ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԱՔԴ/0178/01/15
Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն
վարչական շրջանների ընդհանուր ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը նախագահող
դատավոր` Ա.Մկրտչյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

28 սեպտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.Մելքոնյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Կ.Բարսեղյանի
տուժողների ներկայացուցիչ` Կ.Քալանթարյանի
պաշտպան` Հ.Ստեփանյանի
ամբաստանյալներ` Էդ.Տավոյանի
Լ.Գասպարյանի

դռնբաց դատական նիստում ամբաստանյալներ Է.Տավոյանի, Լ.Գալստյանի և տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Լուսինե Ալեքսանդրի Գալստյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Էդիտա Գարիկի Տավոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով




Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 14823914 քրեական գործի նյութերով 04.03.2015թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14113215 քրեական գործը: Նույն որոշմամբ քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2. Նախաքննության մարմնի 11.03.2015թ. որոշմամբ Էդ.Տավոյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. Նույն մարմնի 17.03.2015թ. որոշմամբ Էդ.Տավոյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
4. Նախաքննության մարմնի 18.03.2015թ. որոշմամբ Լ.Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
5. Նույն մարմնի 19.03.2015թ. որոշմամբ Լ.Գալստյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
6. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մելիքյանի 21.08.2015թ. որոշմամբ թիվ 14113215 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
7. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի 08.09.2015թ. որոշմամբ թիվ 14113215 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
8. Նախաքննության մարմնի 30.09.2015թ. որոշմամբ մեղադրյալներ Լ.Գալստյանին և Էդ.Տավոյանին առաջադրված մեղադրանքները փոփոխվել են, կրկին մեղադրանքներ են առաջադրվել և վերջիններս որպես մեղադրյալ են ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
9. 06.10.2015թ. Լ.Գալստյանի և Էդ.Տավոյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
10. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ա.Մկրտչյանի 2015թ. հոկտեմբերի 09-ի որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Ալեքսանդրի Գալստյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Էդիտա Գարիկի Տավոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ընդունվել է վարույթ, իսկ 23.10.2015թ. որոշմամբ քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
11. Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճռով Լ.Գալստյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 5/հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Լ.Գալստյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 2 տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ Ազգային Ժողովի <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և ամբաստանյալ Լ.Գալստյանն ազատվել է պատժից:
Ամբաստանյալ Լ.Գալստյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է:
Է.Տավոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 5/հինգ/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Է.Տավոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, սահմանվել է փորձաշրջան` 2 տարի ժամկետով:
Կիրառվել է ՀՀ Ազգային Ժողովի <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և ամբաստանյալ Է.Տավոյանն ազատվել է պատժից:
Ամբաստանյալ Է.Տավոյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, վերացվել է:
12. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 25.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Է.Տավոյանը:
13. Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 27.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել նաև ամբաստանյալ Լ.Գալստյանը:
14. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 27.04.2017թ. վերաքննիչ բողոք է բերել նաև տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանը:
15. ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 10.05.2017թ. որոշմամբ ամբաստանյալներ Է.Տավոյանի, Լ.Գալստյանի և տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել է Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Լուսինե Ալեքսանդրի Գալստյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Էդիտա Գարիկի Տավոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2017թ. մայիսի 19-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
16. Լ.Գալստյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<նա հանդիսանալով <<Կարկոմավտո>> սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության ավտոպահեստամասերի վաճառքով զբաղվող թիվ 4 խանութի հաշվետար-օպերատոր, ունենալով խանութի շրջանառության վերաբերյալ հաշվետվություններ ներկայացնելու և ապրանքաշրջանառությունը վերահսկելու պարտականություն, իրեն վստահված գույքի` դրամական միջոցների առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով ընկերության հաշվապահ Էդիտա Գարիկի Տավոյանի հետ, 2008թ. հունվարի 1-ից մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարել են ընդհանուր 77.302.200 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակություն և նշված գումարը տրված հաշվետվություններում ներկայացնելով իբրև ապրանքների վերագնահատման գումար, կատարել են առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 77.302.200 ՀՀ դրամ գումարի յուրացում` <<Կարկոմավտո>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս>>:
17. Էդ. Տավոյանին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<նա հանդիսանալով <<Կարկոմավտո>> սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության հաշվապահ, ունենալով ընկերությանը պատկանող ավտոպահեստամասերի վաճառքով զբաղվող խանութների շրջանառության վերաբերյալ հաշվետվություններ ներկայացնելու և ապրանքաշրջանառությունը վերահսկելու պարտականություն, իրեն վստահված գույքի` դրամական միջոցների առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու հարցի շուրջ նախնական համաձայնության գալով հիշյալ ընկերության թիվ 4 խանութի հաշվետար-օպերատոր Լուսինե Ալեքսանդրի Գալստյանի հետ, 2008թ. հունվարի 1-ից մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում կատարել են ընդհանուր 77.302.200 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակություն և նշված գումարը տրված հաշվետվություններում ներկայացնելով իբրև ապրանքների վերագնահատման գումար, կատարել են առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր 77.302.200 ՀՀ դրամ գումարի յուրացում` <<Կարկոմավտո>> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս>>:
18. Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննության արդյունքում արձանագրել է, որ <<...հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից ամփոփ հաշվառման տվյալներով 2008-2009 թվականների ընթացքում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների հաշվառման արդյունքում 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակության վերաբերյալ առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել` ինչպես առաջնային, այնպես էլ կրկնակի դատահաշվապահական փորձաքննությունների եզրակացություններով:
Նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է ոչ թե Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի կողմից 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակության, այլ միայն այդ գումարի չափով պակասորդի առկայության հանգամանքը:
Դատարանը փաստել է, որ քրեական գործով նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վերլուծության և համադրման արդյունքում Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի կողմից 2008 թվականի հունվարի 1-ից 2009 թվականի սեպտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունից յուրացման եղանակով 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ նրանց առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված չէ:
Նշված պայմաններում դատարանը գտել է, որ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված, այնպես էլ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով, մասնավորապես ամբաստանյալներ Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի` ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության փուլերում տված ցուցմունքներով, ինչպես նաև` Լ.Գալստյանի կողմից վարած խանութի գործունեությանը վերաբերվող գրանցամատյանների գրառումներով, հիմնավորվել է միայն Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի կողմից 2008 թվականի հունվարի 1-ից 2009 թվականի սեպտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության թիվ 4 ֆիրմային խանութից յուրացման եղանակով 27.000.000 ՀՀ դրամի հափշտակություն կատարելու և ընկերությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելու մեղադրանքը>>:

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
19. Ամբաստանյալ Էդ.Տավոյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ բողոքարկվող դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով:
Դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի, 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 19-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի, 63-րդ հոդվածի 1-րն և 4-րդ մասերի, 105-րդ հոդվածի, 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 127-րդ հոդվածի, 218-րդ հոդվածի 5-րդ կետի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 367 հոդվածի պահանջները:
Դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, որը չպետք է կիրառեր.
Նշված պնդումները հիմնավորվում են հետևյալ փաստարկներով
ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի, 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական դատավարության 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 63-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի համաձայն՝ յուրաքանչյուր ոք ունի հաղորդակցության անձեռնմխելիության իրավունք /նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների և այլ հաղորդակցության ձների գաղտնիություն/, որը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ, ընդ որում ՀՀ Սահմանադրությունը չի նախատեսում նշված նախապայմաններից շեղվելու որևէ իրավական հնարավորություն։ Թույլատրելի չեն՝ անթույլատրելի համարվող քննչական գործողության տվյալների վրա հիմնված, օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցներից բխող ապացույցները։ Տվյալ դեպքում սկավառակը ձեռք է բերվել օրենքի էական խախտմամբ` առանց դատարանի որոշման, իսկ քննիչն այն ճանաչել է ապացույց և քննության ենթարկելով կազմել արձանագրություն։ Կասկածյալն ունի պաշտպանության իրավունք և նրա վրա չի կարող որևէ պատասխանատվություն դրվել իր տրված ցուցմունքների և բացատրությունների համար, քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությանը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենքի 105-րդ հոդվածի համաձայն, քրեական գործով վարույթում մեղադրանքների հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերը, որոնք ձեռք են բերվել կասկածյալի կամ մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի խախտմամբ, որը քրեական պատասխանատվության հիմնական սկզբունքներից մեկն է։
2015թ. հունվարի 24-ին ընկերության աշխատակից Ա.Հակոբյանը քրեորեն հետապնդելի արարք /ապօրինի/ կատարելու միջոցով ձայնագրել է Լ.Գալստյանի և իր միջև խոսակցությունը, որտեղ նա մեղսագրվող գումարը բնութագրել է <<աբսուրդ>> և ներկայացրել քննիչին։ Վերջինս վկայակոչելով այդ ձայնագրությունը՝ Լ.Գալստյանին 26.01.2016թ. հարցաքննել է որպես վկա ու արձանագրել իր կողմից հնչեցված հետևյալ հարցերը՝ <<Ինչու եք նախկինում սուտ ցուցմունք տվել>>, <<Դուք հասկանում եք, որ կատարել եք քրեորեն պատժելի արարք և կարող եք ենթարկվել քրեական պատախանատվության, <<ինչու եք հանցագործություն կատարել>>, նախազգուշացրել սուտ ցուցմունք տալու և ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար քրեական պատասխանատվության մասին, հարցաքննել առանց պաշտպանի՝ առանց պարզաբանելու կասկածյալի համար օրենքով նախատեսված իրավունքները, այսինքն՝ այդ պահին ըստ էության նա ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ, քննիչն առանց պաշտպանի նրան առաջադրել է հետագայում առաջադրվող մեղադրանքում մերկացնող հարցեր, կորզել ոչ իրական, մեղադրական բնույթի պատասխաններ ու դրանք բառ առ բառ տրանսֆորմացրել դրանից հետո իրականացված բոլոր քննչական գործողությունների արձանագրություններում /կասկածյալի, մեղադրյալի, իր հետ առերես հարցաքննության արձանագրությունններ/։
Շարադրված հիմնավորումներով բողոք բերած անձը գրավոր միջնորդել է դատարանին՝ որպես ապացույց ճանաչված՝ ձայնագրության լազերային սկավառակը, դրա զննության 17.03.2015թ. արձանագրությունը, իրեն որպես վկա, կասկածյալ, մեղադրյալ հարցաքննելու 26.01.2016թ., 18.03.2015թ., 19.03.2015թ., 29.03.2015թ., 22.05.2015թ., 29.07.2015թ. արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի։ Սակայն դատարանը միջնորդությունը մերժել է, արդյունքում խախտել հաշատակված՝ սահմանադրական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահանջները։
Գործում առկա <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի 2015թ. օգոստոսի 27-ի թիվ-0858 եզրակացությամբ արձանագրվել է, որ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող հարցերին պատասխանելու համար տրամադրված նյութերում առկա փաստական տվյալներով հնարավոր չէ հստակ հաշվարկել ապրանքանյութական արժեքների, դրանց իրացումից գոյացած ֆինանսական միջոցների հաշվապահական հաշվառման պահանջներին համապատասխան շարժն ամբողջ կամ ընտրանքային վերցված որևէ ժամանակահատվածի համար։ Ընկերությունն իր հաշվապահական հաշվառումն իրականացնում է ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերի պահանջներին ոչ համապատասխան։ Հնարավոր չէ հստակ հաշվառել որոշակի ժամանակահատվածի դրությամբ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների քանակային հաշվապահական մնացորդները։ Հաշվապահական հաշվառման նպատակով վարվող 1Ս ծրագրի տվյալները հիմնականում չեն համապատասխանում ընկերության գործունեության հաշվառման իրական տվյալներին։ Խանութների առանձնացված, բայց նույնպես թերի, հաշվապահական հաշվառումն իրականացվում է 2009թ. հունիսից։
Հետևում է, որ գործում առկա՝ <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից առգրավված թիվ 4 ֆիրմային խանութի հաշվապահական փաստաթղթերը՝ ըստ հաշվապահական ծրագրի, 01.01.2008-30.09.2009թթ. ընկած ժամանակահատվածում խանութում իրացված ապրանքների ցուցակը, նշված ժամանակահատվածի դրամական մուտքերի բնօրինակ օրդերները, 2008թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածի վերագնահատման ակտերի բնօրինակները, հաշվապահական ծրագրից հանված 01.01.2008-30.09.2009թթ. վերագնահատման ակտերը անվերաբերելի են և ոչ հավաստի։ Դատարանը, չնայած Լ.Գալստյանի միջնորդությանը, դրանք որպես այդպիսին չի ճանաչել ու հանել ապացույցների շարքից, որով և խախտել է քննարկվող դատավարական իրավանորմի պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<փաստաթուղթ է թղթային կամ այլ կրիչի վրա բառային,թվային կամ այլ արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները>>։ Ըստ ՀՀ <<Հաշվապահական հաշվառման մասին>> օրենքի 14-րդ հոդվածի՝ սկզբնական հաշվառման փաստաթուղթը պետք է պարունակի հետևյալ պարտադիր վավերապայմանները..
ա/ անվանումը.
բ/ հերթական համարը.
գ/ կազմելու ամսաթիվը.
դ/ գործունության բովանդակությունը և դրա չափման միավորները բնաիրային և դրամական արտահայտությամբ.
