ԵԱՔԴ/0182/01/15





ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

14 նոյեմբերի 2016թ. ք. Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան),

Նախագահությամբ դատավոր` Ա. Նիկողոսյանի,
քարտուղարությամբ` Կ. Գրեյանի,
Գ.Վարդանյանի,
Ա.Վարդանյանի,
Լ. Իսպիրյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ն.Աշրաֆյանի,
ամբաստանյալ` Հ.Կոջամանյանի,
պաշտպան` Լ.Գասպարյանի,
տուժող` Ա.Սարգսյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ` Լ.Արշակյանի,

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի (ծնված` 12.10.1983թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, հանցանքի կատարման պահին չդատապարտված, չի աշխատում, հաշվառված և բնակվող ք.Երևան, Բատիկյան 42–րդ տանը) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով.

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի հունիսի 25–ին թիվ 14203715 նախաքննական համարով հարուցվել է քրեական գործը։
2015 թվականի հուլիսի 1–ին Կարեն Արշակյանը միևնույն քրեական գործով ճանաչվել է տուժող, ով 2015 թվականի հոկտեմբերի 19–ից բացակայում է ՀՀ–ից և գտնվում արտասահմանում (տե՛ս հատոր 3, Գ/Թ–12)։
2015 թվականի հուլիսի 1–ին Անժելիկա Սարգսյանը միևնույն քրեական գործով ճանաչվել է տուժող։
2015 թվականի հուլիսի 9–ին որոշում է կայացվել 012850001004674 գործարանային համարի «Այֆոն 4» մոդելի բջջային հեռախոսի տուփը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի հուլիսի 21–ին Հայկ Կոջամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունը`չհեռանալու մասին։
2015 թվականի հուլիսի 27–ին Հայկ Կոջամանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177–րդ հոդվածի 1–ին մասով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 29–ին որոշում է կայացվել Հայկ Կոջամանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «Ֆուջիֆիլմ» տեսակի լուսանկարչական սարքի, «Vacheron Constantin Geneve» ֆիրմայի տղամարդու ձեռքի ժամացույցի և 45.000 ՀՀ դրամ գումարի վրա կալանք դնելու մասին։
2015 թվականի սեպտեմբերի 29–ին որոշում է կայացվել Հայկ Կոջամանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված 043–16–41–21 բջջային հեռախոսահամարի սիմ քարտը որպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի սեպտեմբերի 29–ին որոշում է կայացվել Հայկ Կոջամանյանի փաստացի բնակության վայրից` Երևան քաղաքի Գրեբոեդով 11/1 շենքի 126 բնակարանից հայտնաբերված և առգրավված «Est BISON 1988» ապրանքանիշի սև գույքի սպորտային գլխարկը որպես իրեղ ապացույց ճանաչելու մասին։
2015 թվականի սեպտեմբերի 30–ին Հայկ Կոջամանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 30–ին կազմվել է մեղադրական եզրակացությունը, որը հաստատվել է Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ն.Աշրաֆյանի կողմից։
2. Քրեական գործը ստացվել է Երեւան քաղաքի Արաբկիր եւ Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում 2015 թվականի հոկտեմբերի 13–ին։
Դատավորների միջեւ քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/15 համարի ներքո, մակագրվել եւ 2015 թվականի հոկտեմբերի 15–ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Լ.Ավետիսյանին։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում, իսկ 2015 թվականի հոկտեմբերի 28–ին` նշանակվել դատական քննության։
ՀՀ Նախագահի 2016 թվականի մարտի 22–ի ՆՀ–243–Ա հրամանագրով դադարեցվել է Լ.Ավետիսյանի` Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները։
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով, քրեական գործը` թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/15 համարի ներքո, վերամակագրվել և 2016 թվականի ապրիլի 26–ին հանձնվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ–Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Նիկողոսյանին։ Նույն օրը կայացվել է քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշում, իսկ 2016 թվականի մայիսի 11–ին նշանակվել դատական քննության։
