Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0116/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Արմեն Խաչատրյան Ռոբերտ
Արմեն Խաչատրյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
Դատավոր
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Դավիթ Գրիգորյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-30 | 12:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-08-15 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-07-07 | 16:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-27 | 12:40 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-05-10 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-04-20 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-04-01 | 14:10 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-03-10 | 14:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-01-25 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-29 | 12:30 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-12-04 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-11-05 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-10-14 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-09-18 | 12:00 | 1 | Նշանակվել է դատական նիստ |
ԵԱՔԴ/0116/01/15
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
Նախագահությամբ դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան` Ս.Մադաթյանի
տուժող` Գ.Պողոսյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի` ծնված 07.03.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Դ.Անհաղթի 12 շենք, բնակարան 2:
Սույն գործով կալանքի տակ է 2015 թվականի ապրիլի 30-ից:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մախմուդյանի 2015 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09106515 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին 2015 թվականի հունիսի 29-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի ապրիլի 9-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում գնացել է իր ծանոթ Գագիկ Ռոբերտի Պողոսյանի Երևան քաղաքի Գոգոլի 5/2 հասցեի տան մոտ, զրուցելու պատրվակով հրավիրել է զբոսնելու, ինչից հետո միասին քայլել են Երևան քաղաքի Գոգոլի փողոցի նորակառույց ճանապարհով ուսանողական հանրակացարանների ուղղությամբ: Հասնելով նշված փողոցի ձախակողմյան մայթեզրին գտնվող երկաթյա արգելափակոցների մոտ` չպարզված շարժառիթով դիտավորությամբ հարվածել է Գ.Պողոսյանի դեմքին և ձախ ձեռքի դաստակին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ` ձախ դաստակի 5-րդ մատի ֆալանգի փակ կոտրվածքի և ստորին շրթունքի պատռվածք վերքի ձևով, ապա իր հետ նախապես վերցրած և պահվող սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածել է Գ.Պողոսյանի կրծքավանդակին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս` կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող, թոքի կույր վնասումով, ուղեկցված հեմոպնմոթորաքսով վնասվածքի ձևով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
Նույն դատարանի 2015 թվականի մայիսի 1-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ երկու ամիս ժամկետով կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 2015 թվականի հուլիսի 6-ին ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Ս.Մադաթյանը միացավ միջնորդությանը:
Տուժող Գ.Պողոսյանը նշեց, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանց բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ և խնդրեց վերջինիս նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, դիտավորությամբ Գագիկ Պողոսյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի Նարեկ Խաչատրյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0191/01/14 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել, համաձայն որի (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները» (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 15-17-րդ կետերը)։
13. Վերահաստատելով Ա.Շահբազյանի որոշմամբ արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնասի պատճառումը առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում իր վտանգավորության բնույթով առանձնանում է. այն ոչ միայն լուրջ, երբեմն նաև անդառնալի վնաս է պատճառում մարդու առողջությանը, այլև անմիջական սպառնալիքի տակ է դնում մարդկային կյանքը։ Դրանով պայմանավորված նշված գործերով պատիժ նշանակելիս դատարանները պետք է հատկապես ուշադրություն դարձնեն դիտավորության ձևին, հանցագործության գործիքներին ու միջոցներին, հասցված հարվածների քանակին և դրանց տեղակայմանը, փաստացի պատճառված վնասի բնույթին և այլ հանգամանքներին, որոնք ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա։
Կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը։ Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը (տե՛ս, mutatis mutandis, Սարգիս Խաչատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշման 14-րդ կետը)։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը յոթ տարի է, նախկինում դատված չէ: ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿ հիմնարկի պետի 21.05.2015թ. Ե-40/18-8-3343 գրության համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է <<Շաքարային դիաբետ:Նևրասթենիա>> և ներկայումս գտնվում է ՔԿՀ բժշկական սպասարկման բաժնի բուժանձնակազմի հսկողության տակ և ստանում է համապատասխան բուժում: <<Սուրբ Գրիգոր լուսավորիչ>> ԲԿ նեյրովիրաբուժական բաժանմունքի վարիչի և բուժող բժշկի կողմից տրված էպիկրիզի համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է ստրանգուլյացիոն ասֆիքսիա: Պարանոցային հատվածի սալջարդ հիպօքսիկ էնցեֆալոպաթիա:
Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանն որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, առողջական վիճակը, ինչպես նաև այն, որ տուժող Գ.Պողոսյանն ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը՝ սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է:
Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Ա.Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինս կատարել է ծանր հանցանք, որը դասվում է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործության շարքին, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են, պայմանավորված նրա իրական պատժի` ազատազրկման դատապարտելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գ.Պողոսյանի հագուստները պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները` ոչնչացնել:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի ապրիլի 30-ից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գագիկ Պողոսյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները ոչնչացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
Նախագահությամբ դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ`
մեղադրող` Է.Պետրոսյանի
պաշտպան` Ս.Մադաթյանի
տուժող` Գ.Պողոսյանի
Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի` ծնված 07.03.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Դ.Անհաղթի 12 շենք, բնակարան 2:
Սույն գործով կալանքի տակ է 2015 թվականի ապրիլի 30-ից:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին:
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մախմուդյանի 2015 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09106515 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին 2015 թվականի հունիսի 29-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի ապրիլի 9-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում գնացել է իր ծանոթ Գագիկ Ռոբերտի Պողոսյանի Երևան քաղաքի Գոգոլի 5/2 հասցեի տան մոտ, զրուցելու պատրվակով հրավիրել է զբոսնելու, ինչից հետո միասին քայլել են Երևան քաղաքի Գոգոլի փողոցի նորակառույց ճանապարհով ուսանողական հանրակացարանների ուղղությամբ: Հասնելով նշված փողոցի ձախակողմյան մայթեզրին գտնվող երկաթյա արգելափակոցների մոտ` չպարզված շարժառիթով դիտավորությամբ հարվածել է Գ.Պողոսյանի դեմքին և ձախ ձեռքի դաստակին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ` ձախ դաստակի 5-րդ մատի ֆալանգի փակ կոտրվածքի և ստորին շրթունքի պատռվածք վերքի ձևով, ապա իր հետ նախապես վերցրած և պահվող սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածել է Գ.Պողոսյանի կրծքավանդակին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս` կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող, թոքի կույր վնասումով, ուղեկցված հեմոպնմոթորաքսով վնասվածքի ձևով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով:
Նույն դատարանի 2015 թվականի մայիսի 1-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ երկու ամիս ժամկետով կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է:
Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 2015 թվականի հուլիսի 6-ին ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ:
Պաշտպան Ս.Մադաթյանը միացավ միջնորդությանը:
Տուժող Գ.Պողոսյանը նշեց, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանց բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ և խնդրեց վերջինիս նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ:
Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը:
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, դիտավորությամբ Գագիկ Պողոսյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի Նարեկ Խաչատրյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0191/01/14 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել, համաձայն որի (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։
Առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները» (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 15-17-րդ կետերը)։
13. Վերահաստատելով Ա.Շահբազյանի որոշմամբ արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնասի պատճառումը առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում իր վտանգավորության բնույթով առանձնանում է. այն ոչ միայն լուրջ, երբեմն նաև անդառնալի վնաս է պատճառում մարդու առողջությանը, այլև անմիջական սպառնալիքի տակ է դնում մարդկային կյանքը։ Դրանով պայմանավորված նշված գործերով պատիժ նշանակելիս դատարանները պետք է հատկապես ուշադրություն դարձնեն դիտավորության ձևին, հանցագործության գործիքներին ու միջոցներին, հասցված հարվածների քանակին և դրանց տեղակայմանը, փաստացի պատճառված վնասի բնույթին և այլ հանգամանքներին, որոնք ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա։
Կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը։ Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը (տե՛ս, mutatis mutandis, Սարգիս Խաչատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշման 14-րդ կետը)։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը յոթ տարի է, նախկինում դատված չէ: ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿ հիմնարկի պետի 21.05.2015թ. Ե-40/18-8-3343 գրության համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է <<Շաքարային դիաբետ:Նևրասթենիա>> և ներկայումս գտնվում է ՔԿՀ բժշկական սպասարկման բաժնի բուժանձնակազմի հսկողության տակ և ստանում է համապատասխան բուժում: <<Սուրբ Գրիգոր լուսավորիչ>> ԲԿ նեյրովիրաբուժական բաժանմունքի վարիչի և բուժող բժշկի կողմից տրված էպիկրիզի համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է ստրանգուլյացիոն ասֆիքսիա: Պարանոցային հատվածի սալջարդ հիպօքսիկ էնցեֆալոպաթիա:
Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանն որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը:
Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, առողջական վիճակը, ինչպես նաև այն, որ տուժող Գ.Պողոսյանն ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը՝ սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է:
Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում:
Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Ա.Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինս կատարել է ծանր հանցանք, որը դասվում է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործության շարքին, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը:
Քննարկելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են, պայմանավորված նրա իրական պատժի` ազատազրկման դատապարտելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել:
Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գ.Պողոսյանի հագուստները պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները` ոչնչացնել:
Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը`
ՎՃՌԵՑ
Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով:
Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի ապրիլի 30-ից:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գագիկ Պողոսյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները ոչնչացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0116/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 07-07-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 09106515 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արմեն Խաչատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 09.04.2015թ. գնացել է իր ծանոթ Գագիկ Պողոսյանի Երևան քաղաքի Գոգոլի 5/2 հասցեի տան մոտ, զրուցելու պատրվակով հրավիրել զբոսնելու, ինչից հետո միասին քայլելով Երևան քաղաքի Գոգոլի նորակառույց ճանապարհով ուսանողական հանրակացարանների ուղղությամբ` չպարզված շարժառիթով դիտավորությամբ հարվածել է Գ.Պողոսյանի դեմքին, ապա իր հետ նախապես վերցրած և պահվող սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածել է Գ.Պողոսյանի կրծքավանդակին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հայրանուն | Ռոբերտ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ներկայումս ՀՀ ԱՆ <Նուբարաշեն> ՔԿՀ-ի կալանավոր |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 07-07-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 08-07-2015 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 09-07-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-07-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Մադաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գնել |
| Ազգանուն | Մուղնեցյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդգար |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-10-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 05-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 04-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Ա. Խաչատրյանի վատառողջ լինելու պատճառով սույն դատական նիստը չի կայացվել: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | ՀՀ նախագահի ՆՀ-3Ա հրամանագրի |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
Մակագրել
| Երբ | 25-01-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 26-01-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-01-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-02-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-03-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:10 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:40 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 16-06-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | 2016թ.23 մայիսի ՆՀ-440-Ա հրամանի |
| Փոփոխության հիմքը | Այլ դատարանի դատավորի նշանակում |
Մակագրել
| Երբ | 16-06-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Դավիթ |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 21-06-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 07-07-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գնել |