զ/ պատասխանատու անձանց պաշտոնները և ստորագրությունները>>:
Տվյալ դեպքում, որպես այլ ապացույց ճանաչված՝ մատիտով թվանշանների գրառում պարունակող տետրի թերթերը, որոնք անստորագիր են, նշում չեն պարունակում, թե ինչի վերաբերյալ են այդ թվանշանների գրառումները, որևէ տեղեկատվություն չեն պարունակում հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայության մասին, հետևաբար դրանք որպես ապացույց օգտագործվել և մեղադրանքի հիմքում դրվել չեն կարող։ Ասվածի լույսի ներքո դատարանը պետք է դրանք ճանաչեր անվերաբերելի և ոչ հավաստի ու հաներ ապացույցների շարքից, սակայն դրա վերավերյալ բողոք բերած անձի և Լ.Գալստյանի միջնորդությունը մերժել է, որով և խախտել է քննարկվող դատավարական իրավանորմի պահանջները։
Դատարանը միանգամայն իրավացիորեն եզրահանգել է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով ապացուցված չէ մեղսագրվող արարքը՝ ընկերությունից 01.01.2008-31.09.2009թ.թ. ժամանակահատվածում յուրացման ձևով 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակությունը։ Սակայն, վերաքննիչ բողոքում նշված ապացույցները անթույլատրելի չճանաչելու պայմաններում, հենվելով վերջիններիս և ամբաստանյալների դատաքննական ցուցմունքների վրա` հետևություն է արել, որ իրենք հափշտակել են 27.000.000 ՀՀ դրամ։
Իրենք դատարանում ցուցմունք ենք տվել, որ ընկերությունում միլիարդավոր գումարների հասնող <<ձախ>> ապրանքների շրջանառության, խաթարված հաշվապահության այլ մախինացիաների, մեծածավալ աշխատանքի ու չնչին աշխատավարձի պարագայում, առօրյա հարցեր հօգալու համար որոշակի գումար վերցրել են, որը չեն հաշվարկել և որը մոտավոր չի կարող ավելի լինել հինգ միլիոն դրամից յուրաքանչյուրիս համար՝ ամբողջ ժամանակահատվածում /գումարի չափը վերացական Է. ենթադրաբար կարող է լինել մեկ լումա կամ ավելի/, այսինքն՝ ստույգ հայտնի չէ գումարի չափը և աղբյուրը, այն կարող է լինել իրեն հավաստի, գրավոր-հաշվապահական այլ ապացույցներ չկան։ Այսինքն՝ իրենց դատաքննական ցուցմունքները ենթադրական բնույթի են՝ առանց գումարի չափի և աղբյուրի մասին, այլ ուղղակի և անուղղակի ապացույցների։ Դատարանը հիմք ընդունելով նաև այն դրույթը, որ ինքնախոստովանական ցուցմունքը, առանց այլ արժանահավատ, ծանրակշիռ և հավաստի ապացույցների համակցության, ինքնին բավարար չէ փաստի առկայության մասին հաստատողական եզրահանգում անելու համար, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներով, պետք է եզրահանգեր, որ իրենց կողմից գումարի հափշտակությունը յուրացման ձևով տեղի չի ունեցել։ Ավելին, այս հանգամանքը` համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակետի, դատավճիռը բոլոր դեպքերում բեկանման հիմք է։
Վերը շարադրվածից հետևում է, որ առաջադրված մեղադրանքն անհիմն է՝ այն դատաքննությամբ չի հաստատվել, դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, բացակայում է հանցադեպը։ Որի պայմաններում դատարանը պետք է կայացներ արդարացման դատավճիռ` չկիրառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, որը կիրառել է։ Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի պահանջներով հայցապահանջն ամբողջությամբ պետք է մերժեր։
Դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումները ազդել են գործի ելքի վրա`արդարացման դատական ակտի փոխարեն կայացվել է մեղադրական դատական ակտ։
Սույն գործով վարույթն իրականացնող մարմինը գործել է իր և Էդ.Գալստյանի նկատմամբ։ Հետևաբար՝ հիշյալ որոշման կիրառմամբ դատարանը պետք է բողոքում մատնանշված ապացույցները ճանաչեր անթույլատրելի։
ՍԴ 2010թ. նոյեմբերի 23-ի թիվ ՄԴՈ-926, ՎԴ ԵԲՐԴ/0295/01/08, 16.09.209թ., ԵԿԴ/0081/01/11, 01.11.2012թ. որոշումները։ Մանավորոպես, ՀՀ սահմանադրական դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ խոսակցության ձայնագրառման պարտադիր պայմանը՝ դատարանի համապատասխան որոշման առկայությունն է։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ հաղորդակցությունների անձեռնմխելիության իրավունքր անձի՝ ՀՀ ներպետական և միջազգային օրենսդրությամբ երաշխավորված կարևոր իրավունքներից է, որը պետք է պաշտպանվի կամայական և անօրինական միջամտությունից։ Այդ իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով՝ դատարանի որոշման հիման վրա։ Հակառակ դեպքում, ապացույցը, անկախ գործի համար ունեցած նշանակությունից, կորցնում է իր իրավական ուժը և չի կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում։ Անթույլատրելի են այն ապացույցները, որոնց բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է եղել անթույլատրելի ճանաչված քննչական գործողությունների տվյալների վրա, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցնրի օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է նաև դրանից բխող ապացույցներին։
20. Ելնելով վերոգրյալից, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դտավարության օրենսգրքի 376-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 394-րդ, 395-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է այն ամբողջությամբ բավարարել, վիճարկվող դատական ակտը բեկանել, կայացնել արդարացման դատական ակտ, կամ գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:
21. Ամբաստանյալ Լ.Գալստյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ բողոքարկվող դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով:
Դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի, 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 19-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ մասերի, 63-րդ հոդվածի 1-րն և 4-րդ մասերի, 105-րդ հոդվածի, 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 127-րդ հոդվածի, 218-րդ հոդվածի 5-րդ կետի, 365 հոդվածի 2-րդ մասի, 367-րդ հոդվածի պահանջները:
Դատարանը կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, որը չպետք է կիրառեր
ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի, 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի, ՀՀ քրեական դատավարության 19-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի, 63-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերի համաձայն՝ <<Յուրաքանչյուր ոք ունի հաղորդակցության անձեռնմխելիության իրավունք /նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների և այլ հաղորդակցության ձևերի գաղտնիություն/, որը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ, ընդ որում ՀՀ Սահմանադրությունը չի նախատեսում նշված նախապայմաններից շեղվելու որևէ իրավական հնարավորություն։ Թույլատրելի չեն՝ անթույլատրելի համարվող քննչական գործողության տվյալների վրա հիմնված, օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցներից բխող ապացույցները։ Տվյալ դեպքում սկավառակը ձեռք է բերվել օրենքի էական խախտմամբ՝ առանց դատարանի որոշման, իսկ քննիչն այն ճանաչել է ապացույց և զննության ենթարկելով` կազմել արձանագրություն։ Կասկածյալն ունի պաշտպանության իրավունք և նրա վրա չի կարող որևէ պատասխանատվություն դրվել իր տրված ցուցմունքների և բացատրությունների համար, քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է կասկածյալին և մեղադրյալին բացատրել նրանց իրավունքները և ապահովել օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից նրանց պաշտպանվելու փաստացի հնարավորությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենքի 105-րդ հոդվածի համաձայն` <<Քրեական գործով վարույթում մեղադրանքների հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել այն նյութերր, որոնք ձեռք են բերվել կասկածյալի կամ մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքի խախտմամբ, որը քրեական պատասխանատվության հիմնական սկզբունքներից մեկն է>>։
2015թ. հունվարի 24-ին ընկերության աշխատակից Ա.Հակոբյանը քրեորեն հետապնդելի արարք /ապօրինի/ կատարելու միջոցով` ձայնագրել է բողոք բերած անձի և իր միջև խոսակցությունը, որտեղ ինքը մեղսագրվող գումարը բնութագրել է <<աբսուրդ>>, և ներկարսցրել քննիչին։ Վերջինս վկայակոչելով այդ ձայնագրությունը՝ իրեն 26.01.2016թ հարցաքննել է որպես վկա, ու արձանագրել իր կողմից հնչեցված հետևյալ հարցերը՝ <<ինչու եք նախկինում սուտ ցուցմունք տվել>>, <<Դուք հասկանում եք, որ կատարել եք քրեորեն պատժելի արարք և կարող եք ենթարկվել քրեական պատախանատվության, <<ինչու եք հանցագործություն կատարել>>, նախազգուշացրել սուտ ցուցմունք տալու և ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար քրեական պատասխանատվության մասին, հարցաքննել առանց պաշտպանի՝ առանց պարզաբանելու կասկածյալի համար օրենքով նախատեսված իրավունքները, այսինքն՝ այդ պահին ըստ էության ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ, քննիչն առանց պաշտպանի իրեն առաջադրել է հետագայում առաջադրվող մեղադրանքում մերկացնող հարցեր, կորզել ոչ իրական, մեղադրական բնույթի պատասխաններ ու դրանք բառ առ բառ տրանսֆորմացրել դրանից հետո իրականացված բոլոր քննչական գործողությունների արձանագրություններում /կասկածյալի, մեղադրյալի, առերես հարցաքննության արձանագրությունններ/։
Շարադրված հիմնավորումներով գրավոր միջնորդել է դատարանին՝ որպես ապացույց ճանաչված՝ ձայնագրության լազերային սկավառակը, դրա զննության 17.03.2015թ արձանագրությունը, իրեն որպես վկա, կասկածյալ, մեղադրյալ հարցաքննելու 26.01.2016թ., 18.03.2015թ., 19.03.2015թ., 29.03.2015թ., 22.05.2015թ., 29.07.2015թ. արձանագրությունները ճանաչել անթույլատրելի։ Սակայն դատարանը միջնորդությունը մերժել է, արդյունքում խախտել հիշատակված՝ սահմանադրական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ <<զննության արձանագրությունում նշվում է այն ամենը, ինչ հայտնաբերվել է>>։ Փաստաթղթերը զննելու մասին 30.09.2015թ արձանագրությունը չի բովանդակում նշում՝ ինչ փաստաթղթեր են հետազոտված, առանց որի անհիմն է որևէ եզրահանգում որևէ փաստի մասին։ Այս հանգամանքը իր բնույթով դատավարական նորմի էական խախտում է։ Հետևաբար, արձանագրությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի ուժով պետք դատարանը ճանաչեր անթույլատրելի։ Սակայն, չնայած իր միջնորդությանը, դատարանն այն չի ճանաչել անթույլատրելի, որով խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 218-րդ հոդվածի 5-րդ մասի, 105-րդ հոդվածի պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, հավաստիության իսկ ամբողջ ապացույցները իրենց համակցությամբ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, պաշտոնատար անձինք ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ՝ դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոգմամբ>>։
Գործում առկա <<Փորձաքննությունների ազգային բյուրո>> ՊՈԱԿ-ի 2015թ. օգոստոսի 27-ի Ա15-0858 եզրակացությամբ արձանագրվել է, որ առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող հարցերին պատասխանելու համար տրամադրված նյութերում առկա փաստական տվյալներով հնարավոր չէ հստակ հաշվարկել ապրանքանյութական արժեքների, դրանց իրացումից գոյացած ֆինանսական միջոցների հաշվապահական հաշվառման պահանջներին համապատասխան շարժն ամբողջ կամ ընտրանքային վերցված որևէ ժամանակահատվածի համար։ Ընկերությունն իր հաշվապահական հաշվառումն իրականացնում է ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերի պահանջներին ոչ համապատասխան։ Հնարավոր չէ հստակ հաշվառել որոշակի ժամանակահատվածի դրությամբ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների քանակային հաշվապահական մնացորդները։ Հաշվապահական հաշվառման նպատակով վարվող 1Ս ծրագրի տվյալների հիմնականում չեն համապատասխանում ընկերության գործունեության հաշվառման իրական տվյալներին։ Խանութների առանձնացված, բայց նույնպես թերի, հաշվապահական հաշվառումն իրականացվում է 2009թ. հունիսից։
Հետևում է, որ գործում առկա՝ <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից առգրավված թիվ 4 ֆիրմային խանութի հաշվապահական փաստաթղթերը՝ ըստ հաշվապահական ծրագրի, 01.01.2008-30.09.2009թթ. ընկած ժամանակահատվածում խանութում իրացված ապրանքների ցուցակը, նշված ժամանակահատվածի դրամական մուտքերի բնօրինակ օրդերները, 2008թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածի վերագնահատման ակտերի բնօրինակները, հաշվապահական ծրագրից հանված 01.01.2008-30.09.2009թթ. վերագնահատման ակտերը անվերաբերելի են և ոչ հավաստի։ Դատարանը, չնայած իր միջնորդությանը, դրանք որպես այդպիսին չի ճանաչել ու հանել ապացույցների շարքից, որով և խախտել է քննարկվող դատավարական իրավանորմի պահանջները։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ <<փաստաթուղթ է թղթային կամ այլ կրիչի վրա բառային,թվային կամ այլ արված ցանկացած գրառում, որով կարող են հաստատվել քրեական գործի համար նշանակություն ունեցող տվյալները>>։ Ըստ ՀՀ <<Հաշվապահական հաշվառման մասին>> օրենքի 14-րդ հոդվածի` սկզբնական հաշվառման փաստաթուղթը պետք է պարունակի հետևյալ պարտադիր վավերապայմանները.
ա/ անվանումը.
բ/ հերթական համարը.
գ/ կազմելու ամսաթիվը.
դ/ գործառնության բովանդակությունը և դրա չափման միավորները բնաիրային և
դրամական արտահայտությամբ.
