Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0111/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
11.3
Պատասխանող
Արսեն Լևոնյան
Արսեն Լևոնյան Եղիշ
Արսեն Լևոնյան
Արսեն Լևոնյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Լևոն Ավետիսյան
Վճռաբեկ
Սերժիկ Ավետիսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Լևոն Ավետիսյան
Վճռաբեկ
Սերժիկ Ավետիսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2016-02-17 | 14:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2016-01-26 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-12-22 | 11:00 | 4 | Կայացվել է | ||
| Վճռաբեկ | 2015-11-17 | 14:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն | 2015-10-15 | 12:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2015-09-10 | 10:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
23.12.2015թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԱՐԱԴ/0022/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Է.ԽՈՇԲԵԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Հ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Հայկ Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, փոխանակ ձեռնպահ մնար ավտոմեքենան վարելուց, անտեսելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վարել է Անահիտ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված` Սպարտակ Նորայրի Ավդալյանի կողմից շահագործվող «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և ուղևորներ Քյարամ Իսպիրյանի, Նազար Ավանեսյանի և Սպարտակ Ավդալյանի հետ Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհով երթևեկել է Արագածոտնի մարզի Ոսկեվազ գյուղի ուղղությամբ: Ժամը 20-ի սահմաններում հասնելով Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 40-րդ կմ հատված` Ուջան գյուղի վարչական տարածք առջևից ընթացող ավտոմեքենայի վազանց կատարելու նպատակով իր վարած «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել:
Ավտովթարի հետևանքով Հայկ Հարությունյանը «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Քյարամ Իսպիրյանին անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Վերոգրյալ հանցանքի համար Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի արագացված դատաքննության արդյունքում 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ին կայացված դատավճռով Հայկ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 1 տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ:
Դատարանը որոշել է իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Աշտարակի բաժնին ի պահ հանձնված «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վերադարձնել սեփականատիրոջը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով փոփոխել այն և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրողը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<(...)Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դրանցում Հայկ Հարությունյանի արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանն առհասարակ քննարկված չեն և այդ առումով չեն պահպանվել արարքի կոնկրետ առանձնահատկությունները, այն է՝ թույլ տրված խախտման բնույթը, ծանրության աստիճանը, դրա նկատմամբ հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքը:
Դատարանն այդպիսով բացարձակ կարևորություն չի տվել նաև հանցագործության արդյունքում վրա հասած հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին՝ անտեսելով, որ դրսևորված անզգուշությունը վնասել է օրենքով առավել խիստ պաշտպանվող օբյեկտին, պատճառ դարձել մարդու մահվան:
Դատարանը սահմանափակվել է միայն Հայկ Հարությունյանին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների թվարկմամբ՝ դրանց վերագրված նշանակության տեսանկյունից համապատասխան վերլուծության չենթարկելով դրանց հարաբերակցությունն ու համարժեքությունը հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին։ Ավելի պարզ դատարանը գտնելով, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները վկայում են արարքի նվազ հասարակական վտանգավորության մասին, հատուկ վերլուծությամբ չի բացահայտել և արժևորել արարքի հանրային վտանգավորությունն ու դրա հետևանքների ծանրությունն ինքնին և նշված հանգամանքները չի դիտարկել այդ հետևությունների համատեքստում՝ պարզելու համար՝ մեղմացնող հանգամանքները բավարար են արդյոք կոնկրետ հանցագործության և կոնկրետ հետևանքների վտանգավորության աստիճանը մեղմելու համար:
Դատարանն իր դատավճռում հանգել է հետևության, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան նշանակված պատժի կրումից ազատելով՝ հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ պատժի նպատակը միայն անձին ուղղելը չէ, այլ նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը և հանցագործությունների կանխումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետը սահմանում է՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի կողմից հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ թմրեցնող այլ նյութերի ազդեցության տակ կատարելը դիտվում է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
Սույն գործով նշանակված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-0657 եզրակացության համաձայն, Հայկ Հարությունյանի արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է էթիլ սպիրտ /ալկոհոլ/, 18,0mmo1/L քանակությամբ /0,82գ/լ/, որը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին:
Մինչդեռ դատարանն Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը չի դիտել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
էդմոն Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս դատարանն ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հաշվի առնի ամբաստանյալի կողմից հանցագործության կատարման եղանակը: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե՛ս էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշումը):
Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
Վերը շարադրվածը հիմք է տալիս նշելու, որ դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անհամատեղելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջների հետ: Այն հակասում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և նշվածով հանդերձ չի բխում արդարադատության արդյունավետության շահերից:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Հայկ Հարությունյանն ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, անտեսել է «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ. օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, ինչպես նաև թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել:
Այսինքն, Հայկ Հարությունյանը թույլ է տվել «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքով նախատեսված կոպիտ խախտում:
Փաստորեն, դեպքին նախորդող պահին Հայկ Հարությունյանը գործել է հանցավոր ինքնավստահությամբ, քանի որ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, առջևից ընթացող ավտոմեքենային վազանց կատարելու նպատակով, իր վարած «MITSUBIDHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունյանի հանրորեն վտանգավոր գործողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է, հետևաբար՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից կրելու անհրաժեշտության բացակայության մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր չէ:
Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը պատշաճ ուշադրության չի արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործության և դրա հետևանքների վտանգավորությանը վերաբերող առանձնահատկությունները, այն, որ նրա արարքի արդյունքում վնասվել է քրեական օրենքով պաշտպանվող ամենաբարձրարժեք օբյեկտը՝ մարդու կյանքը, իսկ դատարանի կողմից մատնանշված պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմքեր չեն կարող հանդիսանալ:
Այսպիսով, Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ի դատավճռով Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում՝ այդպիսով թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում և նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին(...)>>:
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Հ.Գալստյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը տվյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել և խնդրել է փոփոխել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.10.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Գտնում եմ, որ ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղեկալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, ուստի պետք է թողնել անփոփոխ հետևյալ պատճառաբանությամբ>>(...):
(...)Տվյալ պայմաններում, վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումները հիմք են տալիս նշելու, որ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի հակասում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին, չի հակասում սոցիալական արդարության վերականգմանը և պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը:
Միաժամանակ, բողոքաբերը չի մատնանշել թե Դատարանի կողմից ինչպիսի հանգամանքներ հաշվի չեն առել և/կամ ինչպիսի հանգամանքներ պետք է հաշվի առնեին, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը անհնարին լիներ:
Դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կայացվել է ճիշտ և օրինական դատավճիռ, այն բխում է ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներից, չի հակասում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշումներին, ուստի և բեկանման և փոփոխման հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում եմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել անհիմն լինելու հիմքով, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական ուժի մեջ (...)>>:
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել նաև տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)Գտնում եմ, որ դատախազի բողոքը պետք է մերժվի, իսկ Դատարանի դատական ակտը թողնվի անփոփոխ, քանի որ Դատարանը կայացրել է ճիշտ և արդարացի դատական ակտ: Դատարանը, պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել բողոքում բարձրաձայնված յուրաքանչյուր հանգամանք և եկել է ճիշտ եզրահանգման այն մասին, որ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Դատարանն իրավացիորեն հաշվի առնելով Հայկ Հարությունյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալները, գործի փաստերը և տուժողի ներկայացուցչի ու տուժողի խնդրանքները կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Ինչ վերաբերում է դատախազի կողմից ներկայացված բողոքում բարձրացված այն հանգամանքին, որ Դատարանը չի պատճառաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ դատարանը իր կողմից կայացված ակտում նշել է, որ ... Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները՝ 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև բեխտերեի հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան ... , հետևաբար, անհիմն է բողոքաբերի պնդումն առ այն, որ Դատարանը չի պատճառաբանել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Բացի դա, Դատարանը հաշվի է առել, որ հանգուցյալը Հայկ Հարությունյանի հետ ազգակցական կապ ունի և որ արարքը բնութագրվում է որպես անզգուշություն և հետևաբար հանրային վտանգավորության աստիճանը խիստ նվազ է իսկ անձի ուղվելը առանց իրական պատիժ կրելու բարձր է, քանի որ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելու:
Միևնուն ժամանակ, սոցիալական արդարության վերականգնման մասին բողոքաբերի պնդումները տեղին կլինեին, երբ տուժողներս ներկայացնեինք համապատասխան բողոքներ կամ պահանջներ և այդ պահանջները չբավարարվեին Հայկ Հարությունյանի կողմից իսկ պետությունը ազատազրկելով Հ.Հարությունյանին փորձեր վերականգնալ արդարությունը:
Մենք կրկին անգամ հայտարարում ենք, որ որևէ բողոք կամ պահանջ չունենք, ավելին մահացածի աղջիկը, ով տուժողի ներկայացուցչի կինն է և ամբաստանյալի ազգականը անձամբ է խնդրել որպեսզի դատարանում Հայկ Հարությունյանի համար խնդրենք ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, քանի որ դեպքից մի քանի ամիս առաջ ավտովթարից մահացել էին նաև տուժողի մայրն ու եղբայրը:
