Հիմնական
Գործի համար:
ԵԱՔԴ/0102/01/15
Վիճակագրական տողի համար :
Պատասխանող
Արայիկ Հակոբյան
Արայիկ Հակոբյան Մաքսիմ
Արայիկ Հակոբյան Մաքսիմ
Արայիկ Հակոբյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Լիլիթ Թադևոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արմեն Խաչատրյան
Արսեն Նիկողոսյան
Արմեն Խաչատրյան
Արսեն Նիկողոսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Լիլիթ Թադևոսյան
Արշակ Խաչատրյան
Մանուշակ Պետրոսյան
Արմեն Խաչատրյան
Արսեն Նիկողոսյան
Արմեն Խաչատրյան
Արսեն Նիկողոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2015-12-21 | 14:30 | 3 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-01-19 | 14:00 | 3 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-02-01 | 15:30 | 3 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-02-12 | 16:00 | 3 | |||
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-02-23 | 17:00 | 3 |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0102/01/15
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
տուժող՝ Ն.ՍԱՐԴԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան` Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2016 թվականի փետրվարի 23-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ( ծնված 18.01.1969թ.-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ.-ի դատավճռով Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 228-1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման, պատժի սկիզբը հաշվվել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.14105005 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 04-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների դատախազության ավագ քննիչ Ա.Աղայանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. հ.14105805 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 06-ին, Արաբկիրի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ս.Հովհաննիսյանի կողմից` ՀՀ օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
3. 2005 թվականի մայիսի 10-ին հ.14108005 քրեական գործը միացվել է հ.14205005 քրեական գործին:
4. 2005 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել հ.14205005 քրեական գործից մաս անջատելու մասին` քրեական գործի անջատված մասին շնորհելով 14205805 համարը:
5. 2005 թվականի սեպտեմբերի 30-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
6. 2005 թվականի նոյեմբերի 24-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
7. 2006 թվականի հունվարի 24-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղարյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
8. 2006 թվականի հունվարի 24-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
9. 2009 թվականի փետրվարի 05-ին Մ.Զախարյանի և Ա.Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
10. 2009 թվականի փետրվարի 23-ին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին 05.02.2009թ. որոշումը վերացվել է:
11. 2009 թվականի մարտի 09-ին հարուցվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
12. 2009 թվականի ապրիլի 16-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Ավետիսյանի կողմից հարուցվել է հ.58204409 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
13. 2009 թվականի հունիսի 03-ին հ.58204409 քրեական գործը միացվել է հ.13111009 քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է 13111009 համարով:
14. 2009 թվականի օգոստոսի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
15. 2009 թվականի օգոստոսի 09-ին հ.13111009 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի կողմից քննությունից թաքնվելու պատճառաբանությամբ:
16. 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշումներով հ.14105805 և հ.13111009 քրեական գործերը վերսկսվել են և միացվել՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով:
17. 2009 թվականի նոյեմբերի 02-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
18. 2009 թվականի նոյեմբերի 23-ին հ.14105805 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է:
19. 2010 թվականի հունվարի 27-ին հարուցվել է հ.48100610 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
20. 2010 թվականի մայիսի 30-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
21. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
22. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.48100610 քրեական գործը միացվել է հ.14105805 քրեական գործին՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով, որով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ:
23. 2010 թվականի հուլիսի 21-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
24. 2010 թվականի հուլիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույյթը կասեցվել է:
25. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին հ.14105805 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
26. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով:
27. 2015 թվականի փետրվարի 09-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
28. 2015 թվականի մայիսի 29-ին Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
29. 2015 թվականի մայիսի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
30. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռով`
Ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով նշանակված պատժին գումարվել է ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը և Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից:
Վճռվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Հակոբյանի 07.08.2009թ.-ի՝ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արայիկ Հակոբանի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
31. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանը:
32. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ, պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
33. Նախաքննության մարմնի կողմից Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այն բանի համար, որ նա, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, ի սկգբանե խարդախություն կատարելու և որևէ գործողություն չկատարելու նպատակով Երևան քաղաքում պայմանավորվածություն ձեռք բերելով, 2007 թվականից 2008 թվականն ընկած ժամանակահատվածում կատարել է հետևյալ հանցանքները.
Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արսեն Ռոբերտի Աթոյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Աթոյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 20-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից ստացել է 4.516.875 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները, խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Ա.Աթոյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Գրիշա Մանվելի Հակոբյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստրիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Գ.Հակոբյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. ապրիլ ամսին, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏՍ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում գտնվող վարձակալած բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով Գ.Հակոբյանից ստացել է 4.476.125 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Գ.Հակոբյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արտաշես Հենրիկի Արշալույսյանի, վերջինիս կնոջ և երեխայի՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ֆրանսիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Արշալույսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մայիսի 16-ին ՌԴ Շոլկովո քաղաքի Նիձելինա փողոցի 21-րդ շենքի 76-րդ վարձակալված բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ա.Արշալույսյանից ստացել է 2.346.894 ՀՀ դրամի համարժեք 6.600 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2007թ. հուլիսի 9-ին նույն բնակարանում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 1.354.840 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 3.701.734 ՀՀ դրամին համարժեք 10.600 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ա.Արշալույսյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Շաքր Թեմուրի Քալաշյանի, վերջինիս կնոջ և երեխաների՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Շ.Քալաշյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 25-ից մինչև 2008թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏԱ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում, ինչպես նաև ՌԴ Մոսկվա քաղաքում վարձակալված մեկ այլ բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Տ.Քալաշյանից մաս-մաս ստացել է 2.412.080 ՀՀ դրամին համարժեք 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Շ.Քալաշյանին պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկզբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Նունե Ռոմիկի Սարդարյանի և վերջինիս որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Հունաստան մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ն.Սարդարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2008թ. մարտի 10-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ն.Սարդարյանից ստացել է 1.637.223 ՀՀ դրամին համարժեք 5.300 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2008թ. մարտի 28-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 215.476 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 1.852.690 ՀՀ դրամին համարժեք 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ն.Սարդարյանին պատճառել է խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այսպիսով, Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեկ մասնական դիտավորությամբ, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղնակով, ՄԶախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից, Գ.Հակոբյանից, Ա.Աբշալույսյանից, Շ.Քալաշյանից և ՆՄարդարյանից նկարագրված 2007 թվականից 2008 թվականը ընկած ժամանակահատվածում խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի 16.959.504 ՀՀ դրամին համարժեք 49.600 ԱՄՆ դոլար գումար։
34. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունը» բաժնում նշել է հետևյալը.
