Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0144/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
6.3
Պատասխանող
Արմեն Բաղդասարյան
Արմեն Բաղդասարյան Շնորքի
Արմեն Բաղդասարյան
Արմեն Բաղդասարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Լևոն Ավետիսյան
Վճռաբեկ
Ելիզավետա Դանիելյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կարինե Ղազարյան
Արմեն Դանիելյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Լևոն Ավետիսյան
Վճռաբեկ
Ելիզավետա Դանիելյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-01-29 | 12:00 | 2 | |||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-07 | 16:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-16 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-04 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-10-02 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2015-09-10 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-09-03 | 14:30 | 2 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ գործ ԵԱՔԴ/0144/01/15
նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2015 թվականի հունվարի 29-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի հուլիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Ռափյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և 324-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի քննիչ Հ. Ռափյանի որոշմամբ` Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ը:
2015 թվականի հուլիսի 29-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի օգոստոսի 05-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը նույն դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նա դատապարտվել է ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը, իսկ 2016 թվականի հունվարի 09-ին` ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 9-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը 07.12.2015թ. դատավճռով թույլ է տվել նյութական իրավունքի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 64-րդ հոդվածների հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն է` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի` ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին և ամբաստանյալի անձին:
Վկայակոչելով վերը նշված իրավական նորմերի դրույթները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքները, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները /էյիզա Արմենի Բւսղդասարյան՛ ծնված 19.02.2014թ. և էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան՝ ծնված 31.10.2007թ./ և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, հանգել է անհիմն հետևության այն մասին, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ. հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պատիժ նշանակելիս, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել է տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ։
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելիս, հիշյալ դատավճռի հիմքում դրել է նաև այնպիսի արհեստածին մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպիսիք են՝ ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, որպիսիք քրեական գործում առկա ապացույցներով հաստատված չեն, քանի որ գործում այդ մասին որևէ փաստական տվյալներ չկան, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա։
Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ 23.05.2008թ. թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 22-րդ կետում նշված իրավական դիրքորոշմանը` դատախազը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարելը, այդ մեղմացնող հանգամանքների առկայության մասին վկայող գործի նյութերը բազմակողմանիորեն չի հետազոտել և չբերելով դրանք հիմնավորող ոչ մի ապացույց՝ այդ արհեստածին մեղմացնող հանգամանքները, տուժողին պատճառված նյութական վնասի հատուցման, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաներ ունենալու, հանցանքն ընդունելու, դրական բնութագրվելու և նախկինում դատված չլինելու հետ միասին, անհիմն կերպով դիտել է «որպես բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքներ», որոնց առկայության պայմաններում ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառելի է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը։
Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ փաստական տվյալ բերելու, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի խնամքին նրա չաշխատող կնոջ և ծնողների գտնվելը, նույնպես անհիմն կերպով դիտել է «բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքների» շարքում՝ դատավճռում նշելով, որ նա հանդիսանամ է ընտանիքի միակ կերակրողը։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, ինչպես նաև խնամքին չաշխատող ծնողներ և կին ունենալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ համարելու մասին իր հետևությունները չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, որով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հողվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի պահանջների խախտում։
Մեջբերելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Սամվել Հունիկյանի վերաբերյալ 29.02.2008թ. թիվ ՎԲ-11/08 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` գտել է, որ սույն գործի նյութերից երևում է, որ Արմեն Բաղդասարյանին մեղսագրված արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, հանցանքը կատարել է շահադիտական շարժառիթով, ուրիշի գույքին տիրանալու նպատակով, ուղղակի դիտավորությամբ, որպիսիք վկայում են նրա կողմից կատարված հանցագործության վտանգավորության բարձր աստճանի մասին։
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բացառիկ ճանաչված հանգամանքներին` տուժողին պատճառած նյութական վնասը հատուցելուն, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխա ունենալուն, հանցանք կատարելն ընդունելուն, դրական բնութագրվելուն և նախկինում դատված չլինելուն, բացի այդ նրան անհիմն կերպով վերագրված՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական գուգորդմամբ կատարելու արհեստածին հանգամանքին, ապա դրանք չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որը բնորոշ է Ա.Բաղդասարյանի կատարած հանցագործությանը։ Դրանք էականորն չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու օբյեկտիվ հիմք չեն։
Բացի այդ, նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը, սխալ հետևության է հանգել Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին։
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են պատժի մասով գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ և 380.1-րդ հոդվածների հիման վրա, Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը բեկանելու հիմք են։
Ելնելով վերոգրյալներից Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատաարնին` բողոքի քննության արդյունքում կայացնել դատական ակտ` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը պատժի մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառման առումով, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հանցանք կատարելու համար նշանակել` օրինական, արդարացի և համաչափ պատիժ:
Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը, վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները` նշել է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին են գտնվում 2 անչափահաս երեխաներն ու ծնողները, որոնց միակ կերակրողն է։ Հարազատների օգնությամբ նա վերականգնել է տուժողին պատճառած վնասն ու թեև պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, բայց, այնուամենայնիվ, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի արդարության և անհատականացման սկզբունքները։ Առաջին ատյանի դատարանն Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, մինչդեռ, լիովին կարող էր այն կիրառել, քանի որ վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։
Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. ՎԲ-192/07 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը` նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Նման հանգամանքների պայմաններում պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Ելնելով վերոգրյալներից` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` բեկանել և փոփոխել 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 դատավճիռը, Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չունեցող պատիժ, այն է` կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և 2 տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Կ.Բարսեղյանը և ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքները` խնդրելով բավարարել դրանք և միաժամանակ առարկելով միմյանց բողոքների դեմ:
Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը խնդրեց բավարարել պաշտպանի բողոքը:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Կ.Բարսեղյանի, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա. Գևորգյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի համաձայն`
<<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)
3. Գողությունը, որը կատարվել է՝
(…)
1.1) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
(…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. << (…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա>> (տե´ս Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը):
<<Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության>> (տե՜ս Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա. Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/0824. գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման 24-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությանը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(...) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> (Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. <<(…) Գ. Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Այլ խոսքով՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
<<...Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
(...)
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում:
Դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ:
Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը:>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքներն, այդ թվում նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, հանցանքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, տուժողին պատճառված նյութական վնասը հատուցելը, նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողների գտնվելը, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է վերջինիս կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարելու հանգամանքներին, նրա անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված նախադեպային որոշումների դիրքորոշումների լույսի ներքո, գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, ներքին համոզմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերոգրյալ մեղմացուցիչ հանգամանքների համակցությունը կարող է համարվել բացառիկ և ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավոր է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ:
Դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ` Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Վերաքննիչ դատարանը` բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հաշվի առնելով վերջինիս անձը դրական բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, գտնում է, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար ՀՀ քրեական օրենգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանմամբ :
Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 07-ի դատական ակտը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահպանմամբ, այն հիմնավորված է, օրինական, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ, 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական
շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի
դատարանի դատավճիռ գործ ԵԱՔԴ/0144/01/15
նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ
2015 թվականի հունվարի 29-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները
ՊԱՐԶԵՑ
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի հուլիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Ռափյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և 324-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի քննիչ Հ. Ռափյանի որոշմամբ` Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ը:
2015 թվականի հուլիսի 29-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2015 թվականի օգոստոսի 05-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը նույն դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նա դատապարտվել է ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը, իսկ 2016 թվականի հունվարի 09-ին` ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանը:
Թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 14-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով:
2. Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննական մարմնի կողմից 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 9-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը 07.12.2015թ. դատավճռով թույլ է տվել նյութական իրավունքի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 64-րդ հոդվածների հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն է` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի` ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին և ամբաստանյալի անձին:
Վկայակոչելով վերը նշված իրավական նորմերի դրույթները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքները, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները /էյիզա Արմենի Բւսղդասարյան՛ ծնված 19.02.2014թ. և էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան՝ ծնված 31.10.2007թ./ և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, հանգել է անհիմն հետևության այն մասին, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ. հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պատիժ նշանակելիս, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել է տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ։
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելիս, հիշյալ դատավճռի հիմքում դրել է նաև այնպիսի արհեստածին մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպիսիք են՝ ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, որպիսիք քրեական գործում առկա ապացույցներով հաստատված չեն, քանի որ գործում այդ մասին որևէ փաստական տվյալներ չկան, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա։
Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ 23.05.2008թ. թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 22-րդ կետում նշված իրավական դիրքորոշմանը` դատախազը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարելը, այդ մեղմացնող հանգամանքների առկայության մասին վկայող գործի նյութերը բազմակողմանիորեն չի հետազոտել և չբերելով դրանք հիմնավորող ոչ մի ապացույց՝ այդ արհեստածին մեղմացնող հանգամանքները, տուժողին պատճառված նյութական վնասի հատուցման, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաներ ունենալու, հանցանքն ընդունելու, դրական բնութագրվելու և նախկինում դատված չլինելու հետ միասին, անհիմն կերպով դիտել է «որպես բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքներ», որոնց առկայության պայմաններում ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառելի է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը։
Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ փաստական տվյալ բերելու, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի խնամքին նրա չաշխատող կնոջ և ծնողների գտնվելը, նույնպես անհիմն կերպով դիտել է «բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքների» շարքում՝ դատավճռում նշելով, որ նա հանդիսանամ է ընտանիքի միակ կերակրողը։
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, ինչպես նաև խնամքին չաշխատող ծնողներ և կին ունենալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ համարելու մասին իր հետևությունները չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, որով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հողվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի պահանջների խախտում։
Մեջբերելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Սամվել Հունիկյանի վերաբերյալ 29.02.2008թ. թիվ ՎԲ-11/08 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` գտել է, որ սույն գործի նյութերից երևում է, որ Արմեն Բաղդասարյանին մեղսագրված արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, հանցանքը կատարել է շահադիտական շարժառիթով, ուրիշի գույքին տիրանալու նպատակով, ուղղակի դիտավորությամբ, որպիսիք վկայում են նրա կողմից կատարված հանցագործության վտանգավորության բարձր աստճանի մասին։
Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բացառիկ ճանաչված հանգամանքներին` տուժողին պատճառած նյութական վնասը հատուցելուն, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխա ունենալուն, հանցանք կատարելն ընդունելուն, դրական բնութագրվելուն և նախկինում դատված չլինելուն, բացի այդ նրան անհիմն կերպով վերագրված՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական գուգորդմամբ կատարելու արհեստածին հանգամանքին, ապա դրանք չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որը բնորոշ է Ա.Բաղդասարյանի կատարած հանցագործությանը։ Դրանք էականորն չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու օբյեկտիվ հիմք չեն։
Բացի այդ, նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը, սխալ հետևության է հանգել Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին։
Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են պատժի մասով գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ և 380.1-րդ հոդվածների հիման վրա, Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը բեկանելու հիմք են։
Ելնելով վերոգրյալներից Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատաարնին` բողոքի քննության արդյունքում կայացնել դատական ակտ` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը պատժի մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառման առումով, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հանցանք կատարելու համար նշանակել` օրինական, արդարացի և համաչափ պատիժ:
Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը, վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները` նշել է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին են գտնվում 2 անչափահաս երեխաներն ու ծնողները, որոնց միակ կերակրողն է։ Հարազատների օգնությամբ նա վերականգնել է տուժողին պատճառած վնասն ու թեև պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, բայց, այնուամենայնիվ, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի արդարության և անհատականացման սկզբունքները։ Առաջին ատյանի դատարանն Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, մինչդեռ, լիովին կարող էր այն կիրառել, քանի որ վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։
Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. ՎԲ-192/07 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը` նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել:
Նման հանգամանքների պայմաններում պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Ելնելով վերոգրյալներից` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` բեկանել և փոփոխել 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 դատավճիռը, Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չունեցող պատիժ, այն է` կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և 2 տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Կ.Բարսեղյանը և ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքները` խնդրելով բավարարել դրանք և միաժամանակ առարկելով միմյանց բողոքների դեմ:
Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը խնդրեց բավարարել պաշտպանի բողոքը:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը
Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Կ.Բարսեղյանի, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա. Գևորգյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի համաձայն`
<<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը`
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով:
(…)
3. Գողությունը, որը կատարվել է՝
(…)
1.1) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,
(…)
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
(…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. << (…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա>> (տե´ս Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը):
<<Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության>> (տե՜ս Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա. Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/0824. գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման 24-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությանը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
(...) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> (Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. <<(…) Գ. Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Այլ խոսքով՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)>>:
Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
<<...Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
(...)
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում:
Դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ:
Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը:>>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքներն, այդ թվում նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, հանցանքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, տուժողին պատճառված նյութական վնասը հատուցելը, նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողների գտնվելը, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է վերջինիս կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարելու հանգամանքներին, նրա անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված նախադեպային որոշումների դիրքորոշումների լույսի ներքո, գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, ներքին համոզմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերոգրյալ մեղմացուցիչ հանգամանքների համակցությունը կարող է համարվել բացառիկ և ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավոր է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ:
Դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ` Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում:
ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Վերաքննիչ դատարանը` բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հաշվի առնելով վերջինիս անձը դրական բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, գտնում է, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար ՀՀ քրեական օրենգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանմամբ :
Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 07-ի դատական ակտը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահպանմամբ, այն հիմնավորված է, օրինական, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ, 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0144/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրողներ` Կ. Բարսեղյանի
պաշտպան` Ա. Գևորգյանի
տուժող` Զ. Պողոսյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի, ծնված 1980 թվականի փետրվարի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Սարի թաղ 27 փողոցի 23 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, կալանքի տակ է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի հուլիսի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի և 324 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ թիվ 14141015 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324 հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Դատարանի 18.07.2015թ.-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 14141015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արմենուհի Գևորգյանը:
Մեղադրող Կ.Բարսեղյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Զ.Պողոսյանը նույնպես դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
Այսինքն` Ա.Բաղդասարյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում:
Աշոտ Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով, 34-177 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով 17.02.2009թ. թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08 որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել հետևյալի մասին.