զ/ պատասխանատու անձանց պաշտոնները և ստորագրությունները:
Տվյալ դեպքում, որպես այլ ապացույց ճանաչված՝ մատիտով թվանշանների գրառում պարունակող տետրի թերթերը, որոնք անստորագիր են, նշում չեն պարունակում թե ինչի վերաբերյալ են այդ թվանշանների գրառումները, որևէ տեղեկատվություն չեն պարունակում հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի առկայության մասին, հետևաբար դրանք որպես ապացույց օգտագործվել և մեղադրանքի հիմքում դրվել չեն կարող։ Ասվածի լույսի ներքո դատարանը պետք է դրանք ճանաչեր անվերաբերելի և ոչ հավաստի ու հաներ ապացույցների շարքից, սակայն դրա վերավերյալ իր միջնորդությունը մերժել է, որով և խախտել է քննարկվող դատավարական իրավանորմի պահանջները։
Դատարանը միանգամայն իրավացիորեն եզրահանգել է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով ապացուցված չէ մեղսագրվող արարքը՝ Ընկերությունից 01.01.2008-31.09.2009թ. ժամանակահատվածում յուրացման ձևով 77.302.200 դրամի հափշտակությունը։ Սակայն, վերաքննիչ բողոքում նշված ապացույցները անթույլատրելի չճանաչելու պայմաններում, հենվելով վերջիններիս և ամբաստանյալների դատաքննական ցուցմունքների վրա` հետևություն է արել, որ իրենք հափշտակել են 27.000.000 ՀՀ դրամ։
Իրենք դատարանում ցուցմունք են տվել, որ ընկերությունում միլիարդավոր գումարների հասնող <<ձախ>> ապրանքների շրջանառության, այլ մախինացիաների, մեծ ծավալ աշխատանքի ու չնչին աշխատավարձի պարագայում, առօրյա հարցեր հօգալու համար որոշակի գումար վերցրել են, որը չեն հաշվարկել և որը մոտավոր չի կարող ավելի լինել հինգ միլիոն դրամից յուրաքանչյուրի համար՝ ամբողջ ժամանակահատվածում /գումարի չափը վերացական է, ենթադրաբար կարող է լինել մեկ լումա կամ ավելի/, այսինքն՝ ստույգ հայտնի չէ գումարի չափը և աղբյուրը, այն կարող է լինել իրեն չվստահված գումար՝ անհայտ չափով։ Գումարի աղբյուրի և չափի մասին գործում այլ ապացույցներ չկան։ Այսինքն՝ իրենք դատաքննական ցուցմունքները ենթադրական բնույթի են՝ առանց գումարի չափի և աղբյուրի մասին այլ ուղղակի և անուղղակի ապացույցների։
Դատարանը հիմք ընդունելով նաև այն դրույթը, որ ինքնախոստովանական ցուցմունքը, առանց այլ արժանահավատ, ծանրակշիռ և հավաստի ապացույցների համակցության, ինքնին բավարար չէ փաստի առկայության մասին հաստատողական եզրահանգում անելու համար, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջներով, պետք է եզրահանգեր, որ իրենց կողմից գումարի հափշտակություն յուրացման ձևով տեղի չի ունեցել։ Ավելին՝ այս հանգամանքը համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ենթակետի՝ դատավճիռը բոլոր դեպքերում բեկանման հիմք է։
Վերը շարադրվածից հետևում է, որ առաջադրված մեղադրանքը անհիմն է՝ այն դատաքննությամբ չի հաստատվել, դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին, բացակայում է հանցադեպը։ Որի պայմաններում դատարանը պետք է կայացներ արդարացման դատավճիռ՝ չկիրառեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետը, որը կիրառել է։ Դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի պահանջներով հայցապահանջը ամբողջությամբ պետք է մերժեր։
Հիմք ընդունելով որ՝
ա. Դատարանի կողմից թույլ տված նյութական և քրեադատավարական օրենքի էական խախտումները ազդել են գործի ելքի վրա, արդարացման դատական ակտի փոխարեն կայացվել է մեղադրական դատական ակտ։
բ. Գործի ճիշտ լուծման համար վերաբերելի են համարում ՀՀ ՍԴ, ՀՀ ՎԴ, ՀՀ Վերաքննիչ դատարանի հետևյալ նախադեպային որոշումները:
Անթույլատրելի են այն ապացույցները, որոնց բովանդակությունն ամբողջությամբ հիմնված է եղել անթույլատրելի ճանաչված քննչական գործողությունների տվյալների վրա, իսկ օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների օգտագործման սահմանադրական արգելքը վերաբերում է հենց դրանից բխող ապացույցներին։ Ըստ սույն գործի փաստական տվյալների՝ 2015թ. հունվարի 24-ին ընկերության աշխատակից Ա.Հակոբյանը քրեորեն հետապնդելի արարք /ապօրինի/ կատարելու միջոցով ձայնագրել է իր և բողոք բերած անձի և իր միջև խոսակցությունը և ներկայացրել քննիչին։ Վերջինս վկայակոչելով այդ ձայնագրությունը՝ իրեն 26.01.2016թ հարցաքննել է որպես վկա, որի պահին ըստ էության ունեցել է կասկածյալի կարգավիճակ, քննիչն իրեն առաջադրել է հետագայում առաջադրվող մեղադրանքում մերկացնող հարցեր։ Հարցերի պատասխաններից հետագայում բխել են մյուս ապացույցները, ու դրանց բովանդակությունը /կասկածյալի, մեղադրյալի, առերես հարցաքննության արձանագրություններ/։ Հետևում է, որ հիշյալ որոշումների կիրառմամբ դատարանը պետք է` բողոքում մատնանշված ապացույցները ճանաչեր անթույլատրելի։
ՀՀ Վերաքննիչ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0251/10/12 որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է հայտնվել, որ հասարակ թղթի վրա կատարված թվանշանների գրառումները որպես ապացույց անթույլատրելի են և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, որպիսիք հանդիսանում են նաև տետրի թերթերի վրա կատարած իր գրառումները։
22. Ելնելով վերոգրյալից, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 394-րդ, 395-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է այն ամբողջությամբ բավարարել, վիճարկվող դատական ակտը բեկանել, կայացնել արդարացման դատական ակտ, կամ գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության` սահմանելով նոր քննության ծավալը:
23. Տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանը ն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանը խախտել է, տվյալ դեպքում սխալ է կիրառել ու մեկնաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ, 154-րդ, 158-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի. 122-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 367-րդ հոդվածի պահանջները, <<ՀՀ Աժ ՀՀ Անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և չի կիրառել <<ՀՀ Աժ ՀՀ Անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման>> 9-րդ կետի 6-րդ ենթակետը, որը պետք է կիրառեր, որի արդյունքում կայացրել է արդարադատության բուն էությունը խաթարող անհիմն դատավճիռ` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Սույն քրեական գործով դատարանը պատշաճ չի հետազոտել ու գնահատել քրեական գործում առկա դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 2117169 եզրակացությունը, ըստ որի <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդն առաջացել է 2008 թ. հունվար ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում։
<<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում նշված պակասորդը հնարավոր էր առաջանար ներկայացված հաշվետվություններում թիվ 4 ֆիրամային խանութի ապրանքների մնացորդի ընդհանուր արժեքի կեղծ վերագնահատում ցույց տալու հետևանքով։
Դատարանը դատավճռի <<Դատարանի իրավական վերլուծությունները>> բաժնում անդրադարձել է տուժողի և վկաների ցուցմունքների արժանահավատությանը, վարույթն իրականացնող մարմնի ներքին համոզմունքին ապացույցները գնահատելիս վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ։
Այսինքն, դատարանն ըստ էության անտեսել է գործում առկա այլ փաստերը բոլոր վկաների հայտնած տեղեկությունները, դատահաշվապահական կրկնակի փորձաքննության եզրակացությունը և հիմք ընդունել, բացառապես ամբաստանյալների իրարամերժ ցուցմունքները։ Բողոք բերած անձը հարկ է համարել դատարանի ուշադրությունը հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ ամբաստանյալները ընդունել են, որ իրականում ընկերությունից կատարել են հափշտակություն, սակայն վերջիններս հստակ գումարի չափ չեն նշել, թե որքան է կազմում իրենց կողմից կատարված հափշտակությունը։ Ամբաստանյալները նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում տվել են կցկտուր, ոչ հստակ, իրար հակասող և աղավաղված ցուցմունքներ, ինչը բողոք բերած անձի կարծիքով իրականությունը թաքցնելու և պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդում, ավելին, գտնում է, որ եթե անձը /ամբաստանյալները/ չգիտեն իրականում որքան գումար են հափշտակել ընկերությունից, սակայն պնդում է, որ 77.302.200 ՀՀ դրամ չի կարող կազմել, զուտ այս պարագայում չի կարելի վերջիններիս ցուցմունքները արժանահավատ դիտել և դրվել քաղաքացիական հայցը վերոնշյալ գումարի չափով մերժելու հիմքում, ավելին, դատարանի այս եզրահանգումը չի կարող գնահատվել արդարացիության, օբյեկտիվության և ճշմարտության տեսանկյունից։
Իրականում, ամբաստանյալների կողմից նշված պատճառաբանությունները անհիմն են, հետապնդում են վերջիններիս կողմից քրեական պատասխանատվությունից և արդարացի պատժից խուսափելու նպատակ։
Դատարանի նշված եզրահանգումը չի բխում քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ապացույցներից։ Թև դատարանը նշել է, որ դատական ակտ կայացնելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի դրույթներով, սակայն խախտել է նույն օրենսգրքի 25-րդ հոդվածով սահմանված դրույթը, համաձայն որի դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը քննիչը դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել նշանակություն տան՝ մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական րնթացակարգի շրջանակներում։
Դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի պահանջը, սխալ եզրահանգման է հանգել, որի արդյունքում էլ ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանի և Է.Տավոյանի վերաբերյալ կայացված դատավճիռն անհիմն է, չպատճառաբանված և չհիմնավորված, իսկ գործի փաստական հանգամանքների մասին դատական ակտում շարադրված դատարանի հետևությունները՝ կապված քաղաքացիական հայցի հետ, ենթադրությունների վրա հիմնված։ Նման դատական ակտի կայացմամբ չարդարացված բարելավվել է ամբաստանյալների վիճակը, իսկ կայացված դատական ակտը չի համապատասխանում արդարության պահանջներին։
Դատարանը որևէ ձևով չի պատճառաբանել իր հետևությունն առ այն, թե որ հանզամանքներն են դատարանին հիմք տվել եզրահանելու, որ 77.302.200 ՀՀ դրամ չի կազմում յուրացման ընդհանուր գումարը, այլ 27.000.000 ՀՀ դրամ։
Ինչ վերաբերում է քաղաքացիական հայցին, ապա դատարանը քաղաքացիական հայցի չափը հիմնավորված է համարել 27.000.000 ՀՀ դրամի չափով, սակայն պարզ չէ, թե կոնկրետ որ ապացույցներն է դատարանը հաշվի առել, քանի որ ամբաստանյալները կոնկրետ գումարի չափ չեն նշել։ Դատարանը դատավճռում նշել է, նաև մեջբերում դատավճռից <<Դատարանն ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանի և Է.Տավոյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև, որ լիովին հատուցվել է հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը 27.000.000/քսանյոթ միլիոն/ ՀՀ դրամը /.../>>:
Սակայն այդ ամենը չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ակնհայտ է, որ քրեական գործի շրջանակներում ներկայացված քաղաքացիական հայցի գումարի չափը բավականին բարձր է, այսինքն առկա է վեճ, ուստի դատարանը չէր կարող կիրառել ՀՀ Ազգային ժողովի <<Հայաստանի հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը և ամբաստանյալներին ազատել պատժից։
ՀՀ ԱԺ ՀՀ Անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին որոշման 9-րդ կետի համաձայն`
<<Համաներումը չկիրառել ...6/ այն անձանց նկատմամբ, որոնք միեչև դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը չեն հատուցել կամ այլ կերպ չեն հարթել ենթադրյալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառած վնասը, կամ առկա է վեճ հանցագործությամբ պատճառված և հատուցման ենթակա վնասի կամ դրա չափի կապակցությամբ, ինչպես նաև այն անձանց նկատմամբ, որոնք չեն հատուցել օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով սահմանված նյութական վնասը>>։
Փաստորեն, դատարանը չպետք է կիրառեր համաներում ամբաստանյալների նկատմամբ, քանի որ առկա է վեճ հանցագործությամբ պատճառված և հատուցման ենթակա վնասի չափի վերաբերյալ։
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ ներկայացված քաղաքացիական հայցի չափով հատուցման ենթակա գումարը համարվում է հանցագործության, տվյալ դեպքում յուրացման հետևանքով անմիջականորեև պատճառված վնաս։
Դատարանը դատավճռում նշել է նաև` <<...Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ դատարանն ապացուցված է համարում, որ ամբաստանյալներ Էդիտա Տավոյանի և Լուսինե Գալստյանի կողմից կատարված հանցագործության հետհանքով <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ին անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 27.000.000ՀՀ դրամ։ /.../
Կրկնակի դատահաշվապահական փորձագետի եզրակացությամբ հաստատվել է ոչ թե յուրացման եղանակով հափշտակություն կատարելու, այլ միայն <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում 2008-2009 թվականների ընթացքում առաջացած 77.397.200 դրամ պակասորդի հանգամանքը>>։
Սակայն ըստ փորձագետի եզրակացության, ով դատարանում նաև հարցաքննվել է` <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդն առաջացել է 2008թ. հունվար ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում։
Այսինքն ստացվում է, որ ունենք մի իրավիճակ, որտեղ փաստացի առկա է պակասորդ 77.397.200 ՀՀ դրամի չափով, իսկ տվյալ ժամանակահատվածում 2008թ. հունվար ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսը, այդ գումարների համար ի պաշտոնն պատասխանատվություն են կրել Լ.Գալստյանը և Է.Տավոյանը։ Սակայն պարզ չէ, թե ինչի հիման վրա է դատարանը եկել այն համոզման, որ 27.000.000 ՀՀ դրամ է կազմում վերջիններիս կողմից կատարված հափշտակության չափը։ Հարց է առաջանում, իսկ մնացած 50.000.000 ՀՀ դրամն ինչ է եղել։
Վերոգրյալից հետևում է, որ դատարանը սխալ է գնահատել քաղաքացիական հայցի հետ կապված փաստական հանգամանքներն ու մերժման հիմքում դրել է լոկ ամբաստանյալների իրար հակասող ցուցմունքները, ինչը պետք է գնահատել ոչ արժանահավատ և ոչ հավաստի։
Դատարանի կողմից թույլ տրված դատական սխալը, որն ազդել է գործի արդյունքի կրա, խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, դատական ակտի իմաստը, խախտում է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Քաղաքացիական հայցը մերժելով` դատարանը խախտել է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի, 60-րդ, 154-րդ, 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։
Այսպիսով, ամբաստանյալներ Լուսինե Գալստյանի և Էդիտա Տավոյանի հանցավոր գործողությունների հետևանքով տուժող <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ն կրել է 77.302.200 /յոթանասունյոթ միլիոն երեք հարյուր երկու հազար երկու հարյուր/ ՀՀ դրամ վնաս։ 38.651.200 ՀՀ դրամը հատուցվել է, իսկ մնացած 38.651.000 ՀՀ դրամը` ոչ։
24. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրեևսգրքի 381-րդ հոդվածով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրում է վիճարկվող դատական ակտը բեկանել, ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանի և Է.Տավոյանի նկատմամբ նշանակել կատարած հանցանքին համապատասխան արդարացի պատիժ` ազատազրկման ձևով: Պատասխանողներ /ամբաստանյալներ/ Լ.Գալստյանից և Է.Տավոյանից` հօգուտ տուժող <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի բռնագանձել 38.651.000 /երեսունութ միլիոն վեց հարյուր հիսունմեկ հազար/ ՀՀ դրամ` որպես կատարված հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնաս:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, ամբաստանյալին արդարացնելու կամ գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելու հիմքեր չկան` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I. Ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանին և Է.Տավոյանին արդարացնելու մասով.
25. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն`
<<1. Յուրացնելը կամ վատնելը՝ հանցավորին վստահված ուրիշի գույքի հափշտակությունն է զգալի չափերով, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր չափերով>>:
25. Ամբաստանյալ Լուսինե Գալստյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, սակայն պատճառված վնասի և յուրացման եղանակով հափշտակված գումարի չափի` 77.302.200 ՀՀ դրամի մասով մեղադրանքը չի ընդունել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 1999 թվականին աշխատանքի է ընդունվել <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ թիվ 4 ֆիրմային խանութում որպես գանձապահ: Նշված խանութում որպես հաշվապահ-օպերատոր է աշխատել Էդիտա Տավոյանը: 2003 կամ 2004 թվականին Էդիտա Տավոյանը որպես հաշվապահ տեղափոխվել է ընկերութան գլխամաս, իսկ ինքը զբաղեցրել է նրա պաշտոնը: Վերջինիս հետ գտնվել է ընկերական հարաբերությունների մեջ: Որպես հաշվապահ-օպերատոր հաշվետվությունները ներկայացրել է նրան, քանի որ նա է հանդիսացել ինչպես թիվ 4, այնպես էլ մնացած խանութների հաշվապահը: Իր վրա է դրված եղել նաև խանութի գանձապահի պարտականությունները: Որպես հաշվապահ-օպերատոր իր պարտականությունների մեջ է մտել խանութ մուտքագրված է վաճառված ապրանքների փաստաթղթային ձևակերպումը, խանութի շրջանառության վերաբերյալ 10-օրյա հաշվետվությունների ներկայացումը, իսկ որպես գանձապահ` ապրանքի վաճառքից առաջացած գումարը դրամարկղ մուտքագրելը, ՀԴՄ կտրոն տրամադրելը և օրվա ընթացքում վաճառքից առաջացած գումարը ընկերության կենտրոնական դրամարկղ ուղարկելը: Խանութում հաշվապահությունը կատարվել է <<TORG>> ծրագրի միջոցով, որտեղ արտացոլված է եղել խանութ մուտքագրված և վաճառված, հետ վերադարձված, վերագնահատված ապրանքների ցանկը, ինչպես նաև կանխիք և փոխանցումով կատարված առևտուրը: Այդ ծրագրի տվյալների հիման վրա էլ կազմել է 10-օրյա հաշվետվությունները: 2008 թվականի հունվարի սկզբին Էդիտա Տավոյանի հետ հերթական հանդիպման ժամանակ վերջինս հարցրել է, կարող է արդյոք ինքը խանութի հասույթից որոշակի գումար առանձնացնել, որին ի պատասխանը հայտնել է, որ եթե նույնիսկ կարողանա առանձնացնել, ապա ինչպես դա պետք է ձևակերպվի: Էդիտա Տավոյանը հայտնել է, որ եթե ինքը կարողանա գումար առանձնացնել, ապա նշված գումարը հաշվետվություններով կարող են ցույց տալ որպես վերագնահատում: Ըստ պայմանավորվածության այդ մասին պետք է տեղյակ լինեին երկուսով: Քանի որ վերջինիս առաջարկը հնարավոր է եղել, պայմանավորվել են, որ ինքը խանութի օրական հասույթից պետք է հնարավորին չափ գումար առանձնացնի, ինչքան որ հնարավոր է, որպեսզի այդ հանգամանքը աննկատ մնա: Խանութում իրականում վերագնահատումներ կատարվել են ղեկավարության ցուցումով, որի վերաբերյալ կազմվել է համապատասխան ակտ, նշելով վերագնահատված ապրանքի տեսակը, արժեքը, քանակը և վերագնահատված արժեքը: Նշված օրինական վերագնահատումը արտացոլված է եղել իր աշխատանքային <<TORG>> ծրագրում, որտեղ թիվ 4 խանութի հետ կապված տվյալները լրացվել են իր կողմից: Կեղծ վերագնահատումը սակայն նշված ծրագրում չի արտացոլվել և որևէ կերպ չէր կարող հիմնավորվել: Կեղծ վերագնահատումը կատարվել է հետևյալ կերպ. խանութի շրջանառության վերաբերյալ Էդիտա Տավոյանին 10-օրյա հաշվետվություն ներկայացնելու ժամանակ հաշվետվության մեջ մեկ տողով նշել է, որ տվյալ ժամանակահատվածում կատարվել է որևէ չափի գումարի վերագնահատում, սակայն այն նշվել է միայն գումարային տեսքով, այսինքն` թե ինչ ապրանքներ են վերագնահատվել, ինչ չափով և քանակով, չի նշվել, այդպես էլ իր կողմից առանձնացված գումարը ներկայացրել է որպես վերագնահատում: Օրինակ, խանությում վաճառվել է 1.000.000 ՀՀ դրամի ապրանք, ինքը դրանից առանձնացրել է 100.000 ՀՀ դրամը, որը հետագայում հաշվետվության մեջ ներկայացրել է որպես վերագնահատում, այսինք ապրանքի գնի իջեցում` զեղչ և արդյունքում ընկերության դրամարկղ վճարել է ոչ թե 1.000.000 ՀՀ դրամ, այլ 900.000 ՀՀ դրամ: Նշված կեղծ վերագնահատումը կարող էր պարզվել իր կողմից ներկայացված հաշվետվությունում նշված վերագնահատման գումարը <<TORG>> ծրագրում նշված վերագնահատման գումարի հետ համեմատելու արդյունքում, քանի որ ծրագրում նշվում է միայն իրական վերագնահատումը և նշված թվերի տարբերությունն էլ հենց հանդիսանում է կեղծ վերգնահատումը: Ինքը <<1C>> հաշվապահական ծրագրի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել և դրանով չի աշխատել: Նշված եղանակով 2008 թվականի հունվար ամսից սկսած խանութի օրական հասույթից որոշակի գումար է առանձնացրել, որը պահել է իր մոտ, իսկ հետագայում հանդիպման ժամանակ դրա մի մասը փոխանցել է Էդիտա Տավոյանին: Գումար առանձնացրել է մինչև 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսը, իսկ իր կողմից առանձնացված թվերը նշվել են իր կողմից վարվող մատյաններում, որոնք հայտնաբերվել են քրեական գործի նախաքննության ընթացքում: 2010 թվականի ապրիլ ամսին թիվ 4 խանութը փակվել է և ինքն ազատվել է աշխատանքից: 2014թ. ապրիլ ամսին Էդիտա Տավոյանը զանգահարել և հայտնել է, որ <<Կարկոմավտո>> ընկերությունում նշանակվել է ստուգում և գլխավոր հաշվապահ Արմեն Հակոբյանը խնդրել է օգնել դուրս գրել ընկերության շրջանառությունը: Էդիտա Տավոյանի խնդրանքով օգնելու համար գնացել է նրանց տուն: Հաշվարկների արդյունքում 2008 թվականի հուվար ամսից մինչև 2009 թվականի հոկտեմբեր ամիսը խանութում մոտ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ է հայտնաբերվել: Տեսնելով պակասորդ գումարը իրենք շատ են զարմացել, քանի որ այդ գումարը բավականին շատ է եղել իրենց առանձնացրածից: Հայտնել է, որ ամբողջ ընթացքում առանձնացված գումարից վերցրել են 10.000.000-12.000.000 ՀՀ դրամ գումար: Տեսնելով, որ պակասորդի գումարը բավականին շատ է, որոշել են օգնության նպատակով դիմել Արմեն Հակոբյանին և հայտնել նրան, որ աշխատանքի ընթացքում անձնական կարիքների համար իրենք գումար են առանձնացրել: Էդիտա Տավոյանի ամուսինը զանգահարել և իրենց տուն է կանչել Արմեն Հակոբյանին, ում նույնպես հայտնել են, որ իրենք ևս չեն հասկանում, թե նշված գումարը որտեղից է առաջացել: Ամբաստանյալը նշել է, որ 2008թ. հունվար ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսը գումարներ են վերցրել վերագնահատման ժամանակ, սակայն դա կազմել է շուրջ 10-12 միլիոն, բայց ոչ 80 միլիոն:
Ամբաստանյալը միաժամանակ հայտնել է, որ ընկերությունում շուրջ 78 միլիոն դրամի պակասորդը հայտնաբերվել է ոչ թե կատարված հաշվապահական հաշվառման ստուգումների, այլ իր կողմից տետրում կատարված նշումների արդյունքում: Նշված պակասորդն առաջացել է ոչ միայն իրենց կողմից կատարված կեղծ վերագնահատումների, այլ թաքցված` <<ձախ>> շրջանառության, վաճառված ապրանքների ՀԴՄ կտրոնները չտպելու արդյունքում, որի հետ իրենք կապ չունեն:
Պակասորդի առաջացման առաջին հիմնական ապացույցը հանդիսացել է իր կողմից լրացված սևագիր տետրը, որը ճիշտ է միայն վերագնահատումների առումով:
Պակասորդի մասին իմանալուց հետո <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ աշխատակիցները իրեն և իր մայրիկին ստիպել են նոտարական կարգով իրենց տունը պարտքի դիմաց գրավադրել ընկերությունում, որը և կատարվել է:
Նախաքննության փուլում ամբաստանյալ Լուսինե Գալստյանը որպես կասկածյալ և մեղադրյալ ցուցմունքներով հայտնել է, որ աշխատելով <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում, 2008 թվականի հունվար ամսին Էդիտա Տավոյանի հետ նախնական համաձանության են եկել` որոշակի գումար իրենց համար առանձնացնելու ու վերցնելու վերաբերյալ, և այդ ամսից սկսած` մինչև 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսը վերցրել են գումարներ, որից իր բաժինը, ընդհանուր առմամբ, եղել է մոտ 10-12 միլիոն ՀՀ դրամ:
26. Ամբաստանյալ Լուսինե Գալստյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնակի, սակայն պատճառված վնասի և յուրացման եղանակով հափշտակված գումարի չափի` 77.302.200 ՀՀ դրամի մասով մեղադրանքը չի ընդունել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 1999 թվականին աշխատանքի է ընդունվել <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ թիվ 4 ֆիրմային խանութում որպես հաշվապահ-օպերատոր: Նշված խանութում որպես գանձապահ է աշխատել Լուսինե Գալստյանը: 2004 թվականին ինքը որպես հաշվապահ տեղափոխվել է ընկերութան գլխամաս, իսկ Լուսինե Գալստյանը զբաղեցրել է իր պաշտոնը: Վերջինիս հետ գտնվել է ընկերական հարաբերությունների մեջ: Իր աշխաանքային պարտականությունների մեջ է մտել ընկերության ավտոպահեստամասերի և ավտոմեքենաների շրջանառության հաշվարկը, ինչպես նաև ընկերության խանութների ցանցում գտնվող ավտոպահեստամասերի շրջանառության հետ կապված հաշվետվություններ ընդունելը: Յուրաքանչոյւր խանութի հաշվապահ-օպերատոր 10-օրյակը մեկ իրեն հաշվետվություն է ներկայացրել խանութի շրջանառության մասով, որոնք ինքը ամփոփել և ներկայացրել է ընկերության գլխավոր հաշվապահին: Ընկերության հաշվապահությունը վարվել է <<1C>> հաշվապահական ծրագրով, իսկ խանութների հաշվապահ-օպերատորներն աշխատել են <<TORG>> ծրագրով: <<TORG>> ծրագրի ինֆորմացիան խանութների շրջանառության վերաբերյալ տվյալներ ունենալու համար հետագայում տեղակայվել է <<1C>> ծրագրում: Որպես խանութների նկատմամբ հսկողություն իրականացնող հաշվապահ ինքը կարողացել է տեսնել <<TORG>> ծրագրում առկա տեղեկութունները, սակայն դրանցում փոփոխություններ կատարելու հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ դա բացառապես խանութների հաշվապահ-օպերատորների լիազորությունն է եղել, ինքը 10-օրյա հաշվետվություններում նշված ինֆորմացիան գրանցել է <<1C>> ծրագրում: 10-օրյա հաշվետվություններն իրեն առձեռն հանձնել են խանութների հաշվապահ-օպերատորները: 2008 թվականի հունվարի սկզբին Լուսինե Գալստյանի հետ հերթական հանդիպման ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ֆինանսական խնդիրներ ունի և առաջարկել է որևէ տարբերակ գտնել կողմնակի գումար աշխատելու համար: Վերջինս առաջարկել է խանութի հասույթից ամեն օր որոշակի գումար առանձնացնել, որը ներկայացվող հաշվետվություներով կարող է ներկայացնել որպես վերագնահատում և քանի որ հաշվետվությունները իրեն պետք է ներկայացնի, առաջարկել է այսպես ասած <<աչք փակել>> այդ հանգամանքի վրա: Քանի որ դա հնարավոր տարբերակ է եղել և հավանականությունը քիչ է եղել, որ ղեկավարությունը կտեղեկանա, ինքն էլ է այդ պահին գումարի կարիք ունեցել, համաձայնվել է և որոշել են փորձել: Կոնկրետ որևէ չափի գումար առանձնացնելու պայմանավորվածություն չի եղել, Լուսինե Գալստյանը պետք է առանձնացներ այնքան գումար, ինչքան որ կարողանար և որ դա աննկատ մնար, դրա մասին ոչ ոք չպետք է իմանար, իսկ առանձնացված գումարը պետք է բաժանվեր հավասար կերպով: 2008 թվականի հունվար ամսից սկսած Լուսինե Գալստյանը խանութի օրական հասույթից որոշակի գումար է առանձնացրել, որը հաշվետվություններում ներկայացրել է որպես վերագնահատում, ինքն էլ այն նույն կերպ ներկայացրել է գլխավոր հաշվապահին: Բացի կեղծ վերագնահատումից Լուսինե Գալստյանը խանութում իրականում ևս տնօրինության հրամանով վերագնահատում է կատարել: Կեղծ վերագնահատումը կատարվել է հետևյալ կերպ. օրինակ խանութում որևէ ապրանք վաճառվել է 10.000 ՀՀ դրամով, որից 2.000 ՀՀ դրամը առանձնացնելով Լուսինե Գալստյանը այն հետագայում ցույց է տվել որպես վերագնահատում, այսինք ապրանքը վաճառվել է իջեցված գնով` զեղչով: Ներկայացվող հաշվետվություններում վերագնահատումը ցույց է տրվել միայն գումարային տեսքով, այսինք առանձին տողով նշվել է այդ ժամանակահատվածում կատարված վերագնահատման չափը, առանց ապրանքի տեսակի, քանակի և վերագնահատման արժեքի: Օրինակ, հաշվետվությունում նշվում էր, որ խանութը ունեցել է 10.000.000 ՀՀ դրամի իրացում, որից 1.000.000 ՀՀ դրամ, որը Լուսինե Գալստյանի կողմից առանձնացվել է իրենց համար նշվել է որպես վերագնահատում և դրամարկղ 10.000.000 ՀՀ դրամի փոխարեն վճարվել է 9.000.000 ՀՀ դրամ: Այդ ամենը վերաբերվել է կեղծ վերագնահատմանը, իսկ իրական վերագնահատման ժամանակ Լուսինը Գալստյանը <<TORG>> ծրագրում կատարել է համապատասխան գրառումներ վերագնահատվող ապրանքների քանակի, տեսակի և վերագնահատված արժենքի մասին: Կեղծ վերագնահատումը Լուսինե Գալստյանը նշված ծրագրում ցույց չի տվել, որպեսզի ղեկավարության կողմից դա չնկատվի: Նշված հանգամանքը վերահսկող և դա նկատող առաջին անձը եղել է ինքը, սակայն ինքն էլ դրանից տեղյակ լինելով <<աչք է փակել>> դրա վրա: Կատարված կեղծ վերագնահատումը կարող էր պարզվել, եթե 10-օրյա հաշվետվության մեջ նշված վերագնահատման գումարից