«(…) Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածով նախատեսված պայմանները, համաձայնվելով իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, միջնորդեց դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնել, նշելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթն ու հետևանքները:
Տուժող Նունե Սարդարյանը նույնպես չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին:
Վերը նկարագրված հանցանքների կատարման մեջ Արայիկ Հակոբյանի մեղավորությունը հաստատվել է նախաքննության ընթացքում տված գործով տուժողներ Անի Կյուրեղյանի, Գրիշա Հակոբյանի, Շաքր Քալաշյանի, Նունե Սարդարյանի, Արտաշես Արշալույսյանի, վկաներ Մարիամ Զախարյանի, Արսեն Աթոյանի, Ալինա Պետրոսյանի, Ռուզաննա Հակոբյանի, Կարինե Քալաշյանի, Վանուհի Ներսիսյանի, Աշոտ Արշակյանի, Հայկուշ Մար•արյանի, Աշոտ Մովսեսյանի, Ալիսա Կիրակոսյանի, Պերճ Մարկոսյանի, Արշալույս Խաչատրյանի, Արարատ Խաչատրյանի, Արսեն Հարությունյանի և Ծովինար Մխոյանի ցուցմունքներով, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին 24.04.2009թ.-ին, 01.05.2009թ.-ին, 02.05.2009թ.-ին, 04.05.2009թ.-ին, 26.07.2009թ.-ին և 30.05.2010թ.-ին կազմված արձանագրություններով, որպես ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերով` Մարիամ Զախարյանի կողմից Արսեն Աթոյանին տրված ստացականի պատճենով, «Մայրամ» ՍՊԸ-ի ներդիրների և վկայականի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից գումարի փոխանցման անդորրա•րերի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից Նունե Սարդարյանին 16.08.2008թ. տրված ստացականի պատճենով, Երևանում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանությունից ստացված գրություններով, Ծովինար Մխոյանի կողմից 09.07.2007թ.-ին տրված ստացականի պատճենով, Աշոտ Ներսիսյանի կողմից գումարի փոխանցման կտրոնների բնօրինակներով և 28.04.2007թ.-ի բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրի պատճենով:
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվել է, այն հաստատվել է գործով ձեռք բերված ապացույցներով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին համապատասխան հանցավոր արարքներ կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը: Արայիկ Հակոբյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի: (…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
35. Բողոք բերած անձը` պաշտպան Լ.Ավետիսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ։
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն գործով ապացուցման առարկան կայանում է նրանում, թե արդյոք.
«1.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործով 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն արդարացի և օրինական է։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելի է, թե ոչ»։
Պաշտպանը գտել է, որ իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, անհամաչափ, այն չի համապատասխանում նրա անձնավորությանն ու կատարած հանցագործության ծանրությանը, բացի այդ նրա նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը։ Նշված պնդումն, ըստ պաշտպանի, պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
«Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտել է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել։
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի։ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածը, 358-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված, հիմնավոր, և ըստ պաշտպանի, պարզ չէ, թե.
«1.Երբ Արայիկ Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելիս դատապարտված ու արատավորված չի եղել, 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, ծնողները 2-րդ և 3-րդ խմբի հաշմանդամներ են, գործով տուժողների կողմից դատարանում քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա պատասխաննատվությունն ու պատիժը խստացնող հանգամանքներ չկան, ապա նման պայմաններում ինչ հիմքով, ինչ պատճառաբանությամբ է նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվել ազատազրկում 5 տարի ժամկետով։
2. Ինչ հիմքով, ինչ չափանիշներով ու պատճառաբանությամբ է Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանաված պատժին 5 տարի ժամկետով ազատազրկմանը, գումարել նախորդ դատավճռով կրած պատժի հատկապես 6 տարի ժամկետով ազատազրկումը, երբ նա փաստացի ավելի քան 7 տարի 15 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել և մնացել է կրելու 11 ամիս և 16 օր ժամկետով ազատազրկում։ Դատավճռի պատճառաբանական մասը պատիժների հաշվակցումը հիմնավորող որևէ հիմնավորում կամ պատճառաբանություն չի պարունակում։
2009թ. օգոստոսի 28-ին ՌԴ ՆԳՆ Մոսկվա քաղաքի-գլխավոր վարչության պետի տեղակալի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Արաբկիրի բաժնի պետին հասցեագրած նամակում հայտնել է, որ հետախուզվող Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը (ում նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված եղել կալանավորումը հ/գ թիվ 14400806, հարուցված 06.02.2006թ.), 07.10.2008թ. կալանավորվել է ՌԴ իրավապահ մարմինների կողմից իսկ 27.04.2009թ. ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 228-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման։ Այսինքն՝ այդ պահի դրությամբ Արայիկ Հակոբյանի հետախուզումը նախաձեռնած ՀՀ ոստիկանության համապատասխան մարմնին հայտնի է դարձել, որ Արայիկ Հակոբյանը դատապարտված է ՌԴ-ում, հետևաբար այլևս հետախուզվող չէ։ Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի դատաքննության ժամական տուժողները քաղաքացիական հայց չեն ներկայացրել և դատավճռի համաձայն Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նյութական պահանջ չի ներկայացվել»։
Պաշտպանական կողմը գտել է նաև, որ նման պայմաններում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին կայացված դատավճռով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման մեկ քառորդով։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասը, բողոքի հեղինակը նշել է, որ վերը նշված իրավական ակտերի և թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի բովանդակային վերլուծության արդյունքում, անդրադառնալով իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, գտել է, որ դատավճիռը հիմնավորված ու պատճառաբանված չէ, նրա նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը խիստ է, ենթակա է բեկանման ու մեղմացման առումով փոփոխման։
36. Վերոգրյալի հիման վրա` բողոք բերած անձինք verbatim (բառացիորեն) խնդրել են հետևյալը.