2016 թվականի հունիսի 16–ին որոշում է կայացվել պաշտպան ներգրավվելու մասին, որի կապակցությամբ 2016 թվականի հունիսի 21–ին ստացվել է ՀՀ փաստաբանների պալատի հանրային պաշտպանի գրասենյակի ղեկավարի որոշումը` թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/15 քրեական գործը հանրային պաշտպան Լիաննա Գասպարյանին հանձնելու մասին։
3. Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի հունիսի 8–ին ժամը 4–ի սահմաններում, օգտվելով Կոմիտասի պողոտայի 36 շենքի բակում կայանված, Կարեն Արշակյանին պատկանող «Միտսուբիշի Գրանդիս» մակնիշի 77SV755 հ/հ ավտոմեքենայի պատուհանը բաց լինելու հանգամանքից, սրահից գաղտնի հափշտակել է զգալի չափերի` 60.000 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն 4» մոդելի բջջային հեռախոսը, 25.000 ՀՀ դրամ արժողության արևային ակնոցը, 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սուպերմարկետի զեղչի քարտ և «Ինեկոբանկ»–ի վիզա քարտ, ապա շարունակելով Կարեն Արշակյանի գույքը հափշտակելու միասնական դիտավորությամբ ընդգրկված մտադրության իրականացումը, գողացված բանկային քարտով փորձել է ապօրինի մուտք գործել Կոմիտասի 49 հասցեում տեղակայված պահեստարան համարվող «Էյչ–Էս–Բի–Սի» /Կարկոմավտո/ Կոմիտասի բանկոմատ և հափշտակել վերջինիս հաշվեհամարին առկա գումարից` զգալի չափերի` 20.000 ՀՀ դրամ գումար, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով` սխալ ծածկագիր հավաքելու պատճառով բանկային քարտը բանկոմատի կողմից կլանելու հետևանքով, հանցագործությունն ավարտին չի հասցվել։

Արագացված դատական քննություն.
4. Մինչ դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով` միաժամանակ հայտարարելով, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է Պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված դատաքննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է, դրա հետ համաձայն է և ընդունում է այն ամբողջ ծավալով:
Մեղադրողը հայտնեց, որ չի առարկում արագացված դատական քննության դեմ։
2016 թվականի սեպտեմբերի 22–ի դատական նիստի ընթացքում տուժող Անժելիկա Սարգսյանը ներկայացրեց ըստ էության քաղաքացիական հայց` հետևյալ բովանդակությամբ. «Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանի կողմից մեզ պատճառված նյութական 135 հազար դրամի [վնասի]ց, կատարել է 80 հազար դրամի հատուցում, միևնույն ժամանակ նրանից տեղեկացել եմ, որ քրեական գործով իր մոտից հայտնաբերվել և առգրավվել է գումար, որը մուտքագրվել է դատարանի դեպոզիտի հաշվին։ Իմ կողմից հայց է ներկայացվել ամաստանյալի դեմ, գումարի բռնագանձման պահանջով։
Խնդրում եմ բավարարել իմ հայցը և բռնագանձումը տարածել ամբաստանյալի մոտից հայտնաբերված դրամական միջոցների վրա, կամ գումարը տրամադրել ինձ որպես վնասի հատուցում։ Հայտնում եմ դատարանին, որ բացի նշված գումարից, ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանից որևէ այլ պարտք չունեմ»։
5. 2016 թվականի նոյեմբերի 14–ին կայացած դատական նիստի ընթացքում տուժող Անժելիկա Սարգսյանը ներկայացրեց դիմում հետևյալ բովանդակությամբ. «Ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը մեզ պատճառած նյութական 135 հազար դրամի վնասը ամբողջությամբ վերականգնել է, ուստի մենք նրանից պարտք, պահանջ չունենք»։
Դատական նիստի ընթացքում Պաշտպանը նշեց, որ մեղքն ընդունելը, կատարածի համար զղջալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալը բնութագրում են ամբաստանյալի հետհանցավոր դրական վարքագիծը, որը պետք է գնահատվի Դատարանի կողմից` պատժի նպատակների իրացման հարցը լուծելիս, ինչպես նաև հաշվի առնվի, որ քրեական գործով բացակայում են ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ։
Պաշտպանը Դատարանից խնդրեց իր պաշտպանյալի նկատմամբ նշանակել մեղմ պատիժ` տուգանքի ձևով, իսկ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում այն պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան։
Ամբաստանյալը հայտնեց, որ զղջում է իր կատարած արարքի համար և Դատարանից խնդրում իր նկատմամբ մեղմ վերաբերվել։

Դատարանի իրավական վերլուծությունը և եզրահանգումը.