Պետք է հաշվի առնենք նաև, որ Հ.Հարությունյանի խնմաքի տակ են գտնվում անչափահաս երեխաները, ավտովթարից հետո վերջինս ստացել է կյանքին վտանգ սպառնացող մարմնական վնասվածք, տառապում է եզակի հիվանդությամբ, որն Հայաստանի պայմաններում համարվում է անբուժելի և ցուցաբերել մարդասիրություն, Դատական ակտը չբեկանելու համար:
Հաշվի առնելով նշվածը խնդրում ենք չբեկանել և թողնել անփոփոխ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը իսկ ՀՀ Գլխավոր դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել(...)>>:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Հ.Սարգսյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, ամբաստանյալ Հ.Հարությունայնը, պաշտպան Հ.Գալստյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի, պաշտպանի և տուժողի իրավահաջորդի առարկությունները դրանց դեմ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատժի նշանակումը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<(…)Դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս հաշվի է առնում նաև նրա կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ Հայկ Հարությունյանի կողմից դրսևորված հոգեբանական վերաբերմունքը:
Դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը որպես Հայկ Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ:
Դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...):
Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը(…)>>։
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված ու հիմնավորված է գործի փաստական հանգամանքներով, դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ, որը համապատասխանում է կատարված հանցանքի բնույթին ու ամբաստանյալի անձնավորությանը:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ-ի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...)Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ-ի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>>. (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը:
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առել, սակայն թեև Հայկ Հարությունյանի կողմից Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վերադառնալիս «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելը պայմանավորված է եղել մեքենան շահագործող Սպարտակ Ավդալյանի ֆիզիկական անկարողությամբ, սակայն վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նույնիսկ վերոնշյալ պայմանների առկայության պարագայում թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ավտոմեքենա վարելը պետք է դիտել որպես Հայկ Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը նաև «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված կոպիտ խախտում է և Արամ Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 27.08.2010թ-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման դրույթներից ելնելով, պետք է հաշվի առնել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ վթարի հետևանքով մահացած Քյարամ Իսպիրյանը հանդիսանում է Հայկ Հարությունյանի քեռին, վերջինս հատուցել է ինչպես նրա հուղարկավորության, այնպես էլ Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, ինչը պնդեց նաև վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում` հայտնելով նաև, որ Հայկ Հարությունյանին ռեալ պատժի ենթարկելը նոր հարված կլինի իրենց ընտանիքին, վթարի հետևանքով ամբաստանյալը ստացել է ծանր մարմանական վնասվածք, նա նաև տառապում է <<Բետերևյան հիվանդությամբ>>, ըստ իր հայտարարության` ոսկրային հանգույցները մաշվում են, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, ինչպես նաև մայրը և տատը, վերոնշյալ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ինչը նույնպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն համարվում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներից սոցիալական արդարության վերականգնումն ու անձի ուղղվելը Հայկ Հարությունյանին պայմանականորեն դատապարտելու դեպքում ամբողջովին իրագործվում են և պատժի մյուս նպատակը` հանցագործությունների կանխումը, գործի փաստական հանգամանքները հաշվի առնելով, նույնպես իրացվում է և այն չի կարող գերակա լինել պատժի մյուս նպատակների նկատմամբ, հակառակ դեպքում պատիժը կդառնա ինքնանպատակ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվելը պետք է թողնել անփոփոխ:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները, վերաքննիչ դատարանը նույնպես գալիս է այն համոզման, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` առանց նշանակված պատիժը կրելու, և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
23.12.2015թ. ք.Երևան
ԳՈՐԾ.N-ԱՐԱԴ/0022/01/15
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Է.ԽՈՇԲԵԿՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Հ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Հայկ Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, փոխանակ ձեռնպահ մնար ավտոմեքենան վարելուց, անտեսելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վարել է Անահիտ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված` Սպարտակ Նորայրի Ավդալյանի կողմից շահագործվող «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և ուղևորներ Քյարամ Իսպիրյանի, Նազար Ավանեսյանի և Սպարտակ Ավդալյանի հետ Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհով երթևեկել է Արագածոտնի մարզի Ոսկեվազ գյուղի ուղղությամբ: Ժամը 20-ի սահմաններում հասնելով Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 40-րդ կմ հատված` Ուջան գյուղի վարչական տարածք առջևից ընթացող ավտոմեքենայի վազանց կատարելու նպատակով իր վարած «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել:
Ավտովթարի հետևանքով Հայկ Հարությունյանը «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Քյարամ Իսպիրյանին անզգուշությամբ պատճառել է մահ:
Վերոգրյալ հանցանքի համար Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի արագացված դատաքննության արդյունքում 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ին կայացված դատավճռով Հայկ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 1 տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով
Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ:
Դատարանը որոշել է իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Աշտարակի բաժնին ի պահ հանձնված «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վերադարձնել սեփականատիրոջը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով փոփոխել այն և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրողը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<(...)Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դրանցում Հայկ Հարությունյանի արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանն առհասարակ քննարկված չեն և այդ առումով չեն պահպանվել արարքի կոնկրետ առանձնահատկությունները, այն է՝ թույլ տրված խախտման բնույթը, ծանրության աստիճանը, դրա նկատմամբ հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքը:
Դատարանն այդպիսով բացարձակ կարևորություն չի տվել նաև հանցագործության արդյունքում վրա հասած հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին՝ անտեսելով, որ դրսևորված անզգուշությունը վնասել է օրենքով առավել խիստ պաշտպանվող օբյեկտին, պատճառ դարձել մարդու մահվան:
Դատարանը սահմանափակվել է միայն Հայկ Հարությունյանին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների թվարկմամբ՝ դրանց վերագրված նշանակության տեսանկյունից համապատասխան վերլուծության չենթարկելով դրանց հարաբերակցությունն ու համարժեքությունը հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին։ Ավելի պարզ դատարանը գտնելով, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները վկայում են արարքի նվազ հասարակական վտանգավորության մասին, հատուկ վերլուծությամբ չի բացահայտել և արժևորել արարքի հանրային վտանգավորությունն ու դրա հետևանքների ծանրությունն ինքնին և նշված հանգամանքները չի դիտարկել այդ հետևությունների համատեքստում՝ պարզելու համար՝ մեղմացնող հանգամանքները բավարար են արդյոք կոնկրետ հանցագործության և կոնկրետ հետևանքների վտանգավորության աստիճանը մեղմելու համար:
Դատարանն իր դատավճռում հանգել է հետևության, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան նշանակված պատժի կրումից ազատելով՝ հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ պատժի նպատակը միայն անձին ուղղելը չէ, այլ նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը և հանցագործությունների կանխումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետը սահմանում է՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի կողմից հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ թմրեցնող այլ նյութերի ազդեցության տակ կատարելը դիտվում է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
Սույն գործով նշանակված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-0657 եզրակացության համաձայն, Հայկ Հարությունյանի արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է էթիլ սպիրտ /ալկոհոլ/, 18,0mmo1/L քանակությամբ /0,82գ/լ/, որը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին:
Մինչդեռ դատարանն Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը չի դիտել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք:
էդմոն Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս դատարանն ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հաշվի առնի ամբաստանյալի կողմից հանցագործության կատարման եղանակը: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե՛ս էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշումը):
Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա:
Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։
Վերը շարադրվածը հիմք է տալիս նշելու, որ դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անհամատեղելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջների հետ: Այն հակասում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և նշվածով հանդերձ չի բխում արդարադատության արդյունավետության շահերից:
Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Հայկ Հարությունյանն ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, անտեսել է «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ. օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, ինչպես նաև թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել:
Այսինքն, Հայկ Հարությունյանը թույլ է տվել «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքով նախատեսված կոպիտ խախտում:
Փաստորեն, դեպքին նախորդող պահին Հայկ Հարությունյանը գործել է հանցավոր ինքնավստահությամբ, քանի որ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, առջևից ընթացող ավտոմեքենային վազանց կատարելու նպատակով, իր վարած «MITSUBIDHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Այսինքն՝ Հայկ Հարությունյանի հանրորեն վտանգավոր գործողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է, հետևաբար՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից կրելու անհրաժեշտության բացակայության մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր չէ:
Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը պատշաճ ուշադրության չի արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործության և դրա հետևանքների վտանգավորությանը վերաբերող առանձնահատկությունները, այն, որ նրա արարքի արդյունքում վնասվել է քրեական օրենքով պաշտպանվող ամենաբարձրարժեք օբյեկտը՝ մարդու կյանքը, իսկ դատարանի կողմից մատնանշված պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմքեր չեն կարող հանդիսանալ:
Այսպիսով, Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ի դատավճռով Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում՝ այդպիսով թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում և նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին(...)>>:
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Հ.Գալստյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը տվյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել և խնդրել է փոփոխել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.10.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման:
Գտնում եմ, որ ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղեկալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, ուստի պետք է թողնել անփոփոխ հետևյալ պատճառաբանությամբ>>(...):
(...)Տվյալ պայմաններում, վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումները հիմք են տալիս նշելու, որ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի հակասում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին, չի հակասում սոցիալական արդարության վերականգմանը և պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը:
Միաժամանակ, բողոքաբերը չի մատնանշել թե Դատարանի կողմից ինչպիսի հանգամանքներ հաշվի չեն առել և/կամ ինչպիսի հանգամանքներ պետք է հաշվի առնեին, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը անհնարին լիներ:
Դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կայացվել է ճիշտ և օրինական դատավճիռ, այն բխում է ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներից, չի հակասում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշումներին, ուստի և բեկանման և փոփոխման հիմքեր առկա չեն:
Ելնելով վերոգրյալից, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում եմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել անհիմն լինելու հիմքով, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական ուժի մեջ (...)>>:
ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել նաև տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)Գտնում եմ, որ դատախազի բողոքը պետք է մերժվի, իսկ Դատարանի դատական ակտը թողնվի անփոփոխ, քանի որ Դատարանը կայացրել է ճիշտ և արդարացի դատական ակտ: Դատարանը, պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել բողոքում բարձրաձայնված յուրաքանչյուր հանգամանք և եկել է ճիշտ եզրահանգման այն մասին, որ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Դատարանն իրավացիորեն հաշվի առնելով Հայկ Հարությունյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալները, գործի փաստերը և տուժողի ներկայացուցչի ու տուժողի խնդրանքները կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Ինչ վերաբերում է դատախազի կողմից ներկայացված բողոքում բարձրացված այն հանգամանքին, որ Դատարանը չի պատճառաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ դատարանը իր կողմից կայացված ակտում նշել է, որ ... Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները՝ 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև բեխտերեի հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան ... , հետևաբար, անհիմն է բողոքաբերի պնդումն առ այն, որ Դատարանը չի պատճառաբանել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Բացի դա, Դատարանը հաշվի է առել, որ հանգուցյալը Հայկ Հարությունյանի հետ ազգակցական կապ ունի և որ արարքը բնութագրվում է որպես անզգուշություն և հետևաբար հանրային վտանգավորության աստիճանը խիստ նվազ է իսկ անձի ուղվելը առանց իրական պատիժ կրելու բարձր է, քանի որ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելու:
Միևնուն ժամանակ, սոցիալական արդարության վերականգնման մասին բողոքաբերի պնդումները տեղին կլինեին, երբ տուժողներս ներկայացնեինք համապատասխան բողոքներ կամ պահանջներ և այդ պահանջները չբավարարվեին Հայկ Հարությունյանի կողմից իսկ պետությունը ազատազրկելով Հ.Հարությունյանին փորձեր վերականգնալ արդարությունը:
Մենք կրկին անգամ հայտարարում ենք, որ որևէ բողոք կամ պահանջ չունենք, ավելին մահացածի աղջիկը, ով տուժողի ներկայացուցչի կինն է և ամբաստանյալի ազգականը անձամբ է խնդրել որպեսզի դատարանում Հայկ Հարությունյանի համար խնդրենք ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, քանի որ դեպքից մի քանի ամիս առաջ ավտովթարից մահացել էին նաև տուժողի մայրն ու եղբայրը:
Պետք է հաշվի առնենք նաև, որ Հ.Հարությունյանի խնմաքի տակ են գտնվում անչափահաս երեխաները, ավտովթարից հետո վերջինս ստացել է կյանքին վտանգ սպառնացող մարմնական վնասվածք, տառապում է եզակի հիվանդությամբ, որն Հայաստանի պայմաններում համարվում է անբուժելի և ցուցաբերել մարդասիրություն, Դատական ակտը չբեկանելու համար:
Հաշվի առնելով նշվածը խնդրում ենք չբեկանել և թողնել անփոփոխ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը իսկ ՀՀ Գլխավոր դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել(...)>>:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Հ.Սարգսյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, ամբաստանյալ Հ.Հարությունայնը, պաշտպան Հ.Գալստյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի, պաշտպանի և տուժողի իրավահաջորդի առարկությունները դրանց դեմ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատժի նշանակումը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
<<(…)Դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս հաշվի է առնում նաև նրա կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ Հայկ Հարությունյանի կողմից դրսևորված հոգեբանական վերաբերմունքը:
Դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Դատարանը որպես Հայկ Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ:
Դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...):
Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը(…)>>։
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված ու հիմնավորված է գործի փաստական հանգամանքներով, դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ, որը համապատասխանում է կատարված հանցանքի բնույթին ու ամբաստանյալի անձնավորությանը:
Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ-ի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...)Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ-ի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու:
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>>. (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը):
Վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը:
Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առել, սակայն թեև Հայկ Հարությունյանի կողմից Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վերադառնալիս «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելը պայմանավորված է եղել մեքենան շահագործող Սպարտակ Ավդալյանի ֆիզիկական անկարողությամբ, սակայն վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նույնիսկ վերոնշյալ պայմանների առկայության պարագայում թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ավտոմեքենա վարելը պետք է դիտել որպես Հայկ Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը նաև «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված կոպիտ խախտում է և Արամ Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 27.08.2010թ-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման դրույթներից ելնելով, պետք է հաշվի առնել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս:
Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ վթարի հետևանքով մահացած Քյարամ Իսպիրյանը հանդիսանում է Հայկ Հարությունյանի քեռին, վերջինս հատուցել է ինչպես նրա հուղարկավորության, այնպես էլ Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, ինչը պնդեց նաև վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում` հայտնելով նաև, որ Հայկ Հարությունյանին ռեալ պատժի ենթարկելը նոր հարված կլինի իրենց ընտանիքին, վթարի հետևանքով ամբաստանյալը ստացել է ծանր մարմանական վնասվածք, նա նաև տառապում է <<Բետերևյան հիվանդությամբ>>, ըստ իր հայտարարության` ոսկրային հանգույցները մաշվում են, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, ինչպես նաև մայրը և տատը, վերոնշյալ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ինչը նույնպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն համարվում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներից սոցիալական արդարության վերականգնումն ու անձի ուղղվելը Հայկ Հարությունյանին պայմանականորեն դատապարտելու դեպքում ամբողջովին իրագործվում են և պատժի մյուս նպատակը` հանցագործությունների կանխումը, գործի փաստական հանգամանքները հաշվի առնելով, նույնպես իրացվում է և այն չի կարող գերակա լինել պատժի մյուս նպատակների նկատմամբ, հակառակ դեպքում պատիժը կդառնա ինքնանպատակ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվելը պետք է թողնել անփոփոխ:
Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները, վերաքննիչ դատարանը նույնպես գալիս է այն համոզման, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` առանց նշանակված պատիժը կրելու, և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0111/01/15
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Լ. Մանուկյանի
պաշտպան` Լ. Գասպարյանի
2016 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի, ծնված 1979 թվականի հունվարի 12-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, նախկինում դատված` 1.Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2009թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 03.12.2010թ. որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, 2.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.01.2014թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, դատապարտվել է ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անքի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժին հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 03.10.2013թ. որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ Արսեն Լևոնյանն ազատվել է պատժից, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է ք.Երևան, Ն.Շեն•ավիթ 13 փողոց 29 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կալանքի տակ է 29.09.2015թ.-ից:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի մայիսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14131015 քրեական •ործը:
2015 թվականի հունիսի 03-ին կասկածյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հունիսի 10-ի որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի հունիսի 24-ի որոշմամբ թիվ 14131015 քրեական •ործի նյութերով ոմն ՙՍամվել՚-ի կողմից Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մաս է անջատվել, հարուցվել է թիվ 14138015 քրեական •ործը:
2015 թվականի հունիսի 26-ին թիվ 14131015 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատարանի 10.09.2015թ. որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, փոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
29.09.2015թ.-ին Արսեն Եղիշի Լևոնյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկ:
2.Գործի փաստական հան•ամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Խաչատուրի Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ:
3. Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Լ. Գասպարյանը:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի` 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ:
Այսինքն` Ա. Լևոնյանը կատարել հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով:
3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, նրա խնամքին է •տնվում 3-րդ խմբի հաշմանդամ մայրը, բնութա•րվում է դրական:
Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 22 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցա•ործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԱնձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածությունը, սույն օրենս•րքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցա•ործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս՚:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածություն չունեցող են համարվում այն անձինք, ովքեր դատարանի դատավճռով դատապարտվել են առանց պատիժ նշանակելու կամ դատարանի դատավճռով ազատվել են պատիժը կրելուց կամ պատիժը կրել են այնպիսի արարքի համար, որի հանցավորությունն ու պատժելիությունը վերացված են օրենքով:՚
