ԵԱՔԴ/0174/01/15


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն


«07» հունիսի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը (այսուհետ նաև՝ Դատարան) հետևյալ կազմով՝

նախագահությամբ՝ դատավոր Ա.Մաթևոսյանի,
քարտուղարությամբ՝ Հ.Արտաշեսյանի, Մ.Սարգսյանի,
Ա.Պարտիզպանյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ` Կ.Բարսեղյանի, Է.Պետրոսյանի,
ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանի,
պաշտպաններ` Ա.Ջուվանովայի, Ա.Ալիխանյանի



դատարանում, դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի՝ ծնված 1985 թվականի հուլիսի 29-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երեք անչափահաս երեխա, նախկինում դատապարտված` Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 18-ի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման` 6 (վեց) ամիս ժամկետով, հաշվառված և բնակվում է ք.Երևան, Մյասնիկյան 14/9 տուն հասցեում, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի օգոստոսի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 14149015 քրեական գործը:
Քննիչի 2015 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ թիվ 14149015 քրեական գործով Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
Քննիչի 2015 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշմամբ թիվ 14149015 քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, որի կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժնին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 06-ին Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժին:
2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ին թիվ 14149015 քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ կրկին հայտարարվել է հետախուզում:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ի որոշմամբ թիվ 14149015 քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով:
2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժին:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշմամբ թիվ 14149015 քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 25-ի որոշմամբ երկու ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Էդ.Խալաթյանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշմամբ թիվ 14149015 քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանից առգրավված սև գույնի, կիսաթև սպորտային շապիկը ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց:
Միսակ Բորիսի Ավետիսյանին նախաքննության մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար մեղադրանք է առաջադրել հետևյալ ձևակերպմամբ.
«[Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը] 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին` ժամը 05:30-ի սահմաններում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով Արայիկ Լևոնի Կարակելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Սարմենի 19 հասցեում գտնվող տան դարպասի և մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել տուն և գաղտնի հափշտակել նշված տանը ժամանակավորապես բնակվող և նախաքննությամբ ինքնությունները ճպարզված Իրանի իսլամական հանրապետության քաղաքացիներից մեկին պատկանող, զգալի չափերի հասնող` 23.916 ՀՀ դրամին համարժեք 50 ԱՄՆ դոլար գումարը, 8.000 ՀՀ դրամ արժողության «HTC» մոդելի բջջային հեռախոսը և 1.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու արևային ակնոցը: (…) »:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Լ.Մանուկյանը 2015 թվականի հոկտեմբերի 05-ին թիվ 14149015 քրեական գործի մեղադրական եզրակացությունը հաստատել է և քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որը Դատարանում ստացվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 07-ին:
Դատավորների միջև քրեական գործերի բաշխման էլեկտրոնային համակարգի միջոցով քրեական գործը թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 համարի ներքո մակագրվել և հանձնվել է դատավոր Ա.Խաչատրյանին:
Դատավոր Ա.Խաչատրյանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 08-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
ՀՀ նախագահի 2016 թվականի հունվարի 08-ի թիվ ՆՀ-3-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ա.Խաչատրյանի` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
2016 թվականի հունվարի 22-ին թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 քրեական գործը վերամակագրվել և 2016 թվականի հունվարի 25-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ռ.Մխիթարյանին:
Նույն օրը թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 քրեական գործն ընդունվել է դատավոր Ռ.Մխիթարյանի վարույթ: 2016 թվականի փետրվարի 05-ին որոշում է կայացվել քրեական գործը դատական քննության նշանակելու մասին:
