող <<NOKIA>> ֆիրմայի <<LUMIA>> մոդելի բջջային հեռախոսը և այն կցվել է սույն քրեական գործին:
Քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին 26.10.2015թ. որոշումը, համաձայն որի թիվ 14142015 քրեական գործով քրեական հետապնդում չի իրականացվել՝
ա) Գործով մեղադրյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի նկատմամբ՝ վերջինիս կողմից ձեռքում գտնվող փայտերով Գ.Խաչատրյանի ձեռքին հարվածելու դրվագով և Մ.Ղալեչյանին հրելու դրվագով՝ Վ.Հովնիկյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
բ) Գործով տուժող Գայանե Արշալույսի Խաչատրյանի նկատմամբ՝ վերջինիս կողմից քարը նետելու հետևանքով Վարդան Հովնիկյանի տան մուտքի դուռը վնասելու դրվագով, քարերով Նաթելա Հովնիկյանի և Մարիամ Հովնիկյանի մարմնի տարբեր մասերին հարվածելու դրվագով՝ Գ.Խաչատրյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
գ) Գործով վկա Նաթելա Ռաֆայելի Հովնիկյանի նկատմամբ՝ վերջինիս կողմից Վ.Հովնիկյանի այտին բռունցքով մեկ անգամ հարվածելու դրվագով և Մարիամ Հովնիկյանին քարերով հարվածելու դրվագով՝ Մ.Ղալեչյանի արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
դ) Գործով մեղադրյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի նկատմամբ` վերջինիս կողմից Վ.Հովնիկյանի այտին բռունցքով մեկ անգամ հարվածելու դրվագով, մեկ անգամ դանակով Ն.Հովնիկյանի ձեռքին հարվածելու դրվագով և Մարիամ Հովնիկյանին քարերով հարվածելու դրվագով` Մ.Ղալեչյանի արարքներում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը, համաձայն որի փորձաքննությանը տրամադրված՝<<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի ընդհանուր շուկայական արժեքը 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ գնահատվում է 34.000 ՀՀ դրամ:
Դատարանը գտնում է, որ դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց չէ, քանի որ հիշյալ եզրակացությամբ <<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի ընդհանուր շուկայական արժեքն որոշվել է 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ, մինչդեռ համաձայն հետազոտված ապացույցների դեպքը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 12-ին, ուտի և այն ձեռք չի բերվել ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց չի կարող դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց դատաապրանքագիտական փորձաքննության Հմ` 44571610 եզրակացությունը, համաձայն որի փորձաքննության կատարման նպատակով փորձագետներին տրամադրված.
1. <<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային վնասված հեռախոսի վերականգման համար ՀՀ-ում առաջարկվում է երկու տարբերակ, որոնց արժեքները կարող են դիտվել որպես բջջային հեռախոսի վնասվելու հետևանք, հեռախոսին /գույքին/ պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեք, մասնավորապես.
առաջին տարբերակ՝ հեռախոսի վերականգնումը՝ նոր, ոչ օրգինալ էկրանի ապակու (դրա անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի /սենսոր/ հետ միասին) փոխարինումով, 2015թ. հուլիսի 12-ի դրությամբ կարող էր կազմել 34.000 (երեսունչորս հազար) ՀՀ դրամ, որն էլ կարող է դիտվել հեռախոսին (գույքին) պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեք:
Երկրորդ տարբերակ՝ հեռախոսի վերականգնումը՝ օգտագործված, օրիգինալ էկրանի ապակու (դրա անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի /սենսոր/ հետ միասին) փոխարինումով, 2015թ. հուլիսի 12-ի դրությամբ կարող էր կազմել 22.500 (քսաներկու հազար հինգ հարյուր) ՀՀ դրամ, որն էլ կարող է դիտվել հեռախոսին (գույքին) պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեք:
2. <<Արդյոք փորձաքննությանը ներկայացված և ՀՀ տարածքում վաճառվող <<NOKIA>> տեսակի <<LUMIA >> մոդելի բջջային հեռախոսների էկրանները նույն չափսի են, կատարում են նույն ֆունկցիոնալ գործողությունները և համատեղելի են, թե ոչ>> լրացուցիչ հարցի շուրջ՝ հնարավոր է <<LUMIA>> մոդելի որևէ բջջային հեռախոսի էկրան՝ գաբարիտային չափսերով համընկնի <<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսի էկրանի չափսերին, սակայն դրանք, ըստ վերը նշված բջջային հեռախոսների վերանորոգման կենտրոնում աշխատող մասնագետների՝ <<Ֆունկցիոնալ առումով>> անհամատեղելի են և ամեն մոդելի համար օգտագործվում է միայն իր մոդելի համապատասխան բջջային հեռախոսի էկրանի ապակի՝ անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի (սենսոր) հետ միասին:
Համաձայն նույն եզրակացության <<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսի հետազոտության՝ ՀՀ-ում <<NOKIA>> ապրանքանիշի բջջային հեռախոսների պաշտոնական ներկայացուցչական հովանավոր կենտրոնի /Երևան, Վ.Համբարձումյան 1/2 շենք/ մասնագետների հետ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ վերոնշված հեռախոսի առաջնային /սկզբնական/ ակտիվացումը կատարվել է 21.10.2012թ, ՀՀ է ներմուծվել ԱՄՆ-ից և բացվել է ՀՀ-ում օգտագործելու համար պահանջվող կոդը:
/...../ Հեռախոսն արտաքնից գտնվում է նորմալ ապրանքային վիճակում /առանց էկրանի կոտրվածքի հաշվառման/ և ունի շահագործման հետևանքով բնական մաշվածություն: Նշված հեռախոսի արտաքին տեսքը և վնասվածքները պատկերված են եզրակացությանը կից լուսանկարչական հավելվածի լուսանկարներում/ տես լուսանկարներ 1-4/:
Անդրադառնալով դատաապրանքագիտական փորձաքննության Հմ` 44571610 եզրակացությամբ նշված՝<<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային վնասված հեռախոսի վերականգման երկու տարբերակների գնահատմանը, դատարանը գտնում է, որ որպես թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց պետք է դիտարկել և սույն դատական ակտի հիմքում դնել երկրորդ տարբերակը, համաձայն որի հեռախոսի վերականգնումը՝ օգտագործված, օրիգինալ էկրանի ապակու (դրա անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի /սենսոր/ հետ միասին) փոխարինումով, 2015թ. հուլիսի 12-ի դրությամբ կարող էր կազմել 22.500 (քսաներկու հազար հինգ հարյուր ) ՀՀ դրամ, որն էլ կարող է դիտվել հեռախոսին (գույքին) պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեք: Դատարանի նման համոզմունքը փաստարկված է այն հանգամանքով, որ նույն եզրակացության <<NOKIA>> ապրանքանիշի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսի հետազոտությամբ հաստատվել է, որ վերոնշված հեռախոսի առաջնային /սկզբնական/ ակտիվացումը կատարվել է դեպքից դեռևս շուրջ 3 տարի առաջ՝ 21.10.2012թ, այն ՀՀ է ներմուծվել ԱՄՆ-ից և բացվել է ՀՀ-ում օգտագործելու համար պահանջվող կոդը, արտաքնից գտնվում է նորմալ ապրանքային վիճակում /առանց էկրանի կոտրվածքի հաշվառման/, և ունի շահագործման հետևանքով բնական մաշվածություն, ուստիև հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի շուկայական արժեքը տվյալ պայմաններում պետք է հաշվարկվի դրա օգտագործված, օրգինալ էկրանի ապակու (դրա անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի /սենսոր/ հետ միասին) փոխարինումով:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը, բացառությամբ դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616-ԱՊ-15 եզրակացության, թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալներ Մհեր Ղալեչյանի և Վարդան Հովնիկյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:
(....)