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` ՙԴատվածությունը մարվում է` ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցա•ործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո՚:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձն օրենքով սահմանված կար•ով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատիժը կրելուց, կամ պատժի չկրած մասը փոխարինվել է ավելի մեղմ պատժով, ապա դատվածությունը մարելու ժամկետը հաշվարկվում է հիմնական պատիժը և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատելու պահից:՚
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձը մինչև դատվածությունը մարվելը նոր հանցանք է կատարում, ապա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվում է: Առաջին հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը հաշվարկվում է վերստին` վերջին հանցա•ործության համար պատիժը (հիմնական և լրացուցիչ) փաստորեն կրելուց հետո: Այդ դեպքում անձը երկու հանցա•ործությունների համար էլ դատված է համարվում մինչև դրանցից առավել ծանր հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը լրանալը՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի համաձայն`
1. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի, վտան•ավոր և առանձնապես վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցա•ործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հան•ամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցա•ործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից:
Ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, ուստի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի դատվածությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի և նույն հոդվածի 5-րդ մասի ուժով պետք է մարվեր հիմնական պատիժը կրելուց ազատելու պահից երեք տարի անցնելուց հետո` 2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ին: Սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված` 2013 թվականի մարտի 31-ին Արսեն Լևոնյանը կատարել է միջին ծանրության նոր հանցա•ործություն, որով նրա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվել է: Հետևաբար Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ առաջին դատավճռով նշանակված դատվածությունը մարված չէ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ` Արսեն Եղիշի Լևոնյանն ազատվել է պատժից:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ Ա.Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնել միայն ամբաստանյալի 23.12.2009թ. դատվածությունը, այսինքն` հանցա•ործության ռեցիդիվը: Ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը դիտավորությամբ հանցանք է կատարել, նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար դատվածություն ունենալով:
Հաշվի առնելով Արսեն Լևոնյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկում` առավելա•ույնը երեք տարի ժամկետով, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը, հասնելու համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Դատարանը հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը նախկինում դատված է եղել, սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված կատարել է նոր` միջին ծանրության հանցա•ործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙ...Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից՚, ուստի պետք է հաշվի առնել հանցա•ործության ռեցիդիվը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից ոչ պակաս:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/0/13 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ ՙարա•ացված դատաքննության պարա•այում ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պատիժ նշանակելու կար•ը հանցանք կատարած անձանց համար ավելի նախընտրելի է ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված կար•ի համեմատությամբ, քանի որ օրենսդիրն ամբաստանյալի կողմից արա•ացված դատաքննություն կատարելուն համաձայնություն տալու և մեղսա•րված արարքն ընդունելու պարա•այում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել (արա•ացված դատաքննության էության ու նշանակության վերաբերյալ mutatis mutandisտե՛ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-931 որոշումը):
Մինչդեռ անձի արարքում հանցա•ործությունների ռեցիդիվի առկայության դեպքում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի սանկցիայի շրջանակներում անձի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու կանոններ:
Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածի հարաբերակցության իրավական կար•ավորման անորոշությունը և դրանց միջև առկա հակասությունը պետք է լուծվի հօ•ուտ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու բարենպաստ պայմաններ նախատեսող նորմի, ինչը բխում է ՀՀ Սահմանադրությամբ և միջազ•ային իրավական ակտերով սահմանված մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնարար դրույթներից:
Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով ամրա•րված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօ•ուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի:՚
Ամբաստանյալ Ա.Լևոնյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչի 2015թ. հունիսի 03-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ պետք է հանձնել Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արսեն Եղիշի Լևոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Արսեն Եղիշի Լևոնյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ հանձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
Դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
Դատավոր` Լ. Ավետիսյան
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության դատարանը`
նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան
քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի
մասնակցությամբ
մեղադրող` Լ. Մանուկյանի
պաշտպան` Լ. Գասպարյանի
2016 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի, ծնված 1979 թվականի հունվարի 12-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, նախկինում դատված` 1.Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2009թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 03.12.2010թ. որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, 2.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.01.2014թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, դատապարտվել է ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անքի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժին հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 03.10.2013թ. որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ Արսեն Լևոնյանն ազատվել է պատժից, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է ք.Երևան, Ն.Շեն•ավիթ 13 փողոց 29 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կալանքի տակ է 29.09.2015թ.-ից:
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի մայիսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14131015 քրեական •ործը:
2015 թվականի հունիսի 03-ին կասկածյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը:
Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հունիսի 10-ի որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2015 թվականի հունիսի 24-ի որոշմամբ թիվ 14131015 քրեական •ործի նյութերով ոմն ՙՍամվել՚-ի կողմից Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մաս է անջատվել, հարուցվել է թիվ 14138015 քրեական •ործը:
2015 թվականի հունիսի 26-ին թիվ 14131015 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար:
Դատարանի 10.09.2015թ. որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, փոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
29.09.2015թ.-ին Արսեն Եղիշի Լևոնյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկ:
2.Գործի փաստական հան•ամանքները.
Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Խաչատուրի Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ:
3. Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Լ. Գասպարյանը:
Մեղադրող Լ.Մանուկյանը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չի առարկել:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին:
4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի` 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ:
Այսինքն` Ա. Լևոնյանը կատարել հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին:
Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով:
3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը:
Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, նրա խնամքին է •տնվում 3-րդ խմբի հաշմանդամ մայրը, բնութա•րվում է դրական:
Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 22 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցա•ործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԱնձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածությունը, սույն օրենս•րքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցա•ործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս՚:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածություն չունեցող են համարվում այն անձինք, ովքեր դատարանի դատավճռով դատապարտվել են առանց պատիժ նշանակելու կամ դատարանի դատավճռով ազատվել են պատիժը կրելուց կամ պատիժը կրել են այնպիսի արարքի համար, որի հանցավորությունն ու պատժելիությունը վերացված են օրենքով:՚
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` ՙԴատվածությունը մարվում է` ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցա•ործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո՚:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձն օրենքով սահմանված կար•ով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատիժը կրելուց, կամ պատժի չկրած մասը փոխարինվել է ավելի մեղմ պատժով, ապա դատվածությունը մարելու ժամկետը հաշվարկվում է հիմնական պատիժը և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատելու պահից:՚
Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձը մինչև դատվածությունը մարվելը նոր հանցանք է կատարում, ապա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվում է: Առաջին հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը հաշվարկվում է վերստին` վերջին հանցա•ործության համար պատիժը (հիմնական և լրացուցիչ) փաստորեն կրելուց հետո: Այդ դեպքում անձը երկու հանցա•ործությունների համար էլ դատված է համարվում մինչև դրանցից առավել ծանր հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը լրանալը՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի համաձայն`
1. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի, վտան•ավոր և առանձնապես վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցա•ործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հան•ամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցա•ործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից:
Ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, ուստի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի դատվածությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի և նույն հոդվածի 5-րդ մասի ուժով պետք է մարվեր հիմնական պատիժը կրելուց ազատելու պահից երեք տարի անցնելուց հետո` 2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ին: Սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված` 2013 թվականի մարտի 31-ին Արսեն Լևոնյանը կատարել է միջին ծանրության նոր հանցա•ործություն, որով նրա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվել է: Հետևաբար Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ առաջին դատավճռով նշանակված դատվածությունը մարված չէ:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ` Արսեն Եղիշի Լևոնյանն ազատվել է պատժից:
Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ Ա.Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնել միայն ամբաստանյալի 23.12.2009թ. դատվածությունը, այսինքն` հանցա•ործության ռեցիդիվը: Ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը դիտավորությամբ հանցանք է կատարել, նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար դատվածություն ունենալով:
Հաշվի առնելով Արսեն Լևոնյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկում` առավելա•ույնը երեք տարի ժամկետով, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը, հասնելու համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Դատարանը հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը նախկինում դատված է եղել, սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված կատարել է նոր` միջին ծանրության հանցա•ործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙ...Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից՚, ուստի պետք է հաշվի առնել հանցա•ործության ռեցիդիվը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից ոչ պակաս:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/0/13 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ ՙարա•ացված դատաքննության պարա•այում ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պատիժ նշանակելու կար•ը հանցանք կատարած անձանց համար ավելի նախընտրելի է ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված կար•ի համեմատությամբ, քանի որ օրենսդիրն ամբաստանյալի կողմից արա•ացված դատաքննություն կատարելուն համաձայնություն տալու և մեղսա•րված արարքն ընդունելու պարա•այում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել (արա•ացված դատաքննության էության ու նշանակության վերաբերյալ mutatis mutandisտե՛ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-931 որոշումը):
Մինչդեռ անձի արարքում հանցա•ործությունների ռեցիդիվի առկայության դեպքում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի սանկցիայի շրջանակներում անձի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու կանոններ:
Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածի հարաբերակցության իրավական կար•ավորման անորոշությունը և դրանց միջև առկա հակասությունը պետք է լուծվի հօ•ուտ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու բարենպաստ պայմաններ նախատեսող նորմի, ինչը բխում է ՀՀ Սահմանադրությամբ և միջազ•ային իրավական ակտերով սահմանված մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնարար դրույթներից:
Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով ամրա•րված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօ•ուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի:՚
Ամբաստանյալ Ա.Լևոնյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչի 2015թ. հունիսի 03-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ պետք է հանձնել Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն:
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Արսեն Եղիշի Լևոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Արսեն Եղիշի Լևոնյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ հանձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում:
Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով:
Դատավոր` ստորա•րություն
Բնա•րի հետ ճիշտ է`
Դատավոր` Լ. Ավետիսյան
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0111/01/15
Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 30-06-2015 |
|---|---|
| Դատախազություն | Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 14131015 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արսեն Լևոնյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2015 թվականի մայիս 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն <Սամվել>-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոչ չափի` 1.59 գրամ քաշով <Ափիոն> տեսակի և զգալի չափի` 0.0038 գրամ քաշով <Բուպրենորֆին> տեսակի թմրամիջոցներ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հայրանուն | Եղիշ |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 268 Մաս 2 Կետ 2 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.3 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 30-06-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լևոն |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 01-07-2015 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 01-07-2015 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 01-07-2015 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-07-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | . |
| Ազգանուն | Լ.Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | Տեխնիկական սխալի պատճառով խնդրվում է 02.07.2015-ի փոխարեն դիտել 10.07.2015թ: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-09-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 10:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Քրեական գործի վարույթը կասեցվել է
| Կասեցման ամսաթիվը | 10-09-2015 |
|---|---|
| Հիմքը | |
| Հիմքը | |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Կասեցումից հանվել է
| Երբ | 06-10-2015 |
|---|---|
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 15-10-2015 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-11-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Դատավոր Լ.Ավետիսյանի արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2016թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 17-02-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 17-02-2016 |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԱՔԴ/0111/01/15 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ Հ Ա Ն ՈՒ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ Ա Ն Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը` նախա•ահող դատավոր` Լ. Ավետիսյան քարտուղարությամբ` Ն. Այվազյանի մասնակցությամբ մեղադրող` Լ. Մանուկյանի պաշտպան` Լ. Գասպարյանի 2016 թվականի փետրվարի 17-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արա•ացված կար•ով, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի, ծնված 1979 թվականի հունվարի 12-ին, Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, ամուրի, խնամքին մեկ անձ, նախկինում դատված` 1.Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.12.2009թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 03.12.2010թ. որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, 2.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.01.2014թ. դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, դատապարտվել է ազատազրկման` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անքի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժին հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 03.10.2013թ. որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ Արսեն Լևոնյանն ազատվել է պատժից, չի աշխատել, հաշվառված և բնակվել է ք.Երևան, Ն.Շեն•ավիթ 13 փողոց 29 տուն հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, կալանքի տակ է 29.09.2015թ.-ից: Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2015 թվականի մայիսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 266 հոդվածի 1-ին մասով և 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 14131015 քրեական •ործը: 2015 թվականի հունիսի 03-ին կասկածյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորա•րությունը: Նախաքննության մարմնի 2015 թվականի հունիսի 10-ի որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ներ•րավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: 2015 թվականի հունիսի 24-ի որոշմամբ թիվ 14131015 քրեական •ործի նյութերով ոմն ՙՍամվել՚-ի կողմից Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ապօրինի թմրամիջոց իրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 1-ին մասով և 266 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մաս է անջատվել, հարուցվել է թիվ 14138015 քրեական •ործը: 2015 թվականի հունիսի 26-ին թիվ 14131015 քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննելու համար: Դատարանի 10.09.2015թ. որոշմամբ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորա•րությունը, փոխվել և որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: 29.09.2015թ.-ին Արսեն Եղիշի Լևոնյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՙՆուբարաշեն՚ քրեակատարողական հիմնարկ: 2.Գործի փաստական հան•ամանքները. Նախնական քննության մարմինն ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Խաչատուրի Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ: 3. Արա•ացված դատական քննություն. Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արա•ացված կար•ով և հայտարարեց, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է իրեն առաջադրված մեղադրանքին, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու բնույթն ու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր` պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո: Միջնորդությունը հաստատեց նաև ամբաստանյալի պաշտպան Լ. Գասպարյանը: Մեղադրող Լ.Մանուկյանը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելուն չի առարկել: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու մասին: 4.Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Դատարանը հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, •տնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը 2015 թվականի մայիսի 10-ից 18-ն ընկած ժամանակահատվածում, առանց իրացնելու նպատակի, ինքնությունը չպարզված ոմն ՙՍամվել՚-ից ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 1,59 •րամ քաշով ՙԱփիոն՚ տեսակի և զ•ալի չափի` 0,0038 •րամ քաշով ՙԲուպրենորֆին՚ տեսակի թմրամիջոցներ, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ. մայիսի 18-ին ոստիկանության Արաբկիրի բաժնում Առնո Մկրտչյանի կողմից վարած ՙԱուդի Ա3՚ մակնիշի, 35ՈՈ333 համարանիշի ավտոմեքենայի զննությամբ: Այսինքն` Ա. Լևոնյանը կատարել հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործության հատկանիշներին: Կատարած արարքի համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ: 2. Պատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61 հոդվածի համաձայն` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության՝ հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚: Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև հանցավորի անձը: Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի անձը բնութա•րող տվյալներ, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա հանցանքն ընդունել և զղջում է կատարած արարքի համար, նրա խնամքին է •տնվում 3-րդ խմբի հաշմանդամ մայրը, բնութա•րվում է դրական: Որպես ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 22 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցա•ործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙԱնձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածությունը, սույն օրենս•րքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցա•ործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս՚: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙԴատվածություն չունեցող են համարվում այն անձինք, ովքեր դատարանի դատավճռով դատապարտվել են առանց պատիժ նշանակելու կամ դատարանի դատավճռով ազատվել են պատիժը կրելուց կամ պատիժը կրել են այնպիսի արարքի համար, որի հանցավորությունն ու պատժելիությունը վերացված են օրենքով:՚ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` ՙԴատվածությունը մարվում է` ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցա•ործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ՝ պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո՚: Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձն օրենքով սահմանված կար•ով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատիժը կրելուց, կամ պատժի չկրած մասը փոխարինվել է ավելի մեղմ պատժով, ապա դատվածությունը մարելու ժամկետը հաշվարկվում է հիմնական պատիժը և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատելու պահից:՚ Նույն հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձը մինչև դատվածությունը մարվելը նոր հանցանք է կատարում, ապա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվում է: Առաջին հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը հաշվարկվում է վերստին` վերջին հանցա•ործության համար պատիժը (հիմնական և լրացուցիչ) փաստորեն կրելուց հետո: Այդ դեպքում անձը երկու հանցա•ործությունների համար էլ դատված է համարվում մինչև դրանցից առավել ծանր հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը լրանալը՚: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի համաձայն` 1. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի, վտան•ավոր և առանձնապես վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցա•ործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հան•ամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցա•ործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները: 2. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից: Ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանը Երևան քաղաքի Շեն•ավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով դատապարտվել է ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 03-ի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 10 /տաս/ ամիս 14 /տասնչորս/ օր պատիժը կրելուց, ուստի Արսեն Եղիշի Լևոնյանի դատվածությունը ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84 հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետի և նույն հոդվածի 5-րդ մասի ուժով պետք է մարվեր հիմնական պատիժը կրելուց ազատելու պահից երեք տարի անցնելուց հետո` 2013 թվականի դեկտեմբերի 03-ին: Սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված` 2013 թվականի մարտի 31-ին Արսեն Լևոնյանը կատարել է միջին ծանրության նոր հանցա•ործություն, որով նրա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվել է: Հետևաբար Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ առաջին դատավճռով նշանակված դատվածությունը մարված չէ: Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի հունվարի 15-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 266 հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66 հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ` պատիժները լրիվ •ումարելու միջոցով, Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: Նշված պատժի մեջ հաշվակցվել է նախնական կալանքի տակ •տնվելու 9 /ինը/ ամիս 14 /տասնչորս/ օրը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 16 /տասնվեց/ օր ժամկետով և տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումարի չափով: ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազ•ային ժողովի 2013 թվականի հոկտեմբերի 03-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ` Արսեն Եղիշի Լևոնյանն ազատվել է պատժից: Նման պայմաններում դատարանը •տնում է, որ Ա.Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է հաշվի առնել միայն ամբաստանյալի 23.12.2009թ. դատվածությունը, այսինքն` հանցա•ործության ռեցիդիվը: Ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը դիտավորությամբ հանցանք է կատարել, նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար դատվածություն ունենալով: Հաշվի առնելով Արսեն Լևոնյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութա•րող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հան•ամանքները, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված է պատիժ միայն ազատազրկում` առավելա•ույնը երեք տարի ժամկետով, դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48 հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը, հասնելու համար ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով: Դատարանը հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արսեն Լևոնյանը նախկինում դատված է եղել, սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված կատարել է նոր` միջին ծանրության հանցա•ործություն, իսկ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙ...Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից՚, ուստի պետք է հաշվի առնել հանցա•ործության ռեցիդիվը և Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից ոչ պակաս: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2014 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ՏԴ/0071/0/13 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում այն մասին, որ ՙարա•ացված դատաքննության պարա•այում ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պատիժ նշանակելու կար•ը հանցանք կատարած անձանց համար ավելի նախընտրելի է ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված կար•ի համեմատությամբ, քանի որ օրենսդիրն ամբաստանյալի կողմից արա•ացված դատաքննություն կատարելուն համաձայնություն տալու և մեղսա•րված արարքն ընդունելու պարա•այում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել (արա•ացված դատաքննության էության ու նշանակության վերաբերյալ mutatis mutandisտե՛ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-931 որոշումը): Մինչդեռ անձի արարքում հանցա•ործությունների ռեցիդիվի առկայության դեպքում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի սանկցիայի շրջանակներում անձի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու կանոններ: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածի հարաբերակցության իրավական կար•ավորման անորոշությունը և դրանց միջև առկա հակասությունը պետք է լուծվի հօ•ուտ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու բարենպաստ պայմաններ նախատեսող նորմի, ինչը բխում է ՀՀ Սահմանադրությամբ և միջազ•ային իրավական ակտերով սահմանված մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնարար դրույթներից: Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 671 հոդվածով և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասով ամրա•րված պատիժ նշանակելու հատուկ կանոնների միջև առկա է հակասություն, որը ենթակա է լուծման հօ•ուտ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3753 հոդվածի 6-րդ մասի:՚ Ամբաստանյալ Ա.Լևոնյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, իսկ նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչի 2015թ. հունիսի 03-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական •ործին կցված` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ պետք է հանձնել Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար: Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից բռնա•անձման ենթակա չեն: Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 357-360, 365, 369-373, 3753 և 3754 հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Արսեն Եղիշի Լևոնյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ և նրան դատապարտել ազատազրկման 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Արսեն Եղիշի Լևոնյանի պատժի սկիզբը հաշվել 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ից, որը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Արսեն Եղիշի Լևոնյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, իրեղեն ապացույց հանդիսացող` 1,59 •րամ հաստատուն քաշով, մու• շա•անակա•ույն զան•ված հանդիսացող ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և 0,19 •րամ քաշով դեղահաբի բեկորը /որում հայտնաբերվել է 0,0038 •րամ քաշով բուպրենորֆին տեսակի թմրամիջոց/ փաթեթավորված և կնիքված ՙՀՀ ոստիկանության ՓՔՎ փորձա•ետ N 25՚ ուղղանկյուն կնիքի դրոշմով/ հանձնել ՀՀ ՔԿ Երևան քաղաքի ՔՎ Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնին` սույն քրեական •ործի նյութերով հարուցված թիվ 14138015 քրեական •ործին կցելու համար: Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված: Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում: Դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395 հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով: Դատավոր` ստորա•րություն Բնա•րի հետ ճիշտ է` Դատավոր` Լ. Ավետիսյան |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 17-02-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 21-03-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-03-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 222, 162 |
| Գործին կից նյութերը | Կից Ա.Լևոնյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին որոշման բողոքարկված նյութերը 118 թերթից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 02-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 222,162 |
| Գործին կից նյութերը | Կից Ա.Լևոնյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը փոխելու և քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին որոշման բողոքարկված նյութերը 118 թերթից: |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0111/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 09-12-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 09-12-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լիաննա |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արսեն Լևոնյան Բավարարել վերաքննիչ բողոքը և բեկանել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արսեն Եղիշի Լևոնյանի/ՀՀ քր. օր-ի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետ/ նկատմամբ ընտրված կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին 10.09.2015թ-ի որոշումը: |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 17-12-2015 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Միջանկյալ դատական ակտի դեմ
| Միջանկյալ դատական ակտեր | Ամբաստանյալին հետախուզում հայտարարելու մասին դատարանի որոշում |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-12-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 17-12-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 22-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 22-12-2015 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 23.12.2015թ. ք.Երևան ԳՈՐԾ.N-ԱՐԱԴ/0022/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ Հ.ՏԵՐ-ԱԴԱՄՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ՏՈւԺՈՂԻ ԻՐԱՎԱՀԱՋՈՐԴ` Է.ԽՈՇԲԵԿՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Հ.ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ՀԱՐՈւԹՅՈւՆՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը Նախաքննական մարմնի կողմից Հայկ Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, փոխանակ ձեռնպահ մնար ավտոմեքենան վարելուց, անտեսելով «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վարել է Անահիտ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված` Սպարտակ Նորայրի Ավդալյանի կողմից շահագործվող «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և ուղևորներ Քյարամ Իսպիրյանի, Նազար Ավանեսյանի և Սպարտակ Ավդալյանի հետ Գյումրի-Երևան ավտոճանապարհով երթևեկել է Արագածոտնի մարզի Ոսկեվազ գյուղի ուղղությամբ: Ժամը 20-ի սահմաններում հասնելով Երևան-Գյումրի ավտոճանապարհի 40-րդ կմ հատված` Ուջան գյուղի վարչական տարածք առջևից ընթացող ավտոմեքենայի վազանց կատարելու նպատակով իր վարած «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն` ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել: Ավտովթարի հետևանքով Հայկ Հարությունյանը «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի ուղևոր Քյարամ Իսպիրյանին անզգուշությամբ պատճառել է մահ: Վերոգրյալ հանցանքի համար Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի արագացված դատաքննության արդյունքում 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ին կայացված դատավճռով Հայկ Հարությունյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 1 տարի ժամկետով` զրկելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 2 տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ: Դատարանը որոշել է իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ ոստիկանության Աշտարակի բաժնին ի պահ հանձնված «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վերադարձնել սեփականատիրոջը: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով պատժի մասով փոփոխել այն և նրա նկատմամբ նշանակել կատարած հանցագործության բնույթին, հասարակական վտանգավորությանը և անձը բնութագրող տվյալներին համաչափ պատիժ ազատազրկման ձևով` առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրողը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: <<(...)Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դրանցում Հայկ Հարությունյանի արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանն առհասարակ քննարկված չեն և այդ առումով չեն պահպանվել արարքի կոնկրետ առանձնահատկությունները, այն է՝ թույլ տրված խախտման բնույթը, ծանրության աստիճանը, դրա նկատմամբ հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքը: Դատարանն այդպիսով բացարձակ կարևորություն չի տվել նաև հանցագործության արդյունքում վրա հասած հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին՝ անտեսելով, որ դրսևորված անզգուշությունը վնասել է օրենքով առավել խիստ պաշտպանվող օբյեկտին, պատճառ դարձել մարդու մահվան: Դատարանը սահմանափակվել է միայն Հայկ Հարությունյանին վերագրվող պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ անձը բնութագրող հանգամանքների թվարկմամբ՝ դրանց վերագրված նշանակության տեսանկյունից համապատասխան վերլուծության չենթարկելով դրանց հարաբերակցությունն ու համարժեքությունը հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին։ Ավելի պարզ դատարանը գտնելով, որ ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանքները վկայում են արարքի նվազ հասարակական վտանգավորության մասին, հատուկ վերլուծությամբ չի բացահայտել և արժևորել արարքի հանրային վտանգավորությունն ու դրա հետևանքների ծանրությունն ինքնին և նշված հանգամանքները չի դիտարկել այդ հետևությունների համատեքստում՝ պարզելու համար՝ մեղմացնող հանգամանքները բավարար են արդյոք կոնկրետ հանցագործության և կոնկրետ հետևանքների վտանգավորության աստիճանը մեղմելու համար: Դատարանն իր դատավճռում հանգել է հետևության, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրան նշանակված պատժի կրումից ազատելով՝ հաշվի չառնելով այն հանգամանքը, որ պատժի նպատակը միայն անձին ուղղելը չէ, այլ նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը և հանցագործությունների կանխումը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետը սահմանում է՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի կողմից հանցանքն ալկոհոլի, թմրամիջոցների կամ թմրեցնող այլ նյութերի ազդեցության տակ կատարելը դիտվում է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք: Սույն գործով նշանակված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-0657 եզրակացության համաձայն, Հայկ Հարությունյանի արյան փորձանմուշի մեջ հայտնաբերվել է էթիլ սպիրտ /ալկոհոլ/, 18,0mmo1/L քանակությամբ /0,82գ/լ/, որը համապատասխանում է թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակին: Մինչդեռ դատարանն Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը չի դիտել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք: էդմոն Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմամբ վերահաստատել է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս դատարանն ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան և այլն) պետք է հաշվի առնի ամբաստանյալի կողմից հանցագործության կատարման եղանակը: Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարված հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան՝ նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը (տե՛ս էդմոն Գարասիմի Ասատրյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշումը): Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանը 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել, որ պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի գործով Վճռարեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը)։ Վերը շարադրվածը հիմք է տալիս նշելու, որ դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումն անհամատեղելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջների հետ: Այն հակասում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, չի նպաստում սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, հանցագործությունների կանխմանը, չի համապատասխանում հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին և նշվածով հանդերձ չի բխում արդարադատության արդյունավետության շահերից: Քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ Հայկ Հարությունյանն ունենալով «BC» կատեգորիայի վարորդական իրավունքի վկայական, գտնվելով 0,82գ/լ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, անտեսել է «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ. օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ կետի պահանջը, ինչպես նաև թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 73-րդ կետի և «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի արդյունքում ավտոմեքենան դարձել է անկառավարելի, դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի մասի սահմաններից ու վթարի ենթարկվել: Այսինքն, Հայկ Հարությունյանը թույլ է տվել «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքով նախատեսված կոպիտ խախտում: Փաստորեն, դեպքին նախորդող պահին Հայկ Հարությունյանը գործել է հանցավոր ինքնավստահությամբ, քանի որ ալկոհոլային հարբածության վիճակում, ավտոմեքենան վարելուց ձեռնպահ մնալու փոխարեն, առջևից ընթացող ավտոմեքենային վազանց կատարելու նպատակով, իր վարած «MITSUBIDHI AIRTREK 2.0» մակնիշի ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, առանց նախապես համոզվելու առկա ճանապարհատրանսպորտային իրադրության պայմաններում վազանցի կատարման անվտանգության մեջ, որից հետո հանդիպակաց ուղղությամբ ընթացող ավտոմեքենային նկատելու պայմաններում կտրուկ մանևրելով դեպի աջ ու ձախ ուղղություններով, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Այսինքն՝ Հայկ Հարությունյանի հանրորեն վտանգավոր գործողությունները սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում են հանցավոր ինքնավստահությամբ, որն անզգույշ մեղքի ձևի առավել վտանգավոր տեսակն է, հետևաբար՝ նշանակված պատիժը նրա կողմից կրելու անհրաժեշտության բացակայության մասին առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավոր չէ: Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելիս դատարանը պատշաճ ուշադրության չի արժանացրել նրա կողմից կատարված հանցագործության և դրա հետևանքների վտանգավորությանը վերաբերող առանձնահատկությունները, այն, որ նրա արարքի արդյունքում վնասվել է քրեական օրենքով պաշտպանվող ամենաբարձրարժեք օբյեկտը՝ մարդու կյանքը, իսկ դատարանի կողմից մատնանշված պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմքեր չեն կարող հանդիսանալ: Այսպիսով, Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2015թ. հոկտեմբերի 23-ի դատավճռով Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքի բացակայության պայմաններում՝ այդպիսով թույլ տալով դատական սխալ՝ նյութական օրենքի սխալ կիրառում և նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին(...)>>: ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել պաշտպան Հ.Գալստյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանը տվյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել և խնդրել է փոփոխել Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 23.10.2015թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ ազատազրկման ձևով առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման: Գտնում եմ, որ ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղեկալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը անհիմն է և ենթակա է մերժման, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական է և հիմնավոր, ուստի պետք է թողնել անփոփոխ հետևյալ պատճառաբանությամբ>>(...): (...)Տվյալ պայմաններում, վճռաբեկ դատարանի արտահայտած դիրքորոշումները հիմք են տալիս նշելու, որ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի հակասում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին, չի հակասում սոցիալական արդարության վերականգմանը և պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը: Միաժամանակ, բողոքաբերը չի մատնանշել թե Դատարանի կողմից ինչպիսի հանգամանքներ հաշվի չեն առել և/կամ ինչպիսի հանգամանքներ պետք է հաշվի առնեին, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը անհնարին լիներ: Դատարանի կողմից Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կայացվել է ճիշտ և օրինական դատավճիռ, այն բխում է ՀՀ քրեական և քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներից, չի հակասում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված որոշումներին, ուստի և բեկանման և փոփոխման հիմքեր առկա չեն: Ելնելով վերոգրյալից, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին խնդրում եմ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել անհիմն լինելու հիմքով, իսկ Դատարանի կողմից կայացված դատավճիռը օրինական ուժի մեջ (...)>>: ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի դեմ պատասխան է ներկայացրել նաև տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը` միջնորդելով վերաքննիչ բողոքը մերժել և առաջին ատյանի դատարանի 23.10.2015թ-ի դատական ակտը թողնել անփոփոխ, մասնավորապես պատճառաբանելով, որ <<(…)Գտնում եմ, որ դատախազի բողոքը պետք է մերժվի, իսկ Դատարանի դատական ակտը թողնվի անփոփոխ, քանի որ Դատարանը կայացրել է ճիշտ և արդարացի դատական ակտ: Դատարանը, պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել բողոքում բարձրաձայնված յուրաքանչյուր հանգամանք և եկել է ճիշտ եզրահանգման այն մասին, որ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Դատարանն իրավացիորեն հաշվի առնելով Հայկ Հարությունյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև անձը բնութագրող տվյալները, գործի փաստերը և տուժողի ներկայացուցչի ու տուժողի խնդրանքները կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Ինչ վերաբերում է դատախազի կողմից ներկայացված բողոքում բարձրացված այն հանգամանքին, որ Դատարանը չի պատճառաբանել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ դատարանը իր կողմից կայացված ակտում նշել է, որ ... Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները՝ 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև բեխտերեի հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան ... , հետևաբար, անհիմն է բողոքաբերի պնդումն առ այն, որ Դատարանը չի պատճառաբանել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դրույթը: Բացի դա, Դատարանը հաշվի է առել, որ հանգուցյալը Հայկ Հարությունյանի հետ ազգակցական կապ ունի և որ արարքը բնութագրվում է որպես անզգուշություն և հետևաբար հանրային վտանգավորության աստիճանը խիստ նվազ է իսկ անձի ուղվելը առանց իրական պատիժ կրելու բարձր է, քանի որ անձը դիտավորություն չի ունեցել օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելու: Միևնուն ժամանակ, սոցիալական արդարության վերականգնման մասին բողոքաբերի պնդումները տեղին կլինեին, երբ տուժողներս ներկայացնեինք համապատասխան բողոքներ կամ պահանջներ և այդ պահանջները չբավարարվեին Հայկ Հարությունյանի կողմից իսկ պետությունը ազատազրկելով Հ.Հարությունյանին փորձեր վերականգնալ արդարությունը: Մենք կրկին անգամ հայտարարում ենք, որ որևէ բողոք կամ պահանջ չունենք, ավելին մահացածի աղջիկը, ով տուժողի ներկայացուցչի կինն է և ամբաստանյալի ազգականը անձամբ է խնդրել որպեսզի դատարանում Հայկ Հարությունյանի համար խնդրենք ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, քանի որ դեպքից մի քանի ամիս առաջ ավտովթարից մահացել էին նաև տուժողի մայրն ու եղբայրը: Պետք է հաշվի առնենք նաև, որ Հ.Հարությունյանի խնմաքի տակ են գտնվում անչափահաս երեխաները, ավտովթարից հետո վերջինս ստացել է կյանքին վտանգ սպառնացող մարմնական վնասվածք, տառապում է եզակի հիվանդությամբ, որն Հայաստանի պայմաններում համարվում է անբուժելի և ցուցաբերել մարդասիրություն, Դատական ակտը չբեկանելու համար: Հաշվի առնելով նշվածը խնդրում ենք չբեկանել և թողնել անփոփոխ ՀՀ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված դատական ակտը իսկ ՀՀ Գլխավոր դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել(...)