| Ազգանուն | Մուղնեցյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Մադաթյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Է. |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 30-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Ներկայացվել է միջնորդություն
| Միջնորդության ներկայացման ամսաթիվ | 30-08-2016 |
|---|---|
| Միջնորդություն | Կալանքը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ |
| Որոշման կայացման ամսաթիվ | 30-08-2016 |
| Միջնորդության ընթացքը | Մերժվել է |
| Որոշման բովանդակությունը | ՈՐՈՇՈՒՄ ԵԱՔԴ/0116/01/15 ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՈՒՄԸ ԳՐԱՎՈՎ ՓՈԽԱՐԻՆԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԱՌՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ Նախագահությամբ դատավոր` Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ` մեղադրող` Է.Պետրոսյանի պաշտպան` Ս.Մադաթյանի տուժող` Գ.Պողոսյանի ամբաստանյալ` Ա.Խաչատրյանի Դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին քննության առնելով քրեական գործով, ըստ մեղադրանքի Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի շահերի պաշտպան Ս.Մադաթյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը` իր պաշտպանյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ. ՊԱՐԶԵՑ` Ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի շահերի պաշտպան Ս.Մադաթյանը միջնորդություն է ներկայացրել դատարան` իր պաշտպանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ: Համաձայն միջնորդության` թիվ ԵԱՔԴ/0116/01/15 քրեական գործով ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանը 2015 թվականի ապրիլի 30-ին ձերբակալվել է, իսկ 2015 թվականի մայիսի 1-ին նախաքննության մարմնի միջնորդության հիման վրա վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Դատարանի կողմից սույն քրեական գործը դատական քննության նշանակելու հետ միաժամանակ չի վերանայվել Արմեն Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակված խափանման միջոցը և այն թողնվել է նույնը: Այդ հանգամանքը հիմք է տալիս հանգելու հետևության, որ դատարանը անփոփոխ է դիտարկել նախաքննության փուլում վերջին անգամ Արմեն Խաչատրյանի կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու Երևան քաղաքի Արաբկիր և Աքանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հունիսի 24-ի ԵԱՔԴ/0309/06/15 որոշման մեջ կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և կալանավորումը գրավով փոխարինելը մերժելու պատճառաբանությունը, համաձայն որի` դատարանը վկայակոչել է` առկա է հավանականություն, որ մեղադրյալը հնարավոր է ձեռնարկի այնպիսի քայլեր, որով կխոչընդոտի մեղադրանքի կողմի գործողությունները, այդ թվում' կարող է ազդեցություն ունենալ այն անձանց վրա, որոնց հետ դեպքի կապակցությամբ մեղադրյալն ունեցել է առնչություն, ինչպես նաև թաքնվի քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից: Ներկայումս ցանկանում են Դատարանի ուշադրությունը հրավիրել այն հանգամանքին, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասով իմպերատիվ ձևով սահմանված է, որ կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցը և դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս անհրաժետ է հաշվի առնել և գնահատել օրենքով հստակ սահմանված հանգամանքները, այդ թվում մեղադրյալի անձը, տարիքը, առողջական վիճակը, սեռը, զբաղմունքի տեսակը, ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը, գույքային դրությունը, բնակության մշտական վայրի առկայությունը այլ էական հանգամանքներ: Այս տեսանկյունից անհրաժեշտ է հաշվի առել, որ Արմեն Խաչատրյանը ունի մշտական բնակության վայր, նախկինում դատապարտված և արատավորված չի եղեր բնութագրվում է դրական, ունի առողջական խնդիրներ, հայտնում է պատրաստակամություն ներկայանալ դատարանի կանչով, իսկ նախաքննության փուլը ավարտվել է և քննությանը խոչընդոտելու որևէ տեսական հավանակություն անգամ չի կարող լինել: Ավելին` սույն քրեական գործով դեպքին առնչված անձ է հանդիսանում տուժող Գագիկ Պողոսյանը, ով արդեն իսկ դատարանում տված ցուցմունքներում հայտնել է, որ Արմեն Խաչատրյանն իրեն մարմնական վնասվածքներ չի պատճառել: Ուստի նման պայմաններում վերացել է նաև կալանավորման որոշման հիմքում դրված այն վարկածը, որ Արմեն Խաչատրյանը կարող է ազդել դեպքին առնչվող անձանց վրա: Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության Եվրոպական կոնվենցիայի պահանջներից բխում է, որ ներպետական իրավասու մարմինները պետք է հիմնավորեն ոչ թե անձին ազատության մեջ թողնելու, այլ` նրան ազատագրվելը: Այսպես, օրինակ, Պոլանսկին ընդդեմ Ռուսաստանի գործով Եվրոպական Դատարանը նշել է` <<Կանխավարկածը միշտ ազատ արձակելու օգտին է: ... Հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող անձը պետք է միշտ ազատվի նախնական կալանքից, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ պետությունը կարող է ցույց տալ, որ գոյություն ունեն վերաբերելի և բավարար հիմքեր` նրա շարունակական կալանավորումը հիմնավորելու համար>> (տես, օրինակ, Կստրավետն ընդդեմ Մոլդովայի N0 23393/03 գործով վճիռը, ՄաքԿեյն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության [Մեծ Պալատ] N0 543/03 գործով վճիռը, Յաբլոնսկին ընդդեմ Լեհաստանի N0 33492/96 գործով վճիռը): Միաժամանակ Եվրոպական Դատարանը իր մի շարք վճիռներում պարզաբանել է, որ գրավի կիրառումը