Այսպիսով` ստուգելով ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալների մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` Դատարանը գտնում է, որ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի արարքում բացակայում է նրան մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, որի կապակցությամբ առաջադրված մեղադրանքում հարկ է վերջինիս ճանաչել անպարտ և կայացնել արդարացման դատավճիռ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
(....)
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն.
Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով:
Քննարկվող արարքի սուբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի ձևով:
(....)
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում հետևյալը.
- 2015 թվականի հուլիսի 12-ին ժամը 18-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տան բակում նույն տան բնակիչներ Վարդան Հովնիկյանի ու հարևանությամբ բնակվող Մհեր Ղալեչյանի, ինչպես նաև վերջիններիս ընտանիքների անդամների միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ,
-վիճաբանության ընթացքում Վարդան Հովնիկյանը տեսնելով, որ Գ.Խաչատրյանը գտնվում է Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի բացված դռան հետևում կանգնած վիճակում, ԱՄՆ-ից ժամանող մյուս դստերը` Մարգարիտա Հովնիկյանին օդանավակայանում դիմավորելու, անցուդարձի ճանապարհը բացելու և բակից դուրս գալու նպատակով մեկ անգամ ոտքով հրել է նշված դռանը, որը կպել է Գ.Խաչատրյանի գլխին, ինչի հետևանքով վերջինիս պատճառվել է գանգուղեղային վնասվածքի ձևով առողջության թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով:
-Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը, ժամը 18:00-ի սահմաններում երբ ինքը, կինը՝ Ն.Հովնիկյանը, դուստրը՝ Մարիամ Հովնիկյանը, օդանավակայան գնալու և ԱՄՆ-ից ժամանող մյուս դստերը` Մարգարիտա Հովնիկյանին դիմավորելու նպատակով տանից դուրս են եկել, Գ.Խաչատրյանը հերթական անգամ դուռը փակելու միջոցով խոչընդոտել է իրենց ազատ տեղաշարժին՝ բակից դուրս գալուն: Քանի որ այդ պահին ձեռքերն զբաղված էր, այդ պատճառով ոտքով թեթև հրել է դուռը, որպեսզի անցուդարձի ճանապարհը բացվի և հնարավորություն ունենան դուրս գալ բակից և մեկնել օդանավակայան, Գ.Խաչատրյանին ցավ պատճառելու ցանկություն և նպատակ չի ունեցել: Դուռն ոտքով հրելու պահին Գ.Խաչատրյանը կանգնած է եղել դռանը հպված, և իր համար տեսանելի և ըմբռնելի չի եղել, որ հրելուց կարող է վնաս պատճառել Գ.Խաչատրյանին:
-Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը գտնվել է աշխատանքի վայրում, երբ կինը` Գ.Խաչատրյանը զանգահարել և հայտնել է վիճաբանության մասին` խնդրելով շուտ տուն վերադառնալ: Հասնելով տուն տեսել է, որ Հովնիկյանները վիճաբանում են կնոջ հետ: Փորձել է Հովնիկյաններին պարզաբանել, որ վերջիններս անօրինական գործողություններ են կատարում, սակայն այդ ընթացքում Վ.Հովնիկյանն անսպասելիորեն ոտքով հարվածել է դռանը, որը կպել է կնոջը: Ոտքով դռանը հարվածելուց Վ.Հովնիկյանի համար տեսանելի էր, որ Գ.Խաչատրյանը կանգնած է դռան հետևը:
Նշել նաև, որ դեպքից հետո կնոջ մարմնին՝ թևի հատվածում կապտուկի տեսքով վնասվածք է տեսել:
-Գայանե Արշալույսի Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրենց և Հովնիկյանների տները հարակից են միմյանց: Երկու ընտանիքների միջև վիճաբանությունները սկսվել են այն ժամանակից, երբ Հովնիկյանները տուն մտնելու համար հարթակ են պատրաստել՝ իրենց օրինական մուտքը վերցնելով, որի արդյունքում նրանք ելումուտ էին անում իրենց տան բակով: Հովնիկյաները տեսնելով, որ իրենց դուռը գտնվում է բաց վիճակում շրխկացնում էին այն: Միջադեպի օրը շատ շոգ էր, որի պատճառով էլ տան դուռը բաց էր թողել: Երեկոյան կողմ, երբ ամուսինը տանը չի եղել, Հովնիկյանները սկսել են վիճաբանել: Փորձել է պարզաբանել, որ դա իրենց տարածքն է, ուստիև իրավունք ունի նրանց թույլ չտալ, որպեսզի անցնեն այդ տարածքով: Տեսնելով, որ վերջիններս բորբոքված են, այդ իսկ պատճառով զանգահարել է և կանչել ամուսնուն: Վ.Հովնիկյանը դիմելով իրեն պահանջել է անցնելու նպատակով փոխել դռան դիրքը, սակայն ինքը նրան պարզաբանել է, որ դուռը բացվում է դեպի դուրս, սակայն դուրսը Վ.Հովնիկյանի տարածքը չէ, և քանի որ իրենց սեփական մուտքը ունեն, այդ մուտքով էլ թող անցնեն: Դեպքի նախորդող պահին կանգնած է եղել իր տան դռան մոտ, բայց ոչ դեմ դիմաց: Վ.Հովնիկյանի կողմից դռանը հարվածելու ժամանակ վերջինիս համար տեսանելի էր իր գտնվելու վայրը, նա տեսել է իրեն և գիտեր, թե որտեղ է կանգնած եղել: Հարվածը ստացել է գլխի հետևի հատվածում և ուսերին, որից հետո ցավեր է ունեցել և իրեն լավ չի զգացել:
Այսինքն, դատարանը հաստատված է համարում, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանը թե նախաքննության, և թե դատական քննության ժամանակ ժխտել է իր կողմից ոտքով դռանը հարվածելու միջոցով Գայանե Խաչատրյանի առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու ցանկությունը, իսկ նրան առաջադրված մեղադրանքը բացառապես հիմնված է միայն գործի ելքով շահագրգռված՝ տուժող Գ.Խաչատրյանի և վերջինիս ամուսին՝ գործով մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքների վրա:
Դատարանը վերը հիշատակված ապացույցները գնահատելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ՎՔ-203/05 գործով 27.07.2005թ. կայացրած նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո գտնում է, որ նշված պայմաններում, երբ գործի ելքով շահագրգռված՝ տուժող Գ.Խաչատրյանի և մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքները հաստատող օբյեկտիվ տվյալները բացակայում են, հնարավոր չէ ապացուցված համարել, որ Վարդան Հովնիկյանին մեղսագրված արարքը տեղի է ունեցել, քանի որ գործի ելքով շահագրգռված անձի ցուցմունքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել:
Վերոշարադրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալի գործողությունները, այդ թվում մեկ անգամ ոտքով դռանը հարվածելու պայմաններում Գայանե Խաչատրյանի կողմից մարմնական վնասվածքներ ստանալը չեն կարող վկայել Վ.Հովնիկյանի կողմից Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին: Նախաքննության մարմինը բավարար ապացույցներ չի ներկայացրել այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը, ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված են եղել Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ դիտավորությամբ մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ցանկությամբ:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմի ներկայացրած ապացույցները՝ Վ.Հովնիկյանի կողմից որպես Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությունը հաստատող հանգամանք, տուժող Գ.Խաչատրյանի հաղորդումն է, նրա և վերջինիս ամուսին՝ գործով մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքներն են, որոնք ներկայացվել են ընդհանրական տեսքով՝ վերջիններիս կողմից դեպքի իրադարձությունների ընկալման արդյունքում նրանց մոտ առաջացած ենթադրությունների հիման վրա ձևավորված սուբյեկտիվ կարծիքի հիման վրա, ուստիև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 27.07.2005թ. թիվ ՎՔ-203/05 գործով կայացրած որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դրանք չեն կարող գնահատվել որպես դեպքին վերաբերող ինքնուրույն ապացույցներ, այլ ենթակա են գնահատման ապացույցների համակցված վերլուծության շրջանակներում:
Իսկ ինչ վերաբերում է դատաբժշկական թիվ 1934 եզրակացությանը, ապա դատարանի գնահատմամբ այն տվյալ պայմաններում ինքնին չի կարող որպես բավարար փաստական տվյալ համարվել Վ.Հովնիկյանի կողմից Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը վկայելու առումով:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ Վարդան Հովնիկյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները, մասնավորապես հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը, ուստի պետք է ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ և այդ հոդվածով նա ենթակա է արդարացման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Այսինքն` արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ):
Այսինքն, ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի արարքում բացակայում է հանցակազմի տարրերից մեկը՝ սուբյեկտիվ կողմը, հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված՝ դիտավորությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը:
(....)
Այսպիսով` ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` Դատարանը գտնում է, որ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի արարքում բացակայում է նրան մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմը, որի կապակցությամբ առաջադրված մեղադրանքում հարկ է վերջինիս ճանաչել անպարտ և կայացնել արդարացման դատավճիռ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
(....)
Նախաքննության մարմնի կողմից Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 12-ին ժամը 18-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տան բակում նույն տան բնակիչներ Վարդան Հովնիկյանի ու նրա ընտանիքի անդամների հետ կենցաղային հարցերի, այն է` Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, տեսնելով, որ Մարիամ Հովնիկյանն իրեն պատկանող <<NOKIA>> տեսակի <<LUMIA900>> մոդելի բջջային հեռախոսով նկարահանում է վիճաբանությունը, ձեռքից վերցրել է նշված հեռախոսը և դիտավորությամբ հարվածելով գետնին, վնասել է հեռախոսի էկրանը, ինչի հետևանքով Մ.Հովնիկյանին պատճառվել է 34.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
1. Ուրիշի գույքը դիտավորությամբ ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը), իսկ գողության միջոցով հափշտակություն կատարելու պահին` Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է երկու ձևով. 1) գույքի ոչնչացում և 2) գույքի վնասում:
Ի տարբերություն ոչնչացման` վնասման դեպքում որոշակի ծախսումներով հնարավոր է լինում վերականգնել գույքի որակական նշանակությունը:
Քննարկվող արարքի սուբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի ձևով:
(....)
Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում հետևյալը.
- 2015 թվականի հուլիսի 12-ին ժամը 18-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Ա.Սերոբ 52/3 տան բակում նույն տան բնակիչներ Վարդան Հովնիկյանի ու հարևանությամբ բնակվող Մհեր Ղալեչյանի, ինչպես նաև վերջիններիս ընտանիքների անդամների միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ,
-վիճաբանության ընթացքում Մարիամ Հովնիկյանն իրեն պատկանող <<NOKIA>> տեսակի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսով նկարահանելիս է եղել տեղի ունեցող իրադարձությունները,
-ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանը տեսնելով, որ Մարիամ Հովնիկյանն իրեն պատկանող՝ <<NOKIA>> տեսակի <<LUMIA 900>> մոդելի բջջային հեռախոսով նկարահանում է վիճաբանությունը, ձեռքից վերցրել է նշված հեռախոսը և դիտավորությամբ հարվածելով գետնին վնասել է հեռախոսի էկրանը, ինչի հետևանքով Մ.Հովնիկյանին պատճառվել է 22.500 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:
Ստուգելով ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով` դատարանը գտնում է, որ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները, մասնավորապես հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, քանի որ Հմ` 44571610 եզրակացության 2-րդ տարբերակի համաձայն հեռախոսի վերականգնումը՝ օգտագործված, օրիգինալ էկրանի ապակու (դրա անբաժանելի մաս կազմող լուսադիոդային մակերեսի /սենսոր/ հետ միասին) փոխարինումով, 2015թ. հուլիսի 12-ի դրությամբ կարող էր կազմել 22.500 (քսաներկու հազար հինգ հարյուր ) ՀՀ դրամ, որն էլ կարող է դիտվել հեռախոսին (գույքին) պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեք, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն սույն գլխում (այդ թվում նաև` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածով սահմանված) զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկից հինգհարյուրապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):
(....)