>>: Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Հ.Սարգսյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պնդեց, ամբաստանյալ Հ.Հարությունայնը, պաշտպան Հ.Գալստյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը բողոքի դեմ առարկեցին` միջնորդելով առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի, պաշտպանի և տուժողի իրավահաջորդի առարկությունները դրանց դեմ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ-ի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել, հետևյալ պատճառաբանությամբ: Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատժի նշանակումը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: <<(…)Դատարանը ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս հաշվի է առնում նաև նրա կողմից թույլ տված ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման բնույթը, որի արդյունքում տեղի է ունեցել հանցագործությունը, կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի և դրա հանրորեն վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ Հայկ Հարությունյանի կողմից դրսևորված հոգեբանական վերաբերմունքը: Դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, հաշվի է առնում կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Դատարանը որպես Հայկ Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալներ, պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ: Դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առնում: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...): Դատարանը հաշվի առնելով Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, /այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել և առաջին անգամ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, մայրը և տատը, վթարի հետևանքով առողջությանը պատճառվել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, վատառողջ է, տառապում է նաև «բեխտերևի» հիվանդությամբ, բնութագրվում է դրական, զղջում է կատարածի համար, կամովին հատուցել է տուժող Ք.Իսպիրյանի հուղարկավորության և տուժող Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժող Ն.Ավանեսյանը և տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրեցին ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ կապ չունեցող մեղմ պատիժ/ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ռեալ /իրական/ պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող ազատազրկման ձևով պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան: Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը(…)>>։ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված ու հիմնավորված է գործի փաստական հանգամանքներով, դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ, 70-րդ հոդվածների պահանջները, Հայկ Հարությունյանի նկատմամբ նշանակել է պատիժ, որը համապատասխանում է կատարված հանցանքի բնույթին ու ամբաստանյալի անձնավորությանը: Քննարկվող իրավանորմի կիրառման առնչությամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2008թ-ի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(...)Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին>>: ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր իրավական դիրքորոշումը վերահաստատել է Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ-ի հունիսի 29-ի ԱՐԱԴ/0050/01/08 որոշմամբ, համաձայն որի, օրենսդիրը պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարում դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու: <<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա՝ օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>>. (տե´ս Արթուր Անտոնյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010թ. մարտի 26-ի ՍԴ/0226/01/09 որոշումը): Վերոգրյալ հանգամանքները հաշվի առնելով, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը: Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հայկ Հարությունյանի կողմից թույլ տված ՃԵԿ-ի խախտման բնույթը, հանցանք կատարելու պահին թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում գտնվելը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք հաշվի չի առել, սակայն թեև Հայկ Հարությունյանի կողմից Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից վերադառնալիս «MITSUBISHI AIRTREK 2.0» մակնիշի 31 SO 065 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան վարելը պայմանավորված է եղել մեքենան շահագործող Սպարտակ Ավդալյանի ֆիզիկական անկարողությամբ, սակայն վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նույնիսկ վերոնշյալ պայմանների առկայության պարագայում թեթև աստիճանի ալկոհոլային հարբածության վիճակում ավտոմեքենա վարելը պետք է դիտել որպես Հայկ Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք, ինչը նաև «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 10-րդ գլխով նախատեսված կոպիտ խախտում է և Արամ Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 27.08.2010թ-ի թիվ ԳԴ1/0003/01/10 որոշման դրույթներից ելնելով, պետք է հաշվի առնել ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս: Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ վթարի հետևանքով մահացած Քյարամ Իսպիրյանը հանդիսանում է Հայկ Հարությունյանի քեռին, վերջինս հատուցել է ինչպես նրա հուղարկավորության, այնպես էլ Ն.Ավանեսյանի բուժման հետ կապված ծախսերը, տուժողի իրավահաջորդ Է.Խոշբեկյանը խնդրել է ամբաստանյալի նկատմամբ սահմանել ազատազրկման հետ չկապված պատիժ, ինչը պնդեց նաև վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում` հայտնելով նաև, որ Հայկ Հարությունյանին ռեալ պատժի ենթարկելը նոր հարված կլինի իրենց ընտանիքին, վթարի հետևանքով ամբաստանյալը ստացել է ծանր մարմանական վնասվածք, նա նաև տառապում է <<Բետերևյան հիվանդությամբ>>, ըստ իր հայտարարության` ոսկրային հանգույցները մաշվում են, խնամքին են գտնվում 14 տարին չլրացած երեք երեխաները` 9 ամսական, 6 և 10 տարեկան, ինչպես նաև մայրը և տատը, վերոնշյալ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ կատարել է միջին ծանրության հանցանք, ինչը նույնպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի համաձայն համարվում է պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակներից սոցիալական արդարության վերականգնումն ու անձի ուղղվելը Հայկ Հարությունյանին պայմանականորեն դատապարտելու դեպքում ամբողջովին իրագործվում են և պատժի մյուս նպատակը` հանցագործությունների կանխումը, գործի փաստական հանգամանքները հաշվի առնելով, նույնպես իրացվում է և այն չի կարող գերակա լինել պատժի մյուս նպատակների նկատմամբ, հակառակ դեպքում պատիժը կդառնա ինքնանպատակ, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Հարությունյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվելը պետք է թողնել անփոփոխ: Այսպիսով, հիմք ընդունելով նաև առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանությունները, վերաքննիչ դատարանը նույնպես գալիս է այն համոզման, որ Հայկ Հարությունյանի ուղղվելը հնարավոր է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` առանց նշանակված պատիժը կրելու, և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հայկ Հրաչյայի Հարությունյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թողնել անփոփոխ, ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-12-2015 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 67 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-01-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 67 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-486/16 |
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0111/01/15
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 12-01-2016 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Լիաննա |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արսեն |
| Ազգանուն | Լևոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | ամբաստանյալ |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 21-01-2016 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 11-03-2016 |
| Մակագրվել է | 21-01-2016 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԱՔԴ/0111/01/15 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 11 մարտի 2016 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի պաշտպան Լիաննա Գասպարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց 2015 թվականի մայիսի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 14131015 քրեական գործը։ 2015 թվականի հունիսի 3-ին Արսեն Լևոնյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն` չհեռանալու մասին։ 2015 թվականի հունիսի 10-ին Ա.Լևոնյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։ 2015 թվականի հունիսի 26-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)։ 2015 թվականի հուլիսի 10-ին նշանակված դատական նիստին ամբաստանյալ Ա.Լևոնյանը չի ներկայացել։ Նույն օրը վերջինիս բերման ենթարկելու մասին որոշում է կայացվել և դատական նիստը վերանշանակվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, սակայն բերման ենթարկելու մասին որոշումը հնարավոր չի եղել կատարել։ Մեղադրող Լ.Մանուկյանը միջնորդել է ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոխել և ընտրել կալանավորումը, նկատի ունենալով, որ նա խուսափում է դատարան ներկայանալուց։ Առաջին ատյանի դատարանը 2015 թվականի սեպտեմբերի 10-ի որոշմամբ բավարարել է մեղադրողի միջնորդությունը և Ա.Լևոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորագրություն` չհեռանալու մասին փոխել է, որպես խափանման միջոց ընտրել է կալանավորումը և հայտարարել հետախուզում։ Պաշտպան Լ.Գասպարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 10-ի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ մերժել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` նշված դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ։ Վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել պաշտպան Լ.Գասպարյանը` խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, բեկանել և փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշումը, վերացնել Ա.Լևոնյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը կամ գործն ուղարկել նոր քննության։ Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Ըստ բողոքաբերի` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ առկա է հակասություն Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման և Վճռաբեկ դատարանի նախկինում` Գ.Միքայելյանի գործով 2009 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱԴԴ/0085/06/09 և Տ.Վահրադյանի գործով 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08 որոշումների միջև, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։ Բողոքաբերը նշել է, որ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 17-րդ, ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ, 19-րդ, 47-րդ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ և 6-րդ հոդվածների պահանջները։ Բողոքաբերի փաստարկների և բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն եզրահանգելու, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա։ Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը հիմնավորված չեն։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման։ Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 92-րդ հոդվածով (2005 թվականի փոփոխություններով), ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Արսեն Եղիշի Լևոնյանի պաշտպան Լիաննա Գասպարյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել։ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։ Նախագահող՝ Դ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 12-03-2016 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 16-03-2016 |
|---|---|
| Դատարան | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Այլ նշումներ | Քրեական գործի հավելվածը` 117 թերթից: |