չի կարող կախվածության մեջ դրվել հանցագործության ծանրության աստիճանից {տե՛ս, օրինակ, Նիկոլովան ընդդեմ Բուլդարիայի, կամ` Կաբալերոն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործերով վճիռները): Նույն մոտեցումն է արտացոլված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներում (տես, օրինակ, Տարան Հակոբյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումը): Եվրոպական Դատարանի այս դիրքորոշմանը համահունչ է նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված դրույթի համաձայն` դատարանը, համաապատասխան շարժառիթներ շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից: Տվյալ դեպքում բացակայում են կալանքից գրավով ազատելուն խոչընդոտող' օրենքով նախատեսված հիմքերը: Մեղադրյալի անձը հայտնի է, նա ունի մշտական բնակության վայր և փորձ չի կատարել թաքնվելու քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից: Հետևապես, մատնանշված մեղսագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանը, որպես գրավի կիրառումը մերժվելու հիմք չի կարող ծառայել: Արմեն Խաչատրյանն արդեն 16 ամիս գտնվում է կալանաքի տակ, մինչդեռ քրեական գործի դատական քննությունը ավարտելու համար կպահանջի ևս տևական ժամանակ, ուստի այսուհետ Արմեն Խաչատրյանի կալանքի տակ մնալը էականորեն կսահմանափակի նրա իրավունքները և ազատությունները, անմեղության կանխավարկածի լույսի ներքո կխախտի անհատի և հասարակության շահերի ներդաշնակ հավասարակշությունը և հարաբերակցությունը: Այս առումով առավելապես պետք է ուշադրության արժանացնել այն փաստին, որ Արմեն Խաչատրյանին նման տևական ժամկետով կալանքի տակ պահելը չունի պատշաճ հիմնավորում և պայմանավորված է ընդամենը արդարադատություն իրականացնող մարմնում առկա տեխնիկական իրադրությամբ, արդեն երրորդ դատավորն է ստանձնում սույն գործով քննության իրականացումը: Ընդ որում` նախորդ դատավորի օրոք գործով ապացույցների հետազոտությունն արդեն ավարտվել էր և ընդամենը մեկ դատական նիստ էր անհրաժեշտ գործի քննությունն ավարտելու համար, սակայն այդ դատական նիստն այդպես էլ չկայացավ: Ինչպես ներպետական, այնպես էլ ՀՀ մասնակցությամբ գործող միջազգային իրավական ակտերը հռչակում են արդար դատական քննության սկզբունքը, որի բաղկացուցիչ մասն է կազմում ողջամիտ ժամկետում գործի քննության սկզբունքը: Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի նկատմամբ խախտվել է ողջամիտ ժամկետում դատական քննության իրավունքը, իսկ այդ ամբողջ ընթացքում նա շարունակում է գտնվել անազատության մեջ, որը, պաշտպանական կողմի դիրքորոշմամբ, նրա կողմից իրեն վերագրվող արարքը կատարած չլինելու պայմաններում անհիմն է և ապօրինի: Արմեն Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները ինչպես նաև գործի քննության ներկա փուլը հաշվի առնելով, ներկայումս չի կարելի ողջամիտ ենթադրություններ անել, որ վերջինս կկատարի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված հավանական գործողությունների մեկը կամ մի քանիսը: Իսկ եթե անգամ տեսականորոն նախատեսվի, որ հնարավոր է վերջինս նման վարքագիծ դրսևորի, ապա անշուշտ այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը կհանդիսանա Արմեն Խաչատրյանի ազատության մեջ գտնվելու ընթացքում պատշաճ վարքագիծ ապահովելու գործուն երաշխիքը: Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը միացավ պաշտպանի կարծիքին: Տուժող Գ.Պողոսյանը չառարկեց միջնորդության դեմ: Մեղադրող Է.Պետրոսյանն առարկեց պաշտպան Ս.Մադաթյանի միջնորդության դեմ: Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Դատարանը, քննարկելով միջնորդությունը, լսելով կողմերի կարծիքը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի շահերի պաշտպան Ս.Մադաթյանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քր. դատ. օր.-ի 136-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ կալանավորումը, գրավը կիրառվում են միայն դատարանի որոշմամբ՝ քննիչի կամ դատախազի միջնորդությամբ կամ սեփական նախաձեռնությամբ՝ դատարանում քրեական գործը քննելիս: Գրավը կալանավորման փոխարեն դատարանը կարող է կիրառել նաև պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 13.07.2007թ. թիվ ՎԲ-115/07 որոշման համաձայն /Տարոն Ռազմիկի Հակոբյանի վերաբերյալ գործով/ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմը ՀՀ իրավունքի բաղկացուցիչ մասն է և ՀՀ իրավասու դատարանները, անկախ անձին մեղսագրված հանցագործության ծանրության աստիճանից, լիազորված են քննարկել մեղադրյալին գրավի կիրառմամբ կալանքից ազատ արձակելու հնարավորության հարցը: -ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 31.10.2008 որոշման համաձայն /ԱՎԴ /0022/06/08 Ա.Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով/ ՀՀ քր.դատ.