Գործ No ԵԱՔԴ/0198/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ17՚ մայիսի 2016 թվական քաղաք Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Միլենա Սարգսյանի
Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հարություն Խալաթյանի
պաշտպան Հայկ Հովհաննիսյանի
տուժողի իրավահաջորդ Էդմիկ Բաբաջանյանի

դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կարեն Խալաթի Դոխոլյանի /ծնված 1981 թվականի մարտի 29-ին Ստեփանակերտ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ-մասնագիտական կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, աշխատում է ՙԱրաբկիր-Կամար՚ ՓԲԸ-ում` որպես վարորդ, նախկինում չդատված, բնակվող` քաղաք Երևան, Ծարավ Աղբյուրի փողոց, 31 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 60106215 քրեական գործը:
2015 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Կարեն Խալաթի Դոխոլյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 06-ին թիվ 60106215 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015թ. հունիսի 15-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում իր անձնական օգտագործման ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով, երթևեկել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղու կողմից Զ.Սարկավագ փողոցով դեպի Քանաքեռ 12 փողոցի ուղղությամբ, աջ մայթեզրից մոտ 3 մետր հեռավորությամբ, մոտակա լույսերը միացված վիճակում: Հասնելով Զ.Սարկավագ փողոցի թիվ 117 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին խախտել է ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջները, այն է` ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհահատվածի համար թույլատրելի առավելագույն 40 կմ/ժ արագությունը գերազանցած` շուրջ 80 կմ/ժ արագությամբ, իր երթևեկության համար վտանգն առաջանալու սկզբնապահից, հետիոտն Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանին հայտնաբերելու հնարավորություն ունենալու պայմաններում, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և իր ավտոմեքենայի ընթացագոտին` փողոցի կենտրոնական հատվածից, կանգնած տեղից, ձախից դեպի աջ կողմը արագ քայլերով հատող հետիոտն Կ.Է.Բաբաջանյանի նկատմամբ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունենալով, ժամանակին ավտոմեքենայի ընթացքը արգելակումով դանդաղեցնելու կամ այն ընդհուպ մինչև կանգնեցնելու պայմաններում, հնարավորություն չի տվել նրան դուրս գալու իր երթևեկության վտանգավոր գոտուց, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումը, ինքն իրեն զրկել այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենայի առջևի աջ հատվածով վրաերթի է ենթարկել Կ.Է.Բաբաջանյանին` անզգուշությամբ նրան պատճառել մահ՚:

Ապացույցների հետազոտում

Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքը, որ 2015թ. հունիսի 15-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում, իր անձնական օգտագործման ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայով` առանց բեռի, երկու ուղևորով, ընթացել է Երևան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղու կողմից Զ.Սարկավագ փողոցով Քանաքեռ 12 փողոցի ուղղությամբ, որի ընթացքում ավտոմեքենան վարել է աջ մայթեզրից մոտ 3 մետր հեռավորության վրա, մոտակա լույսերը միացված վիճակում, մոտ 80 կմ/ժ արագությամբ: Հասնելով Զ.Սարկավագ փողոցի թիվ 117 շենքի դիմացի ճանապարհահատվածին տեսել է, ինչպես հետիոտն Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանն` ձեռքում իրերով լցված պոլիէթիլենային տոպրակը բռնած, արագ քայլերով հատում է Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Քանաքեռ 13 փողոցի կողմը տանող ուղեմասը և հասնելով ընդհատվող գծանշումներին կանգնել է տեղում: Տեղում մոտ 1 վայրկյան կանգնելուց հետո Կ.Բաբաջանյանը սկսել է արագ քայլերով հատել Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասը: Տեսնելով իր ընթացքի ուղղությամբ ձախից դեպի աջ կողմը, ուղիղ, արագ քայլերով հատող հետիոտնին Կ.Դոխոլյանը դիմել է կտրուկ արգելակման, սակայն ավտոմեքենան արգելակված վիճակում դեպի առաջ և աջ ընթանալով առջևի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել Կ.Բաբաջանյանին և կանգնել: Կ.Դոխոլյանը նաև նշել է, որ հետիոտն Կ.Բաբաջանյանն իր տեսադաշտում կանգնած տեղից անցել է մոտ 4 մետր տարածություն:

Ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Վկա Խալաթ Սարգսի Դոխոլյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Կարեն Դոխոլյանն իր որդին է: 2015թ. հունիսի 15-ին` ժամը 22:00-ի սահմաններում, երբ վերադարձել է աշխատանքից, որդին մեքենան է վերանորոգել: վերանորոգելուց հետո իր կնոջ եղբոր որդու` Արման Եգանյանի և իր որդու` Կարեն Խալաթի Դոխոլյանի հետ միասին, ավտոմեքենան արագության տակ վարելիս փորձարկելու նպատակով ընթացել են վերջինիս կողմից վարվող` անձնական օգտագործման, ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Քանաքեռ 13 փողոցի կողմից Զ.Սարկավագ փողոցով դեպի Ֆանարջյան փողոցի ուղղությամբ, որի ընթացքում Կ.Դոխոլյանն ավտոմեքենան վարել է աջ մայթեզրից մոտ 2 մետր հեռավորության վրա, մոտակա լույսերը միացված վիճակում, մոտ 70-80 կմ/ժ արագությամբ: Չհասած Զ.Սարկավագ և Քանաքեռ 12 փողոցների խաչմերուկին տեսել է, ինչպես, հետիոտնային անցումից ներքև, հետիոտն Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանը` ձեռքում իրերով լցված պոլիէթիլենային տոպրակը բռնած, արագ քայլերով հատում է Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Քանաքեռ 13 փողոցի կողմը տանող ուղեմասը և հասնելով ընդհատվող գծանշումներին կանգնել է տեղում: Տեղում մոտ 1 վայրկյան կանգնելուց հետո Կ.Բաբաջանյանը սկսել է ուղիղ անկյան տակ, արագ քայլերով հատել Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասը: Այդ նույն պահին Կ.Դոխոլյանը դիմել է կտրուկ արգելակման, սակայն ավտոմեքենան արգելակված վիճակում դեպի առաջ և աջ ընթանալով առջևի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել Կ.Բաբաջանյանին և կանգնել: Վկան նաև նշել է, որ հետիոտն Կ.Բաբաջանյանն կանգնած տեղից մինչ վրաերթի ենթարկվելը անցել է մոտ 4 մետր տարածություն:

Վկա Արման Վրույրի Եգանյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2015թ. հունիսի 15-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում իր հորաքրոջ ամուսնու` Խալաթ Սարգսի Դոխոլյանի և նրա որդու` Կարեն Խալաթի Դոխոլյանի հետ միասին ընթանալիս են եղել վերջինիս կողմից վարվող` անձնական օգտագործման, ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Քանաքեռ 13 փողոցի կողմից Զ.Սարկավագ փողոցով դեպի Ֆանարջյան փողոցի ուղղությամբ, որի ընթացքում Կ.Դոխոլյանն ավտոմեքենան վարել է լույսերը միացված վիճակում և մոտ 70 կմ/ժ արագությամբ, աջ մայթեզրից մոտ 1 մետր հեռավորության վրա: Չհասած Զ.Սարկավագ և Քանաքեռ 12 փողոցների խաչմերուկին տեսել է, ինչպես հետիոտն Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանը` ձեռքում իրերով լցված պոլիէթիլենային տոպրակը բռնած, արագ քայլերով հատում է Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Քանաքեռ 13 փողոցի կողմը տանող ուղեմասը և հասնելով ընդհատվող գծանշումներին կանգնել է տեղում: Տեղում մոտ 1 վայրկյան կանգնելուց հետո Կ.Բաբաջանյանը սկսել է ուղիղ անկյան տակ, արագ քայլերով հատել Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասը: Այդ նույն պահին Կ.Դոխոլյանը դիմել է կտրուկ արգելակման, սակայն ավտոմեքենան արգելակված վիճակում դեպի առաջ և ձախ ընթանալով առջևի աջ անկյունային մասով վրաերթի է ենթարկել Կ.Բաբաջանյանին և կանգնել: Ա.Եգանյանը նաև նշել է, որ հետիոտն Կ.Բաբաջանյանը վրաերթի պահին համարյա հասել էր Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասի մայթեզրին:

Տուժողի իրավահաջորդ Էդմիկ Մելքոնի Բաբաջանյանը նախաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ հանգուցյալ Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանն իր դուստրն է, բնակվել է Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագ փողոցի թիվ 117/1 շենքի 50 բնակարանում և աշխատել է որպես դաշնամուրի ուսուցչուհի: 2015թ. հունիսի 16-ին ժամը 10:00-ի սահմաններում բարեկամներից տեղեկացել է, որ նախորդ օրը` հունիսի 15-ին ժամը 22:00-ի սահմաններում դուստրը` Կ.Բաբաջանյանն աշխատանքից տուն վերադառնալիս վրաերթի է ենթարկվել Զ.Սարկավագ և Քանաքեռ 12 փողոցների խաչմերուկում և անգիտակից վիճակում տեղափոխվել է ՙՍուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ՚ ԲԿ-ի վերակենդանացման բաժանմունք, իսկ 22.06.2015թ. գիտակցության չգալով մահացել է: Է.Բաբաջանյանը նաև նշել է, որ իրեն հայտնի տեղեկությունների համաձայն դուստրը` Կ.Բաբաջանյանը փողոցը հատելիս է եղել չնախատեսված վայրով և վրաերթի պահին համարյա հասել էր Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը տանող ուղեմասի մայրեզրին, իսկ վրաերթ կատարող վարորդ Կ.Դոխոլյանն ավտոմեքենան վարել է տվյալ ճանապարհահատվածի համար սահմանված առավելագույն արագությունը գերազանցած արագությամբ:

Գ.թ. 104-105

Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 689 եզրակացության համաձայն` Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանի մահը վրա է հասել գլխուղեղի կարևորագույն կենսական ֆունկցիաների խանգառումից` գանգուղեղային փակ բութ վնասվածք ստանալու հետևանքով: Տվյալ հետևությունը հիմնավորվում է դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված հետևյալ վնասվածքների առկայություններով` սալջարդ վերքեր աջից վերին կոպի, աջից այտային շրջաններում, քերծվածքներ` ձախից գլխի ճակատային, քթի մեջքին, այտային շրջաններում, արյունազեղումներ` աջից գլխի ճակատային թմբկության, զույգ աչքերի վերին և ստորին կոպերի շրջաններում, գլխի մաշկի տակ ձախից ճակատային շրջաններում, գլխուղեղի ենթանրբենային տարածության, ուղեղանյութի կետավոր արյունազեղումներ, ձախ այտոսկրի, գանգի հիմի ոսկրերի կոտրվածքներ: Բոլոր վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ առարկաների ներգործությամբ, այդպիսիք ունեն կենդանության ժամանակվա առողջությանը ծանր վնասի պատճառման հատկանիշներ, որոնք մահվան պատճառի հետ գտնվում են ուղղակի պատճառական կապի մեջ: Կ.Բաբաջանյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերվել են նաև սալջարդ վերքեր` աջ ոտնաթաթի 1-ին մատի շրջանում, արյունազեղումներ` ձախ ուսահոդի, ձախ արմնկահոդի, ձախ նախաբազկի, ձախ դաստակի, ձախ ծնկահոդի շրջաններում, քերծվածքներ` աջից որովայնի առաջային մակերեսի, զույգ նստատեղերի, զույգ ծնկահոդերի, աջ ոտնաթաթի 1-ին, 2-րդ մատների, ձախ ոտնաթաթի 1-ին մատի շրջաններում, կրծոսկրի, աջից և ձախից պտկային գծով 3-4-5-րդ և 2-3-4-5-րդ կողոսկրերի ուղղակի կոտրվածքներ, որոնք պատճառվել են նույնպես կենդանության օրոք բութ առարկաներով և իրենց սովորական ընթացքի դեպքում ունեն առողջությանը պատճառված միջին ծանրության վնասի հատկանիշներ և մահվան պատճառի հետ չեն գտնվում պատճառական կապի մեջ: Համաձայն հիվանդության պատմագրի տվյալների Կ.Բաբաջանյանի մահը վրա է հասել 22.06.2015թ. ժամը 06:45-ին, որը չի հակասում դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալներին: Ելնելով վնասվածքների բնույթներից և տեղակայումներից չի բացառվում վերջիններիս առաջանալը որոշման մեջ նշված հանգամանքներում: Կ.Բաբաջանյանի դիակի դատաբժշկական փորձաքննությամբ մարմնի վրայով անվադողի անցմանը ՙբնորոշ և հատուկ՚ վնասվածքներ չեն հայտնաբերվել: Ըստ դիակի դատաբժշկական փորձաքննության տվյալների` Կ.Բաբաջանյանը կենդանության օրոք գործնականում եղել է առողջ: Կ.Բաբաջանյանի անվամբ լրացված բժշկական փաստաթղթերում ալկոհոլի վերաբերյալ որևէ գրառում կատարված չէ: Կ.Բաբաջանյանի դիակից վերցված արյունը պատկանում է Օ /առաջին/ խմբին:

Գ.թ. 87-93

Դատաավտոտեխնիկական փորձագետի թիվ 29361508 եզրակացության համաձայն` ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի բանվորական արգելակային համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և դրա այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` ավտոմեքենայի ընթացքի արագությունը կարգավորելու առումով չեն հայտնաբերվել: ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման համակարգը գտնվում է աշխատունակ վիճակում և այդ համակարգի այնպիսի վնասվածքներ կամ անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի անկառավարելիություն` շարժման ուղղությունը փոխելու առումով, չեն հայտնաբերվել: ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի ընթացային մասը` կախոցները ու անիվները, գտնվում են աշխատունակ վիճակում և դրանց այնպիսի անսարքություններ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ պատահարը և առաջ բերեին ավտոմեքենայի ընթացքի անկայունություն կամ անկառավարելիություն, չեն հայտնաբերվել:

Գ.թ. 74-78

Դատահետքաբանական և դատաքիմիական համալիր փորձագետի թիվ 29351504 եզրակացության համաձայն` հագուստների վրա առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի ընթացքում առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին: ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի առջևի աջ կողմում առկա են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ, որոնք իրենց համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին և կարող էին առաջանալ համեմատաբար փափուկ մակերես ունեցող առարկայի հետ, որպիսին հանդիսանում է նաև մարդու մարմինը, փոխազդեցության մեջ մտնելու հետևանքով:

Գ.թ. 79-84

Դատաավտոտեխնիկական փորձագետի թիվ 178ա-15 եզրակացության համաձայն` ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը տվյալ վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն ունեցել է, և առաջադրված պայմաններում, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու համար, պետք է ավտոմեքենան վարեր տվյալ ճանապարհահատվածում ՃԵԿ-ի 3.24 ՙԱռավելագույն արագության սահմանափակում՚ ճանապարհային արգելող նշանով տրանսպորտային միջոցների երթևեկության համար սահմանված թույլատրելի առավելագույն 40 կմ/ժ-ը չգերազանցող արագությամբ, իսկ` փողոցի հանդիպակաց ուղղությունների երթևեկելի ուղեմասերի բաժանարար ընդհատվող գծանշման վրա կանգնած տեղից իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասը ձախից դեպի աջ կողմը հատող հետիոտն Կ.Բաբաջանյանի առկայությամբ պայմանավորված, իր երթևեկության համար վտանգի առաջացման սկզբնապահից սկսած, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և դեպի իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքագոտին շարժվող հետիոտն Կ.Բաբաջանյանի նկատմամբ վրաերթը կանխելու համար, պետք է տեխնիկական տեսակետից ժամանակին կատարված արգելակումով դանդաղեցներ իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքը` ընդհուպ մինչև այն կանգնեցնելը, ինչի տեխնիկական հնարավորությունը, տվյալ ճանապարհահատվածում երթևեկության համար սահմանված թույատրելի առավելագույն 40 կմ/ժ-ը չգերազանցող արագությամբ ավտոմեքենան վարելու դեպքում, ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը, պատահարի պարագաներում իր իսկ կողմից ձեռնարկված արգելակման պայմաններում, մինչև վրաերթի տեղին հասնելն, ունեցել է: Դրա փոխարեն` առաջադրված պայմաններում ավտոմեքենան վարելով տվյալ ճանապարհահատվածում ՃԵԿ-ի 3.24 ՙԱռավելագույն արագության սահմանափակում՚ ճանապարհային արգելող նշանով տրանսպորտային միջոցների երթևեկության համար սահմանված թույլատրելի առավելագույն 40 կմ/ժ-ը գերազանցող` շուրջ 80 կմ/ժ, արագությամբ, ՙՕպել՚ մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդը տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 65 կետի պահանջին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:

Գ.թ. 117-120

Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանի հագուստների և ձախ ոտքի համար նախատեսված հողաթափի առգրավման և զննության արձանագրություններով այն մասին, որ առգրավվել և զննվել են վերջինիս հագուստները և ձախ ոտքի համար նախատեսված հողաթափը, որոնց վրա հայտնաբերվել են վրաերթին բնորոշ հետքեր և վնասվածքներ, որոնք էլ ճանաչվել են իրեղեն ապացույց, կցվել են թիվ 60106215 քրեական գործի նյութերին և պահվում են Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում:

Գ.թ. 50-51, 109-110

Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` Երևան քաղաքի Զ.Սարկավագ և Քանաքեռ 12 փողոցների խաչմերուկը, որտեղ կատարվել է վրաերթը, ասֆալտապատ է, ուղիղ և հարթ: Քանաքեռ 12 փողոցը հորիզոնական է, իսկ Զ.Սարկավագ փողոցը ունի 2% երկայնական թեքություն վայրէջքի ձևով դեպի Ֆանարջյան փողոցի ուղղությամբ: Դեպքի պահին եղանակը եղել է պարզ, առանց տեղումների, ասֆալտըª չոր, իսկ խաչմերուկը լուսավորվել է արհեստական լույսերով: Զ.Սարկավագ փողոցի դեպի Ֆանարջյան փողոցի կողմը երթևեկող ավտոմեքենաների համար տեղադրված է 3.24 արգելող նշանը և թույլատրելի առավելագույն արագություն է սահմանված 40 կմ/ժ: Խաչմերուկից առաջ տեղադրված ճանապարհային նշանները, գծանշումները, վրաերթի հետևանքով թողնված հետքերի տեղակայումը և ավտոմեքենայի հետվթարային դիրքը արտացոլված են ՃՏ դեպքի վայրի զննության սխեմայում: ՃՏ դեպքի վայրի զննության ընթացքում հայտնաբերված` Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանին պատկանող, պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ եղած սննդամթերքի և հագուստների ընդհանուր քաշը կազմում է 5,75 կգ:

Գ.թ© 4-15

Տրանսպորտային միջոցների զննության արձանագրության համաձայն` զննության պահին ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենայի շարժիչի ծածկոցը եղել է դեֆորմացված, իսկ դիմապակին և առջևի աջ լուսարձակը եղել են կոտրված: ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պ/հ ավտոմեքենան ճանաչվել է իրեղեն ապացույց և ի պահ է հանձնվել Կ.Խ.Դոխոլյանին:

Գ.թ© 16-20, 111

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության` ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելու մեջ, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3753-րդ հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` ՙԴատարանը արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը (...)՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª
ՙՊատասխանատվությունը եւ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ են`
(...)
9) մեղայականով ներկայանալը, (...).
10) հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին բժշկական կամ այլ օգնություն ցույց տալը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային եւ բարոյական վնասը կամովին հատուցելը կամ վերացնելը, տուժողին պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված այլ գործողությունները:
2. Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաեւ մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում (...)՚:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ ՙ(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)՚ (տե°ս Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը Կ.Վխկրյանի վերաբերյալ ՇԴ/0097/01/13 որոշմամբ դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. ՙ(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի վերաբերյալ գործերով պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները պետք է հաշվի առնեն հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները, ինչպես նաև հանցանքի կատարումից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը:
(…) վերոնշյալ գործերով դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթին, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը: Նշված հանգամանքի կարևորումը պայմանավորված է նրանով, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված՝ ճանապարհային երթևեկության կանոնների առավել կոպիտ խախտումները (լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելը և այլն) վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների համար և առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տրանսպորտային միջոցը վարողի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը կարևոր նշանակություն ունի նաև հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար:
(…) Վճռաբեկ դատարանը կարևորել է հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո հանցանք կատարած անձի վարքագիծը, ինչպես նաև նրա վարքագիծը հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը պետք է գնահատի այն հանգամանքը, թե հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո ամբաստանյալն արդյոք անհրաժեշտ օգնություն է ցուցաբերել տուժողին, թե, թողնելով դեպքի վայրը, դիմել է փախուստի: Հետագա վարքագծի գնահատման համար դատարանը պետք է ուշադրության արժանացնի նաև այն, թե քրեական գործի քննության ընթացքում ամբաստանյալն արդյոք ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, դեպքի վերաբերյալ տվել ճշմարտացի, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, արդյոք որոշակի քայլեր է ձեռնարկել տուժողի կամ նրա հարազատների հետ հաշտվելու ուղղությամբ կամ ինքնակամ հատուցել է հանցագործության արդյունքում տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության ծախսերը: (…)՚ (տե՛ս Արամ Սերյոժայի Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման 20-րդ, 22-րդ կետերը):
ՙ(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը: (…)՚ (տե՛ս Էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 18-րդ կետը):
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ նշված երկու իրավիճակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար պետք է իրենց արտացոլումը գտնեն քրեաիրավական ներգործության միջոցի ընտրության ժամանակ, այլապես կխախտվեն արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներըե (տե՛ս Արթուր Սերգեյի Առաքելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0122/01/12 որոշման 18-րդ-19-րդ կետերը):
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ և 244-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցագործություններ կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակ և չափ ընտրելիս դատարանները, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնեն՝
ա) թույլ տրված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը,
բ) հանցագործության կատարման եղանակը և հանգամանքները,
գ) հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը,
դ) հանցագործությունը կատարելուն նպաստող պայմանները,
ե) հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նաև հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսևորած վարքագիծը,
զ) կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը,
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով առանց վերոգրյալ հանգամանքները պարզելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին: Հետևաբար, նշված հանգամանքներից որևէ մեկն անտեսելու արդյունքում նշանակված պատիժը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին և չի ապահովի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատժի նպատակների իրականացումը՚:
Վճռաբեկ դատարանը Է.Ասատրյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ. ՙ(...) թեև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ հանցավորի կողմից դրսևորվում է անզգուշություն, այլ խոսքով՝ արարքի սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է անզգուշությամբ, սակայն ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները հաճախ խախտվում են գիտակցաբար: Ընդ որում, վարորդը, ելնելով կոնկրետ իրադրությունից, իր վարած տրանսպորտային միջոցի առանձնահատկություններից և այլ հանգամանքներից, երբեմն նաև գիտակցում է, որ իր կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում թույլ տալու դեպքում մարդու (մարդկանց) կյանքի կամ առողջության համար վտանգ կառաջացնի, սակայն, ցուցաբերելով հանցավոր անզգուշություն, այնուամենայնիվ, թույլ է տալիս նշված խախտումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Անզգուշությամբ կատարված հանցանքը կարող է դրսևորվել ինքնավստահությամբ կամ անփութությամբ:
2. Հանցանքը համարվում է ինքնավստահությամբ կատարված, եթե անձը նախատեսել է իր գործողության (անգործության)` հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, սակայն առանց բավարար հիմքերի` ինքնավստահորեն հույս է ունեցել, որ դրանք կկանխվեն:
3. Հանցանքը համարվում է անփութությամբ կատարված, եթե անձը չի նախատեսել իր գործողության (անգործության)` հանրության համար վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, թեև տվյալ իրադրությունում պարտավոր էր և կարող էր նախատեսել դրանքե:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող անզգույշ մեղքի ձևը կարող է տարբեր կերպ արտահայտվել: Այսպես` հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի (գործողության կամ անգործության) պոտենցիալ վտանգավորությունը, նախատեսում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը և չնայած դրան, հույսը դնելով իր հմտությունների, անձանց, սարքավորումների և այլնի վրա, թույլ է տալիս սահմանված անվտանգության կանոնների խախտում` առանց բավարար հիմքերի հույս ունենալով, որ վտանգավոր հետևանքները կկանխվեն:
Հանցավոր անփութության օրենսդրական բնորոշումը ցույց է տալիս, որ անզգուշության այս տեսակը բնութագրվում է վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը չնախատեսելով: Այլ խոսքով՝ անփութությամբ գործող անձը, իրական հնարավորություն և պարտավորվածություն ունենալով նախատեսել վտանգավոր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, բավարար շրջահայացություն, ուշադրություն և հոգատարություն չի ցուցաբերում այդ հետևանքների առաջացումը թույլ չտալու համար:
Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորված անզգույշ մեղքի վերոգրյալ տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկություններից, տարբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես` հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացման հնարավորությունը, հետևաբար չի գիտակցում նաև իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավստահության դեպքում անձը գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վտանգավոր հետևանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության և կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին:
Վերոգրյալով պայմանավորված` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել: Բացի այդ, դատարանները պետք է գնահատեն, թե տվյալ խախտման արդյունքում, ինչպես ընդհանուր առմամբ, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը և որքանով էր ակնհայտ տրանսպորտային միջոցը վարողի համար իր կողմից թույլ տված խախտման և հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման միջև պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը: Այլ խոսքով` համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը՚:

Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումների համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ Կարեն Դոխոլյանը դրա կատարման եղանակը և հանգամանքները, դեպքի կոնկրետ հանգամանքները, մեղքի ձևը և տեսակը, հանցավորի անձը, հանցանքի կատարումից հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, հանցագործության կատարման մեջ նրա մեղավորության աստիճանը:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դատարանը գտնում է, որ Կարեն Դոխոլյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով:
Ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանի անձը բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չէ, ամուսնացած է: Դատարանը, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում, որ նա ընդունել է մեղքը և զղջացել կատարած արարքի համար, առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության անզգույշ հանցանք, ցանկացել է անհրաժեշտ օգնություն ցուցաբերել տուժողին, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմնին, խնամքի տակ են գտնվում 2003 և 2005 թվականներին ծնված մանկահասակ երեխաները: Բացի այդ, ամբաստանյալ Կ.Դոխոլյանը հատուցել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը` հոգացել է հուղարկավորության հետ կապված ծախսերը, տուժողի իրավահաջորդը բողոք կամ գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացրել: Դատարանն արձանագրում է նաև, որ տուժող Կ.Բաբաջանյանը ճանապարհը հատել է չթույլատրված հատվածով:
Ամբաստանյալի նկատմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելու ձևով լրացուցիչ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ վերջինս աշխատում է որպես վարորդ և այն հանդիսանում է իր և իր ընտանիքի ապրուստի միակ միջոցը:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներըª հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ և 64-րդ հոդվածների կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Կարեն Դոխոլյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը /Կարեն Դոխոլյանը գերազանցել է ճանապարհի տվյալ հատվածում թույլատրվող` 40 կմ/ժ արագությունը և երթևեկել 70-80 կմ/ժ արագությամբ/, հանցավորի անձը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Կ.Դոխոլյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կամ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող` Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանի հագուստը և ձախ ոտքի հողաթափը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Էդմիկ Բաբաջանյանին, իսկ Կարեն Դոխոլյանին ի պահ հանձնված ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պետհամարանիշի ավտոմեքենան` թողնել նրա տնօրինմանը:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կարեն Դոխոլյանից որպես դատական ծախսեր հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 168.000 /մեկ հարյուր վաթսունութ հազար/ ՀՀ դրամ, որից` 50.400 ՀՀ դրամը` դատաավտոտեխնիկական, 117.600 ՀՀ դրամը` դատահետքաբանական և դատաքիմիական, համալիր փորձաքննությունների համար:
Հաշվի առնելով, որ տուժողի իրավահաջորդ Էդմիկ Բաբաջանյանի կողմից գույքային վնասի հատուցման պահանջ և քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, ուստի դատարանը քաղաքացիական հայցի հարցը համարում է լուծված:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 168-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Կարեն Խալաթի Դոխոլյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 /երկու/ տարի ժամկետով:
Կարեն Դոխոլյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող` Կարինե Էդմիկի Բաբաջանյանի հագուստը և ձախ ոտքի հողաթափը, դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, վերադարձնել տուժողի իրավահաջորդ Էդմիկ Բաբաջանյանին, իսկ Կարեն Դոխոլյանին ի պահ հանձնված ՙՕպել՚ մակնիշի 34 MF 367 պետհամարանիշի ավտոմեքենան` թողնել նրա տնօրինմանը:
Կարեն Խալաթի Դոխոլյանից հօգուտ պետական բյուջեի` որպես դատական ծախսեր, բռնագանձել 168.000 /մեկ հարյուր վաթսունութ հազար/ ՀՀ դրամ:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