6. Լսելով ամբաստանյալի դիրքորոշումն իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ, հաշվի առնելով մինչև դատաքննությունը սկսվելն իր կամքով և Պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո ներկայացրած միջնորդությունն արագացված դատաքննություն կիրառելու վերաբերյալ, ինչպես նաև այդ կապակցությամբ Մեղադրողի, Տուժողի և Տուժողի ներկայացուցչի հայտնած դիրքորոշումը, Դատարանը գտնում է, որ սույն քրեական գործով անհրաժեշտ է անդրադառնալ հետևյալ իրավական հարցին. արդյո՞ք թիվ ԵԱՔԴ/0182/01/15 քրեական գործով` ըստ մեղադրանքի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177-րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով, առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1–րդ և 375.2–րդ հոդվածներով ամրագրված պայմանները` դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու համար։
7. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, ապա ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելու դեպքում իրավունք ունի միջնորդելու արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին այն հանցագործություններով, որոնց համար Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Մինչև դատաքննությունն սկսելը մեղադրողը դատարանի առաջարկությամբ կարող է իր դիրքորոշումը փոխել, թեպետ արագացված կարգ կիրառելու դեմ առարկել է մեղադրական եզրակացությունում։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում դատարանը կիրառում է դատական քննության արագացված կարգ, եթե`
1) ամբաստանյալը գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթը և հետևանքները, և
2) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, և
3) պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, եթե ամբաստանյալն ունի այդպիսին։
3. Դատարանը, գտնելով, որ ամբաստանյալի կողմից միջնորդություն ներկայացնելիս չեն պահպանվել սույն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասերով նախատեսված պայմանները, որոշում է ընդունում ընդհանուր կարգով դատաքննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը մերժում է նաև, եթե պարզում է, որ ամբաստանյալի արարքի իրավաբանական որակումը ճիշտ չէ։ (…) Ամբաստանյալի կամ մեղադրյալի անմեղսունակության առնչությամբ հիմնավոր կասկածների առկայության դեպքում դատարանը մերժում է արագացված կարգ կիրառելու միջնորդությունը՝ անցնելով ընդհանուր կարգով գործի քննությանը։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
4. Հարցերի արդյունքում դատարանը, համոզվելով, որ առկա են սույն օրենսգրքի 375.1 հոդվածով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացնում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ Հակառակ դեպքում դատական քննությունն իրականացվում է ընդհանուր կարգով։
5. Դատարանը արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելիս քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չի կատարում։ Սակայն ուսումնասիրում է ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
8. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման»։
8. ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2010 թվականի դեկտեմբերի 28–ի թիվ ՍԴՈ-931 որոշման 6-րդ, 8-րդ և 11-րդ կետերում հայտնել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) Արագացված կարգով դատական քննությունը քրեական դատավարության ձև է, որն օրենքով սահմանված կարգով միտված է գործն առավել սեղմ ժամկետում և պարզեցված կանոններով լուծելուն։ Այս ինստիտուտի առանցքում «գործարքն» է քրեական դատավարության երկու կողմերի` մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի միջև, որի շրջանակներում մեղադրյալը համաձայնում է առաջադրված մեղադրանքին, ինչի դիմաց նրա համար երաշխավորվում է պատժի այնպիսի չափ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժ, ինչպես նաև ամբաստանյալն ազատվում է ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերից։ Համաձայնելով արագացված դատաքննությանը` ամբաստանյալը նաև կամովին հրաժարվում է մի շարք սահմանադրաիրավական երաշխիքներից, այն է` անմեղության կանխավարկածի սկզբունք, գործի հրապարակային քննության և այլ իրավունքներ։ Մյուս կողմից` մեղադրողը հրաժարվում է մեղադրանքը պաշտպանելու իր գործառույթը լրիվ ծավալով իրականացնելուց` դրանով հնարավորություն ստանալով տնտեսել իր միջոցները, ինչպես նաև մեղադրյալին (ամբաստանյալին) խրախուսել համագործակցելու քրեական հետապնդման մարմինների հետ»։