հանվեր <<TORG>> ծրագրում նշված իրական վերագնահատման գումարը, որոնց տարբերությունն էլ հենց կեղծ վերագնահատման գումարն է եղել: Քանի որ Լուսինե Գալստյանի հետ շատ մտերիմ են եղել, երբեք չի մտածել, որ նա կարող է խաբել իրեն և երբեք նշված եղանակով չի փորձել ստուգել նրան: 2008 թվականի հունվար ամսից սկսած մեկ-երկու ամիս փորձելով և տեսնելով, որ ստացվում է, շարունակել են իրենց գործունեությունը: Առանձնացված գումարը պետք է բաժանվեր հավասար ձևով, սակայն երբեք չի փորձել ստուգել, թե Լուսինե Գալստյանը ինչքան գումար է առանձնացրել և միշտ մտածել է, որ իրեն տրված գումարը դա առանձնացված գումարի կեսն է: Գումարի իր բաժինը Լուսինե Գալստյանը միշտ անձամբ է իրեն փոխանցել, այն ծախսել է իր անձնական կարիքների համար: Իրեն տրված գումարները եղել են 200.000-500.000 ՀՀ դրամի սահմաններում, երկու-երեք դեպք է եղել, որ գումարը եղել է 500.000-700.000 ՀՀ դրամ: Նշված գործունեությունը տևել է մինչև 2009 թվականի հոկտեմբեր ամիսը, որից հետո ինքը որոշել է, որ այևս չի զբաղվելու դրանով, քանի որ աշխատանքից ազատվելու նպատակ է ունեցել: Իր որոշման մասին հայտնել է Լուսինե Գալստյանին, վերջինս նույնպես համաձայնվել է և 2009 թվականի հոկտմեբերի 1-ից սկսած այլևս գումար չեն առանձնացրել: Նշված ամբողջ ժամանակահատվածում Լուսինե Գալստյանը իրեն տվել է 12.000.000-15.000.000 ՀՀ դրամ գումար: Դրանից հետո գնացել է ֆիզարձակուրդ, 2010 թվականի հուլիս ամսից աշխատանքի չի գնացել, իսկ արդեն 2012 թվականին ազատվել է աշխատանքից: 2010 թվականի ապրիլ ամսին փակվել է նաև թիվ 4 խանութը, սակայն Լուսինե Գալստյանի հետ շփումը շարունակվել է: 2014թ. ապրիլ ամսին ընկերության նախկին գլխավոր հաշվապահ Արմեն Հակոբյանը հայտնել է, որ ընկերությունում ստուգում է նշանակվել և քանի որ դա վերաբերվել է իր աշխատած ժամանակահատվածին, խնդրել է օգնել խանութի շրջանառությունը դուրս բերելու հարցում: Քանի որ երեխաներին տանը խնամող չի եղել, Արմեն Հակոբյանի թույլտվությամբ փաստաթղթերը տարել է տուն այնտեղ աշխատելու համար: Օգնելու համար հրավիրել է նաև Լուսինե Գալստյանին: Հաշվարկների ընթացքում պարզվել է, որ 2008 թվականի հունվար ամիսց մինչև 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսը թիվ 4 խանութում առաջացել է մոտ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ: Ստեղծված իրավիճակից որևէ ելք գտնելու համար ամուսինը զանգահարել և կանչել է Արմեն Հակոբյանին և իրենք պատմել են ողջ եղելությունը: Հաջորդ օրը գնալով <<Կարկոմավտո>> ընկերություն Արմեն Հակոբյանի հետ միասին հաշվել են պակասորը, պարզվել է, որ այն կազմում է մոտ 81.000.000 ՀՀ դրամ: Իրենց հրավիրել են ընկերություն և պահանջել են վերականգնել վնասը, սակայն քանի որ գումար չի ունեցել, իր կամքով 2014թ. հուլիսի 7-ին իր բնակարանը նվիրատվության պայմանագրով նվիրել է <<Կարկոմավտո>> ընկերությանը:
Ամբաստանյալը միաժամանակ նշել է, որ թեև իրենք գումարներ վերցրել են, սակայն դա կազմել է 10-12 միլիոն դրամ` երկուսինը միասին, բայց ոչ 80 միլիոն դրամ:
Ամբաստանյալը միաժամանակ հայտնել է, որ ընկերությունում շուրջ 78 միլիոն դրամի պակասորդը հայտնաբերվել է ոչ թե կատարված հաշվապահական հաշվառման ստուգումների, այլ Լ.Գալստյանի կողմից տետրում կատարված նշումների արդյունքում: Նշված պակասորդն առաջացել է ոչ միայն կեղծ վերագնահատումների, այլ թաքցված` <<ձախ>> շրջանառության, վաճառված ապրանքների ՀԴՄ կտրոնները չտպելու, ապառիկով ապրանքներ վաճառելու արդյունքում: Պակասորդի առաջացման առաջին հիմնական ապացույցը հանդիսացել է Լ.Գալստյանի կողմից լրացված սևագիր տետրը, որը ճիշտ է միայն վերագնահատումների առումով:
Նախաքննության փուլում որպես վկա և կասկածյալ տված ցուցմունքներում յուրացված գումարի չափի կապակցությամբ ամբաստանյալ Էդիտա Տավոյանը հայտնել է, որ աշխատելով <<Կակոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում, Լուսինե Գալստյանի հետ նախնական պայմանավորվածության համաձայն` 2008 թվականի հունվար ամսից 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում գումարներ են վերցրել ընկերությունից, և ընդհանուր առմամբ Լուսինեն իրեն տվել է 12-15 միլիոն ՀՀ դրամ:
27. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանին և Է.Տավոյանին արդարացնելու կամ նոր քննության ծավալ սահմանելով` գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, ամբաստանյալներին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Վկա Արմեն Հակոբյանը դատաքննության փուլում ըստ էության պնդել է նախաքննության փուլում տված ցուցմունքները, որ 2003 թվականից մինչև 2011 թվականի ամառը, աշխատել է <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ում` որպեսգլխավոր հաշվապահի տեղակալ: Ընկերության գլխավոր տնօրենի 2014թ. դեկտեմբերի 10-ի թիվ 241 հրամանով ստեղծվել է հանձնաժողով ընկերության թիվ 4 խանութի 2008 և 2009 թվականների գործունեությունը ստուգելու նպատակով: Ստուգման արդյունքում պարզվել է, որ Լուսինե Գալստյանը համաձայնության գալով Էդիտա Տավոյանի հետ, կեղծելով կանխիկ հասույթի վերաբերյալ տվյալները և հաշվապահական հաշվառման վերաբերյալ ձևակերպումները, թաքցրել և ընկերության դրամարկղ չեն մուտքագրել 81.918.577 ՀՀ դրամ գումար: Այսինքն, նրանք ապրանքը վաճառել են ընկերության կողմից սահմանված գնով, սակայն ձևակերպել են այնպես, իբրև վաճառել են զեղչով և յուրացրել են տարբերություն կազմող գումարը: Ընկերությունում նշանակված ստուգման շրջանակներում խնդրել է Էդիտա Տավոյանին, որպեսզի օգնի ընկերության` իր աշխատած ժամանակաշրջանի շրջանառությունը դուրս գրելու հարցում, վերջինս խնդրել է այդ աշխատանքը տանը կատարել, քանի որ երեխաներին խնամող չունի, որին ինքը չի առարկել: Հաջորդ օրը իրեն է զանգահարել վերջինիս ամուսինը` Գեղամ Տոնիկյանը և խնդրել իրենց տուն գնալ: Երբ գնացել է այնտեղ, նրանց տանն են եղել նաև Լուսինե Գալստյանը և նրա եղբայրը: Լուսինե Գալստյանը և Էդիտա Տավոյանը խոստովանել են, որ աշխատանքի ընթացքում թիվ 4 ֆիրմային խանութից գումար են յուրացրել, նրանք ասել են, որ հաշվարկների արդյունքում մոտ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ են հայտնաբերել: Իր ներկայությամբ Էդիտա Տավոյանը հարցրել է Լուսինե Գալստյանին, արդյոք նա իրեն այդքան գումար է տվել, վերջինս պատասխանել է, որ չի տվել, իսկ երբ նա հարցել է, թե ինչ է արել այդքան գումարը, Լուսինե Գալստյանը ոչինչ չի կարողացել պատասխանել:
Գործով վկա Գեղամ Տոնիկյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Էդիտա Տավոյանի ամուսինն է: Վերջինս երկար տարիներ աշխատել է <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ում` որպես հաշվապահ: 2014թ. գարնանը կինն ասել է, որ իրենց նախկին ընկերությունում ստուգում են նշանակել և հաշվապահ Արմեն Հակոբյանը խնդրել է իրեն օգնել ինչ-որ տվյալներ հանելու համար: Քանի որ երեխաները տանը մենակ են եղել, ստիպված փաստաթղթերն իր հետ բերել է տուն, զանգահարել, կանչել է իր հետ նախկինում աշխատած Լուսինե Գալստյանին և միասին տանն են աշխատել: Որոշ ժամանակ անց կինն ասել է, որ հաշվել են խանութի փաստաթղթերում առկա թվերը և պարզվել է, որ մոտ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ է առաջացել: Կինն ասել է, որ աշխատանքի ընթացքում Լուսինե Գալստյանի հետ գումարներ են առանձնացրել, որը պետք է հավասար կիսեին, սակայն Լուսինե Գալստյանն իրեն 40.000.000 ՀՀ դրամ գումար չի տվել: Իրենց օգնելու նպատակով նրանք որոշել են դիմել Արմեն Հակոբյանին և ինքը զանգահարել ու խնդրել է նրան իրենց տուն գնալ: Երբ Արմեն Հակոբյանը եկել է իրեց տուն նրան ասել են պակասորդի մասին: Այդ ժամանակ իրենց տանն է եղել նաև քույրը` Գոհար Տոնիկյանը, ում Լուսինե Գալստյանը պատմել է, որ իր անձնական գումարներից պարտքով գումար է տվել:
Վկա Էդգար Գալստյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Լուսինե Գալստյանի եղբայրն է: Քույրը երկար տարիներ աշխատել է <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ում, սակայն 2010 թվականին խանութը փակվել է և նա ազատվել է աշխատանքից: 2014թ. ապրիլ ամսին քույրը զանգահարել և խնդրել է գնալ Էդիտա Տավոյանի բնակարան, ում ճանաչել է որպես քրոջ նախկին աշխատանքային ընկեր: Գնալով այնտեղ հանդիպել է նաև Արմեն Հակոբյանին: Քույրն ասել է, որ Արմեն Հակոբյանի խնդրանքով ընկերության փաստաթղթերով ստուգումներ են կատարել, որի ընթացքում պարզվել է, որ իրենց աշխատած ժամանակահատվածում ընկերության թիվ 4 խանութը մոտ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ է ունեցել: Քույրը պատմել է նաև, որ աշխատանքի ընթացքում Էդիտա Տավոյանի հետ պայմանավերվելով մաս-մաս որոշակի գումար են վերցրել և ծախսել իրենց անձնական կարիքների համար, սակայն երկուսն էլ զարմացած են եղել գումարի նման չափից: Նշվածի մասին նախկինում տեղյակ չի եղել, քույրն ասել է, որ իր վերցրած գումարն ամենաշատը կարող էր կազմել 10.000.000 ՀՀ դրամ, իսկ 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդը դա հաստատ սխալմունք է:
Վկա Գոհար Տոնիկյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ Էդիտա Տավոյանն իր եղբոր` Գեղամ Տոնիկյանի կինն է և ինքը հաճախակի է նրանց տանը լինում: Ճանաչում է նաև Էդիտա Տավոյանի գործընկեր Լուսինե Գալստյանին, ովքեր աշխատել են <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում` որպես հաշվապահներ: 2014թ. ապրիլ ամսին, երբ գտնվել է նրանց տանը, Էդիտա Տավոյանը և Լուսինե Գալստյանը ինչ-որ հաշվարկներ են կատարել: Որոշ ժամանակ անց Էդիտա Տավոյանից տեղեկացել է, որ հաշվարկների ընթացքում 80.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ է առաջացել: Նրանց խոսակցությունների ժամանակ Էդիտան ասել է, որ ինքն ու Լուսինեն վերցրել են որոշակի գումար, սակայն այն 80 միլիոնի չի հասել: Երբ Լուսինե Գալստյանի հետ գտնվել են հյուրասենյակում, ինքը խորհուրդ է տվել, որ եթե ինչ-որ գումար են վերցրել, վերադարձնեն, որպեսզի ավելի չբարդանա, սակայն Լուսինե Գալստյանը հայտնել է, որ չի կարող վերադարձնել, քանի որ գումար չունի: Լուսինեն հայտնել է, որ քրոջ ամուսնուն, ով տարադրամի փոխանակման կետ է ունեցել, պարտքով 100.000 ԱՄՆ դոլար է տվել, նա էլ իր հերթին այդ գումարը ուրիշին է տվել և այդպես իր գումարը չեն վերադարձրել: Հետագայում իմացել է, որ եղբոր տունը` որպես վնասի հատուցում, նվիրել են <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ին:
Վկա Ռոբերտ Թովմասյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 1999 թվականից մինչև 2010 թվականի ապրիլ ամիսն աշխատել է <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության թիվ 4 խանութի վարիչ-վաճառող: Ընկերությունում առաջացած պակասորդի մասին տեղեկացել է քննիչից, մինչև այդ որևէ բանից տեղյակ չի եղել: Ղեկավարության գիտությամբ խանութներում պարտքով ապրանք են վաճառել, որը Լ.Գալստյանի կողմից գրանցվել է համակարգչում, դրա հետևանքով հնարավոր չէր, որ պակասորդ առաջանար: Գնորդների կողմից պարտքը վերադարձվել է ամենաուշը մեկ ամիս հետո: Իր աշխատելու ընթացքում կրկին գումարի պակասորդի դեպք եղել, ներկայումս քաղաքացիական գործ է քննվում: Դեպքեր են եղել նաև, որ ապրանքը վաճառվել է, սակայն ՀԴՄ կտրոն չեն տպել: Ձախ ապրանքների մասին իրենք չէին կարող իմանալ, բոլոր ապրանքները գրանցվել են համակարգչում: Հասույթը ամեն առավոտ ուղարկվել է կենտրոնական դրամարկղ: Իր աշխատելու ընթացքում հարկային ստուգումներ եղել են, սակայն որևէ խախտում չի գրանցվել: Ընկերության թույլտվությամբ եղել է նաև ապրանքի վերագնահատում, որի ժամանակ ապրանքի գինն իջել է: Ինքը տեղյակ չէ, վերագնահատման արդյունքում գումար հափշտակվել է, թե ոչ:
Վկա Վոլոդյա Ղուկասյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2002 թվականի հունիս ամսից աշխատում է <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությում` որպես ֆինանսական վերահսկողության և ընդհանուր հարցերով փոխտնօրեն: 2010 թվականի ստուգման արդյունքում թիվ 4 խանութում հայտնաբերվել է պակասորդ: Հարկային տեսուչը համեմատել է խանութի հաշվապահ-օպերատորի տետրում արված նշումները համեմատել է հաշվապահական հաշվառման տվյալների հետ, որի ընթացքում հայտնաբերվել է շուրջ 80.000.000 դրամի պակասորդ, որի վերաբերյալ կազմվել է ակտ: Սակայն իրենք առարկել են նրա կողմից կազմված ակտի դեմ, քանի որ իրենց ստուգումների արդյունքում որևէ պակասորդ չի եղել: Ընկերությունում հաշվապահական հաշվառումն իրականացվում է երկու ծրագրով, որոնցից մեկով իրականացվում է անալիտիկ հաշվառում, իսկ մյուսով` սինթետիկ: Հարկային տեսուչի պահանջով կատարված վերստուգման արդյունքում պարզվել է, որ երկու ծրագրերում զետեղված իրացման տեղեկությունները միմյանց չեն համընկնում, հայտնաբերվել է շուրջ 80 միլիոն դրամի պակասորդ: Պարզել են, որ պակասորդն առաջացել է հետևյալ կերպ. քանի որ հաշվառումը վարվել է ՀԴՄ կտրոնների հիման վրա, հաշվապահը հաշվետվություն ներկայացնելու ժամանակ ոչ ճիշտ տվյալներ է ցույց տվել, քանի որ ոչ բոլոր ապրանքների ՀԴՄ կտրոններն է տպել: Ըստ վկայի` պարտքով կամ ձախ ապրանքների վաճառքից չէր կարող պակասորդ առաջանալ: Ընկերությանը պատկանող բոլոր 14 խանութների հաշվապահական հաշվառման վերաբերյալ հասանելիություն ունեցել է միայն Էդիտա Տավոյանը: Վկան միաժամանակ նշել է, որ չի կարող ասել, թե արդյոք առանց Լ.Գալստյանի տետրի պակասորդը կհայտնաբերվեր, թե ոչ:
Վկա Վահագն Թորոսյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2010 թվականի սեպտեմբերից աշխատում է <<Կարկոմավտո>> ընկերությունում` որպես իրավաբանական բաժնի պետ: 2009 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսների ընթացքում կատարված գույքագրման արդյունքում թիվ 1 և 4 խանութներում հայտնաբերվել է շուրջ 10.000.000 դրամի պակասորդ: Այդ դեպքի առթիվ դիմել են ոստիկանություն, գործի քննության ընթացքում որպես վկա է հարցաքննվել նաև Լուսինե Գալստյանը: Քննիչի կողմից կատարված բազմակողմանի քննության ընթացքում պարզվել է, որ պակասորդը կազմել է շուրջ 80 միլիոն դրամ, որի մասին Լ.Գալստյանը ներկայացրել է իր տետրը: Գործի քննության ընթացքում Լուսինեն ծնողների հետ եկել է իր մոտ, քննարկել են վնասի հատուցման հարցը, այդ ժամանակ Լուսինեն ընդունել է հափշտակության փաստը: Դրանից հետո Էդիտան է եկել ամուսնու հետ կրկին նույն հարցով, խնդրել է, որ իրենց տունը նվիրեն ընկերությանը` որպես վնասի որոշակի մասի փոխհատուցում, մի քանի օր անց բնակարանը նոտարական կարգով նվիրատվություն են արել ընկերությանը: Լուսինե Գալստյանը նույնպես իր բնակարանը գրավադրել է` վնասի փոխհատուցման հարցը կարգավորելու համար, որը նույնպես նոտարական կարգով ձևակերպվել է:
Մինչև պակասորդի հայտնաբերումը տարին մեկ անգամ կատարվել են հարկային ստուգումներ, սակայն դրանցով պակասորդը չի հայտնաբերել: Միաժամանակ վկան նշել է, որ ընկերությունն ունեցել է հրաման` պարտքով ապրանք չտալու վերաբերյալ, բացի այդ, բացառվում է ձախ ապրանքի վաճառքը:
Արմեն Հակոբյանի և Լուսինե Գալստյանի խոսակցության ձայնագրության զննության արձանագրության համաձայն` <<Լուսինե Գալստյանն ընդունել է իր և Էդիտա Տավոյանի կողմից որոշակի գումարներ յուրացնելու հանգամանքը>>:
<<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից առգրավված, ինչպես նաև Լուսինե Գալստյանի կողմից լրացված մատյանների` Էդիտա Տավոյանի և Լուսինե Գալստյանի մասնակցությամբ կատարված զննության ընթացքում զննության են ենթարկվել մատյաններում մատիտով նշված թվերը, ինչպես նաև թիվ 4 խանութի շրջանառության վերաբերյալ հաշվապահական փաստաթղթերը և պարզվել է, որ պակասորդի գումարը կազմում է 77.302.200 ՀՀ դրամ:
<<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից թիվ 4 խանութի հաշվապահական փաստաթղթերն առգրավելու մասին արձանագրության համաձայն` խանութում առկա է եղել 77.302.200 ՀՀ դրամ գումարի պակասորդ:
Ապացույց ճանաչված Երևան քաղաքի Նոր-Արեշ 4-րդ փողոցի 48-րդ տան գրավի, Երևան քաղաքի Վ.Շենգավիթ 2-րդ փողոց 7/1 շենքի 6-րդ բնակարանի նվիրատվության պայմանագրերով, <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ և Լ.Գալստյանի միջև 04.01.2004թ. կնքված թիվ 12 աշխատանքային պայմանագրով, 01.06.2009թ. կնքված լրիվ նյութական պատասխանատվության մասին պայմանագրով, 01.06.2009թ. թիվ 12.1/2/ համաձայնագրով, <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ և Է.Տավոյանի միջև 04.01.2004թ. կնքված թիվ 74 աշխատանքային պայմանագրով, 01.06.2009թ. կնքված լրիվ նյութական պատասխանատվության մասին պայմանագրով, 01.06.2009թ. 47/1 համաձայնագրով, Ա.Հակոբյանի կողմից ներկայացված լազերային սկավառակով, <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից առգրավված թիվ 4 խանութի հաշվապահական փաստաթղթերով` ըստ հաշվապահական ծրագրի 01.01.2008-30.09.2009թթ. ընկած ժամանակահատվածում խանութում իրացված ապրանքների ցուցակով, նշված ժամանակահատվածի դրամարկղի մուտքի բնօրինակ օրդերներով, 2008թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածի վերագնահատման ակտերի բնօրինակներով, հաշվապահական ծրագրից հանված 01.01.2008-30.09.2009թթ. ընկած ժամանակահատվածի վերգնահատման ակտերով, ինչպես նաև Լ.Գալստյանի կողմից 2007թ., 2008թ. և 2009թ. համար լրացված ձեռագիր մատյաններով:
Դատահաշվապահական փորձագետի 27.08.2015թ. հմ 15-0858 եզրակացության համաձայն`
<<հետազոտվող ժամանակաշրջանում գործող ու առաջադրված հարցերին վերաբերվող նորմատիվ ակտերի պահանջների համալիր հետազոտման արդյունքում, պարզվել է, որ թիվ 14113215 քրեական գործով նշանակված դատահաշվապահական փորձաքննության կատարմանն առաջադրված հարցերին պատասխանելու համար, տրամադարված նյութերում առկա փաստական տվյալներով հնարավոր չէ հստակ հաշվարկել ապրանքանյութական արժեքների, դրանց իրացումից գոյացած ֆինանսական միջոցների հաշվապահական հաշվառման պահանջներին համապատասխան շարժն ամբողջ կամ ընտրանքային վերցված որևէ ժամանակահատվածի համար: Հարկ է նշել, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունն իր հաշվապահական հաշվառումն իրականացնում է ոլորտը կարգավորող իրավական ակտերի պահանջներին ոչ համապատասխան, մասնավորապես կոնկրետ դեպքում չի իրականացնում ապրանքանյութական արժեքների քանակագումարային ամփոփ /սինթետիկ/ հաշվապահական հաշվառում, այլ իրականացնում է միայն արժեքային, ընդհանրացված հաշվառում: Ավելին, խանութների մասով արժեքային հաշվառումն իրականացնում է վաճառքի գներով` հաշվի չառնելով ապրանքանյութական արժեքների քանակային փոփոխությունները: Սա զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ապրանքանյութական արժեքների վաճառքի գների ցանկացած փոփոխություն առաջ է բերում արժեքային մնացորդի պակասորդ կամ ավելցուկ` առանց այդ ապրանքատեսակների քանակային կամ բնաիրային ցուցանիշների փոփոխության: Նման պայմաններում, սույն փորձաքննությամբ, զուտ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից, ամփոփ հաշվառման տվյալներով, հնարավոր չէ հստակ հաշվառել որոշակի ժամանակահատվածի դրությամբ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների քանակային հաշվապահական մնացորդները, որոնք էլ փաստացի տվյալների հետ համադրելով հնարավոր լինի պարզել գույքագրման և հաշվապահական մնացորդների տարբերությունները: <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունունում ներքին հաշվառման նպատակով վարվող <<ՏՈՌԳ>> ծրագրում արտացոլված են ապրանքանյութական և ֆինանսական արժեքների իրական շարժի պատկերը: Այդ ծրագրի ցուցանիշների համեմատականը հաշվապահական հաշվառման համար հիմք հանդիսացող <<1Ս>> ծրագրի ցուցանիշների հետ փորձագետներին հիմք է տալիս պնդելու, որ հաշվապահական հաշվառման նպատակով վարվող <<1Ս>> ծրագրի տվյալները հիմնականում չեն համապատասխանում ընկերության գործունեության հաշվառման իրական տվյալներին: Ըստ խանութների առանձնացված` բայց նույնպես թերի, հաշվապահական հաշվառումն իրականացվել է սկսած 2009թ.-ի հունիս ամսից:
Դատաքննության փուլում փորձագետ Գարիկ Ջալալյանը պնդել է իր եզրահանգումներն այն մասին, որ թերի հաշվապահական հաշվառման իրականացման պատճառով, հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից, ամփոփ հաշվառման տվյալներով, հնարավոր չէ հստակ հաշվառել որոշակի ժամանակահատվածի դրությամբ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների քանակային հաշվապահական մնացորդները ներկայացված նյութերը բավարար չեն եղել փորձագիտական եզրակացություն տալու համար:
Դատաքննության փուլում նշանակված կրկնակի դատահաշվապահական փորձագետի 13.07.2016թ. Հմ 2117169 եզրակացության համաձայն`
<<1. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրենի 10.12.2014թ. հրամանով ստեղծված հանձնաժողովի կողմից թիվ 4 խանութում` 81.918.577 ՀՀ դրամ գումարի չափով պակասորդը հայտնաբերելուց հետո` 30.01.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ` Ա.Վարդանյանի կողմից հրավիրված ընթերականեր` Արսեն Միքայելյանի, Վահան Հախվերդյանի ներկայությամբ, ինչպես նաև <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի նախկին գլխավոր հաշվապահի տեղակալ Արմեն Հակոբյանի, մեղադրյալ Լուսինե Գալստյանի, վերջինիս պաշտպան Համլետ Ստեփանյանի, մեղադրյալ էդիտա Տավոյանի, վերջինիս պաշտպան Վահան Հայրապետյանի մասնակցությամբ, զննության են ենթարկել քրեական գործով <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ից ստացված փաստաթղթերը, որի արդյունքում կազմվել է արձանագրություն: Ըստ արձանագրության տվյալների դուրս է բերվել <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութի շրջանառությունը 01.01.2008թ.-ից 30.09.2009թ. ընկած ժամանակաշրջանի կտրվածքով, որով ճշգրտվել է 10.12.2014թ. հրամանով ստեղծված հանձնաժողովի կողմից հայտնաբերված` 81.918.577 ՀՀ դրամ պակասորդ գումարի չափը: Ընդ որում, հայտնաբերված կանխիկ գումարի պակասորդը հաշվարկվել է երկու եղանակով`
ա/ առաջին եղանակով հաշվարկելու դեպքում, թիվ 4 ֆիրմային խանութում 30.09.2009թ. դրությամբ կանխիկ գումարի պակասորդը, կազմում է` 79.791.077 /իրացում` 392.641.930-կանխիկ գումարի մուտքը ընկերության կենտրոնական դրամարկղ` 311.269.003- քարտերով փոխանցում` 1.581.850/ դրամ:
բ/ երկրորդ եղանակով հաշվարկելու դեպքում, թիվ 4 ֆիրմային խանութում 30.09.2009թ. դրությամբ կանխիկ գումարի պակասորդը, կազմում է` 77.302.200 դրամ, որը սույն կրկնակի փորձաքննությամբ ճշգրտված տվյալներով, կազմում է` 77.397.200 դրամ: Շեղումը կազմում է ընդամենը` 2.393.877 /79.791.077-77.397.200 դրամ: /ըստ քր. գործի տվյալների` Լուսինե Գալստյանի կողմից համակարգիչ մուտքագրված` փաստացի վաճառված ապրանքների տվյալները և գումարը, համեմատվել է` վերջինիս կողմից լրացված մատյաններում առկա մատիտով նշված թվերի հետ/:
2. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդն առաջացել է 2008թ-ի հունվար ամսից մինչև 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանանահատվածում:
3. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում նշված պակասորդը հնարավոր էր առաջանար ներկայացված հաշվետվություններում թիվ 4 ֆիրմային խանութի ապրանքների մնացորդի ընդհանուր արժեքի կեղծ վերագնահատում ցույց տալու հետևանրով:
4. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի հաշվապահական հաշվառումը վարվել է` <<ՏՕՌԳ>> և <<1Ս>> հաշվապահական ծրագրերով:
5. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 խանութում առկա 01.01.2008թ-ից 30.09.2009թ. ընկած ժամանակաշրջանում ապրանքանյութական արժեքների վերագնահատումները կատարվել են ընկերությունում ստեղծված հանձնաժողովի կողմից և կազմվել են վերագնահատման ակտեր: Վերագնահատման ակտերում արտացոլված են` ակտի հերթական համարը, կազմման պմսաթիվը, սեկցիան, ապրանքատեսականու կոդը, անվանումը, քանակը, հին գինը, ընդհանուր գումարը, նոր գինը, ընդհանուր գումարը և դրանց տարբերությունը, այսինքն` վերագնահատման արդյունքները: Վերագնահատման ակտերում հանձնաժողովի նախագահի ու անդամների ազգանունների դիմաց կատարված են ստորագրություններ և հաստատված են` <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի գլխ. տնօրենի կողմից: Վերագնահատման արդյհւնքներն արտացոլված են ընկերությունում գործող <<ՏՕՌԳ>> հաշվապահական ծրագրում, որով փոփոխության են ենթարկվել յուրաքանչյուր ապրանքատեսականու վաճառքի գները: Իսկ, ամբաստանյալների կողմից կատարված կեղծ վերագնահատումների արդյունքներն արտացոլվել են միայն ընկերությունում գործող <<1Ս>> հաշվապահական ծրագրում:
6. 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ընդունված` <<Հաշվապահական Հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 13-րդ` Հաշվապահական հաշվառման վարման հիմնական կանոնները հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված են` <<Անալիտիկ /վերլուծական/ հաշվառման և սինթետիկ /ընդհանրացված/ հաշիվների տվյալները պետք է համապատասխանեն միմյանց: Բոլոր տնտեսական գործառնությունների արդյունքները պետք է հաշվապահական հաշվառման հաշիվներում գրանցվեն ժամանակին այնպես, որ դրանք արտացոլվեն այն ժամանակաշրջանի ֆինանսական հաշվետվություններում, որին վերաբերում են>> :
Անալիտիկ /վերլուծական/ հաշվառման եւ սինթետիկ /ընդհանրացված/ հաշիվները, ըստ նպատակային նշանակության իրենցից ներկայացնում են`