ՙ22. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՙՀանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…)՚:
23. Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚ (տես Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը):
ՙՕրենքում օգտագործված ՙբացառիկ՚ բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության՚ (տես Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը):
24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:՚
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում:
Դատարանը հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ:
Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը:
Ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հաշվի առնելով, որ տուժող Զավեն Պողոսյանը դատաքննության ժամանակ հայտնել է, որ ամբաստանյալի հարազատների կողմից վերականգնվել հանցագործությամբ իրեն պատճառած նյութական վնասը և նա ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ նյութական պահանջ չունի, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված:
Դատարանը գտնում է, որ քննիչի 24.07.2015թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պետք է պահել սույն քրեական գործի հետ:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հուլիսի 16-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Զավեն Պողոսյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պահել սույն քրեական գործի հետ միասին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
Դատավոր` ստորագրություն
Բնագրի հետ ճիշտ է`
Դատավոր` Լ. Ավետիսյան
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրողներ` Կ. Բարսեղյանի
պաշտպան` Ա. Գևորգյանի
տուժող` Զ. Պողոսյանի
2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի, ծնված 1980 թվականի փետրվարի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Սարի թաղ 27 փողոցի 23 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, կալանքի տակ է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի հուլիսի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի և 324 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է:
2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ թիվ 14141015 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324 հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով:
Դատարանի 18.07.2015թ.-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:
2015 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 14141015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արմենուհի Գևորգյանը:
Մեղադրող Կ.Բարսեղյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Տուժող Զ.Պողոսյանը նույնպես դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ:
Այսինքն` Ա.Բաղդասարյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚:
Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում:
Աշոտ Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով, 34-177 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով 17.02.2009թ. թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08 որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել հետևյալի մասին.
ՙ22. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՙՀանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…)՚:
23. Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚ (տես Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը):
ՙՕրենքում օգտագործված ՙբացառիկ՚ բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության՚ (տես Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը):
24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:՚
Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում:
Դատարանը հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ:
Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը:
Ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Հաշվի առնելով, որ տուժող Զավեն Պողոսյանը դատաքննության ժամանակ հայտնել է, որ ամբաստանյալի հարազատների կողմից վերականգնվել հանցագործությամբ իրեն պատճառած նյութական վնասը և նա ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ նյութական պահանջ չունի, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված:
Դատարանը գտնում է, որ քննիչի 24.07.2015թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պետք է պահել սույն քրեական գործի հետ:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հուլիսի 16-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Տուժող Զավեն Պողոսյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պահել սույն քրեական գործի հետ միասին:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
Դատավոր` ստորագրություն
Բնագրի հետ ճիշտ է`
Դատավոր` Լ. Ավետիսյան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0144/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-08-2015 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14141015 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ՝ օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափերի՝ ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը։ |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հայրանուն | Շնորքի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Ա.Բաղդասարյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված HTC ապրանքանիշի բջջային հեռախոսը փաթեթավորված և կնիքված վիճակում։ |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 177 Մաս 3 Կետ 1.1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 07-08-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 10-08-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 10-08-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 10-08-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-09-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմենուհի |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Զավեն |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | Կ.Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 07-12-2015 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Այլ պատժաչափեր | Օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ է նշանակվել (ՀՀ քր. օր 64 հոդ) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0144/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի մասնակցությամբ մեղադրողներ` Կ. Բարսեղյանի պաշտպան` Ա. Գևորգյանի տուժող` Զ. Պողոսյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգով, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի, ծնված 1980 թվականի փետրվարի 14-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին երկու անչափահաս երեխա, նախկինում չդատված, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է Երևան քաղաքի Սարի թաղ 27 փողոցի 23 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, կալանքի տակ է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից: Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2015 թվականի հուլիսի 9-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի և 324 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը: 2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է: 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ թիվ 14141015 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324 հոդվածով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով: Դատարանի 18.07.2015թ.