օրի 135-րդ հոդվածով սահմանված խափանման միջոցի հիմքերը չեն կարող այնպես մեկնաբանվել և կիրառվել, որ դատական ակտը պատճառաբանելու համար ընդամենը բավարար լինի այդ հիմքերի ձևակերպումների վկայակոչումը կամ վերարտադրումը: Այդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 4-րդ մասի. <<Գրավը համարվում է կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց և կիրառվում է միայն այն դեպքում, երբ ստացվել է դատարանի որոշումը մեղադրյալին կալանավորելու մասին: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն` 1. Գրավը ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը: 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ԱՎԴ/0022/06/08 քրեական գործով 31.10.2008թ. կայացրած նախադեպային որոշմամբ գտել է, որ <<Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <<մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է գրավով կալանքից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե գրավով կալանքից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն: Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ: Ուստի, գրավի կիրառման թույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը: <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական Կոնվենցիայի և Եվրոպական դատարանի նախադեպային որոշումներից բխում է, որ ազգային դատական մարմինները պարտավոր են հաշվի առնել բոլոր հանգամանքները, որոնք անհրաժեշտ են պարզելու համար, թե կա արդյոք հասարակական շահ, համապատասխան ու բավարար պատճառ, որը հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը արդարացնում է պահանջը, անձի ազատության իրավունքի հարգանքից և անձին ազատությունից զրկելու համար անհրաժեշտ հիմքերը պետք է հիմնավորված լինեն կոնկրետ փաստացի նյութերով, տվյալներով: <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված է` <<Ազատ արձակվելը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքով>>, ապա այն ապահովում է մինչև դատաքննությունը երաշխիքով ազատ արձակվելու իրավունքը և դրա վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում որոշակի հանգամանքների առկայության պայմաններում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ կա անձի կողմից թաքնվելու կամ գործի ճշմարտացիությունը բացահայտելու, ընթացքին միջամտելու վտանգ կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար: Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը համապատասխան շարժառիթներ շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, միանգամայն համահունչ է Եվրոպական Կոնվենցիայի համապատասխան դրույթներին, ուստի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված դեպքերը սպառիչ չեն և գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը քննարկվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի և Կոնվենցվիայի 5-րդ հոդվածի համատեքստում: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 26.03.2010թ. Աղասի Հովսեփյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0633/06/09 գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ Եվրոպական Կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն. դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել, այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում: 05.12.2012թ. թիվ ԵԱՔԴ/0138/06/12 որոշման մեջ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է. <</.../ մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելու թույլատրելիության կամ անթույլատրելիության վերաբերյալ իր եզրահանգումները դատարանը պետք է հիմնավորի գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով /.../>>: Արարքի հանրային վտանգավորության <<բնույթ>> և <<աստիճան>> հասկացությունները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ. (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը: (…) (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը): Պաշտպան Ս.Մադաթյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կատարած ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, գործի հանգամանքները, մասնավորապես` հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման եղանակը, ինչպես նաև, որ Ա.Խաչատրյանը հանրորեն վտանգավոր արարքը կատարելուց հետո գտնվել է հետախուզման մեջ, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ մեծ է ռիսկայնությունն առ այն, որ վերջինս ազատության մեջ գտնվելով կարող է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից, խոչընդոտել գործի քննությանը` իր օգտին ցուցմունքներ տալու և իր դեմ ցուցմունքներ չտալու ճանապարհով: Այլ խոսքով դատարանը գտնում է, որ գրավի երաշխիքով Ա.Խաչատրյանին ազատ արձակելը պետք է ճանաչել անթույլատրելի, քանի որ վերոհիշյալ փաստարկումներով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել վերջինիս ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում: Պաշտպան Ս.Մադաթյանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը քննարկելիս, դատարանը հաշվի է առնում նաև ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի դրական բնութագիրը, նախկինում դատված չլինելու, մշտական բնակության վայր և առողջական խնդիրներ ունենալու հանգամանքները, սակայն միևնույն ժամանակ գտնում է, որ վերոհիշյալ հանգամանքները վերը հիշատակված հիմքերի և հիմնավորումների առկայության պայմաններում ինքնին չեն կարող Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումն այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու հիմք հանդիսանալ, ուստի դատարանը գտնում է, որ պաշտպան Ս.Մադաթյանի միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերը շարադրվածը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ, 313-րդ, 379-րդ հոդվածներով` Դատարանը ՈՐՈՇԵՑ` Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի շահերի պաշտպան Ս.