ԵԱՔԴ/0105/01/15


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՐԱԲԿԻՐ ԵՎ ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ԱՏՅԱՆԻ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

Դատավոր` Դ. Գրիգորյան
քարտուղարությամբ` Հ.Դաջունցի,
Գ.Վարդանյանի
Մասնակցությամբ
մեղադրող` Ս.Չախոյանի
տուժող` Ս.Ֆրոլովայի
տուժողի ներկայացուցիչ` Ս.Ֆրոլովի

Դռնբաց դատական նիստում 2016 թվականի մայիսի 5-ին Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի, ծնված 1981 թվականի հունիսի 8-ին, Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին չորս անձ, նախկինում չդատած, աշխատում է <<Կենտրոն>> վարչական շրջանի ղեկավարի աշխատակազմի տեխնիկական սպասարկման անձնակազմում, որպես վարորդ, բնակվում է ք. Երևան, Քրիստափորի փողոց, 129 տուն:
Սույն գործով կալանքի տակ չի եղել:
Մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով, իրեն մեղավոր չի ճանաչել:

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Մուրադյանի 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60121714 քրեական գործը:
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՀԿԳ քննիչ Մ.Մուրադյանի 2015 թվականի հունիսի 1-ի որոշմամբ թիվ 60121714 քրեական գործի շրջանակներում Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով այն բանի համար, որ նա 2014թ. դեկտեմբերի 1-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում, իրեն ամրակցված «Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 UU 63 պ/հ ավտոմեքենայով, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում՝ թիվ 12 հասցեի դիմաց, մայթեզրի մոտ կայանված տեղից հետընթաց կատարելիս, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 48 կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է՝ ավտոմեքենայի հետընթաց շարժումը կանգնած տեղից վերսկսելուց առաջ, պատշաճ կերպով չի համոզվել դրա անվտանգության մեջ, չի դիմել այլ անձանց օգնությանը, ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնային անցումների եզրով, հանգիստ քայլերով, իր ընթացքի ուղղությամբ աջից դեպի ձախ, ուղիղ անկյան տակ պողոտան հատող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովային, ինքն իրեն զրկել վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի հետևանքով վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Այնուհետև Վ. Հովհաննիսյանը, ՃԵԿ-ի պահանջի խախտմամբ վրաերթ կատարելուց հետո, խախտել է նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը՝ թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել։
Ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ 2015 թվականի հունիսի 1-ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
2015 թվականի հունիսի 8-ին Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ թիվ 60121714 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԱՔԴ/0105/01/15 համարը:

1. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատ¬ված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտել է, որը տուժող Ս.Ֆրոլովայի առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, այնուհետև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը, որպիսի գործողությունն արտահայտվել է հետևյալում.
Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը 2014թ. դեկտեմբերի 1-ին, ժամը 14.30-ի սահմաններում, իրեն ամրակցված «Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 UU 63 պ/հ ավտոմեքենայով, Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում՝ թիվ 12 հասցեի դիմաց, մայթեզրի մոտ կայանված տեղից հետընթաց կատարելիս, թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 48 կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է՝ ավտոմեքենայի հետընթաց շարժումը կանգնած տեղից վերսկսելուց առաջ, պատշաճ կերպով չի համոզվել դրա անվտանգության մեջ, չի դիմել այլ անձանց օգնությանը, ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնային անցումների եզրով, հանգիստ քայլերով, իր ընթացքի ուղղությամբ աջից դեպի ձախ, ուղիղ անկյան տակ պողոտան հատող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովային, ինքն իրեն զրկել վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի հետևանքով վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ։
Այնուհետև Վ. Հովհաննիսյանը, ՃԵԿ-ի պահանջի խախտմամբ վրաերթ կատարելուց հետո, խախտել է նաև «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 24 հոդվածի 2-րդ կետի պահանջը՝ թողել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը և հեռացել։
Այդ հետևության Դատարանը հանգեց պատ¬շաճ իրավական ընթացակար¬գերի շրջանակներում հետազոտած հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունք¬ներով.
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ հարցաքննվելիս Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակիորեն, նշելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով իրեն մեղավոր չի ճանաչում: Վերջինս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի դրվագով վիճարկեց առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապա¬ցույցները, ընդհանրացված կարգով` այդ ապացույցների հիման վրա մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յունում մեղադրող կողմի ներկայացրած հետևությունները և ցուցմունք տալով նշեց, որ 2014 դեկտեմբերի 1-ին, ժամը 13:30-ի սահմաներում իրեն կցված <<Տոյոտա-Պրադո>> մակնիշի 743 UU 63 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով գնացել են ընդմիջելու: Ճանապարհին հանդիպել է ընկերոջը՝ Հայկ Հակոբյանին, կանգնել և հարցրել, թե որ ուղությամբ է գնում, ապա միասին բարձրացել են <<Մոնումենտ>> և որոշել են միասին ընդմիջել, այդ իսկ պատճառով ավտոմեքենան կայանել է, որպիսի հաց գնեն: Ավտոմեքենայի վթարային լուսարձակները միացրած այն կայանել են <<Հրաշք>> խանութի դիմացը՝ երկրորդ շարքում: Քանի որ խանութում հացը վերջացել էր, Հայկ Հակոբյանն որոշել է ներքևի հացաթխման արտադրամասից հաց գնել, իսկ ինքը վերադարձել է ավտոմեքենայի մոտ, ապա ձախ կողային հայելիով նայելով հետընթաց է կատարել, որպիսի կայանված մեքենաներին չվնասի: Հետընթաց կատարելու ընթացքում ձայն է լսել, սակայն մտքով չի անցել, որ մեքենայի տակ մարդ է ընկել: Մեքենայից իջնելով տեսել է, որ քաղաքացիներ են հավաքվել, անմիջապես փորձել է զանգահարել շտապօգնություն, սակայն հավաքվածներից մեկը նկատել է, որ վթարի ենթարկված կինը հղի է: Լսելով այդ չի սպասել շտապօգնության մեքենայի տեղ հասնելուն և Միքայել Անդրեասյանի հետ՝ մի քանի տղաների օգնությամբ տուժողին դրել են ավտոմեքենայի մեջ ու տեղափոխել հիվանդանոց:
Տեղյակ չէ, թե ինչու են բժիշկներն ոստիկանության աշխատակիցներին հայտնել, թե վրաերթը կատարվել է <<Օպել>> մակնիշի ավտոմեքենայով: Քանի որ Արթուրն ոստիկանության աշխատակից է, իսկ ինքը նոր էր ընդունվել աշխատանքի և խնամքին երկու անչափահաս երեխա ունի, վախենալով որ դեպքի կապակցությամբ կազատեն աշխատանքից որոշել են հայտնել, թե իբր տուժողին տեսել և վերցրել են ճանապարհին:
Դեպքի օրը երեկոյան տեղեկացել են, որ Ս.Ֆրոլովային տեղափոխել են <<Գրիգոր Լուսավորիչ>> հիվանդանոց, որտեղ վերջինս հաջող ծննդաբերել է:
Իր հիշելով երկու անգամ՝ տուժողին տեսակցելու նպատակով այցելել են հիվանդանոց, սակայն հետագայում տուժողի ամուսինն արգելել է իրենց այցելել, ինչ վերաբերում է փոխատուցմանն, ապա այդ հարցով որևէ մեկը չի դիմել:
Դրանից հետո տեսնելով, որ Արթուր Գրիգորյանի վիճակը բարդանում է ներկայանալով իրավապահ մարմիններին խոստովանել է, որ ինքն է Ս.Ֆրոլովային վրաերթի ենթարկել:
-Տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք տալով հայտնեց, որ 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, կեսօրից հետո Մասիվի հիվանդանոցից տուն վերադառնալիս հաց գնելու նպատակով մտել է <<Հրաշք>> խանութ, որից հետո հետիոտնային անցումների եզրով սկսել է հատել Ազատության պողոտան, իսկ դրանից հետո ոչինչ չի հիշում:
Արթնանալով տեսել է ամուսնուն և մորը, ապա փորձել է նրանցից տեղեկանալ թե ինչ է պատահել իր հետ: Սկզբում հարցրել է դեպքի, այնուհետև աղջկա, ապա վրաերթ կատարողի մասին:
Չի հիշում, թե ինչպես է տեղափոխվել հիվանդանոց, որտեղ
թարգմանչի ներկայությամբ քննիչին ցուցմունք է տվել իր հարազատների պատմելով:
Տեսել է, թե ինչ մեքենայով են իրեն վրաերթի ենթարկել, սակայն վնասվածքներ ստանալուց հետո հիշողության հետ խնդիրներ են առաջացել, մասնավորապես՝ <<ամնեզիա>> և չի հիշում, թե ինչպես է կանգնած եղել:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի նախաքննական՝ 2015 թվականի հունվարի 15-ի ցուցմունքը, համաձայն որի 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ժամը 14:00-ի սահմաններում թիվ 59 երթուղու <<ԳԱԶԵԼ>> մակնիշի միկրոավտոբուսով տուն էր վերադառնում: Հասնելով Երևան քաղաքի Ազատության պողոտա, դուրս է եկել և <<Հրաշք>> խանութից հաց գնել, որից հետո դուրս գալով խանութից հանգիստ քայլերով շարժվել է Ազատության պողոտայի ուղղությամբ, որպեսզի անցնի դեպի հակառակ մայթը: Հիշյալ վայրում գտնվող ծաղկի կրպակի ուղղությամբ մայթից իջել է երթևեկելի մաս և նույն ընթացքով հետիոտնային անցումներով սկսել է հատել պողոտան, որից հետո ոչինչ չի հիում, չգիտի, թե իր հետ ինչ է կատարվել: Չի հիշում, թե ինչպես է հայտնվել հիվանդանոցում:
Հաջորդ օրը, դեկտեմբերի 2-ին հասկացել է, որ գտնվում է <<Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ>> բժշկական կենտրոնում, իմացել է, որ <<կեսարյան>> հատման միջոցով
ծննդաբերել և աղջիկ է ունեցել, ում առողջական վիճակը բավարար է:
Դեպքի պահին եղանակը պարզ էր, առանց տեղումների, ասֆալտը չոր, տեսանելիությունը բավարար: Հետագայում կողմնակի խոսակցություններից, այդ թվում նաև իր մտերիմներից՝ ամուսնուց լսել է, որ դեպքի նախորդող պահին հետիոտնային անցումով հանգիստ քայլելով հատելիս է եղել Ազատության պողոտան, որի ընթացքում իր աջ կողմից դեպի ձախ կողմը հետընթաց կատարող մուգ գույնի <<Ջիպ>> մակնիշի ավտոմեքենայի հետևի մասով վրաերթի է ենթարկվել: Այս ամենը լսել է կողմնակի խոսակցություններից: Ինքը չգիտի, թե ինչպես է հայտնվել հիվանդանոցում, քանի որ կորցրել է գիտակցությունը, սակայն կրկին կողմնակի խոսակցություններից լսել է, որ իրեն հիվանդանոց է տեղափոխել վրաերթ կատարող՝ <<Ջիպ>> մակնիշի մուգ գույնի ավտոմեքենան: Իրեն բացատրվել են իր իրավունքները, այդ թվում նաև բողոքարկման կարգը, բողոք ունի վրաերթ կատարող վարորդի նկատմամբ և ցանկանում է, որ նա ենթարկվի քրեական պատասխանատվության: Փորձաքննության ժամանակ գանգատների վերաբերյալ չի հայտնել, քանի որ ուղեղի ցնցում է ստացել և այդ մասին չի հիշել:
Հրապարակման կապակցությամբ պատասխանելով կողմերի հարցերին տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովան ցուցմունք տալով հայտնեց, որ նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը ճիշտ է, այն ամբողջությամբ պնդում է, մեկ անգամ ևս հաստատում է, որ ինքը փողոցի երթևեկելի մասն մշտապես անցել է հետիոտնի համար նախատեսված անցումով:
Նշել է նաև, որ վկա Մ.Անդրեասյանին անձամբ չի ճանաչում, վերջինիս հիվանդանոցում չի տեսել և նրան դեմքով չի հիշում: Ինչ վերաբերում է 10.000.000 ՀՀ դրամի չափով ներկայացրած քաղ. հայցին, ապա այն ամբողջապես պնդում է, որի վերաբերյալ համապատասխան տեղեկանքները կներկայացնի դատարան:

/դատական նիստի արձանագրություն/

-Վկա Արթուր Վաղարշակի Գրիգորյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ մինչ դեպքը տուժող Ս.Ֆրոլովային չի ճանաչել:
2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ընկերոջ՝ Ա.Պետրոսյանի հետ <<Հաղթանակ>> զբոսայգու մոտ կանգնած է եղել: Հայկ Պետրոսյանը հեռախոսազանգով հայտնել է Արսեն Պետրոսյանին, որ իրենց ընկեր Վարդան Հովհանիսյանը ինչ որ մեկին վրաերթի է ենթարկել: Կատարվածի մասին լսելով <<Օպել աստրա>> մակնիշի 34 NT 274 համարանիշի ավտոմեքենայով ուղևորվել են հիվանդանոց, որտեղ տուժողին բուժօգնություն էին ցույց տալիս: Մ.Անդրեասյանը հայտնել է, որ տուժող Ս.Ֆրոլովային ինքն և Վ.Հովհաննիսյանն են հիվանդանոց տեղափոխել: Բժիշկները տուժողի պայուսակից վերջինիս անձը հաստատող փաստաթուղթ են գտել, որից հետո ինքն և Միքայել Անդրեասյանը, որին մինչ դեպքի օրը չի ճանաչել և ծանոթացել է դեպքի կապակցությամբ, գնացել են տուժողի հասցեով, որպեսզի վերջինիս ընտանիքին տեղեկացնեն դեպքի մասին, որից հետո հաշվի առնելով որ Վ.Հովհաննիսյանն իրեն վատ էր զգում, վերադարձել է հիվանդանոց և մնացել նրա մոտ:
Միքայելի Անդրեասյանից դեպքի կապակցությամբ թիվ 8-րդ հիվանդանոցում տեղեկացել է, որ տուժող Ս.Ֆրոլովային հիվանդանոց տեղափոխել են Վարդանի հետ միասին:
Դեպքի կապակցությամբ քննիչներն իրեն են հարցաքննել, քանի որ սկզբում տեղեկություն են ունեցել, թե իբր ինքն է Ս.Ֆրոլովային վրաերթի ենթարկել : Վ.Հովհաննիսյանը գտնվել է հոգեպես վատ վիճակում, խոսել չէր կարողանում, բացի այդ, վերջինիս խնամքին են երկու անչափահաս երեխաներ, այդ իսկ պատճառով էլ դեպքին նախորդող իրադարձությունները նման կերպ են ընթացել, սակայն հետագայում Վ.Հովհաննիսյանը խոստովանել է, որ ինքն է տուժող Ս.Ֆրոլովային վրաերթի ենթարկել:

/դատական նիստի արձանագրություն/

-Վկա Հայկ Սաշայի Հակոբյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ 2014թ. դեկտեմբերին 1-ին Սայաթ-Նովա համալիրի դիմաց հանդիպել է Վ.Առաքելյանին: Քանի որ ինքը գնում էր <<Մոնումենտ>>, նստել է Վարդան Հովհաննիսյանի կողմից վարվող <<Պռադո>> մակնիշի մեքենան, որի համարանիշը չի հիշում, ապա ուղևորվել են <<Մոնումենտ>>: Ճանապարհին միասին զրուցել են, որից հետո հաց գնելու նպատակով մտել է <<Հրաշք>> խանութ, որի դիմաց Վ.Հովհաննիսյանը կայանել է մեքենա: Շուրջ 10 րոպե անց բարձրացել է դեպի մեքենան, սակայն ոչ Վ.Հովհաննիսյանը, ոչ էլ վերջինիս կողմից վարվող մեքենան տեղում չեն եղել: Անծանոթ քաղաքացուց տեղեկացել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը մեքենան հետընթաց կատարելով ինչ որ մի աղջկա վրաերթի է ենթարկել: Այնուհետև զանգահարել է Արսեն Պետրոսյանին և հայտնել կատարվածի մասին, որից հետո գնացել է իր անձնական գործերով: Դեպքից հետո Վ.Հովհաննիսյանին չի հանդիպել, մի քանի անգամ տեսել է Արսեն Պետրոսյանին: Տեղեկացել է, որ տուժող Ս.Ֆրոլովային, որին մինչ դեպքը չի ճանաչել, դեպքից անմիջապես հետո տեղափոխել են հիվանդանոց, սակայն թե ով և ում հետ, տեղյակ չէ:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա Արսեն Սլավիկի Պետրոսյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության պնդեց նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը և հայտնեց, որ դեպքի օրը, 2014թ. դեկտեմբերի 1-ին Արթուր Գրիգորյանի հետ գտնվել է <<Մոնումենտի>> այգում, երբ Հայկ Հակոբյանը զանգել է իրեն և հայտնել դեպքի մասին: Վերջինիցս տեղեկացրել է նաև, որ գտնվում են թիվ 8-րդ հիվանդանոցում:
Գնացել են թիվ 8-րդ հիվանդանոցի ընդունարան, որտեղ տեսել է Վ.Հովհաննիսյանին:
Ա. Գրիգորյանն իրեն պատմել է, որ վրաերթ կատարելու մեղքը վերցրել է իր վրա, քանի որ Վարդան Հովհաննիսյանի մտերիմ ընկեր է և վերջինս երկու անչափահաս երեխաներ ունի:
Դեպքի վերաբերյալ Վ.Հովհաննիսյանը պատմել է, որ մեքենայով հետընթաց կատարելու ժամանակ տուժող Ս.Ֆրոլովային վրաերթի է ենթարկել, որից հետո վերջինիս Մ.Անդրեասյանի հետ տեղափոխել են հիվանդանոց:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Վկա Միքայել Հենրիկի Անդրեասյանի ցուցմունքով: Վերջինս դատաքննության ընթացքում ըստ էության ցուցմունք տվեց և հայտնեց, որ դեպքի օրը և ժամին իր կողմից վաճառվող ծաղիկները ջրելիս է եղել: Դեպքին անմիջապես ականատես չի եղել, սակայն տեսնելով վրաերթ է տեղի ունեցել մոտեցել և ճանաչել է տուժողին, ապա վարորդի հետ, ում չի ճանաչում, վերջինիս պատկանող <<Ջիպ>> տեսակի մեքենայով տուժողին տեղափոխել են հիվանդանոց, որի ընթացքում վարորդն ոչինչ չի խոսել: Դեպքը մոտավորապես տեղի է ունեցել ժամը 11-12-ն ընկած ժամանակահատվածում: Տուժողին հիվանդանոց հասցնելուց հետո գնացել է իր գործերով, իսկ հետագայում տեղեկանալով տուժողի կողմից երեխա ծննդաբերելու մասին գնացել են հիվանդանոց տեսության: Չի հարցրել և չի հետաքրքրվել, թե ինչ հանգամանքներում է տեղի ունեցել դեպքը:
Նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքը չի հիշում, սակայն պնդում է այն, քանի որ ճշմարտությունն է գրել և ցուցմունք տալու ընթացքում իր վրա որևէ մեկն որևէ կերպ չի ազդել:
Հիվանդանոցում բժիշկները ցանկացել են ճշտել տուժողի բնակության վայրը, սակայն քանի որ ինքը մոտավոր գիտեր վերջինիս բնակության վայրը, բժիշկները տուժողի պայուսակը բացել և փորձել են անձը հաստատող փաստաթուղթ գտնել:
Դեպքի օրը երեկոյան գործերը ավարտելուց հետո այցելել է հիվանդանոց պարզելու որպիսությունը, որտեղ էլ տեսել է Արթուր Գրիգորյանին: Տուժողի համար անհանգստացել էր, քանի որ իր հաճախորդներից է, իսկ հիվանդանոցից վերադարձել է իր խանութ:
Հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Միքայել Հենրիկի Անդրեասյանի նախաքննական՝ 2015 թվականի մարտի 6-ի ցուցմունքը, համաձայն որի հանդիսանում է անհատ ձեռներեց և ունի ծաղկի կրպակ՝ սրահ, որը գտնվում է Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայում թիվ 12 շենքի դիմաց՝ հակառակ մայթի վրա: 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, ժամը 14:00-ից 14:30-ի սահմաններում ընկած ժամանակահատվածում գտնվում էր վերը նշված ծաղկի կրպակում և սրահի դիմաց գտնվող ծաղիկներն էր ջրում, երբ հակառակ մայթից լսել է աղմուկի ձայներ: Շրջվելով տեսել է հետիոտնային չկարգավորող անցումների մոտ մի քանի քաղաքացիներ են հավաքված: Հետաքրքրությունից անմիջապես հատելով Ազատության պողոտան, մոտեցել է հավաքվածներին ու տեսել մայթեզրի մոտ ասֆալտին ընկած մի երիտասարդ կնոջ, որի ընկած դիրքը չի կարող հիշել, բայց հիշում է, որ ընկած էր նշագծումների մոտ ու նրան տեսնելով ճանաչել է դեմքով որպես իր հաճախորդ: Նշել է, որ նա նախորդ օրը իր կրպակից ծաղիկ է գնել: Նրա շուրջը հավաքված էին մի քանի անծանոթ քաղաքացիներ ու քանի որ իրարանցում էր, իր հարցին հավաքվածներն հայտնել են, որ <<Ջիպ>> մակնիշի ավտոմեքենան հետընթաց կատարելով այդ կնոջը վրաերթի է ենթարկել և մատնանշել են այդ անցումների մոտ կանգնած <<Պրադո>> մակնիշի մեքենան: Երիտասարդ՝ բարձրահասակ մի տղա իր բջջային հեռախոսով փորձում էր զանգել շտապօգնություն, բայց հավաքվածներից ինչ որ մեկը բղավել է, որ այդ կինը հղի է, անմիջապես այդ բարձրահասակ տղայի հետ, որը հետագայում իմացել է, որ վրաերթ կատարող վարորդն է, տուժողին օգնել են, դրել վերը նշված <<Ջիպի>> մեջ, ինքը նստել է առջևի աջ նստատեղին, այդ բարձրահասակ տղան ղեկի մոտ և տուժած կնոջը շտապ տեղափոխել են <<Քանաքեռ-Զեյթուն>> բժշկական կենտրոն, որտեղ տուժածին տարել են ընդունարան, սակայն նա, ով ազգությամբ ռուս էր, չի կարողացել հայտնել իր տվյալները ու բժիշկները, երբ բացել են նրա պայուսակը հայտնաբերել են կոմունալ ծախսերի անդորագիրը: Այդ ընթացքում նշել են, որ վրաերթ կատարող վարորդը շատ վախեցած ու շփոթված էր: Հետո իմացել է, որ նա զանգահարել է իր ընկերոջը, որը շատ շուտ ժամանակահատվածում եկել է հիվանդանոց և երբ այդ անդորագիրը գտել են, վրաերթ կատարող վարորդի ընկերոջ հետ միասին վերցրել են անդորագիրը և որոշել են վարորդի ընկերոջ <<Օպել>> մակնիշի մեքենայով գնալ տուժածի հասցեն, հասկացել են, որ տանը մարդ չկար, ոչ-ոք չի բացել դուռը, որպեսզի հարազատներին հայտնեն դեպքի մասին: Քանի որ տուժածին օգնել էին, վրաերթ կատարող վարորդի հետ, նրա մեքենայով տեղափոխել էին հիվանդանոց և արդեն բժիշկները նրան օգնություն էին ցույց տալիս ինքը գնացել է ծաղկի կրպակը և հետագա իրադարձությունները և տուժածի առողջական վիճակի վերաբերյալ տեղեկություններ չի իմացել: Կատարված դեպքի առիթով իրեն հրավիրել են ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժին: Դեպքի օրը եղանակը պարզ է եղել, առանց տեղումների, ասֆալտը չոր, տեսանելիությունը բավարար: Դեպքին ականատես վկաների չգիտի: Դեպքի վայրում կոտրված ապակու կտորներ, պլաստմասե բեկորներ, արյան և այլ հետքեր չեն եղել: Ինքը վրաերթի պահը չի տեսել, դեպքին ականատես չի եղել և դրա մեխանիզմի մանրամասները իրեն հայտնի չեն, ոչ էլ դեպքի վայրում հետաքրքրվել է, քանի որ կարճ ժամանակ են մնացել դեպքի վայրում, տուժածին շտապ դրել են վրաերթ կատարած <<Ջիպ>> մեքենայի մեջ և դրա վրաերթ կատարող վարորդի հետ, որին նախկինում չի ճանաչել, շտապ տեղափոխել են հիվանդանոց:
Հրապարակման կապակցությամբ վկա Միքայել Հենրիկի Անդրեասյանը պատասխանելով կողմերի հարցերին ցուցմունք տալով հայտնեց, որ պնդում է
նախաքննական ցուցմունքը, այն ամբողջությամբ ճիշտ է, և պարզաբանում է, որ դրանց և դատաքննական ցուցմունքների միջև առկա հակասությունները պայմանավորված են դեպքից բավականին երկարատև ժամանակ անցնելու և հիշողության խնդիրներ ունենալու հետ:
/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված ՀՀ ոստիկանության Քանաքեռ-Զեյթուն բաժնի պետ Ա.Վաթյանին ուղղված նույն բաժնի օպերատիվ հերթապահ Յ.Բաբայանի զեկուցագրով, համաձայն որի 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ժամը 16:25-ին ոստիկանության ՃՈ ՕԿԿ-ից ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ նույն 15:40-ին Քանաքեռ-Զեյթուն ԲԿ-ից ստացված ահազանգի համաձայն անգիտակից վիճակում իրենց մոտ է տեղափոխվել Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆլորովան, որը բերվել է <<Օպել>> մակնիշի 34 NT 274 պոտհամարանիշի ավտոմեքենայով:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված հագուստը ներկայացնելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի Երևան քաղաքի <<Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ>> բժշկական կենտրոնի ընդհունարանի աշխատակցուհի Կարինե Կառլենի Եղյանից ստացվել է վրաերթի ենթարկված Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆլորովայի արտաքին հագուստը` կաթնագույն բաճկոնը և շագանակագույն ճտքավոր կոշիկները, որոնք դեպքի պահին եղել են նրա հագին:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված զննության արձանագրությամբ, ըստ որի զննվել է դեպքի պահին Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի հագին եղած արտաքին հագուստները՝ բաճկոնը և կոշիկները:
Համաձայն արձանագրության.
- բաճկոնը բեժ գույնի է, սինթետիկ կտորից, որի օձիքը մորթիով պատված է, այն կոճկվում է ամրաշղթայով, ունի կողային գրպաններ, օձիքի ներսում առկա է «OULUYP>> գրառումներով պիտակ: Բաճկոնի վրա առկա են աղտոտվածության հետքեր:
- կոշիկները կաշվից են դարչնագույն, երկարաճիտք , 37 չափսի:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2187/հ եզրակացությամբ, համաձայն որի Ս.Ֆրոլովայի մարմնական վնասվածքներն ըստ բժշկական փաստաթղթերի և օբյեկտիվ ուսումնասիրության տվյալների՝ ծոծրակային շրջանի փափուկ հյուսվածքների, գլխուղեղի սալջարդի, սուբարախնոիդալ արյունազեղման, ծոծրակոսկրի կոտրվածքի ձևով հասցվել են բութ, կոշտ առարկաներով, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում և հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող։