ՀՀ սահմանադրական դատարանը միևնույն որոշման 6–րդ կետում անդրադարձել է նաև արագացված դատաքննության ինստիտուտի՝ որպես քրեական դատավարության տարբերակված վարույթի տեսակի, 1987 թվականին Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի «Քրեական արդարադատության պարզեցման վերաբերյալ» թիվ R (87) 18 հանձնարարականում կատարված վերլուծությանը, որը Դատարանի համոզմամբ կիրառելի է նաև սույն գործի շրջանակներում` հաշվի առնելով, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 6–ի խմբագրությամբ ՀՀ Սահմանադրության 81–րդ հոդվածի պահանջն է ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված հիմնարար իրավունքների, այդ թվում անձի իրավունքների և ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության վերաբերյալ ՀՀ Սահմանադրությունում ամրագրված նորմերը մեկնաբանելիս հաշվի առնել Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան:
Ըստ վկայակոչված հանձնարարականի` արագացված դատաքննության ինստիտուտն ուղղված է քրեական արդարադատության համակարգի գործունեությունն արագացնելուն և պարզեցնելուն, մասնավորապես՝ ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի լուծման վերաբերյալ միջազգային չափանիշները և պահանջներն ապահովելու պետության պարտավորությունն արդյունավետ իրականացնելուն, հանցագործությունների քննությունն իրականացնելիս հապաղումները վերացնելուն, որոնք կասկածի տակ են դնում քրեական օրենքի հեղինակությունը և ազդում արդարադատության պատշաճ իրականացման վրա, ինչպես նաև պետության քրեական քաղաքականության գերակա խնդիրներն արդյունավետ լուծելուն։
Որպես քննարկվող ինստիտուտի նպատակներ` հանձնարարականում նշված են, ի թիվս այլնի.
ա) դատավարական տնտեսումը, այսինքն` առանձին քրեական գործերով ժամանակի, միջոցների և ջանքերի կրճատումը` դրանք ավելի բարդ գործերի վարույթի համար օգտագործելու նպատակով,
բ) հանցագործության կատարման և պատժի նշանակման միջև ընկած ժամանակահատվածի կրճատումը, նպատակ ունենալով ուժեղացնել դատավարության և քրեական պատժի նախազգուշական ազդեցությունը,
գ) կողմերին հաշտեցնելը և այլն։
9. ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Տ.Քամալյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0097/01/09 գործով 2010 թվականի մարտի 26–ին կայացված որոշման 14–15–րդ, 18–19–րդ կետերում հայտնել է.
«(…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրիքը որևէ կանոն կամ ընթացակարգ չի սահմանում, որն ամրագրեր տուժող կողմի (այդ թվում` տուժողի, տուժողի ներկայացուցչի և օրինական ներկայացուցչի, տուժողի իրավահաջորդի) ներգրավվածությունը արագացված կարգի կիրառման հարցում։ Այլ կերպ` տուժող կողմից դիրքորոշումը հաշվի առնելու պահանջ ամրագրված չէ ո՛չ մեղադրողի համար` արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, և ո՛չ էլ դատարանի համար` արագացված դատական քննության անցնելու մասին որոշում կայացնելիս։
(…)
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «իր խախտված իրավունքները վերականգնելու (…) համար» սահմանադրական ձևակերպումը` որոշակիորեն վերաբերելի է նաև քրեական գործով տուժողին (նաև տուժողի իրավահաջորդին), քանի որ տուժողն այն անձն է, որի իրավունքները հանցագործությամբ խախտվում են։ Ընդ որում, տուժողի իրավաչափ շահերի շրջանակում է իրեն հասցված վնասի վերականգնումը, իրեն վնաս պատճառած արարքի հանգամանքների լրիվ բացահայտումը ու դրա ճիշտ քրեաիրավական որակումը, իր նկատմամբ հանցանք կատարած անձի դատապարտումը և արդարացի պատժի նշանակումը։ Այդ շահերի ապահովման երաշխիքներից է տուժողի իրավունքը, որպեսզի իր գործով դատական քննությունն ընթանա «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ»
Տուժողի համար իր գործի «արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ» քննությունը, inter alia, ենթադրում է, որ ա. Դատախազը (մեղադրողը) արագացված դատական քննության դեմ առարկելու կամ չառարկելու հարցը լուծելիս, պետք է հաշվի առնի տուժողի դիրքորոշումը` որպես մեղադրանքի կողմի սուբյեկտի (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 21-րդ կետ)։ բ. Դատարանը չի կարող անցնել դատական քննության արագացված կարգի ` առանց այդ հարցի կապակցությամբ տուժողի դիրքորոշումը պարզելու։