«(…) Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գոծով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճռը նշանակված պատժաչափի մասով բեկանել մեղմացնան առումով փոփոխել և նրա նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ ու արդարացի պատիժ։
Դատական ակտով սահմանել, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից կայացվելիք որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը»։
37. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ու պաշտպան Լ.Ավետիսյանը պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
38. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
«Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
39. ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
(…)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով, (…)»:
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը):
40. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի է առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և արդեն իսկ ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատման է ենթարկել պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված հանգամանքներն ու փաստարկները:
41. Միաժամանակ քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտ կայացնելիս, հաշվի առնելով նաև արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ 05.02.2004թ. ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Միաժամանակ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջին՝ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում գործի քննության տվյալ փուլում, բացակայում են ամբաստանյալի նկատմամբ բողոքաբերի կողմից վկայակոչված համաներման ակտը կիրառելու համար անհրաժեշտ ու բավարար հիմքերը, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան:
42. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածների պահանջներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԱՔԴ/0102/01/15
ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`
նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
տուժող՝ Ն.ՍԱՐԴԱՐՅԱՆԻ
պաշտպան` Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
2016 թվականի փետրվարի 23-ին Երևան քաղաքում
դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ( ծնված 18.01.1969թ.-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ.-ի դատավճռով Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 228-1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման, պատժի սկիզբը հաշվվել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից),
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.14105005 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 04-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների դատախազության ավագ քննիչ Ա.Աղայանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. հ.14105805 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 06-ին, Արաբկիրի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ս.Հովհաննիսյանի կողմից` ՀՀ օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
3. 2005 թվականի մայիսի 10-ին հ.14108005 քրեական գործը միացվել է հ.14205005 քրեական գործին:
4. 2005 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել հ.14205005 քրեական գործից մաս անջատելու մասին` քրեական գործի անջատված մասին շնորհելով 14205805 համարը:
5. 2005 թվականի սեպտեմբերի 30-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
6. 2005 թվականի նոյեմբերի 24-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
7. 2006 թվականի հունվարի 24-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղարյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
8. 2006 թվականի հունվարի 24-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է:
9. 2009 թվականի փետրվարի 05-ին Մ.Զախարյանի և Ա.Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
10. 2009 թվականի փետրվարի 23-ին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին 05.02.2009թ. որոշումը վերացվել է:
11. 2009 թվականի մարտի 09-ին հարուցվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
12. 2009 թվականի ապրիլի 16-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Ավետիսյանի կողմից հարուցվել է հ.58204409 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
13. 2009 թվականի հունիսի 03-ին հ.58204409 քրեական գործը միացվել է հ.13111009 քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է 13111009 համարով:
14. 2009 թվականի օգոստոսի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում:
15. 2009 թվականի օգոստոսի 09-ին հ.13111009 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի կողմից քննությունից թաքնվելու պատճառաբանությամբ:
16. 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշումներով հ.14105805 և հ.13111009 քրեական գործերը վերսկսվել են և միացվել՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով:
17. 2009 թվականի նոյեմբերի 02-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
18. 2009 թվականի նոյեմբերի 23-ին հ.14105805 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է:
19. 2010 թվականի հունվարի 27-ին հարուցվել է հ.48100610 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
20. 2010 թվականի մայիսի 30-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
21. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է:
22. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.48100610 քրեական գործը միացվել է հ.14105805 քրեական գործին՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով, որով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ:
23. 2010 թվականի հուլիսի 21-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
24. 2010 թվականի հուլիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույյթը կասեցվել է:
25. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին հ.14105805 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է:
26. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով:
27. 2015 թվականի փետրվարի 09-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
28. 2015 թվականի մայիսի 29-ին Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
29. 2015 թվականի մայիսի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
30. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռով`
Ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով նշանակված պատժին գումարվել է ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը և Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից:
Վճռվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Հակոբյանի 07.08.2009թ.-ի՝ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արայիկ Հակոբանի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում:
31. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանը:
32. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ, պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին:
2. Գործի փաստական հանգամանքները.
33. Նախաքննության մարմնի կողմից Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այն բանի համար, որ նա, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, ի սկգբանե խարդախություն կատարելու և որևէ գործողություն չկատարելու նպատակով Երևան քաղաքում պայմանավորվածություն ձեռք բերելով, 2007 թվականից 2008 թվականն ընկած ժամանակահատվածում կատարել է հետևյալ հանցանքները.
Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արսեն Ռոբերտի Աթոյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Աթոյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 20-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից ստացել է 4.516.875 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները, խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Ա.Աթոյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Գրիշա Մանվելի Հակոբյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստրիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Գ.Հակոբյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. ապրիլ ամսին, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏՍ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում գտնվող վարձակալած բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով Գ.Հակոբյանից ստացել է 4.476.125 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Գ.Հակոբյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արտաշես Հենրիկի Արշալույսյանի, վերջինիս կնոջ և երեխայի՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ֆրանսիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Արշալույսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մայիսի 16-ին ՌԴ Շոլկովո քաղաքի Նիձելինա փողոցի 21-րդ շենքի 76-րդ վարձակալված բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ա.Արշալույսյանից ստացել է 2.346.894 ՀՀ դրամի համարժեք 6.600 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2007թ. հուլիսի 9-ին նույն բնակարանում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 1.354.840 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 3.701.734 ՀՀ դրամին համարժեք 10.600 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ա.Արշալույսյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Շաքր Թեմուրի Քալաշյանի, վերջինիս կնոջ և երեխաների՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Շ.Քալաշյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 25-ից մինչև 2008թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏԱ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում, ինչպես նաև ՌԴ Մոսկվա քաղաքում վարձակալված մեկ այլ բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Տ.Քալաշյանից մաս-մաս ստացել է 2.412.080 ՀՀ դրամին համարժեք 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Շ.Քալաշյանին պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկզբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Նունե Ռոմիկի Սարդարյանի և վերջինիս որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Հունաստան մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ն.Սարդարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2008թ. մարտի 10-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ն.Սարդարյանից ստացել է 1.637.223 ՀՀ դրամին համարժեք 5.300 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2008թ. մարտի 28-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 215.476 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 1.852.690 ՀՀ դրամին համարժեք 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ն.Սարդարյանին պատճառել է խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Այսպիսով, Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեկ մասնական դիտավորությամբ, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղնակով, ՄԶախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից, Գ.Հակոբյանից, Ա.Աբշալույսյանից, Շ.Քալաշյանից և ՆՄարդարյանից նկարագրված 2007 թվականից 2008 թվականը ընկած ժամանակահատվածում խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի 16.959.504 ՀՀ դրամին համարժեք 49.600 ԱՄՆ դոլար գումար։
34. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունը» բաժնում նշել է հետևյալը.
«(…) Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածով նախատեսված պայմանները, համաձայնվելով իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, միջնորդեց դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնել, նշելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթն ու հետևանքները:
Տուժող Նունե Սարդարյանը նույնպես չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ:
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին:
Վերը նկարագրված հանցանքների կատարման մեջ Արայիկ Հակոբյանի մեղավորությունը հաստատվել է նախաքննության ընթացքում տված գործով տուժողներ Անի Կյուրեղյանի, Գրիշա Հակոբյանի, Շաքր Քալաշյանի, Նունե Սարդարյանի, Արտաշես Արշալույսյանի, վկաներ Մարիամ Զախարյանի, Արսեն Աթոյանի, Ալինա Պետրոսյանի, Ռուզաննա Հակոբյանի, Կարինե Քալաշյանի, Վանուհի Ներսիսյանի, Աշոտ Արշակյանի, Հայկուշ Մար•արյանի, Աշոտ Մովսեսյանի, Ալիսա Կիրակոսյանի, Պերճ Մարկոսյանի, Արշալույս Խաչատրյանի, Արարատ Խաչատրյանի, Արսեն Հարությունյանի և Ծովինար Մխոյանի ցուցմունքներով, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին 24.04.2009թ.-ին, 01.05.2009թ.-ին, 02.05.2009թ.-ին, 04.05.2009թ.-ին, 26.07.2009թ.-ին և 30.05.2010թ.-ին կազմված արձանագրություններով, որպես ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերով` Մարիամ Զախարյանի կողմից Արսեն Աթոյանին տրված ստացականի պատճենով, «Մայրամ» ՍՊԸ-ի ներդիրների և վկայականի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից գումարի փոխանցման անդորրա•րերի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից Նունե Սարդարյանին 16.08.2008թ. տրված ստացականի պատճենով, Երևանում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանությունից ստացված գրություններով, Ծովինար Մխոյանի կողմից 09.07.2007թ.-ին տրված ստացականի պատճենով, Աշոտ Ներսիսյանի կողմից գումարի փոխանցման կտրոնների բնօրինակներով և 28.04.2007թ.-ի բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրի պատճենով:
Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվել է, այն հաստատվել է գործով ձեռք բերված ապացույցներով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին համապատասխան հանցավոր արարքներ կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության:
Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները:
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել:
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը: Արայիկ Հակոբյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի: (…)»:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
35. Բողոք բերած անձը` պաշտպան Լ.Ավետիսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ։
Բողոքաբերը նշել է, որ սույն գործով ապացուցման առարկան կայանում է նրանում, թե արդյոք.
«1.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործով 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն արդարացի և օրինական է։
2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելի է, թե ոչ»։
Պաշտպանը գտել է, որ իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, անհամաչափ, այն չի համապատասխանում նրա անձնավորությանն ու կատարած հանցագործության ծանրությանը, բացի այդ նրա նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը։ Նշված պնդումն, ըստ պաշտպանի, պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով.
«Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտել է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել։
Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի։ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը»:
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածը, 358-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված, հիմնավոր, և ըստ պաշտպանի, պարզ չէ, թե.