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված ինքնակամ ներկայանալու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի 2015 թվականի հունվարի 14-ին, ժամը ժամը 14:30-ին Երևանի Քննչական վարչություն ինքնակամ ներկայացել է քաղ. Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը և հայտնել, որ 01.12.2014թ. ժամը 14:30-ի սահմաներում Երևանի Ազատության պողոտայի թիվ 12 հասցեի դիմաց <<Կենտրոն>> վարչական շրջանին պատկանող և իրեն ամրակցված՝ <<Տոյոտա-Պռադո>> մակնիշի 743 UU 63 պետհամարանիշի ավտոմեքենայով հետընթաց կատարելով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնի՝ ազգությամբ ռուս կնոջ և վերջինիս պատճառել մարմնական վնասվածքներ, ապա օգնելով նրան իր մեքենայով տեղափոխել է թիվ 8-րդ հիվանդանոց:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված Ճանապարհա-տրանսպորտային դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի դեպքը տեղի է ունեցել Երևան քաղաքի Ազատության պողոտայի թիվ 12 շենքի դիմաց: Դեպքի վայրը ասֆալտապատ է, չոր, հարթ, ուղիղ, ունի 2 աստիճան վերելք դեպի Թիբիլիսյան խճուղի:

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակված և հետազոտված դատահետքաբանական-դատաքիմիական ու մանրաթելային համալիր փորձաքննության թիվ 57731405 եզրակացությամբ, համաձայն որի Ս.Ֆրոլովայի հագուստի և կոշիկների վրա հայտնաբերվել են մեխանիկական բնույթի վնասվածքներ ու հետքեր, կոշիկների ներբաններին՝ սահքին բնորոշ հետքեր, որոնք իրենց բնույթով և համակցությամբ բնորոշ են վրաերթի հետևանքով առաջացող վնասվածքներին ու հետքերին։

