ԵԱՔԴ/0181/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Հ.Դաջունցի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Ն.Աշրաֆյանի
պաշտպան` Տ.Սարգսյանի

Դռնբաց դատական նիստում 2016թ. մարտի 2-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի, ծնված 1991թ. հունվարի 29-ին, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, նախկինում չդատված, չի աշխատում, ամուսնացած, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա, հաշվառված է ՀՀ, ք.Երևան, Դավթաշեն 1-ին թաղամաս, 42 շենք, բնակարան 8:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Գ.Հովհաննիսյանի 2015թ. օգոստոսի 20-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14801215 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանին 2015թ. օգոստոսի 31-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա 2015թվականի օգոստոսի սկզբին Վարդենիս քաղաքից Երևան վերադառնալիս, Վարդենիս քաղաքի մերձակա տներից մեկի հետնամասում նկատելով կանեփի բույս, աննկատ մոտեցել և իր անձնական օգտագործման համար կանեփ տեսակի խոտաբույսից տերևներ պոկելու, չորացնելու, ապա մանրացնելու եղանակով առանց իրացնելու նպատակի խախտելով թմրամիջոցների և հոգեմետ /հոգեներգործուն/ նյութերի մասին 2002թ. դեկտեմբերի 26-ի ՀՀ օրենքի և ՀՀ Կառավարության 2010թ. մարտի 18-ի թիվ 270-ն որոշման պահանջները, ապօրինի պատրաստել և իր մոտ է պահել զգալի չափ հանդիսացող՝ 0.94 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց:
Ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի նկատմամբ 2015թ. օգոստոսի 25-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015թ. հոկտեմբերի 5-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

2. Արագացված դատական քննություն

Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Տ.Սարգսյանը միացավ միջնորդությանը:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը մեղադրական եզրակացությամբ չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ: Դատական նիստում մեղադրող Ն.Աշրաֆյանը նույնպես չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի պատրաստելը և պահելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական՝ Վարդենիսի քաղաքապետի, Դավթաշեն 1/4 համատիրության նախագահի և ծառայողական բնութագրի համաձայն Լ.Ավետիսյանը 1997-2007 սովորել է Վարդենիսի 4-րդ միջնակարգ դպրոցում և ընդունվել Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի կառավարում բաժինը, ամուսնացած է, խնամքին ունի մեկ երեխա և հաշմանդամ մայր, բարեխիղճ քաղաքացի է, վայելում է համաքաղաքացիների հարգանքը, ազնիվ է, բանիմաց, ընկերասեր, հարևանասեր, վայելում է շրջապատի, ընկերների և հարևանների հարգանքն ու սերը: Ծառայության ընթացքում դրսևորել է որպես կարգապահ և օրինակելի զինծառայող, ճիշտ և ժամանակին կատարել է հրամանատարների և պետերի հրամաններն ու առաջադրանքները, տրված դիտողություններն ընդունել է գիտակցաբար և աշխատել է տեղ գտած թերությունները վերացնել կարճ ժամանակահատվածում, լավ ծառայության շնորհիվ վայելել է հրամանատարության և զինակից ընկերների սերն ու հարգանքը, ֆիզիկապես առողջ է, հոգեպես կայուն, ունի շարային կեցվածք:
Ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով դիտվում է պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանն որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով` չկան:
Ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կալանքի ձևով պատժատեսակը չի կարող նշանակվել, քանի որ կալանքը չի նշանակվում խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ, մինչդեռ ամբաստանյալ Լ.Ավետիսյանի խնամքին է գտնվում մեկ տարեկան երեխա:
Ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված կալանքի ձևով պատժատեսակը չի կարող նշանակվել, բացի այդ, հաշվի առնելով նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագիրը, երիտասարդ տարիքը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ դատարանը հաշվի է առնում նաև Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, երիտասարդ տարիքը, դրական բնութագիրը: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի անձի և նրա կողմից կատարած հանցագործության հանրորեն վտանգավորության աստիճանը նվազել է և հանգում է հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու, և հնարավոր է համարում ՀՀ քր. օր-ի 70-րդ հոդվածի կանոններով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007թ. հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-12407 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է:
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008թ. փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի խափանման միջոցի հարցը, դատարանը գտնում է, որ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.85 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Լևոն Էդիկի Ավետիսյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Լևոն Էդիկի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կանոնների համաձայն պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Լևոն Էդիկի Ավետիսյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի վրա:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Լևոն Էդիկի Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0.85 գրամ հաստատուն քաշով <<մարիխուանա>> տեսակի թմրամիջոցն ոչնչացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