Մադաթյանի միջնորդությունը` իր պաշտպանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ՝ մերժել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու պահից հինգօրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 30-08-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 30-08-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0116/01/15 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` Նախագահությամբ դատավոր` Դ. Գրիգորյան քարտուղարությամբ` Գ.Վարդանյանի Մասնակցությամբ` մեղադրող` Է.Պետրոսյանի պաշտպան` Ս.Մադաթյանի տուժող` Գ.Պողոսյանի Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի` ծնված 07.03.1969թ. Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնալուծված, նախկինում չդատված, հաշվառված է ք.Երևան, Դ.Անհաղթի 12 շենք, բնակարան 2: Սույն գործով կալանքի տակ է 2015 թվականի ապրիլի 30-ից: Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին: 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ռ.Մախմուդյանի 2015 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 09106515 քրեական գործը: Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին 2015 թվականի հունիսի 29-ին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի ապրիլի 9-ին ժամը 12:30-ի սահմաններում գնացել է իր ծանոթ Գագիկ Ռոբերտի Պողոսյանի Երևան քաղաքի Գոգոլի 5/2 հասցեի տան մոտ, զրուցելու պատրվակով հրավիրել է զբոսնելու, ինչից հետո միասին քայլել են Երևան քաղաքի Գոգոլի փողոցի նորակառույց ճանապարհով ուսանողական հանրակացարանների ուղղությամբ: Հասնելով նշված փողոցի ձախակողմյան մայթեզրին գտնվող երկաթյա արգելափակոցների մոտ` չպարզված շարժառիթով դիտավորությամբ հարվածել է Գ.Պողոսյանի դեմքին և ձախ ձեռքի դաստակին` պատճառելով մարմնական վնասվածքներ` ձախ դաստակի 5-րդ մատի ֆալանգի փակ կոտրվածքի և ստորին շրթունքի պատռվածք վերքի ձևով, ապա իր հետ նախապես վերցրած և պահվող սուր կտրող-ծակող գործիքով հարվածել է Գ.Պողոսյանի կրծքավանդակին` վերջինիս առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս` կրծքավանդակի ձախ կեսի կտրած-ծակած թափանցող, թոքի կույր վնասումով, ուղեկցված հեմոպնմոթորաքսով վնասվածքի ձևով: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը երկու ամիս ժամկետով: Նույն դատարանի 2015 թվականի մայիսի 1-ի որոշմամբ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ երկու ամիս ժամկետով կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը վերահաստատվել է: Քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ 2015 թվականի հուլիսի 6-ին ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: 2. Արագացված դատական քննություն Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով: Նա հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ: Պաշտպան Ս.Մադաթյանը միացավ միջնորդությանը: Տուժող Գ.Պողոսյանը նշեց, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանց բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի, չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ և խնդրեց վերջինիս նկատմամբ նշանակել հնարավորինս մեղմ պատիժ: Մեղադրողը չառարկեց արագացված կարգով դատական քննություն կիրառելու դեմ: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ և 375.2-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին: Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է իրեն մեղսագրված հանցանքը: 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, դիտավորությամբ Գագիկ Պողոսյանի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, որով էլ նա ենթակա է պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը): ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են` ա) օրինականությունը, բ) արդարությունը, գ) պատժի անհատականացումը, դ) մարդասիրությունը: Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս: (…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն: Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի: Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է: (…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի Նարեկ Խաչատրյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0191/01/14 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել, համաձայն որի (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը ճիշտ գնահատելու և որպես արդյունք հանցավորի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության համաչափ միջոց կիրառելու համար դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն արարքի կատարման եղանակին, օգտագործված գործիքներին, միջոցներին, մարմնական վնասվածքների քանակին, բնույթին ու տեղակայմանը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած հոգեբանական վերաբերմունքը։ Առանց նշված հանգամանքների գնահատման առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնաս պատճառելու վերաբերյալ գործերով հնարավոր չէ ճիշտ պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին։ Հետևաբար, նշանակված պատժով չի ապահովվի կատարված արարքի և կիրառված քրեաիրավական ներգործության միջոցի համաչափությունը, ինչպես նաև կխաթարվեն պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքները» (տե՛ս Արմեն Շահբազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 15-17-րդ կետերը)։ 13. Վերահաստատելով Ա.