ՀՀ նախագահի 2016 թվականի մայիսի 23-ի թիվ ՆՀ-440-Ա հրամանագրով դադարեցվել է Ռ.Մխիթարյանի` Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները:
2016 թվականի հունիսի 24-ին թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 քրեական գործը վերամակագրվել և 2016 թվականի հունիսի 27-ին հանձնվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Մաթևոսյանին:
Դատավոր Ա.Մաթևոսյանի 2017 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/15 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ և նույն թվականի հուլիսի 11-ի որոշմամբ նշանակվել դատական քննության:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոց, 19 տուն հասցեն գտնվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում:
Դատարանը, առաջնորդվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածով և հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատավարության կողմերը համաձայն են և չեն առարկում քրեական գործի դատական քննությունը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում շարունակելու դեմ, որոշում է կայացրել քրեական գործը թողնել իր վարույթում:


Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներ
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց` հերքելով իր առնչությունը վերագրվող հափշտակությանը։ Ամբաստանյալը դատարանում ցուցմունք տվեց այն մասին, որ քրեական գործի նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իր վրա գործադրված ճնշման արդյունքում է ձեռք բերվել փոխադարձ համաձայնություն` իր կողմից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ մեղքն ընդունելու կապակցությամբ:
Դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ դեպքի հետ ինքը որևէ առնչություն չունի, իսկ շապիկն իրեն չի պատկանում: Հավելեց, որ իրեն մոտիկացել են ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի աշխատակիցներ և ասել են, որ անհրաժոշտ է ներկայանալ ոստիկանության Արաբկիրի բաժին` գողության դեպքի հետ կապված հանգամանքները պարզաբանելու նպատակով: Ինքը համաձայնվել է, սակայն նշել է, որ գտնվում է ալկոհոլի ազդեցության տակ: Իրեն ասել են, որ որևէ խնդիր չկա, դա ուղղակի պրոֆիլակտիկ ստուգում է, քանի որ ինքը նոր է ազատվել պատիժը կրելուց: Ոստիկանությունում իրեն պատմել են 2015 թվականի օգոստոսի 08-ին «Կասկադում» տեղի ունեցած դեպքի մասին: Ինքը պարզաբանել է` քանի որ Կենտրոն վարչական շրջանի բնակիչ է, հաճախ է լինում «Կասկադ»-ում: Ասել է, որ գողության դեպքի հետ որևէ առնչություն չունի: Դեպքի օրն իր մասնակցությամբ վիճաբանություն է տեղի ունեցել, չի բացառում, որ ինքն ինչ-որ անձի հետևից վազած լինի, որովհետև գտնվել է ոչ սթափ վիճակում: Իրեն ասել են, որ կնոջը և ընտանիքի անդամներին ցույց են տվել տեսաձայնագրությունը և վերջիններս ճանաչել են իրեն: Հակադարձել է, որ դա բացառվում է, քանի որ այդ օրը շորտով և կիսաթև կարճ շապիկով չի եղել: Գտնվել է քննիչ Խալաթյանի աշխատասենյակում, եղել է ոչ սթափ վիճակում: Աշխատասենյակ է մտել քննչական բաժնի պետը, անուն, ազգանունը չի հիշում, սակայն նշեց, որ տարիքով, սպիտակ մազերով անձնավորություն էր: Ինքն իրեն լավ չի պահել, քաշքշել և հարվածել են իրար, ստացել է մարմնական վնասվածքներ: Աշխատասենյակ է մտել նաև ոստիկանության քրեական բաժնի պետը, առաջարկել է նստել և խոսել: Ասել է, որ իր վրա եղած վնասվածքների համար չեն կարող իրեն որևէ բան ասել և ոչ էլ իրեն «КПЗ»–ն իրեն կնդունի: Մինչ այդ քննչական բաժնի պետն իրեն ասել է, որ եթե այս գործը չվերցնի իր վրա, միևնույն է, մեկ այլ գործ պետք է վերցնի իր վրա: Ասել է` որ բացառվում է, որ ինքը չկատարած հանցագործություն խոստովանի: Ոստիկանության երկրորդ հարկի աշխասենյակ են բերել և սեղանին են դրել կանեփ և զենք, ասելով` եթե հափշտակության դեպքը չխոստովանի, ապա թմրանյութ և զենք ապօրինի պահելը պետք է խոստովանի: Կտրականապես հրաժարվել է, ինչի պատճառով քաշքշոց է տեղի ունեցել: Ոստիկանության քրեական բաժնի պետն իրեն տարել է իր աշխատասենյակ և ասել է, որ վնասվածքների հարցը լուծում են, իսկ իր նկատմամբ էլ որպես խափանման միջոց կընտրվի ստորագրություն չհեռանալու մասին` պայմանով, որ, երբ հրավիրեն` պետք է գա: Համաձայնվել է: Նույն օրը ժամը 02:30-ի սահմաններում, իրեն կարգի բերելուց հետո, դուրս է եկել ոստիկանության բաժնից, գնացել տուն: Երկրորդ օրը գնացել է Պռոշյան փողոցում գտնվող հիվանդանոց, իրեն է զանգահարել է քննիչ Խալաթյանը, իսկ ինքն ասել է, որ հիվանդանոցում է, կարող է երեկոյան գալ, եթե անհրաժեշտ է կարող է նաև բժշկական փաստաթուղթ ներկայացնել: Քննիչին է տվել բժշկական փաստաթուղթը, իր երկու անձնագրերը, «Վիվասելի համարով» իր հեռախոսը, որն իր անունով չէր գրանցված: Միևնույն ժամանակ, քննիչին թողել է նաև իր «Բիլայն» հեռախոսահամարի կոնտակտային