Գործ No ԵԱՔԴ/0130/01/14

ԴԱՏԱՎՃԻՌ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՙ27՚ հոկտեմբերի 2015թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը

նախագահությամբ` դատավոր Արթուր Մկրտչյանի
քարտուղարությամբ` Շուշան Վանոյանի
Օֆելյա Կիրակոսյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրողներ Կարեն Բարսեղյանի
Էդգար Պետրոսյանի
պաշտպան Կարեն Մեժլումյանի

Դատարանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Սամվել Վաչագանի Ազիզյանի /ծնված 1990 թվականի մայիսի 05-ին` Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատված, երրորդ խմբի հաշմանդամ, հաշվառված և բնակվող` ք.Մասիս, Նոր թաղամաս 22/13 շենքի 34 բնակարանում/, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը
2015 թվականի հունիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով հարուցվել է թիվ 14136915 քրեական գործը£
2015 թվականի հունիսի 24-ին Սամվել Վաչագանի Ազիզյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին:
2015 թվականի հուլիսի 20-ին թիվ 14136915 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Գործի փաստական հանգամանքները
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի համար, որ ՙնա իր կապույտ ջինսե տաբատի սև գույնի կաշվենման գոտում մետաղյա արծաթագույն ճարմանդի վրա, ապօրինի կերպով կրել է 103 մմ ընդհանուր երկարությամբ, 69 մմ լայնությամբ և 4 մմ հաստությամբ` սնկաձև, արծաթագույն, քողարկված հարվածող-փշրող` սառը զենք հանդսացող, կռփազենքերի նմանողությամբ արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա առարկա, որը նրա մոտ հայտնաբերվել է 09.06.2015թ. ժամը 16:30-ին, մետրոպոլիտենի ՙԲարեկամություն՚ կայարանի նախասրահից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կարեն Դեմիրճյանի անվան մետրոպոլիտենի պահպանության բաժնի աշխատակիցների կողմից կասկածանքով նույն կայարանի ոստիկանության աշխատասենյակ բերման ենթարկելուց հետո կատարված վերջինիս անձնական խուզարկությամբ՚:

Ապացույցների հետազոտում
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել, որ ինքն այդ գոտին գնել է ՙՌոսիա՚ տոնավաճառի հարևանությամբ գտնվող գետնանցումից, վաճառողն իրեն տեղեկացրել է, որ գոտու վրա ամրացված մետաղյա առարկան առանձնացվում է գոտուց, սակայն ինքը երբևէ այն չի առանձնացրել և միշտ կրել է գոտու վրա` որպես դրա զարդ: Ինքը չի իմացել, որ գոտու վրա ամրացված մետաղյա առարկան իրենից ներկայացնում է սառը զենք, նա այն երբևէ որպես սառը զենք չի օգտագործել և օգտագործելու մտադրություն և դիտավորություն չի ունեցել:

Ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանին վերագրվող արարքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցներով.

Վկաներ Էդուարդ Եղիազարյանը և Սամվել Դավթյանը նախաքննության փուլում նույնաբովանդակ ցուցմունք են տվել, որ 2015 թվականի հունիսի 09-ին իրենց են մոտեցել ոստիկանության ՙԿարեն Դեմիրճյանի՚ անվան մետրոպոլիտենի պահպանության բաժնի աշխատակիցները և հրավիրել որպես ընթերակա ներկա գտնվելու անձնական խուզարկության: Իրենք մետրոպոլիտենի ՙԲարեկամություն՚ կայարանի ոստիկանության աշխատասենյակում նույն օրը` ժամը 16:35-ին, որպես ընթերակա ներկա են գտնվել Սամվել Վաչագանի Ազիզյանի անձնական խուզարկությանը, որի ընթացքում նրա կապույտ ջինսե տաբատի գոտկատեղին ամրացված կտորե պատյանի միջից հայտնաբերվել է գաղտնի փականով ընդհանուր 21 սմ երկարությամբ դանակ և գոտկատեղի գոտու ճարմանդի վրա հայտնաբերվել չորս մատի տեղով երկաթյա կռփազենք: Սամվել Ազիզյանն իրենց ներկայությամբ հայտարարել է, որ ինչպես պատյանով դանակը, այնպես էլ գոտին իր վրա ամրացված կռփազենքի նմանողությամբ զարդաճարմանդով, պատկանում են իրեն, որոնք ինքը կրել է իր ջինսե տաբատի գոտկատեղին:
Գ.թ. 53-55, 56-58

Ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը հիմնավորվել է նաև.