Անալիտիկ /վերլուծական/ հաշիվ
Սինթետիկ հաշիվներում ներռառված ավելի ստորադաս հաշիվներն են, որոնք տալիս են դետալացված տեղեկատվություն այդ սինթետիկ հաշիվների վերաբերյալ դրամական, բնաիրային տեսքով: Օրինակ` պաշարների քանակային վիճակի, առանձին մատակարարաների հետ գրամական հաշվարկների, աշխատողների հետ` աշխատավարձի, բյուջեի գծով` առանձին հարկատեսակների, եկամուտների առանձին տեսակների վերաբերյալ: Անալիտիկ հաշվառում` Անալիտիկ հաշիվների մակարդակով իրականացվող հաշվառումն է:
Հարկ է նշել, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունը <<Հաշվապահական Հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի պահանջներից ելնելով, անալիտիկ հաշիվների մակարդակով հաշվառումն իրականացրել է` <<ՏՕՌԳ>> հաշվապահական հաշվառման համակարգչային ծրագրով: <<ՏՕՌԳ>> ծրագրային համակարգի համառոտ նկարագրությունը կայանում է հետևյալում`
-մատակարարներից նյութական արժեքների ներմուծումը կազմակերպության պահեստներ կամ հակառակը,
-պահեստներից նյութական արժեքների տեղափոխումը կազմակերպության իրացման կետեր /խանութներ/ կամ հակառակը,
-պահեստներում և խանութներում նյութական արժեքների վերագնահատում ըստ կազմակերպության տնօրենի կողմից հաստատված վերագնահատման ակտերի,
-պահեստներից և խանութներից նյութական արժեքների վաճառք անհատ անձանց կամ այլ կազմակերպություններին, համապատասխան հաշիվ ապրանքագրերի տրամադրմամբ կամ հակառակը,
-տեխնիկական սպասարկման կայաններում ծառայությունների տրամադրում և նյութական արժեքների տեղադրում /օգտագործում/ անհատ անձանց կամ այլ կազակերպություններին պատկանող ավտոմեքենաներին, համապատասխան հաշիվ ապրանքագրերի տրամադրմամբ կամ փոխանցմամբ,
-նյութական արժեքների քանակա-գումարային /անալիտիկ/ շրջանառությունը ցանկացած ժամանակահատվածում` պահեստներում, խանութներում և տեխնիկական սպասարկման կետերում, նյութական արժեքների ձեռք բերման, վաճառքի, ինքնարժեքային գներով, մասնավորապես` ամեն 10-օրյակի համար խանութների ապրանքա-դրամային հաշվետվության ստացումը <<1Ս>> ծրագրային համակարգի տվյալների բազայի հետ համեմատական հաշվետվություն կազմելու համար,
-նյութական արժեքների սինթետիկ տվյալների ձևավորումը և փոխանցումը <<1Ս>> ծրագրային համակարգին,
-պահեստներում և խանութներում նյութական արժեքների գույքագրում,
-փաստաթղթերի աոխիվացում,
-ընթացիկ և արխիվային փաստաթղթերի դիտարկում և տպում ծառայողական օգտագործման համար,
-տվյալների բազայի լրիվության և հավաստիության ապահովում
Սինթետիկ հաշիվ`
Այն հաշիվներն են, որոնց մեջ ֆինանսական հաշվետվությունների տարրերը և արտահաշվեկշռային հոդվածները հաշվառվում են հավաքական կերպով, այսինքն` տվյալ հոդվածը ամբողջությամբ վերցված և միայն գումարային արտահայտությամբ: Օրինակ` առաջին կարգի հաշիվներ: Առաջին կարգի հաշիվները լինում են ակտիվային, պասիվային, ակտիվա-պասիվային: Սինթետիկ հաշիվներն իրենց մեջ ներառում են անալիտիկ /վերլուծական/ հաշիվներ:
Հարկ է նշել, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունը <<Հաշվապահական Հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի պահանջներից ելնելով, սինթետիկ հաշիվների մակարդակով հաշվառումն իրականացրել է` <<1Ս>> հաշվապահական հաշվառման համակարգչային ծրագրով:
Սյսպիսով, շարադրվածից երևում է, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում <<ՏՕՌԳ>> ծրագրով վարվում են անալիտիկ հաշիվները, իսկ <<1Ս>> ծրագրով վարվում են սինթետիկ հաշիվները: Անալիտիկ հաշիվների ու սինթետիկ հաշիվների տվյալները պետք է համապատասխանեն միմյանց, ինչպես նաև ընկերության ապրանքանյութական արժեքների իրական շարժին, մինչդեռ ընկերության թիվ 4 խանութի գծով <<ՏՕՌԳ>> և <<1Ս>> ծրագրերով վարվող հաշվապահական հաշվառման, ինչպես նաև ընկերության ապրանքանյութական արժեքների իրական շարժի տվյալները միմյանց չեն համապատասխանում:
7. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդը հնարավոր էր հայտնաբերել <<ՏՕՌԳ>> և <<1Ս>> ծրագրերի տվյալների համադրման արդյունքում:
8. Համաձայն <<Հաշվապահական Հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի 1-ին կետի` <<Հաշվապահփկան հաշվառման գրանցումները կատարվում են սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերի հիման վրա, որոնք արձանագրում են տետեսական գործառնության կատարումը>> :
Կոնկրետ դեպքում` <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութն իրականացրել է մանրածախ առևտուր: Ելնելով, մանրածախ առևտրի ոլորտում իրականացվող ապրանքաշրջանառության հաշվառման առանձնահատկություններից, ընկերության պահեստից համապատասխան ելքի կարգագրերով ելքագրված ապրանքները մուտքագրվել են թիվ 4 ֆիրմային խանութում: Ապրանքների վաճառքը հիմնականում կատարվել է կանխիկ գումարով, որի դիմաց գնորդին տրվել է ՀԴՄ կտոոն: /Առանձին դեպքերով 1.581.850 դրամ գումարի չափով վաճառքը կատարվել է քարտերով, որը հաշվի է առնվել պակասորդի հաշվարկման ժամանակ/: Կանխիկ գումարով վաճառքի դեպքում, գործարքի ամսաթիվը, ապրանքի կոդը, անվանումը, չափի միավորը, քանակը, գինը և գումարը մուտքագրվել է համակարգչի մեջ և արտացոլվել` միայն ընկերությունում գործող` <<ՏՕՌԳ>> հաշվապահական ծրագրում: Նշված եղանակով վաճառված` /իրացված/ ապրանքների ընդհանուր գումարի չափը, կազմել է` 392.641.930 դրամ: Մինչդեռ, ինչպես փաստաթղթային ստուգմամբ, այնպես էլ սույն կրկնակի փորձաքննությամբ պարզվել է, որ բազմաթիվ դեպքերով ոչ բոլոր վաճառված ապրանքներն են արտացոլվել ՀԴՄ ֆիսկալ հաշվետվություններով, որի հետևանքով զուտ ՀԴՄ կտրոններով ցույց տրված, իրացված ապրանքների ընդհանուր գումարի, ինչպես նաև ընկերության կենտրոնական դրամարկղ մուծված կանխիկ գումարի չափը, կազմել է ոչ թե 392.641.930 դրամ, այլ 311.269.003 դրամ, կամ տարբերությունը կազմել է` 81.372.927 /392.641.930-311.269.003/ դրամ:
Շարադրվածից երևում է, որ առաջացած պակասորդը հիմնավորվում է ընկերության պահեստի ելքի կարգագրերով, գրանցամատյաններով, ՀԴՄ ֆիսկալ հաշվետվություններով, քարտերով, ընկերության կենտրոնական դրամարկղ մուծված կանխիկ գումարի դրամարկղային մուտքի անդորրագրերով, որպիսիք արտացոլվել են <<ՏՕՌԳ>> և <<1Ս>> ծրագրերում և որոնցում արտացոլված տվյալների համեմատման արդյունքում ի հայտ է եկել պակասորդի փաստը:
9. Լուսինե Գալստյանի կողմից լրացված մատյաններում առկա մատիտով նշված հասույթի ընդհանուր գումարը կազմում է` 77.397.200 դրամ, այդ թվում ըստ տարիների և ըստ ամիսների`
Հ/Հ Ժամանակաշրջան Ըստ փաստաթղթերի մատիտով նշված հասույթը Տարբերություն
1 2008թ. հունվար 891887 0 891887
2 2008թ. փետրվար 7304750 7185000 119750
3 2008թ. մարտ 5680000 5680000 0
4 2008թ. ապրիլ 4019730 4020000 -270
5 2008թ. մայիս 9325000 93250000
6 2008թ. հունիս 6070000 60700000
7 2008թ. հուլիս 1000 0 1000
8 2008թ. օգոստոս 2150000 21500000
9 2008թ. սեպտեմբեր 5948890 5950000 -1110
10 2008թ. հոկտեմբեր 5898750 5570000 328750
11 2008թ. նոյեմբեր 4999900 5000000 -100
12 2008թ դեկտեմբեր 7619850 7370000 249850
13 2009թ. հունվար -200 0 -200
14 2009թ. փետրվար 3500300 3489400 10900
15 2009թ. մարտ 3302400 2598000 704400
16 2009թ. ապրիլ 1320000 1320000 0
17 2009թ. մայիս 3684720 3684000 720
18 2009թ. հունիս 19700 20000 -300
19 2009թ. հուլիս 2822950 2823000 -50
20 2009թ. օգոստոս 3088800 3000000 88800
21 2009թ. սեպտեմբեր 2142650 2142800 -150
Ընդամենը 79791077 77397200 2393877
10. <<Ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության 02.06.2000թ. թիվ 102 հրամանով հաստատված <<Կազմակերպությունների ակտիվների և պարտավորությունների պարտադիր գույքագրման>> կարգի պահանջներից ելնելով, Ընկերությունում գույքագրումների անցկացման դեպքում վերը նշված պակասորդը ենթակա էր հայտնաբերման:
11. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ին պատճառված վնասի ընդհանուր գումարի չափը կազմում է` 77.397.200 դրամ:
12. Ըստ քր.գործի տվյալների թիվ 4 խանութում աշխատանքի ընդունվելուց ամբաստանյալ Լ.Գալստյանը քանակա-գումարային կամ ապրանքանյութական արժեքներ չի ընդունել: Միաժամանակ պետք է նշել, որ Լ.Գալստյանի ու <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության փոխհարաբերությունները կարգավորվել են ստորև ներկայացվող 04.01.2004թ. թիվ 12 Աշխատանքային պայմանագրով, 01.06.2009թ. կողմերի միջև կնքված թիվ 12.1/2 համաձայնագրով` 04.01.2004թ. թիվ 12 Աշխատանքային պայմանագիրը նոր խմբագրությամբ հաստատելու մասին, ինչպես նաև 01.06.2009թ. կողմերի միջև կնքված` Լրիվ նյութական պատասխանատվության մասին պայմանագրով /.../:
13. 01.01.2008 թվականից մինչև 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ, քանակա-գումարային հաշվառմամբ, սկզբնական հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերի հիման վրա <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի համակարգչում մուտքագրված տվյալների համաձայն, Ընկերության թիվ 4 ֆիրմային խանութում առ. 01.01.2008թ. դրությամբ, ապրանքանյութական արժեքների մնացորդը գումարային արտահայտությամբ, կազմել է` 77.610.908 դրամ, մուտքը` 456.856.100 դրամ, այլ մուտքերը` 2.648.900 դրամ, ընդամենը մուտքերը մնացորդով հանդերձ, կազմել է` 537.115.908 դրամ: Ելքագրվել, իրացվել է` 392.641.930 դրամի, /սակայն ըստ ՀԴՄ-ի տվյալների այն կազմում է 311.269.003 դրամ/, ապրանքանյութական արժեքներ, փաստաթղթերով ելքագրվել է` 52.665.670 դրամի, վերագնահատման արդյունքը` 1.442.180 դրամ, ետ վերադարձ` 25.624.790 դրամ, այլ եքեր` 2.652.850 դրամ, ընդամենը ելքերը կազմել է` 475.027.420 դրամ: Այսպիսով, <<Կպրկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութում 01.01.2008 թվականից մինչև 2009 թվականի սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ ընդամենը մուտքը մնացորդով հանդերձ, կազմել է` 537.115.908 դրամ, ելքը` 475.027.420 դրամ, վերջնական մնացորդը` 01.10.2009թ. դրությամբ, կազմել է` 62.088.488 /537.115.908-475.027.420/ դրամ:
Միաժամանակ պետք է նշել, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանի ապրանքանյութական արժեքների քանակա-գումարային հաշվառումը զուտ ծավալային առումով, սույն փորձաքննությամբ նպատակահարմար չէ ներկայացնել, այդ իսկ պատճառով, որպես օրինակ, սույն կրկնակի փորձաքննությամբ <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի համակարգչից դուրս է բերվել ապրանքանյութական արժեքների քանակա-գումարային շրջանառությունը հավելվածի տեսքով, մեկ ամսվա` 01.12.2008թ-ից 01.01.2009թ-ի կտրվածքով, բաղկացած` <<64>> թերթից և նույն ժամանակշրջանի ապրանքանյութական արժեքների քանակա-գումարային շարժը, ըստ յուրաքանչյուր ապրանքատեսականու, բաղկացած` <<16>> թերթից:
-Ինչ վերաբերվում է առաջադրված հարցում նշված` <<իրացումը արտացոլող ստորագրված փաստաթղթերին>>, ապա պետք է նշել, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութը իրականացրել է` մանրածախ առևտուր: Ելնելով, մանրածախ առևտրի ոլորտում իրականացվող ապրանքաշրջանառության հաշվառման առանձնահատկություններից, մանրածախ առևտրում իրացումը արտացոլվում է ՀԴՄ կտրոններում, այլ ոչ, թե` ստորագրված փաստաթղթերում: Միաժամանակ պետք է նշել, որ հետազոտվող ժամանակաշրջանում համապատասխան փաստաթղթերով կատարված իրացումը կազմել է` 52.665.670 դրամ:
14. Նշված ժամանակահատվածում թիվ 4 ֆիրմային խանութի կողմից Ընկերության կենտրոնական դրամարկղ է հանձնվել 311.269.003 դրամ կանխիկ միջոցներ, որը համընկնում են թիվ 4 խանութի ՀԴՄ-ի ֆիսկալային հաշվետվության տվյալներին:
15. <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում <<ՏՕՌԳ>> ծրագրով վարվում են` անալիտիկ հաշիվները, իսկ <<1Ս>> ծրագրով վարվում են` սինթետիկ հաշիվները: Անալիտիկ հաշիվների ու սինթետիկ հաշիվների տվյալները պետք է համապատասխանեն միմյանց, քանի որ` 2002 թվականի դեկտեմբերի 26- ին ընդունված` <<Հաշվապահական Հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 13-րդ հոդվածի` Հաշվապահական հաշվառման վարման հիմնական կանոնները հոդվածի 2-րդ և 3-րդ կետերով սահմանված են` <<Անալիտիկ /վերլուծական/ հաշվառման և սինթետիկ /ընդհանրացված/ հաշիվների տվյալները պետք է համապատասխանեն միմյանց: Բոլոր տնտեսական գործառնությունների արդյունքները պետք է հաշվապահական հաշվառման հաշիվներում գրանցվեն ժամանակին այնպես, որ դրանք արտացոլվեն այն ժամանակաշրջանի ֆինանսական հաշվետվություններում, որին վերաբերում են>> :