«1.Երբ Արայիկ Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելիս դատապարտված ու արատավորված չի եղել, 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, ծնողները 2-րդ և 3-րդ խմբի հաշմանդամներ են, գործով տուժողների կողմից դատարանում քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա պատասխաննատվությունն ու պատիժը խստացնող հանգամանքներ չկան, ապա նման պայմաններում ինչ հիմքով, ինչ պատճառաբանությամբ է նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվել ազատազրկում 5 տարի ժամկետով։
2. Ինչ հիմքով, ինչ չափանիշներով ու պատճառաբանությամբ է Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանաված պատժին 5 տարի ժամկետով ազատազրկմանը, գումարել նախորդ դատավճռով կրած պատժի հատկապես 6 տարի ժամկետով ազատազրկումը, երբ նա փաստացի ավելի քան 7 տարի 15 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել և մնացել է կրելու 11 ամիս և 16 օր ժամկետով ազատազրկում։ Դատավճռի պատճառաբանական մասը պատիժների հաշվակցումը հիմնավորող որևէ հիմնավորում կամ պատճառաբանություն չի պարունակում։
2009թ. օգոստոսի 28-ին ՌԴ ՆԳՆ Մոսկվա քաղաքի-գլխավոր վարչության պետի տեղակալի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Արաբկիրի բաժնի պետին հասցեագրած նամակում հայտնել է, որ հետախուզվող Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը (ում նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված եղել կալանավորումը հ/գ թիվ 14400806, հարուցված 06.02.2006թ.), 07.10.2008թ. կալանավորվել է ՌԴ իրավապահ մարմինների կողմից իսկ 27.04.2009թ. ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 228-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման։ Այսինքն՝ այդ պահի դրությամբ Արայիկ Հակոբյանի հետախուզումը նախաձեռնած ՀՀ ոստիկանության համապատասխան մարմնին հայտնի է դարձել, որ Արայիկ Հակոբյանը դատապարտված է ՌԴ-ում, հետևաբար այլևս հետախուզվող չէ։ Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի դատաքննության ժամական տուժողները քաղաքացիական հայց չեն ներկայացրել և դատավճռի համաձայն Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նյութական պահանջ չի ներկայացվել»։
Պաշտպանական կողմը գտել է նաև, որ նման պայմաններում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին կայացված դատավճռով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման մեկ քառորդով։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասը, բողոքի հեղինակը նշել է, որ վերը նշված իրավական ակտերի և թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի բովանդակային վերլուծության արդյունքում, անդրադառնալով իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, գտել է, որ դատավճիռը հիմնավորված ու պատճառաբանված չէ, նրա նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը խիստ է, ենթակա է բեկանման ու մեղմացման առումով փոփոխման։
36. Վերոգրյալի հիման վրա` բողոք բերած անձինք verbatim (բառացիորեն) խնդրել են հետևյալը.
«(…) Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գոծով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճռը նշանակված պատժաչափի մասով բեկանել մեղմացնան առումով փոփոխել և նրա նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ ու արդարացի պատիժ։
Դատական ակտով սահմանել, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից կայացվելիք որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը»։
37. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ու պաշտպան Լ.Ավետիսյանը պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն:
4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
38. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»:
«Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը):
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
39. ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝
(…)
3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝
1) առանձնապես խոշոր չափերով, (…)»:
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը):
40. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի է առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և արդեն իսկ ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատման է ենթարկել պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված հանգամանքներն ու փաստարկները:
41. Միաժամանակ քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտ կայացնելիս, հաշվի առնելով նաև արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ 05.02.2004թ. ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Միաժամանակ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջին՝ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում գործի քննության տվյալ փուլում, բացակայում են ամբաստանյալի նկատմամբ բողոքաբերի կողմից վկայակոչված համաներման ակտը կիրառելու համար անհրաժեշտ ու բավարար հիմքերը, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան:
42. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածների պահանջներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԱՔԴ/0102/01/15
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-11-2015 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-11-2015 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Լյուդվիգ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արայիկ Հակոբյան Բեկանել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի /ՀՀ քր. օր-ի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 5 տարի ժամկետով . ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 11 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 16.10.2015թ. կայացված դատավճիռը` նշանակված պատժաչափի մասով , մեղմացման առումով փոփոխել և նրա նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ ու արդարացի պատիժ : Դատական ակտով սահմանել , ՀՀ վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացվելիք որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է <<ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ ԱԺ 26.05.2011թ. որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 26-11-2015 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 26-11-2015 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 11-12-2015 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2015 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-01-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 01-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 12-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-02-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 23-02-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արայիկ |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԱՔԴ/0102/01/15 ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ դատավորներ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ` տուժող՝ Ն.ՍԱՐԴԱՐՅԱՆԻ պաշտպան` Լ.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ ամբաստանյալ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ 2016 թվականի փետրվարի 23-ին Երևան քաղաքում դռնբաց դատական նիստում, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ( ծնված 18.01.1969թ.-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ.-ի դատավճռով Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 228-1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման, պատժի սկիզբը հաշվվել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից), Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. հ.14105005 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 04-ին, Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների դատախազության ավագ քննիչ Ա.Աղայանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 2. հ.14105805 քրեական գործը հարուցվել է 2005 թվականի ապրիլի 06-ին, Արաբկիրի քննչական բաժանմունքի քննիչ Ս.Հովհաննիսյանի կողմից` ՀՀ օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 3. 2005 թվականի մայիսի 10-ին հ.14108005 քրեական գործը միացվել է հ.14205005 քրեական գործին: 4. 2005 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որոշում է կայացվել հ.14205005 քրեական գործից մաս անջատելու մասին` քրեական գործի անջատված մասին շնորհելով 14205805 համարը: 5. 2005 թվականի սեպտեմբերի 30-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 6. 2005 թվականի նոյեմբերի 24-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: 7. 2006 թվականի հունվարի 24-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղարյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: 8. 2006 թվականի հունվարի 24-ին հ.14205805 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է: 9. 2009 թվականի փետրվարի 05-ին Մ.Զախարյանի և Ա.Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործի հարուցումը մերժվել է` հանցակազմի բացակայության հիմքով: 10. 2009 թվականի փետրվարի 23-ին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին 05.02.2009թ. որոշումը վերացվել է: 11. 2009 թվականի մարտի 09-ին հարուցվել է քրեական գործ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 12. 2009 թվականի ապրիլի 16-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Ավետիսյանի կողմից հարուցվել է հ.58204409 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 13. 2009 թվականի հունիսի 03-ին հ.58204409 քրեական գործը միացվել է հ.13111009 քրեական գործին, նախաքննությունը շարունակվել է 13111009 համարով: 14. 2009 թվականի օգոստոսի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը: Նույն օրը նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում: 15. 2009 թվականի օգոստոսի 09-ին հ.13111009 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է՝ մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի կողմից քննությունից թաքնվելու պատճառաբանությամբ: 16. 2009 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշումներով հ.14105805 և հ.13111009 քրեական գործերը վերսկսվել են և միացվել՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով: 17. 2009 թվականի նոյեմբերի 02-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 18. 2009 թվականի նոյեմբերի 23-ին հ.14105805 քրեական գործով վարույթը կասեցվել է: 19. 2010 թվականի հունվարի 27-ին հարուցվել է հ.48100610 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով: 20. 2010 թվականի մայիսի 30-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 21. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է: 22. 2010 թվականի հունիսի 25-ին հ.48100610 քրեական գործը միացվել է հ.14105805 քրեական գործին՝ նախաքննությունը շարունակելով 14105805 համարով, որով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ: 23. 2010 թվականի հուլիսի 21-ին Արայիկ Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով: Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ: 24. 2010 թվականի հուլիսի 25-ին հ.14105805 քրեական գործի վարույյթը կասեցվել է: 25. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին հ.14105805 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է: 26. 2015 թվականի փետրվարի 07-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվասծի 1-ին մասով: 27. 2015 թվականի փետրվարի 09-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ: 28. 2015 թվականի մայիսի 29-ին Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: 29. 2015 թվականի մայիսի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան): 30. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռով` Ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ և դատապարտվել ազատազրկման` 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով նշանակված պատժին գումարվել է ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը և Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով 2008 թվականի հոկտեմբերի 2-ից: Վճռվել է ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնի քննչական բաժնի քննիչ Ս.Հակոբյանի 07.08.2009թ.-ի՝ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ Արայիկ Հակոբանի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում: 31. Առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանը: 32. Վերաքննիչ դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ, պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2015թ. դեկտեմբերի 21-ին: 2. Գործի փաստական հանգամանքները. 33. Նախաքննության մարմնի կողմից Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այն բանի համար, որ նա, խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, ի սկգբանե խարդախություն կատարելու և որևէ գործողություն չկատարելու նպատակով Երևան քաղաքում պայմանավորվածություն ձեռք բերելով, 2007 թվականից 2008 թվականն ընկած ժամանակահատվածում կատարել է հետևյալ հանցանքները. Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արսեն Ռոբերտի Աթոյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Աթոյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 20-ին, ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից ստացել է 4.516.875 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները, խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Ա.Աթոյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Գրիշա Մանվելի Հակոբյանի, վերջինիս կնոջ և որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստրիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Գ.Հակոբյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. ապրիլ ամսին, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏՍ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում գտնվող վարձակալած բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով Գ.Հակոբյանից ստացել է 4.476.125 ՀՀ դրամին համարժեք 12.500 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Գ.Հակոբյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Արտաշես Հենրիկի Արշալույսյանի, վերջինիս կնոջ և երեխայի՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ֆրանսիա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ա.Արշալույսյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մայիսի 16-ին ՌԴ Շոլկովո քաղաքի Նիձելինա փողոցի 21-րդ շենքի 76-րդ վարձակալված բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Ձախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ա.Արշալույսյանից ստացել է 2.346.894 ՀՀ դրամի համարժեք 6.600 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2007թ. հուլիսի 9-ին նույն բնակարանում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 1.354.840 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 3.701.734 ՀՀ դրամին համարժեք 10.600 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ա.Արշալույսյանին պատճառել է առանաձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկգբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Շաքր Թեմուրի Քալաշյանի, վերջինիս կնոջ և երեխաների՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Ավստիրա մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Շ.Քալաշյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2007թ. մարտի 25-ից մինչև 2008թ. մարտի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում, ՌԴ Շոլկովո քաղաքի ՌՏԱ Մեխանիզատորների փողոցի 9-րդ հասցեում, ինչպես նաև ՌԴ Մոսկվա քաղաքում վարձակալված մեկ այլ բնակարանում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով Տ.Քալաշյանից մաս-մաս ստացել է 2.412.080 ՀՀ դրամին համարժեք 8.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով նշված գումարը՝ Շ.Քալաշյանին պատճառել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Այնուհետև, Արայիկ Հակոբյանը, ի սկզբանե խարդախությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, Նունե Ռոմիկի Սարդարյանի և վերջինիս որդու՝ ՌԴ Մոսկվա քաղաքից Հունաստան մեկնումը կազմակերպելու պատրվակով, խաբեության և Ն.Սարդարյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2008թ. մարտի 10-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում, Մարիամ Կարապետի Զախարյանի միջոցով առաջին անգամ Ն.Սարդարյանից ստացել է 1.637.223 ՀՀ դրամին համարժեք 5.300 ԱՄՆ դոլար, երկրորդ անգամ 2008թ. մարտի 28-ին ՌԴ Մոսկվա քաղաքում Մարիամ Զախարյանի միջոցով ստացել է 215.476 ՀՀ դրամին համարժեք 700 ԱՄՆ դոլար, սակայն չկատարելով խոստացված գործողությունները խարդախությամբ հափշտակելով ընդհանուր 1.852.690 ՀՀ դրամին համարժեք 6.000 ԱՄՆ դոլար գումարը՝ Ն.Սարդարյանին պատճառել է խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Այսպիսով, Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը մեկ մասնական դիտավորությամբ, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղնակով, ՄԶախարյանի միջոցով Ա.Աթոյանից, Գ.Հակոբյանից, Ա.Աբշալույսյանից, Շ.Քալաշյանից և ՆՄարդարյանից նկարագրված 2007 թվականից 2008 թվականը ընկած ժամանակահատվածում խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի 16.959.504 ՀՀ դրամին համարժեք 49.600 ԱՄՆ դոլար գումար։ 34. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունը» բաժնում նշել է հետևյալը. «(…) Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1-րդ հոդվածով նախատեսված պայմանները, համաձայնվելով իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ, հայտնեց, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, միջնորդեց դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնել, նշելով, որ միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո և գիտակցում է իր կողմից ներկայացված միջնորդության բնույթն ու հետևանքները: Տուժող Նունե Սարդարյանը նույնպես չառարկեց դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ: Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները որոշում է կայացրել դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին: Վերը նկարագրված հանցանքների կատարման մեջ Արայիկ Հակոբյանի մեղավորությունը հաստատվել է նախաքննության ընթացքում տված գործով տուժողներ Անի Կյուրեղյանի, Գրիշա Հակոբյանի, Շաքր Քալաշյանի, Նունե Սարդարյանի, Արտաշես Արշալույսյանի, վկաներ Մարիամ Զախարյանի, Արսեն Աթոյանի, Ալինա Պետրոսյանի, Ռուզաննա Հակոբյանի, Կարինե Քալաշյանի, Վանուհի Ներսիսյանի, Աշոտ Արշակյանի, Հայկուշ Մար•արյանի, Աշոտ Մովսեսյանի, Ալիսա Կիրակոսյանի, Պերճ Մարկոսյանի, Արշալույս Խաչատրյանի, Արարատ Խաչատրյանի, Արսեն Հարությունյանի և Ծովինար Մխոյանի ցուցմունքներով, անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու մասին 24.04.2009թ.-ին, 01.05.2009թ.-ին, 02.05.2009թ.-ին, 04.05.2009թ.-ին, 26.07.2009թ.-ին և 30.05.2010թ.-ին կազմված արձանագրություններով, որպես ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերով` Մարիամ Զախարյանի կողմից Արսեն Աթոյանին տրված ստացականի պատճենով, «Մայրամ» ՍՊԸ-ի ներդիրների և վկայականի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից գումարի փոխանցման անդորրա•րերի պատճեններով, Ալինա Պետրոսյանի կողմից Նունե Սարդարյանին 16.08.2008թ. տրված ստացականի պատճենով, Երևանում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանությունից ստացված գրություններով, Ծովինար Մխոյանի կողմից 09.07.2007թ.-ին տրված ստացականի պատճենով, Աշոտ Ներսիսյանի կողմից գումարի փոխանցման կտրոնների բնօրինակներով և 28.04.2007թ.-ի բնակարանի առուվաճառքի պայմանագրի պատճենով: Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվել է, այն հաստատվել է գործով ձեռք բերված ապացույցներով, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներին համապատասխան հանցավոր արարքներ կատարելու համար ենթակա է քրեական պատասխանատվության: Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները` այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները: Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել: Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի: Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից` 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը: Արայիկ Հակոբյանը նշանակվող պատիժը պետք է կրի: (…)»: 3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: 35. Բողոք բերած անձը` պաշտպան Լ.Ավետիսյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ դատավճիռը կայացվել է նյութական և քրեադատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, Առաջին ատյանի դատարանը ճիշտ չի կիրառել քրեական օրենքը, ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ նշանակվել է խիստ պատիժ։ Բողոքաբերը նշել է, որ սույն գործով ապացուցման առարկան կայանում է նրանում, թե արդյոք. «1.Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործով 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճիռն արդարացի և օրինական է։ 2. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելու համար Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելի է, թե ոչ»։ Պաշտպանը գտել է, որ իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը խիստ է, անհամաչափ, այն չի համապատասխանում նրա անձնավորությանն ու կատարած հանցագործության ծանրությանը, բացի այդ նրա նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը։ Նշված պնդումն, ըստ պաշտպանի, պատճառաբանվում է հետևյալ փաստարկներով. «Ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առել կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ ամբաստանյալը 05.02.2004թ.-ին ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտել է այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները։ Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի հայտնաբերել։ Դատարանը գտել է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանն իր կատարած հանցանքների համար ենթակա է պատժի։ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կանոններով և նրա նկատմամբ նշանակված պատժին պետք է մասնակիորեն գումարել ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի 27.04.2009թ. դատավճռով նշանակված պատժից՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկումը»: Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածը, 358-րդ հոդվածի 1-ին և 4-րդ մասերը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատճառաբանված, հիմնավոր, և ըստ պաշտպանի, պարզ չէ, թե. «1.