տվյալները: Մի քանի օր անց իր նկատմամբ հետախուզում են հայտարարել, այն դեպքում, երբ ինքը որևէ տեղ չի թաքնվել: Պատշաճ ծանուցված չի եղել, իսկ քննիչն էլ ունեցել է իր կոնտակտային տվյալները: Նշել է, որ դեպքի օրը եղել է սև սպորտային համազգեստով, սև ու սպիատակ սպորտային կոշիկներով: Հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցում չի գտնվել, այլ մի փողոց ներքևում է եղել: Նշել է, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում, ինքը եղել է ոչ սթափ վիճակում, համաձայնություն է եղել, որ բաժնում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի մասին մոռանում են: Իրեն առաջարկել են, որ խոստովանական ցուցմունք տա, հետագայում իր համար լավ կլինի: Նշեց, որ տեսագրությունում երևացող Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիներից ոչ մեկին չի ճանաչում: Ինչ վերաբերում է գայլի երախով շապիկին, ապա ամբաստաբյալը նշեց, որ այն իրենը չէ: Նմանատիպ շապիկ ունեցել է, բայց պատկերն ուրիշ է եղել: Նշեց, որ մինչդատական վարույթի ընթացքում իրենից շապիկ չեն առգրավել, իսկ առգրավման արձանագրության տակ ստորագրել է, քանի որ եղել է ոչ սթափ վիճակում: Բացի այդ հավելեց, որ անտրամաբանական է, որ գիշերվա ժամը 02:30-ի սահմաններում շապիկը տար, իսկ ինքն էլ մերկ հեռանար: Նշեց, որ իրավապահներն իմացել են, որ ինքը նման շապիկ է ունեցել, քանի որ դա տեսել էին ավտոլվացման կետի մոտ առկա տեսանկարահանող սարքի տեսաձայնագրությունում: Իր ունեցած նմանատիպ շապիկը դեպքի օրը, լուսաբացին, արդեն իր հագին չի եղել, քանի որ պատռվել էր քաշքշուկի ժամանակ: Նշեց, որ շապիկի վրա ևս գայլ էր պատկերված, սակայն նկարն ուրիշ էր, բացի այդ իր շապիկը չափսերով ավելի մեծ էր: Նշել է նաև, որ տեսաձայնագրությունում պատկերված անձը դաջվածքներ չունի, իսկ իր ձեռքերն ամբողջությամբ դաջվածքներով են պատված: Նշել է նաև, որ քննչական փորձարարության ժամանակ ևս ինքը եղել է ոչ սթափ վիճակում:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ` Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջներով, որոշում կայացրեց հրապարակել վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները:
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ մի քանի անգամ շրջել է Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցով: Այդ ընթացքում իր ուշադրությունը գրավել է այդ փողոցի 19-րդ տունը: Նկատել է, որ նշված տան բնակիչներն ազգությամբ պարսիկ են, գիշերները տան և դարպասի դռները չեն փակում: 2015 թվականի օգոստոսի կեսերին, կոնկրետ օրը չի հիշում, գիշերը ժամը 05:00-ի սահմաններում, միայնակ գնացել է Սարմենի փողոցի 19 հասցեում գտնվող սեփական տուն, որի դարպասի դուռը գտնվել է բաց վիճակում, ներս է մտել բակ, մոտեցել պատուհանին, նայել ներս և տեսնելով, որ մարդիկ չեն երևում, շարժվել է դեպի տուն, զգուշորեն բացելով տան մուտքի դուռը` մտել է ներս: Տան խոհանոցից վերցնելով «HTC» մոդելի բջջային հեռախոսն ու տղամարդու արևային ակնոցը՝ հեռացել է: Բջջային հեռախոսը նույն օրը վաճառել է 8000 ՀՀ դրամով, որքանով հիշում է «Ռոսիաի» կինոթատրոնի անցումներից մեկում` պատահական անցորդի, իսկ ակնոցը վաճառել է 1000 ՀՀ դրամով` մեկ այլ անծանոթ անցորդի: Չի հիշում` 50 ԱՄՆ դոլար գումար գողացել է, թե՝ ոչ: Հնարավոր է շտապելու ընթացքում վերցրած լինի և վազելու ընթացքում՝ կորցրած: Նշել է, որ գողություն կատարելուց առաջ և դրանից հետո գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ: Հայտնել է, որ Երևան քաղաքի Սարմենի փողոցի 19 տանից գողություն կատարելու օրն իր հագին եղել է սև գույնի կիսաթև շապիկ և սպորտային շականակագույն տաբատ: Շապիկի դիմացի հատվածում պատկերված է եղել գայլի գլխի պատկեր՝ բերանը բաց վիճակում, իսկ տաբատը պատռվել է և դեն է նետել: Հայտնել է , որ նշված տուն գնացել է միայնակ և այնտեղ որևէ մեկին չի տեսել կամ հանդիպել:
Դատարանը, համադրելով և վերլուծելով ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, արժանահավատ է համարում վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի կողմից դատաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները մտացածին են, խիստ անարժանահավատ, իրականությանը չհամապատասխանող և նպատակ են հետապնդում ամեն գնով խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի կողմից իր անմեղության կապակցությամբ դատաքննության ընթացքում բերված պատճառաբանություններն անհիմն են և մտացածին, հերքվում են դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում հետազոտված հետևյալ ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման արդյունքներով: Մասնավորապես.
Դատարանում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով, հրապարակված և հետազոտված վկա Արայիկ Լևոնի Կարակելյանի նախաքննական և նախորդ դատաքննական ցուցմունքներով: Մասնավորապես.