Իսկ թե` ինչու է <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ն հարկային մարմիններին իր հաշվետվությունները ներկայացրել <<1Ս>> ծրագրից, այլ ոչ թե` <<ՏՕՌԳ>> ծրագրից, ապա պետք է նշել, որ հաշվետվությունները կազմվում են <<1Ս>> ծրագրով վարվող` սինթետիկ հաշիվների տվյալների հիման վրա, այդ-իսկ պատճառով էլ Ընկերությունը հարկային մարմիններին իր հաշվետվությունները ներկայացրել է <<1Ս>> ծրագրից:
16. Համաձայն, սույն քրեական գործի նյութերի տվյալների, ամբաստանյալներ Է.Տավոյանին և Լ.Գալստյանին աշխատանքից ազատելուց և վերջնահաշվարկ կատարելուց որևէ հաշվապահական և նյութական խախտումներ չեն արձանագրվել:
17. <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 ֆիրմային խանութի գծով 01.01.2008թ. մինչև 30.09.2009թ. ապրանքանյութական արժեքների և դրամական միջոցների հաշվառումն իրականացվել է` <<Հաշվապահական հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի պահանջների խախտումներով, քանի որ, նշված ժամանակաշրջանում <<ՏՕՌԳ>> և <<1Ս>> ծրագրերի տվյալները միմյանց չեն համապատասխանում: Նշված ծրագրերի տվյալների համեմատման արդյունքում, ի հայտ է եկել` 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդի փաստը:
18. 2008թ. հունվարի 1-ից մինչև 2009թ. սեպտեմբերի 30-ը ընկած ժամանակաշրջանի ապրանքանյութական արժեքների շրջանառության պայմաններում, թիվ 4 ֆիրմային խանութում կարոդ էր առաջանալ 77.397.200 դրամ գումարի պակասորդ:
19. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 19.02.2014թ. թիվ 1041319/1 հանձնարարագրի համաձայն, ՀՀ ՖՆ ՕՀՎ գլխ. օպերլիազոր` Գ.Դավթյանի, ավագ օպերլիազոր` Ա.Մհերյանի, գլխ.հարկային տեսուչ` Ս.Աղայանի, հարկային տեսուչ` Վ.Ներսիսյանի կողմից <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ում իրականացվել է 01.01.2006թ-ից 21.10.2011թ-ն ընկած ժամանակաշրջանի բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության վերստուգում: Վերստուգման արդյունքում 10.06.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1041319/1 ակտում, առաջադրված հարցին առնչվող դրվագով, Շահութահարկի գծով արձանագրվել է` <<ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևանի Արաբկիրի քննչական բաժնում, նույն բաժնի ավագ քննիչ Ա.Վարդանյանի կողմից տրամադրած նյութերի, մասնավորապես ընկերության թիվ 4 խանութի ապրանքա-դրամական հաշվետվությունների տվյալների, խանութի հաշվետար-օպերատորի կողմից վարած խանութի գործունեությանը վերաբերվող գրանցամատյանների գրառումների` ընկերության հաշվապահական հաշվառման տվյալների հետ համադրումից պարզվեց, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության հաշվապահական հաշվառմամբ ձևակերպված իրացման շրջանառությունները պակաս են ցույց տրվել 2007թ. տարեկան կտրվածքով` 71.880 դրամի չափով, 2008թ. տարեկան կտրվածքով` 58.988.050 դրամի չափով, 2009թ-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանում 17.203.340 /17.231.740- դեկտեմբերին` 28.400/ դրամի չափով>> : Շարադրվածից երևում է, որ ըստ վերստուգման ակտի տվյալների 2008թ-ի և 2009թ-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությունում իրացման շրջանառությունը պակաս է ցույց տրվել` 76.191.390 /58.988.050+17.203.340/ դրամի չափով: Համաձայն, վերստուգման արդյունքում 10.06.2014թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1041319/1 ակտի տվյալների, թիվ 4 խանութում արձանագրված խախտումները և դրանց առաջացման մեխանիզմը հետևանք է` խանութի հաշվետար-օպերատորի կողմից վարած խանութի գործունեությանը վերաբերվող գրանցամատյաններում կատարված գրառումների և ընկերության հաշվապահական հաշվառման տվյալների անհամապատասխանության:
20. Լուսինե Գալստյանը մեկ օրինակի վրա ներկայացրել է իր կողմից մատյաններում մատիտով և գրիչով լրացված թվերի նշանակությունը: Այսպես` <</3.12.2008թ-ին կանխիկ գումարով իրական իրացումը կազմել է` 915.000 դրամ, սակայն ՀԴՄ-ով անցել է` 685.000 դրամ: Տարբերությունը, որը թաքցված շրջանառությունն է գումարով` 230.000 /915.000-685.000/ դրամ լրացված է մատիտով: Յուրաքանչյուր օրվա իրացման թիվը հայտնվում էր հաշվապահություն, դրամով` 915.000 դրամ և փոխանցումով 84.600 դրամ /կամ 176 դոլար/, իսկ իրացման, առաքման և ֆին. բաժիններին հայտնվում էր դոլարով օրվա կուրսին համապատասխան, այսինքն` 2083 դոլար /915.000 դրամ+ 84.600 դրամ/: Յուրաքանչյուր օրվա հասույթից առաջացած գումարը վճարվում էր կենտրոնական դրամարկղ այդ օրը ևս` 915.000 դրամ գումարը վճարվել է դրամարկղ: Վճարման պահին ոչ մի անդորրագիր չէր գրվում, այն գրվում էր հետո, բնականաբար ոչ թե` 915.000 դրամի, այլ 685.000 դրամի չափով, որը համապատասխանում է ֆիսկալ հաշվետվությանը: Եթե վճարված գումարը պակաս լիներ հայտնված գումարից, դա հնարավոր չէր չնկատել համենայնդեպս գոնե տասնօրյակը մեկ, քանի որ տասնօրյակը մեկ տրվում էր հաշվետվություն>>:
Փորձագետ Աշոտ Ստեփանյանը դատաքննության փուլում հաստատել է կրկնակի դատահաշվապահական փորձագետի եզրակացությունը և ցուցմունք է տվել, որ <<իր կողմից կատարված կրկնակի դատահաշվապահական փորձաքննության արդյունքում <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ի թիվ 4 խանութում հայտնաբերվել է 77.397.200 դրամի պակասորդ, որն առաջացել է 2008թ. հունվար ամսից 2009թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում: Փորձագետը նշել է, որ եզարակացությունը կազմելիս հիմք է ընդունել գործի փաստական հանգամանքները, ամբաստանյալների ցուցմունքները, Լուսինե Գալստյանի սևագիր տետրը և նրա ցուցմունքը, քանի որ պակասորդը հիմնավորող հաշվապահական այլ փաստաթղթեր չեն եղել: Բացի այդ, փորձագետը միաժամանակ նշել է, որ իր եզրակացությամբ հաստատվել է միայն 77.397.200 դրամ պակասորդի հանգամանքը, իսկ թե դրանից որքան մասն է հափշտակվել Լ.Գալստյանի և Է.Տավոյանի կողմից, միանշանակ պատասխան չի կարող տալ, քանի որ որևէ հաշվապահական փաստաթղթով չի երևում: Նշել է նաև, որ պակասորդը կարող էր առաջանալ ինչպես կեղծ վերագնահատումների, այնպես էլ այլ թաքցված շրջանառության և ապրանքների ապառիկ վաճառքի արդյունքում>>:
28. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը գործով ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ հիմնավորված կերպով եկել է այն հետևության, որ ամբաստանյալներ Լուսինե Գալստյանի և Էդիտա Տավոյանի մեղավորությունը` մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր` 77.302.200 ՀՀ դրամի չափով իրենց վստահված ուրիշի գույքի հափշտակություն` յուրացում կատարելու մեջ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ապացուցված չէ:
Դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի կողմից 77.302.200 ՀՀ դրամի չափով յուրացման եղանակով հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ առաջադրված մեղադրանքը, քանի որ հաշվապահական հաշվառման տեսանկյունից ամփոփ հաշվառման տվյալներով 2008-2009 թվականների ընթացքում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության ապրանքանյութական արժեքների հաշվառման արդյունքում 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակության վերաբերյալ առաջադրված մեղադրանքը չի հիմնավորվել` ինչպես առաջնային, այնպես էլ կրկնակի դատահաշվապահական փորձաքննությունների եզրակացություններով, իսկ նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է ոչ թե Է.Տավոյանի և Լ.Գալստյանի կողմից 77.302.200 ՀՀ դրամի հափշտակության, այլ միայն այդ գումարի չափով պակասորդի առկայության հանգամանքը:
29. Վերոգրյալների հիման վրա, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից առաջին ատյանի դատարանը պատճառաբանված կերպով հանգել է այն հետևության, որ ամբաստանյալներ Լ.Գալստյանը և Է.Տավոյանը 2008 թվականի հունվարի 1-ից 2009 թվականի սեպտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության թիվ 4 ֆիրմային խանութից յուրացման եղանակով հափշտակել են 27.000.000 ՀՀ դրամ և ընկերությանը պատճառել առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս: Այսինքն, կատարել են հանցագործություն` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
30. Ինչ վերաբերվում է վերաքննիչ բողոքների այն պատճառաբանությանը, թե <<…Ա.Հակոբյանի և Լ.Գալստյանի խոսակցության ձայնագրության զննության արձանագրությունը, Լ.Գալստյանի 26.01.2015թ. որպես վկա հարցաքննության արձանագրությունը, Լ.Գալստյանի կողմից լրացված ձեռագիր մատյանները, թիվ 4 ֆիրմային խանութից առգրավված հաշվապահական փաստաթղթերը և փաստաթուղթը զննելու մասին 30.09.2015թ. արձանագրությունը անթույլատրելի ապացույցներ են>>, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը հիմնավորված կերպով մերժել է դրանց վերաբերյալ միջնորդությունը` գտնելով, որ նշված ապացույցները ձեռք են բերվել օրենքով նախատեսված քրեադատավարական կարգի պահպանմամբ:

II. Տուժողի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը մասնակի բավարարելու մասով.
31. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության>>:
32. Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <</…/ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: /…/>> /տե'ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը/:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ <</…/ քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս /…/:
/…/ դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը>> /տե‘ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը/:
33. Առաջին ատյանի դատարանը քննարկելով քաղաքացիական հայցի և գույքային վնասի հատուցման հարցը հիմնավորված կերպով գտել է, որ քաղաքացիական հայցը ենթակա է մերժման, քանի որ քրեական գործի դատական քննությամբ դատարանն ապացուցված է համարել, որ ամբաստանյալներ Էդիտա Տավոյանի և Լուսինե Գալստյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով <<Կարկոմավտո>> ՍՊԸ-ին անմիջակականորեն պատճառված գույքային վնասը կազմում է 27.000.000 ՀՀ դրամ:
34. Միևնույն ժամանակ դատարանը հիմնավորված կերպով արձանագրել է, որ ըստ 2014թ. հուլիսի 7-ին Էդիտա Տավոյանի ամուսնու` Գեղամ Հակոբի Տոնիկյանի և <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության միջև կնքված նվիրատվության պայմանագրի և տուժողի ներկայացուցչի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի` Գ.Տոնիկյանը 38.651.200 դրամ արժողությամբ Երևան քաղաքի Վ.Շենգավիթ 2-րդ փողոցի 7/1 շենքի թիվ 6 բնակարանը, որպես պատճառված վնասի հատուցում, նվիրել է <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերությանը /հիմք` 2014թ. հուլիսի 7-ի նվիրատվության պայմանագիր, հատոր 1, գ.թ. 214-215/ և հանցագործության հետևանքով անմիջականորեն պատճառված 27.000.000 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնասը լիովին հատուցվել է:
35. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` առաջին ատյանի դատարանը գտնելով, որ <<Կարկոմավտո>> ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Կարեն Քալանթարյանի կողմից 38.651.000 ՀՀ դրամի չափով ներկայացված քաղաքացիական հայցը ենթակա է մերժման, հիմնավորված կերպով եկել է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալների նկատմամբ կիրառելի է <<Հայաստանի Հանրապետության անկախության 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 03.10.2013թ. որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` նկատի ունենալով, որ համաներումը չկիրառելու վերաբերյալ սահմանափակումներ առկա չեն:
36. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը ամբաստանյալներ Է.Տավոյանի, Լ.Գալստյանի և տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու և ամբաստանյալին արդարացնելու կամ գործը նույն դատարան` նոր քննության ուղարկելու, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցն ամբողջությամբ բավարարելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով, որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք կարող էին հանգեցնել դատական սխալի:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածիվածներով, վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Ամբաստանյալներ Է.Տավոյանի, Լ.Գալստյանի և տուժողի ներկայացուցիչ Կ.Քալանթարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել, իսկ Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. մարտի 15-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Լուսինե Ալեքսանդրի Գալստյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Էդիտա Գարիկի Տավոյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` թողնել օրինական ուժի մեջ:
2. Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