Շահբազյանի որոշմամբ արտահայտված և վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ առողջությանը դիտավորությամբ ծանր վնասի պատճառումը առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների շարքում իր վտանգավորության բնույթով առանձնանում է. այն ոչ միայն լուրջ, երբեմն նաև անդառնալի վնաս է պատճառում մարդու առողջությանը, այլև անմիջական սպառնալիքի տակ է դնում մարդկային կյանքը։ Դրանով պայմանավորված նշված գործերով պատիժ նշանակելիս դատարանները պետք է հատկապես ուշադրություն դարձնեն դիտավորության ձևին, հանցագործության գործիքներին ու միջոցներին, հասցված հարվածների քանակին և դրանց տեղակայմանը, փաստացի պատճառված վնասի բնույթին և այլ հանգամանքներին, որոնք ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա։ Կոնկրետ գործի փաստական հանգամանքների շրջանակներում վնաս պատճառելու համար օգտագործված տարատեսակ գործիքները, առարկաները կամ սարքավորումները, վնասվածքի տեղակայումը, հանցավորի պատրաստվածությունը, մեղքի դիտավորյալ ձևը (հատկապես` ուղղակի դիտավորությունը) իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը, մեծացնում հանցագործությունը հաջողությամբ ավարտին հասցնելու կամ ավելի մեծ վնաս պատճառելու հավանականությունը։ Հետևաբար նման դեպքերում օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը (տե՛ս, mutatis mutandis, Սարգիս Խաչատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14 որոշման 14-րդ կետը)։ Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը կատարել է ծանր հանցանք, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը յոթ տարի է, նախկինում դատված չէ: ՀՀ ԱՆ <<Նուբարաշեն>> ՔԿ հիմնարկի պետի 21.05.2015թ. Ե-40/18-8-3343 գրության համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է <<Շաքարային դիաբետ:Նևրասթենիա>> և ներկայումս գտնվում է ՔԿՀ բժշկական սպասարկման բաժնի բուժանձնակազմի հսկողության տակ և ստանում է համապատասխան բուժում: <<Սուրբ Գրիգոր լուսավորիչ>> ԲԿ նեյրովիրաբուժական բաժանմունքի վարիչի և բուժող բժշկի կողմից տրված էպիկրիզի համաձայն Ա.Խաչատրյանի մոտ ախտորոշվել է ստրանգուլյացիոն ասֆիքսիա: Պարանոցային հատվածի սալջարդ հիպօքսիկ էնցեֆալոպաթիա: Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Նույն հոդվածի 2-րդ մասով դատարանն որպես այդպիսին դիտում է նրա անկեղծորեն զղջալը: Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան: Ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատժաչափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, օրենքով պաշտպանվող շահը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, առողջական վիճակը, ինչպես նաև այն, որ տուժող Գ.Պողոսյանն ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանից բողոք, պահանջ, քաղ. հայց չունի և խնդրել է մեղմ պատիժ նշանակել, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներից մեկը՝ սոցիալական արդարության սկզբունքն իրացված է: Վերոնշյալ հանգամանքներից ելնելով դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույնը նշանակելու պայմաններում: Քննարկելով այն հարցը, թե արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, սակայն միևնույն ժամանակ հաշվի է առնում նաև Ա.Խաչատրյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ վերջինս կատարել է ծանր հանցանք, որը դասվում է կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործության շարքին, որպիսի պայմաններում դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան նշանակված պատիժը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի կողմից կրելու պայմաններում և նույն հիմքով անթույլատրելի է ճանաչում ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը: Քննարկելով ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորման հարցը, Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոփոխելու հիմքերը բացակայում են, պայմանավորված նրա իրական պատժի` ազատազրկման դատապարտելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին: Տվյալ խնդրին անդրադառնալով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել: Ինչ վերաբերում է իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գ.Պողոսյանի հագուստները պետք է վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները` ոչնչացնել: Դատարանը գտնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնագանձման: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-366-րդ, 369-373-րդ, 3751-3754-րդ հոդվածներով, դատարանը` ՎՃՌԵՑ Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով: Պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի ապրիլի 30-ից: Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Արմեն Ռոբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց հանդիսացող տուժող Գագիկ Պողոսյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս, իսկ արյան հետքերի նմուշները ոչնչացնել: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան, բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 30-08-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 06-10-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 251, 179, 121, 59, 89, 109 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 18-11-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 251, 179, 121, 59, 89, 109 |