գ. Դատարանը կարող է դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին մեղադրյալի միջնորդությունը մերժել, եթե դրա դեմ առարկում է տուժողը։ Այդ դեպքում դատարանը կայացնում է առանձին որոշում, որում պատճառաբանում է արագացված դատական քննության արդյունքում տուժողի օրինական շահերի վտանգման հանգամանքը։
Դատախազի (մեղադրողի) և դատարանի համար, սույն որոշման նախորդ կետի հիման վրա, համապատասխանաբար, դատական քննության արագացված կարգի դեմ առարկելու և ամբաստանյալի համապատասխան միջնորդությունը մերժելու հարցը լուծելիս տուժողի դիրքորոշումը պետք է վճռական նշանակություն ունենա մասնավորապես այն դեպքերում, երբ տուժողը `
ա. ողջամտորեն հիմնավորում է, որ իրեն հասցված վնասն ամբողջությամբ հատուցված չէ,
բ. փաստարկված առարկում է գործի փաստական հանգամանքների դեմ»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0209/01/10 քրեական գործով Շողակաթ Ամիրխանյանի և Գառնիկ Ֆարմանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի փետրվարի 24–ին կայացված որոշման 24–րդ կետերում հայտնել է.
«(…) [Դ]ատական քննության արագացված կարգի կիրառման համար, ի թիվս այլոց, անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանները.
1) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
2) ամբաստանյալը կամ մեղադրյալը գիտակցում է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
3) միջնորդությունը ներկայացված է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2-րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, այն է՝ քրեական գործը դատարան ուղարկելու պահից մինչև դատաքննությունն սկսվելը,
4) մեղադրողը չի առարկում արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
5) անձը մեղադրվում է այնպիսի հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
10. Սույն դատավճռի 7–ից 9–րդ կետերում մատնանշված իրավական նորմերը, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները համադրելով սույն դատավճռի 3–ից 5–րդ կետերում նշված փաստական հանգամանքների հետ, Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ա) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանն իր միջնորդության մեջ հայտարարել է առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայն լինելու և արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին,
բ) ամբաստանյալ Հայկ Կոջամանյանը գիտակցել է իր ներկայացրած միջնորդության բնույթն ու հետևանքները,
գ) միջնորդությունը ներկայացվել է կամավոր, պաշտպան Լիաննա Գասպարյանի հետ խորհրդակցելուց հետո և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.2–րդ հոդվածով նախատեսված ժամանակահատվածում, մինչև դատաքննությունը սկսվելը։
դ) Մեղադրողը չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ,
ե) Հայկ Կոջամանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177-րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով նախատեսված հանցանք գործելու մեջ, որի համար նախատեսված պատիժը չի գերազանցում 10 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Հաշվի առնելով «ա»–ից «ե» կետում շարադրված փաստական հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ Տուժողին պատճառված վնասը ամբողջությամբ հատուցվել է ամբաստանյալի կողմից, Տուժողը պարտք և պահանջ չունի, ուստի Դատարանը գտնում է, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ եւ 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Դատարանը, գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, հանգում է այն հետևության, որ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը մեղավորությամբ կատարել է սույն դատավճռի 3-րդ կետում արձանագրված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177-րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով իրեն մեղսագրվող արարքը։
11. Հաստատված համարելով ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177-րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է անդրադառնալ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքի համար պատժի նշանակման հետ կապված իրավական հարցերի հետևյալ խմբին.
ա) ապացուցված է արդյո՞ք Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
բ) ենթակա է արդյո՞ք պատժի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանն իր կատարած հանցանքի համար.
գ) ի՞նչ պատիժ պետք է նշանակվի Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ.