Այսինքն, ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանի արարքում բացակայում է հանցակազմի տարրերից մեկն՝ օբյեկտիվ կողմը, հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված՝ ուրիշի գույքը դիտավորությամբ վնասելը, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:
5. Վերաքննիչ դատարանում հետազոտված նոր ապացույցը.
Վերաքննիչ դատարանը տուժող Գայանե Խաչատրյանի միջնորդությամբ որոշել է հետազոտել տուժող Մ.Հովնիկյանի կողմից նախաքննության ընթացքում ներկայացված և գործին կցված էլեկտրոնային կրիչը, որում երևում է, որ Վարդան Հովնիկյանը Գայանե Խաչատրյանի և Մհեր Ղալեչյանի հետ վիճաբանության ընթացքում ոտքով հարվածում է տան մուտքի դռանը, որը դիպչում է դռան հետևում կանգնած Գայանե Խաչատրյանին։
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
6. Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
6.1․ Մեղադրող Կ.Բարսեղյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է, անօրինական և չպատճառաբանված։
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի՝ բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից անտեսվել են՝ գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված բավարար ապացույցներով ամբաստանյալներ Վարդան Հովնիկյանի ն Մհեր Ղալեչյանի մեղավորությունն ապացուցված լինելու հանգամանքները։
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները գնահատելիս, կանխակալ մոտեցում ցուցաբերելով ապացույցներին, դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տալով, դրանք չի գնահատել վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ապացույցները չի գնահատել ապացույցների համակցության մեջ, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իր ներքին համոզմամբ, վերաբերելի և թույլատրելի ապացույց հանդիսացող դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616-ԱՊ-15 եզրակացությունն անհիմն կերպով հանել է ապացույցների շարքից ն չի գնահատել ապացույցների համակցության մեջ, որոնց արդյունքում հանգել է անհիմն հետևության առ այն, որ ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով հաստատված չէ։
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը զտել է, որ դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը թույլատրելի ն վերաբերելի ապացույց չէ, քանի որ այդ եզրակացությամբ նշված հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի ընդհանուր շուկայական արժեքն որոշվել է 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ, մինչդեռ համաձայն հետազոտված ապացույցների, դեպքը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 12-ին, ուստի այն որպես ապացույց չի կարող դրվել դատական ակտի հիմքում։
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ հիշյալ փորձաքննության եզրակացությունում եղած վերոհիշյալ անճշտության վերացումը հնարավոր էր Դատարանում այդ փորձաքննությունը կատարած փորձագետի հարցաքննությամբ, կամ դատաապրանքազիտական լրացուցիչ փորձաքննության նշանակմամբ, իսկ դրա պարզաբանման համար կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտությունը բացակայում էր։
Բողոք բերած անձի պնդմամբ դատավճռում հիմնավոր կերպով պատճառաբանված ն փաստարկված չէ թե ինչ հիմքով է Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի հիմքում դրել կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեքի որոշման երկրորդ տարբերակը։
Բողոքաբերը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ն դատական քննությամբ հետազոտված՝ տուժող Մարիամ Հովնիկյանի, ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի, վկա Նաթելա Հովնիկյանի ցուցմունքներով, Մարիամ Հովնիկյանի տված հաղորդմամբ, բջջային հեռախոսը ներկայացնելու արձանագրությամբ, բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 616–ԱՊ-15 եզրակացությամբ։
Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործի նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները ստուգելիս ն գնահատելիս, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126–րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջները, դրանք չի գնահատել համակցության մեջ ու հանգել է անհիմն հետևության առ այն, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի արարքում բացակայում է նրան մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը դիտավորությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը թեթև վնաս պատճառելը, պատճառաբանելով, որ գործի ելքով շահագրգռված տուժող Գայանե Խաչատրյանի և մյուս ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանի ցուցմունքները բավարար չեն գալու այն համոզման, որ Վարդան Հովնիվյանը ոտքով դռանը հարվածելու միջոցով Գայանե Խաչատրյանի առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու ցանկություն է ունեցել, քանի որ գործի ելքով շահագրգռված նշված անձանց ցուցմունքները հաստատող օբյեկտիվ տվյալներ գործում առկա չեն։
Արդյունքում բողոքաբերը խնդրել է բեկանել ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և ամբաստանյալ Մհեր Սարիբեկի Ղալեչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ արդարացնելու վերաբերյալ վիճարկվող դատական ակտը և բեկանված մասով կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ։
6.2. Տուժող Գայանե Խաչատրյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի նկատմամբ արդարացման դատավճիռն անհիմն է և անարդար։
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոք բերած անձը նշել է, որ գործում առկա է տեսաերիզ, որը հստակ պատկերացում է տալիս դեպքի մասին։
Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ վերոհիշյալ տեսանյութից ակնհայտ է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանն ոտքի ուժգին հարվածով դուռը փակելով նպատակ ունի դիտավորությամբ վնասել իրեն։
Բողոքաբերը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանը գիտակցել է իր արարքի վտանգավոր հետևանքները և ցանկացել է դրանց վրա հասնելը։
Բողոք բերած անձի պնդմամբ նշյալ տեսանյութը իրեղեն ապացույց չճանաչելով Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է սխալ եզրակացության։
Արդյունքում բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել վիճարկվող դատական ակտը և ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի կատարած արարքին տալ համարժեք մեղադրական եզրակացություն։
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները
7. Դատախազ Կ.Բարսեղյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Տուժող Գ.Խաչատրյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանը և պաշտպան Ա.Մկրտչյանն առարկեցին վերաքննիչ բողոքների դեմ և խնդրեցին դրանք մերժել:
Ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանը և պաշտպան Կ.Խաչատրյանն առարկեցին դատախազի վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրեցին այն մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
8. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, ինչպես նան ուսումնասիրելով բողոքների վերաբերյալ ստացված քրեական գործը՝ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
