Գործ No ԵԱՔԴ/0135/01/15

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ03՚ դեկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Արծրուն Առաքելյանի
պաշտպան Մարինե Ֆարմանյանի
անչափահաս տուժող Արսեն Մակարյանի
տուժողի օրինական
ներկայացուցիչ Դիանա Ղազինյանի
մանկավարժ Սուսաննա Ավետիսյանի

դատարանում, դռնփակ դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Մանվելի Մակարյանի /ծնված 1971 թվականի նոյեմբերի 22-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված` ք.Երևան, Ն.Զարյան 112 տուն, բնակվող` ք.Երևան, Բարբյուսի 46 տուն/ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015 թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 14136415 քրեական գործը:
2015 թվականի հուլիսի 09-ին Արթուր Մանվելի Մակարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրությունª չհեռանալու մասին:
2015 թվականի հուլիսի 28-ին թիվ 14136415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել, որ ՙնա 2015 թվականի հունիսի 11-ին անչափահաս որդուն` Արսեն Արթուրի Մակարյանին, մարզասրահից տուն տանելու ճանապարհին, իր ավտոմեքենայի մեջ, բռնի գործողություններ կատարելու դիտավորությամբ, ձեռքերով 8-9 անգամ հարվածներ է հասցրել վերջինիս դեմքին` պատճառելով թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ, այնուհետև` Արսեն Մակարյանին դրդել է չենթարկվել մորը` Դիանա Ղազինյանին, որի կապակցությամբ Արսեն Մակարյանի հասցեին հնչեցրել է իրական վտանգ ներկայացնող սպանության սպառնալիքներ` ՙգլխիցդ կխփեմ, կսպանեմ՚ արտահայտություններով՚:

Ապացույցների հետազոտում

Առաջադրված մեղադրանքում Արթուր Մակարյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ որդուն ապտակել է դաստիարակելու նպատակով, իսկ սպանության սպառնալիքներ չի տվել, այլ արել է դիտողություն, որն իրական սպառնալիք չի կարող համարվել:

Ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Անչափահաս տուժող Արսեն Մակարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորում է Ղ.Աղայանի անվան 63-րդ միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանում: Ուսման հետ համատեղ զբաղվում է լողով և բռնցքամարտով: Ապրում է մոր` Դիանա Ղազինյանի և եղբոր` Մանվել Մաարյանի հետ միասին: Հայրը և մայրը եղել են անհաշտ, անընդհատ վիճաբանել են և այժմ ամուսնալուծված են: 2015 թվականի հունիսի 11-ին` ժամը 13:00-ի սահմաններում ինքն ու եղբայրը դուրս են եկել բռնցքամարտի պարապմունքից, փողոցից նստել պատահական երթուղային տաքսի` տատիկի` Մարի Թումիկյանի տուն գնալու նպատակով: Ճանապարհին իր բջջային հեռախոսահամարին է զանգահարել հայրը, պահանջել հեռախոսը փոխանցել տաքսու վարորդին, վերջինիցս իմացել իրենց գտնվելու վայրը և չանցած 5-6 րոպե` իր ՙԼեքսուս՚ մակնիշի ավտոմեքենայով մոտեցել է իրենց: Ինքը և եղբայրը իջել են և մոտեցել Արթուր Մակարյանի մեքենային: Հոր պահանջով ինքը նստել է մեքենան: Ճանապարհին հայրն իրենից պահանջել է մորը` Դիանա Ղազինյանին չենթարկվել, և մի քանի անգամ ձեռքերով հարվածել է դեմքին, մարմնի տարբեր մասերին և պատճառել մարմնական վնասվածքներ, հարվածներն ուղղված են եղել բերանի շրջանին: Դրանից հետո, հայրը` Արթուր Մակարյանը հնչեցրել է սպանության սպառնալիքներ, ասելով. ՙգլխիցդ կխփեմ, կսպանեմ, եթե մայրիկիդ ասածով շարժվես՚: Ինքն այդ սպառնալիքներից շատ է վախեցել, դրանք ընկալել է իրական և հասկացել, որ հայրն ատրճանակով իրեն կսպանի: Երբ տուն է գնացել, փակվել է լոգարանում, և միայն կես ժամ անց դուրս է եկել ու կատարվածի մասին պատմել տատիկին:

Անչափահաս վկա Մանվել Մակարյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ սովորում է Ղ.Աղայանի անվան 63-րդ միջնակարգ դպրոցի 7-րդ դասարանում: Ուսման հետ համատեղ զբաղվում է լողով և բռնցքամարտով: Ապրում է մոր` Դիանա Ղազինյանի և եղբոր` Արսեն Մակարյանի հետ միասին: Ծնողներն ամուսնալուծված են: 2015 թվականի հունիսի 11-ին` ժամը 13:00-ի սահմաններում ինքն ու եղբայրը դուրս են եկել բռնցքամարտի պարապմունքից, փողոցից նստել պատահական երթուղային տաքսի, որպեսզի գնան տատիկի` Մարի Թումիկյանի տուն: Ճանապարհին եղբոր բջջային հեռախոսահամարին է զանգահարել հայրը, պահանաջել հեռախոսը փոխանցել տաքսու վարորդին, վերջինիցս իմացել իրենց գտնվելու վայրը և չանցած 5-6 րոպե` ՙԼեքսուս՚ մակնիշի ավտոմեքենայով մոտեցել է իրենց: Եղբայրը` Արսեն Մակարյանը, իջել է տաքսիից և մոտեցել հորը: Վերջինիս պահանջով ինքը կրկին նստել է տաքսին, իսկ եղբայրը` հոր մեքենան: Երբ հասել է տատիկի տան բակ, տեսել է մեքենան: Եղբայրն իջել է մեքենայից, որից հետո հայրն իրեն է կանչել: Հայրը` Արթուր Մակարյանը, պահանջել է, որ մայրիկի ասածով չշարժվեն, որից հետո ինքը գնացել է տուն: Վկան նշել է նաև, որ երբ գնացել է տուն, տեսել է, որ եղբոր` Արսենի բերանը կարմրած է, և հասկացել է, որ հայրն է հարվածել, քանի որ բռնցքամարտի պարապմունքից հետո նրա դեմքը կարմրած չի եղել:

Վկա Դիանա Ղազինյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2001 թվականին ամուսնացել է Արթուր Մանվելի Մակարյանի հետ և ամուսնական համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել 2 որդի: Համատեղ կյանքի ընթացքում Արթուր Մակարյանն անընդհատ վիճաբանել է իր հետ: 2013 թվականին ամուսնալուծվել են, և ինքը որդիների հետ բնակվել է Երևան քաղաքի Օրբելի 67-րդ շենքի 31-րդ բնակարանում: Ամուսնալուծվելուց հետո երեխաներն իր թույլտվությամբ շփվել են հոր հետ: Երեխաները բազմիցս ասել են, որ հայրն իրենց ապտակներ է հասցնում: 2015 թվականի հունիսի 11-ին` ժամը 13:40-ի սահմաններում մայրը` Մարի Թումիկյանը զանգահարել է իրեն և ասել, որ Արսեն Մակարյանը բռնցքամարտի պարապմունքից տուն է վերադարձել` բերանի շրջանում արնանման հետքերով վնասվածքներով և դեմքը կարմրած վիճակով: Երբ գնացել է երեխայի մոտ, վերջինս պատմել է, որ բռնցքամարտի պարապմունքից տուն բերելու ճանապարհին հայրը ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածել է դեմքին և գլխին, ինչպես նաև` հնչեցրել սպանության սպառնալիքներ` ՙգլխիցդ կխփեմ, կսպանեմ, եթե մայրիկիդ ասածով շարժվես՚ արտահայտություններով: Վկան միաժամանակ նշեց, որ իր անչափահաս որդին երկար ժամանակ վախեցած վիճակում է եղել:

Վկա Մարի Թումիկյանը դատաքննության փուլում ցուցմունք է տվել, որ 2015 թվականի հունիսի 11-ին` ժամը 13:40-ի սահմաններում թոռնիկը` Արսեն Մակարյանը բռնցքամարտի պարապմունքից տուն է վերադարձել` բերանի շրջանում արնանման վնասվածքներով, իսկ դեմքն ամբողջությամբ կարմրած է եղել: Երեխան այդ պահին հուզված է եղել, փակվել է լոգարանում և այնտեղից դուս եկել միայն 20-30 րոպե անց: Նա պատմել է, որ բռնցքամարտի պարապմունքից տուն բերելու ճանապարհին հայրը ձեռքերով մի քանի անգամ հարվածել է դեմքին և գլխին, ինչպես նաև` հնչեցրել սպանության սպառնալիքներ, ասելով` ՙգլխիցդ կխփեմ, կսպանեմ, եթե մայրիկիդ ասածով շարժվես՚: Արսենը շատ վախեցած է եղել, հոր կողմից հնչեցված սպանության սպառնալիքներն իրական է ընկալել, անընդհատ կրկնել է, որ հայրը կիրականացանի այն, իրեն կսպանի, որի պատճառով մի քանի օր անհանգիստ է քնել, եղել է տագնապալից վիճակում:

Ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանին մեղսագրվող արարքները հիմնավորվել են նաև դատաքննությամբ հետազոտված ներքոհիշյալ ապացույցներով.

12.06.2015թ. Դիանա Ղազինյանի` հաղորդում ընդունելու մասին արձանագրության համաձայն` 11.06.20145թ. ժամը 13:00-ի սահմաններում իր նախկին ամուսին Արթուր Մակարյանը անչափահաս որդու` Արսեն Մակարյանի հասցեին սպանության սպառնալիքներ հնչեցնելով ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել որդու գլխին և մարմնի տարբեր մասերին` վերջինիս պատճառելով մարմնական վնասվածքներ: /գ.թ. 1/

Դատաբժշկական փորձագետի թիվ 1576 եզրակացության համաձայն` Արսեն Մակարյանի մարմնական վնասվածքները` ձախ թշային շրջանի ներսային մակերեսի լորձաթաղանթի պատռվածքի և արյունազեղման ձևերով, պատճառվել են բութ առարկայի ներգործության հետևանքով, հնարավոր է` նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում: /գ.թ. 13-14/

Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի մեղավորությունը` Արսեն Մակարյանին ծեծելու մեջ, որը չի առաջացրել սույն օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, ինչպես նաև` սպանության սպառնալիք տալու համար, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ապացուցված է, արարքները ճիշտ են որակվել:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի հունիսի 8-ին Վլադիկ Խաչատրյանի վերաբերյալ թիվ ԿԴ1/0025/01/11 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը, որ ՙ/.../ սպանության սպառնալիքի հետ մեկտեղ այն պատասխանատվություն է նախատեսում առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու իրական սպառնալիքի համար: Այսինքն` նշված հանցակազմի օբյեկտը հավաքական բնույթ է կրում, այն բաղկացած է մարդու կյանքի և առողջության, ինչպես նաև սեփականության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններից:
Քննարկվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է ակտիվ գործողություններով` սպանության, առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիքով: Սպառնալիքը մարդու նկատմամբ հոգեբանական հարկադրանքի ձև է, որը նպատակ է հետապնդում վախեցնել նրան, առաջացնել տագնապի, սեփական անվտանգության կամ գույքի համար անհանգստության զգացում: Այս հանցակազմի իմաստով սպառնալիքի արտահայտման եղանակները կարող են տարբեր լինել, ինչն արարքի որակման համար նշանակություն չունի: Այն կարող է արտահայտվել բանավոր, գրավոր, որոշակի գործողություններով (օրինակ` զենքը ցուցադրաբար թափահարելով):
Քննարկվող հանցակազմի պարտադիր հատկանիշներից են սպառնալիքի կոնկրետությունը և իրական լինելը: Տվյալ դեպքում կոնկրետությունը ենթադրում է այն հանգամանքի հստակեցում, թե ինչպիսի վնաս է սպառնում պատճառել հանցավորը` սպանել, առողջությանը ծանր վնաս պատճառել, թե խոշոր չափի գույքային վնաս հասցնել: Ընդ որում, սպառնալիքի իրականացման եղանակների մասին հայտարարելը արարքի որակման համար նույնպես նշանակություն չունի:
Սպառնալիքն իրական է համարվում այն դեպքում, երբ տուժողը բավարար հիմքեր է ունենում վախենալու դրա իրականացումից: Այլ կերպ ասած` տուժողը պետք է կարծի, որ սպառնալիքի իրականացումը հնարավոր է: /.../ Օբյեկտիվ իրադրության գնահատումը ենթադրում է, որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են սպառնալիքի բովանդակությունը, սպառնալիք տալու եղանակը, դեպքի վայրը, ժամանակը, հանցավորի և տուժողի միջև հարաբերությունների բնույթը, հանցավորի անձը և այլն: Հետևաբար սպառնալիքի իրական լինելու հարցը յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում պետք է լուծվի` գործի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում` տուժողի սուբյեկտիվ ընկալումը հաշվի առնելով:
Սուբյեկտիվ կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածով արգելված արարքը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ: Այսինքն` հանցավորը գիտակցում է, որ սպանության, առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կամ խոշոր չափի գույք ոչնչացնելու սպառնալիք տալով` տուժողի վրա հոգեբանական ազդեցություն է գործադրում` վերջինիս մոտ առաջացնելով վախի, անվստահության զգացողություն, նախատեսում և ցանկանում է նշված հետևանքների առաջացումը: Հանցագործության շարժառիթները կարող են տարբեր լինել` վրեժ, խանդ, անձնական անբարյացկամ հարաբերություններ և այլն՚:

Հաշվի առնելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, սպառնալիքի բովանդակությունը, անչափահաս տուժող Արսեն Մակարյանի տարիքը, հոգեբանական առանձնահատկությունները, նրա սուբյեկտիվ ընկալումները, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի կողմից հնչեցված սպանության սպառնալիքն անչափահաս տուժողի մոտ առաջացրել է տագնապ, վախի զգացողություն: Այսպիսով, դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված փաստական տվյալներով հիմնավորվել է, որ անչափահաս տուժող Արսեն Մակարյանը ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի կողմից հնչեցված սպանության սպառնալիքը` ՙգլխիցդ կխփեմ, կսպանեմ, եթե մայրիկիդ ասածով շարժվես՚ արտահայտությունը, ընկալել է ռեալ (իրական) սպառնալիք:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արևիկ Հակոբի Սահակյանի և Ծովինար Հակոբի Սահակյանի վերաբերյալ 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին թիվ ԱՐԴ/0176/01/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ.
ՙՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է՝
ա) տուժողին ֆիզիկական ցավ պատճառելով,
բ) տուժողի նկատմամբ այլ բռնի գործողություններ կատարելով, որոնք չեն պարունակում դիտավորությամբ առողջությանը թեթև վնաս պատճառելու հատկանիշներ:
/.../ Ծեծելը բնութագրվում է տուժողի մարմնին հարվածներ հասցնելով, ընդ որում, հարվածները կարող են հասցվել ինչպես ձեռքերով կամ ոտքերով, այնպես էլ բութ և կոշտ գործիքի գործադրմամբ՝ բազմաթիվ (մեկից ավելի) անգամ:
Վճռաբեկ դատարանի վերոշարադրյալ մեկնաբանության հիմքում ընկած է այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում օգտագործված ՙծեծել՚ եզրույթը ներկայացված է հոգնակի թվով, այսինքն՝ ոչ թե որպես մեկ, այլ բազմակի (մեկից ավելի) ակտ: Այլ խոսքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով արգելված ծեծի բովանդակությունից հետևում է, որ ծեծը տուժողին բազմաթիվ (մեկից ավելի) հարվածներ հասցնելն է, որի արդյունքում նրան պատճառվել է ֆիզիկական ցավ՚:
Վերոհիշյալ հանցանքների կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տես Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում, որ նա նախկինում դատված չէ, առաջին անգամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանք, խնամքի տակ են գտնվում 2002 և 2004 թվականներին ծնված երկու մանկահասակ երեխաները:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի կատարած հանցագործությունների բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, ինչպես նաև` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, դրանք ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Մակարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Արթուր Մանվելի Մակարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով և 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկիª 80.000 /ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 137-րդ հոդվածի 1-ին մասով` պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկիª 80.000 /ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Արթուր Մանվելի Մակարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրքառասնապատիկիª 140.000 /հարյուր քառասուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Արթուր Մակարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:



ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