դ) Հայկ Աշոտի Կոջամանյանն արդյո՞ք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը։
12. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «ա» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61–րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
(…)»
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասն ամրագրում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների ոչ սպառիչ ցանկը, այն է`
« (…)
9) մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածը սահմանում է պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների սպառիչ ցանկը:
Այսպես, այդ հոդվածի 1–ին մասի համաձայն`
«1. Պատասխանատվությունը եւ պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝ 1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, (…)»։
Նույն հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի համաձայն`
«3. Պատիժ նշանակելիս դատարանը չի կարող հաշվի առնել սույն հոդվածի առաջին մասով չնախատեսված այլ հանգամանքներ:
4. Եթե սույն հոդվածի առաջին մասում նշված որևէ հանգամանք սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված է որպես հանցագործության հատկանիշ, ապա դա չի կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք»:
13. Նախորդ կետում վկայակոչված իրավադրույթները համադրելով սույն դատավճռում արձանագրված փաստական տվյալների հետ` Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտարկում այն, որ առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալն իրեն մեղավոր է ճանաչել` դեռևս նախաքննության ընթացքում տվել խոստովանական ցուցմունքներ (տե՛ս հատոր 1, Գ/Թ–79–81, 232–233, 255–256), այդ կերպով աջակցելով հանցագործության բացահայտմանը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ բացակայում են։
Դատարանն արձանագրում է նաև, որ որպես ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի անձը բնութագրող տվյալ ենթակա է դիտարկման այն, որ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնից 2016 թվականի մայիսի 17–ին ստացված գրության համաձայն` հանցանքի կատարման պահին ամբաստանյալը դատապարտված չի եղել (տե՛ս հատոր 3, Գ/Թ–28–29)։
14. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «բ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ այն դեպքում, երբ հաստատված է համարվում անձի կողմից քրեական օրենքով արգելված հանցանքի կատարման փաստական հանգամանքը, ապա անհրաժեշտություն է առաջանում կյանքի կոչել քրեական իրավունքի հիմքում ընկած պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքը (նպատակ ունենալով վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել հանցանք կատարած անձին և կանխել հետագա հանցագործությունների կատարումը` հանցավորի մոտ ձևավորելով իրավահպատակ վարքագիծ և ապահովելով նրա վերասոցիալականացումը հասարակությունում), բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում նախատեսված մեխանիզմների ուժով անձը կարող է ենթակա չլինել պատժի օրենքի ուժով (Ex lege):
Համադրելով վերոնշյալ դիրքորոշումը` ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի կողմից գողություն կատարելու փորձի վերաբերյալ հաստատված փաստական հանգամանքի հետ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա է անհրաժեշտություն կատարված հանցանքի կապակցությամբ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին և կանխել հետագա հնարավոր հանցագործությունները` այդ կերպ նպաստելով ամբաստանյալի իրավահպատակ վարքագծի ձևավորմանը և նրա վերասոցիալականացմանը հասարակությունում։ Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալի պատժի ենթակա չլինելու օրենքի ուժով նախատեսված հիմքերը բացակայում են։
Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը ենթակա է պատժի` իր կողմից կատարված հանցանքի համար։
15. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «գ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
(…)
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3–րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
6. Դատարանն արագացված կարգով դատական քննության արդյունքում մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս նշանակում է պատիժ, որը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, իսկ եթե առավել խիստ պատժի երկու երրորդը փոքր է տվյալ հանցագործության համար նախատեսված առավել մեղմ պատժից` ապա առավել մեղմ պատիժը։
(…)
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերանշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…) Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
16. Վերը վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել.