I. Ամբաստանյալ Մ. Ղալեչյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով.
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 250-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Անհրաժեշտ հետազոտություններ կատարելուց հետո փորձագետը կազմում է գրավոր եզրակացություն և հաստատում է այն իր ստորագրությամբ, որն ուղարկվում է փորձաքննություն նշանակող անձին:
2. Փորձագետի եզրակացության մեջ պետք է նշված լինի` երբ, որտեղ, ում կողմից (անուն, ազգանուն, հայրանուն, կրթությունը, մասնագիտությունը, մասնագիտական աշխատանքային ստաժը, գիտական աստիճանը և կոչումը, զբաղեցրած պաշտոնը) և ինչի հիման վրա է կատարվել փորձաքննությունը, ովքեր են մասնակցել, քրեական գործի որ նյութերն է փորձագետն օգտագործել, ինչպիսի իրեղեն ապացույցներ, նմուշներ և այլ օբյեկտներ են հետազոտվել, ինչպիսի հետազոտություններ են կատարվել, ինչպիսի մեթոդներ են կիրառվել, առաջադրված հարցերի հիմնավորված պատասխանները, գործի համար նշանակություն ունեցող այն հանգամանքները, որոնք պարզվել են փորձագետի նախաձեռնությամբ:
3. Փորձագետի եզրակացությանը պետք է կցվեն հետազոտված իրեղեն ապացույցները, նմուշները և այլ նյութեր, ինչպես նաև փորձագետի հետևությունները պարզաբանող լուսանկարները, սխեմաները:
4. Եթե ներկայացված նյութերն անբավարար են կամ հարցի լուծումը դուրս է փորձագետի հատուկ գիտելիքների սահմաններից, փորձագետի եզրակացությունը պետք է բովանդակի առաջադրված բոլոր կամ որոշ հարցերին պատասխանելու անհնարինության մասին հիմնավորում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը համաձայն չեն փորձագետի եզրակացության հետ` վերջինիս ոչ բավարար չափով պարզ կամ լրիվ լինելու պատճառաբանությամբ, կարող են նշանակել լրացուցիչ փորձաքննություն` դրա կատարումը հանձնարարելով նույն կամ մեկ ուրիշ փորձագետի:
2. Կրկնակի փորձաքննությունը կատարվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված չէ կամ կասկած է հարուցում, կամ ապացույցները, որոնց վրա հիմնված է եզրակացությունը, ճանաչվել է ոչ հավաստի կամ խախտվել են փորձաքննության կատարման դատավարական կանոնները: Կրկնակի փորձաքննության կատարումը հանձնարարվում է ուրիշ փորձագետի: Կրկնակի փորձաքննություն նշանակելիս փորձագետի առջև կարող է դրվել նախկին հետազոտությունների ընթացքում կիրառված մեթոդների գիտական հիմնավորվածության հարցը: Կրկնակի փորձաքննություն կատարելու մասին որոշման մեջ պետք է նշվեն նախկին փորձաքննության արդյունքների հետ չհամաձայնվելու շարժառիթները: Նախկին փորձաքննությունը կատարած փորձագետները կարող են ներկա գտնվել կրկնակի փորձաքննությանը, տալ պարզաբանումներ, սակայն հետազոտմանը և եզրակացություն կազմելիս նրանք չեն մասնակցում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 252-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Եթե փորձագետի եզրակացությունը բավարար չափով պարզ չէ, ունի բացեր, որոնք լրացնելու համար չեն պահանջվում լրացուցիչ հետազոտություններ կամ անհրաժեշտություն է առաջացել ճշտելու փորձագետի կողմից կիրառված մեթոդները և հասկացությունները, քննիչն իրավունք ունի հարցաքննել փորձագետին` պահպանելով սույն օրենսգրքի 205, 206 և 209 հոդվածների պահանջները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 347-րդ հոդվածի համաձայն՝
« Փորձագետի եզրակացությունը բավականաչափ պարզ կամ լրիվ չհամարվելու, ինչպես նաև փորձագետների միջև տարաձայնություններ լինելու դեպքում դատարանը կարող է նշանակել լրացուցիչ կամ կրկնակի փորձաքննություն` պահպանելով մինչդատական վարույթում փորձաքննության կատարման` սույն օրենսգրքով սահմանված կանոնները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա.Խաչատրյանի գործով որոշման մեջ վերլուծության ենթարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 250-252-րդ հոդվածները արձանագրել է, «(....) որ որձագետի եզրակացությունը պետք է լինի հիմնավորված, բավարար չափով հստակ և լրիվ: Այլ խոսքով փորձագետի եզրակացությունում կատարված հետազոտությունների ողջ ընթացքն ու արդյունքները պետք է շարադրվեն ամբողջական և հնարավորին չափ մանրամասն, կատարված հետազոտությունների և հետևությունների միջև պետք է առկա լինի տրամաբանական կապ, բացառվեն իմաստային հակասությունները: Միայն այդ դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը հնարավորություն կունենա հասկանալ հետազոտության էությունը և պատշաճ գնահատել դրա արդյունքները: Միևնույն ժամանակ այն դեպքում, երբ փորձագետի եզրակացությունը չի համապատասխանում նշված պահանջներին, օրենսդիրը, հիմք ընդունելով փորձագետի եզրակացության՝ որպես որոշակի հանգամանքներ հաստատելու համար թույլատրելի ապացույցի անփոխարինելիությունը, վարույթն իրականացնող մարմնին օժտել է այդ պահանջների պահպանումն ապահովելու այնպիսի լծակներով, ինչպիսիք են լրացուցիչ կամ կրկնակի փորձաքննություն նշանակելը, փորձագետին հարցաքննելը:
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն դեպքում, երբ փորձագետի եզրակացությունը չի համապատասխանում հիմնավորվածության, բավարար չափով հստակության կամ լրիվության պահանջներին, այն չի կարող գնահատվել որպես արժանահավատ ապացույց, քանի դեռ օրենքով սահմանված միջոցներով չեն վերացվել այդ խախտումները» (տե՛ս Արայիկ Խաչատրյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԿԴ1/0006/01/14 որոշման 17-րդ կետը):
Վերահաստատելով Ա.Խաչատրյանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը Ա.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, «(....) րացուցիչ փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտություն առաջանում է այն դեպքում, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված է, կասկած չի հարուցում, սակայն պարզ կամ լրիվ չէ։ Իսկ կրկնակի փորձաքննություն նշանակվում է, երբ փորձագետի եզրակացությունն ինքնին կամ իր հիմքում դրված հանգամանքների ուժով կասկածելի է կամ հստակ չէ։ Այլ կերպ ասած՝ կրկնակի փորձաքննություն նշանակվում է, երբ փորձագետի եզրակացության հիմնավորվածությունը և արժանահավատությունը կասկածի տակ է դրվում» (տե՛ս Արտեմ Հարությունյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 01-ի թիվ ՍԴ3/0026/01/14 որոշման 17.1 կետը):
10. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ Մհեր Ղալեչյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի հուլիսի 12-ին վիճաբանության ընթացքում տեսնելով, որ Մարիամ Հովնիկյանն իրեն պատկանող «NOKIA» տեսակի «LUMIA900» մոդելի բջջային հեռախոսով նկարահանում է վիճաբանությունը, նրա ձեռքից վերցրել է հեռախոսը և դիտավորությամբ հարվածելով գետնին՝ վնասել է այն, ինչի հետևանքով Մարիամ Հովնիկյանին պատճառվել է 34.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս: Նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշանակվել է դատաապրանքագիտական փորձաքննություն պարզաբանման համար փորձսգետին առաջադրելով հետևյալ հարցը՝ «2015թ-ի հուլիսի 12-ի դրությամբ որքան է կազմում Մարիամ Հովնիկյանին պատճառված նյութական վնասի չափը»։ Փորձագետի հմ. 616-ԱՊ-15 եզրակացության համաձայն՝ «փորձաքննությանը տրամադրված (...) բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի ընդհանուր շուկայական արժեքը, 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ, գնահատվում է 34.000 ՀՀ դրամ»:
Առաջին ատյանի դատարանը նշանակել է կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննություն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատաապրանքագիտական փորձաքննությունը հիմնավորված չէ և կասկած է հարուցում, քանի որ պատճառված նյութական վնասի չափը գնահատվել է 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ, մինչդեռ ըստ գործի նյութերի դեպքը տեղի ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 12-ին։
Կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացությամբ փորձագետի կողմից բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեքը 2015 թվականի հուլիսի 12-ի դրությամբ որոշվել է երկու տարբերակով՝ 1-ին տարբերակով 34.000 ՀՀ դրամ, իսկ 2-րդ տարբերակով 22.500 ՀՀ դրամ։ Առաջին ատյանի դատարանը դատավճիռ կայացնելիս դրա հիմքում դրել է կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության 2-րդ տարբերակը։
Առաջին ատյանի դատարանը դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույց չի դիտել։
11. Նախորդ կետում արձանագրված փաստական տվյալները դիտարկելով սույն որոշման 9-րդ կետում շարադրված դրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը վերաբերելի ապացույց չի դիտել և հանել է ապացույցների շարքից։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ փորձագետի կողմից վնասված բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեքը չի որոշվել վնաս պատճառելու օրվա դրությամբ, ինչը առանցքային նշանակություն ունի սույն գործով։ Ինչ վերաբերում է դատախազի այն փաստարկին, որ փորձաքննության եզրակացությունում եղած անճշտության վերացումն հնարավոր էր դատարանում փորձագետի հարցաքննությամբ, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նշվածը տվյալ դեպքում անճշտություն չի կարող դիտվել, քանի որ դատախազի կողմից նշված անճշտությունը տեղի է ունեցել ոչ միայն եզրակացության հետևությունների մասում այլ նաև եզրակացության պարզման ենթակա հարցը շարադրելիս և ամենակարևորը փորձաքննության հետազոտական մասում, որում հստակ ձևակերպված է, որ շուկայական արժեքը տրվում է 2015 թվականի հունիսի 12-ի դրությամբ։
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ նշված անճշտության վերացումն հնարավոր էր դատաապրանքագիտական լրացուցիչ փորձաքննության նշանակմամբ, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ լրացուցիչ փորձաքննություն նշանակվում է այն դեպքում, երբ փորձագետի եզրակացությունը հիմնավորված է, կասկած չի հարուցում, սակայն պարզ կամ լրիվ չէ։ Իսկ տվյալ դեպքում դատաապրանքագիտական փորձաքննության հմ. 616-ԱՊ-15 եզրակացությունը չի կարող գնահատվել որպես ոչ լրիվ կամ ոչ պարզ (տե ս սույն որոշման 9-րդ կետը)։
Վերաքննիչ դատարանը անհիմն է համարում վերաքննիչ բողոքի փաստարկն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի հիմնավորել, թե ինչու է հիմք ընդունել կրկնակի դատաապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացության բջջային հեռախոսին պատճառված նյութական վնասի չափի շուկայական արժեքի որոշման երկրորդ տարբերակը։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վիճարկվող դատական ակտում բավարար չափով պատճառաբանել և փաստարկել է նշվածը, որպիսի մոտեցումը ընդունելի է նաև Վերաքննիչ դատարանի համար:
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ Մհեր Ղալեչյանին առաջադրված մեղադրանքը հաստատվում Է տուժող Մարիամ Հովնիկյանի, ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի, վկա Նաթելա Հովնիկյանի ցուցմունքներով, Մարիամ Հովնիկյանի տված հաղորդմամբ, բջջային հեռախոսը ներկայացնելու արձանագրությամբ և բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված ապացույցների համակցությամբ չի հաստատվում Մարիամ Հովնիկյանին պատճառված գույքային վնասի չափը։
12. Ամփոփելով նախորդ կետում արձանագրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը Մհեր Ղալեչյանի մասով բեկանելու իրավաչափ հիմք չկա, ուստի դատավճիռն այդ մասով պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը մերժել։
II. Ամբաստանյալ Վ.Հովնիկյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով.
13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածը քրեական պատասխանատվություն է նախատեսում հետևյալ հանցավոր արարքի համար. «Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ (...)»:
Մեջբերված հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է մեղքի դիտավորյալ ձնով, որը կարող է լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի։
14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…):
3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
(…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ»:
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ինչպես նաև ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին ու դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մեկ այլ` Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից մեկին` անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին` ներքին համոզմունքին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով, այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշումը):
Մեկ այլ` Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նաև նշել է, որ. «(…) քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած»:
Նույն որոշման մեջ անդրադառնալով ապացույցի արժանահավատության հարցին` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ` փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ` վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ` բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
15. Սույն գործի նյութերից երևում է, որ նախաքննության մարմինը Վարդան Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա իր հարևանությամբ բնակվող Գայանե Խաչատրյանի և նրա ամուսին Մհեր Ղալեչյանի հետ տան մուտքի դուռը չփակելու հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում տեսնելով, որ Գայանե Խաչատրյանը գտնվում է տան մուտքի դռան հետևում կանգնած, դիտավորությամբ մեկ անգամ ոտքով հարվածել է նշված դռանը, որը կպել է Գայանե Խաչատրյանի գլխին, ինչի հետևանքով վերջինիս պատճառվել է գանգուղեղային վնասվածքի ձևով առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատն քայքայումով (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը)։
Առաջին ատյանի դատարանը, հաստատված չհամարելով Վարդան Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքը, արդյունքում նրա նկատմամբ կայացրել է արդարացման դատավճիռ սկզբում փաստելով, որ հանցագործության դեպքը տեղի չի ունեցել, իսկ այնուհետև, որ Վարդան Հովնիկյանի արարքում բացակայում է հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը։
Առաջին ատյանի դատարանը իր հետևությունները պատճառաբանել է հետևյալ կերպ.
«Դատաքննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցներով դատարանը հաստատված է համարում հետևյալը. (...) վիճաբանության ընթացքում Վարդան Հովնիկյանը տեսնելով, որ Գ.Խաչատրյանը գտնվում է Ա.Սերոբ 52/1 տան մուտքի բացված դռան հետևում կանգնած վիճակում, ԱՄՆ-ից ժամանող մյուս դստերը՝ Մարգարիտա Հովնիկյանին օդանավակայանում դիմավորելու, անցուդարձի ճանապարհը բացելու և բակից դուրս գալու նպատակով մեկ անգամ ոտքով հրել է նշված դռանը, որը կպել է Գ.Խաչատրյանի գլխին, ինչի հետևանքով վերջինիս պատճառվել է գանգուղեղային վնասվածքի ձևով առողջության թեթև վնաս՝ առողջության կարճատն քայքայումով:
(...) [Ա]ռաջադրված մեղադրանքը բացառապես հիմնված է միայն գործի ելքով շահագրգռված՝ տուժող Գ.Խաչատրյանի և վերջինիս ամուսին՝ գործով մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքների վրա:
Դատարանը (...) գտնում է, որ նշված պայմաններում, երբ գործի ելքով շահագրգռված՝ տուժող Գ.Խաչատրյանի և մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքները հաստատող օբյեկտիվ տվյալները բացակայում են, հնարավոր չէ ապացուցված համարել, որ Վարդան Հովնիկյանին մեղսագրված արարքը տեղի է ունեցել, քանի որ գործի ելքով շահագրգռված անձի ցուցմունքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն համոզման, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել:
Վերոշարադրյալից հետևում է, որ ամբաստանյալի գործողությունները, այդ թվում մեկ անգամ ոտքով դռանը հարվածելու պայմաններում Գայանե Խաչատրյանի կողմից մարմնական վնասվածքներ ստանալը չեն կարող վկայել Վ.Հովնիկյանի կողմից Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու մասին: Նախաքննության մարմինը բավարար ապացույցներ չի ներկայացրել այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը, ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված են եղել Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ դիտավորությամբ մարմնական վնասվածքներ պատճառելու ցանկությամբ:
Միևնույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի կողմի ներկայացրած ապացույցները՝ Վ.Հովնիկյանի կողմից որպես Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու դիտավորությունը հաստատող հանգամանք, տուժող Գ.Խաչատրյանի հաղորդումն է, նրա և վերջինիս ամուսին՝ գործով մեկ այլ ամբաստանյալ Մ.Ղալեչյանի ցուցմունքներն են, որոնք ներկայացվել են ընդհանրական տեսքով՝ վերջիններիս կողմից դեպքի իրադարձությունների ընկալման արդյունքում նրանց մոտ առաջացած ենթադրությունների հիման վրա ձևավորված սուբյեկտիվ կարծիքի հիման վրա, ուստիև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 27.07.2005թ. թիվ ՎՔ-203/05 գործով կայացրած որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո դրանք չեն կարող գնահատվել որպես դեպքին վերաբերող ինքնուրույն ապացույցներ, այլ ենթակա են գնահատման ապացույցների համակցված վերլուծության շրջանակներում:
Իսկ ինչ վերաբերում է դատաբժշկական թիվ 1934 եզրակացությանը, ապա դատարանի գնահատմամբ այն տվյալ պայմաններում ինքնին չի կարող որպես բավարար փաստական տվյալ համարվել Վ.Հովնիկյանի կողմից Գ.Խաչատրյանի նկատմամբ վերջինիս առողջությանը դիտավորությամբ մարմնական վնասվածք պատճառելու հանգամանքը վկայելու առումով:
Այսպիսով, (...) դատարանը գտնում է, որ Վարդան Հովնիկյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները, մասնավորապես հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը (...)» (տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը):
Վարդան Հովնիկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «[Ի]նքը դուռը ոտքով հրել է, որպեսզի անցուդարձի ճանապարհը բացվի և հնարավորություն ունենան դուրս գալ բակից և մեկնել օդանավակայան, Գ.Խաչատրյանին ցավ պատճառելու ցանկություն և նպատակ չի ունեցել։ Դուռն ոտքով հրելու պահին Գ.Խաչատրյանը կանգնած է եղել դռանը հպված, և իր համար տեսանելի և ըմբռնելի չի եղել, որ հրելուց կարող է վնաս պատճառել Գ.Խաչատրյանին»։
Վկա Նաթելա Հովնիկյանը ցուցմունք է ավել այն մասին, որ. «(...) վիճաբանության ժամանակ Վ.Հովնիկյանը հրել է դուռը, քանի որ իրենք շտապում էին օդանավակայան, սակայն նա դռանը չի հարվածել, քանի որ հեռու էր կանգնած և չեր կարող հարվածել։ Վիճաբանությունը սկսել է ժամը 18:00-ի սահմաններում, որը առաջացել է Վ.Հովնիկյանի կողմից դուռը հրելուց հետո, այդ պահին Գ.Խաչատրյանը դեմքով կանգնած էր դեպի դուռը (....)»:
Գործում առկա դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1934 եզրակացության համաձայն՝ «Գ.Խաչատրյանի ստացած մարմնական վնասվածքները գանգուղեղային վնասվածքի, ձախ բազկի, նախաբազկի և արմնկահոդի շրջանների քերծվածքների ձևով հետևանք են բութ առարկաների ազդեցությանը հնարավոր է նշված ժամկետում և հանգամանքներում, դրանք միասին վերցրած պատճառել են առողջության թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը վեց օրից ոչ պակաս, բայց ոչ ավելի է քսանմեկ օրից, իսկ առանձին առանձին վերցրած, գանգուղեղային վնասվածքը պատճառել է առողջությանը թեթև վնաս, առողջության կարճատև քայքայումով՝ քերծվածքները առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Եթե հետագայում ենթարկվի հետազոտության և ի հայտ գան նոր տվյալներ, հնարավոր է փոփոխություններ հետևություններում»։
Գործում առկա և Վերաքննիչ դատարանում հետազոտված տեսաերիզից երևում է, որ Վարդան Հովնիկյանը Գայանե Խաչատրյանի և Մհեր Ղալեչյանի հետ վիճաբանության ընթացքում ոտքով հարվածում է տան մուտքի դռանը, որը դիպչում է դռան հետևում կանգնած Գայանե Խաչատրյանին։
16. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-14-րդ կետերում շարադրված դրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում Առաջին ատյանի դատարանի հետևություն այն մասին, որ Վարդան Հովնիկյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնված է բացառապես գործի ելքով շահագրգռված՝ տուժող Գայանե Խաչատրյանի և վերջինիս ամուսին՝ գործով մյուս ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանի ցուցմունքների վրա ու առկա չեն դրանք հաստատող այլ օբյեկտիվ ապացույցներ:
Վերաքննիչ դատարան արձանագրում է, որ Վարդան Հովնիկյանին առաջադրված մեղադրանքը տուժող Գայանե Խաչատրյանի և ամբաստանյալ Մհեր Ղալեչյանի ցուցմունքներից զատ հիմնավորվում է դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1934 եզրակացությամբ, Մարիամ Հովնիկյանի կողմից ներկայացված տեսաերիզով, ինչպես նաև ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանի և վկա Նաթելա Հովնիկյանի ցուցմունքներով։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված ապացույցները Առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել համակցության մեջ։