-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: 2015 թվականի օգոստոսի 05-ին թիվ 14141015 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: 2.Գործի փաստական հանգամանքները. Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ: 3. Արագացված դատական քննություն. Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Արմենուհի Գևորգյանը: Մեղադրող Կ.Բարսեղյանը դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Տուժող Զ.Պողոսյանը նույնպես դատական քննության արագացված կարգ կիրառելուն չի առարկել: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին: 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանը 2015 թվականի հուլիսի 9-ին, ժամը 0530-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից ապօրինի մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող զգալի չափի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ: Այսինքն` Ա.Բաղդասարյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը: Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը՚: Անձի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է թիվ ՎԲ-55/07, ՎԲ-145/07, ՎԲ-185/07, ՎԲ-11/08, ՎԲ-13/08, ՎԲ-25/08 և այլ որոշումներում: Աշոտ Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 3-րդ կետերով, 34-177 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով 17.02.2009թ. թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/08 որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել հետևյալի մասին. ՙ22. Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի` ՙՀանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (…) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (…)՚: 23. Այս հարցի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. ՙ(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա՚ (տես Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը): ՙՕրենքում օգտագործված ՙբացառիկ՚ բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության՚ (տես Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը): 24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:՚ Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում: Դատարանը հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ: Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը: Ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Հաշվի առնելով, որ տուժող Զավեն Պողոսյանը դատաքննության ժամանակ հայտնել է, որ ամբաստանյալի հարազատների կողմից վերականգնվել հանցագործությամբ իրեն պատճառած նյութական վնասը և նա ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ նյութական պահանջ չունի, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված: Դատարանը գտնում է, որ քննիչի 24.07.2015թ. որոշմամբ այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչված քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պետք է պահել սույն քրեական գործի հետ: Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64 հոդվածի կիրառմամբ նրան դատապարտել ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի հուլիսի 16-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Տուժող Զավեն Պողոսյանի քաղաքացիական հայցի հարցը համարել լուծված: Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` քրեական գործի նյութերում առկա ՀՀ ոստիկանության Արաբկիրի բաժնի կողմից ներկայացված 09.07.2015թ. ժամը 05:30-ից 05:40-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 15 հասցեում գտնվող բնակարանի հարևանությամբ առկա տեսախցիկների տեսագրառումները պարունակող լազերային սկավառակը պահել սույն քրեական գործի հետ միասին: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: Դատավոր` ստորագրություն Բնագրի հետ ճիշտ է` Դատավոր` Լ. Ավետիսյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 11-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 128, 78 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 11-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 128, 78 |
Բողոքարկվել է
| Բողոքարկվել է | Ըստ էության լուծող դատական ակտը |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-12-2015 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 11-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 128,78 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | 184/16 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 28-06-2016 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 30-06-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 25-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 2 հատոր /128էջ, 198էջ/ |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 30-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 128,198 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0144/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-12-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Մեղադրող |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Կ |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Բաղդասարյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, ՀՀ քր. օր-ի 64 հոդվածով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով/ վերաբերյալ 07.12.2015թ. դատավճիռը և նշանակել օրիանական, արդարացի և համաչափ պատիժ: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 11-01-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմենուհի |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Բաղդասարյան Վերանայել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով , ՀՀ քր. օր-ի 64 հոդվածի կիրառմամբ - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 07.12.2015թ. դատավճիռը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 14-01-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 14-01-2016 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արմենուհի |
| Ազգանուն | Գևորգյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արմեն Բաղդասարյան Բեկանել և փոփոխել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով , ՀՀ քր. օր-ի 64 հոդվածի կիրառմամբ - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման / վերաբերյալ 07.12.2015թ. դատավճիռը : Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ , այն է` կիրառել ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 14-01-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 14-01-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 15-01-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 29-01-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռ գործ ԵԱՔԴ/0144/01/15 նախագահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ. ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ մասնակցությամբ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Կ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա. ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ 2015 թվականի հունվարի 29-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները ՊԱՐԶԵՑ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը 2015 թվականի հուլիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիրի վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ. Ռափյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով և 324-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14141015 քրեական գործը: 2015 թվականի հուլիսի 16-ին Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ձերբակալվել է: 2015 թվականի հուլիսի 18-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 324-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու դեպքի առթիվ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով: 2015 թվականի հուլիսի 18-ի քննիչ Հ. Ռափյանի որոշմամբ` Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով: Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հուլիսի 18-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը 2 /երկու/ ամիս ժամկետով` մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ը: 2015 թվականի հուլիսի 29-ի նախաքննության մարմնի որոշմամբ` թիվ 14141015 քրեական գործով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով` 2 դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով: 2015 թվականի օգոստոսի 05-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որը նույն դատարանի 2015 թվականի օգոստոսի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճռով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նա դատապարտվել է ազատազրկման 2 (երկու) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակված պատժի սկիզբը հաշվվել է 2015 թվականի հուլիսի 16-ից: Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը, իսկ 2016 թվականի հունվարի 09-ին` ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանը: Թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան մուտք է եղել 2016 թվականի հունվարի 14-ին: Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունվարի 15-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել վճռաբեկության կանոններով: 2. Գործի փաստական հանգամանքները Նախաքննական մարմնի կողմից 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2015 թվականի հուլիսի 9-ին՝ ժամը 05:30-ի սահմաններում, գողություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, օգտվելով մուտքի դռան բաց լինելու հանգամանքից, ապօրինի կերպով մուտք է գործել Զավեն Պողոսյանին պատկանող Երևան քաղաքի Արաբկիր 35 փողոցի 13 հասցեում գտնվող բնակարան և գաղտնի հափշտակել վերջինիս պատկանող զգալի չափերի` ընդհանուր 317.846 ՀՀ դրամ արժողությամբ գույքը` մասնավորապես 110.000 ՀՀ դրամ, 166.600 ՀՀ դրամի համարժեք 20.000 ՌԴ ռուբլի և 26.246 ՀՀ դրամին համարժեք 50 եվրո անվանական արժեքով թղթադրամ: 3. Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջները Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը 07.12.2015թ. դատավճռով թույլ է տվել նյութական իրավունքի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 64-րդ հոդվածների հիմնարար խախտում, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, այն է` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի` ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին և ամբաստանյալի անձին: Վկայակոչելով վերը նշված իրավական նորմերի դրույթները` բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող այն հանգամանքները, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները /էյիզա Արմենի Բւսղդասարյան՛ ծնված 19.02.2014թ. և էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան՝ ծնված 31.10.2007թ./ և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, հանգել է անհիմն հետևության այն մասին, որ վերոհիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հետևաբար նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ. հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պատիժ նշանակելիս, կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել է տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ։ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ պատիժ նշանակելիս, հիշյալ դատավճռի հիմքում դրել է նաև այնպիսի արհեստածին մեղմացնող հանգամանքներ, ինչպիսիք են՝ ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, որպիսիք քրեական գործում առկա ապացույցներով հաստատված չեն, քանի որ գործում այդ մասին որևէ փաստական տվյալներ չկան, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն՝ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները հաստատվում են միայն ապացույցների հիման վրա։ Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Վաչիկ Մնացականյանի վերաբերյալ 23.05.2008թ. թիվ ՎԲ-25/08 որոշման 22-րդ կետում նշված իրավական դիրքորոշմանը` դատախազը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք, 07.12.2015թ. դատավճռի հիմքում դնելով՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարելը, այդ մեղմացնող հանգամանքների առկայության մասին վկայող գործի նյութերը բազմակողմանիորեն չի հետազոտել և չբերելով դրանք հիմնավորող ոչ մի ապացույց՝ այդ արհեստածին մեղմացնող հանգամանքները, տուժողին պատճառված նյութական վնասի հատուցման, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխաներ ունենալու, հանցանքն ընդունելու, դրական բնութագրվելու և նախկինում դատված չլինելու հետ միասին, անհիմն կերպով դիտել է «որպես բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքներ», որոնց առկայության պայմաններում ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ կիրառելի է համարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը։ Առաջին ատյանի դատարանը, առանց որևէ փաստական տվյալ բերելու, ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի խնամքին նրա չաշխատող կնոջ և ծնողների գտնվելը, նույնպես անհիմն կերպով դիտել է «բացառիկ մեղմացուցիչ հանգամանքների» շարքում՝ դատավճռում նշելով, որ նա հանդիսանամ է ընտանիքի միակ կերակրողը։ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման հետևանքով կատարելը, ինչպես նաև խնամքին չաշխատող ծնողներ և կին ունենալը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ համարելու մասին իր հետևությունները չի հիմնավորել և չի պատճառաբանել, որով թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հողվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի պահանջների խախտում։ Մեջբերելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Սամվել Հունիկյանի վերաբերյալ 29.02.2008թ. թիվ ՎԲ-11/08 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը` գտել է, որ սույն գործի նյութերից երևում է, որ Արմեն Բաղդասարյանին մեղսագրված արարքը դասվում է ծանր հանցագործությունների շարքին, հանցանքը կատարել է շահադիտական շարժառիթով, ուրիշի գույքին տիրանալու նպատակով, ուղղակի դիտավորությամբ, որպիսիք վկայում են նրա կողմից կատարված հանցագործության վտանգավորության բարձր աստճանի մասին։ Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բացառիկ ճանաչված հանգամանքներին` տուժողին պատճառած նյութական վնասը հատուցելուն, խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխա ունենալուն, հանցանք կատարելն ընդունելուն, դրական բնութագրվելուն և նախկինում դատված չլինելուն, բացի այդ նրան անհիմն կերպով վերագրված՝ նրա կողմից հանցանքը նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական գուգորդմամբ կատարելու արհեստածին հանգամանքին, ապա դրանք չեն վկայում այն հասարակական վտանգավորության բացակայության մասին, որը բնորոշ է Ա.