/դատական նիստի արձանագրություն/


Հրապարակված և հետազոտված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն թիվ 13711508 եզրակացությամբ, համաձայն որի «Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 ՍՍ 63 պ/հ ավտոմեքենայի հիդրավլիկ արգելակային համակարգը, ղեկային կառավարումը, կախոցները և անիվները գտնվում են տեխնիկապես սարքին և լիարժեք աշխատունակ վիճակում։ Ավտոմեքենայի ղեկային կառավարման, արգելակային համակարգի, կախոցների և անիվների այնպիսի տեխնիկական անսարքություններ կամ վնասվածքներ, որպիսիք գոյություն ունեցած լինեին մինչև տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարը և հանգեցնեին անկառավարելիությանը՝ ավտոմեքենայի շարժման ուղղությունը և արագությունը վարորդի կողմից պատշաճ կերպով կարգավորելու առումով, հետազոտությամբ չեն հայտնաբերվել։
«Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 ՍՍ 63 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և հետիոտնի նկատմամբ վրաերթի առաջացումը բացառելու նպատակով, տեխնիկական տեսակետից պետք է իր երթևեկության վտանգավոր գոտում գտնվող հետիոտնի առկայության պայմաններում չվերսկսեր հետընթաց շարժումը, քանի որ այն վտանգավոր է եղել երթևեկության ու, մասնավորապես, երթևեկելի մասը հատող հետիոտնի համար, և տվյալ դեպքում «Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 ՍՍ 63 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը հետընթաց կատարելուց առաջ, ելնելով երթևեկության անվտանգության ապահովման տեսանկյունից, պետք է դիմեր նաև այլ անձանց օգնությանը։
«Տոյոտա-Պրադո» մակնիշի 743 ՍՍ 63 պ/հ ավտոմեքենայի վարորդը երթևեկելի մասի աջ կողմում կանգնած տեղից կատարելով հետընթաց, իր երթևեկության վտանգավոր գոտում գտնվող հետիոտնի առկայության պայմաններում՝ առանց իրականացվող հետընթացի անվտանգության մեջ պատշաճ կերպով համոզվելու, ինչպես նաև առանց այլ անձանց օգնությանը դիմելու, որի արդյունքում էլ վրաերթի է ենթարկել երթևեկելի մասը հատող այդ հետիոտնին, տեխնիկական տեսակետից թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 48 կետի պահանջին հակասող գործողություն և դրանով իսկ պայմանավորել հետիոտնի նկատմամբ վրաերթի առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու հնարավորությունից։

/դատական նիստի արձանագրություն/

Հրապարակվեցին և հետազոտվեցին նաև.
-Վարդան Հովհաննիսյանի անվամբ տրված UC031300 վարորդական վկայականի պատճենը:
-Վարդան Հովհաննիսյանի անվամբ տրված AH 0668974 համարի ՀՀ անձնագրի պատճենը, համաձայն որի Վ.Հովհաննիսյանը ծնվել է 08.06.1981 թվականին, հաշվառված է ք.Երևան, Քրիստափորի փողոց, 129 տուն:
-Տրանսպորտային միջոցի հաշվառման SC077367 վկայականի պատճենը:
-ՀՀ Երևան քաղաքի <<Կենտրոն>> վարչական շրջանի լիազոր ներկայացուցչի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի Վ.Հովհաննիսյանը բնակվում է Երևան քաղաքի Քրիստափորի փողոցի 129 տանը, խնամքի տակ է մայրը` Ա.Գրիգորյանը, կինը` Հ.Այվազյանը, դուստրը` Ա.Հովհաննիսյանը և որդին` Բ.Հովհաննիսյանը:
-Թիվ 12 տեղամասի լիազոր Ս.Մովսիսյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի Վ.Հովհաննիսյանը բնակվում է Երևան քաղաքի Քրիստափորի 129 տան հասցեում, ունի միջնակարգ կրթություն՝ ավարտել է Միքայել Նալբանդյանի անվան թիվ 33-րդ դպրոցը: 1999-2001թ-ին ծառայել է ՀՀ Զինված Ուժերում: Աշխատել է տարբեր բնագավառներում, նախկինում դատված չի եղել, ամուսնացած է, խնամքի տակ են գտնվում մայրը, կինը, երկու անչափահաս երեխաները:
-ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղար Հ.Մարգարյանի կողմից տրված 20.01.2015 թվականի թիվ 23/11-132 տեղեկանքը, համաձայն որի Վ.Առաքելյանը աշխատում է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի ղեկավարի աշխատակազմի տեխնիկական սպասարկման անձնակազմում՝ որպես վարորդ և նրան ամրակցված է <<TOJOTA-PRADO>> մակնիշի 743 UU 63 պետհամարանիշի ավտոմեքենան:
-ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի ձև 8 պահանջագիրը, համաձայն որի Վ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ տեղեկություններ չկան:
-Ապացույց ճանաչելու մասին 2015 թվականի մայիսի 29-ի որոշումը, համաձայն որի այլ փաստաթուղթ հանդիսացող բջջային 099-19-15-15 և 077-42-15-15 հեռախոսահամարների վերծանումները ճանաչվել են որպես ապացույց և կցվել քրեական գործին:
<<ԱՅԳ>> հոգեբանական ծառայությունների կենտրոնի տնօրեն Մ.Մելքոնյանի կողմից տրված 2016 թվականի ապրիլի 22-ի տեղեկանքը, համաձայն որի Ս.Ֆրոլովան 14.09.2015 թվականին դիմել է <<Այգ>> հոգեբանական ծառայությունների կենտրոն հոգեբանական ծառայություն ստանալու նպատակով: Հոգեբանական խորհրդատվության և հոգեթերապիայի բաժնի ղեկավար, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու Մ.Թևոսյանի կողմից: Հոգեբանական աջակցությունը ներառել է 12 հանդիպում, յուրաքանչյուրը մեկ ժամ տևողությամբ: Խորհրդատվության ընդհանուր արժեքը կազմել է 103.000 ՀՀ դրամ:
<<Այգ>> հոգեբանական ծառայությունների կենտրոնի հոգեբան Մ.Թևոսյանի կողմից տրված 2016 թվականի ապրիլի 22-ի տեղեկանքը, համաձայն որի Սոֆիա Ֆրոլովան 14.09.2015 թվականին դիմել է Այգ հոգեբանական ծառայությունների կենտրոն հոգեբանական խորհրդատվություն ստանալու նպատակով:
Հոգեբանական խորհրդատվությունը իրականացվել է կենտրոնի հոգեբան, հոգեբանական խորհրդավությաև և հոգեթերապիայի բաժնի ղեկավար, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու Մ.Թեոսյանի կողմից: Առաջնային հոգեբանական խորհրդատվության ընթացքում դիմողի վիճակի ուսումնասիրության և գնահատման արդյունքում որոշում է կայացվել հոգեբանական աշխատանքը շարունակելու վերաբերյալ: Հոգեբանակաև աջակցությունը ներառել է 12 հանդիպում, յուրաքանչյուրը մեկ ժամ տևողությամբ:
Սոֆիա Ֆրոլովայի հոգեվիճակի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ անամնեզում առկա է հոգետրավմատիկ իրադարձություն, որը մահվան վտանգ է պարունակել ինչպես Սոֆիա Ֆրոլովայի, այնպես էլ նրա չծնված երեխայի համար: Հոգետրավմատիկ իրավիճակի հետևանքով աստիճանաբար զարգացել են և դրսևորվել հետևյալ ախտանիշները` հոգետրավմատիկ իրադարձության ակամա վերարտադրություն, կրկնվող հիշողություններ պատահարի վերաբերյալ, բարձր տագնապայնություն,մշտական վտանգի զգացում, ապագայում զպասվող անհաջողությունների և դժբախտությունների մասին կպչուն մտքեր, կպչուն վիճակներ, կորստի վախ, քնի խանգարումներ, մղձավանջներ, գերվերահսկողություն, դյուրագրգիռ վիճակ, զայրույթի նոպաներ, որոնք վերափոխվում են հուզական օտարացման և դեպրեսիվ վիճակի, ինքնասպանության մասին մտքեր, միջանձնային հարաբերություններում խնդիրներ և կոնֆլիկտներ, աշխատունակության կտրուկ անկում: Հոգեվիճակը փոփոխական է, խնդիրների դրսևորումները կրում են ալիքաձև բնույթ:
Հետազոտության արդյուքների հիման վրա կարելի է եզրակացնել, որ Սոֆիա Ֆրոլովայի մոտ առկա են հետվնասվածքային սթրեսային խանգարման /ՀՎՍԽ/ նշաններ: Հոգեբանական աջակցությունը ընթացել է մի քանի փուլերով` առաջնային հոգեբանական խորհրդատվություն, որի ընթացքում իրականացվել է հոգեբանական հետազոտություն և գնահատում, հիմնական փուլ, խնդիրների շուրջ աշխատանք, տրավմատիկ փորձի վերամշակում, գրանցվել է դրական տեղաշարժ, իրավիճակը կայուն:
Դատարանը գտնում է, որ հրապարակված և հետազոտված հիշատակված փաստաթղթերը թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի արդար դատաքննության իրավունքի ապահովմամբ և որպես ապացույց կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում:

4. Դատարանի իրավական վերլուծություններ.

Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները`Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելը, որը Ս.Ֆրոլովայի առողջությանն անզգուշությամբ պատճառել է ծանր վնաս, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների դեպքում ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը, հաստատված և ապացուցված է, այսինքն` Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, հետևաբար` վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի վերը հիշատակված հոդվածներով (համապատասխան մասով):
Նման հետևության Դատարանը հանգեց, հաշվի առնելով ինչպես ամբաստանյալի, այնպես էլ տուժողի և վկաների նախաքննական ցուցմունքները, դատարանում հրապարակված և հետազոտված մյուս ապացույցները:
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը 2016 թվականի հունվարի 26-ի ՍԴՈ-1252 որոշմամբ անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցին արձանագրել է հետևյալը.
/..../ ՀՀ քրեական օրենսգրքի` սույն գործով վիճարկվող «Ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը» վերտառությամբ 244-րդ հոդվածը սահմանում է. «Ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտած անձի կողմից՝ սույն օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների առաջացման դեպքում՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս 3 ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով կամ առանց դրա»::
/..../ սահմանադրական դատարանն անհրաժեշտ է համարում պարզել.
ա) վիճարկվող իրավակարգավորման իրավական նպատակները և հիմքերը,
բ) ճանապարհատրանսպորտային պատահարին մասնակցություն ունենալու դեպքում տրանսպորտային միջոցի վարորդի պարտականությունների շրջանակը,
գ) վիճարկվող իրավակարգավորման պարագայում ցուցմունք տալու պարտականությունից ազատվելու և անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական իրավունքների իրացման իրավական երաշխավորվածությունը և ապահովումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթների համակարգային վերլուծության շրջանակներում ՀՀ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի խնդիրներն են՝ հանցավոր ոտնձգություններից պաշտպանել մարդու և քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, իրավաբանական անձանց իրավունքները, սեփականությունը, շրջակա միջավայրը, հասարակական կարգը և անվտանգությունը, սահմանադրական կարգը, խաղաղությունը և մարդկության անվտանգությունը, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այդ խնդիրների իրականացման համար ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ամրագրում է քրեական պատասխանատվության հիմքն ու քրեական օրենսդրության սկզբունքները, որոշում, թե հանրության համար վտանգավոր որ արարքներն են համարվում հանցագործություններ, և սահմանում է պատժի տեսակներ ու քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցներ՝ դրանք կատարելու համար (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 2-րդ հոդված):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասով սահմանվում է նաև պատժի նպատակը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մաս):
Օրենսդիրը, արարքի հանրային վտանգավորության գնահատման և դրա քրեականացման իր իրավասության շրջանակներում, ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոհիշյալ խնդիրներից և նպատակներից, սույն գործով վիճարկվող հոդվածն ամրագրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ «Հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերտառությամբ 23-րդ գլխում: Հիշյալ կանոնակարգմամբ տրանսպորտային միջոց վարող և ճանապարհային երթևեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտած անձի կողմից ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը թողնելը համարելով հանցագործություն՝ օրենսդիրն այդ արարքը որպես այդպիսին որակելը պայմանավորում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ «Ճանապարհային երթևեկության և տրանսպորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտելը» վերտառությամբ 242-րդ հոդվածով նախատեսված հետևանքների պարտադիր վրա հասնելու հանգամանքով: Այդ հետևանքներն են` մարդու առողջությանն անզգուշությամբ ծանր կամ միջին ծանրության վնաս պատճառելը, անզգուշությամբ մարդու մահ առաջացնելը, անզգուշությամբ երկու կամ ավելի մարդու մահ առաջացնելը:
Վիճարկվող իրավակարգավորմամբ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի վայրը չթողնելու իրավական պահանջ սահմանելը, /.../ նպատակաուղղված է տուժողների իրավունքների պաշտպանությանը և պայմանավորված է «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված տրանսպորտային միջոցի վարորդի պարտականությունների կատարման անհրաժեշտությամբ:
/..../
ՀՀ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի, մասնավորապես, «Տրանսպորտային միջոցների սեփականատերերի և վարորդների հիմնական պարտականությունները» վերտառությամբ 24-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «դ» կետի համաձայն` տրանսպորտային միջոցի վարորդը պարտավոր է. «
դ) ճանապարհատրանսպորտային պատահարին մասնակցություն ունենալու դեպքում՝
1) /..../
2) ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ՝ տուժածներին առաջին բժշկական օգնություն ցույց տալու, «Շտապ բժշկական օգնություն» կամ մասնագիտացված այլ ծառայություն կանչելու համար, իսկ ծայրահեղ դեպքերում՝ համընթաց շարժվող կամ իր տրանսպորտային միջոցով տուժածներին մոտակա բուժհիմնարկ տեղափոխել, այնտեղ հայտնել իր ազգանունը, տրանսպորտային միջոցի գրանցման համարանիշը (ներկայացնելով անձը հաստատող փաստաթուղթ կամ վարորդական իրավունքի վկայական և տրանսպորտային միջոցի գրանցման վկայագիր), որից հետո վերադառնալ պատահարի վայր.
3) /....../
4) պատահարի մասին հայտնել ոստիկանություն և սպասել ոստիկանության ծառայողների ներկայանալուն»: /....../
Վերոհիշյալ իրավակարգավորումից հետևում է, որ օրենսդիրը ճանապարհատրանսպորտային պատահարին մասնակցություն ունենալու դեպքում տրանսպորտային միջոցի վարորդի պարտականությունների մեջ, ի թիվս այլնի, ընդգրկել է ոչ միայն իրավապահ մարմինների հետ փոխհարաբերություններով պայմանավորված պարտականությունները, այլ նաև տուժածներին առաջին բժշկական օգնություն ցույց տալու համար անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելու պարտականությունը:
ՀՀ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 33-րդ հոդվածի համաձայն` «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին օրենսդրությունը խախտող անձինք պատասխանատվություն են կրում օրենքով սահմանված կարգով»:
Հարկ է նշել, որ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 1246-րդ հոդվածով սահմանվում է վարչական պատասխանատվություն` ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման բնագավառի օրենսդրությունը խախտելու, որի հետևանքով առաջացել է վթարային իրադրություն կամ ճանապարհատրանսպորտային պատահար, պատահարի մասնակից վարորդի կողմից պարտականությունները չկատարելու համար: Մասնավորապես, հիշյալ հոդվածի 3-րդ մասով վարչական պատասխանատվություն է սահմանվում ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասնակից վարորդի կողմից ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման բնագավառի պարտականությունները չկատարելու համար, եթե դա չի պարունակում հանցագործության հատկանիշներ: Ճանապարհային երթևեկության վերաբերյալ ՀՀ օրենսդրության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մինչ «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումը, հիշյալ օրենքով սահմանվող համանման իրավակարգավորումներով գործել է նաև ՀՀ կառավարության 2002 թվականի մայիսի 23-ի «Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնները հաստատելու մասին» N 924-Ն որոշումը:
ՀՀ սահմանադրական դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն գործով վիճարկվող իրավակարգավորման վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է արտահայտվել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի (ԵԱՆԴ/0122/01/12) որոշմամբ: Հիշյալ որոշման, մասնավորապես, 18-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշում է, որ «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածը նպատակ է հետապնդում պատժել ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտում թույլ տված այն անձանց, ովքեր, թողնելով դեպքի վայրը, խուսափել են ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով տուժած անձանց օգնություն ցուցաբերելուց, չեն ցանկացել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասին տեղեկացնել իրավապահ մարմիններին և աջակցել կատարված արարքի, դրա հետևանքների հետ կապված հանգամանքների բացահայտմանը»:
Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մասնակցություն ունենալու դեպքում տրանսպորտային միջոցի վարորդի համար կատարված արարքի, դրա հետևանքների հետ կապված հանգամանքների բացահայտմանն աջակցելու պարտականություն և այն չկատարելու համար պատասխանատվություն օրենքով սահմանված չեն: Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` հանցագործության բացահայտմանն աջակցելը համարվում է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք: Հետևաբար, իրավակիրառական պրակտիկան պետք է առաջնորդվի այն մոտեցմամբ, որ բացառի օրենսդրական կանոնակարգումից դուրս անձի վրա պարտականություն և որպես հետևանք` այն չկատարելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսելը:
Վերոհիշյալի վերլուծության արդյունքում ՀՀ սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով վիճարկվող հոդվածով նախատեսված արարքի համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսելը պայմանավորված է ճանապարհային երթևեկության մասնակիցների, մասնավորապես, տուժած անձանց շահերի պաշտպանության, ճանապարհատրանսպորտային պատահարին մասնակցություն ունենալու դեպքում տրանսպորտային միջոցի վարորդի պարտականություննրի կատարման ապահովման անհրաժեշտությամբ:
Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ սույն գործով վիճարկվող հոդվածով նախատեսված արարքի համար քրեական պատասխանատվություն սահմանելով` պետությունն իրացնում է, մասնավորապես, մարդու և քաղաքացու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության իր սահմանադրական պարտականությունը: Միաժամանակ, ՀՀ սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ օրենսդրի կողմից, հետագա օրենսդրական զարգացումների ընթացքում, սույն գործով վիճարկվող հոդվածով նախատեսված արարքի քրեականացման քաղաքականության պահպանման դեպքում, տարաբնույթ մեկնաբանությունները բացառելու համար անհրաժեշտ կլինի է՛լ ավելի բարձրացնել իրավակարգավորման իրավական որոշակիության և իրավական կանխատեսելիության մակարդակը` հաշվի առնելով սույն որոշման մեջ սահմանադրական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:
Ելնելով վերը շարադրվածից, դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Հովհաննիսյանը թույլ է տվել ՃԵԿ-ի 48 կետի պահանջին հակասող գործողություն, այն է՝ ավտոմեքենայի հետընթաց շարժումը կանգնած տեղից վերսկսելուց առաջ, պատշաճ կերպով չի համոզվել դրա անվտանգության մեջ, չի դիմել այլ անձանց օգնությանը, ավտոմեքենայի հետևի աջ մասով վրաերթի է ենթարկել հետիոտնային անցումների եզրով, հանգիստ քայլերով, իր ընթացքի ուղղությամբ աջից դեպի ձախ, ուղիղ անկյան տակ պողոտան հատող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովային, ինքն իրեն զրկել վրաերթը կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից, որի հետևանքով վերջինիս անզգուշությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր մարմնական վնասվածքներ, որից հետո չնայած տուժող Սոֆյա Ֆրոլովային բուժօգնություն ցուցաբերելու նպատակով իր կողմից օգտագործվող մեքենայով տեղափոխել է հիվանդանոց, սակայն չի կատարել «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի, մասնավորապես, «Տրանսպորտային միջոցների սեփականատերերի և վարորդների հիմնական պարտականությունները» վերտառությամբ 24-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «դ» կետի 2-րդ ենթակետով նախատեսված պարտավորությունները, այն է՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարին մասնակցություն ունենալու դեպքում ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ՝ տուժածներին առաջին բժշկական օգնություն ցույց տալու, «Շտապ բժշկական օգնություն» կամ մասնագիտացված այլ ծառայություն կանչելու համար, իսկ ծայրահեղ դեպքերում՝ համընթաց շարժվող կամ իր տրանսպորտային միջոցով տուժածներին մոտակա բուժհիմնարկ տեղափոխել, այնտեղ հայտնել իր ազգանունը, տրանսպորտային միջոցի գրանցման համարանիշը (ներկայացնելով անձը հաստատող փաստաթուղթ կամ վարորդական իրավունքի վկայական և տրանսպորտային միջոցի գրանցման վկայագիր), որից հետո վերադառնալ պատահարի վայր, որպիսի պայմաններում
դատարանը հաստատված է համարում Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի մեղավորությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն պատիժ նշանակելիս, պատժաչափը որոշելիս դատարանը հաշվի է առնում արարքի բնույթն ու հանրության համար դրա վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի անձը, նրա պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող, ծանրացնող հանգամանքները, գործի ողջ նյութերը, իսկ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները հանգել է այն հետևության, որ պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով` հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար (տե'ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎԲ-201/07 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2012թ. նոյեմբերի 1-ին Սերոբ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. (…) պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս: Այդ սկզբունքներն են`
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Պատիժ նշանակելու վերոնշյալ սկզբունքները սահմանում են այն հիմնական դրույթները, որոնցով ղեկավարվում է դատարանը յուրաքանչյուր քրեական գործով պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:
(…) պատժի նշանակման իրավական շրջանակները սահմանված են ՀՀ քրեական օրենսգրքով: Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, վերոնշյալ օրենքը դատարանին հնարավորություն է տվել որոշակի սկզբունքների (…) պահպանմամբ, իր ներքին համոզմանը և իրավագիտակցությանը համապատասխան, ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր և Հատուկ մասերով նախատեսված սահմաններում որոշել պատժի տեսակն ու չափը: Այլ կերպ՝ ուրվագծելով կոնկրետ հանցանքի համար նշանակման ենթակա պատժի առավելագույն և նվազագույն սահմանները՝ ՀՀ քրեական օրենքը դատարանին տվել է այդ շրջանակում հայեցողություն դրսևորելու հնարավորություն:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի գրեթե բոլոր հոդվածների սանկցիաներում ամրագրված վերոնշյալ մոտեցումը պայմանավորված է այն տրամաբանությամբ, որ քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Ուստի կոնկրետ արարքի և անձի նկատմամբ համընդհանուր քրեական օրենքով նախատեսված սանկցիան կիրառելիս դատարանը պետք է որոշակի հայեցողություն դրսևորի:
Այնսինքն` առանց դատարանի հայեցողության պատժի անհատականացումն անհնար է:
(…) Պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների հայեցողական և ոչ երբեք կամային գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից (տե°ս Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման 14-րդ, 22-23-րդ կետերը)՚:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես այն, որ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցանքներ, որոնց համար համար նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը 2 /երկու/ տարի է, նախկինում դատված չէ, բնութագրվում է դրական:
Ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 4-րդ, 9-րդ և 10-րդ կետերով դիտվում է առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ ոչ մեծ ծանրության հանցանք կատարելը, պատիժ նշանակելու պահին նրա խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը, մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը,ինչպես նաև հանցագործությունից անմիջապես հետո տուժողին այլ օգնություն ցույց տալը:
Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ, նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չկան:
Ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի պատժատեսակը, պատժաչափը որոշելիս, հաշվի առնելով վերջինիս պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայությունը, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նախկինում դատված չլինելը դրական բնութագիրը, դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակները կիրականանան ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 244-րդ հոդվածի սանկցիաներով նախատեսված յուրաքանչյուրով 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով տուգանքի ձևով պատիժը` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 1 /մեկ/ տարի ժամկետով, նշանակելու պայմաններում:
Քանի որ ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանը կատարել է երկու դրվագով հանցագործություններ, ուստի վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով` հանցանքների համակցությամբ:
Քննարկելով ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված չհեռանալու մասին ստորագրությունը մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը պետք է թողնել անփոփոխ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև հարուցված քաղաքացիական հայցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով:
2.Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով:
(...):
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
1.Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար:
(…):
Փաստորեն, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հարուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ և 367-րդ հոդվածների համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության:
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում:
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին: Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի: (…) (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ (…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում: Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…):
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/0327/01/10 որոշման 21-րդ կետը:
Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված և համապատասխանաբար Ա.Մկրտչյանի, Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի լուծման համար պարտադիր է հանցագործության և հատուցման ենթակա վնասի միջև անմիջական պատճառահետևանքային կապի առկայությունը, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցի հիմքի և առարկայի պատշաճ կերպով հիմնավորված լինելը: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը ընդգծել է, որ քաղաքացիական հայցի հիմքը հայց հարուցելու իրավունք առաջացնող փաստերի ամբողջությունն է, իսկ հայցի առարկան` այդ փաստերի վրա հիմնված պահանջը: Ընդ որում, քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերը պետք է հիմնավորեն վնասի առկայությունն ու այն հանցագործությամբ պատճառված լինելու հանգամանքը:
Հետևաբար, քրեական դատավարությունում հայց հարուցելու իրավունքն առկա է այն դեպքում, երբ վնասն անմիջականորեն պատճառվել է հանցագործությամբ:
Ելնելով վերոգրյալից` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի հիմքը կազմող փաստերն են`
ա/ հակաիրավական արարքը` հանցագործությունը, վնաս հասցնելու փաստը և դրանց միջև առկա անմիջական պատճառահետևանքային կապը.
բ/ հատուցման ենթակա գույքային վնասը հայցվորին պատճառված լինելու հանգամանքը,
գ/ մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի կողմից վնասի հատուցման պարտականությունը կամովին չկատարելու հանգամանքը:
Քաղաքացիական հայցի առարկան, ինչպես արդեն նշվեց, կազմում է հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը: Քաղաքացիական հայցի առարկա չի կարող հանդիսանալ և հետևաբար, քրեական դատավարության շրջանակներում հատուցման ենթակա չէ այն վնասը, որը թեև այս կամ այն կերպ պայմանավորված է կատարված իրավախախտմամբ, սակայն չի առաջացել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային և ֆիզիկական վնասի հետևանքով:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության շրջանակներում ենթակա են հատուցման`
ա/ քրեական օրենքով արգելված արարքով անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը,
բ/ վնասված կամ ոչնչացված կորսված գույքը վերականգնելու, գնելու ծախսերը,
գ/ տուժողի բուժման կամ հուղարկավորության համար կատարված անհրաժեշտ ծախսերը (mutatis mutandis տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-150/07 որոշումը:
Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա են միայն վերոնշյալ վնասները, իսկ հանցագործության հետևանքով պատճառված այլ վնասների հատուցման վերաբերյալ պահանջները չեն կարող քննության առնվել քրեական գործի հետ համատեղ և պետք է թողնվեն առանց քննության, ինչը շահագրգիռ անձին հնարավորություն կտա իր գույքային պահանջները ներկայացնել քաղաքացիական դատավարության կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մաս/:
Տուժող Սոֆյա Ֆրոլովան որպես հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնաս խնդրել է ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանից բռնագանձել 10.000.000 /տաս միլլիոն/ ՀՀ դրամ գումար:
Դատարանը գտնում է, որ տուժող Սոֆյա Ֆրոլովայի քաղ. հայցը պետք է բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող Ս.Ֆրոլովայի պետք է բռնագանձել 103.000 /հարյուր երեք հազար/ ՀՀ դրամ` որպես Ս.Ֆրոլովային հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Դատարանն անդրադառնալով տուժող Սոֆյա Ֆրոլովայի կողմից ներկայացված մնացած քաղ. հայցին արձանագրում է, որ տուժողի կողմից նշված հանգամանքները հիմնավորող որևէ փաստական տվյալ դատարան չի ներկայացվել, ուստի և այդ մասով քաղ. հայցը պետք է թողնել առանց քննության` տուժող Սոֆյա Ֆրոլովային իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Դատարանն աձանագրում է, որ ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի գույքի վրա կալանք չի դրվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև դատական ծախսերի հարցը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` օրենսգրքի 168 հոդվածի 1-ին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատահետքաբանական, դատաքիմիական և մանրաթելերի քրեագիտական Հմ 57731405 և Հմ 01331505, դատաբժշկական թիվ 2187/Հ, դատաավտոտեխնիկական թիվ 13711508 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`226.400 (երկու հարյուր քսանվեց հազար չորս հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-5-րդ և 8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ ընդհանրապես չկան, իսկ 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը լուծում է նաև իրեղեն ապացույցների հարցը:
Դատարանը գտնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի արտաքին հագուստները, կոշիկները պետք է վերադարձնել վերջինիս:
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով՝ Դատարանը
ՎՃՌԵՑ

Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 244-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ և պատիժ նշանակել.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 1-ին մասով` տուգանք ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 200 (երկու հարյուր)-ապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 244-րդ հոդվածով` տուգանք ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 200 (երկու հարյուր)-ապատիկի` 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ նվազագույն աշխատավարձի 300 (երեք հարյուր)-ապատիկի` 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ:
Տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի քաղ. հայցը բավարարել մասնակի և ամբաստանյալ Վարդան Բագրատի Հովհաննիսյանից հօգուտ տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի բռնագանձել 103.000 (հարյուր երեք հազար) ՀՀ դրամ` որպես Ս.Ֆրոլովային հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում, իսկ մնացած մասով քաղ. հայցը թողնել առանց քննության` տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովային իրավունք վերապահելով քաղաքացիական դատավարության կարգով քաղաքացիական հայց ներկայացնել դատարան:
Որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Վարդան Բագատի Հովհաննիսյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել սույն գործով նշանակված դատահետքաբանական, դատաքիմիական և մանրաթելերի քրեագիտական Հմ 57731405 և Հմ 01331505, դատաբժշկական թիվ 2187/Հ, դատաավտոտեխնիկական թիվ 13711508 եզրակացությունների կատարման համար կատարված ծախսը`226.400 (երկու հարյուր քսանվեց հազար չորս հարյուր) ՀՀ դրամ գումարը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված և ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության իրեղեն ապացույցների սենյակում պահվող տուժող Սոֆյա Ալեքսեյի Ֆրոլովայի արտաքին հագուստները, կոշիկները վերադարձնել վերջինիս:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում այն հրապարակվելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում և կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Դ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