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությանը, որ բավարար ապացույցներ չեն ներկայացվել այն մասին, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը, և որ ամբաստանյալի գործողություններն ուղղված չեն եղել Գայանե Խաչատրյանին դիտավորությամբ մարմնական վնասվածքներ պատճառելուն, ապա Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը կարող է կատարվել ինչպես ուղղակի այնպես էլ անուղղակի դիտավորությամբ: Իսկ տվյալ դեպքում, եթե Վարդան Հովնիկյանը նույնիսկ Գայանե Խաչատրյանին մարմնական վնասվածք պատճառելու ցանկություն չի ունեցել, ապա նա գիտակցաբար թույլ է տվել դրանց առաջացումը, քանի որ տվյալ իրադրությունում Վարդան Հովնիկյանը չէր կարող չգիտակցեր և չնախատեսեր Գայանե Խաչատրյանին մարմնական վնասվածք հասցնելու իրական հնարավորությունը:
Այսպիսով վերլուծելով սույն գործով ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում ձեռք է բերվել փոխկապակցված հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս ապացուցված համարելու Վարդան Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքը։
17․ Ամփոփելով նախորդ կետում արձանագրված դատողությունները՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Վարդան Հովնիկյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով հանցակազմի բացակայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի հետևությունները հիմնավոր չեն։
18. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
§Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ (…)¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն`
§1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարվելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1¤ երկու տարի` ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
¥…):
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը ¥…):
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից ¥…)¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը հանդիսանում է դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն`
§1.Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝
¥…)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները.
¥…)
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով¦:
Շարադրված իրավանորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ կապված հանցանքի ծանրության աստիճանից, և անձի դրսևորած հետագա վարքագծից՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության տարբեր ժամկետներ, որոնց անցնելու դեպքում՝ նա ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից: Մասնավորապես, ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարած անձն (այդ թվում նաև` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով) ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է երկու տարի: Իսկ, եթե նշված ժամկետի ընթացքում կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք, ապա այդ դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է նոր հանցանքն ավարտված համարելու պահից։ Դրա հետ մեկտեղ, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից, ապա այս դեպքում վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է և այն վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից:
Վերը շարադրված իրավանորմերի վերլուծությունից նաև հետևում է, որ վաղեմության ժամկետն անցնելը բացառում է ինչպես քրեական գործի հարուցումը, այնպես էլ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ արդեն իսկ հարուցված քրեական գործի և սկսված քրեական հետապնդման պարագայում՝ օրենսդրական այդ արգելքի կիրառումն այլևս պայմանավորվում է միայն կասկածյալի կամ մեղադրյալի ¥գործը դատական քննության նշանակված լինելու դեպքում՝ ամբաստանյալի) հայեցողությամբ:
19. Նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների, իրավական վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղսագրվող հանցագործության համար քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետն ավարտվել է 2017 թվականի հուլիսի 12-ին։ Դրա հետ մեկտեղ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ սույն քրեական գործում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ Վարդան Հովնիկյանը 2015 թվականի հուլիսի 12-ից հետո կատարել է նոր հանցագործություն, առկա չեն տվյալներ նաև այն մասին, որ վերջինս 2015 թվականի հուլիսի 12-ից հետո խուսափել է քննությունից կամ դատից։
Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելուն խոչընդոտող որևէ հիմք չկա, ուստի և դրանով առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք։
Միևնույն ժամանակ հաշվի առնելով, որ առկա չէ Վարդան Հովնիկյանի համաձայնությունն իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման դադարեցման վերաբերյալ, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցման հարցը պետք է լուծվի մեղսագրվող արարքում նրա մեղավորության հարցը որոշելուց հետո և հաշվի առնելով սույն որոշման 16-րդ կետում վերջինի առնչությամբ արված եզրահանգումները Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովնիկյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
20. Ամփոփելով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Վարդան Հովնիկյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով պատշաճ ստուգման և գնահատման չի ենթարկել գործի փաստական հանգամանքները, խախտել է ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 126-րդ, 127-րդ հոդվածների պահանջները, կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտ, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում է և հիմք է դատական ակտը Վարդան Հովնիկյանի մասով բեկանելու համար:
Միևնույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանը, առաջնորդվելով արդարադատության արդյունավետության շահերով, արձանագրում է, որ գործի փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս մասնակի՝ Վարդան Հովնիկյանի մասով բեկանելու և փոփոխելու Առաջին ատյանի դատարանի արդարացման դատավճիռը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը,
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
Տուժող Գ.Խաչատրյանի բողոքը բավարարել։ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավազ դատախազ Կ.Բարսեղյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մայիսի 30-ի դատավճիռը մասնակի ամբաստանյալ Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանի մասով բեկանել և փոփոխել։
Վարդան Հրաչիկի Հովնիկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և քրեական պատասխանատվությունից ազատել վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով։
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում։


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