Բաղդասարյանի կատարած հանցագործությանը։ Դրանք էականորն չեն նվազեցնում ամբաստանյալի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու օբյեկտիվ հիմք չեն։ Բացի այդ, նշել է նաև, որ Առաջին ատյանի դատարանը, սխալ հետևության է հանգել Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը հասնելու հնարավորության մասին։ Վերը նշված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ազդել են պատժի մասով գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ և 380.1-րդ հոդվածների հիման վրա, Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը բեկանելու հիմք են։ Ելնելով վերոգրյալներից Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատաարնին` բողոքի քննության արդյունքում կայացնել դատական ակտ` ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը պատժի մասով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառման առումով, բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 07.12.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով հանցանք կատարելու համար նշանակել` օրինական, արդարացի և համաչափ պատիժ: Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը, վերաքննիչ բողոքում վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները` նշել է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, զղջում է կատարածի համար, բնութագրվում է դրական, նրա խնամքին են գտնվում 2 անչափահաս երեխաներն ու ծնողները, որոնց միակ կերակրողն է։ Հարազատների օգնությամբ նա վերականգնել է տուժողին պատճառած վնասն ու թեև պատիժ նշանակելիս իրավացիորեն կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, բայց, այնուամենայնիվ, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից չի պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժի արդարության և անհատականացման սկզբունքները։ Առաջին ատյանի դատարանն Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, մինչդեռ, լիովին կարող էր այն կիրառել, քանի որ վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու։ Հղում կատարելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007թ. ՎԲ-192/07 որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշմանը` նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել: Նման հանգամանքների պայմաններում պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր ամբաստանյալի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Ելնելով վերոգրյալներից` ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանին` բեկանել և փոփոխել 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի թիվ ԵԱՔԴ/0144/01/15 դատավճիռը, Արմեն Բաղդասարյանի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չունեցող պատիժ, այն է` կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և 2 տարի ժամկետով ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառել: Վերաքննիչ դատարանում դատախազ Կ.Բարսեղյանը և ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի պաշտպան Ա. Գևորգյանն ամբողջությամբ պնդեցին վերաքննիչ բողոքները` խնդրելով բավարարել դրանք և միաժամանակ առարկելով միմյանց բողոքների դեմ: Ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանը խնդրեց բավարարել պաշտպանի բողոքը: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքներում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին դատախազ Կ.Բարսեղյանի, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա. Գևորգյանի ելույթները, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետի համաձայն` <<1. Գողությունը՝ ուրիշի գույքի զգալի չափերով գաղտնի հափշտակությունը` պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: (…) 3. Գողությունը, որը կատարվել է՝ (…) 1.1) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով, (…) պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: (…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է` ապահովելու համար` 1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից. 2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ: 2. Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` 1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի. 2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի. 3) ոչ ոք անօրինական կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<Պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն սույն հոդվածի առաջին մասում>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ: 2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն` <<1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառելիության կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հետևյալն է. << (…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա>> (տե´ս Հ.Հաբեշյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թ. օգոստոսի 30-ի որոշումը): <<Օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից: Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության>> (տե՜ս Հ.Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի որոշման 19-րդ կետը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Ա. Գրիգորյանի վերաբերյալ թիվ ՎԲ-ԵՔՐԴ/0057/01/0824. գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման 24-րդ կետում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<24. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանները պատիժ կիրառելիս ունեն օրենքի շրջանակներում որոշակի հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությանը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ (...) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին>> (Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն գոյություն ունեցող տվյալների օբյեկտիվ վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Դ. Հովհաննիսյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումից երևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ. Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <<Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը>> (տե՛ս, Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշման մեջ հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. <<(…) Գ. Մադաթյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշման համատեքստում զարգացնելով Դ.Հովհաննիսյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Այլ խոսքով՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)>>: Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը. <<...Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը: Որպես ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել, հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, բնութագրվում է դրական, հատուցվել է տուժողին պատճառված նյութական վնասը, նրա խնամքին են գտնվում մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաները (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողները, որոնց միակ կերակրողն ինքն է: Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Հաշվի առնելով Արմեն Բաղդասարյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկման ձևով, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին հասնելու համար ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով նախատեսված հանցավոր արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով: (...) Դատարանը հաշվի է առնում, որ ամբաստանյալը հանցանքը կատարել է նյութական ծանր պայմանների բերումով և հանգամանքների պատահական զուգորդման (տուժողի բնակարանի դուռը բաց վիճակում գտնվելու) հետևանքով գայթակղվելու արդյունքում: Դատարանը, հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, ինչպես նաև սույն գործով առկա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ այդ հանգամանքներն իրենց համակցությամբ բացառիկ են, էականորեն նվազեցնում են ամբաստանյալի կատարած հանցանքի և նրա անձի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը: Հետևաբար, Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով պետք է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը և նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից ավելի ցածր պատիժ: Վերը շարադրված հանգամանքների գնահատման արդյունքում դատարանը հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի ցածր պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը: Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցը, դատարանը գտնում է, որ նպատակահարմար չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ` գույքի բռնագրավում նշանակելը:>>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է հիմնավոր, պատճառաբանված և օրինական դատավճիռ: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով մեղադրվող ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատության է ենթարկել նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքում մատնանշված բոլոր հանգամանքներն, այդ թվում նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, հանցանքն ընդունելը և կատարած արարքի համար զղջալը, դրական բնութագրվելը, տուժողին պատճառված նյութական վնասը հատուցելը, նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների (Էլիզա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 19.02.2004թ. և Էմիլյա Արմենի Բաղդասարյան` ծնված 31.10.2007թ.) և ծնողների գտնվելը, որոնց միակ կերակրողն ինքն է, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը համապատասխանում է վերջինիս կատարած հանցանքի ծանրությանը, դրա կատարելու հանգամանքներին, նրա անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած վերը նշված նախադեպային որոշումների դիրքորոշումների լույսի ներքո, գործի կոնկրետ հանգամանքներից ելնելով, ներքին համոզմամբ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ վերոգրյալ մեղմացուցիչ հանգամանքների համակցությունը կարող է համարվել բացառիկ և ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավոր է նշանակել օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ: Դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունը, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ նշանակել է մեղմ պատիժ` Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում: ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ամբաստանյալի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջը` Վերաքննիչ դատարանը` բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հաշվի առնելով վերջինիս անձը դրական բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, գտնում է, որ վերոգրյալները բավարար չեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու: Նրա նկատմամբ իրեն վերագրվող հանցագործության համար ՀՀ քրեական օրենգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժ կիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերը նշված հանգամանքների վերլուծությամբ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Բաղդասարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանմամբ : Վերաքննիչ դատարանը` քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 07-ի դատական ակտը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի պահպանմամբ, այն հիմնավորված է, օրինական, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան: Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ, 418-րդ և հոդվածներով, Վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ` Կ.Բարսեղյանի և ամբաստանյալ Արմեն Բաղդասարյանի շահերի պաշտպան` Արմենուհի Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել: Ամբաստանյալ Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 07-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 29-01-2016 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 24-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 128, 129 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 24-02-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 128, 129 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-4139/16 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0144/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 23-02-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Հարությունյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Բաղդասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-03-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 03-06-2016 |
| Մակագրվել է | 04-03-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0144/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 3 հունիսի 2016 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Եր¨անի Արաբկիր ¨ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատաքննության արագացված կարգ, 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճռով Արմեն Շնորքի Բաղդասարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով, ¨ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում` 2 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Դատախազ Կ.Բարսեղյանի ¨ ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի պաշտպան Ա.Գ¨որգյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքները մերժել է` օրինական ուժի մեջ թողնելով Եր¨անի Արաբկիր ¨ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ի դատավճիռը: Վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, պատժի մասով բեկանել Եր¨անի Արաբկիր ¨ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ի, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի դատական ակտերը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Բաղդասարյանի նկատմամբ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելը ճանաչել անհիմն ¨ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան` նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ¨ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ՎԲ-11/08, թիվ ՎԲ-84/07, թիվ ՎԲ-13/08, թիվ ՎԲ-25/08, թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումներին: Բողոքի հեղինակը նշել է նա¨, որ ստորադաս դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ, 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 64-րդ հոդվածների պահանջները: Բողոքաբերի փաստարկների, գործի նյութերի ¨ բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նա¨ որ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետ¨աբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ելիզավետա |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 15-06-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 20-06-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | 2 հատոր` 128, 186 թերթ: |