Սամվել Ազիզյանին բերման և անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունների համաձայն` 2015 թվականի հունիսի 9-ին` ժամը 16:30-ին, Սամվել Ազիզյանին ՀՀ ոստիկանության մետրոպոլիտենի ՙԲարեկամություն՚ կայարանի նախասրահից բերման են ենթարկել նույն կայարանի ոստիկանության աշխատասենյակ, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամբ նրա կապույտ ջինսե տաբատի գոտկատեղին ամրացված կտորե պատյանի միջից հայտնաբերվել է գաղտնի փականով ընդհանուր 21 սմ երկարությամբ դանակ և գոտկատեղի գոտու վրա, որն ամրացրել է գոտին ամրակի վրա, հայտնաբերվել է չորս մատի տեղով երկաթյա կռփազենք:
Գ.թ. 6-8

Դատաքրեագիտական փորձագետի թիվ 1805-15 եզրակացության համաձայն` Սամվել Ազիզյանի մոտ հայտնաբերված և փորձաքննությանը ներկայացված գոտում ճարմանդի վրա ֆիքսված մետաղյա առարկան պատրաստված է արհեստագործական եղանակով, կռփազենքերի նմանողությամբ, դասվում է քողարկված հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին:
Գ.թ. 16-17

Քողարկված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա առարկայի զննման մասին արձանագրության համաձայն` ճարմանդի վրա տեղադրված է եղել 103մմ ընդհանուր երկարությամբ, 69մմ լայքով և 4մմ հաստությամբ սնկաձև արծաթագույն մետաղից պատրաստված առարկա, որը բաղկացած է ընդհանուր մասից, հենակից և հենակի կանգնակից: Հետազոտվող առարկայի ընդհանուր մասի վրա դիտվում են 4 հատ 21մմ ներքին տրամագծով շրջանաձև միջանցիկ անցքեր, որոնք նախատեսված են ձեռքի մատների համար և երկու ելուստներ, որոնց ոգնությամբ տվյալ առարկան ֆիքսվում է գոտու ճարմանդի վրա:
Գ.թ. 61-62

2015 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ քողարկված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանողությամբ արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա առարկան ճանաչվել է իրեղեն ապացույց:
Գ.թ. 73

ՀՀ ոստիկանության մետրոպոլիտենի պահպանության բաժնի աշխատակից Երվանդ Ամիրջանյանի կողմից նույն բաժնի պետ Ա.Զախարյանին ուղղված զեկուցագրի համաձայն` ՙՀետախուզում-2015՚ օպերատիվ-կանխարգելիչ միջոցառման շրջանակներում ս.թ. հունիսի 9-ին Երվանդ Ամիրջանյանը ծառայություն է կատարել մետրոպոլիտենի ՙԲարեկամություն՚ կայարանում, ժամը 16:30-իի սառը զենք կրելու կասկածանքով նշված կայարանի ոստիկանության սենյակ բերման է ենթարկվել քաղաքացի Սամվել Վաչագանի Ազիզյանը, ում անձնական խուզարկությամբ կապույտ ջինսե տաբատի գոտկատեղին ամրացված պատյանի միջից հայտնաբերվել է 21 սմ ընդհանուր երկարության և 9.5 սմ երկարության շեղբով գաղտնի փականով ծալովի դանակ և 1 հատ չորս մատի տեղով երկաթյա կռփազենք, որն ամրացված է եղել տաբատի գոտու ամրակին:
Գ.թ. 79-80

Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Վաչագանի Ազիզյանի մեղավորությունը` ապօրինի կերպով սառը զենք կրելու մեջ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ապացուցված է:
Վերոհիշյալ հանցանքի կատարման համար ամբաստանյալը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի, որը նա պետք է կրի, արարքը ճիշտ է որակված:
Ինչ վերաբերվում է պաշտպանի միջնորդությանը` Սամվել Ազիզյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին, ապա դատարանը գտնում է, որ նշված ապացույցը ձեռք է բերվել օրենքով սահմանված քրեադատավարական նորմերի պահպանմամբ և չի հակասում գործով ձեռք բերված մյուս ապացույցներին:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացիª համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայնª ՙպատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները՚:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործությանª հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվումª պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. ՙ(…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե’ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանի կատարած հանցագործության բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դատարանը գտնում է, որ Սամվել Ազիզյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի տուգանքի ձևով:
Ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա բնութագրվում է դրական, նախկինում դատված չի եղել, ֆիզիկապես վատառողջ է, երրորդ խմբի հաշմանդամ է:
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված, քողարկված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանությամբ արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա առարկան, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, պետք է ոչնչացնել:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սամվել Ազիզյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 134-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ և 379-րդ հոդվածներով, դատարանը`

ՎՃՌԵՑ

Սամվել Վաչագանի Ազիզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկի` 250.000 /երկու հարյուր հիսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Սամվել Ազիզյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Իրեղեն ապացույց ճանաչված, քողարկված հարվածող-փշրող սառը զենք հանդիսացող կռփազենքերի նմանությամբ արհեստագործական եղանակով պատրաստված մետաղյա առարկան, դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, ոչնչացնել:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում:




ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ՄԿՐՏՉՅԱՆ