Նախաքննության ընթացքում վկա Արայիկ Կարակելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Սարմենի 19/2 հասցեում գտնվող տունը 2015 թվականի օգոստոսի 7-ին կամ 8-ին` կոնկրետ օրը չի հիշում, օրավարձով տրամադրել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության երկու քաղաքացիների, ովքեր պետք է բնակվեին իրեն կանանց հետ միասին: Տունը վերջիններիս տրամադրելուց հետո մեկնել է ամառանոց և վերադարձել է օգոստոսի 12-ի վաղ առավոտյան, քանի որ վարձակալները պետք է հանձնեին տունը և մեկնեին ԻԻՀ: Տունը հանձնելու ժամանակ վարձակալները դժգոհել են և հայտնել, որ գիշերվա ընթացքում անհայտ անձը գողացել է իրենցից մեկին պատկանող բջջային հեռախոսն ու 50 ԱՄՆ դոլար գումարը: Հայտնել են, որ նույն օրը, ժամը 05:30-ի սահմաններում, երբ իրենք գտնվել են հյուրասենյակում, խոհանոցից ձայն են լսել, որից հետո գնացել են խոհանոց և նկատել, որ այնտեղ դրված բջջային հեռախոսն ու 50 ԱՄՆ դոլար գումարը բացակայում են, դուրս են վազել տան բակ, սակայն անհայտ անձն արդեն հեռացած է եղել: Հավելել է, որ վարձակալների վերաբերյալ որևէ տեղեկությունների չի տիրապետում և ինքն է հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացրել ոստիկանություն: Ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ իր տան տեսագրման սարքն օրվա տարբեր ժամերին փոխում է տեսագրության երանգները, միևնույն ժամանակ վկա Ա.Կարակելյանը նշել է, որ պայմանավորված լուսավորության աստիճանով տեսախցիկները տարբեր ձև են նկարում, ինչի արդյունքում փոխվում է տեսագրության երանգը:
Քրեական գործի նախորդ դատաքննության ընթացքում վկա Արայիկ Լևոնի Կարակելյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ իրեն սեփականության իրավունքով պատկանող Երևան քաղաքի Սարմենի 19/2 հասցեում գտնվող տունն օրավարձով տրամադրել է Իրանի Իսլամական հանրապետության քաղաքացիների: Վարձակալները եղել են չորսը` երկու կին և երկու տղամարդ: Վերջիններս տունը վարձակալել են 3-4 օրով, գումարը վճարել են նախապես: Գողության դեպքը տեղի է ունեցել վեջին օրը: Դեպքի օրը, առավոտյան եկել է Երևան` վարձակալներին ճանապարհելու նպատակով: Վարձակալների հետ հանդիպելիս, վերջիններս իրեն ասել են, որ գիշերը գողություն է կատարվել, գողացել են բջջային հեռախոս և 50 ԱՄՆ դոլար գումար: Իրեն պատմել են, որ ձայներ են լսել, այնուհետև նկատել են ինչ-որ փախչող անձի, որի հետևից վազել են, սակայն բռնել չեն կարողացել: Վկան նշել է, որ ոստիկանություն է զանգահարել վարձակալների խնդրանքով: Ոստիկանությունը ժամանել է իր վարձակալների մեկնելուց հետո: Զննել են տունը, տեսանկարահանող սարքից հանել են կրիչը և հեռացել: Հավելել է, որ ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանին չի ճանաչում, նրան տեսել է իր տանը` դեպքի վայրի զննության ժամանակ, որի ընթացքում Միսակ Ավետիսյանը ցույց էր տալիս, թե դեպքի օրը որտեղից է մուտք գործել տուն, մատնացույց է արել, թե ինչ եղանակով է մուտք գործել տուն և դուրս եկել տանից: Միևնույն ժամանակ, նշել է, որ մինչ ոստիկանության աշխատակիցների ժամանումը, ինքն արդեն տեսել է տեսագրությունը: Տեսաագրության մեջ երևացող անձին ամբաստանյալ Մ.Ավետիսյանին մոտավորապես նմանեցնում է, սակայն կոնկրետ չի կարող ասել: Նշել է նաև, որ իր տանն անմիջապես կողքին գտնվում է «Կասկադ»-ի աստիճանները, իսկ մոտավորապես 200մ հեռավորության վրա գտնվում է «Կասկադ» հյուրանոցը:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Ալյոնա Գեննադիևնա Տիչկովան հայտարարեց, որ հանդիսանում է ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի կինը և օգտվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հոդվածով նախատեսված իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալ իր ամուսնու դեմ:
Դատարանում հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Ա.Տիչկովայի նախաքննական ցուցմունքը:
Դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում վկա Ալյոնա Գեննադիևնա Տիչկովային պարզաբանված է եղել, որ իրավունք ունի ցուցմունք չտալ իր, ամուսնու և մերձավոր ազգականի դեմ: Վկա Ա.Տիչկովան նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2010 թվականին ամուսնացել է Միսակ Ավետիսյանի հետ և համատեղ կյանքում ունեցել են երկու երեխաներ: Ամուսնանալուց հետո Մ.Ավետիսյանը երկու անգամ դատապարտվել է և պատիժ կրել, իսկ ինքն այդ ընթացքում բնակվել է հայրական տանը: Դեպքի մասին տեղեկացել է հարցաքննության ժամանակ, մինչ այդ Միսակն իրեն մի քանի անգամ զանգահարել է և ուզել երեխաների ծննդյան վկայականների պատճենները, ասելով, որ իրեն ոստիկանություն են տարել՝ կապված իր ընկերոջ հետ: Դեպքի հետ կապված այլ բան իրեն հայտնի չէ: Հայտնել է, որ 098 94-77-92 բջջային հեռախոսահամարը գրանցված է իր անվամբ, այն 2015 թվականի ապրիլ ամսին տվել է Միսակին` օգտագործելու համար, օգտագործվել է նրա կողմից և հետ չի վերադարձվել: Նշել է նաև, որ վերջին հանդիպման ժամանակ Միսակը կրել է բաց շականակագույն սպորտային համազգեստ, սև սպորտային շապիկ, որի դիմացի հատվածում պատկերված է եղել գայլի գլխի պատկեր և այդ շապիկն ինքն է գնել Միսակի համար` 2015 թվականի հունիս ամսվա ընթացքում:
Դատական նիստի ընթացքում վկա Աշոտ Վալտերի Ֆրանգուլյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2008 թվականից բնակվում է Երևան քաղաի Մյասնիկյան պողոտա 14/9 հասցեում: Մ.Ավետիսյանը սկզբնական շրջանում մի քանի ամիս բնակվել է իրենց հետ, իսկ այնուհետև կնոջ հետ բնակվել է վարձով: Դեպքի մասին ստույգ տեղեկությունների չի տիրապետում: Ինքը դեպքի ժամանակ գտնվել է հիվանդանոցում: Լսել է հեռախոսի գողության մասին, բայց չգիտի դա կատարվել է Միսակ Ավետիսյանի կողմից, թե` ոչ: Հիվանդանոցից վերադառնալուց հետո կնոջից իմացել է, որ արդեն դատական քննություն է ընթանում: Իրեն կանչել են քննչական բաժին, ցույց են տվել տեսաձայանագրությունը, ինքն ասել է, որ ճանաչում է Միսակ Ավետիսյանին, ով հանդիսանում է իր կնոջ որդին: Մինչ այդ ինքը լսել էր, որ Մ.Ավետիսյանին կասկածում են հանցավոր արարքի կատարման մեջ և նրան ձերբակալել են: Չի հիշում` Մ.Ավետիսյանը գայլի պատկերով վերնաշապիկ ունեցել է, թե` ոչ: Նշեց, որ հարցաքննությունից առաջ իրեն չեն ասել, թե ինչ գործի շրջանակներում է հարցաքննվում:
Վկա Աշոտ Վալտերի Ֆրանգուլյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա հակասությունների կապակցությամբ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջները, դատական նիստի ընթացքում հրապարակվեցին ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմումնքները:
Վկա Աշոտ Ֆրանգուլյանի նախաքննական ցուցմունքի համաձայն`դեպքի մասին տեղեկացել է այն ժամանակ, երբ ոստիկանության աշխատակիցները եկել են իր կնոջ բնակարան` խուզարկություն կատարելու համար և այդ ժամանակ է տեղեկացել, որ Միսակ Ավետիսյանը կրկին կասկածվում է գողություն կատարելու մեջ:
Առկա հակասության առումով, թե երբ է իմացել դեպքի մասին, վկան հայտարարեց, որ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը գնացել է: Այնուհետև, երբ եկել են տունը խուզարկելու, նոր իմացել է հափշտակության դեպքի մասին:
Սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են նաև մեղադրանքի հիմքում դրված հետևյալ ապացույցները.
- Դեպքի վայրի զննության 2015 թվականի օգոստոսի 12-ի արձանագրությունը, որում զննության մասնակից Արայիկ Կարակելյանը հայտարարել է, որ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ի առավոտյան, իրեն պատկանող Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տունը ժամանակավորապես վարձակալած ԻԻՀ քաղաքացիները բնակարանը հանձնելու ժամանակ հայտնել են, որ նույն օրը, ժամը 05:30-ի սահմաններում, երբ իրենք գտնվել են հյուրասենյակում, խոհանոցից ձայն են լսել, որից հետո դուրս են եկել խոհանոց և նկատել, որ այնտեղ դրված բջջային հեռախոսն ու 50 ԱՄՆ դոլար գումարը բացակայում են:
- Մեղադրյալ Միսակ Ավետիսյանի և վկա Արայիկ Կարակելյանի մասնակցությամբ կատարված դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության 2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ի արձանագրությունը, այն մասին, որ մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանը մատնացույց է արել ճանապարհը, որով մոտեցել է Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տանը, մատնացույց է արել դարպասը և մուտքի դուռը, որտեղից մուտք է գործել տուն, մատնացույց է արել պատուհանը, որտեղից նայել է ներս, ինչպես նաև մատնացույց է արել խոհանոցում գտնվող սեղանը և հայտարարել է, որ հիշյալ սեղանի վրայից 2015 թվականի կեսերին, կոնկրետ օրը չի հիշում, ժամը 05:00-ի սահմաններում վերցրել է բջջային հեռախոսը և 50 ԱՄՆ դոլար գումարը, բացի այդ մատնացույց է արել Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տան մուտքի դռան ձախ կողմում գտնվող պատուհանի պատուհանագոգը և հայտարարել, որ խոհանոցից դուրս գալուց հետո` նշված պատուհանագոգի վրայից վերցրել է տղամարդու արևային ակնոցն ու արագ հեռացել:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի այն ցուցմունքին, որի համաձայն ինքը դեպքի վայրի զննության ժամանակ մատնացույց չի արել ոչ տունը, ոչ պատուհանը, ոչ խոհանոցի սեղանը և ոչ էլ պատուհանագոգը, իսկ արձանագրությանը կից լուսանկարչական հավելվածներում տեսախցիկը ֆիքսել է իր ձեռքի պատահական շարժումները, ապա Դատարանն այդ ցուցմունքը գնահատում է որպես մտացածին, անիրատեսական, որով ամբաստանյալն ամեն գնով ցանկանում է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից:
- Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տունը տեսանկարահանող երկու տեսախցիկների տեսագրությունները պարունակող հիշողության կրիչի զննության արձանագրությունը, որ տեսագրությամբ երևում է, որ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը 05:31:09 վարկյանին, նշված տան երկաթյա դարպասի բաց դռնից դեպի բակ ներս է մտնում մի երիտասարդ և շարժվում առաջ: Տեսագրության 05:31:35 վարկյանին երիտասարդը մոտենում է տան պատուհանին, բաց գտնվող փեղկից նայում ներս, այնուհետև զգուշորեն բացում է տան դուռը, ներս է մտնում տուն և մոտ 50 վարկյան հետո դուրս է գալիս և վազելով հեռանում:
- Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տունը տեսանկարահանող երկու տեսախցիկների տեսագրությունները պարունակող հիշողության կրիչի` մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանի կնոջ Ալյոնա Տիչկովայի մասնակցությամբ զննության արձանագրությունը, այն մասին, որ զննության ընթացքում մասնակից Ալյոնա Տիչկովան հայտարարել է, որ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը 05:31:09 վայրկյանին նշված տան երկաթյա դարպասի բաց դռնից դեպի բակ ներս մտնող, ինչպես նաև նշված տուն մտնող երիտասարդը, որի հագին առկա է սպորտային շապիկ՝ գայլի գլխի պատկերով, հանդիսանում է իր ամուսինը՝ Միսակ Ավետիսյանը, և, որ նրա հագին առկա գայլի գլխի պատկերով սպորտային շապիկն ինքն է գնել վերջինիս համար։
- Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տունը տեսանկարահանող երկու տեսախցիկների տեսագրությունները պարունակող հիշողության կրիչի` մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանի խորթ հոր` Աշոտ Ֆրանգուլյանի մասնակցությամբ զննության արձանագրությունը, այն մասին, որ դիտելով տեսագրությունը՝ զննության ընթացքում մասնակից Աշոտ Ֆրանգուլյանը հայտարարել է, որ տեսագրության մեջ նշված տան երկաթյա դարպասի բաց դռնից դեպի բակ ներս մտնող, ինչպես նաև նշված տուն մտնող երիտասարդը հանդիսանում է Միսակ Ավետիսյանը, որին ճանաչել է նրա արտաքին տեսքից, քայլվածքի ձևից, ձեռքի դաջվածքից և սանրվածքից։
- Երևան քաղաքի Սարմենի 19 տունը տեսանկարահանող երկու տեսախցիկների տեսագրությունները պարունակող հիշողության կրիչի` մեղադրյալ Մ.Ավետիսյանի մասնակցությամբ զննության արձանագրությունը, այն մասին, որ զննության ընթացքում քրեական գործով մեղադրյալ Միսակ Ավետիսյանը հայտարարել է, որ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը 05:31:09 վայրկյանին նշված տան երկաթյա դարպասի բաց դռնից դեպի տան բակ ներս մտնող, ինչպես նաև նշված տուն մտնող երիտասարդը հանդիսանում է ինքը և իր հագին այդ օրը եղել է սև գույնի սպորտային շապիկ, որի առջևի հատվածում առկա է գայլի գլխի պատկեր և նշված սպորտային շապիկն այդ պահին գտնվում է իր հագին։
- Առգրավում և զննություն կատարելու մասին արձանագրությունը, որի համաձայն մեղադրյալ Միսակ Ավետիսյանից առգրավվել և զննության է ենթարկվել իր հագին գտնվող սև գույնի սպորտային կիսաթև շապիկը, որի դիմացի հատվածում առկա է գայլի գլխի պատկեր՝ բերանը բաց վիճակում և վերջինս հայտարարել է, որ նշված տանից գողություն կատարելու օրն այդ շապիկը եղել է իր հագին:
- Իրեղեն ապացույց ճանաչված սև գույնի սպորտային կիսաթև շապիկը, որի առջևի հատվածում առկա է գայլի գլխի պատկեր:
Անդրադառնալով պաշտպանական կողմի այն դիրքորոշմանը, որ տեսագրության մեջ հստակ չի երևում, որ շապիկի վրա պատկերված է գայլի գլուխ, իսկ հետազոտված շապիկը չափսերով փոքր է և չի համապատասխանում ամբաստանյալի կառուցվածքին, ապա Դատարանը, սույն քրեական գործի դատաքննության ընթացքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում կրկնակի անգամ հետազոտված տեսագրության և իրեղեն ապացույց ճանաչված գայլի պատկերով շապիկի համադրման արդյունքում, գտնում է, որ դատարանում հետազոտված շապիկը ոչ միայն առերևույթ նույնական է տեսագրությունում պատկերված շապիկին, այլ նաև չափսով առերևույթ համապատասխանում է ամբաստանյալի կառուցվածքին:
Միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ 2015 թվականի սեպտեմբերի 15-ին ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանը կամովին է հանձնել իր հագին եղած սև գույնի կիսաթև սպորտային շապիկը, որի դիմացի հատվածում պատկերված է գայլի գլուխ և հայտարարել է, որ նշված շապիկը եղել է իր հագին գողության պահին: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի այն հայտարարությանը, որ ինքը նախաքննության ընթացքում կամովին որևէ շապիկ չի հանձնել, դատարանում հետազոտված շապիկն իրեն անծանոոթ է, ապա Դատարանի գնահատմամբ նման պատճառաբանությամբ ամբսատնյալը նպատակ է հետապնդում խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից: Ավելին, արձանագրության տակ առկա իր ստորագրության կապակցությամբ ամբաստանյալը մեկ նշեց, որ ստորագրելիս եղել է ոչ սթափ վիճակում, իսկ այնուհետև, առհասարակ, հայտարարեց, որ դա իր ստորագրությունը չէ:
- Մեղադրյալ Միսակ Ավետիսյանի կողմից օգտագործված 098-94-77-92 բջջային հեռախոսահամարի վերծանումների զննության արձանագրությունը, համաձայն որի` 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին, ժամը 05:39 րոպեին մեղադրյալ Միսակ Ավետիսյանի կողմից օգտագործված 098-94-77-92 բջջային հեռախոսահամարից կատարվել է ելքային հեռախոսազանգ և այդ հեռախոսազանգն սպասարկվել է Բաղրամյան պողոտայում գտնվող ՀՀ Ազգային ժողովի ալեհավաք կայանի կողմից: Նույն օրը ժամը 05:42 րոպեին հիշյալ հեռախոսահամարից կրկին կատարվել է ելքային հեռախոսազանգ և տվյալ հեռախոսազանգն սպասարկվել է Երևան քաղաքի Դեմիրճյան 21 հասցեի ալեհավաք կայանի կողմից:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի դատարանում տված այն ցուցմունքին, թե իբր իր կողմից օգտագործված հեռախոսահամարից կատարված հեռախոսազանգերն սպասարկվել են դեպքի վայրի մոտակա տարածքում գտնվող ալեհավաք կայանների կողմից, քանի որ այդ ժամանակ ինքը գտնվել է այդ տարածքում և մասնակցել է ինչ-որ ծեծկռտուքի, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի այդ պատճառաբանությունը մտացածին է, չի հաստատվում քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված որևէ փաստական տվյալով: Ավելին, Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալը նշեց, որ կատարվածի մասին իրավապահներին հաղորդում չի ներկայացվել, ինչպես նաև չկարողացավ որևէ տվյալ հայտնել ծեծկռտուքի մասնակից անձանց մասին:


Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Դատարանը, հետազոտելով վերոգրյալ ապացույցները, գնահատելով դրանք իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին` ժամը 05:30-ի սահմաններում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, օգտվելով Արայիկ Լևոնի Կարակելյանին պատկանող Երևան քաղաքի Սարմենի 19 հասցեում գտնվող տան դարպասի և մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի մուտք է գործել տուն և գաղտնի հափշտակել, նշված տանը ժամանակավորապես բնակվող և ինքնությունները չպարզված Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացիներին պատկանող, «HTC» մոդելի բջջային հեռախոսը, որը հետագայում «Ռոսիա» կինոթատրոնի մոտակայքում վաճառել է անծանոթ տղամարդու, և արևային ակնոց, որը նույնպես նույն տեղում 1.000 ՀՀ դրամով վաճառել է մեկ այլ անծանոթ անցորդի, ինչպես նաև 23.916 ՀՀ դրամին համարժեք 50 ԱՄՆ դոլար:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի վերոհիշյալ արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշների, հետևաբար` ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածով։
Դատարանը, անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցին, արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի տեսակները»:
Պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(...) [Պ]ատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) [Պ]ատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ` ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները` ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն»։
Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ, ինչի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 39–րդ կետում հայտնել է հետևյալը.
«(…)Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
(…)
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին:
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
(…) Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին՝ Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն են`
(…)
4) պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև տասնչորս տարեկան երեխայի առկայությունը.
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
« Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ են՝
1) հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը.
(...)»:
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ` արձանագրելով, որ «(...) պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը: Պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ցանկի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ քննարկվող հանգամանքները վերաբերում են ինչպես հանցագործությանը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությանը կամ միաժամանակ բնութագրում են հանցագործությունն ու հանցավորի անձնավորությունը: Այդ պատճառով էլ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հասարակական վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս (...)» (Անդրանիկ Մեսրոպի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 20-րդ կետը):
Վերոհիշյալ իրավադրույթների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշման համատեքստում ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Դատարնը գտնում է, որ.
- ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք է հանդիսանում պատիժը նշանակելու պահին խնամքին երեք անչափահաս երեխաների առկայությունը (հիմք՝ Քրիստինա Միսակի Ավետիսյանի ԱԲ Νº 183639, Անգելինա Միսակի Ավետիսյանի ԱԲ Νº 076359 և Ալեքս Միսակի Ավետիսյանի ԱԲ Νº 443734 ծննդյան վկայականների պատճենները)
- ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանք է հանդիսանում հանցանքը կատարելու ռեցեդիվը, այն որ նա Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 18-ի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման` 6 (վեց) ամիս ժամկետով (հիմք` ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի 2015 թվականի օգոստոսի 24-ի ձև 8 տեղեկանք):
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի համար որպես պատժատեսակ է նախատեսված բացառապես ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671 հոդվածի կիրառմամբ նշանակվելիք պատժաչափի հարցին՝ Դատարանը անհրաժեշտ է համարում քննության առարկա դարձնել այն հանգամանքը, թե հանցագործությունների ռեցեդիվի որ տեսակն է առկա.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվը վտանգավոր է համարվում՝
1) դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում երկու անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագործության համար.
2) ծանր հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում ազատազրկման է դատապարտվել ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության համար:
(...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Դատվածություն չունեցող են համարվում այն անձինք, ովքեր դատարանի դատավճռով դատապարտվել են առանց պատիժ նշանակելու կամ դատարանի դատավճռով ազատվել են պատիժը կրելուց կամ պատիժը կրել են այնպիսի արարքի համար, որի հանցավորությունն ու պատժելիությունը վերացված են օրենքով:»:
Այսպես, ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանը Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է ազատազրկման 4 տարի ժամկետով: Այնուհետև, նույն դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ կիրառվել է ՀՀ ազգային ժողովի կողմից 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետը և Միսակ Բորիսի Ավետիսյանն ազատվել է Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատժից:
Այնուհետև, Միսակ Բորիսի Ավետիսյանն Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 18-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է ազատազրկման 6 ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո վերլուծելով ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի դատվածության վերաբերյալ փաստական տվյալները՝ Դատարանն արձանագրում է, որ Մ.Ավետիսյանը՝ «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 2-րդ կետի 4-րդ ենթակետի կիրառմամբ պատժից ազատվել է ոչ թե Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճռով, այլ նույն դատարանի 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ի որոշմամբ: Սակայն, միևնույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ Համաներման կիրառմամբ Մ.Ավետիսյանը պատժից ազատվել է դեռևս դատավճիռն օրինական ուժի մեջ չմտած պարագայում, այսինքն` Դարարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատժի մասով օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ չի եղել: Նման պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճռով Մ.Ավետիսյանի նկատմամբ անբարենպաստ իրավական հետևանքներ առաջանալ չեն կարող, ուստի ռեցեդիվը գնահատելիս պետք է հաշվի առնվի միայն Արմավիրի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 18-ի դատավճիռը և ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակվի հանցագործությունների հասարակ ռեցեդիվի կանոններով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցագործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցագործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից:
Հանցագործությունների առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի երեք քառորդից:»:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 671-րդ հոդվածի 2-րդ մասի առաջին պարբերության կանոններով և այն չպետք է պակաս լինի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից:
Սույն դատավճռում շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձևավորված դատողությունների և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Աավետիսյանի կատարած հանցավոր արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում` նրա կատարած կոնկրետ արարքը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հետ, Դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելու խնդրին` Դատարանը, հաշվի առնելով պատժի կրումից ազատվելու և կարճ ժամանակ անց սույն գործով վերագրվող հանցագործությունների կատարման կապակցությամբ վերստին անազատության մեջ հայտնվելու, ինքնուրույն վաստակի բացակայության, վերջին հաշվով՝ նյութական անբարենպաստ վիճակը, խնամքին երեք փոքրահասակ երեխաների առկայությունը, փաստում է, որ նրա նկատմամբ այն նշանակելու անհրաժեշտտությունը բացակայում է։
Դատարանը, քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հնարավորության և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցը և հաշվի առնելով Մ.Ավետիսյանին մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, հանցավորի անձը, պատիժն ու պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքի առկայությունը, հանգում է հետևության, որ տվյալ դեպքում Մ.Ավետիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը չի համապատասխանի արդարության և պատասխանատվության անհատականացման քրեաիրավական սկզբունքներին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին` Դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնեը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին` դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանից առգրավված սև գույնի, կիսաթև սպորտային շապիկը պետք է հանձնել ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին, սակայն Դատարանը, պարզելով, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Միսակ Ավետիսյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ:
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Միսակ Բորիսի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Պատժի կրման սկիզբ հաշվել 2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ից:
Ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնել անփոփոխ՝ մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանից առգրավված սև գույնի, կիսաթև սպորտային շապիկը հանձնել ամբաստանյալ Միսակ Բորիսի Ավետիսյանին:
Դատավճիռը հրապարակման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։





ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