Երբ Արայիկ Հակոբյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելիս դատապարտված ու արատավորված չի եղել, 3-րդ խմբի հաշմանդամ է, ծնողները 2-րդ և 3-րդ խմբի հաշմանդամներ են, գործով տուժողների կողմից դատարանում քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, նրա պատասխաննատվությունն ու պատիժը խստացնող հանգամանքներ չկան, ապա նման պայմաններում ինչ հիմքով, ինչ պատճառաբանությամբ է նրա նկատմամբ որպես պատիժ նշանակվել ազատազրկում 5 տարի ժամկետով։ 2. Ինչ հիմքով, ինչ չափանիշներով ու պատճառաբանությամբ է Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանաված պատժին 5 տարի ժամկետով ազատազրկմանը, գումարել նախորդ դատավճռով կրած պատժի հատկապես 6 տարի ժամկետով ազատազրկումը, երբ նա փաստացի ավելի քան 7 տարի 15 օր ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ է կրել և մնացել է կրելու 11 ամիս և 16 օր ժամկետով ազատազրկում։ Դատավճռի պատճառաբանական մասը պատիժների հաշվակցումը հիմնավորող որևէ հիմնավորում կամ պատճառաբանություն չի պարունակում։ 2009թ. օգոստոսի 28-ին ՌԴ ՆԳՆ Մոսկվա քաղաքի-գլխավոր վարչության պետի տեղակալի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Արաբկիրի բաժնի պետին հասցեագրած նամակում հայտնել է, որ հետախուզվող Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանը (ում նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրված եղել կալանավորումը հ/գ թիվ 14400806, հարուցված 06.02.2006թ.), 07.10.2008թ. կալանավորվել է ՌԴ իրավապահ մարմինների կողմից իսկ 27.04.2009թ. ՌԴ Մոսկվա քաղաքի Իզմայիլով շրջանի դատարանի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 228-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «գ» կետով դատապարտվել է 8 տարի ժամկետով ազատազրկման։ Այսինքն՝ այդ պահի դրությամբ Արայիկ Հակոբյանի հետախուզումը նախաձեռնած ՀՀ ոստիկանության համապատասխան մարմնին հայտնի է դարձել, որ Արայիկ Հակոբյանը դատապարտված է ՌԴ-ում, հետևաբար այլևս հետախուզվող չէ։ Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի դատաքննության ժամական տուժողները քաղաքացիական հայց չեն ներկայացրել և դատավճռի համաձայն Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նյութական պահանջ չի ներկայացվել»։ Պաշտպանական կողմը գտել է նաև, որ նման պայմաններում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետը և Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին կայացված դատավճռով նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժաչափի չկրած մասը ենթակա է կրճատման մեկ քառորդով։ Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը և 399-րդ հոդվածի 1-ին մասը, բողոքի հեղինակը նշել է, որ վերը նշված իրավական ակտերի և թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գործի բովանդակային վերլուծության արդյունքում, անդրադառնալով իր պաշտպանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժին, գտել է, որ դատավճիռը հիմնավորված ու պատճառաբանված չէ, նրա նկատմամբ նշանակված վերջնական պատիժը խիստ է, ենթակա է բեկանման ու մեղմացման առումով փոփոխման։ 36. Վերոգրյալի հիման վրա` բողոք բերած անձինք verbatim (բառացիորեն) խնդրել են հետևյալը. «(…) Թիվ ԵԱՔԴ/0102/01/15 քրեական գոծով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015թ. հոկտեմբերի 16-ին Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի նկատմամբ կայացված դատավճռը նշանակված պատժաչափի մասով բեկանել մեղմացնան առումով փոփոխել և նրա նկատմամբ նշանակել առավել մեղմ ու արդարացի պատիժ։ Դատական ակտով սահմանել, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի կողմից կայացվելիք որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի է «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակացությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը»։ 37. Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ու պաշտպան Լ.Ավետիսյանը պնդեցին վերջինիս կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը` խնդրելով բավարարել այն: 4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումները, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ. 38. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…) (…) 6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար. 7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. 8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը(…)»: «Վերը նշված իրավադրույթից հետևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր: Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը, որից հետո որոշում, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե ոչ` հաշվի առնելով նշանակված պատիժն առանց փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորության հանգամանքը (տե'ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 1-ի ՎԲ-01/08 որոշումը): Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի. «Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…) 4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»: 39. ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ (…) 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝ 1) առանձնապես խոշոր չափերով, (…)»: պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: (…)»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի. «Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. «Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը): Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը): 40. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի է առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և արդեն իսկ ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատման է ենթարկել պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված հանգամանքներն ու փաստարկները: 41. Միաժամանակ քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտ կայացնելիս, հաշվի առնելով նաև արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ այն, որ 05.02.2004թ. ենթարկվել է սրտի վիրահատության (աորտոկորոնար շունտավորում), 06.05.2015թ.-ին կատարվել է կորոնար զարկերակների ստենտավորում, մինչև 01.08.2016թ.-ը սահմանվել է 3-րդ խմբի հաշմանդամություն, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` այն, որ նրա խնամքի տակ են գտնվում հաշմանդամ ծնողները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Միաժամանակ անդրադառնալով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի պահանջին՝ ամբաստանյալ Արայիկ Հակոբյանի նկատմամբ «ՀՀ անկախության հռչակման 20-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2011թ. մայիսի 26-ի որոշման 8-րդ կետի 5-րդ ենթակետի պահանջը կիրառելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում գործի քննության տվյալ փուլում, բացակայում են ամբաստանյալի նկատմամբ բողոքաբերի կողմից վկայակոչված համաներման ակտը կիրառելու համար անհրաժեշտ ու բավարար հիմքերը, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն այս մասով ևս բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան: 42. Վերաքննիչ դատարանը, սույն որոշման պատճառաբանական մասում շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռն օրինական է ու հիմնավորված, այն բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածների պահանջներով, Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արայիկ Մաքսիմի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Լ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել: 2. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-02-2016 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Լիլիթ |
| Ազգանուն | Թադևոսյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 01-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 180, 377, 218, 178, 201, 186, 160, 225 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 01-04-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 180, 377, 218, 178, 201, 186, 160, 225 թերթերից |
| Ուր | Արաբկիր Քանաքեռ-Զեյթուն |
| Գրության համարը | Ե-7307/16 |