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը, դրանք համադրելով սույն դատավճռի 13-րդ կետում արձանագրված՝ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում սանկցիայով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի միջոցով հնարավոր է ապահովել պատժի նպատակների իրացվելիությունը:
Այսինքն` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետի սանկցիայով նախատեսված տուգանք պատժատեսակը, որի ռեալ (իրական) կիրառման միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Տվյալ դեպքում նշանակվող տուգանքը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
Միևնույն ժամանակ, նկատի ունենալով այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 51–րդ հոդվածի 3–րդ մասը, համաձայն որի, եթե դատապարտվողն ի վիճակի չէ անհապաղ և ամբողջությամբ վճարելու նշանակված տուգանքը, ապա Դատարանը նրա համար վճարման ժամկետ է սահմանում առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով կամ թույլատրում է տուգանքը մաս առ մաս վճարել նույն ժամկետում, որի դեպքում սահմանվում է տուգանքի վճարման ժամանակացույց, և որոշվում է յուրաքանչյուր անգամ վճարման ենթակա գումարի չափը, ինչպես նաև հաշվի առնելով ամբաստանյալի սոցիալական դրությունը, Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է սահմանել ժամանակացույց, որի ընթացքում ամբաստանյալը մաս առ մաս կկարողանա վճարել նշանակվող տուգանքի չափը։
16. Պատասխանելով սույն դատավճռի 11–րդ կետի «դ» ենթակետով բարձրացված իրավական հարցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
Նկատի ունենալով ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարման եղանակը, բնույթը, հանրային վտանգավորության և հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել քրեաիրավական ներգործության միջոց, որն անմիջականորեն պետք է ներգործի ամբաստանյալի նկատմամբ` ունենալով կանխարգելիչ (պրևենտիվ) բնույթ, ապագայում համանման արարքների կատարումը բացառելու համար։
Այսինքն, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հայկ Աշոտի Կոջամանյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
17. Անդրադառնալով Տուժողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` Դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 161–րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Քաղաքացիական հայցից հրաժարվելն ընդունելը հանգեցնում է քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցով վարույթի կարճման եւ համապատասխան անձին զրկում է տվյալ քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության կարգով կրկին հարուցելուց»։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատական քննության ընթացքում տուժողը հրաժարվել է իր կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցից, ուստի Դատարանը ղեկավարվելով վերոնշյալ իրավադրույթով գտնում է, որ պետք է կարճել քաղաքացիական հայցով վարույթը։
Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` սև գույնի «Est BISON 1988» ապրանքանիշի սպորտային գլխարկի տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերադարձնել ամբաստանյալին սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Այֆոն 4» մոդելի, 012850001004674 գործարանային համարով բջջային հեռախոսի տուփի տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերադարձնել տուժող Կարեն Լևոնի Արշակյանին սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված` 043–16–41–21 բջջային հեռախոսի սիմ քարտի տնօրինման հարցին, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերադարձնել Նանա Ռյաբուխային։
Անդրադառնալով Հայկ Կոջամանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված` «Ֆուջիֆիլմ» տեսակի լուսանկարչական սարքի, «Vacheron Constantin Geneve» ֆիրմայի տղամարդու ձեռքի ժամացույցի և 45.000 ՀՀ դրամի վրա դրված կալանքին, Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է վերացնել և այդ առարկաները, գումարը վերադարձնել ամբաստանյալին սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելն այն պետք է թողնել անփոփոխ` դատական ակտի հնարավոր բողոքարկման դեպքում ամբաստանյալի դատավարական պարտականությունների պատշաճ կատարումն ապահովելու համար:
Դատարանը նաև գտնում է, որ դատական ծախսերի հարցը պետք է համարել լուծված, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսը բացակայում է, իսկ նշված հոդվածի նույն մասի 2-ից 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի` ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ առկա չէ որևէ հիմք` ամբաստանյալի նկատմամբ հարկադիր բուժում կամ խնամակալություն նշանակելու համար, գործով բռնագանձման ենթակա գույք չկա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 375.3-375.4-րդ հոդվածներով` Դատարանը`

ՎՃՌԵՑ`

Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34–177–րդ հոդվածի 2–րդ մասի 3–րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով, որը պետք է վճարվի 10 (տասը) ամսվա ընթացքում` յուրաքանչյուր ամիս 100.000 (հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Հայկ Աշոտի Կոջամանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված ստորագրությունը` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Անժելիկա Սարգսյանի կողմից քաղաքացիական հայցից հրաժարվելու հիմքով քաղաքացիական հայցով վարույթը կարճել։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված սև գույնի «Est BISON 1988» ապրանքանիշի սպորտային գլխարկը վերադարձնել Հայկ Աշոտի Կոջամանյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված «Այֆոն 4» մոդելի, 012850001004674 գործարանային համարով բջջային հեռախոսի տուփը վերադարձնել տուժող Կարեն Լևոնի Արշակյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված 043–16–41–21 բջջային հեռախոսի սիմ քարտը վերադարձնել Նանա Ռյաբուխային` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Հայկ Կոջամանյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված` «Ֆուջիֆիլմ» տեսակի լուսանկարչական սարքի, «Vacheron Constantin Geneve» ֆիրմայի տղամարդու ձեռքի ժամացույցի և 45.000 ՀՀ դրամի վրա դրված կալանքը վերացնել և դրանք վերադարձնել Հայկ Կոջամանյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատավճռի ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ քրեական վերաքննիչ դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395–րդ հոդվածի 1–ին կետով նախատեսված հիմքի։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